Toelichting.pdf

Toelichting ‘Vlietskant 12 en 24, Leerdam’

Gemeente Vijfheerenlanden Toelichting ‘Vlietskant 12 en 24, Leerdam’

IMRO-code NL.IMRO.1961.BPLDVlietskant1224-VA01 Datum 28-11-2022 Versie 2.0

1

Inhoudsopgave 1. Inleiding ................................................................................................................................... 4 1.1 Aanleiding ...................................................................................................................................... 4 1.2 Ligging en begrenzing plangebied ................................................................................................. 4 1.3 Vigerend bestemmingsplan ........................................................................................................... 5 1.4 Leeswijzer ...................................................................................................................................... 6 2. Bestaande situatie .................................................................................................................... 7 2.1 Algemeen....................................................................................................................................... 7 2.2 Ruimtelijke structuur ..................................................................................................................... 7 2.3 Huidig gebruik ............................................................................................................................... 7 3.

Planbeschrijving ..................................................................................................................... 10 3.1 Plan .............................................................................................................................................. 10 3.2 Verkeer en parkeren.................................................................................................................... 14 3.3 Duurzaamheid ............................................................................................................................. 16 4. Beleidskader........................................................................................................................... 17 4.1 Rijksbeleid.................................................................................................................................... 17 4.1.1 Nationale Omgevingsvisie .................................................................................................... 17 4.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening ...................................................................... 17 4.1.3 Besluit ruimtelijke ordening .................................................................................................

17 4.2 Provinciaal beleid ........................................................................................................................ 19 4.2.1 Omgevingsvisie provincie Utrecht ........................................................................................ 19 4.2.2 Interim Omgevingsverordening provincie Utrecht .............................................................. 20 4.3 Regionaal beleid .......................................................................................................................... 21 4.3.1 Regionale structuurvisie Visie 2030 ‘Open voor elkaar’....................................................... 21 4.3.2 Regionale woonvisie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden ...................................................... 21 4.4 Gemeentelijk beleid .................................................................................................................... 23 4.4.1 Structuurvisie Leerdam 2020 ............................................................................................... 23 4.4.2 Woonvisie gemeente Vijfheerenlanden 2020-2025 ............................................................ 23 4.4.3 Concept Binnenstadsvisie Leerdam......................................................................................

24 4.5 Conclusie ..................................................................................................................................... 25 5. Milieuaspecten ....................................................................................................................... 26 5.1 Milieueffectrapportage ............................................................................................................... 26 5.2 Geluidhinder ................................................................................................................................ 27 5.3 Bedrijven en milieuzonering........................................................................................................ 29 5.4 Bodem ......................................................................................................................................... 32 2

5.5 Archeologische en cultuurhistorische waarden .......................................................................... 34 5.6 Waterparagraaf ........................................................................................................................... 36 5.7 Ecologie ....................................................................................................................................... 39 5.8 Luchtkwaliteit .............................................................................................................................. 43 5.9 Externe veiligheid ........................................................................................................................ 45 5.10 Technische infrastructuur ......................................................................................................... 47 5.11 Molenbiotoop............................................................................................................................ 48 6. Juridische planbeschrijving ..................................................................................................... 49 6.1 Inleiding .......................................................................................................................................

49 6.2 Systematiek van de regels ........................................................................................................... 49 6.3 Bestemmingen............................................................................................................................. 49 6.4 Aanduidingen .............................................................................................................................. 50 7. Economische uitvoerbaarheid ................................................................................................. 51 7.1 Uitvoerbaarheid .......................................................................................................................... 51 7.2 Kostenverhaal .............................................................................................................................. 51 8. Overleg en inspraak ................................................................................................................ 52 8.1 Vooroverleg/inspraak .................................................................................................................. 52 8.2 Zienswijzen .................................................................................................................................. 52

Bijlage 1

Omschrijving Situatietekeningen Vlietskant 12

2

Situatietekeningen Vlietskant 24

3

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Vlietskant 12 Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Vlietskant 24 Digitale watertoets Vlietskant 12 en 24 Quickscan Wet Natuurbescherming Historisch bodemonderzoek Vlietskant 12 en 24

4

5 6 7

Auteur Bouwkundig teken- en adviesbureau Korevaar & den Breejen Bouwkundig teken- en adviesbureau Korevaar & den Breejen Voortman Ingenieurs

Referentie 3005

Datum 22-03-2021

3039

22-02-2021

R-JVO/1723

03-09-2021

Voortman Ingenieurs

R-JVO/1722

03-09-2021

Waterschap Rivierenland

27-08-2021

Blom Ecologie

20210827-927473 BE/2021/722/r

Linge Milieu

22-2041

23-08-2022

03-09-2021

3

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Aan de Vlietskant 12 in Leerdam bevindt zich een pand, voorzien van een winkel op de begane grond en een appartement met een kantoortje op de verdieping. De eigenaar is voornemens een deel van de winkel te slopen teneinde een terras/buitenruimte te creëren. Daarbij wordt een deel van de bestaande winkel en het kantoortje functioneel gewijzigd naar twee appartementen. Ten noorden van de Vlietskant 12 is het perceel Vlietskant 24 gelegen. Op dit perceel zijn op de begane grond twee winkelruimten aanwezig met twee appartementen en een berging op de verdieping. De eigenaar is tevens voornemens een deel van de winkel te slopen om een buitenruimte te creëren. Ter plaatse van de winkel en de bergingen worden vervolgens drie appartementen geïntegreerd. Op beide percelen is het bestemmingsplan ‘Leerdam Centrum’, vastgesteld op 30 mei 2013 door de voormalige gemeente Leerdam, van kracht. Beide percelen zijn hierin gelegen binnen de enkelbestemming ‘Centrum – 2’. Woningen dienen binnen deze bestemming gebouwd te worden binnen het bouwvlak. Daarnaast dient de dakhelling van het hoofdgebouw 0° (plat dak) óf tussen de 35° en 60° te bedragen. Het plan voldoet niet aan deze bouwregels, waardoor het plan in strijd is met het vigerend bestemmingsplan.

De gemeente Vijfheerenlanden heeft aangegeven in principe medewerking te willen verlenen middels een bestemmingsplanwijziging. De gemeente heeft als voorwaarde gesteld dat de maximale dakhelling maximaal 60° mag bedragen en het plan geen verdere (vergunningsvrije) bebouwing meer toestaat dan in de ontwerptekeningen aangegeven.

1.2 Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied bestaat uit twee deelgebieden, te weten Vlietskant 12 en Vlietskant 24 en is gelegen in de bebouwde kom van Leerdam. Vlietskant 12 te Leerdam Het perceel Vlietskant 12 is kadastraal bekend gemeente Leerdam, sectie B, nummer 10229. Het deelgebied wordt aan de noordzijde begrensd door het perceel Vlietskant 14 en Oostwal 9 en aan de zuidzijde door het perceel Vlietskant 10 en Oostwal 13-13b. Aan de oostzijde wordt het deelgebied begrensd door de openbare weg Oostwal en aan de westzijde door de openbare weg Vlietskant. Vlietskant 24 te Leerdam Het perceel Vlietskant 24 is kadastraal bekend gemeente Leerdam, sectie B, nummers 8031, 7816 en 10458. Het deelgebied wordt aan de noordzijde begrensd door het perceel Vlietskant 26-26c en aan de zuidzijde door het perceel Vlietskant 22. Aan de oostzijde wordt het deelgebied begrensd door de openbare weg Oostwal en aan de westzijde door de openbare weg Vlietskant.

