Def. Accountantsverslag 2022 gemeente Vijfheerenlanden.pdf
Tekst van het document
Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
2 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Aan de gemeenteraad van gemeente Vijfheerenlanden Postbus 11 4140 AA Leerdam 3 juli 2023
Geachte leden van de raad,
Ontwikkelingen voor uw organisatie
Hierbij ontvangt u het accountantsverslag met betrekking tot onze controle van de jaarrekening van gemeente Vijfheerenlanden voor het boekjaar dat is geëindigd op 31 december 2022.
De controlebevindingen in deze rapportage zijn besproken met de ambtelijke organisatie, de portefeuillehouder Financiën en met de Auditcommissie.
Bijlagen Wij hebben onze controle uitgevoerd in overeenstemming met onze overeenkomst d.d. 9 november 2020, ons voorstel tot dienstverlening d.d. 28 augustus 2020 en ons controleplan 2022 d.d. 13 september 2022. Wij realiseren ons dat de toonzetting van het accountantsverslag kritisch kan overkomen. Dit is inherent aan de aard van de rapportage, waarbij wij vooral ingaan op het verbeterpotentieel binnen de gemeente. Wij willen wij graag onze complimenten en waardering overbrengen aan de ambtelijke organisatie. In ons derde controlejaar waren er wederom concrete verbeteringen zichtbaar in de kwaliteit en tijdigheid van het jaarrekeningdossier. Hierdoor hebben wij de controle efficiënt en zonder veel aanvullende vragen kunnen uitvoeren. Ook hebben wij een hele constructieve en fijne samenwerking ervaren, waarbij aan beide zijden ruimte was om onze argumenten te delen en af te wegen.
Mocht u naar aanleiding van ons accountantsverslag nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Hoogachtend, Q-Concepts Accountancy B.V.
Drs. E.E.T.M. Kalnenek RA
3 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie
Bijlagen
Belangrijkste boodschappen bij onze oordeelsvorming 1. Wij zijn voornemen om een goedkeurende controleverklaring te verstrekken Wij zijn voornemens om een goedkeurende controleverklaring af te geven bij de jaarrekening 2022 op zowel het aspect getrouwheid als het aspect rechtmatigheid. Dit wil niet zeggen dat er geen fouten en onzekerheden zijn, maar wel dat deze onder de drempel zijn gebleven die door de gemeenteraad aan ons is meegegeven.
5. Prestatielevering van inkopen volledig kunnen vaststellen Wij hebben geconstateerd dat de (vaststelling van de) prestatielevering van inkopen nog niet altijd zichtbaar in het proces wordt vastgelegd. Dit is bevestigd vanuit de werkzaamheden van de VIC. Het is dit jaar wel mogelijk gebleken om achteraf de prestatielevering aan te tonen door de “prestatieakkoord-verklaarders” (PAV’ers). Hierdoor resteert er geen onzekerheid meer die tot uitdrukking dient te komen in onze oordeelsvorming.
2. Alle controleverschillen zijn gecorrigeerd in de jaarrekening Bij onze controle hebben wij een zeer beperkt aantal onjuistheden geconstateerd. Tevens was het afsluitdossier zeer gedetailleerd en compleet. Deze positieve constateringen geven een indicatie dat de financiële administratie en het afsluitingsproces op een goede wijze zijn ingericht en uitgevoerd. Dit is een compliment voor de inzet en werkzaamheden van de medewerkers en adviseurs tijdens de jaarafsluiting. Alle controleverschillen boven onze rapporteringstolerantie van € 50.000 zijn in de jaarrekening gecorrigeerd.
6. Prestatielevering van zorg niet volledig vastgesteld Om de prestatielevering door de zorgverleners vast te stellen, wordt tot op heden gesteund op de productieverantwoordingen van zorgverleners. Hierdoor bent u voor de rechtmatige uitvoering van de processen binnen het sociaal domein, maar ook voor de tijdige afronding van uw jaarrekening, afhankelijk van derde partijen. De totale onzekerheid als gevolg van het niet kunnen vaststellen dat de prestatielevering van de zorg heeft plaatsgevonden bedraagt € 2,7 miljoen.
3. Onrechtmatigheden bij aanbesteding bedragen € 0,2 miljoen De totale omvang van de geconstateerde onrechtmatige aanbestedingen bedraagt € 0,2 miljoen. Deze onrechtmatigheden zijn in meer detail toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. 4. Schattingen door het college zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2022 hoofdzakelijk beoordeeld als evenwichtig. .
7. Volledigheid verhuuropbrengsten is onzeker De VIC heeft geconstateerd dat er in het verhuurproces geen beheersmaatregelen aanwezig zijn waarmee de volledigheid van de verhuuradministratie wordt geborgd. Hierdoor is de volledigheid van de verhuuropbrengsten onzeker. Overigens achten wij het risico zeer laag dat de gemiste verhuuropbrengst materieel is voor de jaarrekening.
4 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie
Bijlagen
Onze belangrijkste boodschappen - interne beheersing 8. Interne beheersing is voldoende, maar verbetering is mogelijk In onze managementletter hebben wij ons beeld gegeven van de interne beheersing van uw gemeente. Onze conclusie was dat de interne beheersing als geheel voldoende is om tot een getrouwe en rechtmatige jaarrekening te komen. Dit is bij de jaarafsluiting ook gebleken. De organisatie heeft haar planning zonder vertraging gerealiseerd. Tevens was de oplevering van het afsluitdossier van goede kwaliteit. Dit heeft gezorgd voor een efficiënte controle en weinig additionele vragen vanuit ons controleteam. Wij willen hiervoor graag onze complimenten geven. 9. De VIC is van goed niveau en kritisch Net als de afgelopen jaren hebben wij de samenwerking met de VIC als zeer prettig en constructief ervaren. Ten opzichte van voorgaand jaar zijn weer duidelijke stappen voorwaarts gemaakt, in het bijzonder in de afstemming vooraf en de kwaliteit van de aanbevelingen van de VIC in de rapportages. . De belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen zijn als voorloper van de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering. 10. VIC dient kwantitatief op niveau te worden gebracht Een belangrijke aandachtspunt blijft de bezetting van de VIC. Ten tijde van de jaarrekeningcontrole bestond de VIC uit één actieve medewerker.
Voor een gemeente met de omvang en complexiteit als Vijfheerenlanden is dat naar onze mening niet toereikend, in het bijzonder na de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording.
