Bijlage 1 - Beeldkwaliteitsplan Zuidbuurt
Tekst van het document
gezinswoningen in de jaren 20012002. Een andere aanpassing uit deze tijd, het aanbouwen van volume aan de kop van de Doctor Wiardi Beckmansingel, sluit het volume aan de kant van de Arij Koplaan waardoor er een uitzondering op de stempel ontstaat, een gesloten blok.
4 grondgebonden woningen Later toegevoegd Bouwjaar: 2002
4 grondgebonden woningen Later toegevoegd Bouwjaar: 2002
23 appartementen Later toegevoegd Bouwjaar: 2002
100 appartementen Originele plan Bouwjaar: 1960
100 appartementen Originele plan Bouwjaar: 1960
huidig aanbod Totaal: 335 woningen
43 Beeldkwaliteit - Woonveld zuid
stempel Arij Koplaan
Woonveld - stempel
Massa & positionering De oorspronkelijke stempel bestaat uit twee parallel aan elkaar gesitueerde galerijflats, welke alle twee loodrecht op de Arij Koplaan staan, en 4 eengezinswoningen die daar tussen staan. De volumes zijn gepositioneerd rondom een binnenterrein, waaraan ook de achtertuinen zijn geplaatst. Belangrijk is om de relatie tussen de tuinen van de flat en het collectieve groen te herzien. Daarnaast zou het goed zijn om een duidelijke doorgang te maken naar het groen toe, vanaf de Samuël Esmeijerstraat, zodat het groen ook meer gebruikt gaat worden. Het plaatsen van fietsenberging tegen de bergingen van de eengezinswoningen zou een voorbeeld van een ingreep kunnen zijn die meer mensen naar het binnenhof trekt en daarmee een duidelijk grens vormt tussen woningen en groen. Bij een van de drie stempels is het volume gesloten aan de kant van de Arij Koplaan door een aanbouw uit 2002, waarin ook de entree voor dit gebouw is gesitueerd. Het groen hierachter is meer prive, wat kansen bied voor gebruik door bewoners mits het daartoe voldoende is ontworpen.
44 Beeldkwaliteit - Woonveld zuid
Lagen • Over het algemeen 2 lagen: plint en lijf, met een uitzondering bij de optopping, daar zit wel een kroon bovenop. • Al zitten er in de plint bergingen, interactie kan worden gezocht in de aansluiting op het maaiveld en het voortuin gebied. Aangezien de woningen in de plint zich aan de straat bevinden, moet er met aandacht worden gekeken naar de menselijke schaal van ontwerp. • Het lijf, bestaande uit 4 lagen, laat een duidelijk ritme zien in zowel voor als achtergevel. De galerijen liggen aan de kant van de binnenterrein, de half verdiepte buitenruimtes aan de straatzijde. • De enige kroon, in de vorm van de bestaande optopping, heeft een setback ten opzichte van de galerijgevel en gedraagt zich daarmee ondergeschikt aan de rest van het gebouw. De buitenruimtes worden in hetzelfde halfverdiepte ritme doorgezet.
Kopgevels + Entrees • Het woonvolume is ingesloten door twee koppen waar ook de entrees in zitten. Een daarvan is de hoofdentree. De entreehuisjes, mogen worden herzien, zodat de entree samen met de kopgevel wordt ontworpen als één geheel. De kopgevel mag een verbijzondering zijn, een special, herkenbaar voor het woonveld. Vooral de koppen aan de Arij Koplaan, welke niet de hoofdentree zijn, mogen een samenhangend gebaar uitspreken naar de entree van de Zuidbuurt. • De entree’s van de flats zitten allemaal aan de Samuël Esmeijerstraat Uitzondering hierop is de stempel op de hoek van de Doctor Wiardi Beckmansingel en Arij Koplaan, deze heeft als enige van de stempels ook een entree aan de Arij Koplaan, naast de twee bestaande entrees • 5 woningen hebben een entree aan de straat. Door de maaiveld invulling te herzien kan meer worden gedaan aan geborgenheid van deze entrees. • Ook de entrees van de eengezinswoningen mogen worden herzien. Vooral de directe zone die het binnenkomen faciliteert, is vrij kaal en mag een mate van geborgenheid voor de bewoner en bezoeker bezitten.
Woonveld - appartementen
Overgang - Straatgevel (entree/balkon) • Per flat hebben vijf woningen op de begane grond hun voordeur aan de straat. De uitstekende balkons dienen als luifel voor de daaronder gelegen woning entrees. • Er loopt een pad naar elke woning, de toegang tot de woningen is duidelijk afleesbaar. Een zorgvuldig ontworpen entree fungeert als het visitekaartje van de woning. • Tegen het gebouw aan loopt een smalle verharde strook welke overloopt in een kleine groenstrook. Door dit gebied samen te ontwerpen kan er hoogwaardiger groen worden gerealiseerd of ruimte voor bewoners zelf. • Er is een buffer gewenst tussen de woningen en de straat, al dan niet in de vorm van een heg in de groene strook
45 Beeldkwaliteit - Woonveld zuid
Overgang - Tuingevel (tuin/galerij) • De tuinen van de hofzijde grenzen aan het collectief groen. Het collectief groen wordt met zorg ontworpen met elementen van spelaanleiding en verschillende soorten groen. Andere inrichtingselementen, fietsen of bergingen worden met zorg ontworpen, het liefst als integrale oplossing. • De erfafscheiding tussen de percelen en de openbare ruimte kenmerkt zich door een groene haag van 2 meter hoog. • De galerij kijkt uit over het groene hof en wordt zorgvuldig ontworpen om een fijne routing te faciliteren en ontmoeting te stimuleren.
Architectuur • Alle ingrepen (optopping en renovatie) worden gedaan met respect voor het bestaande. • Belangrijk is om herkenbare ritme van de langsgevels en raamverhoudingen te behouden. • Kozijnen worden zo veel mogelijk hergebruikt. • Mocht er worden gekozen voor zonnewering past deze bij het bestaande. • Elementen van verduurzaming en techniek worden integraal verwerkt.
Woonveld - principes
Prettige plint • Bergingen appartementen in volume opgelost. • Aandacht aansluiting woningen aan het maaiveld en begrenzing van hun tuinen. • Integrale oplossing voor fietsen en afval, straatinrichting die ontmoeting faciliteert, en mogelijk een dubbelfunctie heeft, als begrenzing tussen woningen en groene ruimte. • Overgangzone tussen gebouw en maaiveld met plek voor collectief te gebruiken ruimte die uitnodigt tot interactie. Vormen van groen of specials in de vorm van bijvoorbeeld pergola kunnen hiervoor worden ingezet. • Daken die zichtbaar zijn vanuit hogere bebouwing worden behandeld als vijfde gevel.
46 Beeldkwaliteit - Woonveld zuid
Monumentale kopgevel • Kopgevel vormgeven als één geheel. Lift vormgeven als sculptuur die samenwerkt met de kopgevel. • Kopgevel gedraagt zich als een schijf met massa, dikte wordt bepaald door materiaal. • Keramische materialen (of met keramische uitstraling), die aandacht en ambacht uitstralen in hun detaillering.
Parkzone
Huidige beeldkwaliteit Kwaliteiten
Aandachtspunten
Zorgvuldig ontworpen overgangen naar de openbare ruimte
Flats met gesloten plinten
De Van Schagen blokken bestaan uit twee of drie bouwlagen met ruime tuin. De overgangen zijn afgestemd op de context; de heg aan de achterzijde is hoog en biedt privacy. De heg aan de voorzijde is lager en zorgt voor een relatie met de openbare ruimte. De heg aan de achterzijde bevat een stalen constructie. De heggen vormen ook een bron van bescherming en voedsel voor verschillende dieren.
Extra aandacht voor de koppen van de woningen Bij de bestaande woningen wordt op de kopgevels, die gelegen zijn aan het park, een gebaar gemaakt. De indeling van de woningen is afgestemd op de positie in de rij. Zo bevindt de voordeur zich in de kopgevel en zijn er in sommige gevallen dakopbouwen toegevoegd.
Er is weinig interactie met de openbare ruimte door de gesloten plinten. In de plint zijn de bergingen geplaatst, hierboven bevinden zich de woningen, twee meter boven het maaiveld. Dit draagt bij aan weinig sociale controle in het publieke domein. Als gevolg hiervan kampt de buurt met overlast en verwaarlozing van de openbare ruimte. Veiligheid is een thema dat uit de participatie naar voren komt. De afstand tussen woning en straat maakt het moeilijk je eigenaar te voelen van de buurt.
