Dorpsvisie Hei- en Boeicop versie maart 2023_20211800.pdf

Wat spreekt u minder aan in dit perspectief en waarom?

Dorp met meerdere kernen Welke ambities en doelen horen hierbij? We volgen de huidige structuur van het dorp. Elke kern heeft een eigen kwaliteit met bijpassende functies en voorzieningen. De kernen zijn complementair aan elkaar: dat betekent dat ze elkaar aanvullen en niet concurrerend zijn. Tussen de kernen moet de infrastructuur (fietspaden en voetpaden) optimaal zijn, zodat mensen veilig en makkelijk van de ene naar de andere kern kunnen.

Wat betekent dit voor ontwikkelingen? Elke kern heeft een eigen kwaliteit. Nieuwe ontwikkelingen moeten hierbij passen en dit versterken. Het landschap rondom de kernen stellen we open voor initiatieven en de rest van het landschap met rust laten. Tussen de kernen versterken we de infrastructuur, zowel in het dorp als in het landschap.

Voorzieningen voor senioren dichtbij andere functies voor senioren

Veilige verbinding voor langzaam verkeer tussen de kernen

Wandelpaden in het landschap

Wat spreekt u aan in dit persepctief en waarom?

Woningen voor gezinnen bij andere functies waar gezinnen gebruik van maken

Voorzieningen voor jongeren dichtbij andere functies voor jongeren

Wat spreekt u minder aan in dit perspectief en waarom?

Bijlage 2 Woonbehoefteonderzoek Uit de Woonvisie Vijfheerenlanden 2020 – 2025 en het achterliggende woningbehoefteonderzoek blijkt dat het aantal huishoudens in de gemeente de komende jaren blijft toenemen tot circa 27.015 huishoudens in 2040. In totaal gaat het voor de periode 2020-2040 om een extra behoefte van ruim 3.860 woningen. ● Gezinnen zijn de grootste doelgroep in Vijfheerenlanden. De omvang van deze groep neemt de komende jaren verder toe. ● De oudere doelgroep groeit relatief hard, tot 2040 zelfs met meer dan 50%. ● Het aantal alleenstaanden en stellen tussen de 35 en 65 jaar groeit ook, zij het minder sterk. Vanaf 2030 neemt de omvang van deze groep weer af. ● Het aantal jonge huishoudens (tot 35 jaar) krimpt tot 2030 ongeveer 10%. De indicatieve huishoudensprognose op kernenniveau komt voor het woondorp Hei- en Boeicop uit op 15 woningen tot 2040.

In kernen waar de afgelopen jaren niet of nauwelijks is gebouwd kan sprake zijn van een inhaalvraag. Hier houdt de prognose geen rekening mee.

Figuur 32: Prognose op kernenniveau (bron: Woningbehoefteonderzoek Vijfheerenlanden (februari 2020))

De kwalitatieve uitbreidingsbehoefte op kernniveau valt samen met kernentypologie. In de woondorpen is overal sprake van huishoudensgroei. Dat betekent dat overal een (kleine) bouwopgave ligt. De netto huishoudenstoename komt in de woonkernen volledig voor rekening van de groeiende doelgroep 65-plussers, waardoor doorstroming op gang kan komen. In de woondorpen gaat de kwalitatieve behoefte uit naar gelijkvloerse woningen. Waar nodig ondersteunt de gemeente kleinschalige dorpsgebonden initiatieven voor starters uit de betreffende kernen. Doelgroepen Hei- en Boeicop De prognose voor Hei- en Boeicop gaat uit van groei van het aantal huishoudens in de periode 2020-2030, waarbij de groei van de alleenstaanden en stellen tot 35 jaar beduidend kleiner is dan de groei van de andere doelgroepen. In de jaren 2030-2040 nemen de doelgroep gezinnen en de doelgroep alleenstaanden en stellen tot 35 jaar in aantal af. De doelgroepen alleenstaanden en stellen 35-65 jaar en alleenstaanden en stellen 65+ zullen wel toenemen, maar minder dan in voorgaande jaren.

Figuur 31: Huishoudensprognose op kernenniveau (bron: woonvisie en woningbehoefteonderzoek)

52/56

woningen afgenomen naar 3,5 per jaar. In de periode vanaf 2005 is dit verder afgenomen naar 3,2 per jaar.

