Dorps(woon)visie Schoonrewoerd
Tekst van het document
DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD CONCEPT - 28 februari 2024
►
INHOUD
03
VOORWOORD
04 INLEIDING 11
VISIE SCHOONREWOERD 2035
28
RUIMTELIJKE PRINCIPES
43
UITVOERING
45
BIJLAGE: OPBRENGST PARTICIPATIE
►
VOORWOORD Voor u ligt de Dorps(woon)visie van Schoonrewoerd. Deze visie is tot stand gekomen in nauwe samenspraak met de Schoonrewoerders. De afgelopen maanden hebben laten zien dat veel mensen de kwaliteiten van Schoonrewoerd waarderen en dit graag in de toekomst versterken. Schoonrewoerd laat zich door inwoners beschrijven als groen, dorps, gezellig, levendig met goede voorzieningen nabij, rustig en vriendelijk. Een dorp dat bovenal een grote gemeenschapszin heeft en zeer goed georganiseerd is. Dit laatste was ook merkbaar tijdens het proces van het opstellen van deze dorps(woon)visie. Bij de start van het traject lag er al een uitgewerkt Dorpsplan. In het verlengde van dit plan is verder gewerkt aan de dorps(woon)visie waarin ook met name de urgente woningbouwopgave werd scherpgesteld. Zo veel mensen, zo veel ideeën en inzichten. Inwoners spraken tijdens dit traject volop over de keuzes voor de toekomst. De uitkomsten hiervan zijn opgetekend in deze visie. Wederom illustreerde de betrokkenheid van inwoners in alle gesprekken het actieve dorpsleven in Schoonrewoerd. Namens de gemeente Vijfheerenlanden wil ik iedereen die een bijdrage leverde hartelijk bedanken voor de inzet! Teus Meijdam Wethouder gemeente Vijfheerenlanden
Figuur 1: Woorden die Schoonrewoerders veel gebruikten om hun dorp te omschrijven
►
INLEIDING
Naar een dorps(woon)visie
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
INLEIDING Schoonrewoerd is een b(l)oeiend dorp van duizend jaar oud met 1.170 inwoners. Het dorp kenmerkt zich door veel gemeenschapszin, verenigingsactiviteiten, goede basisvoorzieningen en de Wiel op loopafstand. Inwoners wonen er met plezier. Tegelijkertijd kent het dorp ook een aantal opgaven. Er is bijvoorbeeld behoefte aan meer woningen, met name woningen die betaalbaar zijn voor een grote groep mensen. Jongeren uit Schoonrewoerd zoeken een woning om in het dorp te kunnen blijven wonen. Ouderen zoeken een geschikte woning om in hun dorp goed oud te kunnen worden én om hun (vaak grotere) woning vrij te maken voor anderen. Naast het bouwen van woningen zijn er ook andere opgaven die inwoners belangrijk vinden in het dorp, zoals het behouden van een dorpshuis, het verbeteren van de verkeersveiligheid in de Dorpsstraat en op de Schoonrewoerdse Kerkweg, aandacht voor voldoende en fijne speel- en beweegplekken en blijvende ruimte voor winkels en kleine bedrijven. In deze dorps(woon)visie die bureau RUIMTEVOLK samen met inwoners opstelde, is opgetekend wat inwoners belangrijk vinden voor de toekomst van Schoonrewoerd en welke oplossingen zij zien voor de opgaven in het dorp.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
Figuur 2: Visiekaart Schoonrewoerd.
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
05
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Waarom deze dorps(woon)visie Deze visie is het beginpunt om samen (inwoners, marktpartijen, maatschappelijke partijen en gemeente) invulling te geven aan de ideeën uit de visie. De visie biedt handvatten en inspiratie voor de uitvoering daarvan.. Met deze dorps(woon)visie kiest de gemeente Vijfheerenlanden voor een andere manier van werken. In lijn met de nieuwe Omgevingswet biedt de gemeente meer ruimte voor initiatieven vanuit de samenleving en markt. Hierbij zoekt de gemeente samenwerking met inwoners, maatschappelijke partners en marktpartijen. Gezamenlijk is er meer mogelijk en kunnen partijen er samen voor zorgen dat een plan bijdraagt aan de kwaliteit van Schoonrewoerd. De gemeente nodigt met deze dorps(woon)visie alle partijen uit die een bijdrage willen leveren aan de toekomst van Schoonrewoerd. Dit kan betekenen dat de gemeente Vijfheerenlanden initiatieven die goed binnen de visie passen zo veel mogelijk ruimte biedt, of ondersteunt. Maar het kan ook betekenen dat de gemeente kritisch is op initiatieven die geen of nauwelijks een bijdrage leveren aan de doelen in deze dorps(woon)visie. De houding hierbij is ‘ja, mits’. Dit betekent dat de gemeente meewerkt, mits er aan de ambities en doelen van de dorps(woon) visie en bestaande wet- en regelgeving voldaan wordt.
Concrete punten die bij het visietraject naar voren kwamen, hebben een plek gekregen in een eerste aanzet tot een gezamenlijke uitvoeringsagenda. Binnen de samenwerking tussen de gemeente en de samenleving kan dit verder worden uitgewerkt.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
Figuur 3: Stappen die tot de Dorps(woon)visie leidden
Hoe de dorps(woon)visie tot stand kwam Deze dorpsvisie is in opdracht van de gemeente Vijfheerenlanden opgesteld door bureau RUIMTEVOLK, in nauwe samenwerking met de inwoners van Schoonrewoerd en de Dorpsvereniging. Na verkennende gesprekken met enkele organisaties in het dorp, veldwerk in Schoonrewoerd en een korte bureaustudie is RUIMTEVOLK begonnen met het organiseren van bijeenkomsten met inwoners (zie voor de stappen figuur 3).
De eerste gesprekken vonden plaats met de toekomstige generatie. Samen met leerlingen van groep 8 van de Noachschool in Schoonrewoerd is op de kaart getekend hoe Schoonrewoerd er in de toekomst uit zou kunnen zien. Dit leidde tot levendige discussies en vernieuwende ideeën. Op het Oogstfeest in Schoonrewoerd is, aan de hand van kaarten gepresenteerd in een marktkraam, met een diverse groep inwoners gesproken over de belangrijkste uitdagingen en kansen voor de toekomst.
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► BIJLAGE
► UITVOERING
06
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
Daarna is met inwoners tijdens de dorpsavond op 14 november 2023 en de inloopavond op 18 januari 2024 de visie verder uitgewerkt. Ook zijn inwoners huis aan huis uitgenodigd om een digitale vragenlijst in te vullen en werden mensen via een ‘reizend paneel’ uitgenodigd om mee te denken over de visie.
RUIMTEVOLK
Het Dorpsplan Schoonrewoerd vormt een belangrijk vertrekpunt voor deze dorps(woon)visie. De thematische uitgangspunten zijn hier bijvoorbeeld van afgeleid en borduren voort op punten uit het Dorpsplan.
De resultaten van de participatie zijn samengevat op pagina 13 en uitgebreid terug te lezen in de bijlage. Dorpsplan Schoonrewoerd als vertrekpunt Bijzonder in Schoonrewoerd is dat er bij de start van het visietraject al een uitgewerkt Dorpsplan lag. In dit Dorpsplan dat inwoners samen met de Dorpsvereniging Schoonrewoerd in 2022 maakten, zijn verschillende doelen voor de toekomst geformuleerd. Bijvoorbeeld ruimte voor winkels en kleine bedrijvigheid, aandacht voor een gezonde leefomgeving, inzet op verduurzaming van het dorp, het verbeteren van de verkeersveiligheid én ruimte voor nieuwe woningen voor startende jongeren, ouderen en gezinnen. Aan een deel van deze doelen wordt momenteel hard gewerkt en anderen zijn al gerealiseerd. Maar een belangrijk deel van de punten vraagt verdere uitwerking - in het bijzonder woningbouw. Hiermee is RUIMTEVOLK samen met de inwoners de afgelopen tijd aan de slag gegaan. Ze zochten antwoorden op vragen zoals: wat zijn goede plekken om woningen te bouwen? En hoe blijft het groen in en om het dorp behouden? Kan de Dorpsstraat verbeterd worden, ook als er meer inwoners gebruik moeten maken van deze belangrijke verbinding? En waar kunnen we extra wandel- en fietsroutes maken?
