Bijlage 2.06 - Integraal Veiligheidsplan Vlaardingen 2024-2027

Integraal Veiligheidsplan Vlaardingen 2024-2027

Datum:

27 november 2023

Auteurs:

S. van der Nol – Beleidsmedewerker Openbare Orde en Veiligheid L. Labeur

– Beleidsmedewerker Openbare Orde en Veiligheid

Redactie:

K. de Roos

– Bureau voor tekst en uitleg ‘Schriftelijk’

Status:

Versie 1.06

Inhoudsopgave Managementsamenvatting ...................................................................................................................... 3 Voorwoord ............................................................................................................................................... 5 1

2

3

Inleiding ............................................................................................................................................ 6 1.1

Externe aanleiding: de wet ...................................................................................................... 6

1.2

Doelen en ambities: vijf prioriteiten .......................................................................................... 6

1.3

Afbakening: sociale veiligheid ................................................................................................. 6

1.4

Stakeholders ............................................................................................................................ 7

Kaderstellende documenten............................................................................................................. 8 2.1

Landelijke veiligheidsagenda 2023-2026 ................................................................................ 8

2.2

Beleidsplan Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond 2023-2027 ............................................... 8

2.3

Strategische agenda Politie Eenheid Rotterdam 2023-2026 .................................................. 8

2.4

Coalitieakkoord en uitvoeringsprogramma ‘Veilig Vlaardingen’ .............................................. 8

2.5

Preventie met gezag ................................................................................................................ 9

Veiligheidsbeeld gemeente Vlaardingen ........................................................................................ 10 3.1 3.1.1

Coronacrisis ....................................................................................................................... 10

3.1.2

Oorlog in Oekraïne ............................................................................................................ 10

3.1.3

Stikstofcrisis ....................................................................................................................... 10

3.1.4

Woningnood ....................................................................................................................... 10

3.1.5

Opvangcrisis ...................................................................................................................... 10

3.2

Hoe komen we aan de cijfers? .............................................................................................. 10

3.2.1

Politiecijfers – de objectieve cijfers .................................................................................... 10

3.2.2

Veiligheidsmonitor – de veiligheidsbeleving ...................................................................... 10

3.3

Waar komen we vandaan – de misdrijven ............................................................................ 11

3.3.1

De cijfers ............................................................................................................................ 11

3.3.2

Resultaten Veiligheidsmonitor ........................................................................................... 13

3.4

Waar komen we vandaan – overlast in Vlaardingen ............................................................. 14

3.4.1

Geregistreerde meldingen ................................................................................................. 14

3.4.2

Resultaten veiligheidsmonitor 2021................................................................................... 15

3.5

4

Maatschappelijke ontwikkelingen .......................................................................................... 10

Ontwikkelingen en trends ...................................................................................................... 15

3.5.1

Gedigitaliseerde criminaliteit: meeste slachtoffers ............................................................ 15

3.5.2

Overlast door personen met onbegrepen gedrag groeit ................................................... 16

3.5.3

Arbeidsmigranten............................................................................................................... 16

3.5.4

Jeugdcriminaliteit ............................................................................................................... 16

Integrale Veiligheidsaanpak 2024-2027 ......................................................................................... 17 4.1

Ondermijning ......................................................................................................................... 17

4.1.1

Waar staan we nu? ............................................................................................................ 17

4.1.2

Ambitie ondermijning ......................................................................................................... 18

4.2

Woonoverlast ......................................................................................................................... 18

Pagina | 1

4.2.1

Waar staan we nu? ............................................................................................................ 18

4.2.2

Ambitie woonoverlast......................................................................................................... 19

4.3 4.3.1

Waar staan we nu? ............................................................................................................ 20

4.3.2

Ambitie zorg en veiligheid .................................................................................................. 20

4.3.3

Ambitie met betrekking tot de jeugd .................................................................................. 21

4.4

Digitale veiligheid ................................................................................................................... 21

4.4.1

Waar staan we nu? ............................................................................................................ 21

4.4.2

Ambitie digitale veiligheid .................................................................................................. 21

4.5

5

Zorg & Veiligheid ................................................................................................................... 20

Arbeidsmigranten................................................................................................................... 23

4.5.1

Waar staan we nu? ............................................................................................................ 23

4.5.2

Ambitie arbeidsmigranten .................................................................................................. 23

Randvoorwaarden .......................................................................................................................... 24 5.1

Datagedreven werken verder uitbouwen ............................................................................... 24

5.2

Interventieteam uitbreiden en versterken .............................................................................. 24

5.3

Capaciteit, kennis & expertise op het gebied van BI uitbreiden ............................................ 24

5.4

Capaciteit, kennis & expertise op het gebied van digitale veiligheid uitbreiden .................... 24

5.5

Financiële gevolgen nieuwe prioriteiten scherper in beeld brengen ..................................... 24

6

Bronnen .......................................................................................................................................... 25

7

Bijlagen ........................................................................................................................................... 26

Pagina | 2

Managementsamenvatting Voor u ligt het Integraal Veiligheidsplan (IVP) van de gemeente Vlaardingen voor de periode 2024 tot en met 2027. Hierin staan de belangrijkste strategische afspraken en prioriteiten voor de komende vier jaar op het gebied van sociale veiligheid en leefbaarheid. Het vormt de basis onder de samenwerking met al onze partners op het gebied van (fysieke en sociale) veiligheid en zorg en biedt de gemeente een instrument om hierop de regie te voeren. Integraal beleid Het IVP sluit aan bij de ambitie in het stadsprogramma Veilig Vlaardingen om zowel de objectieve veiligheid als het veiligheidsgevoel van de Vlaardingers te verhogen. Het wordt gedragen door alle belangrijke ketenpartners op het gebied van veiligheid en zorg, die de inhoud met elkaar hebben samengesteld. Gemeenten zijn wettelijk verplicht iedere vier jaar een IVP vast te stellen. Dit IVP bouwt voort op bestaand beleid en sluit aan bij de vastgestelde regionale en landelijke veiligheidsbeelden: • • • • •

IVP 2020-2023; Coalitieakkoord en Uitvoeringsprogramma Veilig Vlaardingen (2022); Strategische agenda 2023 – 2026 van de politie Eenheid Rotterdam (2022); Beleidsplan 2023 – 2027 van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (2022); Landelijke veiligheidsagenda 2023-2026 (2022).

Analyse: wat hebben we bereikt? Nationaal en internationaal ingrijpende maatschappelijke ontwikkelingen en crises hadden en hebben gevolgen voor de veiligheid en leefbaarheid in Vlaardingen. De afgelopen periode kregen we te maken met Corona, de oorlog in Oekraïne, de stikstofcrisis, de woningnood en de opvangcrisis. We boden deze crises het hoofd en bouwden daarnaast aan een aantal structurele verbeteringen. Zo is de informatiepositie van de gemeente verbeterd dankzij de ontwikkeling van een datagedreven aanpak; maakten we het beleid ‘Bibob-proof’ dankzij de aanstelling van een Bibob-coördinator; verbeterde de handhaving op ondermeer overlast dankzij de uitbreiding van het interventieteam met een tweede coördinator én intensiveerden we de verbinding tussen zorg en veiligheid door samen te werken op casusniveau. Veiligheidsbeeld: welke uitdagingen zien we? In algemene zin zijn de criminaliteitscijfers in Vlaardingen gedaald en is de veiligheidssituatie objectief verbeterd. Sinds 2020 daalt het aantal geregistreerde misdrijven jaarlijks en de prognose voor 2023 is positief. Vlaardingers zijn het vaakst slachtoffer van gedigitaliseerde criminaliteit, gevolgd door vermogensdelicten, vernielingen en geweldsdelicten. De Veiligheidsmonitor toont dat de sociale veiligheidsbeleving van de Vlaardingers lager ligt in vergelijking met de inwoners van vergelijkbare gemeenten.

