Document · PDF

26-21 Bijlage 3 - Begroting 2027 SOW

Gemeenteraad 11 juni 2026, gemeente VlaardingenBij agendapunt: Vaststellen zienswijze op 1e begrotingswijziging 2026 en begroting 2027 SOW23.133 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

-1.158

-42

193 193 0

-5.337 -2.558 -2.779

-5.144 -2.365 -2.779

117 117 0

-6.268 -2.802 -3.465

-6.151 -2.685 -3.465

121 121 0

-6.843 -2.904 -3.939

-6.722 -2.783 -3.939

4 4 0

-575 -101 -474

-571 -97 -474

Totaal baten en lasten Reservemutaties

11.996 261

-137.474 0

-125.479 261

10.507 451

-143.685 0

-133.178 451

9.836 674

-148.672 0

-138.836 674

-670 223

-4.988 0

-5.658 223

Saldo programma

12.257

-137.474

-125.217

10.958

-143.685

-132.727

10.511

-148.672

-138.162

-447

-4.988

-5.435

Schuldhulpverlening Preventie en vroegsignalering SHV Trajecten Jongerenperspectieffonds

Armoedevoorziening

Inkomensvoorziening Inkomensvoorziening uitvoeringskosten TOZO TOZO uitvoeringskosten Oekraïners leefgeld Oekraïners uitvoeringskosten

Dienstverlening Participatie Participatie A Participatie B

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Op programma Inkomen is in 2026 een ombuiging van € 1,1 miljoen gerealiseerd. In 2027 stijgen de totale lasten van € 143 miljoen naar € 148 miljoen in 2027. Dat heeft te maken met onze eerdergenoemde principes en de drie hoofdambities (1. De weg naar werk doorontwikkelen, 2. Een toekomstbestendig werkontwikkelbedrijf, en 3. Bijdragen aan bestaanszekerheid). De totale kosten voor de implementatie van de PwiB bedragen € 654.400, bestaande uit directe cashkosten voor externe inhuur en leveranciersaanpassingen, aangevuld met de vervangingskosten voor 5 fte in‑kind uren op basis van inhuurloonkosten. Voor vroegsignalering is in de Meicirculaire 2025 € 245.890 beschikbaar gesteld, waarmee de formatie wordt uitgebreid met 2,5 fte consulenten en de pilot van het gespecialiseerd callcenter met zes maanden wordt verlengd; daarnaast stelt het Rijk voor 2026–2029 aanvullende middelen beschikbaar die daarom ook voor de jaren daarna zijn opgenomen. Voor de uitvoering van de wet Van school naar duurzaam werk ontvangen de MVS‑gemeenten € 143.209, aangevuld met € 115.786 aan ketenpartnergelden, waarmee 1 fte jongerenconsulent en communicatiemiddelen kunnen worden gedekt; voor behoud van kwaliteitsniveau is echter aanvullend € 176.936 nodig voor 1 fte leefgebiedencoach en 1 extra fte jongerenconsulent, waarvoor binnen de bestaande begroting ruimte wordt gezocht.

De compensatie voor alleenverdieners bedraagt voor de MVS‑gemeenten in totaal € 790.118 in 2026 en € 395.059 in 2027, verdeeld over Maassluis, Vlaardingen en Schiedam op basis van de meicirculaire. De inzet van 5 fte participatieconsulenten kost jaarlijks € 475.000, terwijl drie voorzieningen samen € 195.000 per jaar bedragen en binnen de huidige begroting kunnen worden gefinancierd; op basis van de MKBA‑methodiek wordt verwacht dat deze investering op termijn kostenneutraal uitvalt, met extra maatschappelijke baten door meer uitstroom uit uitkeringen. Tot slot bedragen de jaarlijkse kosten voor de consulenten schuldhulpverlening € 250.000, volledig gedekt vanuit de bestemmingsreserve CAK, waarbij in fase 2 opnieuw € 250.000 wordt ingezet in 2026 en € 300.000 in 2027.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

2.2 Programma Werk De inwoners die een beroep doen op ondersteuning van Stroomopwaarts hebben gemiddeld een complexere problematiek dan een aantal jaar geleden. Inwoners die kunnen werken zijn in de huidige arbeidsmarkt aan het werk. De ondersteuning die wij bieden verandert daardoor. De ondersteuning duurt gemiddeld langer en is meer intensief. Het is een utopie om te denken dat het mogelijk is om vraag en aanbod voor 100 procent op elkaar aan te laten sluiten. Maar door te investeren, zowel op de vraag (werkgevers) als aanbod (werkzoekende/uitkeringsgerechtigde) kant, wil Stroomopwaarts een bijdrage leveren om dit gat kleiner te maken. Door zelf een voorbeeld te zijn en anderen te stimuleren om te investeren in een inclusieve arbeidsmarkt, vergroten we de kans op duurzaam werk voor de doelgroep. Om het potentieel van de doelgroep met (een grote) afstand tot de arbeidsmarkt te realiseren zetten wij passende ondersteuning in. Het realiseren van dit potentieel is een grote uitdaging. In de MVS-regio hebben wij te kampen met zogenaamde grootstedelijke problematiek. Dit zorgt ervoor dat de doelgroep die langdurig werkeloos is intensieve begeleiding nodig heeft om duurzaam uit te kunnen stromen naar betaald werk (als dit al mogelijk is). Het gaat veelal niet enkel om vaardigheden ontwikkelen, om zodoende beter te passen op een baan.

Vaak is er sprake van een optelsom van problemen, denk aan: armoede, schulden, taalachterstand, gezondheidsproblemen en een problematische woonsituatie. Een integrale blik op de begeleiding van de inwoner is dan ook noodzakelijk om tot succesvolle resultaten te komen.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

€

2.212

Lasten -€

14.560

Saldo -€

12.349

Baten

Ambitie 2027

Stroomopwaarts gelooft erin dat iedereen (daar waar mogelijk) erbij gebaat is om in zijn eigen levensonderhoud te kunnen voorzien. De maatschappelijke baten van arbeidsparticipatie zijn groot, daarom investeert Stroomopwaarts in de ontwikkeling en zelfredzaamheid van inwoners. Iedere inwoners heeft daarin zijn eigen traject te bewandelen, met zijn eigen snelheid en eindstation. Er wordt ingezet in het ondersteunen van de mensen om voor hen het hoogst haalbare te bereiken. Of dit uitstroom uit de uitkering of maatschappelijke participatie is, menselijke maat en maatwerk staan in deze ondersteuning centraal.

Wat wil Stroomopwaarts bereiken?

We hebben nieuwe kpi gemaakt omdat de oude kpi meer niet voldeden en hebben de definities aangescherpt van de KPI”s De Kpi zijn uitgesplits vier categorieen uitstroom, Nieuwe plaastingen, ontwikkeltrajecten en samenwerkering met ondernemers. • De ambitie voor LKS banen in 2027 is een stijging 96 banen tov van de 2026 • De kpi’s voor de samenwerking van de ondernemers zijn dit jaar nieuw in de begroting. De eerste resultaten worden in 2026 zichtbaar. • % SROI realisatie MVS en SOW is 100%

Indicator

Relisatie 2025

BGW-1 2026

Begroting 2027

Aantal uitstroom uit de uitkering naar opleiding en werk

300

Percentage Duurzame uitstroom

95%

90%

Aantal banen met externe loonkostensubsidie (dienstverband externe werkgever)

171

185

216

Aantal banen gedetacheerd bij werkgever (in dienst bij SOW)

120

126

129

Percentage uitkeringsgerechtigden dat deeltijd werkt

Totaal aantal matches

509

500

Nieuwe plaatsingen externe banen met loonkostensubsidie

Aantal afgeronde ontwikkeltrajecten

425

450

500

Percentage uitkeringsgerechtigden dat na ontwikkeltraject klaar is om de stap naar betaald werk te kunnen maken

44%

45%

100

Nieuwe plaatsingen

Ontwikkeltrajecten

Aantal personen in taaltrajecten met taalniveau A1 en A2 Nederlands

Samenwerking met ondernemers Aantal actief samenwerkende opdrachtgevers Aantal MVS bedrijven met keurmerk

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

154

plus 10%

% SROI-realisatie MVS en SOW (aantal vervulde realisaties t.o.v. de totale SROI verplichting)

129%

100%

Totaal LKS (eindstand)

448

570

666

Wat gaat Stroomopwaarts daarvoor doen?