Weinig nuance en variatie invulling van groene openbare ruimte Hoewel het huidige park groot is en er relatief veel groen rond de gebouwen aanwezig is, wordt hier niet of weinig gebruik van gemaakt. Er is weinig programma, evenals plekken die intimiteit bieden. Ook is er weinig variatie in het groen, het bestaat voornamelijk uit gras, betontegels en bomen. Een mix aan bomen en planten is wenselijk.
De ritmiek van de gevel en invulling geeft herkenning en schaal.
De erfafscheidingen en tuinen dragen bij aan een rommelig beeld
De verticale elementen op ter plaatsen van de woning scheiding geven ritme aan de woningen. Hoewel de invulling niet bestaat uit hoogwaardig materiaal, is deze duidelijk ontworpen en vormt een geheel.
De achtertuinen van de bestaande grondgebonden woningen uit de jaren 60/70 bieden veel ruimte voor persoonlijke invulling. Bewoners plaatsen hier zelf een berging en schutting. Dit resulteert in een gevarieerde, maar ook rommelige achterkant.
48 Beeldkwaliteit - Parkzone
Toekomstige beeldkwaliteit Parkzone
Parkzone
Huidige stempels
Toekomstige stempels Bestanden tuinstedelijke stempels
15 grondgebonden woningen Originele plan Bouwjaar: 1960
*bebouwing-sloop -parkzone
± 13 grondgebonden woningen
± 44 koop appartementen
Parkzone *bebouwing-nieuw 2024 -Parkzone
In het park wordt een nieuwe gemengde stempel toegepast; verschillende woningtypen en bouwvolumes vormen samen één stedenbouwkundig ensemble. Het ensemble is een moderne doorvertaling van de traditionele tuinstedelijke stempel.
40 appartementen Originele plan Bouwjaar: 1960
49 Beeldkwaliteit - Parkzone
± 22 meergeneratie woningen
Woonveld 2) m 55 2) m bg 10 2) op -1 0m p ere 80 11 ap n ei bg 41 kl bg n p x (5 ie ap ple m u ra 36 d st p 2 (5 ap en 38 .5 (1
2) m 55 2) m bg 10 2) op -1 0m p ere 80 11 ap n ei bg 41 kl bg n p x (5 ie ap ple m u ra 36 d st p 2 (5 ap en 38 .5 (1
40
40
2) m 45 bg op 2) m p ere 2) 90 ap n m ei 90 24 kl bg p x (6 bg ap ple n u 18 d ie p m (6 a ap str 22 .5 (1 18
2) m 45 bg op 2) m p ere 2) 90 ap n m ei 90 24 kl bg p x (6 bg ap ple n u 18 d ie p m (6 a ap str 22 .5 (1 18
40
40
56
56
pp
pp
18
18 21
21 47
47
pp
pp
40
40
Samenhangend ontwerp, de appartementen en grondgebonden woningen zijn deel van hetzelfde architectuur.
Springen in het massa zorgen voor variatie en herkenbaarheid.
50 Beeldkwaliteit - Parkzone
pp
pp
Massa & positionering De volumes zijn rondom een binnenterrein gepositioneerd, waar geparkeerd kan worden. Het is belangrijk dat dit terrein met zorg wordt ontworpen. De introverte blokken zijn georiënteerd op de buiten wereld. • Alle gebouwen volgen een duidelijke rooilijn. De rooilijn verspringt om verschillende plekken te creëren. • De stempel vormt één geheel, waarbij verschillende stempels familie zijn van elkaar. De verschillende blokken binnen de stempel zijn herkenbaar. • De appartementen beschikken over een tuin of balkon aan de parkzijde. De ontsluiting gaat middels een leefgalerij aan de hofzijde. • De grondgebonden woningen zijn naar buiten georiënteerd, met de voordeur aan de straatzijde. De tuin bevindt zich aan de hofzijde.
Lagen • Binnen de stempel ligt het hoogtepunt aan de parkzijde en loopt af richting de Mr. Verschuurstraat. De appartementen hebben een maximale hoogte van 8 bouwlagen, aflopend naar 3 bouwlagen van de grondgebonden woningen. • De volumes bestaan uit 3 lagen: plint, midden en kroon. Het doel hiervan is schaal te geven aan de bebouwing. • De plint bestaat uit 2 bouwlagen en vormt het verbindende element tussen de verschillende blokken. Daarnaast zorgt de plint ervoor dat de gebouwen ‘aarden’ en speelt het een rol in de zachte overgang naar het maaiveld. Een gesloten plint dient voorkomen te worden. • De kroon bestaat uit 1 of 2 bouwlagen en heeft een lichte uitstraling, die vergelijkbaar is met de optoppingen van de te renoveren bebouwing. Daarnaast is dit ook het uitgangspunt voor later optoppingen. • De nieuwe grondgebonden koopwoningen kunnen optioneel, als de drive-in woningen, een setback op de bovenste verdieping.
Kopgevels & entrees • De kopgevels van zowel de appartementen als de grondgebonden woningen worden extra benadrukt. De entree van de kopwoningen worden, waar mogelijk, aan de kop van het blok geplaatst. Daarnaast is hier ook ruimte voor sprinkles zoals binderklinkers of nestkasten. • De entree van de appartementen is duidelijk zichtbaar en biedt de mogelijkheid om droog naar binnen te komen. Bijvoorbeeld door middel van een luifel, of een andere bouwkundige overkapping of een inham. • De entrees van de grondgebonden woningen in het midden van een rij bevinden zich aan de park- of straatzijde. • De entrees van de grondgebonden kopwoningen bevinden zich waar modelijk in de kopgevels.
Herkenbare entrees met sprinkles die de ingang markeren.
Een transparante en aantrekkelijke pui markeert de ingang.
3 lagen: plint + midden + kroon
Herkenbare entree.
Woonveld - principes Prettige plint & bergingen • De overgangen van maaiveld naar gebouw worden zorgvuldig ontworpen. Zie volgende pagina’s. Aan de parkzijde gebeurd dit doormiddel van groen. De planten creëren afstand en geven privacy. • Integrale oplossing voor fietsen en afval, straatinrichting die ontmoeting faciliteert en geen barrière vormt. • De bergingen van de appartementen worden binnen het hoofdvolume opgelost. Het is belangrijk om de plint te activeren en passieve functies, zoals bergingen, in de plint te vermijden. Een actieve en transparante plint verstekt de sociale controle en veiligheid op straat. De voorkeur gaat uit naar een collectieve fietsenstalling in de plint en bergingen binnen de woningen. Bestaande voorbeelden uit de Zuidbuurt, waarbij bergingen in de plint zijn geplaatst, worden als ongewenst beschouwd.
Plint - midden - kroon • De stempel bestaat uit 3 lagen: plint, midden en kroon. Hierdoor krijgt de bebouwing schaal. • De plint is het verbindende element per stempel. • De plint is afleesbaar en herkenbaar, door middel van architectonische elementen kan dit worden versterkt. De lagen zijn verschillend, maar wel familie van elkaar. • Het hof wordt niet fysiek afgesloten met een hekwerk. Elementen zoals een pergola kunnen de ruimte begrenzen. • De plint en het middendeel hebben massa. De kroon is licht en luchtig in zijn uitstraling. De kroon voelt als een optopping en gaat een directe relatie aan met de optopping van de renovatie. Massa ligt terug ten opzichte van de dakrand. • Materiaal van de plint en het middeldeel contrasteert niet. Onderscheid wordt voornamelijk gemaakt in ritmiek. Denk hierbij aan openingen, balkons en andere gevelelementen.
Accentuering doorlopende plint door speciale architectonische behandeling
Accentueren van doorlopende plint door toevoegen van extra element (portiek, pergola etc.) Bergingen in de plint verminderen de woonkwaliteit
Bergingen in de achterdeel van de plint verminderen de kwaliteit van de buitenruimte.
Een publieke functie (fietsberging) maakt een levendige en actieve plint.
Het partieel gebruik van bergingen maakt een levendige en actieve plint.