11. Verbeteringen sociaal domein nog niet hele jaar effect gehad De VIC heeft een aantal bevindingen gedaan die leiden tot een onzekerheid ten aanzien van de rechtmatigheid van de zorgkosten. Het betrof echter voornamelijk formele onjuistheden in de termijnen en opgestelde documentatie. Dit leidt niet tot financiële onrechtmatigheden, maar geeft wel een indicatie dat de ingezette verbetermaatregelen in 2022 nog niet het gehele jaar resultaat hebben gehad. In 2023 en verder stelt het management prioriteit aan het reduceren van de formele onrechtmatigheden. 12. Nota grondbeleid en MPG opgesteld De gemeenteraad heeft de Nota Grondbeleid Vijfheerenlanden vastgesteld. Met deze nota heeft de gemeente gekozen voor een situationeel grondbeleid. Tevens is de eerste Meerjaren Prognose Grondexploitaties behandeld in de gemeenteraad. Naar onze mening heeft het MPG voldoende informatiewaarde. Het college erkent in het document dat het document moet worden gezien als een dynamisch groeidocument dat de komende jaren kan en zal worden uitgebreid en verbeterd. 13. Bewaking van frauderisico’s wordt concreet vormgegeven Binnen de gemeente is reeds een opzet gemaakt van een frauderisicoanalyse. Tevens is een start gemaakt met het formuleren van de beheersmaatregelen om de geformuleerde risico’s af te dekken. Dit proces is nog niet helemaal gereed.
Tevens zijn beheersmaatregelen geformuleerd die nog moeten worden ingevoerd. Desondanks zijn wij van mening dat een goede start is gemaakt met het opstellen van de interne frauderisico-analyse en het bijbehorende beheersingskader.
5 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie
Bijlagen
Belangrijkste boodschappen bij uw financiële positie 14. De financiële positie blijft achter bij andere gemeenten De financiële positie van Vijfheerenlanden als geheel is voldoende. Ten opzichte van andere gemeenten is de positie echter kwetsbaar. Dit geldt vooral voor de netto schuldquote en solvabiliteitsratio. 15. Weerstandsvermogen toereikend, maar nog in ontwikkeling Uw weerstandsvermogen is toereikend om de geïdentificeerde risico’s te dekken en om te voldoen aan de minimale eisen die door de gemeenteraad zijn gesteld. Naar onze mening is de informatiewaarde van deze analyse toereikend. De uitvoering van het risicomanagementproces is echter nog in ontwikkeling, waarbij de nadruk ligt op het verankeren van risicomanagement in de cultuur van de organisatie en het gedrag van de medewerkers. 16. De uitgaven in het sociaal domein zijn lager dan gemiddeld Uw lasten per inwoner voor het sociaal domein zijn fors lager dan gemiddeld voor andere gemeenten. Deze lagere kosten worden veroorzaakt door de kosten in het Wmo domein, maar vooral door de kosten van de uitvoering van Participatiewet. De kosten voor de uitvoering van de Jeugdwet zijn daarentegen wel hoger dan bij andere gemeenten in de provincie en in Nederland. Dit beeld zien wij landelijk overigens meer bij gemeenten met uw omvang.
Wat ons verder opvalt is dat uw gemeente geen kosten verantwoord die gemaakt worden voor Wijkteams. Wij hebben begrepen dat u wel gebruik maakt van dergelijke sociale teams. Wij hebben het college geadviseerd om de kosten voor deze teams op het juiste taakveld te verantwoorden.
17. De uitgaven in het sociaal domein zijn gedaald in 2022 In 2022 zijn de zorguitgaven per inwoner fors afgenomen. De belangrijkste reden hiervoor is toegelicht in de programmaverantwoording bij programma 6.. Verder valt het op dat de kosten per inwoner in het zorgdomein in de begroting 2023 wederom sterk toegenomen zijn ten opzichte van de werkelijke uitgaven in 2022. Dit kan een indicatie zijn dat structureel gerealiseerde kostenbesparingen niet volledig zijn doorgerekend in de begroting 2023. 18. Leesbaarheid van de programmaverantwoording Naar onze mening zijn de inzichtelijkheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording in 2022 beperkt verbeterd. Dit is een bewuste keuze van het college in afwachting van de doorontwikkeling van de gemeentelijke P&C cyclus. Op dit moment is het college samen met de auditcommissie bezig om de doorontwikkeling concreet vorm gegeven. Hierbij wordt expliciet rekening gehouden met de bevindingen en adviezen die wij hebben gedaan ten aanzien van de inzichtelijkheid van de jaarstukken in ons accountantsverslag 2021. Wij hebben begrepen dat het proces van de totstandkoming van de verantwoordingsteksten wel sterk verbeterd is. 19. Leesbaarheid van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de inzichtelijkheid en informatiewaarde verder verbeterd is ten opzichte van de jaarstukken 2021.
De paragrafen bevatten over het algemeen voldoende informatie over het onderwerp van de paragraaf. De leesbaarheid, inzichtelijkheid en informatiewaarde van de paragrafen zijn toereikend.
6 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Ons oordeel bij uw jaarstukken 2022 Wij zijn voornemens om een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2022 te verstrekken op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid. Dit wil niet zeggen dat er geen fouten en onzekerheden zijn, maar wel dat deze onder de drempel zijn gebleven die door de gemeenteraad aan ons is meegegeven. Een samenvatting van deze fouten en onzekerheden vindt u hier.
Oordeel Jaarverslag
De reikwijdte van onze controle is ongewijzigd ten opzichte van het auditplan 2022. Voor een nadere toelichting op de bevindingen, klik hier.
Jaarrekening Fraude(risico)
Getrouwheid
Interne beheersing
Oordeel:
Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Rechtmatigheid
goedkeurend
8.000
4.000
goedkeurend
8.000
5.925
6.000
Oordeel:
5.925
6.000 2.746
1.975
2.000
4.000 2.000
-
-
2.746
1.975 222
Fouten
Tolerantie
Onzekerheden
Bevindingen
x € 1.000
Fouten Tolerantie
Onzekerheden Bevindingen
x € 1.000
7 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen
Reikwijdte van onze controle Reikwijdte van onze controle
Oordeel bij de jaarrekening
De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordtwij verkregen met met betrekking tot uw jaarrekening, ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben afspraken u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij ter ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het hebben wij afspraken metin u gemaakt over de Onderstaand reikwijdte van dehebben controle.wij een samenvatting bevestigen dat de definitieve reikwijdte vanauditplan de controle gelijk is aan die het auditplan. Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen. opgenomen.
De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter
Oordeel
.
Jaarverslag Jaarstukken gemeente Vijfheerenlanden
Jaarrekening Fraude(risico) Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie
Jaarverslag
Jaarrekening
Bijlagen Programmaverantwoording
Paragrafen
Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij, op basis van onze kennis over de jaarrekening, vast dat deze in overeenstemming zijn met de jaarrekening
20/06/2023
Balans + toelichting
Overzicht van baten en lasten + toelichting
WNT-bijlage
SiSa-bijlage
Bijlage taakvelden
Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
8 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag
Jaarrekening Fraude(risico)
Interne beheersing Speerpunten
De informatiewaarde van uw paragrafen in de jaarrekening 2022 is verbeterd Informatiewaarde is beperkt, maar in ontwikkeling
Jaarrekening en jaarverslag zijn verenigbaar
Ons oordeel is gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses. Dit alles vanuit raadsperspectief. De inzichtelijkheid is nog steeds beperkt, maar heeft de aandacht van college en auditcommissie. U vindt hier een nadere toelichting.