In 2025 is de klantreis opnieuw ingericht. Hierin is de aandacht gelegd op het verzorgen van 1 regiehouder voor de inwoner. Ongeacht in welke fase iemand zich bevindt in zijn ontwikkeling richting werk. Ook zijn de afdelingen Werkfit Ritme en Werkfit Vaardigheden ingericht. Binnen deze afdelingen ontwikkelen mensen de werknemersvaardigheden die nodig zijn om bij een werkgever aan de slag te gaan. Wanneer iemand klaar is voor de volgende stap, kan deze doorstromen naar een van de 10 leerlijnen die Stroomopwaarts biedt. Deze leerlijnen zijn afgestemd op de actuele vraag uit de markt Er zijn de leerlijnen Groen, Gastvrijheid, Magazijn, Zorg, Administratie, Voedsel verpakken, Klantcontact, Schoonmaak, Techniek en Personenvervoer. Binnen de leerlijnen krijgen deelnemers de kans om een MBO (deel-) praktijkcertificaat te behalen, waardoor de kansen op een baan aanzienlijk toenemen. Aan een leerlijn worden verschillende werkgevers gekoppeld, zodat deelnemers na het succesvol afronden van een leerlijn, door kunnen stromen naar een baan bij werkgever. In 2026 wordt sterk ingezet op herinrichting van de werkgeversdienstverlening en het accountmanagement. Zichtbaarheid van Stroomopwaarts en een proactieve houding richting werkgevers staat hierbij centraal.

Werkgevers worden sectoraal benaderd, zodat gericht kan worden geadviseerd en ondersteund op de specifieke behoeften, die leven binnen deze sector. Niet alleen zijn accountmanagers aan specifieke sectoren gekoppeld, maar is er apart accountmanagement gezet op het binnenhalen van werk voor de werkontwikkelbedrijven. Ook gaat meer ingezet worden op het actief informeren en ondersteunen van werkgevers bij het inzetten van ondersteuningsmogelijkheden zoals jobcoaching, loonkostensubsidie en jobcarving. De effecten van herinrichting van de werkgeversdienstverlening worden naar verwachting in 2027 zichtbaar.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

In 2026 zal gestart worden met het vormgeven van een regionaal werkcentrum. Dit werkcentrum moet dé centrale plek worden waar werkgevers, werkzoekenden, onderwijsinstellingen en overheidsinstanties binnen de gemeenten Maassluis, Vaardingen en Schiedam samenwerken met andere belangrijke partners om de arbeidsmarkt in de regio sterker te maken.

Banen met loonkostensubsidie bij reguliere werkgevers

Het blijft een speerpunt om de inzet van loonkostensubsidie te verhogen. Stroomopwaarts zet maximaal in op meer werkplekken met loonkostensubsidie bij werkgevers. Zowel met het plaatsen van mensen die onder de doelgroep Banenafspraak vallen als het inzetten van forfaitaire loonkostensubsidie. Voor inwoners voor wie een reguliere werkplek (nog) niet mogelijk is, of die tijdelijk terugvallen, biedt Stroomopwaarts (beperkt) interne banenafspraakbanen met loonkostensubsidie aan. Het voldoende beheersen van de Nederlandse taal vergroot de kans op het krijgen van een baan aanzienlijk. Om zowel inburgeraars als laaggeletterden te ondersteunen in hun taalontwikkeling, heeft Stroomopwaarts het project Anderstaligen gehad. Vanwege het belang van een goede taalbeheersing, zal het projectmatige karakter van de taaltrajecten verdwijnen en worden de taaltrajecten een vast onderdeel van de klantreis. Hierdoor borgen we de taalontwikkeling niet alleen voor de inburgeraars en laaggeletterden, maar voor iedereen die extra ondersteuning kan gebruiken.

Wat gaat het programma Werk kosten? Programma Werk (in € x 1.000)

Ontwikkeling

Realisatie 2025 Baten Lasten

Saldo

1e begrotingswijziging 2026 Baten Lasten Saldo

Begroting 2027 Baten Lasten

Saldo

Verschil 2027 & 2026 Baten Lasten Saldo

723 723 0

-3.548 -1.638 -1.910

-2.825 -915 -1.910

367 307 60

-3.426 -1.258 -2.168

-3.059 -951 -2.108

369 307 62

-3.598 -1.352 -2.246

-3.229 -1.045 -2.184

2 0 2

-172 -94 -78

-170 -94 -76

Accountmanagement & Matchmakers Externe arbeidsparticipatie uitvoering Lasten Doelgroepen* Loonkostensubsidie (LKS)*

1.752 0 2 1.750 0

-9.403 -849 -1.637 -4.996 -1.921

-7.652 -849 -1.635 -3.246 -1.921

2.017 200 0 1.817 0

-10.484 -1.515 -1.572 -5.015 -2.382

-8.467 -1.315 -1.572 -3.199 -2.382

1.843 0 0 1.843 0

-10.963 -1.361 -1.625 -4.939 -3.037

-9.120 -1.361 -1.625 -3.096 -3.037

-174 -200 0 26 0

-479 153 -54 77 -655

-653 -47 -54 103 -655

Totaal baten en lasten Reservemutaties

2.474 0

-12.951 0

-10.477 0

2.383 0

-13.910 0

-11.526 0

2.212 0

-14.560 0

-12.349 0

-172 0

-651 0

-823 0

Saldo programma

2.474

-12.951

-10.477

2.383

-13.910

-11.526

2.212

-14.560

-12.349

-172

-651

-823

Ontwikkeling Orientatie

Werkgeversdienstverlening

* Betreft openeinderegelingen die op basis van realisatie met de gemeente wordt verrekend.

Ontwikkeling laat een stijging van de lasten zien van € 3.426 mln naar € 3.598 mln. Deze stijging van 170K wordt veroorzaakt door de prijsindexering van 3,41%, de verwachte cao-verhoging van 120K en een uitbreiding van de leerlijn techniek van 50K om clienten op te leiden. Accountantmangement laat een verlaging van de baten en lasten van 200K zien doordat het project vrouwelijke statushouders van de gemeente schiedam in 2027 niet meer wordt uitgevoerd. En € 47.000 hogere lasten door prijsindexering en cao-stijging. Loonkostensubsidie er is een ambitie van toename van 94 loonkostensubsidie banen wat € 655.000 aan toename van lasten de geeft deze wordt betaald van het BUIG budget.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

2.3 Programma Werkontwikkelbedrijf Stroomopwaarts fungeert als werkgever voor medewerkers met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. De omvang van het aantal werknemers bij de Sociale Werkvoorziening (WSW’ers) neemt in de komende jaren door rijksbeleid af. Het aantal nieuw beschut medewerkers neemt jaarlijks toe, maar in veel mindere mate dan WSW’ers uitstromen (ongeveer 1:3). Werknemers, die werken in het werkleerbedrijf, zijn kwetsbaar, vaak langdurig aan Stroomopwaarts verbonden. De arbeidsontwikkeling van al deze doelgroepen kan alleen optimaal worden vormgegeven dankzij de intensieve samenwerking met ondernemers en andere ketenpartners. Deze samenwerking moet enerzijds leiden tot concrete productie opdrachten voor het Werkleerbedrijf en anderzijds tot arbeidsplaatsen/ vacatures voor onze inwoners bij deze partners. Hierbij wordt altijd uitgegaan van iemands kansen en mogelijkheden in plaats van zijn beperkingen. Stroomopwaarts is daarin een betrouwbare partner, heeft een uitgebreid instrumentarium op dit gebied en vervult zo de rol van spil tussen publiek en privaat.

€

8.599

Lasten -€

37.400

Saldo -€

28.801

Baten

Ambitie 2027

Stroomopwaarts biedt een veilige werk- en arbeidsontwikkelomgeving voor medewerkers met een arbeidsbeperking. Niet alleen in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening en Beschut Werk, maar voor iedereen. Voor wie het mogelijk is, worden medewerkers zo veel mogelijk bij externe werkgevers geplaatst.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Indicator

Prestatie Relisatie of Effect 2025

BGW-1 2026

Begroting 2027

Ziekteverzuim WSW en Beschut

13,0%

<16%

WSW en Beschut gemiddelde dekking loonkosten door opbrengsten

31%

33%

30%

Banen voor doelgroepen bij Werkleerbedrijf (intern WLB) Gemiddeld aantal doelgroepen intern

785

832

871

Gemiddeld aantal banen WSW intern

522

467

454

Gemiddeld aantal banen nieuw beschut met LKS (niet banenafspraak)

235

305

350

Gemiddeld aantal banen met LKS (banenafspraak)

Gemiddeld aantal re-integratie banen

Gemiddeld aantal mensen met indicatie Nieuw Beschut op de wachtlijst

Volgt

Gemiddelde duur in maanden op de wachtlijst Nieuw Beschut

in 2026

half jaar

Wachtlijst Nieuw Beschut

Bij WSW-medewerkers wordt een hoger verzuim gezien door chronische klachten en ouderdomsklachten. Het realiseren van de ambitie in de begroting (>16%) blijft dan ook een grote uitdaging. Dit is een beeld dat landelijk ook wordt waargenomen. In 2027 wordt ingezet op het zo veel mogelijk creëren van beschutte werkplekken waardoor het aantal mensen op de wachtlijst nieuwe beschut zo sneller krimpt. Er is een wachtlijst van gemiddeld 25 beschut medewerker en met een gemiddelde duur van een half jaar.