Kroon
Lijf Kroon Kroon
Plint Lijf
Plint
51 Beeldkwaliteit - Parkzone
Lijf
Straat
Buurt
Stad
Straat Straat
Buurt Buurt
StadStad
Plint
Monumentale koppen • Kopgevels mogen geen blinde gevel zijn. De koppen moeten extra aandacht krijgen. • Waar mogelijk bevindt de voordeur zich in de kopgevel. • De koppen georiënteerd op de Mr. Verschuurstraat vormen een onderdeel van de “specials”. Ook de hoofdentree van de appartementen is hier een onderdeel van. Deze gaan een relatie aan met de andere koppen in de Zuidbuurt. • Kopgevel gedraagt zich als een schijf met massa, dikte wordt bepaald door materiaal. • Entrees, kozijnen, bijzondere baksteen patronen en andere ‘sprinkles’ maken de kopgevels tot echte herkenningspunten van de buurt.
Grondgebonden woningen - overgangen
Overgang - Voorgevel (Entree) • De woningen zijn naar de openbare ruimte toe georiënteerd. Hier bevindt zich de voordeur. • De toegang tot de woningen is duidelijk afleesbaar. Een zorgvuldig ontworpen entree fungeert als het visitekaartje van de woning. • Aan deze zijde bevindt zich een element ten behoeven van de huisnummers en postkast. Deze vormt een onderdeel van de erfafscheiding en draagt bij aan de herkenbaarheid. Dit is een sprinkle.
Overgang - Achtergevel (Tuin) • De hofzijde is de achterzijde, waar de achtertuinen en bergingen zich bevinden. De bergingen en containers worden integraal mee ontworpen met het hoofdvolume. Dit hoeft niet in het zelfde materiaal • De overgang van de tuinen naar het parkeerveld dient zorgvuldig ontworpen te worden. • De erfafscheiding tussen de percelen en de openbare ruimte kenmerkt zich door een groene heg van 1.80 meter hoog.
Postvakken markeren de entrees.
Verticale verdeling van de grondgebonden woningen.
Huisnummer geintegreerd in afvalcontainers voluum.
52 Beeldkwaliteit - Parkzone
Groene achtertuin.
Architectuur • Belangrijk is dat de nieuwe gebouwen geen contrast vormen met het bestaande. • De individuele woningen zijn afleesbaar, maar vormen per stempel één geheel in materiaal, kleur en detaillering. • De gevel heeft een duidelijke verticale belijning met een invulling. • Er is contrast tussen belijning en invulling. • De invulling is één geheel. De openingen zijn geen gaten in een vlak, maar vormen een compositie. • Plastiek en ambacht in de gevel zijn belangrijk. Kozijnen hebben een diepte en profiel. • Een koopwoning optionele setback op de bovenste verdieping versterkt de aansluitende plint en creëert extra buitenruimte. • Daken die zichtbaar zijn vanuit hogere bebouwing worden behandeld als vijfde gevel.
Duidelijke verticale belijning met een invulling.
Duidelijke verticale belijning met een invulling.
Appartementen - parkzijde
Overgang tuin • De appartementen op de begane grond hebben een tuin aan de parkzijde, deze tuinen hebben een zachte overgang naar het park. • De deur naar de tuin kan als informele voordeur worden gebruikt. Wat de visuele en fysieke relatie met het park versterkt. • De erfafscheiding tussen het park en de tuin kenmerkt zich door een lage heg, waar overheen gekeken kan worden. Eventueel is er een opening die toegang verleent tot het park.
Zones tussen de blokken bij groen, buitenruimtes sluiten hier op aan.
Huisnummer geintegreerd in afvalcontainers voluum.
53 Beeldkwaliteit - Parkzone
Overgang - balkon • De appartementen op de verdiepingen hebben een balkon aan de parkzijde. • De balkons zijn per laag in de gevel ontworpen (plint-middenkroon) en dragen bij aan de onderscheidende ritmiek en plastiek van deze lagen. • De Balkons zijn zorgvuldig geïntegreerd in de gevel, niet simpelweg erop bevestigd. Zowel ambacht als vakmanschap komen hierin duidelijk naar voren. • De balkons verstoren het beeld van de parkzone niet.
Balkons mee ontworpen met de gevel laag (plint/midden/ kroon)
Appartementen - hofzijde
Overgang - achtergevel • De hoofdentree van de appartementen komt uit op een leefgalerij die ruimte biedt voor ontmoeting. • De individuele woningentrees bevinden zich aan de hofzijde, zowel voor de appartementen op de begane grond als voor die op de verdiepingen. Dit maakt het mogelijk om de meterkasten boven elkaar te plaatsen. • De appartementen op de begane grond zijn gescheiden van de parkeerplaatsen door een pad (galerij) en een groene buffer.
54 Beeldkwaliteit - Parkzone
Overgang - de galerij • De galerij fungeert als een levendige plek die het ontwerp uitnodigt tot ontmoeting. • De galerij is breed genoeg om ruimte te bieden voor bewoners om bankjes of bloempotten neer te zetten, zonder de ontsluiting te belemmeren. • Klimplanten worden geïntegreerd in het ontwerp van de galerij. • Plastiek en ambacht in de gevel zijn essentieel; de kozijnen hebben diepte en profiel. • De gevel aan het hof is geen achtergevel, wat duidelijk zichtbaar is in de vormgeving en materialisering. De galerij is integraal ontworpen in samenhang met het gebouw
Parkeren • Op het binnenhof wordt geparkeerd. De overgang van het parkeerveld naar de tuinen moet zorgvuldig worden ontworpen • De introverte blokken zijn georiënteerd op de buitenwereld • Leefgallerijen met ontmoetingsplekken aan de hofzijde zorgen voor leven in het hof en daarmee sociale controle. Een zo transparant mogelijke plint met programma (entree/woningen/fietsenstalling) draagt hier ook aan bij. Ogen in het binnenhof zijn belangrijk omdat dit voor veiligheid zorgt. • Om de kwaliteit van het binnenhof te waarborgen, worden bomen, sprinkles of andere elementen in het binnenhof geplaatst. • Waar mogelijk worden de hoven vergroend.
Eilandjes
Huidige beeldkwaliteit Kwaliteiten
Aandachtspunten
De kwaliteit van de openbare ruimte wordt in de woningen goed benut
Flats met gesloten plint
De grondgebonden woningen aan het water hebben een vlonder als tuin, wat de verbinding met het water versterkt. Daarnaast is er een collectief dek voor de buurt, dat wordt gebruikt om te vissen. Voor de drive-in hebben bewoners plantenbakken en bankjes geplaatst, waarmee bewoners de openbare ruimte proberen toe te eigenen.
Extra aandacht voor de koppen van de woningen
Er is weinig interactie met de openbare ruimte door de gesloten plinten. In de plint zijn de bergingen geplaatst, hierboven bevinden zich de woningen, twee meter boven het maaiveld. Dit draagt bij aan weinig sociale controle in het publieke domein. De ‘ogen op straat’ ontbreken. Als gevolg hiervan kampt de buurt met overlast en verwaarlozing van de openbare ruimte. Veiligheid is een thema dat uit de participatie naar voren komt. De afstand geeft weinig motivatie om de openbare ruimte toe te eigenen.
Beperkte fysieke verbinding met de openbare ruimte
Op de koppen van de bestaande woningen wordt een gebaar gemaakt. De indeling van de woning is afgestemd op de positie in het rijtje. In de kopgevel is een verticale ‘opening’ afleesbaar over de volledige hoogte. Hier bevindt zich een vide, trap en overige ontsluiting. Afhankelijk van de positie van de kop is er een extra vlonder aan de kopgevel.
Er is weinig interactie met de openbare ruimte door de programmering van de woningen. De functies in de plint bestaan uit bergingen en parkeerplaatsen, terwijl er geen verblijfsruimtes aan de openbare ruimte grenzen. Daarnaast is de kwaliteit van de inrichting van de openbare ruimte laag, wat bijdraagt aan een verminderde sociale controle op straat.
Bijzondere woningtypologie draagt bij aan herkenbaarheid en optimisme
Weinig aandacht voor de invulling van groene ruimtes
De drive-in woningen zijn een bijzondere en progressieve typologie. Dit woningtype onderscheid zich van een standaard rijtjeshuis door een geïntegreerde carport, een vlonder in plaats van een tuin en een setback op de tweede verdieping. Dit draagt bij aan herkenbaarheid.
56 Beeldkwaliteit - Eilandjes
Naast dichte plinten is het binnenhof sterk verhard en wordt het gedomineerd door parkeerplaatsen. Dit nodigt niet uit om te verblijven. Hoewel er relatief veel groen rondom de gebouwen aan de waterzijde is, wordt dit groen minimaal benut.