4

Vlietskant 24

Vlietskant 12 Afbeelding 1: Begrenzing plangebied

1.3 Vigerend bestemmingsplan Bestemmingsplan ‘Leerdam Centrum’ Het plangebied valt binnen het bestemmingsplan ‘Leerdam Centrum’. Het plangebied heeft de enkelbestemming: • Centrum – 2. Met de dubbelbestemming: • Waarde – Archeologie 2. En de aanduidingen: • Bouwvlak; • Maatvoeringsaanduiding ‘maximum bouwhoogte, maximum goothoogte: 6m, 3m’ (Vlietskant 12); • Maatvoeringsaanduiding ‘maximum bouwhoogte, maximum goothoogte: 9m, 7m’ (Vlietskant 12); • Maatvoeringsaanduiding ‘maximum bouwhoogte, maximum goothoogte: 10m, 8m’ (Vlietskant 24).

5

Plangebied

Afbeelding 2: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan ‘Leerdam Centrum’

Het plan is strijdig met het bestemmingsplan ‘Leerdam Centrum’, omdat een deel van de nieuwe woningen buiten het bouwvlak worden gerealiseerd en de dakhelling niet in overeenstemming is met de bouwregels. Tevens wordt de goothoogte van de uitbreiding van het gebouw aan de oostzijde van het perceel Vlietskant 12 overschreden.

1.4 Leeswijzer Deze toelichting bestaat uit de volgende hoofdstukken. -

Hoofdstuk 2: Bestaande situatie; Hoofdstuk 3: Planbeschrijving; Hoofdstuk 4: Beleidskader; Hoofdstuk 5: Milieuaspecten; Hoofdstuk 6: Juridische planbeschrijving; Hoofdstuk 7: Economische uitvoerbaarheid; Hoofdstuk 8: Overleg en inspraak.

6

2. Bestaande situatie 2.1 Algemeen Leerdam is één van de kernen van de gemeente Vijfheerenlanden. De stad Leerdam telt circa 21.000 inwoners. De gemeente Vijfheerenlanden behoort tot de provincie Utrecht.

2.2 Ruimtelijke structuur Het plangebied is gelegen in het historisch centrum van de stad Leerdam. Leerdam is ontstaan in de Middeleeuwen op de plaats waar een dam het veenriviertje de Lede afsloot van de rivier de Linge. In 1382 heeft Leerdam stadsrechten gekregen. De stad Leerdam lag lange tijd op een belangrijke en strategische plaats in het machtsgebied van de heren van Arkel. De bevolking leefden voornamelijk van de akkerbouw, de verbouw van graan en hennep, en fruitteelt. Als gevolg van ontginningen en bedijking van de streek Vijfheerenlanden is het maaiveld langzaam gedaald, waardoor akkerbouw geleidelijk plaatsmaakte voor veeteelt. Vanaf de 18e eeuw begon Leerdam zich te ontwikkelen in de industrie. Vanaf het begin van de 19e eeuw ontwikkelde Leerdam zich tot een industriestadje met een leerlooierij, een scheepstimmerwerf en houtzaagmolens. Leerdam kreeg internationale bekendheid als producent van glas en kaas. De rijke historie van Leerdam ziet men terug in de goed bewaarde historische panden, de grachten en de overgebleven en deels gerestaureerde stadsmuren in het centrum van Leerdam. Voor het historische centrumgebied zijn de Fonteinstraat, Markt en Kerkstraat de belangrijkste hoofdstructuren. Aan deze hoofdstructuren bevinden zich voornamelijk winkelfuncties waar op de verdieping gewoond wordt. In de overige delen van het centrumgebied overheerst de woonfunctie.

Aan de Vlietskant vindt een afwisseling tussen woon-, winkel- en dienstverlenende functies plaats. In het woongebied ten noordwesten van de Kerkstraat/Fonteinstraat hebben planmatige ontwikkelingen in de 2e helft van de 20e eeuw plaatsgevonden. Er is sprake van modernere bebouwing in een historische omgeving. Aan de noordoostzijde van de Kerkstraat/Fonteinstraat is de oorspronkelijke karakteristiek ook nog in de bebouwing herkenbaar aanwezig. De kleinschalige karakteristiek van de bebouwing is hier nog redelijk gaaf. Langs de Vlietskant overheerst de winkelfunctie op de begane grondlaag. De panden in deze straten zijn voor het merendeel historisch en oorspronkelijk gebouwd als woning. Door het gebruik als winkel is deze woonfunctie in veel gevallen verplaatst naar de verdiepingen en zijn hier los van de winkelfunctie op de begane grondlaag aparte wooneenheden ontstaan. De tuin achter de voormalige woonfunctie op de begane grondlaag is vaak uitgebouwd om het vloeroppervlak van de winkel te vergroten. Daar waar nog een (klein) deel tuin overblijft, wordt deze gebruikt voor opslag. De inrichting van deze plekken hebben vaak een rommelig karakter.

2.3 Huidig gebruik Vlietskant 12 Het perceel Vlietskant 12 in Leerdam wordt thans gebruikt voor detailhandel en het wonen. Op de begane grond bevindt zich een winkel en op de verdieping een appartement met een kantoortje.

7

Vlietskant 12

Afbeelding 3: Aanzicht op het pand Vlietskant 12 te Leerdam

Afbeelding 4: Tekening bestaande situatie Vlietskant 12

8

Vlietskant 24 Het perceel Vlietskant 24 in Leerdam wordt ook gebruikt voor detailhandel en het wonen. Op de begane grond zijn twee winkelruimten aanwezig met twee appartementen en een berging op de verdieping.

Vlietskant 24 Afbeelding 5: Aanzicht op het pand Vlietskant 24 te Leerdam

Afbeelding 6: Tekening bestaande situatie Vlietskant 24

9

3. Planbeschrijving 3.1 Plan Vlietskant 12 Op het perceel Vlietskant 12 wordt op de begane grond aan de Vlietskantzijde een appartement gerealiseerd. De bestaande woning met dakterras boven dit nieuwe appartement blijft behouden. Daarnaast wordt aan de andere zijde van het perceel, de Oostwalzijde, een deel van de winkel en het kantoor erboven gewijzigd naar een appartement. Dit appartement wordt aan de westzijde uitgebreid met ruim 3 meter. In de nieuwe situatie zullen op dit perceel per saldo 3 appartementen aanwezig zijn. De gecreëerde open buitenruimten wordt gebruikt als terras/achtertuin van de twee nieuwe appartementen. Om de buitenruimte te creëren wordt het bestaande gebouw gesloopt, waarbij de oppervlakteverharding en vloer gehandhaafd blijft.

Afbeelding 7: Schetsmatige beschrijving plan Vlietskant 12

Afbeelding 8: Nieuwe situatie Vlietskant 12

10

Vlietskant 24 Aan de Vlietskant 24 wordt de winkelruimte aan de Vlietskant gewijzigd naar twee appartementen. De bestaande twee woningen met dakterras hierboven blijven ongewijzigd. Aan de Oostwalzijde wordt de winkelruimte en de berging daarboven tevens gewijzigd naar een nieuw appartement. In de nieuwe situatie zullen op dit perceel per saldo 5 appartementen aanwezig zijn. Het middelste gedeelte van de winkelruimte wordt gesloopt ten behoeve van een terras/achtertuin (open buitenruimten) voor de woningen.