Wat gaat Stroomopwaarts daarvoor doen?

Het werkontwikkelbedrijf is de spil in de ondersteuning die Stroomopwaarts biedt richting werk. Het is de plek waar mensen zowel richting regulier werk bij externe werkgevers begeleid worden en waar werkplekken georganiseerd worden voor mensen met een arbeidsbeperking of grotere ondersteuningsbehoeften. Zo zijn de afdeling WerkFit Ritme en WerkFit Vaardigheden hier opgenomen, is het de plek waar mensen terecht kunnen voor het volgen van de interne leerlijnen of trainingen zoals het maken van een C.V. én zijn er beschutte werkplekken gerealiseerd. Het is daarom van groot belang om een toekomstbestendig werkontwikkelbedrijf te hebben3. In de nieuwe Strategische Nota Werk en Inkomen 2026 is onder meer opgenomen hoe het Werkontwikkelbedrijf kan worden ontwikkeld tot een dynamisch en modern bedrijf. Naast het versterken van de ontwikkelinfrastructuur, ligt in 2026 en 2027 de focus op het binnen halen van opdrachten die bijdragen aan zowel het ontwikkelen van de doelgroep als een grotere bijdrage leveren aan het vergroten van de dekkingsbijdrage. Hiermee wordt ook geprobeerd om de jaarlijkse dip in de dekkingsbijdrage in januari en februari af te vlakken.

Beschut werk Mensen met een beperkte loonwaarde die meer begeleiding en faciliteiten nodig hebben dan van een reguliere werkgever mag worden verwacht, kunnen een indicatie Beschut Werk aanvragen. Voor de komende jaren wil Stroomopwaarts een jaarlijkse groei van het aantal Beschut Werk realiseren zoals aangegeven is in de Strategische Nota Werk en Inkomen 2026 en proberen het aantal mensen op de wachtlijst te minimaliseren. In de voorjaarsnota van 2025 is de wens aangegeven om een overstap te maken van een vergoeding op basis van taakstelling naar realisatie voor wat betreft beschutte werkplekken. Dit zorgt voor een mogelijkheid om te werken met een vorm van forfaitaire loonkostensubsidie voor wat betreft beschut werk. De invoering van dit systeem is alleen mogelijk op basis van een wetswijziging. Tot op heden is er enkel een vermoedelijke ingangsdatum van het inzetten van forfaitaire loonkostensubsidie voor beschut werk van 1 januari 2028.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Door de Participatiewet in 2015 is de WSW een sterfhuis geworden. Voor de nieuwe instroom Nieuw Beschut heeft het rijk destijds feitelijk maar één derde van de WSW-budgetten gereserveerd, terwijl de groep natuurlijk niet weg is. En eigenlijk alleen maar groter wordt (voormalige Wajong, veel werkzoekenden met verminderde loonwaarde).

WSW-populatie De medewerkers die in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening bij Stroomopwaarts in dienst zijn, worden grotendeels intern ingezet (productie en dienstverlening). De totale omvang van de Wsw-populatie neemt de komende jaren af door pensioneringen en doordat er sinds 2015 geen nieuwe instroom plaatsvindt. Het aantal Wsw-medewerkers daalt jaarlijks met 6 à 7%, terwijl hun begeleidingsbehoefte toeneemt. Het komt steeds vaker voor dat deze medewerkers intern binnen Stroomopwaarts nog goed kunnen functioneren, maar dat externe detachering voor hen te lastig is. Ze hebben meer behoefte aan een veilige werkomgeving.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Wat gaat het programma Werkontwikkelbedrijf kosten? Programma Werkontwikkelbedrijf (in € x 1.000)

Realisatie 2025 Baten Lasten

Saldo

1e begrotingswijziging 2026 Baten Lasten Saldo

Begroting 2027 Baten Lasten

Saldo

Productie

3.548

-3.355

193

3.937

-4.661

-724

4.193

-5.141

-948

256

-480

-224

Diensten

3.844

-1.700

2.144

4.181

-1.861

2.320

4.406

-1.996

2.410

225

-135

13 13 0

-26.412 -22.776 -3.636

-26.400 -22.763 -3.636

0 0 0

-28.673 -23.570 -5.103

0 0 0

-30.264 -24.171 -6.093

0 0 0

-1.591 -601 -990

Totaal baten en lasten Reservemutaties

7.405 0

-31.468 -356

-24.063 -356

8.118 420

-35.194 -338

-27.076 82

8.599 420

-37.400 -350

-28.801 70

481 0

-2.206 -12

-1.725 -12

Saldo programma

7.405

-31.824

-24.419

8.538

-35.532

-26.994

9.019

-37.750

-28.731

481

-2.217

-1.736

Lasten Doelgroepen Loonkosten doelgroepen Loonkostensubsidie (LKS)*

Het totale saldo van het Werkontwikkelbedrijf neemt in 2027 met € 1.736 miljoen toe ten opzichte van de 1e begrotingswijziging 2026. Deze stijging wordt mede verklaard door een toename van de omzetverwachting met € 481.000. De omzetgroei is het gevolg van een gemiddelde prijsstijging van 3,8% en een verbeterde omzetrealisatie door de groei van het aantal medewerkers. Volgens de afspraken in de kaderbrief worden de beschikbare rijksmiddelen vanuit het impulsbudget sociale infrastructuur ter hoogte van € 350.000 in 2027 ingezet voor de versterking van de sociale infrastructuur. De inzet van deze middelen wordt vormgegeven langs de volgende drie inhoudelijke lijnen: 1) Modernisering van de infrastructuur en innovatie (o.a. inclusieve technologie). 2) Tijdelijke intensivering van accountmanagement. 3) Versterking van ontwikkeling en begeleiding van doelgroep-medewerkers.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Verschil 2027 & 2026 Baten Lasten Saldo

Met de inzet op de voorgenoemde acties willen we het volgende bereiken: • Optimale inzet van doelgroep-medewerkers (ondanks de toenemende complexiteit van de doelgroep). • Financieel rendement werkontwikkelbedrijf optimaliseren. • Behoud van de brede infrastructuur om in te zetten als leerwerkomgeving. Voor 2027 wordt een lastenstijging van € 601.000 verwacht voor de loonkosten van de doelgroepen. In de Wsw daalt het aantal dienstverbanden als gevolg van een geprognosticeerde uitstroom van 6,8%. Daarnaast is de stijging van het wettelijk minimumloon met 3,6% in de raming verwerkt. Volgens de ontwikkelingen zoals opgenomen in de septembercirculaire neemt het aantal beschut‑werkplekken en banenafspraakbanen in 2027 toe met 42 fte. Voor deze uitbreiding is een Maatschappelijke Kosten‑Batenanalyse (MKBA) uitgevoerd. Uit deze analyse blijkt dat de uitbreiding van beschut werk voor gemeenten per saldo kostenneutraal is, mits minimaal 50% van de nieuwe instroom uitstroomt uit de uitkering. Een deel van de MKBA‑effecten leidt tot een toename van de lasten voor loonkostensubsidies ter hoogte van € 990.000. Deze hogere lasten worden echter volledig gedekt vanuit de beschikbare BUIG‑middelen.

2.4 Programma Inburgering De komende jaren wordt het nationale en Europese asiel- en migratiebeleid ingrijpend hervormd. Deze ontwikkelingen hebben direct invloed op de instroom van nieuwkomers die starten met een inburgeringstraject binnen het samenwerkingsverband van de MVS-gemeenten en de uitvoering door Stroomopwaarts. Ambitie 2027

De uitvoering van de Wet inburgering 2021 vindt plaats in een context van veranderende Europese en landelijke kaders voor asiel en migratie. Op Europees niveau is het Migratie en Asielpact vastgesteld, dat vanaf 2026 leidt tot snellere procedures en een nadruk op beheersbaarheid van migratiestromen. Nationaal wordt ingezet op een strikter asielbeleid, onder meer via tijdelijke verblijfsvergunningen en aangescherpte voorwaarden voor gezinshereniging. Deze ontwikkelingen beïnvloeden de omvang, samenstelling en verblijfsduur van de doelgroep inburgeringsplichtigen. De verwachting is dat deze ontwikkelingen zorgen voor een lagere instroom aan statushouders. Daarnaast is de Spreidingswet nog van kracht. Deze wet beoogt een evenwichtige verdeling van opvangplaatsen en bevordert de doorstroom van statushouders naar gemeenten. Tegelijkertijd bestaat landelijk onzekerheid over de toekomstige positie van deze wet. Voor de uitvoering van de inburgering betekent dit dat de instroom en huisvesting van statushouders minder goed voorspelbaar kunnen zijn, wat gevolgen kan hebben voor de planning en het tijdig starten van inburgeringstrajecten.