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
07
DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
►
RUIMTEVOLK RUIMTEVOLK
SCHOONREWOERD VROEGER EN NU De historische ontwikkeling en bestaande kwaliteiten van Schoonrewoerd zijn een belangrijke onderlegger voor het gesprek over de toekomst. In dit korte intermezzo wordt hier dieper op ingegaan. Schoonrewoerd al 1000 jaar in ontwikkeling Schoonrewoerd kent een rijke geschiedenis en vierde in 2023 haar 1000 jarig bestaan. Het dorp is in de middeleeuwen ontstaan in het ontginningslandschap van de Vijfheerenlanden. Die historische oorsprong is nog steeds duidelijk te zien in het stratenpatroon van het dorp. De rechte weg tussen Leerdam en Everdingen vormde de ontginningsas van waaruit richting het oosten werd ontgonnen. De eerste boerderijen in wat nu Schoonrewoerd is, stonden dus aan de oostzijde van de huidige Dorpsstraat en Schaikseweg. In de 14e eeuw werd een verhoging gemaakt op de plek waar de Schaikseweg en Overheicop elkaar kruisten. Die verhoging is nog steeds terug te zien. Bij de kerk ontstond het dorp. In de eeuwen na de eerste bebouwing groeide Schoonrewoerd gestaag, waardoor het lint verder verdichtte en het huidige straatbeeld van de Dorpsstraat en Schaikseweg ontstond. In de 20e eeuw groeide Schoonrewoerd snel. Met name na de oorlog, waar eerst een woonwijk aan de westzijde van de Dorpsstraat werd gebouwd. Vervolgens breidde Schoonrewoerd uit naar het oosten.
De laatste grote uitbreiding van het dorp vond een aantal jaar geleden plaats, met de woningen aan de Amaliastraat, vlak aan de Provincialeweg.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
08
DORPS(WOON)VISIE CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD SCHOONREWOERD
►
RUIMTEVOLK RUIMTEVOLK
Schoonrewoerd nu Schoonrewoerd, gelegen tussen Lexmond en Leerdam en aan de N484, is een levendig kerkdorp met 1.170 inwoners en 470 huishoudens. Gemeenschapszin vormt de identiteit van Schoonrewoerd: er wordt veel (én professioneel) georganiseerd voor en door Schoonrewoerders. Dit is terug te zien in de vele verenigingen, de kerkgemeenschappen en bijvoorbeeld het jaarlijks terugkerende Oogstfeest. Wie richting het dorp rijdt ziet dat Schoonrewoerd aantrekkelijk ligt in het groen van de polders en bloemrijke graslanden, populierenbossen, historische boomgaarden, geriefbosjes en grienden. Het centrum van het dorp kenmerkt zich door de centraal gelegen dorpsstraat met bomenrijen en het karakteristieke kerkplein. Ten zuidoosten van het dorp ligt het Schoonrewoerdse Wiel. Dit water is ontstaan door een doorbraak van de Diefdijk en is het grootste doorbraakwiel van Nederland. De Wiel is bepalend voor de identiteit van het dorp en is zeer geliefd bij inwoners.
Figuur 4: Oogstfeest Schoonrewoerd, oktober 2023 (bron: RUIMTEVOLK, 2023)
Schoonrewoerd kent een goed aanbod aan dagelijkse voorzieningen. In het dorp is een aanbod aan winkels voor dagelijkse boodschappen gevestigd, een bakkerij, de Dagwinkel en de Landwinkel. Ook zijn in Schoonrewoerd het gezondheidscentrum De Wiel en een basisschool, de Noachschool en drie kerkgemeenschappen gevestigd. Vanaf 1970 wordt in de zuivelfabriek in Schoonrewoerd Leerdammer kaas gemaakt.
Figuur 5: Woningen aan de Dorpsstraat (bron: RUIMTEVOLK, 2023)
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
09
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK RUIMTEVOLK
►
Landschap, natuur en cultuurhistorie
Wonen, mobiliteit en voorzieningen
Klimaat en milieu
•
•
•
• • • • •
Open veenweiden aan de westkant, halfopen (grienden)landschap aan oostkant Historische boomgaarden in en om het dorp (Openbaar) groen rond Dorpsstraat, woonwijken hebben minder groen Wandelroute naar de Wiel (maar onveilig) De historische kern ligt duidelijk hoger dan het omliggende landschap Het buitengebied aan de zuidzijde van het dorp ligt lager dan het noordelijk deel
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
•
• •
Voorzieningen zijn geclusterd aan en rond de Dorpsstraat De basisschool, het dorpshuis/partycentrum, kerken en gezondheidscentrum liggen verspreid in de woonwijken Bedrijventerrein Kaasfabriek is een belangrijke werklocatie in het dorp Schoonrewoerd is met name met de auto goed bereikbaar, vanuit Leerdam en de A2. Veiligheid is een aandachtspunt
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
•
• •
Water op straat na forse regebuien: met name in woonwijk ten westen van de Dorpsstraat Geluids- en milieuzone rond Kaasfabriek: woningbouw aan noordwestkant van het dorp ligt niet voor de hand Bodemdaling aan zuidzijde dorp: minder geschikt voor woningbouw Geluidsbelasting Provinciale weg N484
► BIJLAGE
10
►
VISIE SCHOONREWOERD 2035
B(l)oeiend, groen en verbonden aan de Wiel
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
DE VISIE Duizend jaar Schoonrewoerd... Een jaar vol vieringen waarin het dorp uitgebreid stilstond bij het feit dat Schoonrewoerd al vele jaren een prachtig woondorp is. De huizen staan er goed bij, het groen in en om het dorp draagt bij aan een bloeiende omgeving en de inwoners zijn actief en voelen zich verbonden met elkaar. Dit is iets wat de inwoners willen behouden en waar mogelijk nog verder willen versterken voor de toekomst. Hierbij wordt ingezet op de volgende vijf punten: 1.
Versterken van een gezonde en een prettige leefomgeving
2.
Samen bouwen aan woongenot
3.
Werken aan een duurzame toekomst
4. Verbeteren van verkeersveiligheid 5. Ruimte bieden voor lokale bedrijvigheid Deze punten komen in grote mate overeen met de doelen uit het Dorpsplan, maar zijn op basis van de input van inwoners voor deze dorps(woon)visie in volgorde gewisseld. De ambities voor elk van deze punten zijn verder uitgewerkt in een visiekaart voor de toekomst, een visuele collage op ooghoogte en worden in dit hoofdstuk toegelicht.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
Figuur 6: Mogelijk toekomstbeeld Schoonrewoerd
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
12
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
►
RUIMTEVOLK
OPBRENGST GESPREKKEN
De dorps(woon)visie kwam tot stand in nauwe samenwerking met de inwoners van Schoonrewoerd. Op verschillende momenten konden inwoners hun mening geven over de opgaven en mogelijke oplossingen voor hun dorp. De eerste gesprekken vonden plaats met leerlingen van groep 8 van de Noachshool. Daarna zijn er meningen verzameld op het Oogstfeest, aan de hand van kaarten die in een eerste bureaustudie waren gemaakt. Tijdens de dorpsavond op 14 november 2023 konden aanwezigen mogelijke oplossingen en denkrichtingen voor de visie aandragen en kiezen. Via een online enquête, reizende expositie en de tweede dorpsavond op 18 januari 2024 is er gereageerd op de eerste conceptdorps(woon)visie. Samenvattingen van deze bijeenkomsten zijn in de bijlage opgenomen. Als vertrekpunt van de visie voor Schoonrewoerd vindt u hier een korte samenvatting van de opbrengst.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
1. Versterken van een gezonde en een prettige leefomgeving Een extra plek om te bewegen en ontmoeten in of rondom het dorp is gewenst. Dit zou een plek voor jong en oud kunnen zijn. • Er is dringend behoefte onder inwoners om het wandelen naar en rondom de Wiel veiliger te maken. • Meer bomen in het dorp zijn gewenst. Inwoners noemen het verkennen van de mogelijkheden om Lindes langs de Dorpsstraat terug te planten. Ook gaven inwoners op kaart aan waar ze graag extra bomen zouden zien in het dorp. • De overgang van dorpsranden richting het landschap is belangrijk. Het is de wens van inwoners om dit op een natuurlijke en organische manier te doen, zodat de kwaliteiten behouden blijven. 2. Samen bouwen aan woongenot • Er zijn nieuwe woningen nodig voor senioren, om doorstroming te bevorderen. • Een woonconcept waar ouderen gezamenlijk kunnen wonen (mogelijk gecombineerd met andere doelgroepen) vinden inwoners een goed idee: bijvoorbeeld een hofje. • Er zijn nieuwe woningen voor starters en jongeren nodig, zodat zij in het dorp kunnen blijven wonen. Het betaalbaar zijn/blijven van deze woningen is belangrijk.