Afbeelding 9: Schetsmatige beschrijving plan Vlietskant 24

11

Afbeelding 10: Nieuwe situatie Vlietskant 24

Vrijwaren van bijbehorende bouwwerken in open binnenterreinen Langs de Vlietskant overheerst de winkelfunctie op de begane grondlaag. De panden in deze straten zijn voor het merendeel historisch en oorspronkelijk gebouwd als woning. Door het gebruik als winkel is deze woonfunctie in veel gevallen verplaatst naar de verdiepingen en zijn hier los van de winkelfunctie op de begane grondlaag aparte wooneenheden ontstaan. De tuin achter de voormalige woonfunctie op de begane grondlaag is vaak uitgebouwd om het vloeroppervlak van de winkel te vergroten. Daar waar nog een (klein) deel tuin overblijft, wordt deze gebruikt voor opslag. De inrichting van deze plekken hebben vaak een rommelig karakter. Middels het plan wordt een deel van de winkelruimten gesloopt om de (achter)tuinfunctie weer terug te brengen. De huidige verharding en betegeling blijft bij de locatie Vlietskant 12 behouden. Op deze manier ontstaat er meer ruimte en ‘lucht’, hetgeen zorgt voor een stedenbouwkundig wenselijkere situatie. Vanuit de Binnenstadsvisie Leerdam (op dit moment nog in voorbereiding) wordt in het kader van vergroening, klimaatadaptatie en duurzaamheid eigenaren gestimuleerd om onder andere binnenterreinen minder te bebouwen. Hierdoor wordt het centrum van Leerdam minder stenig en gezelliger en draagt het plan bij aan de opgaven om hittestress tegen te gaan.

Het plan draagt hier aan bij en voorziet derhalve in de uitvoering van deze Binnenstadsvisie. De gemeente heeft medewerking verleend aan dit particulier initiatief onder de voorwaarde dat de nieuwe open buitenruimten in de toekomst niet meer bebouwd kunnen worden. Daardoor wordt voorkomen dat de percelen weer vol worden gebouwd en daardoor wederom een drukke en rommelige stedenbouwkundige situatie ontstaat. Dat is voor de gemeente een onwenselijke situatie. De gemeente wil daarom met dit plan voorkomen dat 12

de nieuwe open buitenruimten weer bebouwd kunnen worden met bijbehorende bouwwerken. Derhalve is ter plaatse van de beoogde open buitenruimte de bestemming ‘Tuin - Binnenterrein’ opgenomen. In de bouwregels van deze bestemming is opgenomen dat uitsluitend bouwwerken, geen gebouwen zijnde (dus geen gebouwen) zijn toegestaan in het open binnenterrein (zie artikel 4.2 lid a van de regels van dit plan). Het plan voorziet overigens aan de Vlietskant 24 wel in een kleine berging en een trap in het open binnenterrein. Een dergelijk klein bouwwerk in combinatie met de noodzaak om een trap te realiseren om bij het dakterras van Vlietskant 24 te komen vind de gemeente stedenbouwkundig acceptabel. Op deze gronden is de bestemming ‘Tuin – Binnenterrein’ dan ook niet opgenomen, zodat de berging en de trap conform de regels van dit bestemmingsplan gerealiseerd kunnen worden. Hoofdgebouwen mogen alleen binnen het bouwvlak gerealiseerd worden, zodat deze niet in het nieuwe open binnenterrein gerealiseerd kunnen worden.

Om te voorkomen dat de bewoners gebruikmaken van de vergunningsvrije mogelijkheden voor het bouwen van bijbehorende bouwwerken die Bijlage II artikel 2 lid 3 van het Besluit omgevingsrecht (Bor) biedt en daardoor alsnog de open buitenruimten gaan bebouwen, is in de regels van dit plan bepaald dat de nieuwe open buitenruimten niet kunnen worden aangemerkt als erf, zoals bedoeld in artikel 1 behorende bij bijlage II van het Bor (zie artikel 4.1 lid c van de regels van dit plan). Hierdoor kunnen de bewoners geen gebruik meer maken van de mogelijkheid om vergunningsvrij bijbehorende bouwwerken te bouwen. Deze mogen conform artikel 2 lid 3 van de Bijlage II bij het Bor namelijk alleen op het achtererfgebied (en daarmee ook op het erf) plaatsvinden. De wettelijke regeling ten behoeve van vergunningsvrij bouwen mag niet zomaar worden doorkruist in bestemmingsplannen. Uit uitspraken van de Raad van State blijkt dat inperkingen van de mogelijkheden voor vergunningsvrij bouwen soms wordt toegestaan, bijvoorbeeld als dat noodzakelijk is in verband met locatie specifieke omstandigheden (uitspraak 201909275/1/R3, 17 juni 2020).

Nu in het onderhavige plan sprake is van een locatie specifieke omstandigheid, namelijk de noodzaak om te voorkomen dat de open binnenterreinen weer worden voorzien van een te groot oppervlak aan bijbehorende bouwwerken en daarmee een stedenbouwkundig onwenselijke situatie ontstaat, kan gesteld worden dat het inperken van het vergunningsvrij bouwen in dit geval gerechtvaardigd is. Overige vergunningsvrije mogelijkheden die het Bor biedt, bijvoorbeeld het plaatsen van een dakraam, een erf- of perceelafscheiding, een afscheiding tussen dakterrassen, tuinmeubilair kleiner dan 2,5 meter of het plaatsen van een zonnepaneel op een dak, zijn nog wel mogelijk.

13

Afbeelding 11: Schetsmatige weergave toepassing bouwvlakken en waar bijbehorende bouwwerken zijn uitgesloten

3.2 Verkeer en parkeren Ontsluiting De westelijke woningen op beide percelen worden direct ontsloten op de Vlietskant. De nieuwe woningen die aan de oostzijde van de percelen worden gerealiseerd zijn ontsloten via de Oostwal. Parkeren De gemeenteraad van de gemeente Vijfheerenlanden heeft op 10 juni 2021 het ‘Paraplubestemmingsplan wonen en parkeren’ vastgesteld. In dit bestemmingsplan is in de regels een regeling voor het parkeren opgenomen. In de regeling is opgenomen dat voldoende parkeerplaatsen gerealiseerd moeten worden bij bouwplannen en gebruikswijzigingen. De parkeerbehoefte wordt berekend op basis van het gemeentelijk parkeerbeleid. Op 9 juni 2022 heeft de gemeenteraad van de gemeente Vijfheerenlanden de ‘Nota parkeernormen’ vastgesteld. Aan de hand van dit parkeerbeleid is de parkeerbehoefte berekend voor dit plan. Volledigheidshalve wordt verwezen naar dit document. In deze nota wordt het plangebied conform de Overzichtskaart Stedelijke zones ingedeeld in de stedelijke zone ‘Centrum’.

14

Plangebied

Afbeelding 12: Uitsnede Overzichtskaart Stedelijke zones

In de huidige situatie zijn er drie woningen aanwezig, namelijk twee appartementen op het adres Vlietskant 24 en één woning aan de Vlietskant 12. In de beoogde situatie komen er op de locatie Vlietskant 12 drie wooneenheden, namelijk twee appartementen aan de Vlietskant en één kleine woning aan de achterzijde van het perceel (Oostwal 11). Daarnaast komen er op de locatie Vlietskant 24 in totaal vijf wooneenheden, te weten vier appartementen aan de Vlietskant 24 en één aan de kant van de Oostwal (ongenummerd). Derhalve voorziet het plan in het toevoegen van 5 woningen. De twee toe te voegen woningen aan de Oostwal worden getypeerd als ‘Huur, huis, vrije sector’ en de drie toe te voegen appartementen aan de Vlietskant als ‘Huur, appartement, midden’. Tabel 1: Parkeerbehoefte Vlietskant 12 en 24 Categorie Eenheid Parkeernorm Huur, huis, vrije sector