Wij zijn verplicht vast te stellen of wij op grond van de informatie verkregen in onze controle onjuistheden hebben geconstateerd die gebruikers van de jaarrekening zouden kunnen beïnvloeden. Dit is naar onze mening niet het geval.
Kwaliteit paragrafen verschilt, maar is over het algemeen toereikend
Jaarverslag voldoet aan eisen BBV
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Nagenoeg alle verplichte informatie is in de paragrafen is opgenomen. De informatiewaarde van de paragrafen is naar onze mening verbeterd ten opzichte van 2021. Klik hier voor een nadere toelichting.
In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan de eisen die het BBV hieraan stelt.
9 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag
Jaarrekening Fraude(risico)
Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
20/06/2023
Reikwijdte van onze controle Inzichtelijkheid van de jaarstukken licht verbeterd reikwijdte van controle isen zoinformatiewaarde ontworpen datvan er de voldoende controle-informatie wordt verkregen betrekking tot uw jaarrekening, ter NaarDe onze mening zijn dede inzichtelijkheid Naar onze mening zal deze doorontwikkeling leidenmet tot een ondersteuning van een kwalitatieve controle. Ineen het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij programmaverantwoording in 2022 beperkt verbeterd. Dit is significante verbetering in de inzichtelijkheid, informatiewaarde en bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting bewuste keuze van het college in afwachting van de doorontwikkeling leesbaarheid van de jaarstukken, mits adequaat uitgevoerd. Het is opgenomen. van de gemeentelijke P&C cyclus. Op dit moment is het college van belang dat het vormen van kpi’s geen doel op zicht wordt, maar samen dat de gekozen kpi’s daadwerkelijk iets zeggen over de strategie en . met de auditcommissie bezig om de doorontwikkeling concreet vorm gegeven. Hierbij wordt expliciet rekening gehouden beleidsdoelstellingen van de gemeente.
Wij zijn daarom voorstander met de bevindingen en adviezen die wij hebben gedaan ten aanzien van een beperkt aantal gerichte en relevante kpi’s voor de gemeente van de inzichtelijkheid van de jaarstukken in ons accountantsverslag als geheel ten opzichte van diverse kpi’s per beleidsthema. 2021. Overigens is in de programmaverantwoording een eerste aanzet De volgende stap in de doorontwikkeling is om te komen tot een gegeven voor een visualisatie van de realisatie van bestuurlijke inhoudelijk betere aansluiting tussen de (nieuwe) programma’s en resultaten. (deels ook nieuwe) paragrafen. Dit mede met als doel om dubbele informatie te voorkomen en de focus bij de programma’s te leggen op resultaatgerichte bestuurlijke besluitvormingsinformatie inclusief de Aspect Oordeel bijbehorende bestuurlijke kritische prestatie-indicatoren (kpi’s). In de 2022 2021 bijbehorende paragrafen wordt dan de focus gelegd op de bijbehorende bestuurlijk relevante achtergrondinformatie. Daarbij kan Inzichtelijkheid Beperkt Beperkt onder meer worden gedacht aan een beknopt overzicht van actueel beleid, de bijbehorende bestuurlijke doelenboom, de wettelijk Relatie beleid <> Beperkt Beperkt verplichte informatie (waaronder de verplichte kpi’s) en kpi’s die financiën dienen als contextinformatie voor de in de programma’s opgenomen Gebruik van Beperkt Beperkt bestuurlijke besluitvormingsinformatie.
Doelstelling is om in de indicatoren Programmabegroting 2024 de te selecteren kpi’s op te nemen waarbij (indien beschikbaar) ook inzicht wordt geboden in de meest actuele waarde (voor Vijfheerenlanden) en waar mogelijk ook een relevante vergelijkingswaarde (bijvoorbeeld het landelijk gemiddelde).
10 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen
Reikwijdte van onze controle Kwaliteit van de paragrafen (1/4) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter
Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag
Jaarrekening Fraude(risico)
Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Voor de paragrafen geldt dat de inzichtelijkheid en Lokale heffingen ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij informatiewaarde verder verbeterd is ten opzichte van de Op basis van onze aanbeveling is de paragraaf Lokale heffingen in bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting jaarstukken 2021. De paragrafen bevatten over het algemeen de jaarstukken 2022 uitgebreid met een overzicht van de opgenomen. voldoende informatie over het onderwerp van de paragraaf. De kostendekkendheid van de leges, onderverdeeld naar titels. . leesbaarheid, inzichtelijkheid en informatiewaarde van de Hierdoor voldoet de paragraaf aan de eisen die het BBV eraan paragrafen zijn toereikend stelt. De informatiewaarde van de paragraaf zou kunnen worden verbeterd door inzicht te geven in de oorzaak van de hogere Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog wel aan dekking ten opzichte van de begroting. Hierdoor wordt direct een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het inzichtelijk gemaakt of, achteraf, te omvang van de tarieven, in het beleid en de realisatie gedurende het jaar. bijzonder voor de omgevingsvergunningen. juist heeft plaatsgevonden.
Hieronder hebben wij onze waarnemingen samengevat bij de verplichte paragrafen met enkele suggesties voor verbetering. In de paragraaf is ook een meerjarig overzicht opgenomen van de gemeentelijke belastingopbrengsten. Hoewel dit overzicht een Weerstandsvermogen cijfermatig beeld geeft van de ontwikkeling van de gemeentelijke De paragraaf weerstandsvermogen in de jaarrekening 2022 is naar lasten, ontbreekt net als vorig jaar een verklarende analyse. De onze mening op een goede wijze doorontwikkeld. De leesbaarheid informatiewaarde van de paragraaf kan worden verbeterd door een is toegenomen door een beter gebruik van paragraafnummers en dergelijk analyses toe te voegen, ook bij de andere cijfermatige minder technisch taalgebruik. Daarnaast is de informatiewaarde tabellen. Hierdoor krijgt de raad meer inzicht in de feiten achter de verbeterd door nog meer visualisaties toe te passen, maar ook cijfers. Overigens valt op dat de cijfers in het overzicht over 2019door deze specifieker te analyseren. Dit geldt in het bijzonder voor 2021 niet aansluiten met het meerjarenoverzicht in de jaarrekening de risicoanalyse in NARIS. Ook de opgave van de belangrijkste 2021. risico's is overzichtelijker. Daarnaast voldoet de paragraaf volledig aan het BBV en de financiële verordening 2022.