De politie registreerde in 2021-2022 een daling van de overlastcijfers, maar deze lijken in 2023 weer te stijgen. Meer dan de helft van de inwoners van Vlaardingen ervaart één of meer vormen van overlast. Meldingen gaan onder andere over personen met onbegrepen gedrag, overlast van buren, alcoholmisbruik, aanwezigheid van dakof thuislozen of een combinatie hiervan. Samen met onze partners zien we de volgende ontwikkelingen en trends: ▪ ▪ ▪ ▪

Toename van geregistreerde digitale criminaliteit; Toename overlast van personen met onbegrepen gedrag; Toename overlast daklozen, voornamelijk afkomstig uit Oost-Europa; Toename van wapenbezit onder jongeren.

Pagina | 3

Vijf prioriteiten als paraplu voor de integrale veiligheidsaanpak Naast de bestaande dagelijkse taken, ligt de prioriteit de komende vier jaar bij de drie prioriteiten uit het stadsprogramma en de prioriteiten die we met onze veiligheidspartners hebben gesignaleerd: 1. Versteviging van de aanpak van ondermijning; 2. Intensivering van de aanpak van woonoverlast; 3. Versterking van de samenwerking tussen zorg en veiligheid; 4. Waarborging van de digitale veiligheid; 5. Aanpak van de problematiek rond arbeidsmigranten. Deze prioriteiten vormen een paraplu waar tal van bekende thema’s in terugkomen, waaronder jeugd, overlast van vernielingen, diefstallen en verkeer. Onze ambities bij de vijf prioriteiten 1. Ondermijning We gaan de georganiseerde criminaliteit verstoren door integrale samenwerking te bevorderen en beleid voor preventieve en repressieve handhaving in te zetten. We bevorderen de weerbaarheid van inwoners, bedrijven en de gemeente zelf. 2. Woonoverlast We gaan woonoverlast tegen door een gecombineerde aanpak van handhaving en preventie, gericht op vroegtijdig signaleren en de aanpak van onderliggende oorzaken. We zetten daarbij diverse middelen in en werken samen met onze ketenpartners, ondersteund door verbeterde informatievoorziening via de Vastgoedmonitor en inspectie-app 'Montr'. 3.

Zorg en veiligheid Om overlast en onveiligheid te voorkomen en kwetsbare inwoners te ondersteunen bij hun participatie in de samenleving versterken we de verbinding tussen zorg en veiligheid. Dit doen we door onze informatiepositie als procesregisseur te verbeteren en het veiligheidsbewustzijn en de handelingsbekwaamheid van inwoners te vergroten. 4. Digitale veiligheid We vergroten de digitale weerbaarheid van de gemeente, ondernemers en inwoners door bewustwording te vergroten, de aangiftebereidheid te verhogen en barrières voor potentiële daders op te werpen. 5. Arbeidsmigranten We realiseren balans tussen enerzijds huisvesting van arbeidsmigranten en anderzijds de leefbaarheid in de wijken in Vlaardingen. Deze ambities kunnen we realiseren onder de volgende randvoorwaarden: • • • •

Uitbouw van datagedreven werken; Uitbreiding en versterking van het interventieteam; Uitbreiding van de capaciteit, kennis en expertise op het gebied van BI; Uitbreiding van de capaciteit, kennis en expertise op het gebied van digitale veiligheid.

We beogen de ambities binnen bestaand budget te realiseren. Of dit haalbaar is, blijkt uit de uitvoeringsplannen die het team OOV in het eerste kwartaal van 2024 nader uitwerkt.

Pagina | 4

Voorwoord Met groot genoegen presenteer ik u het Integraal Veiligheidsplan Vlaardingen 2024-2027. Het kwam tot stand in nauwe samenwerking met alle ketenpartners die betrokken zijn bij de veiligheid in onze stad. Tijdens de startbijeenkomst van donderdag 1 juni 2023 kwamen de Veiligheidsregio RotterdamRijnmond, de politie van het basisteam Waterweg, het Openbaar Ministerie en diverse teams van de gemeente Vlaardingen overeen op welke strategische prioriteiten we de komende vier jaar inzetten. Samenwerking is onmisbaar om een veilige leefomgeving voor al onze inwoners te waarborgen. Met een gezamenlijk einddoel – ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid – vullen we elkaar aan en zijn we gezamenlijk effectiever. De startbijeenkomst was daarom cruciaal: een moment waarop alle partners hun samenwerking en draagkracht concretiseerden en bekrachtigden. Het nieuwe Integraal Veiligheidsplan vormt een strategisch kader. Het is daarom niet uitputtend. Het legt accenten, toont de prioriteiten, de hoofdlijnen en biedt de veiligheidspartners daarmee houvast voor een gezamenlijke aanpak voor de komende beleidsperiode. Misschien valt het u op dat het thema jeugd geen afzonderlijke prioriteit is, maar dat wil niet zeggen dat onze aandacht voor een veilige en gezonde ontwikkeling van de jeugd verslapt.

Dit en andere thema’s zijn verweven met de vijf geformuleerde prioriteiten en blijft onderdeel van ons beleid en onze dagelijkse taken. Het Integraal Veiligheidsplan Vlaardingen 2024-2027 is het resultaat van onze gezamenlijke toewijding aan de veiligheid en gezondheid in onze stad. Ik bedank alle betrokken partners voor hun waardevolle bijdrage. Ik hoop en verwacht dat we bij de evaluatie van dit plan over vier jaar kunnen vaststellen dat de veiligheid in onze gemeente nog meer is toegenomen; dat zorg en veiligheid steviger zijn verankerd; dat ondermijning nauwelijks meer voedingsbodem in de gemeente vindt; dat we samen met onze ketenpartners en de bevolking digitaal weerbaar zijn en dat we vraagstukken rond arbeidsmigranten integraal en voortvarend kunnen aanpakken. Kortom: ik kijk uit naar een vruchtbare samenwerking aan een veilig en gezond Vlaardingen, waarin iedereen veilig kan wonen, sporten, uitgaan, werken en ondernemen.

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen Burgemeester Vlaardingen

Pagina | 5

1 Inleiding De wereld verandert voortdurend en zorgt op het gebied van veiligheid en leefbaarheid voor nieuwe uitdagingen. Als gemeente moeten we ons aanpassen aan deze veranderingen en proactief inspelen op opkomende veiligheidsvraagstukken. We willen immers dat iedereen in Vlaardingen veilig kan wonen, sporten, uitgaan, werken en ondernemen. Veel partijen hebben hier invloed op. Denk aan ondernemers, maatschappelijke organisaties, politie, het Openbaar Ministerie en natuurlijk de inwoners zelf. Onveiligheid voorkomen we het best als alle partijen integraal samenwerken. De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor de regie op deze samenwerking. Daarom stellen we iedere vier jaar een Integraal Veiligheidsplan (IVP) op. Hierin staan de belangrijkste strategische afspraken en prioriteiten voor de komende vier jaar. Op basis hiervan werken al onze veiligheidspartners samen aan een veilig en leefbaar Vlaardingen.

1.1 Externe aanleiding: de wet Volgens artikel 38b van de Politiewet stelt de gemeenteraad minimaal eens per vier jaar de doelen vast die de gemeente nastreeft op het gebied van openbare orde en veiligheid. Het huidige IVP Vlaardingen 2020-2023 (Gemeente Vlaardingen, 2019) loopt eind 2023 af. Het IVP 2024-2027 is gebaseerd op een grondige analyse van het Vlaardingse veiligheidsbeeld (Bijlage 1).

