20260203 Rekenkamerrapport Vlaardingen - Jeugdhulp

2.1 Uiteenzetting van de governance Kernbevinding: Het MVS Jeugdmodel kent een complex governancenetwerk. Op papier zijn de rollen onderling duidelijk verdeeld, waarbij Vlaardingen als regisserende gemeente optreedt en ambtelijk opdrachtgever is voor de programmamanager van het MVS-team Jeugd. Bestuurlijke betrokkenheid vanuit Vlaardingen is er in het AB en DB van Rogplus en de GRJR. In de samenwerking tussen partijen worden knelpunten ervaren die verschillende oorzaken lijken te hebben.

2.1.1 De inrichting van jeugdhulp De ondersteuning van jongeren is georganiseerd volgens verschillende lagen binnen een ondersteuningsstructuur, vaak aangeduid als de ondersteuningspiramide (zie figuur 1). De basis wordt gevormd door algemene voorzieningen, zoals kinderopvang, onderwijsinstellingen, sportclubs en jongerencentra. De tweede laag omvat preventieve maatregelen, zoals voor- en vroegschoolse educatie, welzijnsinitiatieven en jeugd- en jongerenwerk. Samen vormen deze twee lagen het ‘voorliggend veld’. Vervolgens komen de eerstelijnsvoorzieningen aan bod, waaronder de GGD, wijkteams, huisartsen en scholen. Deze Figuur 1. Ondersteuningspiramide eerstelijnsvoorzieningen spelen een cruciale rol in het signaleren van problemen en het bieden van vroegtijdige ondersteuning en lichte hulp. Algemene voorzieningen zijn direct toegankelijk zonder dat eerst een onderzoek naar de specifieke behoeften van de jongere of zijn gezin nodig is.

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 30.

Aan de top van de piramide bevindt zich de specialistische jeugdhulp, ook wel bekend als tweedelijnszorg. Deze hulp is alleen beschikbaar na een verwijzing. In de gemeente Vlaardingen is momenteel, via het MVS Jeugdmodel en Rogplus, Mevis gecontracteerd voor de uitvoering van alle jeugdhulp. Van opvoedondersteuning tot gespecialiseerde jeugdhulp. De toegang tot specialistische zorg wordt in Vlaardingen geregeld door de wijkteams en Mevis. De MVS-gemeenten zijn verantwoordelijk voor de gehele keten, als is de invloed groter in de onderste categorieën en is de niet-vrijwillige of zeer specialistische zorg een verantwoordelijkheid op het niveau van de GRJR. In de uitvoering van de jeugdhulp hebben de onderstaande organisaties een formele rol. De aard van hun verantwoordelijkheden is in hoofdstuk 1 uitgebreid behandeld. Betrokken partij

Primaire taak en verantwoordelijkheid

Samenwerkingsverband

Aangestuurd door

Verantwoordelijk namens Vlaardingen

MVSteam Jeugd

Realisatie van het Transformatieplan

Vlaardingen, Maassluis, Schiedam

Regiegroep

Directeur sociaal domein, voorzitter regiegroep

GRJR

Inkoop jeugdhulp en zorg

Vlaardingen, Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, GoereeOverflakkee, Krimpen aan den IJssel, Nissewaard, Lansingerland, Ridderkerk, Rotterdam en Voorne aan Zee, Schiedam en Maassluis

Algemeen bestuur met vertegenwoordiging per regio

Wethouder sociaal domein (Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur)

Rogplus

Contract- en informatiemanagement jeugdhulp, inkoop, opstellen beschikkingen en toegang

Vlaardingen, Maassluis, Schiedam

Algemeen bestuur met een vertegenwoordiging van twee collegeleden per deelnemende gemeente

Wethouder sociaal domein (Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur)

Fysieke toegang en bieden van ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen

Timon, ASVZ, Yulius, MEE Rotterdam Rijnmond

Rogplus

Rogplus

Mevis

Wethouder financiën en inkoop (Algemeen Bestuur)

2.1.2 Het netwerk in beeld Om een goed beeld te krijgen van de transformatie en de uitvoering daarvan, is het van belang dat alle betrokken partijen, de samenwerking, aansturing en hun taakverdeling in beeld is. Zoals in hoofdstuk 1 wordt beschreven, is een randvoorwaarde voor de uitvoering van het Transformatieplan dat er een strategisch partnerschap tot stand komt tussen Rogplus, Mevis en de gemeenten. Uit de verschillende

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 31.

gesprekken en ook uit de voortgangsrapportages blijkt dat dit onderdeel van de transformatie op plekken knelpunten kent.21 Hieronder worden de verschillende samenwerkingen én de reflectie van betrokken partijen op deze samenwerking beschreven. Gemeenten Vlaardingen – Maassluis – Schiedam Vlaardingen, Maassluis en Schiedam zijn de gemeenten die samenwerken binnen het MVS Jeugdmodel. Tussen de gemeenten is een financiële verdeelsleutel vastgesteld waarbij Vlaardingen 44% van de daadwerkelijke uitgaven op zich neemt. De verdeelsleutel voor de uitvoeringskosten voor het MVS-team Jeugd is gebaseerd op het aandeel in dit budget per gemeente.22 De gemeenten sturen – als onderdeel van het AB en DB - gezamenlijk de verschillende entiteiten aan, zoals het MVS-team Jeugd, de GRJR en de GR Rogplus, maar hebben daarnaast ook een eigen ambtelijk team dat zich bezighoudt met het beleid van de gemeente. In Vlaardingen is dit het team ‘Jeugd en Maatschappelijke Ondersteuning’.23 Reflectie op samenwerking: de drie gemeenten werken in het sociaal domein al langer samen. Deze samenwerking wordt over het algemeen gewaardeerd: er is sprake van een constructieve samenwerking. Een belangrijke basis hiervoor is de gedeelde visie en ambitie voor jeugdhulp, waarmee ze zich onderscheiden van de andere gemeenten binnen GRJR-verband.

Wel zijn er tussen de MVSgemeenten ook knelpunten geweest, die voortkomen uit het verschil in tempo waarin het MVS Jeugdmodel wordt geïmplementeerd en de (bestuurs)cultuurverschillen tussen de gemeenten. Gemeente Vlaardingen – MVS-team Jeugd Het MVS-team Jeugd werkt voor alle drie de gemeenten en wordt centraal aangestuurd door een programmamanager en een regiegroep. Er zijn drie rollen verdeeld: ● Vlaardingen als regisserende gemeente. De directeur sociaal domein van de gemeente Vlaardingen is voorzitter van de regiegroep en is ambtelijk opdrachtgever voor de programmamanager van het MVS-team Jeugd. ● Schiedam als faciliterende gemeente. Schiedam draagt zorg voor de bedrijfsvoeringstaken voor het MVS-team Jeugd. De manager sociaal domein zit in de regiegroep. ● Maassluis als toezichthoudende gemeente. De concerncontroller van de gemeente Maassluis is toezichthouder en zit in de regiegroep. Vlaardingen heeft op basis van de afspraken in het Koersdocument geen eigen afgevaardigde formatie in het MVS-team Jeugd, de formatie wordt door de hostende gemeente Schiedam geleverd. Wel is er, net als in de andere twee gemeenten, 0,33 fte strategisch beleidsadviseur vanuit Vlaardingen. De gemeente Vlaardingen heeft binnen haar eigen ambtelijke organisatie daarnaast beleidsadviseurs op het gebied van jeugdhulp en –zorg.