20/06/2023
11 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen
Reikwijdte van onze controle Kwaliteit van de paragrafen (2/4) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter
Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag
Jaarrekening Fraude(risico)
Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Onderhoud kapitaalgoederen Bedrijfsvoering ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij De paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen lijkt qua opzet en De paragraaf is in 2022 Onderstaand uitgebreid. De belangrijkste bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aanBedrijfsvoering die in het auditplan. hebben wij een samenvatting inhoud veel op de paragraaf in de jaarrekening van voorgaand jaar. wijziging is dat de resultaten uit het rechtmatigheidsonderzoek van opgenomen. Een belangrijke verbetering is dat er in de huidige paragraaf een de VIC zijn opgenomen in deze paragraaf. Deze uitwerking is naar . referentie wordt gemaakt naar het van toepassing zijnde onze mening zeer helder en duidelijk beschreven. In het bijzonder beleidskader. Daarnaast is de volgorde van de onderdelen in de de tabel waarin de omvang van de bevindingen met paragraaf gewijzigd, waardoor de opzet in onze optiek logischer is. kleuraanduiding is aangegeven heeft goede informatiewaarde. Naar onze mening zou de tekst nog wel iets ingekort kunnen Ook voor deze paragraaf geldt dat deze voldoet aan de bepalingen worden, bijvoorbeeld door de toelichting op de bevindingen kort in het BBV en de financiële verordening. samengevat in de tabel zelf op te nemen.
Daarnaast hebben de aanbevelingen meerwaarde voor de operationele organisatie, maar Financiering zijn ze erg gedetailleerd voor de jaarrekening. De paragraaf Financiering is volledig uitgewerkt, waarbij ten opzichte van voorgaand jaar beter inzicht wordt gegeven in de Wij ervaren de expliciete benoeming en uitwerking van de toekomstige ontwikkelingen van de financieringskasstromen en kernwaarden, zelforganisatie en prioriteitstellingen van de schuldpositie van de gemeente. Dit wordt ondersteund door organisatie als verbetering van de informatiewaarde van de eenvoudig te begrijpen visualisaties. Dit is een goede stap paragraaf. De paragraaf biedt net als vorig jaar voldoende plaats voorwaarts in de informatiewaarde en leesbaarheid van de voor een zelfkritische analyse. Tevens voldoet de paragraaf aan de paragraaf. Om de paragraaf niet nog langer te maken dan dat deze bepalingen in het BBV en de financiële verordening. al is, is de staat van herkomst en besteding van middelen niet langer opgenomen. De paragraaf voldoet aan het BBV. De inhoud is echter niet volledig in lijn met de nieuwe financiële verordening. Zo ontbreekt het aan de liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte voor de komende vier jaar, alsmede een expliciete weergave van het totaal van de schulden gespecificeerd naar looptijd en het verschuldigde rentepercentage. Impliciet is dit overigens wel zichtbaar.
20/06/2023
12 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen
Reikwijdte van onze controle Kwaliteit van de paragrafen (3/4) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter
Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag
Jaarrekening Fraude(risico)
Verbonden partijen ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij De paragraaf Verbonden partijen is niet gewijzigd ten opzichte van bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting voorgaand jaar. Deze paragraaf voldoet hiermee ook in de opgenomen. jaarrekening 2022 aan alle eisen van het BBV en Financiële . verordening. Ten opzichte van de jaarrekening 2021 is bij een aantal verbonden partijen wel meer informatie verstrekt waar dat nodig geacht werd, vooral ten aanzien van de risico’s. Dit geldt in het bijzonder voor de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU). Hierdoor is naar onze mening de informatiewaarde van de paragraaf toegenomen.
Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Grondbeleid De paragraaf Grondbeleid is in 2022 ingekort ten opzichte van de jaarrekening 2021. De belangrijkste reden is dat de risico’s die gepaard gaan met actieve grondexploitaties minder uitvoerig zijn beschreven omdat deze in detail zijn opgenomen in het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) 2023. Het is in het BBV toegestaan om dergelijke risico’s op één plek vast te leggen. Naar onze mening voldoet de paragraaf aan de eisen die het BBV aan deze paragraaf stelt. In de nieuwe financiële verordening is echter een aanvullende bepaling opgenomen die niet in de paragraaf is verwerkt. Dit betreft de bepaling uit artikel 16 lid 2a die aangeeft dat het college het verloop van de grondvoorraad inzichtelijk maakt in de paragraaf. Dit is wel gedaan voor de grond die zich in een actieve grondexploitatie bevindt, maar niet voor de overige grondvoorraad.
20/06/2023
13 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen
Reikwijdte van onze controle Kwaliteit van de paragrafen (4/4)
Oordeel bij de jaarrekening
De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij Advies: bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen. • Leg de inhoud van de paragrafen niet alleen langs
Oordeel Jaarverslag
Jaarrekening Fraude(risico)
de . meetlat van het BBV, maar ook van de Financiële verordening. • Versterk de koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar.
Interne beheersing
• Voorzie kwantitatieve analyses van verklarende kwalitatieve analyses.
Speerpunten
• Maak meer gebruik van grafieken en infographics.
Oordeel per paragraaf Zie onderstaand hoe wij de informatiewaarde per paragraaf beoordelen. Paragraaf
Oordeel
Oordeel
2022
2021
Ontwikkelingen voor uw organisatie
Lokale heffingen
Toereikend
Beperkt
Bijlagen
Weerstandsvermogen
Toereikend
Toereikend
Onderhoud kapitaalgoederen
Toereikend
Toereikend
Financiering
Toereikend
Toereikend
Bedrijfsvoering
Toereikend
Toereikend
Verbonden partijen
Toereikend
Toereikend
Grondbeleid
Toereikend
Toereikend
20/06/2023
14 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Onze bevindingen bij de jaarrekening Onderstaand hebben wij onze detailbevindingen op de aspecten rechtmatigheid en getrouwheid opgenomen boven de door u gestelde rapporteringstolerantie van € 50.000. Door op de bevinding te klikken krijgt u meer toelichting op de bevinding.
Jaarverslag Getrouwheid
Jaarrekening
Rechtmatigheid
fouten (x €1.000)
onzekerheden (x €1.000)
1. Prestatielevering Jeugdwet
0
1.019
2. Prestatielevering Wmo
0
433
3. Prestatielevering PGB totaal
0
1.294
4. Volledigheid verhuuropbrengsten
0
PM
Totaal
0
2.746
1.975
5.925
Fraude(risico)
fouten (x €1.000)
onzekerheden (x €1.000)
5. Bevindingen bij getrouwheid
0
2.746
6. Aanbestedingen wijken af van (EU) richtlijnen
222
0
Totaal
222
2.746
Goedkeuringstolerantie
1.975
5.925
Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Goedkeuringstolerantie
15 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag Jaarrekening
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
De totale kosten op de taakvelden maatwerkvoorzieningen, maatwerkdienstverlening en geëscaleerde zorg over 2022 bedragen € 29,6 miljoen. Dit is € 2,1 miljoen of 7,6% hoger dan de primaire begroting. Een belangrijk deel van deze toename is gedurende het jaar al gesignaleerd door het college. Dit heeft geleid tot een aanpassing van de begrote uitgaven bij de tussenrapportages van € 3,4 miljoen. Het werkelijke tekort is derhalve € 1,3 miljoen lager dan verwacht. Taakveld
Begroting primair 2022 (x €1.000)
Begroting bijgesteld 2022 (x €1.000)
Realisatie 2022 (x €1.000)
18- PGB
876
924
888
863
18- overig
14.171
16.880
17.394
17.822
18+ PGB
89
626
406
352
18+ overig
12.351
12.435
10.873
11.710
Totaal
27.487
30.865
29.561
30.747
Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Er is een wederom een tekort ontstaan in de uitvoering van de Jeugdwet
Fraude(risico)
Interne beheersing
Resultaten bedrijfsvoering
Realisatie 2021 (x €1.000)
Binnen het zorgdomein is een verschil zichtbaar in de kosten van de maatwerkvoorzieningen aan volwassenen en de kosten voor de voorzieningen aan minderjarigen. De kosten ten behoeve van volwassenen bedragen € 11,3 miljoen en blijven ruim binnen de primaire en bijgestelde begroting. Opvallend hierbij is dat de begroting gedurende het jaar juist naar boven was bijgesteld.