1.2 Doelen en ambities: vijf prioriteiten In het stadsprogramma Veilig Vlaardingen (Gemeente Vlaardingen, 2022, p. 22) is opgenomen dat de gemeente zich inzet om de objectieve veiligheid in Vlaardingen en het veiligheidsgevoel van Vlaardingers te verhogen. Dit IVP sluit aan bij deze ambitie. Drie prioriteiten vragen de komende periode meer dan gemiddeld aandacht. Zij komen voort uit noodzaak, de beïnvloedingsmogelijkheden of de bijdrage die de gemeente hier zelf aan kan leveren. De focuspunten uit het stadsprogramma zijn; 1. Versteviging van de aanpak van ondermijning; 2. Intensivering van de aanpak van woonoverlast; 3. Versterking van de samenwerking tussen zorg en veiligheid. In afstemming met de veiligheidspartners zijn bovenstaande punten uitgebreid met twee extra prioriteiten: 4. Waarborging van de digitale veiligheid; 5. Aanpak van de problematiek rond arbeidsmigranten. In onze steeds verder gedigitaliseerde samenleving worden we geconfronteerd met nieuwe vormen van criminaliteit en bedreigingen. Het is belangrijk dat wij als gemeente en partners onze digitale infrastructuur beschermen, onze inwoners bewust maken van de risico's en hen informeren hoe zij zichzelf kunnen beschermen. Daarnaast vragen de arbeidsmigranten specifieke aandacht. Een goede integratie en een veilige leefomgeving voor arbeidsmigranten zijn essentieel voor een harmonieuze samenleving.

1.3 Afbakening: sociale veiligheid Het beleidsterrein veiligheid bestaat uit de hoofdcomponenten sociale veiligheid en fysieke veiligheid. Het IVP richt zich op sociale veiligheid. Missie, doel en uitgangspunten met betrekking tot de fysieke veiligheid zoals rampenbestrijding, crisisbeheersing en brandveiligheid zijn vastgelegd in het Beleidsplan 2023 – 2027 van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR, 2022).

Pagina | 6

1.4 Stakeholders De uitvoering van het IVP komt tot stand door samenwerking tussen diverse teams/organisaties binnen en buiten de gemeente Vlaardingen. Hieronder is een schematische weergave van de belangrijkste keten- en samenwerkingspartners voor de gemeente Vlaardingen. Trends, ontwikkelingen en gebeurtenissen in de samenleving kunnen er voor zorgen dat er partners bijkomen of afgaan.

Pagina | 7

2 Kaderstellende documenten Het Integraal Veiligheidsplan sluit aan bij de vastgestelde landelijke en regionale veiligheidsbeelden. Regionaal zijn het Coalitieakkoord (Gemeente Vlaardingen, 2021), het Uitvoeringsprogramma (Gemeente Vlaardingen, 2022), de Strategische agenda 2023 – 2026 van de politie Eenheid Rotterdam (Politie Eenheid Rotterdam, 2022) en het Beleidsplan 2023 – 2027 van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR, 2022) leidend voor de aansluiting van de prioriteiten van het IVP.

2.1 Landelijke veiligheidsagenda 2023-2026 Eenmaal in de vier jaar stelt de Minister van Justitie en Veiligheid de landelijke beleidsdoelstellingen vast voor de taakuitvoering van de politie (JenV, 2022). De komende vier jaar wordt landelijk ingezet op - en zijn er op het gebied van intelligence internationale samenwerkingsafspraken gemaakt over de volgende thema’s: 1. 2. 3. 4.

Ondermijning en georganiseerde criminaliteit; Mensenhandel; Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit, waaronder online seksueel kindermisbruik; Verbinding met de samenleving en maatschappelijke onrust.

Bij de inzet van de politie moet de (gemeentelijke) overheid hier altijd rekening mee houden. De thema’s maken deel uit van lokale veiligheidsdoelstellingen en bieden ruimte aan het gezag om lokale keuzes te maken en prioriteiten te stellen voor het politieoptreden.

2.2 Beleidsplan Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond 2023-2027 Op grond van de wet Veiligheidsregio’s stelt het bestuur van de veiligheidsregio eenmaal in de vier jaar een beleidsplan vast. Volgens het beleidsplan Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) 20232027 zet de VRR in op: 1. 2. 3. 4.

Voorbereid zijn op de gevolgen van maatschappelijke ontwikkelingen; Fungeren als expert in omgevingsveiligheid voor gemeenten, bedrijven, partners en inwoners; Een betrouwbare hulp- en zorgverleningsorganisatie zijn; Klaar zijn voor de toekomst.

2.3 Strategische agenda Politie Eenheid Rotterdam 2023-2026 Het Regionaal Veiligheidsoverleg (RVO) is het besluitvormende orgaan voor de vaststelling van het meerjarig regionale beleidsplan op grond van artikel 39 Politiewet 2012. In lijn met de landelijke veiligheidsagenda heeft het RVO de strategische agenda 2023–2026 van de politie Eenheid Rotterdam vastgesteld onder de titel Samen werken aan veiligheid, vertrouwen en verbinding (Politie Eenheid Rotterdam, 2022). Deze agenda vult het lokale veiligheidsbeleid van gemeenten en het Openbaar Ministerie aan. Voor de komende vier jaar zijn er regionaal samenwerkingsafspraken gemaakt over de thema’s: 1. 2. 3. 4.

Politie voor iedereen; Ontwikkeling van de opsporing en aanpak van ondermijning en drugscriminaliteit; Digitale transformatie; Duurzame inzetbaarheid.

Verder vermeldt het RVO in de strategische agenda dat de aandacht de komende vier jaar ook uitgaat naar de veiligheidsthema’s zorg & veiligheid en maatschappelijk ongenoegen.

2.4 Coalitieakkoord en uitvoeringsprogramma ‘Veilig Vlaardingen’ Na de gemeentelijke verkiezingen verscheen het coalitieakkoord Groei en bloei voor Vlaardingen (Gemeente Vlaardingen, 2021). Dit akkoord beschrijft de ambities van de gemeente in de periode 2022-2026. Van de acht stadsprogramma’s levert het programma Veilig Vlaardingen een wezenlijke bijdrage aan het IVP. De ambities van dit stadsprogramma zijn leidend voor het nieuwe IVP. In de periode 2022-2026 ligt de focus op: 1. Versteviging van de aanpak van ondermijning; 2. Intensivering van de aanpak woonoverlast; 3. Versterking van de samenwerking tussen zorg en veiligheid. Pagina | 8

2.5 Preventie met gezag In de periode 2023 tot en met 2026 verstrekt de overheid jaarlijks ruim één miljoen euro aan subsidie aan de gemeente Vlaardingen voor de uitvoering van het programma Preventie met gezag (PmG) (PmG, 2023). Dit komt voort uit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (BZK, 2022) en is bedoeld om te voorkomen dat kwetsbare kinderen, jongeren en jongvolwassen in de Westwijk in de criminaliteit belanden. Het programma bestaat uit een brede domeinoverstijgende wijkaanpak en richt zich op de versterking van de justitiële en sociale ondersteuning in de wijk.

Pagina | 9

3 Veiligheidsbeeld gemeente Vlaardingen Over het geheel zijn in de afgelopen beleidsperiode de criminaliteitscijfers in Vlaardingen gedaald. De veiligheidssituatie is objectief verbeterd. Met een analyse van het veiligheidsdomein in de gemeente Vlaardingen brachten we de grootste uitdagingen voor de komende jaren in kaart. Daarbij betrokken we ook trends en ontwikkelingen, want Vlaardingen staat niet los van andere invloeden. Ondanks de positieve ontwikkeling blijkt er nog genoeg te doen. De analyse is te vinden in bijlage 2: Analyse van het veiligheidsdomein in de gemeente Vlaardingen.