Het MVS-team Jeugd heeft als doelstelling om de transformatieagenda uit te voeren en is daarmee ‘de drijvende kracht achter de transformatie naar het MVS Jeugdmodel’.24 Reflectie op samenwerking: in gesprekken wordt aangegeven dat het samenvoegen van de verschillende werkwijzen uit de drie MVS-gemeenten, de uitvoering van de transformatie en rol van netwerkregisseurs onderschat is geweest en veel tijd heeft gekost, waardoor strategisch partnerschap 21 Mevis. (2025). Bestuursrapportage Q3 + 4 2024 22 Vlaardingen, Maassluis en Schiedam. (2023). Notitie MVS-team Jeugd. 23 Vlaardingen. (2025). Organisatie en afdelingen. Geraadpleegd op 3 november 2025 van

https://vlaardingen.nl/Organisatie/Gemeentelijke_organisatie/Organisatie_gemeente_Vlaardingen 24 Vlaardingen, Maassluis en Schiedam. (2025). Notitie MVS-team Jeugd

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 32.

onvoldoende uit de verf is gekomen. Tussen accounthouders en de strategisch beleidsadviseur is het nog zoeken wie wat doet, mede vanwege de complexiteit van dit veld, maar ook door onduidelijkheid over wie zich waarvoor zou moeten inspannen. Dat geldt ook voor Rogplus en Mevis. Alle partijen zijn afhankelijk van elkaar, maar wie zich inspant of regie voert op het nakomen van de afspraken, is onvoldoende duidelijk. Hierdoor ontbreekt het soms aan die inspanning en regie. Vlaardingen – GRJR De GRJR heeft een Dagelijks en een Algemeen Bestuur. Iedere gemeente wordt door een lid van het college vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur (AB). Het AB benoemt het Dagelijks Bestuur (DB). In het DB zit een gezamenlijk vertegenwoordiger uit de gemeenten Maassluis, Schiedam en Vlaardingen. Dit is de portefeuillehouder uit Vlaardingen. In haar portefeuille als lid van het DB zitten de Gecertificeerde Instellingen en Veilig Thuis.25 De portefeuillehouder zit tevens als afgevaardigde van Vlaardingen in het AB. De GRJR voert in mandaat de taken van de gemeente uit. De GRJR is zoals eerder beschreven verantwoordelijk voor de subsidie aan jeugdbescherming en jeugdreclassering. Er is afgesproken dat binnen de GRJR wordt geleerd van de twee inkoopmodellen.

Er is in 2021 een externe partij gestart met een eerste inventarisatie om vorm te geven aan het leermodel.26 Hier zijn echter geen resultaten van bekend bij de onderzoekers. Reflectie op samenwerking: Vlaardingen is samen met Maasluis en Schiedam bewust een andere koers gaan varen dan de overige gemeenten binnen de GRJR. Hoewel zij binnen GRJR-verband zijn gebleven, is de ervaring dat hierdoor een zekere vervreemding van elkaar is ontstaan, zonder dat dit de intentie was. Dit komt volgens betrokkenen voort uit het gegeven dat de MVS-gemeenten een eigen visie en ambitie hebben en daarmee een andere koers varen dan de andere gemeenten binnen de GRJR. Vlaardingen - Rogplus Rogplus is een gemeenschappelijke regeling van de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam in de vorm van een openbaar lichaam. De gemeenten delegeren de inkoop van alle vormen van jeugdhulp uitgezonderd het Landelijk Transitie Arrangement, Gecertificeerde instellingen en Veilig Thuis aan Rogplus.27 Het AB van de GR Rogplus bestaat uit een afvaardiging van twee collegeleden per gemeente; voor de gemeente Vlaardingen zijn dit de portefeuillehouders Jeugd en Financiën en inkoop. In het DB neemt de portefeuillehouder Jeugd namens Vlaardingen plaats. Het voorzitterschap rouleert per jaar.

De colleges van de drie gemeenten hebben de volgende taken naar Rogplus gedelegeerd: ● Indicatiestelling voor maatwerkvoorzieningen Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de toegang tot algemene voorzieningen vallend onder genoemde wet, uitgezonderd maatschappelijke opvang en - vanaf 1 januari 2023 - alle vormen van jeugdhulp; ● Inkoop maatwerkvoorzieningen Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en - vanaf 1 januari 2023 -alle vormen van jeugdhulp uitgezonderd het Landelijk Transitie Arrangement (LTA), Gecertificeerde instellingen en Veilig Thuis; ● Het contractmanagement voor bovengenoemde voorzieningen; ● Het informatiemanagement voor bovengenoemde voorzieningen.28

25 Jeugdhulp Rijnmond. (2025). Bestuur. Geraadpleegd op 3 november 2025 van https://www.jeugdhulprijnmond.nl/over-

ons/bestuur/ 26 Vlaardingen, Maassluis en Schiedam (2023). Opgroeien naar een kansrijke toekomst, Transformatieplan MVS Jeugdmodel. 27 Gemeenschappelijke Regeling Openbaar Lichaam Rogplus. 28 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR667975/1#hoofdstuk_II

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 33.

Reflectie op samenwerking: het college van de gemeente Vlaardingen heeft met Rogplus gesprekken over de kwaliteit van de rapportages over de voortgang in de jeugdhulp. Uit gesprekken, maar ook uit documentatie 29 blijkt dat goed inzicht ontbreekt voor het bestuur van de gemeente. In eerdere zienswijzen op begroting- en verantwoordingsstukken is Rogplus door Vlaardingen gewezen op het belang van tijdige en volledige rapportages. De portefeuillehouder schrijft dat de kosten en wachttijden voor het jeugd- en gezinsteam stijgen, maar dat zij geen inzicht krijgt in de vorderingen ten aanzien van de KPI's en de transformatieopgave van uitvoerder Mevis. De gemeenteraad vraagt hier beter op te rapporteren, en geeft ook aan te verwachten voor het einde van 2025 inzicht te hebben in de wachttijden voor de (specialistische) jeugdhulp.30 Rogplus - Mevis Mevis is de uitvoeringspartner voor de jeugdhulp binnen het MVS Jeugdmodel. De organisatie moet uitvoering geven aan de Jeugdwet, en de algemene voorzieningen versterken. Mevis is een samenwerkingsverband van de organisaties Timon (maatschappelijk werk), Stichting ASVZ (ondersteuning voor jeugdigen met een verstandelijke beperking), Yulius (specialist psychiatrische problematiek), en Stichting MEE Rotterdam Rijnmond (zelfstandig leven voor mensen met een beperking).

Dit samenwerkingsverband wordt gecontroleerd door een Raad van Toezicht en werkt in de uitvoering met verschillende onderaannemers. Mevis werkt in opdracht van Rogplus en de doelstellingen van Mevis zijn vastgelegd in verschillende prestatie-indicatoren (zie bijlage 3).31 Reflectie op samenwerking: Doordat het contractbeheer en het contract- en informatiemanagement door de gemeenten is gedelegeerd naar Rogplus, heeft Mevis geen direct contact met het bestuur van de gemeente Vlaardingen. Wel heeft Mevis contact met het bestuur van Rogplus, waar de wethouder van Vlaardingen onderdeel van is. Uit gesprekken blijkt dat er wederzijds knelpunten worden gesignaleerd. Vanuit het bestuurlijk perspectief van Rogplus staan ambities uit het Koersdocument onder druk vanwege knelpunten bij Mevis. Het blijkt bijvoorbeeld dat door een gebrek aan capaciteit, de rol van jeugdprofessional op school (JOS) nog niet tot stand komt, zoals wel was beoogd. Ook het terugdringen van wachtlijsten en inzet op de lichte zorg vanuit het voorliggend veld zijn onderwerpen van gesprek. Capaciteit blijft hierbij een terugkerend vraagstuk. Andersom merkt Mevis dat het gesprek met Rogplus blijft gaan over de (technische) uitvoering van het contract, met een focus op efficiëntie en financiën.