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
•
•
•
Bij het realiseren van nieuwe woningen is een uitstraling passend bij het dorpse karakter van Schoonrewoerd gewenst. Bij nieuwbouw buiten het dorp is het belangrijk om het uitzicht op de landelijke omgeving zoveel mogelijk te behouden. Kijk naar mogelijkheden om eigen inwoners als eerste een woning te kunnen bieden, bijvoorbeeld via voorrangsregels.
3. Werken aan een duurzame toekomst • Natuurlijke bermen en meer groen verbeteren het straatbeeld, en zijn goed om hitte en wateroverlast tegen te gaan. 4. Verbeteren van verkeersveiligheid • Er is een grote wens om de verkeersveiligheid van de Dorpsstraat en Schoonrewoerdse Kerkweg te verbeteren. • Pakketdiensten zorgen soms voor onveilige situaties in het dorp, een pakketpunt zou uitkomsten kunnen bieden in de toekomst. 5. Ruimte bieden voor lokale bedrijvigheid • Naast ruimte voor wonen, is ook ruimte voor werken gewenst, bijvoorbeeld voor lokale ondernemers.
► BIJLAGE
13
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
1. VERSTERKEN VAN EEN GEZONDE EN PRETTIGE LEEFOMGEVING Inwoners waarderen de gezonde en sociale leefomgeving in Schoonrewoerd. Zij willen graag dat dit ook de komende jaren behouden blijft en waar mogelijk versterkt wordt. De fijne leefomgeving komt mede door het groene en kleinschalige karakter van het dorp zelf, maar vooral ook door het prachtige landschap waar Schoonrewoerd deel van uitmaakt. Wandelingen in dit landschap, en nadrukkelijk het door bijna iedereen genoemde rondje om de Wiel, zijn belangrijk. Daarnaast staat dan ook in het dorpsplan dat het ‘thuisgevoel’ van inwoners in Schoonrewoerd voor velen een sociaal vangnet biedt. Dat is ook voor een deel te danken aan de actieve kerkgemeenschappen en diverse verenigingen. Daarnaast blijft de aanwezigheid van basisvoorzieningen als winkels, een school en een gezondheidscentrum een belangrijke pijler voor de leefbaarheid in de toekomst. Groen om je heen, voorzieningen in de buurt en veel verbinding met de mensen om je heen zorgen voor een gezonde en sociale leefomgeving. Dit is belangrijk voor Schoonrewoerders, voor zowel jong en oud blijkt uit de gesprekken, en willen we in de toekomst graag versterken. In deze dorps(woon)visie wordt daarom gekozen voor de volgende punten:
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
14
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
Behoud van een dorpshuis voor ontmoeting en activiteiten Een van de meest genoemde punten die inwoners inbrengen, is de behoefte aan het behouden van een ontmoetingsplek zoals het dorpshuis. Inwoners vinden het erg jammer dat een neutrale ontmoetingsplek voor het dorp zal verdwijnen nu hier geen subsidie meer voor is. Er liggen kansen om te verkennen hoe in de toekomst deze wens voor het realiseren van een ontmoetingsplek vorm zou kunnen krijgen. Volgens inwoners liggen er kansen in het combineren van functies: ontmoeting, sport en wonen. Verbeteren van de kwaliteit van bestaande speelplekken Inwoners van jong tot oud geven aan dat de bestaande speelplekken in het dorp niet zo groen zijn en daardoor minder aantrekkelijk om in te spelen of te verblijven. De voorkeur van inwoners (en vooral kinderen) gaat uit naar de inrichting van natuurspeeltuinen, trapveldjes of zelfs een klimbos. Het gaat hierbij om een groen karakter, natuurlijke speeltoestellen, maar ook om meer schaduw en zitmogelijkheden. Ook vinden inwoners het belangrijk dat deze speeltuinen veilig bereikbaar zijn voor kinderen. Inwoners geven aan dat huidige speelplekken zoals aan de Amaliastraat vernieuwd kunnen worden, maar dat er ook een nieuwe speelplek in het oostelijk deel van het dorp gewenst is. Een mogelijke locatie hiervoor zou de speeltuin naast de Regenboogschool aan het Kerkeland zijn.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
RUIMTEVOLK
Toevoegen van een extra plek om elkaar te ontmoeten en samen te bewegen Voorbeelden die inwoners noemen, zijn een trapveldje, maar ook een plek waar enkele toestellen staan die (met name oudere) inwoners kunnen gebruiken voor sport en beweging. Verkennen veilige Wandelroute richting de Wiel Veel inwoners geven aan dat ze graag een aantrekkelijk en vooral ook veilig wandelpad naar de Wiel zouden willen. Dit is een onderwerp dat al langer speelt in het dorp. Er bestaat echter wel discussie over waar dit pad het beste ingepast zou kunnen worden. Hierbij is het van groot belang om inwoners en vooral omwonenden goed mee te nemen gezien eigendomssituaties en privacy van aangrenzende tuinen. Indicatief is er een optie bekend vanuit de Landschapsvisie Vijfheerenlanden ten zuiden van het dorp vanaf de Schaikweg richting de Wiel. Verkennen van de mogelijkheden van de ontwikkeling een sporthal Verschillende inwoners, zowel jong als oud, geven aan dat ze de wens hebben om ooit een sporthal of zwembad in het dorp te hebben. Momenteel maken inwoners gebruik van sport- en zwemvoorzieningen buiten het dorp.
Figuur 7 (boven):
Figuur 8 (onder):
Referentiebeeld
Referentiebeeld natuurlijk
Aanleggen van natuurlijke en kruidenrijke bermen Inwoners benoemen dat langs de wegen, maar ook binnen de kern extra groen kan worden toegevoegd door middel van het aanleggen van natuurlijke en kruidenrijke bloemenranden. Dit zorgt voor een aantrekkelijke groene leefomgeving, maar ook voor het bevorderen van de biodiversiteit.