€

Lasten -€

4.471

Saldo -€

4.471

Baten

Ontwikkelingen rondom Oekraïne, Syrië en het Midden-Oosten De Richtlijn Tijdelijke Bescherming en de Regeling opvang ontheemden Oekraïne lopen tot 4 maart 2027. De door Stroomopwaarts uit te voeren leefgeldregeling voor de gemeente Maassluis en Schiedam wordt tot die datum voortgezet. Na afloop stromen ontheemden zonder of met onvoldoende inkomen naar de reguliere bijstands- en ondersteuningsstructuren. Verwachting is dat alle ontheemden een tijdelijke verblijfsvergunning van 3 jaar gaan krijgen zonder inburgeringsplicht. Omdat hier nog geen definitief besluit over is genomen, blijft de toekomstige instroom van inburgeraars uit deze groep onzeker.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Door het aangepaste landenbeleid voor Syrië en het beëindigen van het besluit en vertrekmoratorium worden Syrische asielaanvragen sinds medio 2025 weer individueel beoordeeld, met naar verwachting meer afwijzingen dan in eerdere jaren. Tegelijkertijd is de instroom van Syrische asielzoekers in 2025 en 2026 fors gedaald, mede door veranderingen in de veiligheidssituatie in Syrië en aangescherpt nationaal en Europees asielbeleid. Voor 2027 wordt daarom uitgegaan van een beperkte instroom van Syrische statushouders. De groep die wel een verblijfsstatus verkrijgt, is naar verwachting relatief kleiner en vraagt gemiddeld om intensievere ondersteuning. Het huidige conflict in het Midden Oosten kan leiden tot schommelingen in de asielinstroom, waarbij omvang en timing moeilijk voorspelbaar zijn. Een eventuele instroomverandering vertaalt zich niet automatisch in meer statushouders, doordat Europees en nationaal beleid blijft sturen op beheersing en selectiviteit.

Ambitie voor 2027 Voor 2027 verwacht het Rijk een instroom van 117 statushouders die starten met hun inburgeringstraject. Dit markeert het eerste jaar waarin de instroom stabiliseert na een periode van oplopende aantallen. De stabielere instroom creëert daarnaast kansen om de kwaliteit van begeleiding en participatiegericht werken verder te versterken binnen het inburgeringsstelsel. De instroom van gezinsmigranten, welke elke jaar blijft stijgen, wordt geprognosticeerd op basis van de prognose van 2026 (160 personen). De uitvoeringsorganisatie richt zich op een kwalitatief sterke, doelgerichte en persoonsgerichte uitvoering van de inburgering. De beleidsontwikkeling en -coördinatie blijven belegd bij de MVS-gemeenten. In samenwerking met de gemeenten blijft Stroomopwaarts inzetten op een effectieve ondersteuning van nieuwkomers door in te zetten op het zelfstandig, actief en duurzaam deelnemen aan de maatschappij.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Wat wil Stroomopwaarts bereiken? Indicator

Prestatie Relisatie of Effect 2025

BGW-1 2026

Begroting 2027

Aantal inburgeraars in trajecten per 31-12 Statushouders

P P

1.148 660

1.270 758

1.202 612

Gezinsmigranten

488

512

590

Aantal trajecten voor Statushouders per gemeente Maassluis

130

143

109

Vlaardingen

284

308

266

Schiedam

246

307

237

Totaal Statushouders

660

758

612

Aantal trajecten voor Gezinsmigranten per gemeente Maassluis

Vlaardingen

193

225

Schiedam

227

262

308

Totaal gezinsmigranten

488

512

590

Totaal inburgering

1.148

1.270

1.202

Aantal inburgeraars op B1 route

825

864

Aantal inburgeraars op Z route

171

179

Aantal inburgeraars op onderwijsroute

% inburgeraars op B1-route, Z-route of onderwijsroute

89%

80%

89%

% PIP (Plan Inburgering en Participatie) dat binnen 10 weken na start werkproces

72%

80%

Statushouders (vanaf begin werkproces + huisvesting)

82%

80%

Gezinsmigranten (vanaf begin werkproces)

66%

Totaal aantal inburgeraars (op meetmoment)

Indicator

Prestatie Relisatie of Effect 2025

Het % statushouders dat uitstroomt en voldoet aan de inburgeringsverplichting binnen de vastgesteld termijn *

Het % gezinsmigranten dat uitstroomt en voldoet aan de inburgeringsverplichting binnen de vastgesteld termijn *

Zelfredzaamheid van statushouders na maatschappelijke begeleiding zonder doorverwijzing naar reguliere zorg

BGW-1 2026

47%

22%

Begroting 2027

75%

De uitstroomresultaten laten eveneens verbetering zien van de statushouders en van de gezinsmigranten die tijdig voldoen aan de inburgeringsplicht ten opzichte van 2025. Arbeidsparticipatie blijft een structurele uitdaging. Extra inspanning richting werkgeversbenadering en begeleiding naar duurzaam werk blijft noodzakelijk.

90%

Wat gaat Stroomopwaarts daarvoor doen? 93%

90%

Het B1 taalniveau bij het einde van de inburgeringsplicht (B1 route) Statushouders

41%

50%

Het B1 taalniveau bij het einde van de inburgeringsplicht (B1 route) Gezinsmigranten

76%

75%

% Statushouders met Werk

% Statushouders die Opleiding volgen

10%

% Statushouders nog met uitkering aan het einde van de vastgestelde termijn inburgeringsverplichting

43%

14% 35%

10% 62%

De prognose voor het totaal aantal inburgeraars neemt voor het eerst af in 2027 (van 1.270 naar 1.202). Externe ontwikkelingen kunnen uiteraard een belangrijke rol spelen in het verloop. De instroom van statushouders neemt af terwijl die van gezinsmigranten juist stijgt. Binnen de regio neemt vooral in Vlaardingen en Schiedam het aantal gezinsmigranten toe, terwijl elke gemeente minder statushouders ontvangt. De B1 route groeit verder naar 864 personen, wat duidt op toenemende taalpotentie en hogere arbeidsparticipatiekansen. De onderwijsroute en Z route blijven stabiel. Deze ontwikkeling vereist voldoende B1 capaciteit en stabiele contractering van taalaanbieders.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Sinds 2022 voert Stroomopwaarts de Wet inburgering 2021 uit, waarbij inwoners in de MVS‑regio worden begeleid via de onderwijsroute, de B1‑route of de Z‑route. Onze opdracht richt zich op zowel asielmigranten als gezinsmigranten, die wij vanaf het eerste contactmoment een warme en zorgvuldige start bieden. Door een nauwe samenwerking met gemeenten en ketenpartners is een effectieve en sluitende aanpak ontstaan waarin taalonderwijs en praktijkervaring structureel met elkaar worden verbonden. Deze duale aanpak zorgt ervoor dat inburgeraars zich binnen drie jaar zoveel mogelijk thuis voelen, een sociaal netwerk opbouwen en de stap naar de arbeidsmarkt kunnen zetten. De brede intake vormt het fundament van deze werkwijze en brengt de mogelijkheden van iedere inburgeraar zorgvuldig in kaart, waarna de afspraken in het Plan Inburgering en Participatie worden vastgelegd en gedurende het traject dynamisch worden gevolgd. Om de wettelijke opdracht doelmatig en toekomstgericht uit te voeren, werkt Stroomopwaarts samen met Stichting Inclusia voor maatschappelijke begeleiding, met Stichting Vluchtelingenwerk voor het praktijkverklaringstraject en met het Albeda College en de Erasmus Universiteit voor de onderwijsroute. Het taalonderwijs binnen de B1‑ en Z‑route verzorgen wij in samenwerking met Echt Nederlands.