3.1 Maatschappelijke ontwikkelingen De periode van het huidige IVP wordt gekenmerkt door veel ingrijpende maatschappelijke gebeurtenissen. Dit had invloed op de inwoners en de veiligheidssituatie in Vlaardingen. 3.1.1 Coronacrisis In 2020 kreeg de wereld en dus ook de inwoners van Vlaardingen te maken met de coronacrisis. De regering trof vergaande maatregelen om het virus te bestrijden. De maatregelen beïnvloedden onder andere de geregistreerde criminaliteit; die nam in die periode af. 3.1.2 Oorlog in Oekraïne In 2022 viel Rusland buurland Oekraïne aan. Dit veroorzaakte menselijk leed, maar had ook sociaaleconomische gevolgen. De energie- en voedselprijzen stegen extreem en er ontstond een ongekend hoge inflatie. De inwoners van Vlaardingen hebben steeds minder te besteden en armoede dreigt voor veel gezinnen. 3.1.3 Stikstofcrisis Nederland heeft zich gecommitteerd aan vermindering van de uitstoot van stikstof. Dit blijkt een complexe opgave. Het leidde onder andere tot een drastische vertraging van de woningbouw en een verergering van het woningtekort. 3.1.4 Woningnood Steeds meer mensen hebben moeite om een passende en betaalbare woning vinden. Er zijn te weinig of te dure huurwoningen en lange wachtlijsten. Vooral inwoners met een laag middeninkomen, maar ook studenten en mensen die er plotseling alleen voor komen te staan, komen hierdoor in de problemen.

3.1.5 Opvangcrisis Het aantal asielzoekers is hoger dan de voorgaande jaren. Er zijn te weinig opvangplekken. Door de woningnood verhuizen te weinig statushouders van het opvangcentrum naar een zelfstandige woning. De boel stagneert. De opvangcrisis en de woningnood zijn nauw met elkaar verbonden, wat voor sociale onrust kan zorgen als statushouders voorrang krijgen op de woningmarkt.

3.2 Hoe komen we aan de cijfers? Er is veel informatie beschikbaar om het veiligheidsbeeld te vormen. Voor het IVP maakten we gebruik van onderstaand bronmateriaal: 3.2.1 Politiecijfers – de objectieve cijfers De politie registreert veelvoorkomende en high impact criminaliteit. Dit vindt plaats na een aangifte of na zelfstandige waarnemingen tijdens uitvoering van de werkzaamheden. Hetzelfde geldt voor de overlastcijfers, die doorgaans veelal na meldingen van burgers worden geregistreerd. De politie publiceert de cijfers op haar eigen internetpagina en vernieuwt deze periodiek. Aangezien 2023 nog niet is afgelopen, zijn de gepresenteerde cijfers van dit jaar geëxtrapoleerd op basis van de halfjaarlijkse gegevens. 3.2.2 Veiligheidsmonitor – de veiligheidsbeleving De Veiligheidsmonitor is een bevolkingsonderzoek dat sinds 2017 in de oneven jaren wordt uitgevoerd. Het is een onderzoek naar criminaliteit, onveiligheid, buurtproblemen en het optreden van gemeente en politie in Nederland. De publicatie van de resultaten van 2023 wordt in oktober verwacht, waardoor in dit IVP de resultaten van 2021 zijn gebruikt. De volledige evaluatie van het veiligheidsbeeld van de gemeente Vlaardingen staat in bijlage 2. Pagina | 10

3.3 Waar komen we vandaan – de misdrijven Het criminaliteitsbeeld van Vlaardingen is onderverdeeld in zeven misdrijfthema's. Elk thema is gebaseerd op de cijfers uit het politiesysteem Basis Voorziening Handhaving en geeft weer wat de politie dagelijks registreert. De cijfers zijn niet zaligmakend, maar geven wel een cijfermatige indruk van de (lokale) veiligheid. 3.3.1 De cijfers Uit de politiecijfers blijkt dat Vlaardingen veiliger is geworden. Sinds 2020 daalt het aantal geregistreerde misdrijven jaarlijks en de prognose voor 2023 is positief. Na extrapolatie van het eerste halfjaar van 2023, waarbij de cijfers van januari tot en met juni zijn verdubbeld, is de verwachting dat het jaar 2023 wordt afgesloten met in totaal 3.576 geregistreerde misdrijven. De dalende trend zet daarmee met 7% door. Het totaal aantal criminaliteitscijfers is onderverdeelt in zeven misdrijfthema’s. Het thema ‘vermogensmisdrijven’ heeft het hoogst aantal geregistreerde misdrijven. De oorzaak daarvan is dat dit thema bestaat uit het meeste aantal strafbare feiten.

Pagina | 11

Top drie geregistreerde misdrijven Alle misdrijfthema’s zijn opgebouwd uit een veelvoud aan strafbare feiten. Na een analyse van de cijfers is een top drie samengesteld van de meest geregistreerde misdrijven in de gemeente Vlaardingen: 1. Horizontale fraude; 2. Vernieling c.q. zaakbeschadiging; 3. Diefstal van brom/snor/fietsen.

De gepresenteerde top drie maakte jaarlijks voor een derde deel uit van het totaal aantal geregistreerde misdrijven in de gemeente Vlaardingen. Misdrijven die onder horizontale fraude worden geregistreerd, stonden op plaats één. Horizontale fraude is fraude gepleegd tussen burgers onderling: denk aan identiteitsfraude, vastgoedfraude, fraude met betaalproducten of fraude met online handel. Dit beeld komt overeen met de regionale en landelijke politiecijfers.

.

Pagina | 12

3.3.2 Resultaten Veiligheidsmonitor De veiligheidsmonitor besteedt aandacht aan diverse onderwerpen op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en slachtofferschap van veelvoorkomende criminaliteit. De volledige resultaten staan in bijlage 2. Deze paragraaf gaat in op het slachtofferschap van verschillende misdrijven en veiligheidsgevoelens in algemene zin. Slachtofferschap De inwoners van Vlaardingen geven aan dat zij procentueel het vaakst slachtoffer zijn van gedigitaliseerde criminaliteit, gevolgd door vermogensdelicten, vernielingen en geweldsdelicten. Het slachtofferschap van gedigitaliseerde criminaliteit ligt in lijn met het landelijk beeld en de door de politie geregistreerde criminaliteitscijfers. Opvallend is dat het slachtofferpercentage van vermogensen geweldsdelicten onder de inwoners van Vlaardingen in vergelijking met het landelijke gemiddelde juist hoger ligt.

Veiligheidsbeleving De sociale veiligheidsbeleving van de inwoners van Vlaardingen ligt lager in vergelijking met de inwoners van vergelijkbare gemeenten. Ruim een kwart geeft aan zich in de buurt weleens onveilig te voelen en meer dan 40 procent voelt zich in het algemeen weleens onveilig. Verder vindt meer dan een kwart van de inwoners van Vlaardingen dat de criminaliteit in de buurt is toegenomen, waar in 2021 de criminaliteitscijfers juist zijn gedaald. De algehele veiligheid wordt met een 6,8 beoordeeld.

Pagina | 13

3.4 Waar komen we vandaan – overlast in Vlaardingen Ook door overlast kunnen de inwoners van Vlaardingen zich onveilig voelen op straat of in hun woning. Te denken valt aan overlast door personen met onbegrepen gedrag, overlast van buren, alcoholmisbruik, aanwezigheid van dak- of thuislozen of een gecombineerde vorm van deze problematiek. In welke mate overlast wordt ervaren, is een gevoel en persoonsafhankelijk. De overlast in de gemeente Vlaardingen kan in beeld worden gebracht door politiecijfers. Bij deze cijfers hoort de kanttekening dat er sprake kan zijn van één of enkele melders die het beeld vertekenen. De volledige cijfers van de Veiligheidsmonitor staan in bijlage 2. 3.4.1 Geregistreerde meldingen De politie registreert meerdere vormen van overlast, veelal naar aanleiding van een melding of op basis van eigen waarnemingen. Voor de cijfers van de classificatie burengerucht1 is gebruik gemaakt van de rapportage Gezamenlijk Veiligheidsbeeld regio Rotterdam 2022 (VAR, 2022).