beweegmogelijkheden
wandelpad (bron: Wandel.nl,
(bron: Brabants Dagblad,
2023))
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► BIJLAGE
► UITVOERING
2022)
15
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Verbeteren toegankelijkheid van de volkstuinen Sommige inwoners geven aan dat in toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen verkend kan worden hoe de bereikbaarheid van de volkstuinen verbeterd kan worden. Voor de inwoners van het dorp die kunnen genieten van het groen van deze tuinen, maar ook voor de eigenaren van de tuinen zodat ze hun tuin goed (en ook per fiets en auto) kunnen bereiken. inwoners van het dorp die kunnen genieten van het groen van deze tuinen, maar ook voor de eigenaren van de tuinen zodat ze hun tuin goed (en ook per fiets en auto) kunnen bereiken. Figuur 9: Referentiebeeld bloem- en kruidenrijke openbare ruimte in Ackerswoude (bron: Nanda Sluijsmans, 2022)
Figuur 10: Referentiebeeld veldbloemen (bron: Vakblad De Hovenier, 2022)
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
16
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
2. SAMEN BOUWEN AAN WOONGENOT Het is goed wonen in Schoonrewoerd. Dit willen inwoners graag voor de toekomst ook zo houden én daarbij zorgen dat inwoners (en dan met name jongeren en ouderen) in het dorp een fijne woonruimte kunnen vinden. De afgelopen jaren zijn er verschillende nieuwe woningen bijgekomen en zijn ook een aantal plannen verder ontwikkeld. De huidige druk op de woningmarkt vraagt echter wel om vaart te maken in het toevoegen van extra woningen. Inwoners geven hierbij wel voorkeur aan het gefaseerd toevoegen van woningen in kleine clusters. Ook het zoeken naar mogelijkheden om via bijvoorbeeld voorrangsregels eigen inwoners als eerste woonruimte te kunnen bieden. Met deze dorps(woon)visie wordt daarom gekozen voor de volgende punten:
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
17
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Toevoegen van een goede mix van met name goedkope en betaalbare huur- en koopwoningen passend bij de schaal en uitstraling van het dorp De behoefte aan woningen in het dorp blijkt vooral te bestaan uit een mix tussen (sociale) huurwoningen en koopwoningen. Hierbij ligt het accent op voldoende goedkope en betaalbare woningen 1 voor met name inwoners uit Schoonrewoerd zelf. Inwoners vinden het belangrijk dat goedkope en betaalbare woningen ook betaalbaar blijven. Daarom is er de wens te verkennen hoe dit geregeld kan worden via regelingen zoals ‘zelfbewoningsplicht 2. Aanvullend, maar in mindere mate, noemen inwoners ook dat er behoefte is aan nieuwe woningen in een wat hoger koopsegment (ca. vanaf €500.000).
Figuur 11: Hof van Leerbroek, een voorbeeld van gestapelde woningen voor ouderen, passend in het agrarische landschap (bron: gemeente Vijfheerenlanden, 2023)
Toevoegen van woningen voor senioren Veel inwoners geven aan graag in het dorp oud te willen worden en hiervoor te willen verhuizen naar gelijkvloerse kleinere woningen. Hierbij wordt de voorkeur gegeven aan woningen die iets groter zijn dan een standaard seniorenwoning, zodat er 1 Hierin worden doorgaans de definities die in de Woondeal U10 voor het betaalbare segment zijn geformuleerd gevolgd: sociale huurwoningen (€ 808,06, prijspeil 2023), middenhuurwoningen vanaf de sociale huurgrens tot een maximum waarbij het uitgangspunt is aan te sluiten bij de bovengrens van het reguleringsvoorstel van middenhuur van het Rijk (€ 1026, prijspeil 2022 per maand, 187 WWS punten), en koopwoningen tot onder de € 355.000 (prijspeil
Figuur 12: Rij- en beneden-
2023). Er zal bekeken moeten worden of deze prijsindexatie ook
en bovenwoningen in
past bij het beeld dat inwoners hebben bij ‘betaalbare woningen’..
Zijderveld, een voorbeeld van
2 De koper is verplicht om voor een bepaalde periode de
starterswoningen met dorpse
woning zelf te bewonen. De woning mag dus in deze periode niet
uitstraling (bron: Google Maps,
verhuurd worden.
2023)
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
18
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
voldoende ruimte is voor hobby’s of eventueel de kleinkinderen. Door woningen voor ouderen toe te voegen, komen andere woningen in Schoonrewoerd vrij en komt op die manier de doorstroming op gang. Veel ouderen hechten belang aan voldoende buitenruimte, zowel privé als collectieve buitenruimte. Ook wordt er gedacht aan gestapelde woningbouw, naar voorbeeld van de eerder toegevoegde appartementen nabij de kruising Dorpsstraat-Schoonrewoerdse Kerkweg. Ontwikkelen van een Hof van Schoonrewoerd De behoefte om in een hofje met anderen te wonen (naar voorbeeld van een Knarrenhof), komt in de gesprekken met voor senioren vaak voorbij. Een zogenoemd ‘Hof van Schoonrewoerd’ zou volgens inwoners een goede toevoeging zijn in het dorp. Toevoegen van woningen voor jongeren en starters Naast woningen voor ouderen bestaat onder inwoners ook de behoefte aan kleinere woningen voor jongeren of starters uit het dorp. Inwoners denken aan compacte bescheiden rijwoningen, passend bij de dorpse uitstraling van Schoonrewoerd. Toevoegen van woningen (max. 50): stapsgewijs en op kleine schaal Inwoners noemen verschillende mogelijke locaties voor extra woningen in Schoonrewoerd. Binnen het dorp, zoals de locatie van de voormalige Regenboogschool en op de locatie van het Partycentrum waar al plannen zijn voor ca. 12 appartementen.
Ook aan de randen van het dorp, ten oosten aan de Schoonrewoerdse Kerkweg bij
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
RUIMTEVOLK
de volkstuinen (ook wel het maisveld genoemd) zien inwoners mogelijkheden. Aanvullend worden mogelijkheden gezien langs de provinciale weg ten westen van het dorp. Belangrijk om daarbij te noemen is dat de provincie Utrecht alleen onder voorwaarden ruimte biedt voor uitbreiding, en dat dit dan om maximaal 50 woningen gaat. Voorwaarden zijn bijvoorbeeld dat er aantoonbaar geen ruimte binnen het dorp is, en dat de kwaliteit van de dorpsrand erop vooruit gaat. In algemene zin noemen inwoners dat nieuwe ontwikkelingen bij kunnen dragen aan de kwaliteit van het dorp, maar het wel gewenst is dat stapsgewijs en op kleinere schaal gebeurt. Hierbij worden aantallen van 10 tot 15 woningen tegelijk genoemd. Er is vanuit inwoners geen behoefte aan grote plots op uitleglocaties aan de rand van het dorp.
Via woningbouw bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteit van Schoonrewoerd Qua oriëntatie geven inwoners voorkeur aan nieuwe woningen die met een voorkant aan de historische linten. Woningbouw wordt zo benut om representatieve randen van het dorp te realiseren. Ofwel, voor het mooi en aantrekkelijk afronden van de dorpsranden. De voorkeuren voor woningbouwlocaties, inclusief referentiebeelden, aandachtspunten en ruimtelijke principes, zijn in het hoofdstuk ‘Ruimtelijke principes’ nader uitgewerkt.
Combineren van wonen met andere functies waar mogelijk Inwoners noemen een grote een voorkeur voor een combinatie van wonen met andere functies zoals een dorpshuis (ontmoetingsplek) of een sportaccommodatie. Verkennen van woningsplitsing Vanuit het dorp wordt aangegeven dat enkele inwoners mogelijkheden zien om bestaande panden (bijvoorbeeld grote boerderijen) of erven te splitsen in meerdere woningen en gebouwen of erven te transformeren naar woningen. Inwoners zien dit als kans om het toevoegen van woonruimte op een andere manier dan via nieuwbouw te versnellen.
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
19
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
3. VERDUURZAMEN VAN HET DORP Vanuit het Dorpsplan Schoonrewoerd noemen inwoners tal van maatregelen die bijdragen aan de verduurzaming van de wereld en daarmee aan de toekomst van de Schoonrewoerdse kinderen en kleinkinderen. Dit gaat met name om het stimuleren van het verduurzamen van woningen en gebouwen. Maar ook om de inzet op meer openbare elektrische laadpalen en het samenbrengen van partijen voor lokale energieprojecten. Deze Dorps(woon)visie zet in op de volgende punten die nadrukkelijk aanvullend zijn op de maatregelen in het Dorpsplan:
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
20
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
(Terug)planten van bomen Inwoners noemen de wens om bomen op sommige plekken in het dorp (terug) te planten. Ze benoemen plekken aan de Dorpsstraat (Lindes), Julianastraat en Bernardstraat. Bomen zorgen volgens inwoners voor een aantrekkelijk straatbeeld, en ook voor verkoeling door schaduw op warme dagen. Tijdens de bewonersbijeenkomst zijn suggesties gegeven voor de locaties van extra groen in de vorm van bomen. Deze zijn terug te vinden op de visiekaart en kunnen in de toekomst nader verkend worden. Mogelijk blijkt het planten van bomen (technisch) niet op alle plekken haalbaar. Dan liggen er ook kansen in het toevoegen van andersoortige groen om hier mee toch aan de wens voor meer groen te voldoen.