1,1

Huur, appartement, midden

0,7

Aantal

Per +2 woning Per +3 woning Totale parkeerbehoefte

Parkeerbehoefte 2,2 parkeerplaatsen 2,1 parkeerplaatsen 5 parkeerplaatsen

Derhalve moet voor dit plan 5 parkeerplaatsen worden gerealiseerd om de nieuwe parkeerbehoefte op te kunnen vangen. Bij regel is bepaald dat in beginsel op eigen terrein (c.q. plangebied) dient te worden voorzien in de toename van de parkeerbehoefte. In de regels bij dit plan zijn in de artikel 12.1 t/m 12.4 enkele regels opgenomen aangaande het parkeren. In dit geval is het niet mogelijk om op eigen terrein te voorzien in de parkeerbehoefte. Omdat er geen ruimte is binnen het plangebied om deze parkeerplaatsen te realiseren, is overwogen om in afwijking van de parkeerregels op ‘andere wijze in de benodigde parkeeren stallingsbehoefte’ te voorzien. Op kosten van de initiatiefnemer worden, binnen 15

acceptabele loopafstand, parkeerplaatsen aangelegd en/of openbare parkeerplaatsen omgezet naar parkeerplaatsen voor parkeervergunninghouders. In onderstaande tabel is de acceptabele loopafstand voor de woonfunctie opgenomen, zoals vastgelegd in de ‘Nota parkeernormen’. Tabel 2: Loopafstand Woonfunctie Hoofdfunctie Wonen

Loopafstand in meter 600

In de vergunningsprocedure wordt bepaald waar en hoe de parkeervraag voor dit plan wordt opgelost. Bij de beoordeling van het plan is aangegeven, dat binnen acceptabele loopafstand voldoende mogelijkheden zijn om in de parkeerbehoefte te voorzien. In dit geval wordt er onder andere gedacht aan het omzetten van parkeerplaatsen op de parkeerplaats het Bolwerk. Juridische regeling voldoende parkeerplaatsen De parkeerregels uit het ‘paraplubestemmingsplan wonen en parkeren’ zijn in het voorliggend plan overgenomen in de planregels. In de fase van vergunningverlening wordt getoetst aan deze parkeerregels. In dit geval zal op basis van de regel 12.3.1 ‘Afwijken van de parkeerregels’ bepaald worden op welke wijze wordt afgeweken van de parkeerregels. Zodoende is het realiseren van voldoende parkeerplaatsen in dit plan juridisch-planologisch geborgd.

3.3 Duurzaamheid De gemeente Vijfheerenlanden heeft de ambitie om meer duurzaam te bouwen binnen de gemeente. De ontwikkelaar speelt hier bewust op in door een bestaand pand te herbestemmen/herontwikkelen in plaats van het te slopen en nieuw te bouwen. Het pand wordt ingericht, geïsoleerd etc. conform de eisen van het Bouwbesluit. Verder worden op beide percelen een binnenterrein gecreëerd, waardoor er een afname van het oppervlak aan gebouwen ontstaat, hetgeen hittestress tegengaat. Er wordt verder onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor duurzame energiebronnen en/of energiebesparende maatregelen.

16

4. Beleidskader 4.1 Rijksbeleid 4.1.1 Nationale Omgevingsvisie

Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie in werking getreden. Deze visie bevat de hoofdzaken van het strategisch rijksbeleid voor de fysieke leefomgeving. Dit is een combinatie van beleid uit de bestaande beleidsdocumenten, met en zonder wettelijke grondslag, en nieuw strategisch beleid. De grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland gaan veranderen. De NOVI schrijft een toekomstperspectief met de ambities van het rijk. In de NOVI zijn 21 nationale belangen met bijbehorende opgaven geformuleerd. Deze nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: • ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; • duurzaam economisch groeipotentieel; • sterke en gezonde steden en regio's; • toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat er zowel maatregelen op korte termijn als maatregelen op lange termijn nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving centraal voor zowel de boven- als de ondergrond. Het onderhavige plan is kleinschalig van aard en er worden geen rijksbelangen geschaad. 4.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening

Kern van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is dat alle overheden hun ruimtelijke belangen vooraf kenbaar maken en aangeven via welke weg zij die belangen denken te realiseren. Het Rijk geeft dit aan in de AMvB Ruimte. De nieuwe AMvB Ruimte, het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is gebaseerd op enkele hoofdstukken uit de voorgaande AMvB Ruimte en enkele nieuwe toevoegingen. Het Barro omvat alle ruimtelijke Rijksbelangen uit eerder uitgebrachte PKB's (planologische kernbeslissingen) die juridisch doorwerken op het niveau van bestemmingsplannen. Het gaat om kaders voor onder meer het bundelen van verstedelijking, de bufferzones, nationale landschappen, de ecologische hoofdstructuur, de kust, grote rivieren, militaire terreinen, mainportontwikkeling van Rotterdam en de Waddenzee. Met het Barro maakt het Rijk proactief duidelijk waar provinciale verordeningen en gemeentelijke bestemmingsplannen aan moeten voldoen. Het plan is kleinschalig van aard en maakt geen onderdeel uit van de genoemde ruimtelijke rijksbelangen in het Barro. 4.1.3 Besluit ruimtelijke ordening

In artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de verplichting opgelegd aan gemeenten en provincies om in de toelichting van een bestemmings- plan waarmee een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt, een beschrijving op te nemen over de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien het bestemmingsplan een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, dient de toelichting, aanvullend op de beschrijving van de behoefte en het resultaat van het nodige overleg, een motivering te bevatten waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in de behoefte kan worden voorzien. Voordat een stedelijke ontwikkeling plaats kan vinden zal deze moeten worden getoetst aan de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’.

17

Ladder voor duurzame verstedelijking Of toetsing van het plan aan de hand van de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wettelijk verplicht is hangt af van het feit of er sprake is van een ‘stedelijke ontwikkeling’. Een in een bestemmingsplan voorziene ontwikkeling dient voldoende substantieel te zijn om als stedelijke ontwikkeling te kunnen worden aangemerkt. In artikel 1.1.1, lid 1, onder i van het Bro is de volgende definitie van stedelijke ontwikkeling opgenomen: ‘Ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Er is geen verdere definitie gegeven van het begrip. Inmiddels biedt jurisprudentie een verdere beoordelingskader van welke ontwikkelingen als nieuwe ‘stedelijke ontwikkeling’ worden aangemerkt: ‘De bouw van één woning is niet aan te merken als een stedelijke ontwikkeling in de zin van de ladder (ABRvS 14 januari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:156). Ook een plan dat voorziet in de planologische inpassing van drie woningen is niet aan te merken als een stedelijke ontwikkeling (ABRvS 5 november 2014, ECLI:NL:RVS: 2014:3929). De ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ is tevens niet van toepassing op een ontwikkeling waarbij zes woningen mogelijk worden gemaakt (ABRvS 18 december 2013, ECLI:NL:RVS:2013: 2471).

Wanneer een bestemmingsplan voorziet in niet meer dan 11 woningen die gelet op hun onderlinge afstand als één woningbouwlocatie als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, van het Bro, kunnen worden aangemerkt, kan deze ontwikkeling in beginsel niet als een stedelijke ontwikkeling worden aangemerkt (ABRvS 28 juni 2017, ECLI:NL:RVS: 2017:1724). Een ontwikkeling welke voorziet in het realiseren van 12 woningen wordt wel gezien als een stedelijke ontwikkeling (ABRvS 25 maart 2015, ELCI:NL:RVS:2015:953).’ Toetsing aan ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ Middels het onderhavige plan worden 5 wooneenheden toegevoegd. Vanuit jurisprudentie is in dit geval geen sprake van een nieuwe ‘stedelijke ontwikkeling’ en is toetsing aan de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ niet noodzakelijk.