Na een daling in de periode 2021-2022 verwachten we dat het jaar 2023 met een stijging in de overlastcijfers eindigt. De stijging is bij vrijwel alle vormen van overlast zichtbaar, maar bovenaan staat de overlast van personen met onbegrepen gedrag. Dit cijfer stijgt jaarlijks. De gemeente Vlaardingen volgt hiermee het regionale beeld van deze vorm van overlast. Verder stijgt ook de problematiek rondom dak- en thuislozen. Bij deze cijfers hoort de kanttekening dat er sprake kan zijn van één of enkele melders die het beeld vertekenen. Ondanks dat de classificatie burengerucht niet in het totaal is meegenomen, is daar ook sinds 2021 een stijging zichtbaar. 1

Definitie volgens Van Dale: rumoer in huis dat de buren hindert.

Pagina | 14

3.4.2 Resultaten veiligheidsmonitor 2021 Meer dan de helft van de inwoners van Vlaardingen ervaart één of meer vormen van overlast. Ook één of meer vormen van sociale overlast wordt door de meeste inwoners van Vlaardingen als probleem aangegeven. Op basis van de politiecijfers is een stijging van het percentage in 2023 te verwachten.

3.5 Ontwikkelingen en trends De politiecijfers, de veiligheidsbeleving van de inwoners van Vlaardingen en gesprekken met de veiligheidspartners leiden tot de volgende ontwikkelingen en trends: ▪ Toename van geregistreerde digitale criminaliteit. Dit veroorzaakt slachtoffers en miljoenen aan financiële schade. ▪ Toename personen met onbegrepen gedrag binnen de geregistreerde overlastcijfers. De problematiek binnen het thema zorg en veiligheid wordt complexer. Personen met onbegrepen gedrag komen moeilijker of te laat in aanraking met passende zorg. ▪ Toename dakloze overlastgevende personen, voornamelijk afkomstig uit Oost-Europa. Zij komen naar Vlaardingen voor werk, maar raken door omstandigheden hun baan en woning kwijt. Om in hun eerste levensbehoeften te voorzien, plegen zij (winkel)diefstallen en/of verschaffen zich illegaal toegang tot gebouwen. ▪ Toename van wapenbezit onder jongeren. Op steeds jongere leeftijd voelen jongeren de noodzaak zich op straat te bewapenen met een slag-, steek- of zelfs een vuurwapen. Zij maken steeds vaker deel uit van extreem gewelddadige dadergroepen en worden daarnaast ingezet om gedigitaliseerde criminaliteit te plegen. Hierna volgt een toelichting op de genoemde ontwikkelingen en trends.

3.5.1 Gedigitaliseerde criminaliteit: meeste slachtoffers Onder gedigitaliseerde criminaliteit vallen delicten die buiten de digitale wereld ook plaatsvinden. Voorbeelden zijn babbeltrucs of verkoopfraude. ICT stelt hen in staat deze delicten op grotere schaal en sneller te plegen. Denk aan WhatsApp-fraude, marktplaatsfraude of digitale stalking. Bij gedigitaliseerde criminaliteit zijn de ICT-systemen een middel, maar ligt het doel buiten de systemen. Uit de politiecijfers blijkt dat gedigitaliseerde criminaliteit2 in de afgelopen jaren het meest geregistreerde misdrijf in Vlaardingen is. Naast de geregistreerde meldingen valt op dat in de periode 2020-2023 gedigitaliseerde criminaliteit onder de inwoners van Vlaardingen de meeste slachtoffers heeft gemaakt. Volgens het cyberintelligence jaarbeeld 2022 Rotterdam-Rijnmond (Nationale Politie, 2022), werden regionaal de meeste slachtoffers gemaakt met bankhelpdeskfraude 3, account takeover4 en betaalverzoekfraude5. Verder hebben cybercriminelen in onze regio in 2022 13,9 miljoen euro buitgemaakt, waarvan 214.568,17 euro van de inwoners van Vlaardingen. 2

Het CBS hanteert de definitie online criminaliteit. Dit is een vorm van helpdeskfraude: een oplichtingsmethode waarbij criminelen zich voordoen als medewerkers van een bank en proberen het vertrouwen van het slachtoffer te winnen en hem/haar te bewegen geld over te maken (De financiële begrippenlijst, sd). 4 Hacken van accounts voor bestellingen (Boekhoorn, 2019). 5 Dit is een vorm van phishing. Deze vorm van oplichting gebeurt vooral via Marktplaats, Facebook, Marketplace, Vinted en andere platformen, ook wel ‘tikkiefraude’ genoemd (Nationale Politie, sd). 3

Pagina | 15

3.5.2 Overlast door personen met onbegrepen gedrag groeit De inwoners van Vlaardingen krijgen soms te maken met mensen die anders reageren dan gebruikelijk, mensen die onder invloed lijken, verward zijn of agressief reageren. Dit soort onbegrepen gedrag kan allerlei oorzaken hebben, zoals het gebruik van alcohol of drugs, een lichte verstandelijke beperking, een psychose of een ingrijpende levensgebeurtenis. Vaak gaat het om een combinatie van factoren met het neveneffect dat zij zichzelf, naasten of anderen schade berokkenen. Nederland kampt met een groeiende problematiek rond incidenten gerelateerd aan personen met onbegrepen gedrag. Ook de gemeente Vlaardingen ontkomt niet aan deze trend. Uit politiecijfers blijkt dat de overlast door deze personen in 2023 naar verwachting met bijna een kwart gestegen ten opzichte van 2021. Naast de stijgende overlastcijfers is het een belangrijk thema. Achter de meeste mensen met onbegrepen gedrag gaat veel stil leed schuil. Ze kunnen op veel vlakken niet meer meedoen in de samenleving of zijn niet in staat om hulp te vragen of te aanvaarden. Dit kan leiden tot eenzaamheid, schulden, woningnood en werkeloosheid. Er is sprake van een relatief klein gedeelte van de bevolking die kampt met onbegrepen gedrag, maar toch zijn zij verantwoordelijk voor een grote stijging in de cijfers.

Wanneer het eenmaal misgaat, vraagt de oplossing van deze problematiek een enorme inspanning van de gemeente en haar partners. 3.5.3 Arbeidsmigranten De problematiek rond arbeidsmigranten vraagt veel capaciteit van de politie. Sommige werkgevers gebruiken deze groep als goedkope arbeidskrachten, maar behandelen ze vervolgens slecht. Ze verblijven met teveel mensen in een woning, hebben te maken met slechte arbeidsomstandigheden en in het ergste geval worden ze op straat gezet zonder werk of inkomen. Veel van hen kiezen ervoor om op straat te blijven leven boven terugkeer naar hun geboorteland. Ze grijpen naar alcohol, drugs; ze zwerven en slapen op straat. Deze groep is met name verantwoordelijk voor de stijging van de overlastcijfers in de periode 2020-2023. Naast overlastveroorzaker, is deze groep in de cijfers ook sterk vertegenwoordigd als pleger van veelvoorkomende criminaliteit. Voorbeelden zijn winkeldiefstallen, bedreigingen en verschillende vormen van inbraak. 3.5.4 Jeugdcriminaliteit Jeugdcriminaliteit is strafbaar gedrag gepleegd door jongeren tot en met 24 jaar. Dit kan variëren van diefstal tot drugshandel. Omdat jongeren tijdens het plegen van strafbare feiten nog in ontwikkeling zijn, vereist jeugdcriminaliteit een specifieke aanpak.