De kosten voor de uitvoering van de Jeugdwet zijn daarentegen hoger dan verwacht in de bijgestelde begroting. Hoewel wij ons realiseren dat deze kosten door de complexiteit ervan moeilijk te voorspellen zijn, constateren wij wederom dat de interne beheersing van de zorgkosten die voortkomen uit de uitvoering van de Jeugdwet verbeterd moet worden. Er worden weliswaar periodiek voortgangsrapportages opgesteld door RBL en gedeeld met de organisatie, maar deze zien vooral toe op de vergelijking van de werkelijke kosten tegen het afgesproken budget. Een toereikend onderbouwde analyse van de nog te verwachten kosten ontbreekt. Hierdoor is er beperkt grip op de kostenontwikkeling binnen dit domein. Gezien de hoogte en verwachte ontwikkeling van deze kosten is adequaat inzicht en toereikend voorspellend vermogen cruciaal.
Wat opvalt is dat de totale kosten binnen het zorgdomein in 2022 zijn afgenomen ten opzichte van 2021. De belangrijkste reden hiervoor is toegelicht in de jaarstukken onder het kopje Wat waren de kosten in de verantwoording bij programma 6. Vanuit het oogpunt van grip op kosten is de begroting op een andere wijze opgesteld, namelijk op basis van de te verwachten kosten bij uitvoering van de wettelijke taken en het huidige gemeentelijke beleid. Tegelijkertijd is met een nieuwe manier van indiceren en zelf uitvoeren van taken die voorheen (duurder) werden ingekocht geprobeerd de kosten te verlagen.
16 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Uw lasten in het sociaal domein geanalyseerd in vergelijking met andere gemeenten Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag Jaarrekening Fraude(risico)
Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Uw lasten in het sociaal domein geanalyseerd Op de volgende pagina hebben wij een visuele weergave gegeven van uw werkelijke lasten uit de jaarrekening 2022 ten opzichte van 2021, andere gemeenten in de provincie Utrecht, gemeenten met dezelfde omvang als die van u en van het gemiddelde voor Nederland. Hetzelfde hebben wij gedaan voor de lasten in de begroting 2023. Op basis van deze weergave kan geconcludeerd worden dat uw lasten per inwoner voor het sociaal domein, zowel in de begroting als in de jaarrekening, fors lager zijn dan gemiddeld voor andere gemeenten. Dit geldt zowel voor de vergelijking met gemeenten met uw omvang, in de provincie Noord-Holland en landelijk. Deze lagere kosten worden veroorzaakt door de kosten in het Wmo domein, maar vooral door de kosten van de uitvoering van Participatiewet. De kosten voor de uitvoering van de Jeugdwet zijn daarentegen wel hoger dan bij andere gemeenten in de provincie en in Nederland. Dit beeld zien wij landelijk overigens meer bij gemeenten met uw omvang. Dit blijkt ook uit de gemiddelde uitgaven van de gemeenten tussen 60.000-80.000 inwoners. Vergeleken met deze groep gemeenten blijven uw uitgaven per inwoner achter. Wat ons verder opvalt is dat uw gemeente geen kosten verantwoord die gemaakt worden voor Wijkteams. Wij hebben begrepen dat u wel gebruik maakt van dergelijke sociale teams.
Derhalve hebben wij het college geadviseerd om de kosten voor deze teams op het juiste taakveld te verantwoorden.
Gezien de ontwikkeling in de kosten binnen het sociaal domein, hebben wij deze verder geanalyseerd in de tijd. Op de volgende pagina hebben wij deze analyse visueel gemaakt. Op basis van deze weergave kan geconcludeerd worden dat uw lasten per inwoner voor het sociaal domein de afgelopen jaren een grillig verloop kennen. In 2021 was het gemiddelde bedrag per inwoner toegenomen ten opzichte van 2020, terwijl dit bedrag in 2022 een forse afname vertoond. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat het inwonersaantal van uw gemeente is toegenomen, maar zoals op de vorige pagina is aangegeven, zijn ook de totale kosten in het zorgdomein gedaald.
Verder valt het op dat de kosten per inwoner in het zorgdomein in de begroting 2023 sterk toegenomen zijn ten opzichte van de werkelijke uitgaven in 2022. In de begroting 2023 zijn de kosten voor Wmo en jeugdzorg samen bepaald op € 578 per inwoner, terwijl de werkelijke kosten over 2022 € 491 bedragen. De reden hiervoor is onder andere dat in 2022 enkele incidentele meevallers zijn verantwoord. Het kan echter ook een indicatie zijn dat de meer structureel gerealiseerde kostenbesparingen niet volledig zijn doorgerekend in de primaire begroting 2023. Derhalve raden wij u aan om bij bestuursrapportage kritisch te kijken naar de werkelijke ontwikkeling van de kosten. Bij de uitvoering van de Participatiewet zijn de verwachte gemiddelde kosten in 2023 juist veel lager dan de werkelijke kosten in 2022. Dit ligt meer in de lijn der verwachting gezien het feit dat in 2022 een fors beroep gedaan is op dit budget in het kader van de nasleep van COVID-19 en de opvang van vluchtelingen. Op basis van onze ervaring lijkt de daling echter aan de hoge kant.
17 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Overzicht lasten Wmo en Jeugd per inwoner Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag Jaarrekening Fraude(risico)
Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Resultaten bedrijfsvoering
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
18 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Overzicht lasten Wmo en Jeugd per inwoner Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag Jaarrekening Fraude(risico)
Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Resultaten bedrijfsvoering
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
19 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag Jaarrekening Fraude(risico)
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Interne beheersing binnen het sociaal domein heeft prioriteit De (financiële) interne beheersing binnen het sociale domein blijft aandacht vragen. Het management is zich ook terdege bewust van de noodzaak om te verbeteren, maar het ontbreekt in dit domein aan tijd en formatie, en hiermee aan de randvoorwaarden en prioriteit, om de noodzakelijke verbeteringen te realiseren. Hierover heeft het college de gemeenteraad gedurende verschillende momenten in het jaar geïnformeerd door middel van raadsinformatiebrieven en het document met daarin de prioriteiten die door het college zijn gesteld.