18

4.2 Provinciaal beleid 4.2.1 Omgevingsvisie provincie Utrecht

De provincie Utrecht beslaat circa 1.550 km2, grenst aan vier andere provincies, heeft 26 gemeenten, 4 waterschappen en circa 1,35 miljoen inwoners. De toekomst laat zich niet exact voorspellen. Eén ding is echter zeker: Utrecht ziet er in 2050 anders uit dan nu. De komende 30 jaar pakt de provincie omvangrijke, complexe en urgente opgaven aan. Er is veel ruimte nodig voor duurzame ontwikkeling van diverse functies, zoals wonen, werken, mobiliteit, energie, recreatie, natuur en landbouw. Tegelijkertijd heeft de provincie de ambitie om de bestaande Utrechtse kwaliteiten verder te versterken. Het is belangrijk om nu al na te denken over de juiste balans tussen opgaven en Utrechtse kwaliteiten en keuzes te maken die daarvoor nodig zijn. Hiervoor is de Omgevingsvisie provincie Utrecht opgesteld, welke is opgebouwd uit 7 beleidsthema’s: 1. Stad en land gezond; 2. Klimaatbestendig en waterrobuust; 3. Duurzame energie; 4. Vitale steden en dorpen; 5. Duurzaam, gezond en veilig bereikbaar; 6. Levend landschap, erfgoed en cultuur; 7. Toekomstbestendige natuur en landbouw. Samenvattend houden de beleidsthema’s het volgende in. Stad en land gezond De provincie zet zich in op de ontwikkeling van een groenblauwe en recreatieve structuur die robuust is langs bestaande doorgaande waterlopen en biedt daarbij voldoende gelegenheid om te zwemmen.

Stad/land-verbindingen worden versterkt en er wordt geïnvesteerd in groen in en om bebouwd gebied, recreatieve verbindingen, recreatiezones en -terreinen. Klimaatbestendig en waterrobuust Utrecht zet zich in voor een klimaatbestendige en waterveilige provincie en draagt zorg voor aantrekkelijke en toekomstbestendige dijken en omgeving langs de Nederrijn en Lek en verzilveren meekoppelkansen met andere functies. Het hydrologische systeem van de Utrechtse Heuvelrug wordt benut om regenwater vast te houden en te infiltreren. In de veenweidegebieden worden maatregelen genomen voor het tegengaan van bodemdaling. Verder zorgt de provincie ervoor dat de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater voldoet. Nieuwe ontwikkelingen in stedelijk en landelijk gebied worden klimaatadaptief ingericht. Duurzame energie De ambitie van de provincie is om in 2040 een energieneutrale provincie te zijn door energiebesparing te stimuleren. Nieuwe technieken voor duurzame energieopwekking faciliteert de provincie als ze minder impact hebben op de leefomgeving. Ook biedt Utrecht in grote delen van de provincie ruimte om op zoek te gaan naar geschikte locaties met draagvlak voor wind- en zonne-energie. Vitale steden en dorpen Er wordt in algemene zin gekozen om de ruimtevraag voor wonen en werken binnenstedelijk en binnendorps te ontwikkelen.

De provincie heeft in aanvulling hierop enkele potentiële locaties rond knooppunten benoemd voor integrale ontwikkelingen. Van deze locaties zijn twee locaties rond de stad Utrecht opgenomen als zoekrichting voor grootschalige integrale ontwikkeling wonen-werken-bereikbaarheid. Naast de omvangrijke opgave krijgen kleinere steden en dorpen zo mogelijk passende ontwikkelruimte om te bouwen ten behoeve van lokale vitaliteit.

19

Duurzaam, gezond en veilig bereikbaar Om goed bereikbaar te blijven is het streven om het spoor- en hoogwaardig OV-netwerk beter te benutten met aandacht voor het beter benutten van het hoofdwegennet en het provinciale wegennet. Daarbij wordt ingezet op knooppuntontwikkeling om overstap tussen vervoerswijzen mogelijk te maken en het OV- en fietsgebruik te stimuleren. Tussen een aantal woon-, werk- en leefgebieden wordt een regionaal netwerk van (snel)fietsroutes aangelegd. Levend landschap, erfgoed en cultuur Utrecht beschermt en benut landschappelijke, aardkundige, cultuurhistorische en archeologische waarden als dragers en aanjagers van omgevingskwaliteit. In de landschappen ontwikkeld de provincie met de kernkwaliteiten van het landschap mee. De universele waarden van de Hollandse Waterlinie en Neder-Germaanse Limes worden verzilverd. Toekomstbestendige natuur en landbouw De ambitie is om een robuust klimaatbestendig natuurnetwerk van hoge kwaliteiten met hoge biodiversiteit te ontwikkelen. Bestaande natuurgebieden worden beschermd, verder ontwikkeld en onderling beter verbonden. Verder wordt de transitie naar een duurzame landbouw gestimuleerd. Het plan is kleinschalig van aard, maar sluit met name aan op het beleidsthema Vitale steden en dorpen.

Het plan voorziet in het realiseren van extra wooneenheden in het centrum van Leerdam en accommodeert daarmee in het ontwikkelen van de ruimtevraag voor wonen via een binnenstedelijke ontwikkeling. 4.2.2 Interim Omgevingsverordening provincie Utrecht

Op 1 april 2020 heeft de minister voor Milieu en Wonen in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt uitgesteld. Op 20 mei 2020 heeft de minister bekend gemaakt dat het uitstel een jaar betreft. De nieuwe invoeringsdatum van de Omgevingswet wordt daarmee 1 januari 2022. De op 17 maart 2020 door Gedeputeerde Staten vastgestelde ontwerp omgevingsverordening kan om die reden niet op 1 januari 2021 inwerkingtreden. Dit geldt niet voor de ontwerp omgevingsvisie die ook op 17 maart door gedeputeerde staten is vastgesteld. Deze kan ook onder de huidige wetgeving vastgesteld worden. Om eerder dan pas in 2022 uitvoering te kunnen geven aan de ambities uit de omgevingsvisie is een ontwerp interim omgevingsverordening vastgesteld. De interim omgevingsverordening is een tijdelijke verordening tot 1 januari 2022. Dan treedt, als de Omgevingswet van kracht is, de omgevingsverordening inwerking. De omgevingsverordening is een juridische vertaling van de Omgevingsvisie Utrecht. De verordening is daarom opgebouwd uit dezelfde 7 thema’s uit de Omgevingsvisie. Voor het onderhavige bestemmingsplan zijn de volgende artikelen uit het ontwerp Omgevingsverordening van belang.

Stedelijk gebied De Interim Omgevingsverordening heeft als basisprincipe voor verstedelijking (woningbouw) dat deze in eerste instantie zoveel mogelijk binnenstedelijk/binnendorps nabij knooppunten plaatsvinden en daarnaast ook in overig stedelijk gebied. Het plan maakt het mogelijk om extra woningen toe te voegen in overig stedelijk gebied en is daarmee in overeenstemming met de Omgevingsverordening.

20

4.3 Regionaal beleid 4.3.1 Regionale structuurvisie Visie 2030 ‘Open voor elkaar’

In navolging van de regionale structuurvisie Alblasserwaard Vijfheerenlanden, heeft de regio in 2012 de visie 2030 opgesteld. Deze visie is een actualisering van het beleid uit de regionale structuurvisie en worden de beleidskeuzes bepaald met het oog op 2030. Binnen de Visie 2030 komen onderwerpen als de regionale woonvisie, beleid op het gebied van recreatie & toerisme, bedrijventerreinen, water & klimaat, een regionaal verkeer & vervoersplan naar voren. In de visie speelt de leefbaarheid en behoud en versterking van voorzieningen in het gebied een grote rol. De centrale visie uit de nota is de vorming van een vitale regio, gericht op het duurzaam vernieuwen van zowel het landelijk als het stedelijk gebied, tezamen met het versterken van het overwegende open, rustige en authentieke karakter van de regio, waardoor bewoners, bedrijven en bezoekers zich thuis blijven voelen en zich verder kunnen ontplooien. De opvolgende visie ‘open voor elkaar’ (2012) benadrukt het bijzondere cultuurhistorische landschap, de grote sociale cohesie en de innovatiekracht van het bedrijfsleven als kernwaarden. Het plan voorziet in het realiseren van enkele appartementen ter vervanging van de winkelfunctie. Tevens wordt een luchtigere stedenbouwkundige opzet gecreëerd door een open buitenterrein op de percelen Vlietskant 12 en 24 te creëren.