Slaapkamer
Woonkamer
Berging
Parkeren
Toekomstige beeldkwaliteit Eilandjes
Eilandjes Eilandjes
Huidige stempels
8 grondgebonden woningen Originele plan Bouwjaar: 2002 Eilanden *bebouwing-Nieuw 2024 -Eilandjes *bebouwing-sloop -eilandjes
8 grondgebonden drive-in woningen Originele plan Bouwjaar: 2002
34 appartementen Originele plan Bouwjaar: 1960
57 Beeldkwaliteit - Eilandjes
Toekomstige stempels
De gemengde stempel krijgt een nieuwe identiteit; verschillende woningtypen en bouwvolumes vormen samen één stedenbouwkundig ensemble. De kwaliteit van de woningen verbetert tegelijkertijd met de mogelijkheden van de openbare ruimte. Door appartementen te vervangen door grondgebonden woningen, wordt de dichtheid verlaagd.
Eilanden *bebouwing-Nieuw 2024
8 grondgebonden woningen Originele plan Bouwjaar: 2002
-Eilandjes Eilanden *bebouwing-sloop 2024 -eilandjes *bebouwing-Nieuw -Eilandjes
*bebouwing-sloop -eilandjes
8 grondgebonden drive-in woningen Originele plan Bouwjaar: 2002
5 grondgebonden woningen
18 maisonnettes
28
28
pp
pp
Woonveld
Positionering & oriëntatie • De nieuwe grondgebonden woningen nemen dezelfde plek in als de gesloopte appartementen gebouwen uit de jaren ‘60. • Alle gebouwen volgen een duidelijke rooilijn en hebben zowel een voortuin als een achtertuin als overgang naar de openbare ruimte. • De woningen zijn georiënteerd op de openbare ruimte in het hof, waar de voordeuren zich bevinden. • De achterzijde is gericht op het water, hier bevindt zich de achtertuin.
Massa • De nieuwe bebouwing bestaat uit 3 bouwlagen • Een uitpandige berging en ruimte voor afvalcontainers worden integraal met de woning mee ontworpen. Dit hoeft niet in het zelfde materiaal. Ten behoeve van de ruimtelijkheid worden de bergingen, waar mogelijk, per twee woningen geclusterd. • De nieuwe grondgebonden koopwoningen kunnen optioneel, net als de drive-in woningen, een setback op de bovenste verdieping krijgen. Dit versterkt de verbinding met de omgeving en zorgt voor meer lichtinval door de zuid oriëntatie.
Kopgevels & entrees • Extra nadruk wordt gelegd op de kopgevel van de grondgebonden woningen. • De toegang tot de woningen is duidelijk zichtbaar, de detaillering van de entree vereist bijzondere aandacht. • De koppen van de blokken behoeven extra aandacht. Uitwerking van de kop in relatie tot de directe context. Daarnaast is hier ook ruimte voor ‘sprinkles’ zoals binderklinkers of nestkasten. • Koppen aan de Mr. Verschuurstraat zijn een ‘special’, deze gaan een relatie aan met andere koppen in de straat. • Koppen aan de waterzijde benutten deze kwaliteit door middel van een groot raam dat uitzicht biedt op het water. • Houd met de overig koppen rekening met de kwaliteit van de relatie met het water, met aandacht voor inkijk en privacy.
Duidelijke verticale belijning met een invulling.
3-lagen grondgebonden woningen met platte dak.
Hoofdentree in de kopgevel, ook met entree overgang.
Postvakken markeren de entrees.
58 Beeldkwaliteit - Eilandjes
3-lagen grondgebonden woningen met platte dak.
Zichtbaare entree.
Woonveld - grondgebonden woningen
Overgang - Voorgevel (Entree) De voortuin vormt een buffer tussen de woning en de openbare ruimte, in deze gevel bevindt zich de voordeur. Er is ruimte voor het parkeren van een fiets of het plaatsen van een bankje. • De voortuinen zijn georiënteerd naar hof. Het is belangrijk dat er een duidelijke zonering van privéruimte is, zonder visuele barrières te creëren (sociale controle). • De berging/fietsenstalling en ombouw van de afvalcontainers worden integraal mee ontworpen met het hoofdvolume. Ze vervullen een dubbele functie, ze markeren ook de huisnummers. Ze krijgen een groendak. • De erfafscheiding tussen de kavels wordt gevormd door de bergingen/fietsenstalling, deze zijn zoveel mogenlijk geclusterd. De voortuin is open richting het hof.
Berging en afvalcontainers creëren privacy maar geven ook ruimte voor sociale controle.
Huisnummer geintegreerd.
59 Beeldkwaliteit - Eilandjes
Overgang - Achtergevel (Tuin) • De achterzijde grenst aan de waterzijde, waar zich de achtertuin bevindt met een zachte overgang naar het water. • De erfafscheiding tussen de kavels bestaat uit een circa 1,8 meter hoge heg, die richting het water lager kan worden. • De oever is zacht en kent veel biodiversiteit. Verharding, zoals een kade of vlonder, zijn niet gewenst.
Zachte overgang naar het water.
Zachte overgang naar het water. Privacy tussen woningen geïntegreerd in het ontwerp.
Architectuur • Belangrijk is dat de nieuwe gebouwen geen contrast vormen met het bestaande. • De individuele woningen zijn afleesbaar, maar vormen per blok één geheel in materiaal, kleur en detaillering. • De gevel heeft een duidelijke verticale belijning met een invulling. Het verticale element is een schijf met massa. • Er is contrast tussen belijning en invulling. • De invulling is één geheel. De openingen zijn geen gaten in een vlak, maar gaan in compositie, en staan in relatie met elkaar aan. • Plastiek en ambacht in de gevel zijn belangrijk. Kozijnen hebben een diepte en profiel. • Daken die zichtbaar zijn vanuit hogere bebouwing worden behandeld als vijfde gevel
Duidelijke verticale belijning met een invulling.
Duidelijke verticale belijning met een invulling.
Woonveld - principes
Prettige plinten & bergingen • De bergingen/fietsenstalling en ruimte voor afvalcontainers worden integraal mee ontworpen met het hoofdvolume en maken deel uit van de entreezone. Ze hoeven niet uit hetzelfde materiaal te bestaan. • Het verlagen van de massa ter plaatse van de afvalcontainers bevordert de sociale controle. De bergingen krijgen een groen dak. • De bergingen/fietsenstalling worden zoveel mogelijk geclusterd bij de woningen. Waarbij overzicht en sociale controle over het hof centraal staan.
Monumentale koppen • Kopgevels mogen geen blinde gevel zijn. De koppen moeten extra aandacht krijgen. • Waarmogelijk bevindt de voordeur zich in de kopgevel. • De koppen georiënteerd op de Mr. Verschuurstraat zijn vormen een onderdeel van de “specials” en gaan een relatie aan met de andere koppen in de Zuidbuurt. • Kopgevel is een voortzetting van de verticale geleding. Deze gedraagt zich als een schijf met massa, dikte wordt bepaald door materiaal. • Entrees, kozijnen, bijzondere baksteen patronen en andere ‘sprinkles’ maken de kopgevels tot echte herkenningspunten van de buurt.
Verbinding met het water • Zacht overgang tussen water en tuin door middel van beplanting. • Geen vlonder of hoge hagen aan de waterkant.
Bergingen tegen de kopgevel verminderen zijn bijzondere kwaliteit. De kopgevel is geen achter of zijgevel.
Geen vlonder aan de waterkant. Bergingen aan de achterkant verkleinen de bruikbare ruimte van de mooie achtertuin en snijden de verbinding met het water.
Berging en afvalcontainers creëren privacy maar geven ook ruimte voor sociale controle.
Een ruimte aan de voorzijde van de woningen voor het stallen van fietsen is lager dan een berging, wat de socialecontrole vergroot. Om in opbergruimte te voorzien, is een tuinkast tegen de gevel in de achtertuin nodig.
60 Beeldkwaliteit - Eilandjes
Geen grote ondoorzichtige grenzen naar het water of tussen buren.
Zacht overgang naar het water.
pp
Massa & positionering De stempels zijn in principe gelijk, tenzij er een logische aanleiding is om hiervan af te wijken. Een van de uitzonderingen is de bebouwing langs het doorgaande fietspad vanuit het centrum. Het publieke karakter vraagt om een grotere korrel dan bij een besloten woonhof. • De bebouwing is hier hoger aan de zuidkant en de woningen hebben een afwijkende typologie en 4 bouwlagen. • De bebouwing is georiënteerd op het park en het bijbehorende fietspad. • Aan de hofzijde bevindt zich de achtertuin. De erfscheiding bestaat uit circa 1,80 meter hoge heggen. Achterin de tuin, tegen de heg, bevindt zich de berging met de afvalcontainercombinatie.