Interne beheersing Speerpunten
Resultaten bedrijfsvoering
Naar onze mening is het een compliment voor de organisatie dat zij zelfstandig de problemen heeft gesignaleerd en proactief aan de gemeenteraad heeft gecommuniceerd. Wij begrijpen ook de complexiteit van deze problematiek en de afweging die het management maakt om de continuïteit en tijdigheid van de zorg voorrang te geven. Het is echter ook onze rol om te benadrukken dat de gemeente in dit domein kwetsbaar is en belangrijke financiële risico’s loopt. Hieronder hebben wij dit in meer detail beschreven.
Prioriteit aan het reduceren van formele onrechtmatigheden De VIC heeft een aantal bevindingen gedaan die leiden tot een onzekerheid ten aanzien van de rechtmatigheid van de zorgkosten. Het betrof echter voornamelijk formele onjuistheden in de termijnen en opgestelde documentatie. Dit leidt niet tot financiële onrechtmatigheden, maar geeft wel een indicatie dat de ingezette verbetermaatregelen in 2022 nog niet het gehele jaar resultaat hebben gehad. In 2023 en verder stelt het management prioriteit aan het reduceren van de formele onrechtmatigheden.
Interne controles binnen zorgprocessen zijn weer opgestart Een aspect waarvoor wij in onze managementletter aandacht gevraagd hebben is de afwezigheid van interne controles op de zorgprocessen in de eerste lijn. Ultimo 2022 zijn nieuwe kwaliteitsmedewerkers aangenomen die interne controles uitvoeren. In 2023 hebben deze interne controles verder vorm gekregen. Wij hebben reeds met de organisatie gesproken over de opzet en bestaan van deze interne controles. De controle op de juiste werking van deze interne controles is onderdeel van het VIC plan 2023.
Prestatielevering sociaal domein is intern niet geborgd Om de prestatielevering door de zorgverleners vast te stellen, wordt tot op heden gesteund op de productieverantwoordingen van zorgverleners. Hierdoor bent u voor de rechtmatige uitvoering van de processen binnen het sociaal domein, maar ook voor de tijdige afronding van uw jaarrekening, afhankelijk van derde partijen. Op basis van de ontvangen prestatieverklaring van de zorgaanbieders is de totale onzekerheid uit deze hoofde ingeschat op € 2,7 miljoen. Deze onzekerheid kan als volgt worden gespecificeerd: • Jeugdwet € 1,0 miljoen • Wmo € 0,4 miljoen • Pgb € 1,3 miljoen Wij hebben het totale bedrag als onzeker meegenomen in onze oordeelsvorming ten aanzien van de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening.
20 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Resultaten bedrijfsvoering
Fysiek domein
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Schattingen sociaal domein zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2022 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering.
Jaarverslag Jaarrekening Fraude(risico)
Schattingspost
Nog te betalen zorgkosten
Interne beheersing
Oordeel
Toelichting
De nog te betalen kosten zijn bepaald op basis van de opgaven van de zorgverleners en de afloop van de balanspositie in 2022. Het verschil tussen deze opgaven en de reeds in de administratie verantwoorde lasten zijn als kortlopende schuld verantwoord op de balans. Deze schuld wijkt niet materieel af van onze controlebevindingen.
Speerpunten controleverschil
optimistisch
evenwichtig
voorzichtig
Bijlagen
controleverschil
Ontwikkelingen voor uw organisatie
21 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag Jaarrekening Fraude(risico) Interne beheersing
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Bijlagen
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
De grondexploitaties vertonen een positieve ontwikkeling In de grafiek op de volgende pagina blijkt dat de grondexploitaties zich in totaliteit positief ontwikkelen. In 2022 is de verwachte winst op eindwaarde van de grondexploitaties positief bijgesteld van € 12,5 miljoen naar € 12,9 miljoen. Deze hogere resultaten zijn vooral te danken aan de beter dan verwachte verkopen in grondexploitatie Weide II in Meerkerk. Dit heeft een positief op het verwachte eindresultaat van € 1,7 miljoen. Daar staat tegenover dat over de gehele breedte van de grondexploitaties sprake is van stijgende kosten voor bouw- en woonrijp maken. Dit heeft een negatief effect op het totale verwachte eindresultaat van ongeveer € 1,3 miljoen.
Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie
Resultaten bedrijfsvoering
Nota grondbeleid gemeente Vijfheerenlanden is vastgesteld Op 15 februari 2023 heeft de gemeenteraad de Nota Grondbeleid Vijfheerenlanden vastgesteld. Met deze nota heeft de gemeente gekozen voor een situationeel grondbeleid. Dit houdt in dat per project met behulp van het in de Nota benoemde afwegingskader een besluit wordt genomen welke vorm van grondbeleid het best passend is. In de nota is tevens een verwervingsmandaat opgenomen voor het strategisch verwerven van gronden en opstallen. De hoogte van dat mandaat is voor 2023 op € 2,5 miljoen vastgesteld. Dit mandaat kan jaarlijks desgewenst opnieuw worden vastgesteld middels een nieuw mandaatbesluit. Achteraf wordt een dergelijke verwerving verantwoord aan de hand van het daartoe ingerichte “verwervingsdocument”. Met de toevoeging van dit mandaat kan het college flexibeler handelen bij de aankoop van strategische gronden.
Informatieverstrekking naar de raad is verbeterd met het MPG Op 1 juni 2023 is de eerste Meerjaren Prognose Grondexploitatie (MPG) behandeld in de gemeenteraad. Wij zijn verheugd dat het college onze aanbeveling uit voorgaande jaren heeft overgenomen. Wij hebben het MPG doorgenomen als onderdeel van onze controlewerkzaamheden en zijn tevreden met het eerste resultaat. Naar onze mening wordt per project en op basis van een vaste structuur transparant weergegeven wat er gebeurd in de grondexploitaties. Tevens is een duidelijk samenvattend overzicht opgenomen van de financiële resultaten en zijn de bij de berekening gehanteerde parameters uiteengezet. Naar onze mening dat het MPG voldoende informatiewaarde heeft. Het college erkent in het document dat het document moet worden gezien als een dynamisch groeidocument dat de komende jaren kan en zal worden uitgebreid en verbeterd. Hierbij zullen ook eventuele wensen van de gemeenteraad vanuit haar kaderstellende en controlerende rol worden betrokken. Wij raden u derhalve aan om samen met het college deze wensen te bepalen. Hierbij kan gedacht worden aan een meer uitgebreide weergave van de project-specifieke risico’s.