Volgens de jeugdmonitor 2020 is de jeugdproblematiek in de periode 2015 tot 2020 lager dan in de vijftien jaren daarvoor (WODC, 2020). De volgende editie van de jeugdmonitor wordt naar verwachting in de zomer van 2024 gepubliceerd. De door de politie geregistreerde gegevens voorspellen al dat de vanaf 2010 gestarte daling in het relatief aantal jeugdige verdachten verder is doorgezet. Waarom wordt dit dan toch als trend in dit IVP benoemd? Ondanks de algemene daling zijn er specifieke vormen van jeugdcriminaliteit die juist stijgen of waarover zorgelijke signalen vanuit de praktijk worden gedeeld (NJI, sd): ▪

▪

▪

Het aantal wapendelicten onder minderjarigen en jongvolwassen lijkt toe te nemen. Sinds 2019 neemt het aantal verdachten van een wapendelict in de Monitor Jeugdcriminaliteit toe. Het betreft vaak messenbezit en -gebruik onder jongeren. Veel aandacht voor jongeren betrokken bij drugscriminaliteit. Het betreft hier jongeren die drugspakketten bezorgen, drugs uit containers halen of zelf als dealer betrokken zijn bij de drugshandel. Met name neemt sinds 2019 het aantal veroordelingen toe van jongeren tussen de 16 en 18 jaar. Jongeren worden slachtoffer van criminele uitbuiting. Dit is een vorm van mensenhandel, waarbij een persoon door iemand anders gedwongen wordt om strafbare feiten te plegen. Veel slachtoffers blijven buiten het zicht van hulpverleners of politie. Vaak durven ze niet om hulp te vragen, omdat ze zich schamen of omdat ze gechanteerd of bedreigd worden. Tot slot neemt het aantal minderjarige daders van gedigitaliseerde criminaliteit toe. Jongeren worden bijvoorbeeld ingezet als geldezel of katvanger of moeten druggerelateerde misdrijven plegen.

Pagina | 16

4 Integrale Veiligheidsaanpak 2024-2027 De komende jaren ligt in beleid en uitvoering een extra accent op vijf prioriteiten. De dagelijkse taken blijven onder de aandacht, maar in de periode van 2024 tot en met 2027 focussen we extra op: 1. Versteviging van de aanpak van ondermijning; 2. Intensivering van de aanpak van woonoverlast; 3. Versterking van de samenwerking tussen zorg en veiligheid; 4. Waarborging van digitale veiligheid; 5. Aanpak van de problematiek rondom arbeidsmigranten. Gedurende de looptijd van het IVP kunnen zich nieuwe ontwikkelingen voordoen, die niet onder deze prioriteiten vallen. Veelal zijn dit acute veiligheidsproblemen. Dit vraagt niet direct om wijzigingen van het beleidskader, maar kan wel effect hebben op het jaarlijkse teamplan.

4.1 Ondermijning Er is geen eensluidende definitie van ondermijning, omdat dit een gevolg is van verschillende vormen van criminaliteit. Bij ondermijning vervagen de grenzen tussen de gewone maatschappij (bovenwereld) en de criminelen (onderwereld). Het is een probleem dat de samenleving verzwakt en uiteindelijk zelfs ontregelt. De ontregeling zit ook in het gebruik van zwaar geweld door criminelen, waar ook Vlaardingen mee te maken heeft. Zo vinden er op straat liquidaties plaats of aanslagen op rivalen met explosieven. 4.1.1 Waar staan we nu? De komende jaren bouwen we voort op de ingeslagen weg en intensiveren de samenwerking met onze partners waar nodig. Datagedreven aanpak versterkt de informatiepositie Er is ingezet op versterking van de informatiepositie van de gemeente. Daarvoor is de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in de ontwikkeling van een datagedreven aanpak. Er zijn datasystemen ontwikkeld en geïmplementeerd die wezenlijk bijdragen aan de kwaliteit en intensiteit van de activiteiten. Aanpassing beleid en vergroting bestuurlijke weerbaarheid De gemeente Vlaardingen heeft haar beleid vernieuwd en slagvaardiger gemaakt. Het bestaande beleid voor de toepassing van de Wet Bibob wordt op advies van het RIEC geactualiseerd. Deze nieuwe beleidsregels bieden meer ruimte om informatie met partners uit te wisselen en breiden het toepassingsbereik uit.

Voor de uitvoering van Bibob-onderzoek is in 2022 een Bibob-coördinator aangesteld. Intern zijn medewerkers, college- en raadsleden bewust gemaakt van de signalen van georganiseerde criminaliteit en ondermijning. Interventieteam heeft preventieve en repressieve werking Het interventieteam controleert, intervenieert en is een krachtig handhavend instrument in de strijd tegen ondermijning. De gemeente Vlaardingen is regiehouder en werkt nauw samen met partners waar noodzakelijk. Het team heeft een preventieve en repressieve werkwijze, maar treedt ook op basis van signalen op. Inmiddels is het team opgebouwd uit in- en externe medewerkers, elk met hun eigen expertise.

Pagina | 17

4.1.2

Ambitie ondermijning

We zetten in op maatregelen gericht op potentiële daders en op situaties of gelegenheidsstructuren die de georganiseerde criminaliteit faciliteren. Verzameling van informatie en analyse van gebeurtenissen, signalen en trends op wijk-, buurt- en straatniveau, leiden tot efficiënte en effectieve keuzes om ondermijning tegen te gaan. Om de aanpak van ondermijning verder te verstevigen, wordt capaciteit vrijgemaakt voor de uitvoering van Bibob-onderzoek en uitbreiding van de toepassing van deze wet. Inwoners, ondernemers en organisaties worden weerbaarder gemaakt tegen ondermijning. Dit is inmiddels in gang gezet met de start van de promotiecampagne van de applicatie Meld een vermoeden. Om de datagedreven manier van werken regionaal af te stemmen, stelt de gemeente een handreiking op voor de gemeenten in de regio Rotterdam. Intern wordt de datagedreven aanpak doorontwikkeld om criminele processen nog effectiever te verstoren. De implementatie van de Monitor Bedrijventerreinen, Monitor vastgoedmisbruik en verbetering van de inspectie-app ‘Montr’ zijn hiervan goede voorbeelden. Bestaand beleid wordt getoetst of het nog voldoet aan de ontwikkelingen, bijvoorbeeld het ‘ondermijningsproof’ maken van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV).

4.2 Woonoverlast Woonoverlast is hinder die in, vanuit en rondom een woning kan worden veroorzaakt. De overlastgever of bezoekers vertonen overlastgevend gedrag of laten juist bepaald gedrag na. Denk bijvoorbeeld aan geluidsoverlast, fysieke verloedering, vervuiling, intimiderend gedrag, brandgevaar en drugsoverlast. Aanhoudende overlast kan het woongenot en gevoel van veiligheid ernstig aantasten. In de komende jaren zet de gemeente Vlaardingen zich in om het woongenot van haar inwoners te verhogen. 4.2.1 Waar staan we nu? Investering in kwaliteit en duurzaamheid woningen Prettig wonen gaat verder dan alleen een dak boven je hoofd. Daarom zet de gemeente aan de ene kant in op stimulering van woningcorporaties om in de kwaliteit en duurzaamheid van bestaande huurwoningen te investeren. Aan de andere kant besteedt de gemeente bij particuliere woningvoorraad en nieuwbouw aandacht aan groen en de gevolgen van klimaatverandering en bodemdaling (Gemeente Vlaardingen, 2021, pp. 14-15). Meer mogelijk bij aanpak complexe woonoverlast In januari 2021 is de gemeente Vlaardingen begonnen met een inhaalslag op het gebied van de aanpak van complexe woonoverlast. Vooral overlast door overbewoning en huisvesting van arbeidsmigranten waren veelvoorkomende meldingen in 2021 en 2022.