Hoewel dit zuiver gezien de rol is van Rogplus (contractmanagement), gaat het gaat op deze manier volgens hen minder over de inhoud van en voortgang op de transformatieopgave. De gemeenten ontvangen dan ook vooral verantwoordingsinformatie over de (financiële) beheersing van de jeugdhulp. Hoewel de gemeenteraad van Vlaardingen ook heeft gevraagd om meer inhoudelijke informatie, gaat het gesprek in de raad toch vooral over beheersaspecten en financiën, zo blijkt uit raadssstukken en verslagen van vergaderingen. Voorliggend veld In het MVS Jeugdmodel is een belangrijke rol toebedeeld voor het voorliggend veld in de verschillende gemeenten. Het gaat hierbij om bijvoorbeeld welzijnswerk en het Centrum Jeugd en Gezin. Dit zijn organisaties die een belangrijke rol spelen in zowel vroegsignalering en preventie als de verlening van laagdrempelige hulp aan jeugdigen en gezinnen. In het MVS-team Jeugd is voorzien dat

29 De voorgestelde zienswijze van het college op de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2025/eerste ontwerpbegrotingswijziging

2026 van Rogplus. 30 Concept antwoordbrief zienswijze ontwerpbegrotingswijzgiing 2025 en 2026 Rogplus,

https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/16092403/1?connection_type=16&connection_id=1092189. 31 Mevis. (2025). Over Mevis. Geraadpleegd op 3 november 2025 van https://www.mevis.nl/over-mevis/

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 34.

netwerkregisseurs de verschillende netwerken voor de gemeenten in beeld hebben en dat er wordt gewerkt aan samen ‘lerend ontwikkelen’. Huisartsen vallen onder het voorliggend veld en ook voor hen is een belangrijke rol weggelegd. De MVS-gemeenten willen dat ondersteuningsvragen van ouders en jeugdigen in de praktijk van huisartsen terecht kan komen. Eén van de KPI's voor het netwerkgericht werken in het Transformatieplan is dan ook dat de POH-GGZ jeugd goed moet zijn aangesloten op het wijkteam en dat een jeugdprofessional in de huisartsenpraktijk onderdeel moet zijn van het wijkteam. Reflectie op samenwerking: in de praktijk wordt de samenwerking met en binnen het voorliggend veld nog als onvoldoende ervaren. De netwerkregisseurs hebben het netwerk niet in kaart, waardoor de samenwerking in het voorliggend veld niet optimaal benut kan worden. Daarnaast is er bij de huisartsen nog lang niet altijd een jeugdpraktijkondersteuner werkzaam. In de eerste helft van 2024 waren er bij 4 van de 23 huisartsenpraktijken jeugdpraktijkondersteuners.32 Niet elke huisarts reageert of heeft interesse in jeugdpraktijkondersteuners. Mevis en de MVS-gemeenten organiseren informatiebijeenkomsten en proberen knelpunten bij huisartsenpraktijken weg te nemen om ervoor te zorgen dat de bezetting hoger wordt.

In de praktijk leidt het gebrek aan samenwerking ertoe dat er vanuit de huisartsen niet op basis van het MVS Jeugdmodel wordt doorverwezen. Dat betekent dat er ook wordt doorverwezen naar niet door de MVS-gemeenten gecontracteerde zorgaanbieders en dat er wellicht sneller naar zwaardere hulp wordt doorverwezen dan op basis van het MVS Jeugdmodel zou gebeuren.

2.2 Toegang tot jeugdhulp Kernbevinding: De ambities die de gemeente Vlaardingen (in MVS-verband) heeft voor de toegang tot jeugdhulp, waaronder zoveel mogelijk duurzame oplossingen in het voorliggend veld, worden onvoldoende gerealiseerd. Uitvoerder Mevis ziet zich geconfronteerd met langere wachtlijsten dan voorzien en komt hierdoor onvoldoende toe aan de cases voor lichtere zorg. Het risico is dat deze cases uiteindelijk zwaardere zorg nodig zullen hebben. Daarnaast wordt in de gemeente Vlaardingen relatief minder verwijzingen naar de jeugdzorg door de wijkteams gedaan, en juist meer door andere verwijzers zoals de huisarts. De regie op verwijzingen naar het voorliggend veld en gecontracteerde partijen is hierdoor beperkt.

2.2.1 Toegang en toeleiding De toegang tot jeugdhulp in de MVS-gemeenten is opgebouwd uit verschillende lagen, van laagdrempelige ondersteuning in het voorliggend veld tot specialistische zorg via Mevis en de gecertificeerde instellingen. Daarbij vervullen de wijkteams en hun samenwerkingspartners een centrale rol in het vroegtijdig signaleren van problemen en het toeleiden naar passende hulp. Het voorliggend veld In het MVS Jeugdmodel worden de vrij toegankelijke, gesubsidieerde voorzieningen – die vroeger het ‘voorveld’ werden genoemd – het hoofdveld genoemd. Dit zijn bijvoorbeeld jongerenwerk, de wijkteams, de JOS, de JIP33 het Centrum voor Jeugd en Gezin en vrijwilligersinitiatieven. Zij spelen een rol in preventie en vroegsignalering van problematiek bij jeugdigen en in het bieden van laagdrempelige hulp. Eén van de doelen in het Transformatieplan is het versterken van dit voorliggend veld als middel om zo dichtbij mogelijk ondersteuning en zorg te bieden, ‘zo licht als kan en zo zwaar als nodig is’. Daartoe willen de MVS-gemeenten het aanbod goed laten aansluiten op behoeften van de 32 Mevis. (2025). Bestuursrapportage Q3 + 4 2024 33 JOS is jeugdhulp op school en JIP is jeugdinformatiepunt.

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 35.

doelgroep. Een belangrijk doel is het vroegtijdig ondersteuning bieden aan ouders met een mentor of ondersteuner in de eigen omgeving zodat ouders tijdig de juiste informatie ontvangen. Het is daarom belangrijk voor de gemeenten dat netwerken in de wijk rond de gezinnen informatie met elkaar delen waarin aandacht is voor de thuissituatie. Het versterken van de sociale infrastructuur van de wijken draagt hier voor de gemeenten aan bij, met als één van de randvoorwaarden een passend subsidiekader. Mevis wordt gezien als belangrijke partner om verbinding te maken met het voorliggend veld en het bieden van preventieve ondersteuning.34 Toegang tot zorg onder de Jeugdwet Toegang tot jeugdzorg in de MVS-gemeenten kent twee routes: 1. Toegang voor mensen met een hulpvraag die aankloppen bij het wijkteam, waarbij de hulp kan worden geleverd in het wijkteam in combinatie met het plusteam; 2. Toegang tot gespecialiseerde hulp via het wijkteam of de zorgmatchers van Mevis. Rogplus geeft hiervoor een beschikking af. Voor het uitvoeren van deze hulp stelt Mevis met de cliënt een ondersteuningsplan op waarna Mevis een onderaannemer toewijst voor de uitvoering van de zorg. Mevis is in de drie MVS-gemeenten verantwoordelijk voor het coördineren van de toegang tot de wijkteams en jeugd- en gezinsteams, waarbij Minters de zorg voor 18- heeft en Mevis voor 18+..

In Vlaardingen worden deze wijkteams bemenst door medewerkers van Mevis, die via personeelsorganisatie Scala zijn gedetacheerd35. De wijkteams vormen een belangrijke toegangspoort tot voorzieningen onder de Jeugdwet. Jongeren en gezinnen kunnen er rechtstreeks terecht, zowel fysiek als digitaal, en ook via verwijzing door bijvoorbeeld scholen. De toegangsmedewerkers binnen de wijkteams beoordelen of een hulpvraag onder de jeugdhulp valt, of ondersteuning door het wijkteam zelf voldoende is, of dat ondersteuning vanuit een ander onderdeel van het sociaal domein passender is. Daarnaast kunnen jeugdigen een advies krijgen via de JOS. Ook worden ze soms verwezen via de jeugdprofessionals die werkzaam zijn in huisartsenpraktijken of via huisartsen zelf. In 2024 registreerden huisartsen in Vlaardingen 482 verwijzingen naar jeugdhulp via het digitale systeem ZorgDomein.36 Ook gecertificeerde instellingen (zoals voor jeugdbescherming en jeugdreclassering) verwijzen cliënten door naar Mevis. In 2024 ging het voor de drie MVS-gemeenten samen om 2.039 cliënten. Deze cijfers zijn gecorrigeerd in de bestuursrapportage over het derde en vierde kwartaal van dat jaar. Gemiddeld werden in 2024 maandelijks ongeveer 1.950 unieke cliënten in Vlaardingen behandeld door Mevis via verwijzingen, waarvan circa 800 via de wijkteams kwamen.

In Vlaardingen komt relatief veel doorverwijzing via huisartsen voor, terwijl in Schiedam de wijkteams vaker verwijzen.37 Uit gesprekken blijkt dat ouders in Vlaardingen vaker kiezen voor de huisarts, omdat via die route sneller wordt doorverwezen naar zorg. De wijkteams nemen doorgaans eerst het bredere netwerk rond het gezin in ogenschouw en zoeken, waar mogelijk, naar ondersteuning in het vrijwillig kader. Toegang tot Gecertificeerde Instellingen (GI's) Veilig Thuis doet onderzoek naar de veiligheid van een jeugdige en de Raad voor de Kinderbescherming kan de rechter adviseren over nodige maatregelen ten aanzien van een jeugdige. Toegang tot GI’s kan

34 Vlaardingen, Maassluis en Schiedam (2023). Opgroeien naar een kansrijke toekomst, Transformatieplan MVS Jeugdmodel. 35 https://scalajeugdprofessionals.nl/over-scala/ 36 Mevis. (2025). Bestuursrapportage Q3 + 4 2024 37 Mevis. (2025). Bestuursrapportage Q3 + 4 2024

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 36.

vervolgens alleen via de rechter. Deze zorg, of de uitvoering van de door de rechter opgelegde maatregel, wordt gesubsidieerd via de GRJR.