22 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Financiële positie
Begrotingsrechtmatigheid
Bedragen x EUR 1.000 30.000
Oordeel Jaarverslag
25.000
Jaarrekening 20.000
Fraude(risico) Interne beheersing
15.000
Speerpunten 10.000
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
5.000
2019 2020 2021 2022
Verwacht resultaat 13.336 13.712 12.496 12.893
Verliesvoorziening 169 -
Reserve grondexploitatie 8.101 15.588 3.346 2.870
Boekwaarde 25.880 18.786 11.441 8.327
23 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag Jaarrekening Fraude(risico) Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Bijzonderheden in de jaarrekening Nieuwe grondexploitatie Werklandschap Meerkerk Op 13 december 2022 heeft de gemeenteraad de grondexploitatie Werklandschap Meerkerk IVa geopend. Deze grondexploitatie heeft een verwachte positief resultaat op eindwaarde van € 0,2 miljoen. Met de vaststelling is door de raad een amendement aangenomen waarbij het college de inspanningsverplichting heeft het resultaat van de exploitatie te verbeteren. De gemeente maakt in dit project alle gronden bouw- en woonrijp en geeft bouwkavels voor bedrijven uit.
Overigens bestaat bijna de helft van de boekwaarde uit de kosten die reeds zijn gemaakt voor de grondexploitatie De Weide II in Meerkerk. Voor deze grondexploitatie heeft echter al een (zeer) positieve aanbesteding plaatsgevonden. De levering van de gronden vindt echter in de toekomst plaats, waardoor de opbrengsten vanuit de aanbesteding nog niet verantwoord mogen worden. Het geeft echter aan dat het risicoprofiel van de grondexploitaties (nog) lager is dan de boekwaarde in de jaarrekening aangeeft.
In 2022 is voor € 1,5 miljoen aan investeringen verantwoord op deze grondexploitatie. Dit bedrag komt vanuit overboekingen uit andere balansposten, zoals grond uit de materiële vaste activa en onderzoekskosten uit de immateriële vaste activa.
De volledigheid van de verhuuropbrengsten is onzeker De VIC heeft geconstateerd dat er in het verhuurproces geen beheersmaatregelen aanwezig zijn waarmee de volledigheid van de verhuuradministratie wordt geborgd. Hierdoor is de volledigheid van de verhuuropbrengsten onzeker. Daarom hebben wij de volledigheid van de verhuuropbrengsten meegewogen als onzekerheid in de oordeelsvorming ten aanzien van de getrouwheid van de jaarrekening voor een PM bedrag. Overigens achten wij het risico zeer laag dat de gemiste verhuuropbrengst materieel is voor de jaarrekening.
Financieel risicoprofiel verder afgenomen De boekwaarde van de gronden in exploitatie in de balans is verder afgenomen van € 11,4 miljoen naar € 8,3 miljoen. De reden hiervan is dat er in 2022 een lager bedrag aan investeringen heeft plaatsgevonden in de grondexploitaties (€ 5,6 miljoen), dan verkopen van grond (€ 8,6 miljoen). De afname van de boekwaarde geeft aan dat het risicoprofiel van de grondexploitaties als geheel is afgenomen. Er hoeft immers een lager bedrag aan kosten die al gemaakt zijn worden goedgemaakt met verkopen die in de toekomst plaatsvinden.
24 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Schattingen fysiek domein zijn evenwichtig De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, de zogenaamde jaarschijven, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parametersbeoordeeld. Schattingspost
Oordeel
Toelichting Het college rekent binnen de grondexploitaties met een toekomstige rekenrente van 1,0% (2021: 1,0%). Dit percentage lijkt aan de hoge kant te zijn. In 2021 is de gehele leningenportefeuille geherfinancierd tegen een rente met een looptijd van 40 jaar tegen een gemiddelde van iets meer dan 0,7%. De omslagrente is ongeveer 0,6%. Derhalve lijkt de rente voorzichtig ingeschat. Volgens de Notitie Grondbeleid dient de daadwerkelijk betaalde rente over het vreemd vermogen te worden toegerekend op basis van de bruto-boekwaarde per 1-1-2021. Gezien het verschil van maximaal 0,4% is het effect niet materieel voor de jaarrekening als geheel.
Jaarrekening Fraude(risico)
Resultaten bedrijfsvoering
Gehanteerde rekenrente
Interne beheersing Speerpunten
De gehanteerde kostenstijging voor civiele werkzaamheden is 4% (2021: 4%), aflopend naar 2% in 2025. De verwachte toename in overige kosten bedraagt langjarig 2%. Deze aanname lijkt optimistisch. In het rapport van specialist Metafoor wordt voor de indexatie van de bouwkosten tot en met 2025 een marge gehanteerd tussen 3%8%. Pas vanaf 2026 wordt een stabiele prijsontwikkeling verondersteld van 2%. Het college heeft in een eerder stadium de kosten echter al met 10% verhoogd in de verwachtingen. Derhalve is het totaalbeeld realistisch.
v
Het college rekent met een opbrengstenstijging voor bedrijfskavels van 0%-2% (2021: 1,5%-2,5%). Voor woningbouw hanteert zij een stabiele stijging van 1,5%. Deze aanname lijkt optimistisch. Extern specialist Metafoor waarschuwt in haar rapport voor het risico op waardedaling in grondopbrengsten voor de komende jaren. De vraag naar woningen in met name Broekgraaf blijft echter onverminderd hoog. Derhalve kunnen wij ons vinden in de inschatting van het college.
Gehanteerde programmering
De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele marktomstandigheden, interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. De programmering is in 2022 niet materieel gewijzigd. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Verkoopprijzen
De prijzen zoals ingerekend in de grondexploitaties zijn veelal gebaseerd op marktinformatie of taxaties. Voor een aantal taxaties is de grondwaarde residueel bepaald (terugrekenend: V.O.N. prijs/huurprijs -/- bouwkosten -/- overige kosten = grondwaarde). Wij achten de gehanteerde prijsstelling voldoende onderbouwd.
Kostenstijging
Ontwikkelingen voor uw organisatie Opbrengststijging
Bijlagen
controleverschil
optimistisch
evenwichtig
voorzichtig
controleverschil
25 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
v
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag Jaarrekening
Fraude(risico) Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Alle controleverschillen zijn in de jaarrekening gecorrigeerd Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld.
Beperkte bevindingen bij rechtmatigheid van aanbestedingen Wij hebben geconstateerd dat de in 2021 ingezette verbetermaatregelen om de rechtmatigheid van de aanbestedingen in de eerste lijn te waarborgen, duidelijk vruchten begint af te werpen. Nadat vorig jaar de totale onrechtmatigheid al was afgenomen naar € 0,4 miljoen, is dit bedrag in 2022 verder gedaald naar € 0,2 miljoen. Deze onrechtmatigheden zijn in meer detail toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering.
Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2022 aanvaardbaar zijn en de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria geschikt.