Figuur 34: Nieuwe woningen per periode (Bon: Allecijfers.nl) Figuur 33: Doelgroepenontwikkeling Hei- en Boeicop

Conclusies uit de woonvisie en het behoefteonderzoek voor Hei- en Boeicop De visie gaat voor de woonkernen uit van gelijkvloerse woningen en waar nodig ondersteunt de gemeente kleinschalige dorpsgebonden initiatieven voor starters uit de betreffende kernen. De indicatieve woningbehoefte gaat uit van 1 tot 1,5 woning per jaar in de komende 20 jaar. Dit is niet voldoende om het voorzieningenniveau en daarmee de vitaliteit van de kern in stand te houden. Terugkijkend naar de bouwstroom in het verleden en de inhaalvraag, zou voor behoud van de basisvoorzieningen eerder uitgegaan moeten worden van circa 4 à 5 woningen per jaar. In de periode 1945-1975 is het aantal woningen in de kern verdubbeld (gemiddeld 4,2 woningen per jaar). In de periode 1975-2005 is het gemiddelde aantal nieuwe

53/56

Door middel van woningbouw voor specifieke doelgroepen wil de gemeente de vitaliteit van de kern behouden en versterken. De provincie Utrecht heeft ook geconstateerd dat in een aantal kernen de vitaliteit onder druk: er is sprake van vergrijzing en gezinsverdunning. Hierdoor dreigt het draagvlak voor voorzieningen en het verenigingsleven weg te vallen. Kleine kernen in het buitengebied worden vaak omringd door natuurgebieden en landbouwgrond, waardoor ze klem zitten en geen kant meer op kunnen. Jongeren trekken noodgedwongen weg uit hun geboortedorp en krijgen maar mondjesmaat de kans om terug te keren. Voor deze kernen geldt dat primair wordt ingezet wordt op binnendorpse ontwikkeling waarbij compacter en innovatiever zal moeten worden gebouwd dan tot nu toe gebruikelijk. Daar waar geen binnendorpse mogelijkheden meer zijn faciliteert

de provincie deze gemeentelijke ambities door een eenmalige kleinschalige uitbreiding per kern ten behoeve van de lokale vitaliteit tot 50 woningen zonder regionale afweging mogelijk te maken. Daarbij is het belangrijk dat de uitbreiding past bij het karakter van het dorp en dat de ontwikkeling geen onevenredige afbreuk doet aan de kernkwaliteiten van het landschap. Voor een aantal kleinere kernen kan een uitbreiding met maximaal 50 woningen uitkomst bieden, voor andere en grotere kernen is soms een grotere uitbreiding vanuit lokaal perspectief gewenst. Bij hogere aantallen is de impact te groot voor een kleine kern. Gelet op de bereikbaarheid van de kern, de inpassing in het gebied en de gevolgen die het heeft voor omringende natuur. Daarnaast moet rekening worden gehouden met het gemeentelijk Handelingsperspectief bij het faciliteren van nieuwe woningbouwlocaties uit de woonvisie: Ook bij uitbreiding is het nodig dat de locatie geschikt is voor woningbouw. Hierbij gelden de volgende uitgangspunten: ● We concentreren woningbouw allereerst op locaties die goed ontsloten zijn. Voor de ontsluiting vinden we openbaar vervoer en fiets belangrijker dan auto. Waar dit aanwezig is, of gerealiseerd kan worden, is uitbreiding mogelijk. In de rest van de kernen kan beperkt gebouwd worden voor eigen behoefte. ● Passend woningaanbod voor jong en oud is hierin een uitgangspunt.

De diversiteit in identiteit en mentaliteit onder de bevolking vertaalt zich terug in de woningvoorraad. ● Bij deze bouwlocaties geldt ook dat de locatie geschikt moet zijn voor woningbouw. ● Bij iedere woningbouwontwikkeling gaan we uit van duurzaamheid. De woningen zijn energieneutraal, klimaatadaptief, zuinig met drinkwater en worden circulair gebouwd. ● Bij inrichting van de openbare ruimte wordt sociale veiligheid meegenomen in het ontwerp. Het verbinden van de kernen met het platteland er omheen ondersteunt ook onze identiteit, de rustige groene woonomgeving.

54/56

● ●

Inbreiding heeft de voorkeur, mits er voldoende ruimte is voor groen en water. We zorgen dat we het voorzieningenniveau in onze kernen behouden, versterken en bereikbaar houden.