2.2.2 Wachtlijsten De wachtlijsten vormen binnen het MVS Jeugdmodel een structureel aandachtspunt. Zowel gemeenten als aanbieders signaleren dat het aantal jeugdigen dat wacht op ondersteuning groter is dan voorzien. De omvang van de wachtlijsten – die voor de wijkteams 18- en voor de verwijszorg beïnvloedt de uitvoering, de financiële afspraken en de ervaren druk in de wijkteams. Uit gesprekken en voortgangsrapportages blijkt dat bij de aanbesteding van Mevis is uitgegaan van een aanzienlijk lager aantal cliënten in de specialistische jeugdhulp dan in werkelijkheid het geval was. Al in januari 2023 werd zichtbaar dat veel wijkteamcasussen geen gekoppelde jeugdprofessional hadden. Het ging daarbij om kinderen die op een wachtlijst stonden of om dossiers waarvan de behandelend medewerker niet was overgegaan naar Scala38 en waarvan de casus niet was overgedragen. In de eerste kwartaalrapportage van 2023 wordt melding gemaakt van in totaal 572 jeugdigen zonder gekoppelde jeugdprofessional, waarvan 349 (61%) in Vlaardingen.39 Voor Mevis betekende dit dat de instroom richting de verwijszorg veel groter was dan verwacht. De hogere wachtlijsten zorgden voor extra druk op de uitvoering en leidden in het tweede jaar van de aanbesteding direct tot financiële discussies tussen Mevis, Rogplus en de gemeenten.

Door het ontbreken van voldoende betrouwbare data was het lastig de overschrijdingen goed te onderbouwen, wat de samenwerking tussen partijen onder spanning zette. De contractgesprekken stonden tot begin 2025 grotendeels in het teken van dit vraagstuk. Betrokkenen geven aan dat deze bestuurlijke discussies de uitvoering niet hebben belemmerd en dat de werkrelatie op uitvoerend niveau goed bleef. Wel was er minder tijd voor het gesprek over de inhoudelijke voortgang van het realiseren van de gewenste transformatie. Uit gesprekken blijkt verder dat jeugdigen die op een wachtlijst staan daar vaak langdurig op blijven. Tijdens deze wachttijd ontvangen zij en hun ouders wel e-learningmodules voor zelfhulp, en proberen jeugdprofessionals telefonisch contact te onderhouden. Ouders worden daarnaast gewezen op ondersteuning in het voorliggend veld. In de praktijk blijkt dit echter beperkt effectief: door de omvang en duur van de wachtlijsten komen wijkteammedewerkers nauwelijks toe aan gezinnen met lichte problematiek, waardoor deze hulpvragen zich vaker ontwikkelen tot zwaardere problematiek.

2.2.3 Casusregie Binnen de wijkteams (18- en 18+) wordt casusregie uitgevoerd. Casusregie betekent dat één professional verantwoordelijk is voor de afstemming tussen betrokken hulpverleners, het bewaken van de voortgang en het naleven van gemaakte afspraken. Of casusregie nodig is, hangt af van de aard en complexiteit van de hulpvraag. Bij korte trajecten, waarin de aanbieder zelfstandig kan handelen, wordt doorgaans geen casusregie ingezet. In meer complexe situaties wordt de regie wel actief vormgegeven, met een vastgestelde periode, toetsmomenten en een duidelijk afrondingsmoment. Bij casussen die intensieve of kostbare zorg vragen, wordt daarnaast gewerkt met een concreet doel, een tijdsafspraak en een geplande afronding van het traject.

38 Scala is de organisatie die medewerkers detacheert aan Mevis 39 Mevis. (2025). Bestuursrapportage Q3 + 4 2024

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 37.

2.3 Blik op de toekomst Kernbevinding: De gemeente Vlaardingen heeft te maken met een toenemend aantal jeugdigen dat hulp nodig heeft en toenemende zorgzwaarte van de hulp. In plaats van kostenbeperking, ziet de gemeente zich daarom geconfronteerd met kostenstijging waar moeilijk regie op te voeren is. Met een blik op de toekomst is de gemeente dan ook bezig met beheersmaatregelen en verdere inzet op de transformatie-ambities. Tegelijkertijd wordt voorgesorteerd op een hernieuwde aansluiting bij de GRJR voor alle jeugdhulp.

2.3.1 Stijgende kosten jeugdhulp De kosten voor de jeugdhulp, uitgevoerd door Mevis, zijn de afgelopen jaren gestegen. Het budget voor 2024 is door Mevis overschreden door een toename van het aantal jeugdigen dat hulp nodig had, een toegenomen zorgzwaarte en stijgende kosten voor JeugdhulpPlus.40 Ook in 2025 vallen de kosten om deze redenen hoger uit en is het budget voor Mevis structureel opgehoogd. Rogplus verwacht ook voor 2026 dat de kosten hoger zullen uitvallen dan nu zijn begroot in de eerste ontwerpbegrotingswijziging 2026 Rogplus, ondanks beheersmaatregelen die door gemeenten, Rogplus en Mevis worden genomen. Belangrijke oorzaak hiervoor is de blijvende stijging van het aantal cliënten.

2.3.2 Pilot klantreis om knelpunten in de toegang tot jeugdhulp te signaleren In Maassluis is door Mevis geëxperimenteerd met een ‘Pilot klantreis’. De intentie is er om ook in Vlaardingen te starten met het maken van een klantreis voor jeugdigen en hun ouders. De wens om hiermee aan te slag te gaan is zeker bij de wijkteams groot. De resultaten van een klantreis zouden kunnen bijdragen aan de doelen uit het Koersdocument en het Transformatieplan om als strategische partners binnen het netwerk samen te werken, zorg laagdrempelig te organiseren en op een licht zorgniveau duurzame oplossingen te realiseren. Een klantreis in de jeugdhulp: wat is dat? Door een klantreis op papier te zetten wordt zichtbaar gemaakt welke reis inwoners langs organisaties en diensten afleggen bij hulpvragen. Er wordt helder gemaakt welke werkprocessen de inwoner tegen komt en hoe de toegang er uitziet in de gemeente. De klantreis wordt opgesteld door gemeenten samen met organisaties en diensten. Doordat samenwerkingspartners met elkaar uitdenken hoe de ideale klantreis er uitziet, worden knelpunten in het systeem gesignaleerd. In de gezamenlijke bespreking van casuïstiek door deze organisaties kan worden vastgesteld waar inwoners vastlopen in de klantreis en welke verbetering kan worden voorgesteld.

2.3.3 Evaluatie van governance Rogplus In december 2021 deed de wethouder een toezegging aan de gemeenteraad om twee jaar na het wijzigen van de governance van Rogplus, en de uitbreiding van de taken van Rogplus naar ook de uitvoering van de Jeugdwet, een evaluatie te houden en de gevolgen ervan met de gemeenteraad te bespreken. De onderzoekers hebben gedurende het onderzoek niet kunnen vaststellen dat een dergelijke evaluatie is gestart. In het ambtelijk wederhoor op deze rapportage is aangegeven dat de evaluatie in het vierde kwartaal van 2025 zou starten en in het tweede kwartaal van 2026 wordt opgeleverd.

40 Raadsvoorstel tot het vaststellen van de antwoordbrief met zienswijze op de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2025 en de

eerste ontwerpbegrotingswijziging 2026 Rogplus (14 oktober 2025).

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 38.