Figuur 13: Bomen in de Dorpsstraat. Veel inwoners zien graag op meer plekken bomen terug (bron: RUIMTEVOLK, 2023)
Ruimte maken voor meer groen in straatbeeld binnen de bebouwde kom Extra groen in het bebouwd gebied draagt bij aan de afvoer van hemelwater bij piekbuien. Tegelijkertijd zorgt het ook voor een aantrekkelijk straatbeeld en meer biodiversiteit. Inwoners geven aan het op sommige plekken in het dorp wenselijk te vinden om meer ruimte voor groen te maken. Dit geldt ook in de smallere straatjes waar je zou kunnen denken aan smalle groenstroken of verticaal groen.
Figuur 14: Voorbeeld van klilmaatadaptieve inrichting straat (bron: Nanda Sluijsmans, 2022)
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
21
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
4. VERBETEREN VAN VERKEERSVEILIGHEID Schoonrewoerd is goed verbonden met belangrijke verkeersaders. De provinciale weg N484 loopt langs het dorp, waarmee je snel in Leerdam of op de A2 bent. Die goede verbondenheid heeft als keerzijde dat ook sluipverkeer het dorp vindt. Drukte op de wegen in en om Schoonrewoerd leidt soms tot hard rijden en onveilige situaties geven inwoners aan. Om wonen in Schoonrewoerd prettig en veilig te houden, is het van belang dat het dorp goed bereikbaar is. Met de auto, maar ook met de bus (openbaar vervoer) en de fiets. Vooral voor een goede bereikbaarheid wandelend of met de fiets, is een veilige verkeerssituatie van belang. Deze visie zet in op de volgende punten:
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
22
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
Verbeteren verkeersveiligheid Schoonrewoerdse Kerkweg Inwoners geven aan dat er op de Schoonrewoerdse Kerkweg te weinig ruimte is voor de verschillende verkeersstromen: autoverkeer, levering van goederen, landbouwverkeer, fietsers en voetgangers. In nagenoeg alle gesprekken met inwoners wordt aangegeven dat er een grote wens is om hier verbetering in aan te brengen door eventuele verbreding of het scheiden van verkeersstromen. Nemen van verkeersvertragende maatregelen op de toegangswegen van het dorp Op de Schaikseweg en Dorpsstraat rijden voertuigen volgens inwoners vaak hard. De inrichting van de weg moedigt dit aan. Er is vanuit het dorp behoefte aan het verkennen en invoeren van verkeersvertragende maatregelen op deze wegen. Uit de gesprekken blijkt dat hiervoor al eerder acties zijn geweest die mogelijk vervolg kunnen krijgen. Mogelijkheden verkennen voor het inrichten van een pakketpunt Onder sommige inwoners leeft de wens om de belasting vanuit pakketdiensten binnen het dorp te verminderen. Er liggen kansen om hiervoor een pakketpunt in te richten en deze te koppelen aan een punt waar bijvoorbeeld zorgproducten (medicatie) of bibliotheekboeken afgehaald kunnen worden.
RUIMTEVOLK
Creëren van een veilige uitweg op de Schaikseweg aan de zuidkant van het dorp De Schaikseweelde is bereikbaar vanaf de Schaikseweg, buiten de bebouwde kom van Schoonrewoerd. Volgens inwoners is de toerit onveilig, doordat verkeer op dit stuk weg hard rijdt. Hierdoor ervaren inwoners het verlaten van de parkeerplaats als gevaarlijk. Dit is volgens inwoners onwenselijk en ze zouden graag mogelijkheden onderzoeken hoe dit verbeterd kan worden. Parkeermogelijkheden toevoegen rond de Amaliastraat en Steenovenweg Op zondagen is het voor bewoners op sommige plekken in het dorp lastig een parkeerplek te vinden bij hun eigen woning. Dit heeft onder meer te maken met de drukte door kerkbezoekers. Op veel andere momenten zijn parkeerplaatsen leeg. Inwoners zien kansen om extra groene parkeerplekken te realiseren. Deze groene parkeerplaatsen bestaan niet uit 100% verstening, maar ook uit groene en halfverharde delen. Die zorgen ervoor dat regenwater direct de bodem in kan en niet naar het riool wordt afgevoerd of snel wegstroomt via sloten.
Figuur 15: Geluid van wegverkeer. Hoe roder, hoe meer geluid (bron: RIVM, 2021)
Vermindering van geluidsoverlast van de N484 Inwoners noemen de overlast van de provinciale weg langs Schoonreword. Ze zien kansen in het nemen van maatregelen zoals het asfalt vervangen door stiller asfalt.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
Figuur 16: Voorbeeld verkeersvertragende maatregel (bron: Provincie Vlaams-Brabant,2020)
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
23
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
5. RUIMTE BIEDEN VOOR LOKALE BEDRIJVIGHEID Schoonrewoerd kent - naast veel agrarische bedrijvigheid - één grote werkgever: Royal Bel Leerdammer. Hier wordt al jaren de Leerdammer kaas gemaakt. In en om Schoonrewoerd hebben zich daarnaast veel (kleine) ondernemers gevestigd. In het dorp zelf zijn nog verschillende winkels aanwezig. In tegenstelling tot veel andere nabijgelegen dorpen van dezelfde grootte. De bakker, het eetcafé, de Dagwinkel, een medisch centrum en de Landwinkel zorgen ervoor dat voorzieningenniveau in Schoonrewoerd goed is. Het is de uitdaging om dit de komende jaren ook zo te houden. Ruimte voor ondernemen is volgens inwoners van belang voor een levendig dorp. Daarom gaat de visie uit van de volgende punten:
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
24
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Blijvende ruimte houden voor kleinschalige detailhandel Inwoners hechten grote waarde aan het behouden van de kleinschalige detailhandel in Schoonrewoerd. Denk hierbij aan detailhandel als de Dagwinkel, bakker, eetcafé en Landwinkel. Deze voorzieningen zijn nu geclusterd in het dorpshart, aan de Dorpsstraat. Ze zorgen voor een levendige sfeer en zorgen dat bijvoorbeeld de oudere inwoners voorzieningen nabij hebben. Ruimte behouden voor werklocatie in het dorp Volgens inwoners is het van belang om ruimte te houden voor (kleinschalige) werklocaties in het dorp. Volgens inwoners kan er werkruimte worden gecreëerd in bestaande gebouwen of bij mensen thuis, bijvoorbeeld door een concept als Seats2Meet. Hier gaat het Dorpsplan nader op in.
Figuur 17: Eetcafé De Zwaan aan de Dorpsstraat (bron: RUIMTEVOLK, 2023)
Figuur 18: Kleinschalige werkplek aan huis (bron: Rufus de Vries, 2022)
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
25
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
RUIMTEVOLK
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
26
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Mogelijk toekomstbeeld Schoonrewoerd in 2035
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
27
►
RUIMTELIJKE PRINCIPES
Woningbouwlocaties
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
RUIMTELIJKE PRINCIPES VOOR WONINGBOUWLOCATIES
Door inwoners zijn er verschillende locaties aangedragen die zij geschikt vinden voor woningbouw in Schoonrewoerd. Deze locaties, zowel binnen het dorp als aan de randen, worden in dit hoofdstuk verder toegelicht. Het gaat om: 1.
2. 3.
Inbreidingslocaties: locatie huidige Partycentrum, voormalige Regenboogschool en woningsplitsing Locatie dorpsrand: ten oosten van Schoonrewoerd (maisveld) Locatie dorpsrand: westkant van Schoonrewoerd
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
Inwoners zien in deze locaties kansen om woningen stapsgewijs, op een organische manier en op kleine schaal te ontwikkelen. Inwoners hebben hierbij nadrukkelijk de wens dat deze ruimtelijke ontwikkelingen bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteit van Schoonrewoerd. Ook zijn er diverse andere wensen over de aansluiting op het landschap, parkeren en verkeersveiligheid in relatie tot de nieuwe ontwikkellocaties benoemd. Deze wensen, ideeën en kansen zijn in dit hoofdstuk vertaald in ruimtelijke principes. Deze principes kunnen dienen als richtlijn voor de uitwerking en het programma van de nieuwe woningbouwlocaties.