In het bestemmingsplan is een regeling opgenomen dat het nieuwe open buitenterrein niet meer bebouwd kan worden, waarmee wordt voorkomen dat de percelen teveel bebouwd kunnen worden en daardoor weer een onwenselijke rommelige uitstraling ontstaat. Het plan leidt tot een opwaardering van beide percelen in het centrum van Leerdam. Het plan is in overeenstemming met het regionaal beleid. 4.3.2 Regionale woonvisie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden

In 2017 is in de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden een actualisatie van de Regionale woonvisie 2020 (2013) vastgesteld. De regio AV wil een aantrekkelijk en onderscheidend woongebied in de luwte van de randstad zijn. De regio kent een bijzondere combinatie van een rustig middengebied en een dynamische stedelijke zone. Elke gemeente en kern heeft kwaliteiten en weet sommige groepen te binden, maar andere weer minder. De verschillende woonmilieus in de regio moeten elkaar goed aanvullen. Hiervoor is het noodzakelijk dat er voldoende kwalitatieve woonmilieus zijn en er sprake is van een goede balans tussen vraag en aanbod op regionaal niveau. Om die goede balans te bereiken, trekken de gemeenten gezamenlijk op om plannen af te stemmen en te realiseren. Zo wordt onnodige concurrentie tussen gemeenten voorkomen en kan snel en efficiënt op de markt worden ingespeeld. Door een jaarlijkse woonmonitor worden bereikte resultaten en de planning voor volgende jaren geregistreerd. In de actualisatie van de woonvisie zijn de afspraken rond het afstemmen opgenomen. Daarbij is gebruik gemaakt van de jongste demografische cijfers van de provincie. Van belang is dat er voldoende flexibel geprogrammeerd wordt. Ook is besloten gebruik te blijven maken van de benadering waarbij woonmilieus en mentality milieus als handreiking gebruikt worden.

We sturen niet in exacte aantallen op de samenstelling van programma’s. In plaats daarvan hanteren we een kwalitatieve leidraad, die gemeenten helpt om lokaal de juiste keuzes te maken, in overleg met ontwikkelende partijen. Leerdam is aangeduid als stedelijk gebied. Stedelijke gebieden bedienen de lokale vraag, aangevuld met een substantiële regionale instroom, ook ruimte voor grootschalige nieuwbouw en transformatie, met een centrum stedelijk of groen stedelijk karakter. Voor het stedelijk gebied Leerdam geldt dat voor het realiseren van 50 wooneenheden (of minder), mits de totale groei van het aantal woon- eenheden in Leerdam niet groter is dan 0,7% van de totale woningvoorraad in de planperiode 2010-2020 geen regionale afstemming noodzakelijk is. Wel dienen de woningen te worden gemeld en worden meegenomen in de

21

jaarlijkse monitor. De gemeente dient te waken over een goede spreiding van deze plannen in de tijd. Per saldo voorziet het plan in de toevoeging van 5 wooneenheden aan de woningvoorraad van Leerdam. Het plan betreft daarmee een kleinschalige ontwikkeling. De woningen worden opgenomen in de woningbouwmonitor Alblasserwaard-Vijfheerenlanden 2020-2030.

22

4.4 Gemeentelijk beleid 4.4.1 Structuurvisie Leerdam 2020

Op 11 oktober 2012 heeft de gemeenteraad van de voormalige gemeente Leerdam de Structuurvisie Leerdam 2020 ’Hart voor Kwaliteit aan de Linge’ vastgesteld. Middels de structuur- visie streeft de voormalige gemeente ernaar dat nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in algemene zin bijdragen aan het behoud dan wel versterken van het ruimtelijk raamwerk van de stad. De hoofddoelstellingen uit de structuurvisie zijn: • Versterken en zichtbaar maken van ruimtelijk raamwerk: lijnen (dijken, wegen en waterlopen), vlakken (kernen, wijken en gebiedsdelen) en elementen (bijzonderheden en beeldbepalende gebouwen); • Versterken relaties stad en buitengebied door nieuwe invulling en vormgeving van stadsranden en overgangszones; • Ruimtelijke ontwikkelingen enten op de kwaliteiten en potenties van het ruimtelijk raamwerk; • Kwaliteiten van water en ecologie benutten als sturend planelement; • Streven naar zuinig en duurzaam ruimtegebruik. Het plan betreft een passende nieuwe invulling van de panden aan de Vlietskant 12 en 24. De winkelfunctie maakt plaats voor een invulling van appartementen. Gezien het plan voornamelijk voorziet in inpandige verbouwing zal de ruimtelijke impact van het plan voor de omgeving nihil zijn.

Daarbij wordt op beide percelen een open buitenterrein gecreëerd, zodat elk appartement is voorzien van een tuin of dakterras en er qua stedenbouw een ‘luchtere’ opzet wordt gecreëerd. Het plan voorziet in een beter ruimtegebruik. Het plan is in overeenstemming met het gemeentelijk beleid. 4.4.2 Woonvisie gemeente Vijfheerenlanden 2020-2025

Het doel van de nieuwe Woonvisie voor Vijfheerenlanden is dat het voor iedereen goed wonen is in Vijfheerenlanden en de woonwensen en woningbehoefte van al onze inwoners zoveel mogelijk binnen onze gemeentegrenzen mogelijk te maken. Zo is Vijfheerenlanden samen sterk, met eigenheid en diversiteit in de verschillende kernen. De Woonvisie gaat uit van de volgende uitgangspunten: • Behoud en versterking van de vitaliteit heeft de prioriteit van de kleine kernen; • Bouwen voor de doorstroming binnen Vijfheerenlanden: voor ouderen en voor jongeren; • Aandacht voor lage inkomens en middeninkomens uit Vijfheerenlanden die in de knel komen; • Bouwen primair voor de eigen inwoners, ruimte voor kleine dorpsgerichte plannen, die aansluiten bij initiatieven van dorpsbewoners; • Ruimte bieden aan complementaire woningtypen: voorzien in de behoefte aan kleine woningen (tiny houses), mantelzorgwoningen, knarrenhofjes, en vrije kavels; • Focus op de verduurzaming van de bestaande voorraad, bij nieuwbouw zorgen voor energieneutraliteit; • Rekening houden met rode contour, en nieuwe regels zoals Omgevingswet, PAS en de POVI; • Aansluiting zoeken bij de strategische visie 2035. Voor de stedelijke kernen Vianen en Leerdam hanteert de gemeente een gelijke doelstelling. De gemeente ziet bij deze twee kernen ook mogelijkheden om bij te dragen aan de regionale woningopgave.

Deze bijdrage betreft indicatief een percentage van circa 10% van het huidige inwoneraantal, ofwel een aantal van circa 800 woningen per kern in de periode tot 2040. 23

Met het plan worden twee percelen waar thans een woon- en winkelfunctie aanwezig is functioneel gewijzigd naar een volledige woonfunctie. Daarbij worden 5 appartementen toegevoegd waarbij op beide percelen ruimte wordt gecreëerd voor een open buitenterrein, zodat elk appartement een achtertuin of dakterras heeft. Met het toevoegen van 5 nieuwe appartementen ontstaat er een kwalitatieve en kwantitatieve toevoeging in de lokale woningmarkt van Leerdam en de gemeente Vijfheerenlanden. Daardoor draagt het plan tevens bij aan de regionale woningopgave. De appartementen zijn geschikt voor starters en middeninkomens. De ontwikkeling is in overeenstemming met de woonvisie. 4.4.3 Concept Binnenstadsvisie Leerdam

Binnen de gemeente Vijfheerenlanden is de Binnenstadsvisie Leerdam in voorbereiding. Leerdam heeft een bijzondere binnenstad en dat moet zo blijven. De binnenstad kent een groeiende leegstand en kan wel een oppepper gebruiker. Tegelijkertijd is er een grote belangstelling voor nieuwe woningen. De gemeente Vijfheerenlanden heeft in 2020 een detailhandelsvisie laten opstellen. Eén van de actiepunten daaruit was een visie voor de binnenstad van Leerdam. Tegelijkertijd heeft de Wijkraad Centrum Leerdam in 2020 een notitie opgesteld om de binnenstad te verbeteren en een enquête gehouden over de Hoogstraat. Eind 2020/begin 2021 heeft de Wijkraad samen met onderzoeksbureau DTNP aanvullend enquêtes onder inwoners, ondernemers en bezoekers gehouden en gesprekken gevoerd met sleutelfiguren. Met al deze input is vervolgens bureau BRO aan de slag gegaan, samen met vertegenwoordigers uit de stad, om een binnenstadsvisie en uitvoeringsprogramma op te stellen. De uitkomsten van dit traject is opgenomen in de visie. Doel van de visie is de transitie van de binnenstad van Leerdam naar een (be)leefgebied, inclusief beoordelingskader voor nieuwe ruimtelijke initiatieven. Naast functies als detailhandel, horeca, dienstverlening, recreatie en cultuur is ook versterking van de woonfunctie essentieel.