2.3.4 Hervormingsagenda Jeugd en einde contract Mevis in 2029 De landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 verandert het speelveld voor de organisatie van jeugdhulp binnen gemeenten. In 2023 is afgesproken om jeugdzorg (met een meer specialistisch karakter) in door het rijk aangewezen regionale verbanden in te kopen. Voor de gemeente Vlaardingen betekent dit dat specialistische jeugdhulp via de GRJR moet worden ingekocht.41 Onderdeel van de Hervormingsagenda Jeugd zijn ook maatregelen waarmee het Rijk en de VNG de jeugdhulp kwalitatief goed en betaalbaar willen houden, door papierwerk en administratie te verminderen, meer collectieve voorzieningen te gebruiken, wijkteams te versterken en beter samen te werken met huisartsen en onderwijs. Met het MVS Jeugdmodel en de inkoop van alle jeugdhulp bij Mevis, inclusief de jeugd- en gezinsteams en de jeugdprofessionals op school en bij de huisarts, beoogt de gemeente Vlaardingen al aan dit onderdeel van de Hervormingsagenda te voldoen.42 Het contract met Mevis loopt eind 2029 af. De gemeente Vlaardingen sorteert in haar Meerjarenbegroting 2026-2029 voor op een hernieuwde aansluiting bij de GRJR voor alle vormen van jeugdhulp.43 In de Meerjarenbegroting is geen toelichting voor deze afweging opgenomen, anders dan dat er vanuit de Hervormingsagenda wordt geëist dat gemeenten de (specialistische) jeugdzorg regionaal inkopen.

Wel is aangegeven dat de gemeente de komende periode de kansen en risico’s van deze overgang in kaart zal brengen. In de tussentijd blijft de gemeente via Rogplus met Mevis in gesprek over kostenbeheersing, de kwaliteit van de jeugdhulp, de wachttijden en de voortgang op de transformatiedoelen.44

41 VNG. (2015). Factsheet Bekostigingsmodellen. 42 Sociaal Domein | Programmabegroting 2025 | Vlaardingen 43 Vlaardingen. (2025). Begroting 2026-2029, p.76. 44 Raadsvoorstel tot het vaststellen van de antwoordbrief met zienswijze op de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2025 en de

eerste ontwerpbegrotingswijziging 2026 Rogplus (14 oktober 2025).

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 39.

3. Informatievoorziening door het college en sturing door de raad Dit laatste hoofdstuk brengt in beeld op welke manier het college de gemeenteraad informeert over ontwikkelingen rondom de jeugdhulp. We gaan daarbij in op de verschillende manieren waarop het college de raad van informatie voorziet. Andersom wordt ook in kaart gebracht hoe de gemeenteraad zelf op zoek gaat naar informatie over jeugdhulp, en hoe hij kaders stelt voor en stuurt op de uitvoering in de jeugdhulp. Daarmee wordt het gebruik van raadsinstrumenten rondom dit dossier in kaart gebracht. In dit hoofdstuk worden onderstaande deelvragen beantwoord: 8. Hoe wordt de raad geïnformeerd over het bereiken van de doelstellingen met betrekking tot toegang tot de jeugdhulp? 9. Hoe vult de raad haar kaderstellende en controlerende rol met betrekking tot jeugdhulp in?

3.1 Informatievoorziening aan de gemeenteraad Kernbevinding: De informatievoorziening aan de gemeenteraad is regelmatig en omvangrijk, en legt de nadruk op financiële ontwikkelingen. De raad ontvangt vooral cijfers en toelichtingen over budgetten en uitgaven via kwartaalrapportages en de P&C-cyclus. Informatie over de inhoudelijke voortgang van de jeugdhulp en de behaalde resultaten komt minder naar voren.

3.1.1 Frequentie, vorm en aard van informatie aan de raad Het college informeert de raad meerdere keren per jaar, onder meer via kwartaalrapportages, raadsmemo’s en de reguliere P&C-cyclus. De rapportages bevatten doorgaans cijfers over budgetten, cliëntenaantallen en wachtlijsten. Informatie over de inhoudelijke ontwikkeling van de jeugdhulp, op basis van het Koersdocument en het Transformatieplan, komt minder aan bod. De kwartaalrapportages bevatten doorgaans een overzicht van de stand van zaken binnen de uitvoering door Mevis en Rogplus. De rapportages worden begeleid door een raadsmemo waarin het college de belangrijkste bevindingen toelicht. De gemeente werkt momenteel samen met Rogplus aan verbetering van de informatievoorziening, mede op verzoek van de gemeenteraad om meer inzicht te krijgen op de voortgang van de transformatieopgave.45 De P&C-cyclus vormt het vaste ritme waarmee de raad gedurende het jaar wordt geïnformeerd over beleid, voortgang en financiën. Deze cyclus omvat de periodieke voortgangsrapportages, de voorjaarsnota, de programmabegroting en de jaarstukken. Ook via deze documenten ontvangt de raad informatie over de jeugdhulp.

• In april wordt de eerste voortgangsrapportage gedeeld met de raad en wordt de halfjaarlijkse rapportage van het MVS-team Jeugd gedeeld; • In mei/juni wordt de eerste resultatenrekening besproken in de commissie, deze gaat in juli door naar de raad voor besluitvorming; • In mei wordt ook de voorjaarsnota voor het daaropvolgende jaar gedeeld met de Raad; • In oktober wordt de tweede voortgangsrapportage gedeeld met de Raad, deze wordt in december besproken, en wordt de halfjaarlijkse rapportage van het MVS-team Jeugd gedeeld; 45 Raadsvoorstel tot het vaststellen van de antwoordbrief met zienswijze op de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2025 en de

eerste ontwerpbegrotingswijziging 2026 Rogplus (14 oktober 2025).

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 40.

•

In september ontvangt de Raad ook de programmabegroting voor het komende jaar en de meerjarenraming voor de komende drie jaar.

De informatie blijft verspreid over verschillende documenten en organisaties, waaronder Mevis, het MVS-team Jeugd en Rogplus. Hierdoor is het voor de raad niet altijd eenvoudig om een samenhangend beeld van de uitvoering te verkrijgen. De rapportages en memo’s die de raad ontvangt, bevatten voornamelijk financiële en organisatorische informatie. Ze gaan bijvoorbeeld over budgetoverschrijdingen, de toepassing van contractuele afspraken en maatregelen om kosten te beheersen. De toelichtingen zijn vooral cijfermatig en gericht op rechtmatigheid en doelmatigheid van de uitgaven. Minder aandacht gaat uit naar de vraag in hoeverre de beoogde veranderingen in de jeugdhulp daadwerkelijk zichtbaar worden in de praktijk, of welke resultaten zijn geboekt voor jeugdigen en gezinnen. Ook de informatie over samenwerking en organisatieontwikkeling is overwegend beschrijvend. De rapportages noemen bijvoorbeeld de intensivering van de samenwerking met het CJG en de ontwikkeling van wijkteams, maar geven weinig inzicht in de effecten van deze stappen voor de kwaliteit of toegankelijkheid van de hulp.

3.1.2 Informatievoorziening over het budget van Mevis De gemeenteraad ontvangt regelmatig informatie over de financiële ontwikkeling binnen het MVS Jeugdmodel, in het bijzonder over het budget van Mevis. In 2024 gaf de gemeente Vlaardingen 19,4 miljoen euro uit aan jeugdhulp, 7,7 miljoen meer dan in de oorspronkelijke begroting was opgenomen. Deze overschrijding werd verklaard door hogere kosten bij Mevis, een tijdelijke toename van het aantal cliënten en een herijking van het budget. De structurele besparing van 5 miljoen euro netto voor Vlaardingen, zoals voorzien in het herstelplan, kwam daardoor niet tot stand. In december 2024 is de raad geïnformeerd dat voor dat jaar een derde begrotingswijziging voor Rogplus werd voorbereid, met een aanvullende gemeentelijke bijdrage. Aansluitend vond juridisch en financieel vervolgonderzoek plaats naar de onderbouwing van het budget en de toepassing van het zogenoemde veiligheidsventiel in het contract met Mevis. Dit veiligheidsventiel maakt bijstelling van het budget mogelijk wanneer de feitelijke ontwikkeling van de zorgvraag sterk afwijkt van de aannames bij de start van de opdracht. In april 2025 ontving de raad opnieuw informatie over de financiële stand van zaken. Het college meldde dat een financiële werkgroep was ingesteld waarin de MVS-gemeenten en Rogplus gezamenlijk onderzoek deden naar de overschrijdingen.