61 Beeldkwaliteit - Eilandjes
Typologieën • Het blok aan de noordzijde bestaat uit 3-laagse grond gebonden woningen . • De 4-laagse grondgebonden woningen hebben een smallere beuk dan de andere grond gebonden woningen.
pp 29
29
pp
x
x
40
40
pp
Woonveld - uitzonderingen
Kopgevels & entrees • Bijzondere kopgevels worden gemarkeerd door entrees en ‘sprinkles’. • De entrees bevinden zich aan de noordzijde, bij de kleinere tuinen. De woningen aan de kop hebben entrees in de kopgevels.
Marnixhoek
Huidige beeldkwaliteit Kwaliteiten
Aandachtspunten
Grote, kwalitatief goede bomen, met een lange levensverwachting
Het kruispunt van de Marathonweg en de Marnixlaan
Aan de zuidzijde van de Marnixhoek bevindt zich een groep hoge, kwalitatief goede bomen. Deze bomen vormen een buffer tussen de Marnixweg en de kavel. Het uitgangspunt is om zoveel mogenlijk bomen te behouden.
De Marathonweg en de Marnixlaan zijn beide drukke wegen, wat gevolgen heeft voor de geluidsbelasting op het gebouw en de kavel.
Veel groen en landschap typologieën
Nabijheid van de herkenningspunt van de Zuidbuurt
De Marnixhoek ligt op het kruispunt van twee groene stroken. Deze van oorsprong groene zone heeft een diversiteit aan functies en verschijningsvormen die niet direct aansluiten bij de Zuidbuurt.
Het gebied ligt naast de Marnixflat, een gebouw van 12 lagen hoog, dat de entree van de Zuidbuurt vormt. Het Marnixhoek gebouw is een aanvulling op deze entree en is dit ook in zijn verschijningsvorm. Het nieuwe gebouw moet niet de concurrentie aangaan met de Marnixflat, maar ermee samenwerken.
Twee verschillende ontwikkelingengen komen samen Het nieuwe gebouw op de Marnixhoek gaat een relatie aan met zowel de Zuidbuurt als de bebouwing in de Marathonwegzone. Enerzijds wordt een relatie gelegd met de Zuidbuurt, een wederopbouwwijk, waarbij de Marnixflat een belangrijke verbindende schakel vormt. Anderzijds vormt de Marathonwegzone een uitzondering binnen de stedenbouwkundige structuur van de stad, waardoor hier hoogbouw mogelijk is.
63 Beeldkwaliteit - Marnixhoek
Toekomstige beeldkwaliteit Fortunapark Marnixhoek Marnixhoek
Toekomstige bebouwing
Entree kavel
Huidige bebouwing
De Marnixhoek ligt aan de rand van de buurt en maakt deel uit van de Marathonweg-zone. Gezien de schaal van de context is een hoogte accent op de kruising tussen de Marnixlaan en de Marathonweg gepast.
groene veld
64 Beeldkwaliteit - Marnixhoek
Circa 60-100 appartementen voor vitale 55plussers
Woonveld - principes
Toe g van an g va af d nd e eM arn kavel ixla an
Belangrijke bomen laten staan
De Groene zoom • Het nieuwe gebouw maakt deel uit van de groene zoom langs de Marathonweg. Het nieuwe gebouw wordt een autonoom volume in het groen. Afstand tot de kavelgrens aan de oost- en westzijde is wenselijk. • De bomen op het plot zijn groot en van goede kwaliteit. Het uitgangspunt is om deze te behouden. • In het ontwerp moet rekening worden gehouden met omgevingsfactoren, zoals het geluid van de omliggende wegen. • De ligging van het appartementengebouw op de groene kruising biedt de mogelijkheid voor diverse uitzichten op het omliggende landschap.
Een weelderig groen ontwerp met geïntegreerde bestaande bomen.
Een weelderig groen ontwerp met geïntegreerde bestaande bomen.
65 Beeldkwaliteit - Marnixhoek
Rooilijn revalidatie centrum en Marnixflat aanhouden
N
Oriëntatie en positionering • Het gebouw heeft een noord-zuid oriëntatie, met zoveel mogelijk grote balkons gericht op het zuiden. • De positionering op de kavel draagt bij aan de bescherming tegen het geluid van de Marathonweg en de Marnixweg. • Aan de zuidzijde bevinden zich, waar mogelijk, de buitenruimtes van de woningen. • Het is een autonoom gebouw, gelegen in het groen, zonder een duidelijke voor- of achtergevel. • Samen met de Marnixflat vormt de Marnixhoek de entree van de Westwijk. De balans tussen de eigen identiteit binnen de Marathonwegzone en de samenwerking met de Marnixflat, vraagt om zorgvuldige afstemming. De gevelcompositie, ritmiek, plastiek, evenals de materiaalkeuze, kleur en detaillering zijn hierin bepalend.
Grote balkons gericht op het zuiden.
Grote balkons gericht op het zuiden.
Stad
Massa en architectuur • Het gebouw telt minimaal 8 en maximaal 12 bouwlagen. De opbouw bestaat uit drie duidelijk afleesbare architectonische lagen: plint, midden en kroon. Deze gelaagdheid helpt om de bebouwing een menselijke schaal te geven en maakt verschillende soorten verbindingen met de omgeving mogelijk. • De verschillende lagen hoeven niet uit verschillende materialen te bestaan. Onderscheid wordt voornamelijk gemaakt doormiddel van openingen, ritmiek en detaillering (denk aan metselverbanden of patronen). • De plint bestaat uit één of meer bouwlagen, dit is het verbindende element met het maaiveld. De overgangen moeten zorgvuldig worden ontworpen. Een gesloten plint moet zoveel mogelijk worden vermeden. • De kroon bestaat uit maximaal drie bouwlagen en heeft lichte uitstraling. • Ontsluiting is onderdeel van het gebouw en meeontworpen met de gevel. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een galerij of entreeluifel. • Een strenge gevel moet worden voorkomen. Speelsheid in het gevelbeeld kan worden gestimuleerd door variatie in de ritmiek en plastiek van openingen en balkons.
Leesbare plint, midden en kroon, die ook een eenheid vormen.
Hoogte accent of plastiek in de massa
Beeldkwaliteit openbare ruimte 66
F
beeldkwaliteit Algemene concepten openbare ruimte
Landschappelijk raamwerk Het cultuurhistorische landschap van de zuidbuurt, vormt samen met de ecosysteemwaarde en ambassadeurs voor een nieuwe samenhang in de Zuidbuurt. Mens, plant en dier samen geworteld in het nieuw gevonden optimisme.
oeverwal
Broeklanden
kade
Rietlanden
Een oeverwal is een natuurlijke verhoging langs een rivier, ontstaan door sedimentafzetting bij overstromingen. Deze zanderige wal ligt hoger dan de omliggende komgronden en is vaak geschikt voor landbouw en bewoning. Oeverwallen vormen een overgang tussen rivier en achterland en herbergen karakteristieke flora en fauna.
Broeklanden zijn natte, laaggelegen graslanden in rivier- of beekdalen, gekenmerkt door hoge grondwaterstanden en moerassige bodems. Ze bestaan vaak uit klei of veen en zijn rijk aan vochtminnende planten. Van oudsher werden broeklanden extensief begraasd of als hooiland gebruikt, maar veel zijn ontgonnen of ontwaterd.
Een kade is een verhoogde, vaak verstevigde oever langs een waterweg, bedoeld om water tegen te houden. Kades komen voor in havens, langs rivieren en in steden.
Rietlanden zijn natte gebieden, vaak langs meren, rivieren of in moerassen. Ze bieden een belangrijke habitat voor vogels, amfibieën en insecten. Rietlanden filteren water, vangen CO₂ op en beschermen oevers tegen erosie. Ze zijn ecologisch waardevol en spelen een rol in waterbeheer.
grote diversiteit in plantsoorten, kleur-geurfleur, ruimte voor klimaatsoorten, ruimte voor spelen en ontmoeten gericht op blok-niveau en eigenaarsschap.