Ook aspecten als ruimtelijke en stedenbouwkundige kwaliteit, klimaatadaptatie, vergroening en verkeer/parkeren zijn belangrijk. In de visie zijn de volgende hoofdlijnen opgenomen: 1. Ambitie; 2. Compact kernwinkelgebied met onderscheidende deelgebieden; 3. Aantrekkelijk ontmoetings- en verblijfsgebied; 4. Extra glans door recreatie en toerisme; 5. Goed bereikbaar en balans in modaliteiten; 6. Samenwerking optimaal Verder zijn specifiek voor de Vlietskant / Oostwal de volgende punten opgenomen: • “Levendige winkel-, werk- en woonstraat” • Uitgangspunt voor het zuidelijk gebied is het behoud van het supermarktaanbod, voldoende (gratis) parkeerplaatsen en de goede bereikbaarheid. De Albert Heijn is de trekker van het gebied. • Voor het overige deel, buiten de omgeving van Albert Heijn, is de ambitie in te zetten op transformatie naar werken/diensten en wonen. Bestaande winkels krijgen de ruimte om te verplaatsen naar het perspectiefrijke kernwinkelgebied. • Ook opwaarderen van het gevelbeeld aan de Oostwal is een belangrijke opgave. Het plan voorziet in de transformatie van detailhandel naar woningen. Daarmee voorziet het plan in het versterken van de woonfunctie in het centrum van Leerdam. Daarnaast voorziet het plan door de sloop van een deel van de gebouwen in het creëren van een open binnenruimte.

In de regels van dit plan is opgenomen dat dit deel niet weer bebouwd mag worden, zodat de open binnenruimte juridisch-planologisch geborgd is. Vanuit de concept Binnenstadsvisie wordt in het kader van vergroening, klimaatadaptatie en duurzaamheid eigenaren gestimuleerd om onder andere binnenterreinen minder te verstenen. Hierdoor 24

wordt het centrum van Leerdam minder stenig en gezelliger en draagt het plan bij aan de opgaven om hittestress tegen te gaan.

4.5 Conclusie Op basis van hoofdstuk 4 ‘Beleidskaders’ kan worden geconcludeerd dat: • Er is geen sprake van een nieuwe ‘stedelijke ontwikkeling’ en toetsing aan de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ is niet van toepassing; • Het plan sluit aan bij de verstedelijkingsopgave conform het provinciaal beleid (binnen bestaand stedelijk gebied); • De woningen worden opgenomen in de woningbouwmonitor AlblasserwaardVijfheerenlanden 2020-2030; • Het plan past binnen de rijks-, provinciale, regionale en gemeentelijke beleidskaders.

25

5. Milieuaspecten 5.1 Milieueffectrapportage Beleidskader In de Wet milieubeheer (Wm) en in het Besluit milieueffectrapportage wordt onderscheid gemaakt tussen activiteiten, die m.e.r-plichtig zijn (de zogenaamde bijlage C activiteiten) en activiteiten, die m.e.r.-beoordelingsplichtig zijn (de zogenaamde bijlage D activiteiten). Tot slot is voor activiteiten die wel genoemd zijn bij bijlage D, maar die niet voldoen aan de gestelde drempelwaarde, de verplichting tot het vaststellen op grond van de selectiecriteria in de EEG-richtlijn milieueffect- beoordeling of sprake is van geen m.e.r.-beoordelingsplicht in het ruimtelijk plan. Onderzoek Aan de hand van voornoemde bestemmingswijziging ten behoeve van de toevoeging van vijf appartementen op de locaties Vlietskant 12 en 24 te Leerdam zal de vraag beantwoord worden of een m.e.r.-(beoordelings)plicht geldt. Voor de beantwoording van de vraag of er een m.e.r.-(beoordelings)plicht bestaat voor de ruimtelijke ontwikkeling is allereerst het bepaalde in het Besluit m.e.r. van belang. De verplichting tot het opstellen van een m.e.r. is opgenomen in artikel 7.2 Wm. Dit artikel vormt een omzetting van de EG-m.e.r-richtlijnen. Voor de beantwoording van de vraag of voor een concreet plan een m.e.r.

dient te worden doorlopen, dient primair te worden beoordeeld of de activiteit valt binnen de onderdelen C en D van de Bijlage bij het Besluit m.e.r. Onderdeel C geeft aan wanneer sprake is van een m.e.r.-plicht. Een onderscheid dient te worden gemaakt tussen een plan-m.e.r. (kolom 3 van onderdeel C) en een besluit-m.e.r (kolom 4 van onderdeel C). Onderdeel D geeft de activiteiten en gevallen aan waarin sprake is van een m.e.r.-beoordelingsplicht (dan moet worden nagegaan of er al dan niet sprake is van significante milieugevolgen en als deze aan de orde zijn dient een m.e.r. plaats te vinden). Voor het onderhavige plan wordt gesteld dat er geen directe m.e.r.-plicht vanuit de Wm en vanuit het besluit m.e.r. geldt op grond van Bijlage C. Gezien het plan voorziet in de functiewijziging van de bestaande winkelfuncties naar woonappartementen, de inpandige verbouwing daarvan (en een kleine uitbreiding van ruim 3 meter van het oostelijke gedeelte van het perceel Vlietskant 12) en het slopen van een deel van de huidige winkels tot een open buitenterrein/terras kan gesteld worden dat het plan zeer kleinschalig van aard en omvang is en daarmee niet aan te merken is als een stedelijk ontwikkelingsproject. De planontwikkeling valt daardoor ook niet binnen activiteit D11.2 van Bijlage D bij het Besluit m.e.r.

De activiteiten / bouw welke middels het bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt valt verder niet binnen overige activiteiten in bijlage D bij het Besluit m.e.r. Dit betekent dat voor dit plan een (vormvrije) m.e.r.-beoordeling niet nodig is. Conclusie Een (vormvrije) m.e.r.-beoordeling is niet nodig en kan derhalve achterwege gelaten worden.