Daarnaast zetten we sterk in op duale trajecten door de verbinding met Team Ontwikkeling, Team Werkgeversdienstverlening, werkgevers en vrijwilligersorganisaties, zodat zowel hoog- als laagopgeleide inburgeraars toegang hebben tot passende participatie- en werkmogelijkheden. Voor 2027 richten wij ons op een verdere versterking van deze aanpak. Onze programmadoelstelling is dat alle inburgeraars in de regio tijdig, effectief en met perspectief worden begeleid naar duurzame participatie, zodat zij binnen drie jaar volwaardig kunnen meedoen in de samenleving en hun kansen op werk en zelfredzaamheid vergroten. Om deze doelstelling te

realiseren, streven wij ernaar dat ten minste 80% van de PIP’s binnen tien weken na de start van het werkproces wordt vastgesteld en dat minimaal 80% van de inburgeraars daadwerkelijk een passende route volgt op basis van de brede intake. Daarbij blijft onze inzet gericht op het behalen van tijdige afronding van de inburgeringsplicht, waarbij in 2027 minimaal 61% van de statushouders en 56% van de gezinsmigranten de wet binnen de gestelde termijn afronden. Ook zetten we erop in dat de statushouders en de gezinsmigranten binnen 3 jaar doorstroomt naar werk, opleiding, vrijwilligerswerk of een participatietraject. Met deze inzet bouwt Stroomopwaarts voort op een solide basis en versterken we de voorwaarden waaronder nieuwe inwoners duurzaam kunnen deelnemen aan het maatschappelijk en economisch leven in de MVS‑regio.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Wat gaat het programma Inburgering kosten? Programma Inburgering (in € x 1.000)

Realisatie 2025 Baten Lasten

Saldo

1e begrotingswijziging 2026 Baten Lasten Saldo

Begroting 2027 Baten Lasten

Saldo

Verschil 2027 & 2026 Baten Lasten Saldo

Trajecten Inburgering Uitvoeringskosten

0 0

-2.059 -1.691

0 0

-2.265 -2.055

0 0

-2.342 -2.129

0 0

-77 -74

Totaal baten en lasten Reservemutaties

0 0

-3.749 0

0 0

-4.320 0

0 0

-4.471 0

0 0

-151 0

Saldo programma

-3.749

-4.320

-4.471

-151

De begroting 2027 laat een verdere stijging van de totale lasten voor het programma Inburgering zien, oplopend van € 4,32 mln in 2026 naar € 4,47 mln. Deze toename wordt met name veroorzaakt door hogere kosten voor inburgeringstrajecten, die groeien naar € 2,34 mln als gevolg van intensivering van routes en een grotere behoefte aan B1‑capaciteit. Daarnaast nemen de uitvoeringskosten toe tot € 2,13 mln, mede door complexere caseloads en hogere begeleidingsdruk. De stijging van de programmakosten past binnen de landelijke trend waarin gemeenten meer uitvoeringslast dragen bij een groeiend aantal maatwerkverplichtingen.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

2.5 Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien Programma Overhead (in € x 1.000) Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien Implementatie ombuigingen

Realisatie 2025 Baten Lasten

Saldo

1e begrotingswijziging 2026 Baten Lasten Saldo

Begroting 2027 Baten Lasten

Saldo

Verschil 2027 & 2026 Baten Lasten Saldo

706 0 444 0

-18.640 0 -836 -260

-17.933 0 -392 -260

650 0 0 0

-19.670 0 -200 -1.333

-19.019 0 -200 -1.333

600 0 0 0

-20.578 0 -207 0

-19.978 0 -207 0

-50 0 0 0

-909 0 -7 1.333

-959 0 -7 1.333

Totaal baten en lasten Reservemutaties

1.151 275

-19.736 -1.593

-18.585 -1.318

650 1.373

-21.203 0

-20.553 1.373

600 41

-20.785 0

-20.185 41

-50 -1.332

418 0

367 -1.332

Saldo programma

1.425

-21.329

-19.904

2.023

-21.203

-19.179

641

-20.785

-20.144

-1.382

418

-964

In 2025 en 2026 is er gebruik gemaakt van het implementatiebudget voor de ombuigingen voor de bezuinigingsopdracht welke voor 2027. De stijging van de lasten voor overhead bestaan uit de begroting 2026 vermeerderd met de algehele prijsontwikkelingen (3,41%).

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

2.6 Algemene dekkingsmiddelen Overzicht van de middelen die Stroomopwaarts van de gemeenten ontvangen voor de uitvoering van zijn taken. Programma Dekkingsmiddelen (in € x 1.000)

Verstrekkingen

Realisatie 2025 Baten Lasten

1e begrotingswijziging 2026 Baten Lasten Saldo

Saldo

Begroting 2027 Baten Lasten

Saldo

Verschil 2027 & 2026 Baten Lasten Saldo

116.595 7.850 101.129 5.557 2.059

124.676 8.351 106.575 7.485 2.265

130.553 8.636 110.445 9.130 2.342

0 0 0 0 0

130.553 8.636 110.445 9.130 2.342

5.877 285 3.870 1.645 77

67.338 27.023 20.780,9 19.534

67.338 27.023 20.781 19.534

69.733 29.000 21.553 19.179

72.953 30.521 22.288 20.144

0 0 0 0

72.953 30.521 22.288 20.144

3.220 1.521 735 964

Afrekening voorgaand boekjaar Impulsgelden Werkleerbedrijf Implementatie ombuigingen

-102 -2.051 356 1.593

338 0 338 0

350 0 350 0

0 0 0 0

350 0 350 0

12 12 -

Totaal baten en lasten Reservemutaties Resultaat 2024

183.831 2.051

194.747 0

203.856 0

9.109 -

Saldo programma

185.882

194.747

203.856

9.109

Bijdrage armoedevoorziening* Bijdrage inkomensvoorziening* Bijdrage LKS* Bijdrage inburgering*

Uitvoeringskosten Bijdrage algemene dienstverlening Bijdrage Werkleerbedrijf Bijdrage bedrijfsvoering/overhead

Overige Bijdragen

De gemeentelijk bijdrage (zonder maatwerk) stijgt met € 9,1 miljoen van 194,8 miljoen in 2026 naar € 203,9 miljoen in 2027. Met een toename van € 5,9 miljoen aan verstrekkingen voor de uitkeringen en loonkostensubsidie. De dekkingsbijdrage voor de uitvoeringskosten stijgt met 3,2 miljoen (3,41%).

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Verdeelsleutel

De verdeelsleutel voor de dekkingsbijdrage van de gemeenten voor de netto uitvoeringskosten wordt in deze kaderbrief en begroting 2027 voorlopig deels berekend op basis van geprognotiseerde aantal uitkeringen en het aantal dienstverbanden van de doelgroepen en het aantal inburgeraars in 2027. In de 1e begrotingswijziging 2027 worden de definitieve aantallen en de definitieve budgetverdeling vastgesteld. Op basis van de huidige informatie is een indicatie opgesteld voor de aangepaste gemiddelde percentages voor 2027; deze percentages zullen in de begroting 2027 worden toegepast. Verdeelsleutel Saldo uitvoeringskosten

2025 Definitief

2026 Voolopig

2026 Definitief

2027 Voolopig

Maassluis

16,3%

16,35%

16,6%

Vlaardingen

41,2%

41,4%

41,46%

41,8%

Schiedam

42,5%

42,3%

42,19%

41,6%

Totaal

100,0%

100,00%

100,0%

Bijdrage per gemeenten

Overzicht van de totale bijdrage per gemeente inclusief maatwerk Totale bijdrage gemeenten

Realisatie 2025

BW1 2026

Begroting Begroting Begroting Begroting 2027 2028 2029 2030

Maassluis

29.439

31.677

32.819

32.040

32.188

32.322

Dekkingsmiddelen

28.413

30.467

31.899

32.040

32.188

32.322

Maatwerk

1.025

1.210

920

-0

Vlaardingen

81.643

86.524

90.029

87.805

88.109

88.388

Dekkingsmiddelen

78.358

83.526

87.368

87.587

87.881

88.160

Maatwerk

3.286

2.997

2.661

218

228

Schiedam

80.631

83.930

87.012

84.775

85.128

85.467

Dekkingsmiddelen

77.061

80.753

84.589

84.688

85.041

85.380

Maatwerk

3.571

3.177

2.423

191.713

202.131

209.860

204.619

205.424

206.177

(Bedragen x 1.000)

Totaal gemeentelijke bijdrage

De verschuiving van de percentages van de verdeelsleutel tussen gemeenten is voornamelijk een resultaat in de samenstelling van de bijstandsgerechtigden per gemeente en het aantal medewerkers per woongemeente in het Werkleerbedrijf.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Overzicht van maatwerk gespecifieerd per gemeente Maatwerk