67
bloem- en kruidenrijke open velden, karakteristieke solitaire bomen, landschapelementen zoals ‘pestbosjes’ en ‘koebochten, ruimte voor spelen en ontmoeten gericht op buurt-niveau.
herkenbare boomstructuur, diversiteit in soorten die gelijk zijn aan oa vorm, bloei en herfstkleur.
Bloem- en kruidenrijke velden met maaizones, meerstammige en beveerde bomen, uimte voor spelen en ontmoeten gericht op blok-niveau en eigenaarsschap.
beeldkwaliteit Algemene concepten openbare ruimte
Ecosysteemwaarde Een ecosysteem in balans creëert een gezonde leefomgeving voor mens plant en dier. Door het vasthouden van water, het leveren van schone lucht en voedsel, het reguleren van klimaatverandering en het bevorderen van biodiversiteit.
oeverwal
Broeklanden
kade
Rietlanden
Nestkasten voor gebouwgebonden soorten zoals huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen.
De bodem en beplanting als sponswerking voor opvang van regenwater.
Schaduwwerking en verkoeling van bomen tegen hittestress
Natte vegetatie als natuurlijke reiniging van bodem, lucht en water.
Foerageerplekken met bessen en zaden voor vogels en kleine zoogdieren.
Foerageerplekken met nectar voor insecten
Verhoogde structuur als symbolische waarde voor de oude weg
68
Verlaging van het maaiveld voor waterberging van regenwater.
beeldkwaliteit Algemene concepten openbare ruimte
Ambassadeurs De ambassadeurs van de Zuidbuurt fungeren als indicatoren voor een gezonde leefomgeving. Door de levensbehoefte in hun habitat te verbeteren, versterken we zowel de biodiversiteit als de ecologische functies. Dit resulteert in een gevarieerde openbare ruimte met biotopen die aansluiten bij de kenmerken van de verschillende landschapseenheden.
69
oeverwal
Broeklanden
kade
Rietlanden
Huismus Ambassadeur voor groene tuinen en nestkasten in grondgebonden woningen.
Gierzwaluw Ambassadeur voor insectenrijkdom en vogelvriendelijke gebouwen.
Rietzanger Ambassadeur van water met rietkragen.
Koolmees en pimpelmees Ambassadeur van zang en gekwetter in een levendige buurt.
Bijen en vlinders Ambassadeurs van bloemrijke natuur, gezoem en gefladder.
Gewone dwergVleermuis Ambassadeur voor een goede verbinding tussen gebouwen en structuren in de wijdere omgeving.
Egel Ambassadeur voor goede grondverbindingen, toegankelijk water en veilige natuur.
Ransuil Ambassadeur van het behoud van (oude) bomen.
Libellen Ambassadeur van natuurvriendelijke oevers.
beeldkwaliteit Algemene concepten openbare ruimte
Ruimtelijke vertaling Oeverwal Woonvelden Broekland Parkzone Kade Groene ring Rietlanden Eilanden
70
beeldkwaliteit Ontwerpprincipes
Beplanting De beplanting volgt een gelaagde opbouw: de kroonlaag (bomen) biedt schaduw en beschutting, de tussenlaag (struiken) zorgt voor structuur en biodiversiteit, en de bodemlaag (kruiden, bodembedekkers) houdt vocht vast en voorkomt erosie. Per landschapseenheid variëren soortensamenstelling, dichtheid en verschijningsvorm. De soorten worden afgestemd op bodem, waterhuishouding en gebruik per landschapseenheid.
oeverwal
kroonlaag
diversiteit
hoogstam
broeklanden
kade
karakteristiek solitair
hoogstam solitair
rietlanden meestammig
bloesem
klimaat
beveerd
groepen
tussenlaag
vogelbosjes vrijuitgroeiend solitair
wilde haag
wintergroen
laag vrijuitgroeiend
bodemlaag
eetbaar
nectar onder het maaimes
kleur - geur - fleur
nectar onder het maaimes
bloem- en kruidenrijk
bloem- en kruidenrijk
bloem- en kruidenrijk
nectar onder het maaimes
71
beeldkwaliteit Ontwerpprincipes
Water Per landschapseenheid verschilt de omgang met water, afgestemd op ecosysteemwaarde, ambassadeurs en menselijke beleving.
Waterberging
oeverwal
72
broeklanden
zichtbaar afkoppelen
kade
rietlanden
hoog en droog
educatie beleving
berging
filteren
beeldkwaliteit Ontwerpprincipes
Verharding Per landschapseenheid variëren de ontwerpprincipes voor verharding in materialisering, afmetingen en detaillering, afgestemd op gebruik, waterbeheer en landschappelijke inpassing.
broeklanden
kade
rietlanden
auto
oeverwal
hol
hol
tonrond
fiets
1-oor
sugestiestroken
ondergrond
voet
Shared space
verhoogd vlak
73
natuurlijk
beeldkwaliteit Ontwerpprincipes
Inrichtingselementen Per landschapseenheid verschillen de inrichtingselementen van de openbare ruimte, zoals verlichting, meubilair voor ontmoeten en spelen, en natuurinclusieve elementen. Deze worden aangepast aan het gebruik, de sfeer en de ecologische waarde van het gebied, met aandacht voor functionaliteit en beleving.
spelen
broeklanden
paaltopper
ontmoeten
verlichting
oeverwal
paaltopper
natuurinclusief
mast
rietlanden
paaltopper
landschapselementen vlonder
familie
“cultuurlijk”
“natuurlijk”
74
kade
“Waterrijk”
beeldkwaliteit Ontwerpprincipes
Prive - Openbaar Per landschapseenheid variëren de grenzen tussen privé en openbaar afgestemd op de landschappelijke beleving. Voorkantgebieden bieden een open, uitnodigende interactie met de openbare ruimte. Aan de zijkanten zijn landschappelijke overgangsruimtes voorzien. Aachterkantgebieden zijn meer afgesloten, gericht op privacy in de tuinen.
broeklanden
kade
rietlanden
lage haag (wintergroen)
lage haag (gemengd)
bloem- en kruidenmengsel
lage gevlochten wilgentenen
hoge haag (wintergroen)
hoge haag (gemengd)
bloem- en kruidenmengsel
hoge gevlochten wilgentenen
zijkant
voorkant
oeverwal
achterkant
optie 1: natuurvriendelijk talud beheer gemeente
hoge haag (wintergroen)
hoge gevlochten wilgentenen
optie 2: terras op waterniveau drijvend groen beheer gemeente
75
hoge gevlochten wilgentenen
Oeverwal
76
beeldkwaliteit verschijningsvorm
Oeverwal De openbare ruimte van de ‘oeverwal’ in de Zuidbuurt van Vlaardingen biedt een rijke diversiteit aan planten, geuren en kleuren, met ruimte voor klimaatbestendige soorten. Het ontwerp bevordert spelen en ontmoeten op blok-niveau. Nestkasten voor gebouwbewonende soorten zoals huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen dragen bij aan biodiversiteit, terwijl foerageerplekken met bessen en zaden vogels en kleine zoogdieren ondersteunen. De huismus vertegenwoordigt groene tuinen en nestkasten, de koolmees en pimpelmees brengen zang, en de egel benadrukt het belang van goede grondverbindingen.
77
Beplanting en water
Kroonlaag • Nieuwe bomen worden aangeplant met een grote diversiteit aan bloesem- en klimaatsoorten. • Bomen worden als soliaire hoogstam aangepland en indien nodig opgekroond naar 3,5 meter. • Voor bestaande bomen gaan we uit van het principe behouden, indien niet mogelijk verplanten, vellen als laatste optie. • Bestaane bomen op particuliere grond juridisch beschermen.
Tussenlaag • Eetbare soorten voor mens en/of dier in de vorm van hagen en solitaire heesters. • Wintergroene hagen om seizoensbeleving te creeren.
Bodemlaag • Grasvelden inzaaien met ‘nectar onder het maaimes’ mengsel om biodiversiteit te versterken ondanks intensief gebruik en maaibeheer. • Speel en ontmoetingsplekken accenturen met ‘kleur, geur en fleur’ vaste planten.
Waterberging • Regenwater zichtbaar laten afstromen richting bergingslaagte in de broeklanden. • Inzetten op beleving en educatie.
Wintergroene hagen. Boomgaard met fruitbomen.
Spelaanleiding met water.
Aalbes.
Vaste planten nabij speel- en ontmoetingsplekken voor ‘kleur, geur en fleur’.
Wintergroene hagen.