Verder is er in toenemende mate sprake van overlast veroorzaakt door personen met psychische en/of verslavingsproblematiek Pagina | 18

en een merkbare stijging van het aantal vervuilde woningen en hoardersproblematiek in Vlaardingen. Woonoverlast krijgt ook landelijk veel aandacht. Nieuwe wet- en regelgeving heeft als doel de problematiek te beheersen. Denk aan de opkoopbescherming die sinds maart 2023 in Vlaardingen van kracht is en de Wet Goed Verhuurderschap. Verstevigde samenwerking Binnen de aanpak van (complexe) woonoverlast wordt het uitvoeringsprogramma Veilig Vlaardingen als leidraad gebruikt. Partners geven de aanpak gezamenlijk vorm op basis van een convenant. Om effectief te reageren op situaties rondom woonoverlast vindt regelmatig casusregie-overleg plaats met de diverse partners. Om de synergie tussen zorg en veiligheid te versterken, worden de interne processen beter op elkaar afgestemd. Interventieteam verdubbelt controles In 2023 is het interventieteam uitgebreid met een tweede coördinator. Het aantal controles op onder andere woonoverlast is verdubbeld. In 2024 start een pilotproject, waarbij twee tot drie extra buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) of toezichthouders aan het interventieteam worden toegevoegd. 4.2.2

Ambitie woonoverlast

De gecontinueerde inzet van onder andere het interventieteam, implementatie (en handhaving) van nieuwe wet- en regelgeving bevordert de leefbaarheid, veiligheid en het woongenot in de wijken van Vlaardingen. De afgelopen periode is met name ingezet op uitbreiding van de handhaving. In 20242027 wordt dit gecombineerd met een preventieve en proactieve aanpak. Uitgangspunten zijn vroegtijdig signaleren, handhaven en aanpakken van onderliggende oorzaken van woonoverlast. Alle mogelijke middelen om woonoverlast te voorkomen en te bestrijden worden ingezet. Dit varieert van preventieve en de-escalerende instrumenten tot en met het gebruik van wettelijke mogelijkheden. Vroegtijdige uitwisseling van signalen maakt snel en adequaat integraal opgetreden mogelijk. Het thema zorg en veiligheid is een veelomvattend thema met uiteenlopende maatschappelijke aspecten. Rond het bespreekbaar maken van huiselijk geweld of andere problematiek bestaan veel drempels, onder meer door schaamte. Dit vraagt om een sensitieve aanpak zodat er een vertrouwensband ontstaat. Deze onderwerpen hangen met elkaar samen, doordat ze niet alleen vanuit een veiligheidsdomein en met repressie zijn op te lossen of te beheersen. Het gaat om ingewikkelde problematiek, waar verschillende en vaak wisselende zorg- en veiligheidspartners bij betrokken zijn. De gemeente Vlaardingen blijft zich inzetten op dit thema.

Pagina | 19

4.3 Zorg & Veiligheid Vlaardingen heeft in toenemende mate te maken met een groeiende groep inwoners met ernstige en complexe problemen die het zorg- en veiligheidsdomein overstijgen. Vaak is er sprake van problemen op meerdere leefgebieden met gevolgen voor de veiligheid in de samenleving. Vaak uit zich dit in overlast, geweld en/of criminaliteit. Dit heeft invloed op het dagelijkse leven van inwoners, maar ook op hun gevoelens van veiligheid. Het tast het woongenot van inwoners en de leefbaarheid in de wijken aan. 4.3.1 Waar staan we nu? In het kader van complexe zorgcasuïstiek werken we samen met verschillende partners, zoals woningcorporaties, de politie, Minters en de geestelijke gezondheidszorg. De gemeente Vlaardingen initieerde in 2023 het Kernteam Zorg en Veilig. Op casusniveau werken we nadrukkelijker samen. Dat leidt tot een versterking van de positie van de gemeente als procesregisseur. Het Zorg- en Veiligheidshuis Rotterdam-Rijnmond legt de focus op diverse doelgroepen. Op het gebied van nazorg- en veiligheidscasuïstiek is ingezet op een datagedreven manier van werken, onder andere met een lokaal registratiesysteem. Verder sluit de gemeente Vlaardingen aan bij het programmabureau Westwijk, dat streeft naar verhoging van de kansen van de wijkbewoners op het gebied van opleiding, arbeidsparticipatie en woonkwaliteit.

Tot slot kreeg de gemeente Vlaardingen in het najaar van 2023 het certificaat dementievriendelijke gemeente. 4.3.2

Ambitie zorg en veiligheid

De gemeente ambieert een sterkere verbinding tussen zorg en veiligheid. Hiermee wordt niet alleen overlast en onveiligheid voorkomen, maar raken kwetsbare inwoners vooral niet tussen wal en schip. Dat stelt hen tijdig in staat om een plek in de samenleving in te nemen of te behouden. Denk bijvoorbeeld aan mensen met een (licht) verstandelijke beperking of dementie. De informatiepositie als procesregisseur wordt versterkt, zodat beter zicht ontstaat op de omvang van de problematiek in Vlaardingen. Dit leidt tot betere duiding van wat er binnen Vlaardingen speelt op het gebied van huiselijk geweld, kindermishandeling, ouderenmishandeling, criminele uitbuiting (mensenhandel), illegale prostitutie, seksuele uitbuiting en andere thematiek die zowel zorg als veiligheid raakt. Het vormt een basis onder een verbeterde samenwerking. Partners weten beter wat ze aan elkaar hebben en zijn beter geïnformeerd. Zo kunnen we stappen zetten in de aanpak van casuïstiek. Verbetermogelijkheden liggen op het gebied van de bewustwording, verlaging van drempels tot het doen van aangifte, verhoging van de pakkans van de dader en een goed opvang-, behandel- en zorgaanbod voor slachtoffers. Naast (criminele) excessen kent Vlaardingen ook steeds meer minder zelfredzame bewoners; zij vormen een kwetsbare groep. Deze doelgroep moet goed in beeld zijn om er meer aandacht aan te kunnen besteden.

Denk aan verhoging van het veiligheidsbesef en de handelingsbekwaamheid van inwoners. Om dit te realiseren is het belangrijk dat verbindingen worden gelegd met andere beleidsterreinen, zoals zorg- en welzijnsbeleid, vergunningenbeleid, toezicht- en handhavingsbeleid, Pagina | 20

omgevings- en ruimtelijk beleid. Dit sluit ook nauw aan bij de Omgevingswet die in 2024 in werking treedt. Deze wet heeft tot doel een gezonde en veilige leefomgeving tot stand te brengen en in stand te houden. 4.3.3 Ambitie met betrekking tot de jeugd Het jongerenwerk neemt een belangrijke positie in binnen zorg en veiligheid. Zij zien en spreken de jongeren en weten veelal wat hun problemen, angsten en wensen zijn. Met hun ervaring, voelsprieten in de samenleving en kennis vervullen ze een doorslaggevende rol in de vroegsignalering. Het contact met handhavers, politie en wijkteams moet goed worden onderhouden. De gemeente speelt daar een verbindende rol in. Om overlast en crimineel gedrag te voorkomen, werkt de gemeente samen met partners aan de vroegsignalering van jongeren die afglijden richting de criminaliteit. Met een persoonsgerichte aanpak levert de gemeente maatwerk om te voorkomen dat jong begonnen delinquentie uitmondt in een langdurige criminele loopbaan. De gemeente heeft de (preventieve) aanpak van jeugdcriminaliteit uitgebreid door te investeren in diverse campagnes. In 2023 sloten we aan bij het schooladoptieplan Doe FF Normaal, waarbij wijkagenten les geven aan leerlingen van groep 7 en 8. Dit plan loopt door in 2024.