Realisatie

BW1

(bedragen x 1.000)

2025

2026

Maassluis

Begroting Begroting Begroting Begroting 2027

2028

2029

2030

Maatwerk

Realisatie

BW1

(bedragen x 1.000)

2025

2026

Begroting Begroting Begroting Begroting 2027

3.571

3.177

2.423

2028

2029

2030

1.025

1.210

920

Schiedam

Garantievoorwaarden

Sociale kredieten

Meldpunt toeslagen

926

796

823

Meldpunt toeslagen

3.277

1.977

2.045

Leefgeld Oekrainers

127

116

Leefgeld Oekrainers

199

174

TOZO

-66

TOZO

-237

185

Toeslag alleenverdieners

344

172

Implementatie P-wet in Balans

102

Implementatie P-wet in Balans

280

Intensivering vroegsignalering

103

Rapportage inburgering

Nieuwkomers aan het Werk

200

Toeslag alleenverdieners

3.286

2.997

2.661

218

228

Garantievoorwaarden

276

283

293

303

Sociale kredieten

2.120

Vlaardingen

Meldpunt toeslagen

2.756

2.050

Leefgeld Oekrainers

134

TOZO

-99

Toeslag alleenverdieners

261

130

Implementatie P-wet in Balans

289

Intensivering vroegsignalering

106

Rapportage inburgering

13 70

Jongerenperspectieffonds

Pilot Westwijk

Armoedebeleid vrij reizen

Pilot Westwijk

Armoedebeleid vrij reizen

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

ID-banen

248

264

Extra inzet armoedebeleid

7.882

7.384

6.004

304

315

Totaal Maatwerk

Dekkingsmiddelen

Realisatie 2025

BW1 2026

Begroting 2027

Maassluis

28.413

30.467

31.899

Totaal verstrekkingen

17.607

19.066

Armoedevoorziening

1.240

Inkomensvoorziening

Dekkingsmiddelen

Realisatie 2025

BW1 2026

Begroting 2027

Schiedam

77.061

80.753

84.589

19.969

Totaal verstrekkingen

47.960

51.036

53.510

1.335

1.381

Armoedevoorziening

3.356

3.436

3.553

14.975

15.910

16.457

Inkomensvoorziening

41.273

43.430

45.011

Loonkostensubsidie

957

1.343

1.638

Loonkostensubsidie

2.637

3.408

4.157

Inburgering

435

478

494

693

763

789

(bedragen in €)

Totaal verdeelsleutel

(bedragen in €)

Inburgering

10.885

11.401

11.930

Totaal verdeelsleutel

28.940

29.378

30.729

Dienstverlening

4.405

4.741

4.992

Dienstverlening

11.485

12.218

12.855

Werkleerbedrijf

3.296

3.524

3.644

Werkleerbedrijf

8.595

9.080

9.390

Overhead

3.184

3.136

3.294

Compensatie decembercirculair MVS-regio

Overige Bijdragen

-79

Overhead

8.302

8.080

8.484

Afrekening resultaat voorgaand boekjaar

-338

Overige Bijdragen

162

338

350

Implementatie ombuigingen

260

Impulsgelden WLB

356

338

350

Afrekening resultaat voorgaand boekjaar

-872

Implementatie ombuigingen

677

183.831

194.747

203.856

Vlaardingen

78.358

83.526

87.368

Totaal verstrekkingen

51.029

54.574

57.074

Armoedevoorziening

3.254

3.580

3.702

Inkomensvoorziening

44.881

47.235

48.977

Loonkostensubsidie

1.963

2.735

3.336

931

1.024

1.059

Totaal verdeelsleutel

27.513

28.953

30.294

Dienstverlening

11.133

12.041

12.675

Werkleerbedrijf

8.332

8.949

9.254

Overhead

8.048

7.963

8.365

Overige Bijdragen

-184

Afrekening resultaat voorgaand boekjaar

-841

Implementatie ombuigingen

656

Inburgering

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Totaal Dekkingsmiddelen

558

3. Paragrafen In de Financiële Regeling Stroomopwaarts MVS 2022 is aangegeven dat de volgende paragrafen moeten worden opgenomen: - Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing; - Paragraaf Financiering; - Paragraaf Bedrijfsvoering; - Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen;

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Financiering

Bedrijfsvoering

Onderhoud kapitaalgoederen

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

3.1 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf geeft een overzicht van de belangrijkste risico’s voor het primaire proces van Stroomopwaarts. Per risico worden de beheersmaatregelen benoemd en toegepast. Daardoor moet de impactscore van risico’s lager worden. Vervolgens wordt het weerstandsvermogen van Stroomopwaarts behandeld in relatie tot de genoemde risico’s. Tenslotte volgt een korte samenvatting van de financiële positie. Risico’s van materieel belang

In het tweede deel van deze paragraaf zijn de risico’s geïnventariseerd en benoemd. De risico’s zijn beoordeeld aan de hand van een risicotabel. Daarbij is een score 1 tot en met maximaal 10 toegekend voor de kans dat een risico zich voordoet en voor de impact van het risico. Het totaal aan risico’s wordt gecalculeerd op € 2,8 miljoen voor de algemene dienstverlening (A) en € 4,0 miljoen voor de individuele dienstverlening (B). Onderaan de tabel zijn de totaalbedragen gesplitst naar de gemeenten. Op basis van de gehanteerde normen is een vrije algemene reserve voor risico van de algemene dienstverlening van circa € 3,9 mln noodzakelijk (€ 2,8 mln x 1,4).

Risicomanagement

Een belangrijk punt is het risicobewustzijn in de organisatie van Stroomopwaarts. Het managen van risico’s is een integrale verantwoordelijkheid van het management. Om goed vinger aan de pols te houden, maken de benoemde risico’s onderdeel uit van de interne en externe rapportages van Stroomopwaarts. Zo wordt verzekerd dat er continu aandacht voor is. Ook is het hierdoor mogelijk (dreigende) risico’s tijdig te melden en bij te sturen.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Weerstandsvermogen

In 2020 is de Nota reserves, voorzieningen en weerstandsvermogen vastgesteld. Daarin worden het beleid en de uitgangspunten geformuleerd voor de vorming, omvang en het gebruik van reserves en voorzieningen. Ook het onderwerp ‘weerstandsvermogen’ wordt hierin meegenomen. Stroomopwaarts streeft naar een weerstandsvermogen (Algemene Reserve), dat gebaseerd is op de gekwantificeerde risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen. Op basis van de concept jaarstukken over 2025 zoals deze voorgelegd worden aan de accountant worden de betreffende risico’s geïnventariseerd. In de ontwerpbegroting 2027 wordt dus in principe dezelfde gegevens gehanteerd als in de jaarstukken over 2025. Bij de bepaling van het weerstandsvermogen wordt een verhoudingsgetal gehanteerd, zoals dat gebruikt wordt door de NVVR (Nederlandse vereniging voor Rekenkamers en Rekenkamercommissies). De NVVR geeft aan dat normaliter gestreefd zou moeten worden naar een ratio weerstandsvermogen van minimaal 1,0 en maximaal 1,4 (omvang algemene reserve gedeeld door gekwantificeerde omvang risico’s). Dit kwalificeert als “voldoende”. De omvang van de gekwantificeerde risico's voor Stroomopwaarts bedraagt € 2,4 miljoen. Op basis hiervan dient de Algemene Reserve tussen € 2,4 en € 3,4 miljoen te bedragen.

In de jaarrekening 2025 is de algemene reserve na resultaatbestemming € 2,7 miljoen welke is opgenomen in de 1e begrotingswijziging 2026. De algemene reserve is aangevuld met € 566.000 om aan de norm te voldoen. Naast het weerstandsvermogen is in de begroting 2027 en volgende jaren per jaar een post onvoorzien opgenomen van ± € 200.000. De stand en het verloop van de algemene reserve is als volgt begroot:

Algemene Reserve (Bedragen x 1.000)

Realisatie 2025

BW1 2026

Begroting 2027

Stand per 1 januari

2.138

2.704

Resultaat lopend boekjaar

2.116

Resultaat voorgaand boekjaar

1.551

2.116

Afrekening met gemeenten Vorming bestemmingsreserves

-1.550

Begrote storting Begrote onttrekking

-1.551

Totaal Algemene Reserve

4.254

2.704

Voor het debiteurenrisico op dubieuze handelsdebiteuren en inkomensdebiteuren is een voorziening opgenomen. In de voorziening voor inkomensdebiteuren zijn een storting en een realisatie geraamd. Voor de voorziening handelsdebiteuren bepalen de uitkomsten van het incassobeleid de hoogte van de voorziening. Door actief debiteurenbeheer blijft betalingsachterstand door debiteuren beperkt. Wanneer betaling uitblijft, wordt uiterlijk dertig dagen na het verstrijken van de betalingstermijn een incassobureau ingeschakeld.