Mevis had een Businesscase 2024 opgesteld waarin de belangrijkste oorzaken werden toegelicht: een stijging van het aantal cliënten, een zwaardere zorgvraag en hogere kosten door inzet van extern personeel als gevolg van arbeidsmarktkrapte. De werkgroep concludeerde dat Mevis hierop beperkt invloed had.46 Mitigerende maatregelen Omdat Mevis beroep deed op extra budget bij de gemeenten hebben Rogplus en Mevis met elkaar en de financiële werkgroep mitigerende maatregelen genomen om de verhoogde zorgvraag in 2024 te ‘dempen’, onder andere door een strengere toegang. Er is daarom een extra beoordeling gekomen of ambulante hulp of begeleiding geboden kan worden door het wijk- dan wel plusteam, 46 Vlaardingen. (2024). Raadsmemo Financiën Rogplus en budget Mevis, 3 december 2024.

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 41.

om te besparen op de verwijszorg. Er wordt extra getoetst of jeugdhulp verlengd moet worden, en er wordt naar gestreefd om 80% van de zorg door de jeugd- en gezinsprofessionals en het Plusteam wordt uitgevoerd. Daarnaast wordt externe inhuur afgebouwd en komt er een meer collectief aanbod in het voorveld. Mensen met eenzelfde hulpvraag, zoals opvoedvragen, kunnen meer collectief geholpen worden vanuit bijvoorbeeld jongerenwerk samen met Mevis. De samenwerking met CJG wordt geïntensiveerd, en er wordt waar mogelijk éérst ingezet op problematiek bij de ouders die wordt gezien als de oorzaak van kindproblematiek. In Vlaardingen worden, zoals hierboven benoemd, de wijkteams bemenst door Mevis (gedetacheerd door Scala). Het aantal fte's van het jeugd- en gezinsdeel van de wijkteams is in 2024 gestegen van 29.9 fte naar 32 fte. De doelstelling was om in juli 2023 de bezettingsgraad van de wijkteams op 100% te hebben en daarna het team verder uit te breiden. Deze doelstelling is als onderdeel van mitigerende maatregelen uiteindelijk geschrapt.47 Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek is besloten dat Mevis voor 2024 een beroep kon doen op het veiligheidsventiel, voor een bedrag van 13,9 miljoen euro MVS-breed.

In dezelfde brief gaf de wethouder aan dat Mevis stappen had gezet om meer grip te krijgen op de verwijszorg en dat de financiële werkgroep nog verbeterpunten had vastgesteld. Het college verwachtte dat de hogere kosten deels structureel van aard zijn en ook zouden doorwerken in de prognose voor 2025.48 In oktober 2025 werd de raad opnieuw geïnformeerd, ditmaal over een extern onderzoek naar de afwijking tussen begroting en realisatie. De onderzoekers concludeerden dat de kostenstijging aanzienlijk, maar verklaarbaar was en in lijn ligt met landelijke ontwikkelingen. De groei van de zorgpopulatie in de MVS-gemeenten blijft daarbij iets achter bij het landelijk gemiddelde. De onderzoekers achtten de kostenstijging waarschijnlijk structureel. Naar aanleiding van deze bevindingen hebben de MVS-gemeenten afgesproken het budget van Mevis jaarlijks te corrigeren op basis van het daadwerkelijke aantal jeugdigen dat zorg ontvangt. Daarnaast worden periodiek de budgetten beoordeeld en maandelijks financiële updates gedeeld.49

3.2 Sturing door de gemeenteraad Kernbevinding: De gemeenteraad heeft bij de ontwikkeling van het MVS Jeugdmodel kaders gesteld, maar de verdere sturing richt zich vooral op uitvoerings- en procesmatige onderwerpen. De raad maakt gebruik van moties, amendementen, schriftelijke vragen en zienswijzen, die vooral betrekking hebben op toegankelijkheid, communicatie en samenwerking in de jeugdhulp. In de regionale context heeft de raad beperkte directe invloed en zoekt hij via de griffie naar manieren om zijn positie bij de uitvoering van de jeugdhulp te versterken.

3.2.1 Visievorming 2020 - 2021 Op 30 januari 2020 besluit de gemeenteraad van Vlaardingen unaniem om het college opdracht te geven in 2020 een MVS Jeugdmodel te ontwikkelen voor de uitvoering van de jeugdhulp door de drie gemeenten gezamenlijk. Dit noemen de gemeenten het ‘MVS-herijkingstraject jeugdhulp’.50 De gemeenteraad dient geen moties of amendementen in. Op 17 september 2020 wordt het Koersdocument herijking jeugdhulp beeldvormend door de raadscommissie besproken. Aan het begin 47 Rogplus. (2024). Voortgangsrapportage Jeugdhulp Rogplus Q1 en Q2 2024. 48 Vlaardingen. (2025). Raadsmemo Budget 2024 Mevis, 8 april 2025. 49 Vlaardingen. (2025). Raadsmemo Jeugdhulpbudget Mevis, 14 oktober 2025. 50 Krijnberg advies. (2019). Herijkingstraject inkoop Jeugdhulp in de MVS-gemeenten

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 42.

van de vergadering wordt het voorstel gedaan om het agendapunt besloten te behandelen vanwege mogelijke onevenredige bevoordeling of benadeling van betrokkenen en het belang van de gemeenteraad om als eerste kennis te nemen van de betrokken informatie. Op 5 november 2020 wordt het stuk beeld- en oordeelsvormend besproken in de commissie. In die versie van het Koersdocument wordt nog uitgegaan van uittreding uit de GRJR door de MVS-gemeenten. Wel worden bij de bespreking de reactiebrieven gevoegd van de GRJR en het Jeugdhulp Overleg Regio Rijnmond waarin deze samenwerkingsverbanden schrijven dat het géén goed idee is als de gemeenten uittreden uit de GRJR.51 Naar aanleiding van de brieven heeft de ChristenUnie schriftelijke vragen gesteld over de uittreding van de GRJR, en of de mogelijkheid om het MVS Jeugdmodel vorm te geven binnen de GRJR besproken was. Op 11 november 2020 stemt de raad unaniem in met het Koersdocument en daarmee met het voorstel om als MVS-gemeenten uit de GRJR te treden.52 Op 1 december 2020 wordt in de raadsvergadering een raadsvoorstel behandeld, waarin het college voorstelt om – in afwijking van het raadsbesluit van november 2020 – niet uit de GRJR te stappen.

De raad besluit conform het raadsvoorstel.53 Op 2 maart informeert het college de raad over de te nemen stappen via het raadsmemo ‘informatie actieplan MVS jeugdmodel’.54 Op 25 maart 2021 wordt de regiovisie ‘Nabij en Passend’ van de GRJR en het gewijzigde Koersdocument MVS Jeugdmodel besproken in de raadscommissie van de gemeente Vlaardingen. In het gewijzigde Koersdocument en in Nabij en Passend wordt niet langer uitgegaan van uittreding van de MVS-gemeenten uit de GRJR, maar van twee parallelle inkoopmodellen.55 Op 1 april 2021 worden het Koersdocument en de regiovisie besproken in de (digitale) raadsvergadering, en worden beide documenten unaniem en zonder stemming vastgesteld door de gemeenteraad.56 Daarbij worden geen moties of amendementen ingediend. De beraadslaging leidt wel tot een toezegging van de wethouder dat de raad elk kwartaal geïnformeerd zal worden over de uitwerking van de bouwstenen in het Koersdocument en over de omvang van de wachtlijsten.57

3.2.2 Gebruik van raadsinstrumentarium Na de vaststelling van het MVS Jeugdmodel heeft de gemeenteraad op verschillende momenten gebruikgemaakt van zijn instrumenten om invloed uit te oefenen op de uitvoering van de jeugdhulp. Dat gebeurde voornamelijk via moties, amendementen en schriftelijke vragen. Deze instrumenten hadden veelal betrekking op de uitvoering en bejegening van inwoners, minder op de inhoudelijke doelen van de transformatie. Moties en amendementen In juni 2021 nam de raad de motie Ambitie geen wachtlijsten in de jeugdzorg aan. Daarin sprak de raad uit dat de nieuwe inrichting van het MVS Jeugdmodel kansen biedt om wachtlijsten te beperken. Het 51 Jeugdhulp Overleg Regio Rijnmond. (2020) Appèl rondom continuïteit samenwerking Gemeenschappelijk Regeling Jeugdzorg