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
1 1 3
► BIJLAGE
2
29
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
INBREIDINGSLOCATIES Locatie huidige partycentrum, voormalige Regenboogschool en woningsplitsing
In Schoonrewoerd zien inwoners over het algemeen twee mogelijke locaties voor woningbouwontwikkeling binnen de bebouwde kom. Dit gaat om de locatie van het huidige partycentrum waar de bouw van twaalf appartementen gepland is en de locatie van de voormalige Regenboogschool. Beide locaties liggen op loopafstand van voorzieningen en bieden hierdoor kansen voor de woonvraag van ouderen. Ook zijn er wensen van sommige inwoners om woningen aan Schoonrewoerd toe te voegen door grotere bestaande woningen te splitsen. Dit is interessant omdat woningsplitsing op bestaande locaties nieuwe woningen toevoegt en dus bijdraagt aan het verlagen van de druk op de woningmarkt.
Schets van mogelijke
Schets van mogelijke
uitwerking locatie huidig
uitwerking locatie
partycentrum. Dit is een
Regenboogschool
voorbeeld, geen plan.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
30
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Principes inbreidingslocaties
1. Onderzoek op de twee inbreidingslocaties mogelijkheden voor gestapelde woningen en/of woningen in een hofje/cluster Kijk hierbij naar een combinatie van doelgroepen, vooral binnen een betaalbaar prijssegment, met aanbod voor ouderen/senioren en mogelijk in combinatie met meerdere generaties. Ook bieden deze locaties ruimte voor collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO).
2. Zoek aansluiting bij de schaal- en maatvoering van de reeds aanwezige bebouwing. Hoogte kan ingezet worden als accent Schoonrewoerd heeft zijn eigen taal in schaal en maatvoering van bebouwing, maar ook in korrelgrootte en kapvormen. Bij ontwikkelingen in Schoonrewoerd is het volgens inwoners belangrijk om hiermee in lijn te blijven. Ontwikkelingen met een grotere hoogte dan gangbaar is, dienen bij voorkeur gebruikt te worden als accent of markering.
3. Zorg voor goede routes richting voorzieningen in het dorp Deze inbreidingslocaties zijn zeer geschikt voor de oudere bewoners van Schoonrewoerd omdat deze dichtbij voorzieningen in het dorp liggen. Bij realisatie van woningen op deze locaties is het volgens inwoners belangrijk om te zorgen voor goede verbindingen met de Dagwinkel, Kerkgebouwen, Landwinkel, bakker, gezondheidscentrum en andere ontmoetingsplekken, zowel te voet, per fiets of auto.
► INLEIDING
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► BIJLAGE
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► UITVOERING
31
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Principes inbreidingslocaties
4. Woningsplitsing moet een volwaardige bijdrage leveren aan de woningvoorraad en passen binnen de dorpse leefomgeving Voor woningsplitsing zijn een aantal randvoorwaarden belangrijk: zo moet volwaardige extra woonruimte worden toegevoegd. Ook mag woningsplitsing niet in strijd zijn met de gezonde leefomgeving en dus geen onevenredig negatieve effecten op de omgeving hebben. Hiermee wordt bijvoorbeeld de belemmering van een nabijgelegen bedrijf, of negatieve gevolgen voor natuur en landschap bedoeld. Ook moet de ontsluiting van de nieuwe woning goed worden geregeld door bijvoorbeeld voldoende parkeerplaatsen en een goede toegang tot de openbare weg. De afweging van randvoorwaarden is afhankelijk van de locatie.
5. Verken combinaties van functies met wonen Door inwoners wordt aangegeven dat er naast wonen ook behoefte is aan functies op het gebied van ontmoeting, sport en kleinschalige werkplekken. Voor bebouwing binnen het dorp kan verkend worden welke functies mogelijk zijn, gecombineerd met wonen. Denk hierbij aan het bieden van ruimte aan de toepassing van een hoge plint om een (toekomstig) centrumprogramma (commercieel, publieksfuncties, een dorpscentrum) te kunnen accommoderen.
6. Ruimte voor privé en publiek groen (toevoegen van een speelplek, pluktuin, buurtkas) Het toevoegen van ruimte voor privé en publiek groen bij nieuwe woningen versterkt het groene karakter van Schoonrewoerd. Schoonrewoerders kunnen hier elkaar ontmoeten, bijvoorbeeld in een groene speeltuin of een pluktuin of buurtkas die inwoners samen onderhouden. Deze voorbeelden passen goed in combinatie met woningen in een hofje zoals genoemd bij punt 1.
► INLEIDING
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► BIJLAGE
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► UITVOERING
32
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Principes en referentiebeelden inbreidingslocaties
7. Zoek zorgvuldig naar kwalitatief goede parkeeroplossingen waarvan de impact op het groene karakter van de wijken beperkt is Om het groene karakter van Schoonrewoerd te behouden en te versterken, is het wenselijk de hoeveelheid auto’s in het straatbeeld te beperken. Daarbij helpt het om het parkeren zoveel mogelijk op het eigen kavel of geclusterd, in (kleinschalige) parkeerkoffers, op te lossen. Het omkaderen van deze parkeerkoffers met hagen en losse bomen, draagt bij aan een groener straatbeeld.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
33
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
DORPSRAND OOST Locatie dorpsrand: ten oosten van Schoonrewoerd (maisveld)
Deze locatie ligt ingeklemd tussen de Schoonrewoerdse Kerkweg, Kerkweg, De Bongerd en de volkstuinen. Het perceel is nu in gebruik als akker en ligt relatief hoog, waardoor er weinig belemmeringen zijn qua water- en bodemsysteem. Met zo’n 2,6 hectare biedt deze locatie mogelijkheden om (deels) te worden ontwikkeld door woningbouw. Bij eventuele ontwikkeling liggen er kansen om een voet- of fietsverbinding te maken richting de Wiel, en om de volkstuinen beter te ontsluiten en in de structuur van het dorp op te nemen.
Schets van mogelijke uitwerking locatie maisveld. Dit is een voorbeeld, geen plan.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
34
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Principes en referentiebeelden dorpsrand oost
1. Mogelijkheden voor grondgebonden woningen, combinatie van doelgroepen en prijssegmenten Deze locatie leent zich goed voor een combinatie van woningen voor verschillende doelgroepen en prijssegmenten. Hierbij kan gedacht worden aan een combinatie van rijwoningen, twee-onder-eenkappers en kleinere seniorenwoningen.
2. Toevoegen van dorpse kwaliteit, passend bij de uitstraling van woningen in Schoonrewoerd Denk hierbij aan woningen met een traditionele uitstraling of meer agrarische uitstraling zoals boerderijwoningen. Kleinschalige wooneenheden, meestal woningen met een of twee lagen en een kap, gevel met warme uitstraling, bijvoorbeeld baksteen of hout.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
35
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Principes dorpsrand oost
3. Onderzoek op deze locatie mogelijkheden voor een hofje/cluster Met een goede verbinding met de voorzieningen (met name het gezondheidscentrum). Kijk hierbij naar een combinatie van doelgroepen, vooral binnen een betaalbaar prijssegment, met aanbod voor ouderen/senioren en mogelijk in combinatie met meerdere generaties. Ook bieden deze locaties ruimte voor collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO).
4. Verken de kansen om de veiligheid van de entree van de kern (Schoonrewoerdse Kerkweg) te vergroten, bijvoorbeeld breder straatprofiel en bloemrijke bermen De entree van Schoonrewoerd aan deze kant van het dorp via de Schoonrewoerdse Kerkweg is relatief smal en wordt door inwoners als onveilig ervaren. Wanneer deze locatie wordt ontwikkeld ligt er een grote wens van inwoners om te kijken op welke wijze de entree van het dorp veiliger kan, bijvoorbeeld door het straatprofiel breder te maken en bloemrijke bermen toe te voegen.