Prestatielevering inkopen volledig kunnen vaststellen Wij hebben geconstateerd dat de (vaststelling van de) prestatielevering van inkopen nog niet altijd zichtbaar in het proces wordt vastgelegd. Dit is bevestigd vanuit de werkzaamheden van de VIC. Het is dit jaar wel mogelijk gebleken om achteraf de prestatielevering aan te tonen door de “prestatie-akkoord-verklaarders” (PAV’ers). Hierdoor resteert er geen onzekerheid meer die tot uitdrukking dient te komen in onze oordeelsvorming.
Bij onze controle hebben wij een zeer beperkt aantal onjuistheden geconstateerd. Tevens was het afsluitdossier zeer gedetailleerd en compleet. Deze positieve constateringen geven een indicatie dat de financiële administratie en het afsluitingsproces op een goede wijze zijn ingericht en uitgevoerd. Dit is een compliment voor de inzet en werkzaamheden van de medewerkers en adviseurs tijdens de jaarafsluiting. Alle controleverschillen boven onze rapporteringstolerantie van € 50.000 zijn in de jaarrekening gecorrigeerd.
26 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
v
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag Jaarrekening
Fraude(risico) Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Bijzonderheden in uw jaarrekening Formele onrechtmatigheden in het subsidieproces Bij de controle op de verstrekte en vastgestelde subsidies heeft de VIC geconstateerd dat regelmatig de in de Algemene Subsidieverordening genoemde termijnen en voorwaarden voor aanlevering van documenten niet worden nagekomen, verleningsbeschikkingen formele fouten bevatten een subsidieaanvragen niet altijd volledig zijn. Hierdoor is er sprake van (omvangrijke) formele onrechtmatigheden, omdat niet voldaan is aan de genoemde verordening en de Algemene wet bestuursrecht. Omdat er geen sprake is van financiële consequenties, wegen wij deze formele onrechtmatigheid niet mee in ons oordeel.
Wij raden u aan om een analyse uit te voeren naar de oorzaak van het groot aantal bevindingen in het subsidieproces. Indien blijkt dat de in de Algemene Subsidieverordening genoemde termijnen en voorwaarden niet passen binnen de werkprocessen van de organisatie, dan geven wij u in overweging op de verordening hierop aan te passen. Een alternatief zou zijn om de bepaling van de termijnen en voorwaarden binnen de kaders van de Algemene wet bestuursrecht te mandateren aan het college. Hiermee maken deze termijn geen onderdeel meer uit van het normenkader.
Egalisatievoorziening Riolering wederom toegenomen Uw gemeenteraad heeft met de vaststelling van het gemeentelijke rioleringsplan bepaald om in het tarief voor de rioolheffing niet te sparen voor toekomstige lasten. De middelen worden dan op begrotingsbasis gedoteerd aan een voorziening. Er moet extracomptabel worden aangetoond dat deze middelen binnen een redelijke termijn ingezet worden ter bestrijding van de lasten waarvoor een heffing is opgelegd. In ons accountantsverslag 2021 hebben wij u aangeraden om, gezien de forse omvang van de egalisatievoorziening Riolering, in overleg te treden met het college om de omvang van de voorziening Riolering nader te analyseren op oorzaak en toekomstige inzet. Wij hebben geconstateerd dat deze voorziening in 2022 opnieuw is toegenomen, omdat er een positief bedrag is gerealiseerd op het product Riolering van € 0,5 miljoen. Hierdoor is de voorziening opgelopen naar € 10,0 miljoen. Er is vooralsnog geen analyse beschikbaar of een deel van deze voorziening is veroorzaakt door efficiencywinsten (bijvoorbeeld bij aanbestedingen) of een hoger aantal aansluitingen dan in het GRP verwacht. Dit deel van de voorziening kan vrijvallen ten gunste van het resultaat .
27 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
v
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Resultaten bedrijfsvoering
Fysiek domein
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Schattingen domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2022 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering.
Oordeel Jaarverslag
Schattingspost
Oordeel
Toelichting We hebben de waardering van uw financiële vaste activa in detail gecontroleerd. Wij concluderen dat de inschattingen van het college ten aanzien van de kapitaalverstrekking en (gerelateerde) leningen evenwichtig tot stand zijn gekomen.
Jaarrekening Waardering financiële vaste activa
Fraude(risico) Interne beheersing
Aan de wijze van afschrijven op materiële vaste activa ligt de financiële verordening van de gemeente ten grondslag. De gehanteerde afschrijvingspercentages blijken uit de grondslagen van de jaarrekening. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn afgestemd op de economische levensduur van de (im)materiële vaste activa en daarmee aanvaardbaar. Wij hebben vastgesteld dat de gehanteerde uitgangspunten evenwichtig zijn.
Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Waardering (im)materiële vaste activa
Juistheid en volledigheid pensioenvoorzieningen wethouders
Gemeente Vijfheerenlanden beheert de pensioenen van haar (voormalige) wethouders in eigen beheer. Ter dekking van dit risico is een voorziening voor wethouderpensioenen (APPA) opgenomen. De gehanteerde parameters voor de berekening van deze voorziening sluiten aan bij recente actuariële uitgangspunten. Derhalve achten wij deze parameters evenwichtig.
controleverschil
optimistisch
evenwichtig
voorzichtig
controleverschil
28 Accountantsverslag 2022 Gemeente Vijfheerenlanden
vv
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Oordeel Jaarverslag Jaarrekening
Fraude(risico) Interne beheersing Speerpunten
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Begrotingsrechtmatigheid is toereikend toegelicht in de jaarrekening Een onderdeel van onze rechtmatigheidscontrole betreft de naleving van het budgetrecht van de raad. Overschrijdingen zijn in sommige gevallen onrechtmatig. Op basis van de Financiële verordening gemeente Vijfheerenlanden 2022 informeert het college de raad door middel van twee bestuursrapportages over de realisatie van de begroting van de gemeente. In deze bestuursrapportages worden afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten van de programma’s en investeringskredieten in de begroting groter dan € 50.000 toegelicht. Wij hebben geconstateerd dat er in de jaarrekening een voor het doel toereikende analyse is opgenomen van de budgetoverschrijdingen per programma, inclusief conclusievorming ten aanzien van de rechtmatigheid van de overschrijdingen. Tevens is een afzonderlijke analyse opgenomen van de overschrijding van de (restant)kredieten. Wij kunnen ons vinden in de conclusievorming door het college voor beide overzichten.
Overigens merken wij op dat in de jaarrekening geen analyse is opgenomen van de onderschrijding van de baten. Dit is niet in overeenstemming met de financiële verordening. In de Kadernota Rechtmatigheid is de begrotingsrechtmatigheid echter beperkt tot de uitgaven. Hiermee zijn de baten buiten onze oordeelsvorming geplaatst. Hoewel de geautoriseerde baten op diverse programma’s zijn onderschreden, leidt dit niet tot een onrechtmatigheid.