26

5.2 Geluidhinder Beleidskader In het kader van de Wet geluidhinder (Wgh) dient voor de ontwikkeling van geluidsgevoelige functies een akoestisch onderzoek te worden verricht. De Wgh stelt grenzen aan de geluidsbelasting waaraan woningen en andere geluidsgevoelige objecten en terreinen mogen worden blootgesteld. De gestelde eisen verschillen per geluidsbron (industrie, spoorwegen, wegverkeer) en per belast object of terrein (bijvoorbeeld woning, school, etc.). Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen aanwezige objecten en aanwezige geluidsbronnen en nieuwe objecten en nieuwe geluidsbronnen. De Wgh stelt dat alle wegen een geluidszone hebben, met uitzondering van woonerven en 30 km/h-wegen. Conform artikel 74 lid 2 van de Wgh hoeft geen akoestisch onderzoek te worden verricht voor 30 km/h wegen. De wettelijke voorkeursgrenswaarde voor geluidsgevoelige objecten binnen de geluidszone van wegen bedraagt 48 dB, de maximaal te ontheffen geluidsbelasting bedraagt 63 dB. Onderzoek Het plangebied ligt binnen de invloedssfeer van enkele wegen. Het plangebied is gelegen nabij een gezoneerd bedrijventerrein en het spoorwegtraject tussen Dordrecht en Geldermalsen, maar is niet gelegen binnen de invloedssfeer van deze geluidsbronnen. Derhalve hoeven deze bronnen niet meegenomen te worden en kunnen derhalve buiten beschouwing worden gelaten voor wat betreft het aspect geluid.

Het onderhavige plan betreft de toevoeging van 5 wooneenheden. In het kader van de Wgh is hiermee sprake van het toevoegen van geluidsgevoelige objecten. Om de geluidbelasting ten gevolge van wegverkeer- en spoorweglawaai op de geplande wooneenheden in kaart te brengen is door Voortman Ingenieurs voor beide locaties een akoestisch onderzoek uitgevoerd. De onderzoeken zijn toegevoegd in de bijlage van deze toelichting. De conclusies uit dit onderzoek luiden: Vlietskant 12 ‘Doel van het onderzoek is om in het kader van de ruimtelijke onderbouwing de geluidbelasting ten gevolge van wegverkeerslawaai te bepalen en te toetsen aan de Wet geluidhinder en het gemeentelijk geluidbeleid. Uit het uitgevoerde akoestisch onderzoek blijkt dat: • De berekende geluidbelasting ten gevolge van de Oranje Nassaulaan ten hoogste 39 dB, inclusief aftrek artikel 110g Wgh, bedraagt en niet hoger dan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB voor wegverkeer; • De geluidbelasting van de Horndijk is gezien de grote afstand tot de woningen en de afschermende werking van de tussenliggende bebouwing ruimschoots lager dan de voorkeursgrenswaarde voor wegverkeer en derhalve niet apart beschouwd en getoetst maar wel meegenomen in de gecumuleerde geluidbelasting. • De berekende gecumuleerde geluidbelasting ten gevolge van alle 30 km/h wegen ten hoogste 48 dB bedraagt , inclusief aftrek artikel 110g Wgh, bedraagt.

30 km/h wegen hebben van rechtswege geen geluidzone en worden in het kader van de ruimtelijke ordening niet getoetst aan de voorkeursgrenswaarde uit de Wet geluidhinder; • De berekende gecumuleerde geluidbelasting ten gevolge van alle wegen (incl. 30 km/h wegen) ten hoogste 48 dB, inclusief aftrek artikel 110g Wgh, bedraagt; • De woningen beschikken over een geluidluwe gevel en buitenruimte, zodat aan het gemeentelijk geluidbeleid wordt voldaan en er sprake is van een goed woon- en leefklimaat.

27

Aan te vragen hogere grenswaarden wegverkeerslawaai Voor de onderzochte woningen hoeft geen hogere waarden te worden vastgesteld. Geluidwering van de gevel Algemeen geldt dat voor verblijfsruimten met een geluidbelasting tot 53 dB, excl. aftrek art. 110g Wgh zonder aanvullende geluidwerende voorzieningen en bij toepassing van gebruikelijke bouwconstructies/materialen (spouwmuren, standaard dubbel glas, enkele kierdichting, ventilatieroosters etc.) een minimale geluidwering van 20 dB wordt bereikt. Een aanvullend onderzoek naar de geluidwering van de gevel is derhalve niet noodzakelijk.’ Vlietskant 24 ‘Doel van het onderzoek is om in het kader van de ruimtelijke onderbouwing de geluidbelasting op de woning ten gevolge van wegverkeerslawaai te bepalen en te toetsen aan de Wet geluidhinder en het gemeentelijk geluidbeleid.

Uit het uitgevoerde akoestisch onderzoek blijkt dat: • De berekende geluidbelasting ten gevolge van de Oranje Nassaulaan ten hoogste 37 dB, inclusief aftrek artikel 110g Wgh, bedraagt en niet hoger dan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB voor wegverkeer; • De geluidbelasting van de Koningin Emmaweg/Spoorstraat en de Horndijk gezien de grote afstand tot de woningen en de afschermende werking van de tussenliggende bebouwing ruimschoots lager dan is de voorkeursgrenswaarde voor wegverkeer en derhalve niet apart beschouwd en getoetst maar wel meegenomen in de gecumuleerde geluidbelasting; • De berekende gecumuleerde geluidbelasting ten gevolge van alle 30 km/h wegen ten hoogste 50 dB bedraagt , inclusief aftrek artikel 110g Wgh, bedraagt. 30 km/h wegen hebben van rechtswege geen geluidzone en worden in het kader van de ruimtelijke ordening niet getoetst aan de voorkeursgrenswaarde uit de Wet geluidhinder; • De berekende gecumuleerde geluidbelasting ten gevolge van alle wegen (incl. 30 km/h wegen) ten hoogste 50 dB, inclusief aftrek artikel 110g Wgh, bedraagt; • Alle woningen beschikken over een geluidluwe gevel en buitenruimte, zodat aan het gemeentelijk geluidbeleid wordt voldaan en er sprake is van een goed woon- en leefklimaat. Aan te vragen hogere grenswaarden wegverkeerslawaai Voor de onderzochte woningen hoeft geen hogere waarden te worden vastgesteld.

Geluidwering van de gevel Algemeen geldt dat voor verblijfsruimten met een geluidbelasting tot 53 dB, excl. aftrek art. 110g Wgh zonder aanvullende geluidwerende voorzieningen en bij toepassing van gebruikelijke bouwconstructies/materialen (spouwmuren, standaard dubbel glas, enkele kierdichting, ventilatieroosters etc.) een minimale geluidwering van 20 dB wordt bereikt. Een aanvullend onderzoek naar de geluidwering van de gevel is derhalve alleen voor de twee woningen aan de Vlietskant noodzakelijk.’ Conclusie Het plan ondervindt voor wat betreft het aspect geluid geen belemmeringen. Voor de twee woningen aan de Vlietskantzijde op het perceel Vlietskant 24 is een aanvullend onderzoek naar de geluidwering van de gevels noodzakelijk. De aanvullende onderzoeken geluidwering worden als voorwaarde opgenomen bij de omgevingsvergunning.

28

5.3 Bedrijven en milieuzonering Beleidskader De Wet ruimtelijke ordening (Wro) bepaalt dat overheden bij het vaststellen van bestemmingsplannen moeten aantonen dat sprake is van een goede ruimtelijke ordening (Wro artikel 3.1 lid 1). Onderdeel hiervan is het zorgen voor een goede milieuzonering: de overheid dient er op toe te zien dat er voldoende afstand in acht wordt genomen tussen enerzijds functies die hinder of gevaar veroorzaken (bijvoorbeeld bedrijven), en anderzijds functies die daar last van hebben (bijvoorbeeld woningen). In de praktijk wordt gebruik gemaakt van de handreiking ‘Bedrijven en milieuzonering’ van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG, editie 2009). Deze handreiking beveelt per standaard bedrijfstype een afstand aan tot woningen of andere ‘kwetsbare’ functies. De afstand hangt onder meer af van de aard van de omgeving: een rustige woonwijk verdient een hoger beschermingsniveau dan een gebied waar al enige hinder is van bedrijven of infrastructuur (gemengd gebied). In de onderstaande tabel zijn de afstanden weergeven. Tabel 3: Richtafstanden per milieucategorie (bron: VNG-handreiking Bedrijven en Milieuzonering) Milieucategorie Rustige woonwijk Gemengd gebied 1 2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2 5.3 6