Financiële positie

Het BBV (Besluit begroting en verantwoording) schrijft voor dat in de begroting bepaalde kengetallen dienen te worden gepresenteerd. Deze kengetallen geven, samen met de duiding die eraan gegeven wordt, inzicht in de financiële positie. Het kengetal ‘netto schuldquote’, de netto schuld als percentage van de inkomsten, geeft een indicatie van de financiële vermogenspositie van Stroomopwaarts. Met deze indicator wordt namelijk de netto schuld, zoals zichtbaar op de balans, uitgedrukt als een percentage van de inkomsten (exploitatie). Als de netto schuldquote boven de 130 procent uitkomt, is er sprake van een hoge schuld. Daardoor komen mogelijk de uitgaven aan noodzakelijke publieke voorzieningen in gevaar. Als de begrotingsomvang daalt, loopt deze indicator ook bij een gelijkblijvende schuld op. Hiervan is bij Stroomopwaarts echter geen sprake.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

De ‘solvabiliteitsratio’ geeft inzicht in de mate waarin Stroomopwaarts in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Deze ratio is een pure balansindicator. Het eigen vermogen wordt namelijk uitgedrukt in het balanstotaal. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid. De VNG adviseert een minimale ratio van 20 procent. Stroomopwaarts voldoet in 2027 en verder aan deze norm. De ‘structurele exploitatieruimte’ is een indicator die gebaseerd is op de exploitatie (baten en lasten). Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte Stroomopwaarts heeft om de eigen lasten te dragen. Voor de beoordeling van het materieel evenwicht van de begroting, wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten, is flexibeler dan een begroting waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn. Kengetallen (Bedragen x 1.000)

Realisatie 2025

BW1 2026

Begroting 2027

Netto schuldquote

-5,21%

-1,42%

1,86%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

n.v.t.

Solvabiliteitsratio

30,40%

28,71%

27,04%

Grondexploitatie

0,65%

0,24%

-0,11%

Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

Op basis van bovenstaande kengetallen kan geconstateerd worden dat de schuldpositie laag blijft en dat de solvabiliteit de komende jaren ruim voldoende blijft.

Risico’s bij Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing (bedrag x € 1.000) A. Algemene dienstverlening Risico

Kans

Impact

Score

Realiseren van de toegevoegde waarde die gebaseerd is op de loonwaarde

Beschikbare capaciteit voor kwalitatieve dienstverlening (meer inhuur door ziekteverzuim, werkdruk)

Ontwikkeling gemiddelde salarissen en sociale premies

Functiewaardering systeem wordt geactualiseerd

Cyber aanval

Bedrag

Toelichting

€ 490 In de begroting wordt uitgegaan van een gemiddelde loonwaarde (WSW, Beschut, loonkostensubsidies). Daadwerkelijke realisatie hangt mede af van niveau van de instroom, afspraken met klanten en beschikbaarheid van werk en diensten. Genoemd bedrag is gebaseerd op achterblijven verwachte opbrengsten PMC's participatie, beschut en WSW met 10%.

€ 600 Het ambtelijke ziekteverzuim over 2024 was gemiddeld circa 7,9%. Om de kwaliteit van de dienstverlening te kunnen verbeteren (doorontwikkeling) en te voorkomen, dat er een te hoge werkdruk ontstaat, is er voldoende capaciteit nodig. Zo nodig moet er worden ingehuurd tegen hogere kosten.

€ 400 Voor de ambtelijke dienstverbanden hebben de MVSgemeenten ambtelijk aangegeven geen automatische begrotingswijziging voor te stellen als CAO-stijging hoger is dan de begroting. Mogelijke impact 2,5% over ambtelijke loonsom gedurende 2 jaar).

€ 700 Het functiehuis van Stroomopwaarts is lang

Beheersmaatregelen • Intensieve werkgeversbenadering en acquisitie • Tijdige loonwaardemeting • Begeleiding • Ontwikkelen PMC's die aansluiten op ontwikkeling doelgroep en arbeidsmarkt • Nieuwe omzetrapportage in Power-BI

• Professionaliseren managementinformatie verzuim, verlof en analyse • Aanpak ziekteverzuim • Samenwerking met arbodienst • Procesmanagement • Flexibele schil • Tijdige actualisatie begroting, aanpassing indexatie door de gemeenten voor 2027

• Tijdige analyse van de uitkomsten

niet geactualiseerd. In 2026 wordt HR21 als waarderingssysteem geïmplementeerd met nieuwe profielbeschrijvingen. Hierdoor wordt mogelijk de waardering aangepast voor een aantal functies.

€ 50 Steeds vaker worden organisatie geconfronteerd met cyber aanvallen (ransomware, DDoS-aanvallen). Dat leidt tot uitval van de systemen en het stilvallen van de dienstverlening. Er zijn dan maatregelen nodig om deze weer te herstellen.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

• Voldoen aan door overheid gestelde normen ICTveiligheid (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) • Uitvoeren jaarlijkse IT-audits en testen • Up-to-date houden software

Risico

Implementatie voorgestelde ombuigingen

Totaal Algemene dienstverlening

Kans

Impact

Score

Bedrag

Toelichting

€ 200 Om de besparingen in de uitvoeringskosten ter realiseren van 2,7 miljoen vanaf 2026 zijn er incidentele lasten te verwachten, deze kosten kunnen worden gerealiseerd in verschillende vormen waaronder ook een iets aangepast tijdspad.

Beheersmaatregelen • Duidelijk implementatieplan • Tijdige maatregelen • Inzet flexibele schil

€ 2.440

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

B. Individuele dienstverlening Risico

Armoede-voorzieningen

Kans

Impact

Score

Bedrag

Toelichting

€ 60 Begin 2025 hebben de gemeenten nieuw beleid vastgesteld. Het karakter van een open-einde-regeling levert een financieel risico op budgetoverschrijding (5%). Met name op de onderdelen bewindvoering.

Inkomensvoorziening (uitkeringen)

Inkomensvoorziening (dubieuze uitkeringsdebiteuren)

Loonkostensubsidie

€ 1.900 In de gewijzigde begroting 2026 wordt uitgegaan van een gemiddeld aantal bijstandsuitkeringen van 5.356. Het feitelijke eindstandcijfer eind 2025 ligt daar licht onder (5.315) De gemeenten ontvangen overigens ruimschoots toereikende BUIG uitkering ter dekking hiervan (blijkens de voorlopige beschikkingen in september 2025).

€ 120 In de afgelopen jaren zijn er maatregelen genomen om de incassoquote te verbeteren. Het openstaande saldo is verlaagd van 12,4 miljoen eind 2023 naar 10,8 miljoen. De verwachte incassoquote is verder verhoogd van 21,5% naar 32%. De voorziening is hierdoor verlaagd naar 7,3 miljoen. Het risico op verhoging van de debiteurenvoorziening blijft aanwezig.

€ 40 Het aantal plaatsingen met loonkostensubsidie wordt sterk gestimuleerd. Mogelijk is de begrotingsruimte onvoldoende. Deze kans is op basis van begroting 2026 erg laag.

SPUK-inburgering

€ 60 Ingaande 2022 voert Stroomopwaarts de

Beheersmaatregelen • Monitoren gebruik voorzieningen • Aanpassen proces op verschillende regelgeving per gemeente

• Handhaving/maatregelen • Aanpak statushouders gericht op werk • Inzet voorliggende voorzieningen • Flexibiliteit in bemiddeling naar werk (parttime inkomsten die verrekend worden met de uitkering) • Werkleertrajecten (ook in samenwerking met het UWV)

• Inrichten sturingsproces op het incassoproces, mijlpaal inbouwen om de methodiek te herzien • Beoordelen impact van de gewijzigde BBZ-regelgeving op de voorziening • Verminderen terugvorderingen door tijdige signalering • Inzet op handhaving

• Overschrijding valt zeer waarschijnlijk binnen beschikbare rijksmiddelen of wordt anders aangevuld in jaar T+1

• Monitoren gebruik voorzieningen, tijdig bijsturen

inburgeringstaken uit voor de MVS-gemeenten. Het is nog onzeker of de middelen die het Rijk hiervoor ter beschikking stelt voldoende zijn (met name aanbieden B1 route, Z-route, maat-schappelijke begeleiding), zeker voor trajecten die langer dan 3 jaar lopen. Berekening gaat uit van een tekort van 10% op de specifieke uitkering (SPUK). Totaal Individuele dienstverlening

€ 4.032

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

3.2 Paragraaf Financiering De activiteiten van Stroomopwaarts worden met maandelijkse betalingen van de voorschotbedragen gefinancierd. Het saldo van de reserves en voorzieningen van € 9,3 miljoen aan de passiva kant en € 2,0 miljoen aan vaste activa en € 4,5 miljoen aan netto uitkerings- en handelsdebiteuren geeft een positief resultaat van € 2,8 miljoen. Hierdoor is er slechts incidenteel een korte termijn financieringsbehoefte als de voorschotbedragen voor bijvoorbeeld maatwerk of bij een begrotingswijziging pas later wordt betaald. Vanuit de begroting wordt hier geen rekening gehouden. Afgezien van de reguliere vervangingsinvesteringen is er nog enkele investeringen door achterstallig onderhoud welke zijn beschreven in het meerjarenonderhoudsplan. De verwachting is dat het korte termijn gebruik van de bestaande kasgeldlimieten volstaat voor de financiering. Dit gaat over het algemeen over enkele dagen tot het saldo door de voor financiering weer is aangevuld. De verwachte positieve rentebaten zijn vanaf 2026 toegevoegd aan de begroting (€ 300.000).