4.4 Digitale veiligheid Digitalisering bij de overheid, bedrijven en burgers is niet meer weg te denken uit de huidige tijd. Het maakt veel mogelijk, maar doorslaggevend voor het succes is nog steeds een zorgvuldige en goed doordachte toepassing. Helaas brengt digitalisering op meerdere fronten ook veiligheidsrisico’s met zich mee. Opgeslagen informatie kan in verkeerde handen vallen of verloren gaan. Berichtgeving en uitwisseling via internet kunnen maatschappelijke onrust veroorzaken en burgers, bedrijven en overheden kunnen slachtoffer worden van gedigitaliseerde criminaliteit. De gemeente Vlaardingen neemt daarom in de komende jaren haar verantwoordelijkheid op het thema digitale veiligheid. Dit vloeit voort uit de Resolutie Digitale Veiligheid (VNG, 2021), waarin de leden van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten zich unaniem hebben uitgesproken voor intensivering op dit thema. 4.4.1 Waar staan we nu? In het kader van ‘ons eigen huis op orde’ is de informatieveiligheid binnen de gemeente Vlaardingen jaarlijks met positief resultaat getoetst met gebruikmaking van het Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). In het Regionaal Veiligheidsoverleg (RVO) van 12 juli 2021 is besloten extra prioriteit te geven aan digitale criminaliteit. De laatste cijfers laten zien dat cybercrime niet alleen menselijke slachtoffers oplevert, maar ook enorme financiële schade.

Dit leidde tot oprichting van een werkgroep met vertegenwoordigers vanuit de politie, Openbaar Ministerie, de Veiligheidsalliantie Rotterdam (VAR) en de gemeente Rotterdam. De werkgroep publiceerde de notitie Aanpak veelvoorkomende criminaliteit in de regio Rotterdam. In de periode tot en met 2024 beoogt de werkgroep de volgende resultaten: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Commitment op gezamenlijke uitvoering; Gedeelde visie; Borging strategische visie; Betrouwbaar cyberbeeld; Aansluiting bij regionale en landelijke initiatieven; Vermindering slachtoffer- en daderschap.

Als aanjager van dit thema binnen onze regio is onze burgemeester vanaf 2023 portefeuillehouder van cybercriminaliteit. In samenwerking met de Veiligheidsalliantie Rotterdam en de overige ketenpartners is de gemeente Vlaardingen de aanjager om deze vormen van criminaliteit te bestrijden. 4.4.2

Ambitie digitale veiligheid

Pagina | 21

De gemeente Vlaardingen vervult een belangrijke rol in het voorkomen dat inwoners, bedrijven, voorzieningen en de gemeente zelf slachtoffer worden van cybercriminaliteit. Om een cyberweerbare gemeente te worden, zet de gemeente de aankomende vier jaar in op ‘de basis in eigen huis op orde‘, de voorbereiding op cyberincidenten en cybercrises, weerbaarheid van inwoners en ondernemers tegen cybercriminaliteit en gedigitaliseerde criminaliteit en goed zicht op online aangejaagde ordeverstoringen.

Pagina | 22

4.5 Arbeidsmigranten Arbeidsmigranten in Nederland vormen een pluriforme groep qua land van herkomst, inkomen, opleidingsniveau en verblijfsduur. De groep waarop het IVP betrekking heeft, bestaat voornamelijk uit personen uit andere lidstaten van de Europese Unie (EU). Ze verblijven in Vlaardingen verrichten ongeschoolde of praktijkgerichte werkzaamheden. Arbeidsmigratie heeft een aantal positieve effecten, maar brengt als keerzijde ook een aantal problemen met zich mee. Een deel van de migranten zijn inmiddels hun werk kwijt. De één doet een beroep op de sociale voorzieningen, waar de ander overlast veroorzaakt en strafbare feiten pleegt. Arbeidsmigranten zijn daarnaast kwetsbaar voor arbeidsuitbuiting, oneerlijke concurrentie of overbewoning. 4.5.1 Waar staan we nu? Het interventieteam voert sinds 2022 wekelijke controles uit en handhaaft op woonoverlast door arbeidsmigranten. Ondanks de uitbreiding van de capaciteit loopt het aantal melding toch op. Er kan in sommige gevallen niet direct worden opgetreden. Met de in maart 2023 ingevoerde opkoopbescherming lijkt het aantal panden dat wordt opgekocht voor huisvesting van arbeidsmigranten af te nemen, waardoor er in minder panden overlast is. Dit is mede dankzij de handhaving op deze wetgeving. In 2023 is er één centrale locatie geopend voor de huisvesting van ‘short-stay-arbeidsmigranten’.

Vanwege de grote vraag worden in 2024 nog twee van zulke locaties geopend. De locaties zijn in beheer van convenantpartners. Zij brengen daardoor geleidelijk woningen in verschillende wijken terug op de markt. Dit houdt in dat bijvoorbeeld starters en jonge gezinnen hier weer aanspraak op kunnen maken. Naar verwachting levert deze ontwikkeling een positieve bijdrage aan de leefbaarheid. Door ons ook op overlastplekken te richten als gevolg van onjuist gebruik van woningen, herstelt geleidelijk de balans in de wijken. 4.5.2

Ambitie arbeidsmigranten

De ambitie is allereerst om malafide uitzendbureaus en huisvesters in kaart te brengen en aan te pakken. De mogelijkheden van een vergunningstelsel onder de Wet goed verhuurderschap wordt onderzocht. Daarnaast continueren we de handhaving op de opkoopbescherming en leggen waar nodig bestuurlijke boetes op vanuit de Verordening beheer woonruimtevoorraad gemeente Vlaardingen 2021. De wekelijkse controles van het interventieteam zetten we voort. We streven naar een gegarandeerde handhavingscyclus om de huisvestingssituatie van arbeidsmigranten te verbeteren. Tot slot willen we de sociale betrokkenheid vergroten, onder meer door initiatieven zoals de Meet & Greet (gehouden in de VOP wijk) te blijven stimuleren. Ons doel is een balans tussen huisvesting van arbeidsmigranten en leefbaarheid in de wijken te realiseren.

Pagina | 23

5 Randvoorwaarden Uit de prioriteiten van het IVP 2024-2027 vloeien uitvoeringsplannen voort. De realisatie van de plannen is afhankelijk van een aantal randvoorwaarden. Dit zijn: • • • • •

Datagedreven werken verder uitbouwen; Interventieteam uitbreiden en versterken; Capaciteit, kennis en expertise op het gebied van BI uitbreiden; Capaciteit, kennis en expertise op het gebied van digitale veiligheid uitbreiden; Financiële gevolgen van nieuwe interventies scherper in beeld brengen.

5.1 Datagedreven werken verder uitbouwen Het datagedreven werken is cruciaal voor de aanpak van de prioriteiten van het IVP 2024-2027. Dankzij diverse datasystemen en – applicaties wordt informatie verzameld en uniform vastgelegd. Dit helpt om verbanden te leggen en op basis van analyses effectiever en efficiënter integraal te interveniëren.

5.2 Interventieteam uitbreiden en versterken Het interventieteam is belangrijk bij de aanpak van prioriteiten van het IVP 2024-2027. In 2023 kreeg het team meer slagkracht dankzij de aanstelling van een tweede coördinator. Randvoorwaarde om de prioriteiten van dit IVP te realiseren, is dat het interventieteam in ieder geval de bestaande capaciteit behoudt en waar nodig wordt versterkt.

5.3 Capaciteit, kennis & expertise op het gebied van BI uitbreiden Om de prioriteiten van het IVP 2024-2027 te realiseren, is doorontwikkeling van een datagedreven manier van werken en het voortbestaan van het interventieteam noodzakelijk. Beide zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Om het team goed te laten functioneren, moeten systemen en applicaties verder worden ontwikkeld. Uitbreiding van de bestaande capaciteit bij de afdeling Business Intelligence (BI) is hiervoor onmisbaar.

5.4 Capaciteit, kennis & expertise op het gebied van digitale veiligheid uitbreiden Digitale veiligheid is veelomvattend en de ontwikkelingen gaan snel. Veel veiligheidspartners anticiperen daarop door de bestaande capaciteit met experts op het gebied van digitale veiligheid uit te breiden. Zij zorgen voor lokale en gebiedsoverstijgende initiatieven en dragen informatie over digitale veiligheid uit. Deze ontwikkelingen leiden ertoe dat de gemeente Vlaardingen de kennis en expertise over dit thema moet uitbreiden. Extra capaciteit in de vorm van een expert in digitale veiligheid bij de afdeling OOV is nodig.