Rijnmond (GRJR). 52 Gemeenteraad Vlaardingen. (2020). Raadsvergadering 11-11-2020. Geraadpleegd op 3 november 2025 van

https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/vergadering/678272 53 Chrome

extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/9536926/1/RV+tot+uitvoering+ MVS+Jeugdmodel+binnen+GRJR_?connection_type=1&connection_id=5717369 54 Vlaardingen. (2021). Raadsmemo informatie actieplan MVS jeugdmodel, 2 maart 2021. 55 Vlaardingen, Maassluis en Schiedam. (2021). Koersdocument MVS Jeugdmodel 56 Gemeenteraad Vlaardingen. (2021). Besluitenlijst 1 april 2021. 57 Gemeenteraad Vlaardingen. (2021). Toezeggingen aan Raad informeren over uitwerking Koersdocument MVS Jeugdmodel en

wachtlijsten gemeente Vlaardingen

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 43.

college werd opgeroepen om bij de inrichting van de uitvoeringsorganisatie te sturen op preventief en laagdrempelig werken en daarbij in contracten voorwaarden op te nemen om wachtlijsten te voorkomen. 58 Bij de vaststelling van de Verordening jeugdhulp Vlaardingen 2023 diende de raad een amendement in om vast te leggen dat het college jaarlijks rapporteert over de uitvoering van het beleid en de doeltreffendheid van de verordening. Deze bepaling is sindsdien in de verordening opgenomen. 59 In juli 2023 nam de raad de motie Beschikkingsarm bezwaar, beroep en klagen in het jeugdmodel MVS aan. De raad constateerde dat het voor ouders lastig was bezwaar te maken of klachten in te dienen wanneer geen beschikking was afgegeven. Het college werd opgedragen ervoor te zorgen dat toegang tot deze procedures mogelijk blijft en dat Mevis en Rogplus de klachtenprocedures laagdrempelig houden. 60 Op dezelfde datum nam de raad ook het amendement Communicatie Rogplus aan. De raad gaf hierin aan dat inwoners onvoldoende werden geïnformeerd en verzocht Rogplus om in 2024 meer aandacht te besteden aan duidelijke, toegankelijke en persoonlijke communicatie. 61 In maart 2025 volgde een motie naar aanleiding van een interpellatiedebat over een casus van kindermishandeling.

De raad verzocht het college binnen de GRJR, Rogplus en de VNG te pleiten voor betere informatie-uitwisseling tussen jeugdzorginstanties. Ook werd gevraagd jaarlijks te rapporteren over de voortgang van deze verbeteringen. 62 Schriftelijke vragen Raadsleden hebben daarnaast op verschillende momenten schriftelijke vragen gesteld over de uitvoering van de jeugdhulp in de MVS-constructie. De vragen betroffen onder meer personeelstekorten in de jeugdzorg63, de inrichting van het jeugdmodel64 en de stijgende kosten van de zorg65. De inzet van deze instrumenten laat zien dat de raad zich actief bezighoudt met de uitvoering van het jeugdbeleid. De aandacht richt zich vooral op de toegankelijkheid van zorg, de kwaliteit van communicatie en de werking van procedures voor inwoners. Minder zichtbaar is sturing op de inhoudelijke of strategische doelen van de transformatie.

58 Gemeenteraad Vlaardingen. (2021) Motie ’Ambitie geen wachtlijsten in de jeugdzorg’. te raadplegen via

https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/10692310/1?connection_type=17&connection_id=7729345 59 Vlaardingen. (2023) Amendement verordening jeugdhulp Vlaardingen 2023. te raadplegen via https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/12186465/3/Amendement+verordening+jeugdhulp+Vlaardingen+2023?connecti on_type=1&connection_id=7220377 60 Gemeenteraad Vlaardingen. (2023). Motie ’beschikkingsarm bezwaar, beroep en klagen in het jeugdmodel MVS' te raadplegen via https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/12991228/1?connection_type=17&connection_id=9588779 61 Gemeenteraad Vlaardingen. (2023). Amendement ‘communicatie Rogplus‘. Te raadplegen via https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/12974818/1?connection_type=17&connection_id=9570720 62 Gemeenteraad Vlaardingen (2025). Motie ’ VERBETERING SAMENWERKING EN INFORMATIE UITWISSELING JEUGDZORG’ te raadplegen via https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/15227487/1?connection_type=17&connection_id=11615898 63 Vlaardingen. (2022). Beantwoording Raadsvragen. Te raadplegen via https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/12028574/1?connection_type=17&connection_id=8787116 64 Gemeenteraad Vlaardingen. (2022). Schriftelijke vragen D66. Te raadplegen via https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/12230803/1?connection_type=17&connection_id=8928004 65 Gemeenteraad Vlaardingen. (2025).

Schriftelijke vragen Heel de Stad. Te raadplegen via https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/16139016/1?connection_type=17&connection_id=12501423

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 44.

3.2.3 Regionale sturing en vertegenwoordiging De raad heeft beperkte directe invloed op de uitvoering van de jeugdhulp, omdat besluiten over beleid en financiën grotendeels in regionaal verband worden genomen. Om toch sturing te houden, maakt de raad gebruik van formele instrumenten zoals zienswijzen, en verkent hij nieuwe manieren om zijn rol binnen de samenwerking te versterken. Zienwijzen en besluitvorming De raad oefent invloed uit op de begrotingen en begrotingswijzigingen van Rogplus via het indienen van zienswijzen, die doorgaans op voorstel van het college worden vastgesteld. De meest recente zienswijze dateert van oktober 2025 en betreft de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2025 en de eerste ontwerpbegrotingswijziging 2026. Daarin constateert de raad dat de kosten voor jeugdhulp hoger uitvallen dan eerder voorzien, mede door een groter zorggebruik in Vlaardingen en de bemensing van de wijkteams door Mevis66. Vertegenwoordiging in regionale verbanden De Vlaardingse gemeenteraad heeft geen raadsrapporteurs afgevaardigd naar Rogplus of de GRJR, en er vinden geen structurele regionale raadsbijeenkomsten plaats. Ook bestaat er geen gezamenlijke agendacommissie waarin de raden van de MVS-gemeenten regionale onderwerpen kunnen voorbereiden of afstemmen. Hierdoor beperkt de invloed van de raad zich grotendeels tot kaderstelling en controle via zienswijzen.

Initiatieven voor versterking van de positie van de raad In het Raads- en griffieplan Vlaardingen 2025 is als doel opgenomen om te investeren in de positionering van de gemeenteraad, specifiek als het gaat om complexe dossiers. In januari 2025 stuurde de griffie een paper naar de raad over regionale samenwerkingen, en hoe de raad hier grip op kan krijgen. Er worden verschillende oplossingsrichtingen voorgesteld. Eén van de aanbevelingen die de griffie doet is om in de regio te komen tot een Gemeenschappelijke Nota Verbonden Partijen, zodat gemeenten afspraken kunnen maken hoe zij met deze partijen omgaan. Een ander voorstel is om regionale informatiebijeenkomsten te laten organiseren, of eventueel een gemeenschappelijke agendacommissie in te stellen. Ook wordt als oplossingsrichting meegegeven dat de gemeenteraden kunnen kiezen voor een raadsrapporteurstructuur, waarbij raadsleden verbonden partijen nauwgezet volgen. De griffie heeft op 12 september 2025 een paper naar het presidium gestuurd over welke oplossingen voor dit probleem worden ingezet bij andere lokale overheden, en hoe die zich verhouden tot de Vlaardingse context.

In tien verschillende oplossingsrichtingen geeft de griffie advies aan de raad over het verbeteren van de informatievoorziening, het verhogen van de effectiviteit van ambtelijke ondersteuning en het ontwikkelen van instrumenten die de raad in positie brengen bij complexe dossiers. De griffie stelt aan het presidium voor te overwegen of het een goed idee is opleggers of gesprekswijzers bij agendapunten van complexe dossiers te laten voegen. Ook beveelt de griffie aan informele technische bijeenkomsten te continueren, zoals die in november 2024 plaatsvond voor jeugdhulp.67

66 Vlaardingen. (2025). Raadsmemo Jeugdhulpbudget Mevis, 14 oktober 2025, te raadplegen via

https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/16092035/1?connection_type=16&connection_id=1092173. 67 Griffie Vlaardingen. (2025). Oriënterend paper complexe dossiers. Te raadplegen via

https://vlaardingen.raadsinformatie.nl/document/15917824/1/4a_+Bijlage+I++Orienterend+paper+complexe+dossiers+incl_+bijlagen?connection_type=1&connection_id=9591772

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 45.