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

3.3 Paragraaf Bedrijfsvoering

Wat gaat Stroomopwaarts daarvoor doen?

Stroomopwaarts is zelf verantwoordelijk voor een professionele en robuuste bedrijfsvoering. In de afgelopen jaren zijn belangrijke stappen gezet om deze verder te versterken. De bedrijfsvoering staat nu stevig en vormt een solide basis voor verdere ontwikkeling. De komende periode richten we ons op vervolgstappen die bijdragen aan meer efficiency, een verdere verbetering van onze dienstverlening en het gebruik van moderne, toekomstbestendige communicatiemiddelen. Grote ontwikkelingen zoals kunstmatige intelligentie, informatieveiligheid en de doorontwikkeling van onze huisvesting vragen daarbij nadrukkelijk onze aandacht. Om deze ambities waar te maken, zijn gerichte investeringen in zowel mensen als middelen noodzakelijk. Daarmee zorgen we ervoor dat Stroomopwaarts klaar is voor de vraagstukken van vandaag én morgen.

Wat wil Stroomopwaarts bereiken?

Om de kwaliteit van de dienstverlening te kunnen meten, wordt gekeken naar de volgende prestatie-indicatoren: Indicator

Prestatie Relisatie of Effect 2025

BGW-1 2026

Begroting 2027

Absoluut aantal bezwaarschriften

395

970

600

Het percentage bezwaarschriften dat (ambtelijk of anderzins) gegrond wordt verklaard

21%

< 25%

Het ziekteverzuim van het ambtelijk personeel

9,2%

< 7,9%

8,0%

Voor de begroting 2027 gaan we uit van een instroom van 600 bezwaarschriften, waarmee we anticiperen op de verwachte toename door wetswijzigingen en landelijke maatregelen. Deze raming stelt ons in staat om tijdig capaciteit en kwaliteit te borgen, zodat we inwoners ook bij een hogere instroom snel en zorgvuldig kunnen blijven bedienen.

Ontwerpbegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Goed werkgeverschap en duurzame inzetbaarheid staan voorop bij Stroomopwaarts. Om dit te bereiken werken we met een strategisch HRplan (2026 – 2028). Belangrijke pijlers zijn Gezondheid & Welzijn, Werving & Selectie, Opleiding & Ontwikkeling en Eerlijke Beloning. In 2027 zetten we belangrijke vervolgstappen in de verdere professionalisering en versterking van onze organisatie. In 2026 is gestart met de voorbereiding van de aanbesteding voor een nieuw HR-systeem; in 2027 staat de afronding en implementatie daarvan centraal, zodat we per 1-1-2028 daarmee aan de slag kunnen. Dit systeem ondersteunt ons in efficiëntere processen, betere stuurinformatie en een eigentijdse dienstverlening aan medewerkers en leidinggevenden. De verzuimcijfers liggen voor de gehele organisatie hoog. Het omlaag krijgen van dit cijfer blijft de ambitie en tegelijk een grote uitdaging. We zien dat het verzuim toeneemt en dat psychosociale arbeidsbelasting (PSA) een aandachtspunt blijft. Daarom investeren we ook in 2027 nadrukkelijk in een preventieve verzuimaanpak, met oog voor vitaliteit, werkdruk en duurzame inzetbaarheid, zodat medewerkers gezond en met plezier kunnen blijven werken. Daarnaast draagt de geplande verbetering van onze huisvesting bij aan een veilige, gezonde en ondersteunende werkomgeving die het verzuim verder kan helpen terugdringen.

Ook willen we graag dat medewerkers gezond en duurzaam inzetbaar zijn (en blijven). Stroomopwaarts investeert, met het oog op een optimale dienstverlening, in opleiding en ontwikkeling. Managers en medewerkers krijgen kansen om zich te ontwikkelen en breed inzetbaar te zijn voor de organisatie. We bouwen voort op de ingezette koers rond vakmanschap en de veranderingen die samenhangen met de Participatiewet in balans. In 2026 is gestart met werken vanuit vertrouwen; 2027 staat in het teken van het bestendigen en verder eigen maken hiervan in de dagelijkse praktijk. Zo versterken we het professionele handelen van medewerkers en leidinggevenden en dragen we bij aan een toekomstbestendige organisatie. Medewerkers, die werken in het werkleerbedrijf, zijn kwetsbaar, vaak langdurig aan Stroomopwaarts verbonden en hebben vaak geen keuze om elders te werken. Dit geldt in het bijzonder voor medewerkers met een beperking en een indicatie, maar ook voor de inwoners met een uitkering. De omgeving waarin zij werken moet voldoen aan de eisen van gezond, veilig en goed werkgeverschap. Hier is in 2027 extra aandacht voor door facilitaire verbeteringen op de verschillende locaties en het uitrollen van een ontwikkelprogramma voor de SW en ADS doelgroep.

Het waarborgen van rechtszekerheid, rechtmatigheid en klantgerichtheid is een belangrijk onderdeel voor de effectieve en efficiënte kwaliteit van de organisatie. Door voor- én achteraf kwaliteitscontroles uit voeren, wordt de rechtmatige uitvoering van zowel interne als externe wet- en regelgeving gestimuleerd en gewaarborgd. Om de goede relatie met inwoners te behouden en te verbeteren streven we naar het afhandelen van 15% van de bezwaarschriften en klachten op een informele oplossingsgerichte wijze. De afdeling kwaliteit signaleert verbeterpunten integraal, deelt en adviseert over mogelijke oplossingen en ondersteunt bij de implementatie hiervan. Deze werkwijze draagt bij een aan effectieve interne beheersing en verhoogt het kwaliteitsbewustzijn. De kwaliteit van de dienstverlening is hoog. De manier van werken wordt getoetst bij inwoners, opdrachtgevers, partners en het bedrijfsleven. De kwaliteit van de organisatie blijft onder permanente aandacht staan om het dienstverleningsconcept verder te verbeteren en actueel te houden voor wat betreft de wensen van de inwoners, commerciële klanten en overige contacten/belanghebbenden. Stroomopwaarts investeert, met het oog op een optimale dienstverlening, in opleidingen en ontwikkeling. Medewerkers krijgen kansen om zich te ontwikkelen en breed inzetbaar te zijn voor de organisatie.

Wij willen verder inzetten op de doorontwikkeling van de ICT-processen en hierbij maken wij scherpe keuzes en zoeken wij naar creatieve oplossingen. Onze ambitie blijft daarbij onverminderd hoog. De dienstverlening aan de inwoners en samenwerkingspartners staat voorop. Snelheid en kwaliteit zijn uitgangspunten bij integrale dienstverlening, het betalen van de uitkering en het aanbieden van een passende re-integratievoorziening. Hierbij wordt gewerkt met servicenormen, zodat het voor inwoners duidelijk is wat zij kunnen verwachten. In 2026 zullen wij de eerste stappen zetten om een dienstverleningsportaal voor inwoners operationeel te maken. In 2027 zullen wij deze portaal oplossing verder gaan invullen. We maken gebruik van AI-toepassingen met uiteraard volle aandacht voor privacy en informatieveiligheid. Naast dienstverlening is betrouwbare en duidelijke communicatie essentieel. Ook hier zullen we stappen gaan zetten om onze poststroom te gaan digitaliseren. Dit alles kan alleen plaatsvinden met goed functionerende medewerkers, goedwerkende processen en bijbehorende middelen/ infrastructuur.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16937597/1