5. Zoek kansen om woningbouw te combineren met toegankelijke, veilige en groene publieke wandelroute in de richting van de Wiel Inwoners gaven aan dat zij graag een veilige wandelroute richting de Wiel willen. Dit natuurgebied wordt erg gewaardeerd, maar is nu vanuit Schoonrewoerd wandelend niet goed en veilig bereikbaar. Bij het realiseren van de nieuwe woningen op deze locatie, kan samen met de aangrenzende huidige bewoners verkend worden of en hoe deze ontwikkeling gecombineerd kan worden met een toegankelijke, veilige en groene publieke wandelroute naar de Wiel.
► INLEIDING
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► BIJLAGE
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► UITVOERING
36
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Principes dorpsrand oost
6. Zoek aan de kant van de Schoonrewoerdse Kerkweg aansluiting bij de schaal- en maatvoering en het lint als organisch gegroeide structuur. Kies hiermee voor het aantrekkelijk afronden van de dorpsrand. De bebouwingslinten zijn organisch gegroeid en vertellen daarmee het verhaal van de (ontstaans-) geschiedenis Schoonrewoerd. Door de jaren heen is het lint verrijkt door de afwisseling van historisch aanwezige bebouwing met inbreidingen en transformaties uit latere perioden. Om de ruimtelijke kwaliteit te versterken, is het behulpzaam om de variatie aan bebouwingstypes te koesteren en aansluiting te zoeken bij schaal- en maatvoering van de (historisch) aanwezige bebouwing. Dit betreft meestal een of twee lagen met een kap, waardoor terughoudend omgegaan wordt met
het inpassen van volumes met een plat dak en hoogteaccenten. Ook is het van belang om geen grote erfafscheidingen zoals schuttingen langs het lint te plaatsen. Landschappelijke elementen zoals bomenrijen, hagen en groene bermen dragen daarentegen wel bij aan het accentueren van het lint.
► INLEIDING
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► UITVOERING
7. Haal inspiratie uit de nabij gelegen landschappelijke structuur (boomgaarden) Schoonrewoerd ligt in een kenmerkend groen polderlandschap, getekend door (historische) boomgaarden en waterlopen. Deze kenmerkende landschappelijke structuur kan als inspiratiebron worden gebruikt bij de inrichting van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het dorp.
► BIJLAGE
37
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Principes dorpsrand oost
8. Biedt ruimte voor privé en publiek groen en houdt hiermee de volkstuinen zichtbaar voor iedereen. Er wordt ruimte geboden voor zowel privé als publiek groen. Daarmee blijven de gewaardeerde volkstuinen zichtbaar voor iedereen. Hierdoor wordt de groene identiteit van Schoonrewoerd gewaarborgd.
9. Verken de kansen om in te zetten op eenduidige, groene en representatieve erfafscheidingen om verrommeling tegen te gaan Op plekken waar veel achterkanten van woningen samenkomen, kan een rommelig beeld ontstaan wanneer veel verschillende typen erfafscheidingen worden toegepast. De ruimtelijke kwaliteit is erbij gebaat als zoveel mogelijk eenduidigheid wordt aangebracht in de erfafscheidingen. Daarbij is het van belang om in te zetten op representatieve en bij voorkeur groene erfafscheidingen.
10. Zoek naar parkeeroplossingen waarvan de impact op het groene karakter van het gebied beperkt is en die bijdragen aan hemelwaterafvoer Om het groene karakter van Schoonrewoerd te behouden en te versterken, is het wenselijk de hoeveelheid auto’s in het straatbeeld te beperken. Daarbij helpt het om het parkeren zoveel mogelijk op het eigen kavel of geclusterd, in (kleinschalige) parkeerkoffers, op te lossen. Het omkaderen van deze parkeerkoffers, met hagen en losse bomen, draagt verder bij aan een groener straatbeeld.
► INLEIDING
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► BIJLAGE
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► UITVOERING
38
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
DORPSRAND WEST Locatie dorpsrand: westkant van Schoonrewoerd
Aan de zuidwestkant van Schoonrewoerd liggen een aantal boomgaarden en weilanden, ingeklemd tussen de N484, het dorp en de Schaikseweg. Direct aangrenzend aan het dorp zijn eventueel mogelijkheden voor woningbouw. Deze locatie van ongeveer 0,75 hectare ligt achter de huidige bestaande bebouwing, waardoor een goede ontsluiting op de Overheicop een uitdaging is. Ook moet er rekening worden gehouden met mogelijke geluidshinder van de provinciale weg, en een nattere en sneller dalende bodem dan elders in en om Schoonrewoerd. Een belangrijk aandachtspunt bij deze locatie is de aansluiting op bestaande infrastructuur (Overheicop). Inwoners vinden het wenselijk dat de aansluiting op bestaande infrastructuur passend en veilig is en de verkeersdrukte binnen de wenselijke marges blijft vallen.
Schets van mogelijke uitwerking locatie aan de westkant van Schoonrewoerd. Dit is een voorbeeld, geen plan.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
39
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Principes en referentiebeelden dorpsrand west
1. Woningen met een agrarisch karakter Om de dorpse kwaliteit van Schoonrewoerd te behouden voegen we dorpse kwaliteit toe aan de woning. Dit doen we door woningen een traditionele uitstraling te geven. Denk aan kleinschalige blokjes woningen, woningen met een of twee lagen en een kap, gevels met een warme uitstraling door bijvoorbeeld baksteen. Ook passen losse woningen in het landschap bij de kenmerkende bebouwingspatronen in de omgeving van Schoonrewoerd.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
40
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Principes dorpsrand west
2. Zorg voor voldoende afstand van de provinciale weg, verkennen maatregelen tegengaan geluidsoverlast provinciale weg Nieuwe ontwikkelingen moeten op voldoende afstand liggen van de N-weg om overlast op de woonomgeving te beperken en dus rustig te kunnen wonen. Ook kan worden onderzocht welke maatregelen passend zijn om geluidsoverlast tegen te gaan, denk aan geluiddempend asfalt op de weg en geluiddempende materialisering van de woningen.
3. Zoek naar kansen om de beleving van het omliggende landschap te versterken (zichtlijnen en groene inprikkers, structuren van het landschap doortrekken) Er liggen kansen om de beleving van het omliggende landschap in het dorp te versterken. Denk aan het aanbrengen van zichtlijnen tussen bebouwing op strategische plekken en groene inprikkers die het landschap in de kern laten doorlopen. Ook kunnen de natuurlijke structuren van het landschap binnen de kern verder doorgetrokken worden, zoals de patronen van sloten en boomgaarden worden geïntegreerd in het dorp.
4. Verken de kansen om in te zetten op eenduidige, groene en representatieve erfafscheidingen om verrommeling tegen te gaan Op plekken waar veel achterkanten van woningen samenkomen, kan een rommelig beeld ontstaan wanneer veel verschillende typen erfafscheidingen worden toegepast. De ruimtelijke kwaliteit is erbij gebaat als zoveel mogelijk eenduidigheid wordt aangebracht in de erfafscheidingen. Daarbij is het van belang om in te zetten op representatieve en bij voorkeur groene erfafscheidingen.