Bijlage 1. Geraadpleegde bronnen Schriftelijke documentatie Voor de geraadpleegde schriftelijke documentatie wordt verwezen naar de voetnoten in de rapportage.

Gevoerde interviews Datum gesprek

Naam/functie

Organisatie

4 juli 2025

Beleidsadviseur Strategisch beleidsadviseur

MVS-team Jeugd

8 juli 2025

Strategisch beleidsadviseur Strategisch beleidsadviseur

Gemeente Vlaardingen

21 juli 2025

Portefeuillehouder

Gemeente Vlaardingen

28 augustus 2025

Programmamanager Programmadirecteur Programmamanager Adjunct-directeur

Mevis

1 oktober 2025

Programmamanager Programmadirecteur

Mevis

23 oktober 2025

Medewerkers wijkteam

Mevis

Rogplus

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 46.

Bijlage 2. Overzicht van doelen per netwerk volgens het Transformatieplan

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 47.

Netwerk

Bedoeling

Doel

KPI

Ondersteuning in de gezinssituatie, het onderwijs en derde leefmilieu bevat zo min mogelijk hulpinterventies en een minimum aan doorverwijzingen. Geen versnippering

•

•

Ruimte voor eigen initiatief inwoners

•

Indien nodig ieder kind een eigen vertrouwenspersoon

• •

Opgroeien in de buurt (1)

• • •

• •

• Meer aandacht voor thuissituatie en problematiek van ouders/ opvoeders

•

Vertaling van bovenstaande in toekomstige (subsidie)contracten

• •

• • •

•

Voorkomen of vroegtijdig formuleren van hulpvragen Vroegsignalering Integraliteit dienstverlening/benadering neemt toe Er wordt meer één aanpak/één plan gehanteerd Samenredzaamheid en eigen kracht worden versterkt Hulpvraag wordt voorkomen Passend, vraaggericht aanbod

•

•

Een toename van het aantal casussen dat afgeschaald wordt naar het voorveld; Een afname van het aantal casussen dat opgeschaald wordt naar een jeugdhulpaanbieder vanuit het voorveld; Een toename van het aantal vrijwilligersorganisaties dat deelneemt aan trainingen die handvatten bieden om knelpunten bij het opgroeien/opvoeden te signaleren, te bespreken en zo nodig naar professionele hulp door te geleiden.

Kind wordt beter ondersteund Problemen worden voorkomen of eerder gesignaleerd beroep op hulp neemt af Hulp wordt vroegtijdig ingezet Integraliteit dienstverlening/benadering neemt toe (alle leefgebieden komen zo nodig aan bod) Duurzaamheid van de aanpak wordt vergroot Hulpvraag wordt voorkomen Problemen worden voorkomen of eerder gesignaleerd beroep op hulp neemt af Effectiviteit inzet wordt vergroot Betere sturing op de doelen van het MVS Jeugdmodel Integraliteit dienstverlening/benadering neemt toe

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 48.

Alle kinderen kunnen passend meedoen aan de maatschappij. Jeugdigen groeien mede op binnen het onderwijs en de kinderopvang. Daar is sprake van een passende en pedagogische ondersteuningsstructuur en klimaat

• •

•

Opgroeien door spelen en leren (2)

•

Als er signalen zijn vanuit het onderwijs en de kinderopvang dat kinderen in kwetsbaarheid opgroeien worden deze signalen vroegtijdig en op maat opgepakt. Het onderwijs maakt meer gebruik van preventie. Er wordt niet losgelaten tot een ander een jeugdige vastheeft.

• •

• • • •

Aantal thuiszitters (brede definitie) en voortijdig schoolverlaters gaat omlaag Doelgroep 0-4 jaar eerder in beeld om ontwikkelachterstanden of problemen eerder te signaleren en/of vroege uitval richting onderwijs te voorkomen. Zowel vanuit PO als netwerk 0-4 wordt dit als een toenemend zorgsignaal/knelpunt genoemd. Dit moet uiteraard verder verkend worden om invloed hierop nader te definiëren. Vanuit de kinderen peuteropvang worden bijv. wel mogelijkheden gezien. Betere ondersteunings- en signaleringsstructuur ontwikkelen voor de kinderopvang en voorschoolse voorzieningen. Mogelijkheden voor een (aansluiting met) JOS worden hierin onderzocht De huidige ondersteuningsroutes, metrolijnen en verzuimkaarten, die beschrijven wie, wat, wanneer, doet voor leerlingen die extra steun nodig hebben, worden geactualiseerd naar de huidige situatie.

• • • • •

Aantal thuiszitters (brede definitie) gaat omlaag Aantal voortijdig schoolverlaters gaat omlaag Aansluiting interne leerlingenzorg en wijkteams verbetert Aantal onderwijszorgarrangementen neemt (indien nodig) toe Er wordt meer met integrale onderwijszorgplannen gewerkt

Aansluiting interne leerlingenzorg en wijkteams verbetert Problemen worden voorkomen en/of eerder gesignaleerd beroep op (hoog) specialistische jeugdhulp neemt af en/of is van kortere duur De samenwerking tussen de professionals neemt toe Onderwijsprofessionals zijn minder handelingsverlegen Er is passend preventief aanbod en men weet elkaar te vinden Jeugdigen ontvangen tijdig passende ondersteuning/zorg

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 49.

In het geval van meervoudige of zwaardere problematiek komen betrokken partijen tot passende zorgarrangementen en integrale onderwijszorgplannen. Ook ontschotten we om passende zorg en ondersteuning te bieden voor de jeugdige. Daarin functioneren we als gelijkwaardige partners en zien we elkaar als collega’s. We benutten elkaars expertise.

•

Onnodige doorverwijzingen naar specialistische zorg worden voorkomen

• •

• •

•

• • •

Opgroeien in gezondheid (3)

Ondersteuningsvragen van ouders en jeugdigen in de praktijken van jeugd- en huisartsen kan integraal geboden worden.

• •

• •

Opgroeien in veiligheid (4)

Veiligheid wordt meer aan de voorkant verwezenlijkt

•

Problemen worden voorkomen of eerder gesignaleerd beroep op jeugdhulp neemt af of de afstemming voor de juiste jeugdhulp neemt toe Meldcode is bekend en wordt toegepast De integraliteit van de ondersteuning verbetert (middels passende zorgarrangementen en onderwijszorgplannen) Het Niet Opgeven Team (NOT) bespreekt de meest complexe zaken voor de tijdige inzet van passend onderwijs en zorg.

Beroep op specialistische zorg neemt af De directe doorverwijzing door huisartsen neemt af De juiste hulp wordt sneller ingezet Integraliteit dienstverlening/benadering neemt toe De bereidheid van huisartsen voor integrale dienstverlening/samenwerking neemt toe

• • • •

De POH-GGZ Jeugd werkt nauw samen of is goed aangesloten op het wijkteam 0-100. Een Jeugdprofessional in de Huisartsenpraktijk is onderdeel van het wijkteam 0-100. Er zijn goede samenwerkingsafspraken met huisartsen, CJG en het onderwijs. Er wordt gebruik gemaakt van het coördinatieteam en Plusteam van Mevis Situaties van onveiligheid binnen gezinnen worden vroeg gesignaleerd

•

Het aantal wachtenden op GGZ daalt. De kosten/aantal verwijzingen voor de s-GGZ via de huisarts dalen. Het aantal integrale zorgvragen aan het wijkteam vanuit de praktijken neemt toe. CJG, onderwijs, POH-GGZ Jeugd, Mevis, Minters en huisartsen hebben kennis van elkaars deskundigheid en wat zij elkaar te bieden hebben bij de ondersteuning van ouders en jeugdigen.

Een toename van het aantal vrijwilligersorganisaties dat deelneemt aan

Rekenkamer Vlaardingen | Een jeugdmodel met een kansrijke toekomst? | 50.

•

• •

Meer casussen rond veiligheid worden in het vrijwillige kader opgelost, waardoor dwangmaatregelen worden voorkomen Het vrijwillige kader creëert meer opties om dwangmaatregelen af te schalen Aantal trajecten dat vanuit een crisis start neemt af