Voedselbomen zoals walnoot.
Bloesem.
Waterafkoppelen via opengoten. Framboos.
78
M5, Nectar onder het maaimes, laagblijvende beplanting voor vlinders en bijen.
Verharding
Auto • De rijbanen worden op 1-oor aangelegd richting een groenvak, uitvoeren in betonklinkers kleurmix type basis. • Parkeerplaatsen worden verdiept aangelegd, uitgevoerd in grasbetontegels. • Rijbaan breedte 4,80 meter, langsparkeren 2,00 x 6.00 meter, haaksparkeren 2,50 x 5,00 meter (rijbaan verbreden naar 6.00).
Voet • Troitoirs hebben een breedte van 1,80 meter binnen de banden, uitvoeren in 30x30 tegels. • Secundaire paden en achterpaden hebben een breedte van 1,50 meter binnen de banden, uitvoeren in hergebruikte 20x20 tegels. • Afschot op 1-oor richting groenvak.
Ondergrond (spelen) • Valdempende ondergronden vlak in maaiveld, uitvoeren met tigermulch, neutraal natuurlijk kleurpalet.
Betontegels 30 x 30
Natuurlijk kleurpalet. betonklinkers.
Hergebruik tegels 20 x 20
Tigermulch, valdempende ondergrond.
Grasbeton stenen.
79
Inrichtingselementen
Verlichting • Paaltopper 3.00 meter hoog.
Ontmoeten • Familie van meubilair elementen, diversiteit in elementen aanbieden zoals picknickbank en bank met/ zonder leuning.
Spelen • Spelaanleiding met ‘cultuurlijk’ karakter.
Natuurinclusief • Leefomgeving voor ambassadeurs huismus, koolmees / pimpelmees en egel wordt in de openbare ruimte gefaciliteerd waar mogelijk. • Tuinen zijn egelproof met doorgangen van tuin naar tuin. • Nestkasten voor gebouwbewonende soorten vormen de standaard voor zowel nieuwbouw als renovatie.
Egelsnelweg. Paaltopper.
Familie van meubilair.
Spelaanleiding. Vogelflat.
80
Prive-openbaar
Voorkant • Woningen hebben een voortuin, met behulp van een groencoach wordt het groen/blauw inrichten gestimuleerd. • Tuinen hebben een geschoren wintergroene haag als erfscheiding. • Instanthoudingsplicht haag juridisch vastleggen. • Achter de erfscheiding ligt een troitoir.
Zijkant • Erfscheiding aan zijkant is voorzien van wintergroene haag van 2,00 meter hoog. • Instanthoudingsplicht haag juridisch vastleggen.
Geschoren wintergroene hagen, beeld van huidige situatie.
Geschoren wintergroene hoge hagen, beeld van huidige situatie.
81
Achterkant • Erfscheiding aan achterkant is voorzien van wintergroene haag van 2,00 meter hoog. • Instanthoudingsplicht haag juridisch vastleggen. • Achter de erfscheiding ligt een secundair pad.
Broekland
82
beeldkwaliteit verschijningsvorm
broekland Het ‘broekland’ van de zuidbuurt vormt de parkzone. Een open landschap met laagtes waarin karakteristieke bomen en boomgroepen voor diepte zorgen. Hier wordt het regenwater uit de buurt opgevangen en tijdelijk vast gehouden. In de laagtes is genoeg ruimte voor bloem- en kruidenrijke vegetatie vol nectar. Zwaluwen kunnen hier hun geluk op om insecten als voedsel te vinden. Wilde hagen langs de randen van de zone met daarachter de buitenruimtes van de woningen, “vlaardingseplateau’s”.
83
Beplanting en water
Kroonlaag • Nieuwe bomen worden aangeplant met een grote diversiteit aan bloesem- en klimaatsoorten. • Bomen worden als soliaire hoogstam aangepland en indien nodig opgekroond naar 3,5 meter. • Voor bestaande bomen gaan we uit van het principe behouden, indien niet mogelijk verplanten, vellen als laatste optie. • Bestaane bomen op particuliere grond juridisch beschermen.
Tussenlaag • Eetbare soorten voor mens en/of dier in de vorm van hagen en solitaire heesters. • Wintergroene hagen om seizoensbeleving te creeren.
Bodemlaag • Grasvelden inzaaien met ‘nectar onder het maaimes’ mengsel om biodiversiteit te versterken ondanks intensief gebruik en maaibeheer. • Speel en ontmoetingsplekken accenturen met ‘kleur, geur en fleur’ vaste planten.
Waterberging • Regenwater zichtbaar laten afstromen richting bergingslaagte in de broeklanden. • Inzetten op beleving en educatie.
Vogelbosje. Karakteristieke vrijuitgroeiende bomen.
W1, Bloem- en kruidenrijk mengsel.
Laagte met hoge droge paden.
Geoorde wilg
Gewone hazelaar
M5, Nectar onder het maaimes, laagblijvende beplanting voor vlinders en bijen.
‘Pestbosjes” gevormd door boomgroepen.
Gewone hazelaar
84
Laagtes voor berging
Laagte met hoge droge paden.
Verharding
Auto • De rijbanen hebben een hol-profiel waardoor ze water kunnen bergen tijdens piekbuien, uitvoeren in betonklinkers kleurmix type basis. • Parkeerplaatsen worden verdiept aangelegd, uitgevoerd in grasbetontegels. • Rijbaan breedte 4,80 meter, langsparkeren 2,00 x 6.00 meter, haaksparkeren 2,50 x 5,00 meter (rijbaan verbreden naar 6.00).
Fiets • Vrijliggend shared space pad heeft een breedte van 4,00 meter, uitvoeren in lichte kleur asfalt zonder banden.
Voet • Troitoirs hebben een breedte van 1,80 meter binnen de banden, uitvoeren in 30x30 tegels. • Secundaire paden en achterpaden hebben een breedte van 1,50 meter binnen de banden, uitvoeren in hergebruikte 20x20 tegels. • Struinpaden hebben een breedte van 1,50 meter zonder banden, uitvoeren in padvast. • Afschot op 1-oor richting groenvak.
Ondergrond (spelen) • Valdempende ondergronden verhoogd aanleggen in maaiveld, uitvoeren met natuurlijk materiaal zoals zand.
Betontegels 30 x 30
Sharedspace in lichte kleur asfalt zonder banden. betonklinkers.
Natuurlijke valdempende ondergrond.
Hergebruik tegels 20 x 20
Grasbeton stenen. Diversiteit in padenstructuur.
Padvast.
Zand.
85
Inrichtingselementen
Verlichting • Paaltopper 3.00 meter hoog. • Dimfunctie toepassen.
Ontmoeten • Ontmoetingsplekken inrichtingen met functionele elementen zoals zitband met tevens een kerende functie, boomstammen en circulaire stapelmuren van vrijkomende verharding.
Spelen • Spelen als buurtfunctie met ‘natuurlijk’ karakter.
Paaltopper.
Natuurinclusief • Leefomgeving voor ambassadeurs gierzwaluw, bijen/vlinders en ransuil wordt in de openbare ruimte gefaciliteerd waar mogelijk. • Tuinen zijn egelproof met doorgangen van tuin naar tuin. • Nestkasten voor gebouwbewonende soorten vormen de standaard voor zowel nieuwbouw als renovatie.
Beegrateful bijenhotel met monitoring.
Natuurrijke stapelmuurtjes.
Speelvoorzieningen met een buurtfunctie.
Landschapelementen die uitnodigen om te ontmoeten.
86 Zwaluwtil.
Insectenhotel.
Prive-openbaar
Voorkant • Woningen hebben een vlaardingsplateau, met behulp van een groencoach wordt het groen/blauw inrichten gestimuleerd. • Tuinen hebben een geschoren gemengde haag als erfscheiding. • Instanthoudingsplicht haag juridisch vastleggen. • Achter de erfscheiding ligt een troitoir.
Zijkant • Erfscheiding aan zijkant is voorzien van geschoren gemengde haag van 2,00 meter hoog. • Instanthoudingsplicht haag juridisch vastleggen.
Gebruikszone afgeschermd met wilde haag.
Hoge gemengde haag.
Gemengde haag voorbeeldsoorten.
87
Kade
88
beeldkwaliteit verschijningsvorm
kade De hoofdontsluitngsroute van de Zuidbuurt wordt een groene kade. De ring wordt gekenmerkt door laanvormige bomen bestaande uit verschillende soorten maar gelijk zijn in hun kroonvorm, bloei en bijvoorbeeld bladkleur. Het profiel is tonrond waarddor deze ten alle tijde bereikbaar blijft.