► INLEIDING
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► BIJLAGE
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► UITVOERING
41
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
Principes dorpsrand west
5. Zoek naar parkeeroplossingen waarvan de impact op het groene karakter van het gebied beperkt is en die bijdragen aan hemelwaterafvoer Om het groene karakter van Schoonrewoerd te behouden en te versterken, is het wenselijk de hoeveelheid auto’s in het straatbeeld te beperken. Daarbij helpt het om het parkeren zoveel mogelijk op het eigen kavel of geclusterd, in (kleinschalige) parkeerkoffers, op te lossen. Het omkaderen van deze parkeerkoffers, met hagen en losse bomen, draagt verder bij aan een groener straatbeeld.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
42
►
UITVOERING
Aan de slag
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
RUIMTEVOLK
AAN DE SLAG Deze dorps(woon)visie geeft een totaalbeeld van gewenste toekomstige ontwikkelingen van Schoonrewoerd volgens inwoners. Het is een visie voor de lange termijn en een uitnodiging om te investeren in de kwaliteit en toekomst van het dorp. Maar niet alles kan tegelijk. In de gesprekken met inwoners komen een aantal punten naar voren die zij belangrijker vinden dan andere. Ook konden inwoners in de enquête specifiek aangeven welke punten uit de dorps(woon)visie zij het belangrijkst vonden. Deze prioritering kan als eerste basis dienen voor het gesprek over de uitvoering van de visie: •
•
•
• • •
Realiseren van nieuwe betaalbare woningen die passen bij de omvang en uitstraling van het dorp. Realiseren van woningen voor oudere bewoners van het dorp, mogelijk in de vorm van een Hof van Schoonrewoerd. Blijvend ruimte behouden voor kleinschalige detailhandel, zoals de Dagwinkel, bakker en Landwinkel, in het centrum van het dorp. Verbeteren van de verkeersveiligheid op de Schoonrewoerdse Kerkweg. Verkennen veilige Wandelroute richting de Wiel. Verkennen mogelijkheden behouden neutrale ontmoetingsplek (bijvoorbeeld in de vorm van een dorpshuis).
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
Verdiepend hierop is vanuit stedenbouwkundig oogpunt de woningbouwlocatie van het maisveld het meest voor de hand liggend om mee te starten. Deze locatie ligt gunstig ten opzichte van voorzieningen, met name ook de school en het medisch centrum. Ook is deze locatie heel kansrijk omdat deze mogelijkheden biedt om andere punten uit de visie ook op te pakken. Denk aan het verbeteren van de verkeersveiligheid op de Schoonrewoerdse Kerkweg, het verkennen van een wandelpad naar de Wiel en het realiseren van woningen voor ouderen (bijvoorbeeld in een hofje). Ook met betrekking tot de ontsluiting en verkeersbelasting zijn hier - in vergelijking met de locatie aan de westkant van het dorp - minder ingrijpende maatregelen nodig. Tegelijkertijd blijft ook deze andere locatie ook een goede optie om te verkennen.
Snelle winst In deze visie worden ook speerpunten benoemd die mogelijk sneller te realiseren zijn, ofwel ‘quick wins’. Naast de inzet op de bovengenoemde speerpunten kan verkend worden of er ook actie gezet kan worden op de onderstaande speerpunten. Zo worden de eerste resultaten van deze dorps(woon) visie snel zichtbaar. • • • •
Terugbrengen bomen (zie visiekaart voor locaties die inwoners aangaven) Beschikbaar stellen buurtbudgetten voor vergroenen van de straat Verbeteren van bestaande speelplekken Aanleggen trapveldje door het plaatsen van doelen
Deze punten vragen actie, maar tegelijkertijd ook geduld. Veel van deze onderwerpen zijn ingewikkeld, en verdienen verdere uitwerking. Daarvoor is samenwerking en vertrouwen nodig tussen inwoners, de gemeente en eventuele ontwikkelende partijen (zoals projectontwikkelaars of woningcorporaties). Het is van belang om op korte termijn aan de slag te gaan met deze verschillende partijen.
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
44
►
BIJLAGE
Opbrengst gesprekken
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
►
RUIMTEVOLK
Verkennen: de toekomst van Schoonrewoerd met groep 8 van de Noachschool 14 oktober 2023
Hoe zou het perfecte dorp er in de toekomst uitzien? Dat was de vraag waarmee groep 8 van de Noachschool aan de slag ging. Na een korte uitleg over het ontwerpen van een dorp of stad kregen de kinderen de opdracht om op de kaart van Schoonrewoerd hun school, hun huis, de winkels en het speelveld te vinden. Daarna mochten de kinderen hun dromen voor Schoonrewoerd op de kaart tekenen. En dromen hebben ze: een voetbalveld, een klimbos, een zwembad, een nieuwe speeltuin (niet saai!) en misschien zelfs een veld om met een drone op te stijgen. Maar ook nieuwe huizen, straten en meer bos in de omgeving. Het was een leuke les waarin de kinderen niet alleen ideeën voor zichzelf, maar ook voor andere dorpsbewoners bedachten. Een kort overzicht van ideeën die we meenamen in de verdere gesprekken over de dorps(woon)visie volgt hierna.
aan de Dorpsstraat, zodat er niet in de weilanden en boomgaarden gebouwd hoefde te worden. Zo konden de koeien in het buitengebied blijven, en is er misschien zelfs ruimte voor een zwemplas of zwembad. Daarnaast vonden sommige kinderen het belangrijk om woningen voor ouderen (of zoals ze het zelf noemden: een bejaardentehuis) te bouwen, bijvoorbeeld op de plek van een boerderij. Ook een restaurant kwam voorbij als optie. Uiteindelijk dachten de kinderen na hoe mensen op alle nieuwe plekken moesten komen, zonder dat ze last hadden van auto’s: bijvoorbeeld door bruggen of tunneltjes over of onder de N484. De echte dromers hadden nog veel mooiere ideeën voor Schoonrewoerd. Een kleine greep: een skihal, een vliegveld om drones op te laten stijgen en een vijfsterrenhotel.
Kijkend naar de opbrengst dan is er een rode draad in de gesprekken met de kinderen: vooral de behoefte aan ruimte om vooral buiten te spelen en te bewegen. Deze uit zich in het noemen van nieuwe (vooral niet saaie) speelplekken of het verbeteren van bestaande plekken, een ‘chillplek’, een klimbos, voetbalveldjes en een skatepark. Daarnaast vonden de kinderen het ook jammer dat er geen gymzaal in het dorp is. Maar de kinderen dachten ook na over hele andere onderwerpen, waar zij zelf minder (direct) belang bij hebben. Zo werd bijvoorbeeld het dak van de Kaasfabriek ingetekend met zonnepanelen. Ook opperde iemand om hogere en smallere huizen te bouwen
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035
► RUIMTELIJKE PRINCIPES
► UITVOERING
► BIJLAGE
46
CONCEPT - DORPS(WOON)VISIE SCHOONREWOERD
►
RUIMTEVOLK
Verkennen: Oogstfeest Schoonrewoerd 28 oktober 2023
Goede inhoudelijke gesprekken met beelden en kaarten met inwoners en ondernemers vormen de basis voor deze dorps(woon)visie en het jaarlijkse Oogstfeest in Schoonrewoerd bood hier een goede mogelijkheid voor. De aanwezigheid van de kraam met informatie over de Dorps(woon)visie was aangekondigd in de Klepper van september 2023. Op zaterdag 28 oktober 2023 vonden er boeiende en enthousiaste gesprekken plaats met jong en oud (ca. 65 inwoners) in Schoonrewoerd over de toekomst van hun dorp. De kraam op het kerkplein bood tussen de vuurkorven en zelfgebakken taarten een mooie plek om met de kaart op tafel in gesprek te gaan over de toekomst van het dorp. Wat zijn goede plekken om woningen te bouwen? Hoe kunnen we het groene karakter behouden en versterken? Kunnen de Dorpsstraat en Kerkweg verbeterd worden, ook als er meer inwoners gebruik moeten maken van deze belangrijke verbinding? Waar kunnen we extra wandel- en fietsroutes maken? En wat leeft er nog meer in het dorp? Extra leuk was dat de kinderen vanuit het klasgesprek op school langs kwamen om te kijken hoe hij opbrengsten waren verwerkt. Deze dag leverde een mooie oogst aan inzichten, aandachtspunten en goede ideeën op.
Op basis van analysekaarten over de thema’s landschap, natuur, cultuurhistorie, wonen, mobiliteit, voorzieningen en een eerste versie van de Schoonrewoerdse opgaven- en kansenkaart is inwoners gevraagd naar hun belangrijkste opgaven en kansen voor de toekomst. Ook is gevraagd naar wat zij waarderen en willen behouden of versterken in het dorp.
► INLEIDING
► VISIE SCHOONREWOERD 2035