Aandacht voor transformatie van leegstaand vastgoed, zoals kantoren en vrijkomende agrarische bebouwing De gemeente stimuleert transformatie van leegstaande kantoorgebouwen en vrijkomende agrarische gebouwen naar woningen en ontwikkelt hier een visie op. Ook geeft de gemeente vernieuwende woonvormen zoals ‘Tiny Houses’ en samenlevingsvormen, zoals erfdelen, een kans. Collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) geeft inwoners een kans om zelf zeggenschap te krijgen over hun nieuwe woning en woonomgeving. Advies woonbehoefte Het belangrijkste is dat jongeren in Hei- en Boeicop kunnen wonen, omdat hiermee de voorzieningen in stand gehouden kunnen worden. Als er geen basisschool meer zou zijn, is het dorp veel minder aantrekkelijk om een gezin te starten of als jong gezin te gaan wonen. De kern zou hierdoor sterk vergrijzen en dat is slecht voor de vitaliteit. Dit heeft vervolgens negatieve gevolgen voor bijna alle voorzieningen, waaronder de sportvoorzieningen. Als geen woningen worden toegevoegd, zullen de meeste voorzieningen op termijn verdwijnen. Nu is het vrijwel niet mogelijk om in Hei- en Boeicop een huis te kopen of te huren. Hierdoor blijven kinderen thuis wonen of komen ze na een studie elders niet terug naar het dorp. Het belangrijkste is dat er op korte termijn weer woningen worden gebouwd of worden toegevoegd door woningsplitsing.

Opties Het is mogelijk om te bouwen voor de doorstroming, zodat aan de onderkant van de markt woningen vrijkomen voor starters.

Het is ook mogelijk om woningen te bouwen voor starters en jonge gezinnen. Deze woningen zullen in een hoger prijssegment vallen, omdat nieuwbouw op dit moment duur is. Toch zal daar in deze kern ook vraag naar zijn omdat thuiswonende kinderen lang hebben kunnen sparen. Geadviseerd wordt om vooral rijwoningen te bouwen omdat deze nog relatief betaalbaar zijn. Zorg dat deze geschikt zijn voor gezinnen. Het is ook mogelijk om huurwoningen voor starters te realiseren. Ook hierbij is het van belang dat deze groot genoeg zijn voor een gezin. De verwachting is echter dat deze woningen vooral worden benut door mensen van buiten Hei- en Boeicop. In agrarische gemeenschappen is kopen of zelfbouw veel gebruikelijker dan huren. Woningbouw voor senioren heeft beleidsmatig veel aandacht, maar ligt in kleine kernen als Hei- en Boeicop vaak wat minder voor de hand. Dorpsbewoners hebben vaak een sterke binding met hun (eigen) woning en directe woonomgeving en zorgen goed voor elkaar. Ruimtelijk bezien zijn appartementen ook alleen inpasbaar als deze heel kleinschalig van opzet zijn. Maar als bouw van seniorenwoningen voor doorstroming kan zorgen, dan is die keuze wel heel waardevol. Voor ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen zijn woonzorginitiatieven de oplossing. In Hei- en Boeicop is een dergelijk voorziening al beschikbaar.

Snelheid is van belang omdat de leerlingaantallen op de basisschool teruglopen. Dit blijkt uit het gesprek wat met de schooldirecteur is gevoerd. Maak daarom woningsplitsing mogelijk en benut kleinschalige herontwikkelingsmogelijkheden in de kern. Bij woningsplitsing is het belangrijk om als voorwaarde op nemen dat minimaal 1 woning geschikt moet blijven voor een gezin. Grote woningen/boerderijen kan je splitsen, zodat meergezinswoningen ontstaan. Op grote percelen kan onder voorwaarden (vervanging schuren, landschapwinst, etc.) een woning bijgebouwd worden.

55/56

In het provinciale beleid worden daarnaast mogelijkheden geboden voor een eenmalige uitbreiding van maximaal 50 woningen. Ga uit van dit aantal en breng deze woningen – om de voorzieningen voor langere tijd in stand te houden en pieken te voorkomen - gefaseerd op de markt, bijvoorbeeld 5 tot 10 per jaar. Deze regeling is in Hei- en Boeicop vooral interessant voor starters. Ga hierbij uit van betaalbare woningen en CPO-constructies.

Bijlage 3 Uitbreidingslocatie van Zuilenstraat

56/56