89
Beplanting en water
Kroonlaag • Hoogstam bomen als duidelijke structuur. • Diversiteit in boomsoorten toepassen waarvan gelijkheid te vinden is in de kroonvorm en bladkleur. • Voor bestaande bomen gaan we uit van het principe behouden, indien niet mogelijk verplanten, vellen als laatste optie. • Bestaane bomen op particuliere grond juridisch beschermen.
Bodemlaag • Bloem- en kuidenrijke bermen met maaistroken langs paden en wegen.
Waterberging • Bermen als afvoerende greppels inrichten, regenwater laten afstromen richting laagtes in broekland en/of rietlanden.
N1, Bijenmengsel met vaste soorten in de berm.
Water afvoeren via bermgreppel.
M5, Nectar onder het maaimes, laagblijvende beplanting voor vlinders en bijen.
Duidelijke boomstructuur.
90
Verharding
Auto • De rijbanen hebben een tonrond-profiel waardoor ze ten alle tijde bereidbaar zijn, ook bij piekbuien, uitvoeren in betonklinkers kleurmix type plus. • Parkeerplaatsen worden verdiept aangelegd, uitgevoerd in grasbetontegels. • Rijbaan breedte 4,80 meter, langsparkeren 2,00 x 6.00 meter, haaksparkeren 2,50 x 5,00 meter (rijbaan verbreden naar 6.00).
Fiets • Fiets-suggestiestroken op rijbaan, uitvoeren met witte klinkerbeleiding. • Rijbaanbreedte van 4,80 meter opdelen in 0,90 3,00 - 0,90 meter.
Voet • Troitoirs hebben een breedte van 1,80 meter binnen de banden, uitvoeren in 30x30 tegels. • Afschot op 1-oor richting groenvak.
Betontegels 30 x 30
betonklinkers afwijkende kleurmix ten opzichte van de woonstraten. Fietssuggestiestroken aangegeven in klinkerverband.
Grasbeton stenen.
91
Inrichtingselementen
Verlichting • Mast met arm 6.00 meter hoog.
Natuurinclusief • Leefomgeving voor ambassadeurs gewone dwergvleermuis wordt in de openbare ruimte gefaciliteerd waar mogelijk. • Tuinen zijn egelproof met doorgangen van tuin naar tuin. • Nestkasten voor gebouwbewonende soorten vormen de standaard voor zowel nieuwbouw als renovatie.
Lichtmast 6.00 meter hoog.
Vleermuistoren.
92
Prive-openbaar
Voorkant • Woningen hebben een geveltuin van 2,00 meter, met behulp van een groencoach wordt het groen/ blauw inrichten gestimuleerd. • Instanthoudingsplicht geveltuin juridisch vastleggen. • Achter de erfscheiding ligt een troitoir.
Meerjarig bloem- kruidenmengsel als eenduidig beeld.
93
Zijkant • Erfscheiding aan zijkant is een geveltuin van 2,00 meter, met behulp van een groencoach wordt het groen/blauw inrichten gestimuleerd. • Instanthoudingsplicht geveltuin juridisch vastleggen.
Rietlanden
94
beeldkwaliteit verschijningsvorm
Rietlanden Langs het water liggen de rietlanden van de Zuidbuurt. Een gebied dat wordt gekenmerkt door de relatief hogere vegeatie. Bloem- en kruidenrijk met soorten die tegen nattere omstandigheden kunnen. Het is de laatste plek waarlangs het regenwater van de buurt afstroomt, een laatste filter tussen de oevervegetatie. Met daartussen beveerde en meerstammige bomen zoals wilg, els en populier.
95
Beplanting en water
Kroonlaag • Nieuwe bomen worden aangeplant met soorten die tegen zowel vochtige als droge omstandigheden kunnen. • Bomen worden als meerstammig of beveerd afwisselend solitair en kleine groepen aangepland. • Voor bestaande bomen gaan we uit van het principe behouden, indien niet mogelijk verplanten, vellen als laatste optie. • Bestaane bomen op particuliere grond juridisch beschermen.
Tussenlaag • Ruimte voor vrij uitgroeiende sollitaire heesters, in beheer waar nodig als hakhout. • Lage vrij uitgroeiende inheemse heesters die tegen zowel vochtige als natte omstandigheden kunnen.
Bodemlaag • Laagtes inzaaien met ‘bloem- en kruidenrijk wadimengsel’ met externsief maaibeheer. • Oevers en natte delen voorzien van natte vegetatie zoals kattestaart, gele lis etc. • Rietgroei door beheerregime tegengaan. • Speel en ontmoetingsplekken accenturen als maaiplekken met ‘nectar onder het maaimes’.
Waterberging • Regenwater opvangen in laagtes, vegetatie inzetten als filter.
W2, Bloem- en kruidenrijk wadimengsel
Nectar onder het maaimes, laagblijvende beplanting voor vlinders en bijen.
Duidelijke verticale belijning met een invulling.
96 Duidelijke verticale belijning met een invulling. Duidelijke verticale belijning met een invulling.
Verharding
Auto • De rijbanen hebben een hol-profiel waardoor ze water kunnen bergen tijdens piekbuien, uitvoeren in betonklinkers kleurmix type basis. • Parkeerplaatsen worden verdiept aangelegd, uitgevoerd in grasbetontegels. • Rijbaan breedte 4,80 meter, langsparkeren 2,00 x 6.00 meter, haaksparkeren 2,50 x 5,00 meter (rijbaan verbreden naar 6.00).
Voet • Troitoirs hebben een breedte van 1,80 meter binnen de banden, uitvoeren in 30x30 tegels. • Secundaire paden en achterpaden hebben een breedte van 1,50 meter binnen de banden, uitvoeren in hergebruikte 20x20 tegels. • Struinpaden hebben een breedte van 1,50 meter zonder banden, uitvoeren in padvast of als vlonder. • Afschot op 1-oor richting groenvak.
Ondergrond (spelen) • Spelaanleiding op maaiplekken met natuurlijke aanwezige bodem. • Blotenvoetenpad.
Betontegels 30 x 30
betonklinkers.
Hergebruik tegels 20 x 20
Natuurlijke ondergrond.
Grasbeton stenen. Vlonder.
97
Inrichtingselementen
Verlichting • Paaltopper 3.00 meter hoog. • Dimfunctie toepassen.
Ontmoeten • Steiger langs watergang als ontmoetingsplek.
Spelen • Spelaanleiding met ‘natuurlijk’ karakter.
Natuurinclusief • Leefomgeving voor ambassadeurs rietzanger en libellen worden in de openbare ruimte gefaciliteerd waar mogelijk. • Tuinen zijn egelproof met doorgangen van tuin naar tuin. • Nestkasten voor gebouwbewonende soorten vormen de standaard voor zowel nieuwbouw als renovatie.
Paaltopper.
Drijvend groen.
Spelaanleiding met natuurlijke materialen.
98
Steiger als ontmoetingsplek
Prive-openbaar
Voorkant • Woningen hebben voortuinen met meeontworpen bergingen, met behulp van een groencoach wordt het groen/blauw inrichten gestimuleerd. • Tuinen hebben een gevlochten wilgentakken erfscheiding van 1,00 meter hoog. • Instanthoudingsplicht gevlochten wilgentakken juridisch vastleggen. • Achter de erfscheiding ligt een troitoir.
Zijkant • Erfscheiding aan zijkant is voorzien van gevlochten wilgentakken van 2,00 meter hoog. • Instanthoudingsplicht gevlochten wilgentakken juridisch vastleggen.
Achterkant • Optie 1: Erfscheiding aan achterkant is voorzien van gevlochten wilgentakken van 1,00 meter hoog. op natuurvriendelijk taludlijn (1:3) plaatsen. Beheer natuurvriendelijk talud door gemeente/ waterschap • Optie 2: Uitgeefbaar tot waterlijn. Beschoeiing maximaal 0,30 meter boven waterpeil. Erfscheiding aan achterkant is voorzien van gevlochten wilgentakken van 1,00 meter hoog, direct achter beschoeiing plaatsen. Drijvend groen in beheer gemeente langs beschoeiing. • Instanthoudingsplicht erfscheiding vastleggen.
Lage gevlochten wilgentakken.
Hoge wilgentakkenschermen. Takkenril.
99
100