Bp Toelichting - Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen.pdf
Tekst van het document
TOELICHTING VAN HET BESTEMMINGSPLAN
STAMMERSHOEFSTRAAT-HOGELANDSEWEG, VIANEN GEMEENTE VIJFHEERENLANDEN
Opdrachtnummer
: 99.456
IDnr.
: NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01
Datum
: december 2021
Versie
:9
Auteurs
: mRO b.v.
Vastgesteld d.d.
:
mRO b.v. • Leeuwenveldseweg 16 H • 1382 LX • Weesp • 033 461 43 42 • info@mro.nl • www.mro.nl
INHOUD VAN DE TOELICHTING 1
INLEIDING...................................................................................... 4 1.1 1.2 1.3 1.4
2
AANLEIDING EN DOEL ............................................................................. 4 LIGGING EN BEGRENZING PLANGEBIED ......................................................... 4 VIGEREND BESTEMMINGSPLAN ................................................................... 6 LEESWIJZER ....................................................................................... 7 BESCHRIJVING PLANGEBIED .......................................................... 9
2.1 2.2 3
BESTAANDE SITUATIE ............................................................................. 9 NIEUWE SITUATIE ............................................................................... 14 BELEIDSKADER ............................................................................. 19
3.1 3.2 3.3 3.4 4
INLEIDING ....................................................................................... 19 RIJKSBELEID ..................................................................................... 19 PROVINCIAAL BELEID ........................................................................... 21 GEMEENTELIJK BELEID .......................................................................... 23 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .............................................. 28
4.1 GELUID ........................................................................................... 28 4.2 LUCHTKWALITEIT ................................................................................ 31 4.3 BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING (OMGEVINGSANALYSE) ................................... 34 4.4 EXTERNE VEILIGHEID ........................................................................... 35 4.5 BODEM ........................................................................................... 38 4.6 WATER ........................................................................................... 39 4.7 ECOLOGIE ........................................................................................ 44 4.8 ARCHEOLOGIE ................................................................................... 49 4.9 CULTUURHISTORIE .............................................................................. 51 4.10 KABELS EN LEIDINGEN .......................................................................... 53 4.11 VERKEER EN PARKEREN ......................................................................... 53 4.12 DUURZAAMHEID ................................................................................. 55 4.13 VORMVRIJE M.E.R.-BEOORDELING ............................................................ 57 5
JURIDISCHE ASPECTEN ................................................................ 59 5.1 5.2 5.3
INLEIDING ....................................................................................... 59 OPBOUW REGELS EN VERBEELDING ........................................................... 60 TOELICHTING OP DE ARTIKELEN ............................................................... 60
6
ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .............................................. 64
7
MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ..................................... 65 7.1 7.2
VOORBEREIDINGSFASE ......................................................................... 65 TER INZAGE LEGGING ONTWERPBESTEMMINGSPLAN ......................................... 67
Bijlagen bij de toelichting: 1. Alcedo B.V. “Inbreidingsplan Hogelandseweg en Stammershoefstraat te Vianen - Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai”, 6 maart 2020, 9 november 2020; 2. Van der Poel B.V., ‘Verkennend bodemonderzoek ter plaatse van: Stammershoefstraat en Hogelandseweg te Vianen’, 5 maart 2020; 3. EcoTierra – ecologisch adviesbureau, ‘Hogelandseweg/ Stammershoefstraat te Vianen - Quickscan flora en fauna in het kader van de Wet natuurbescherming’, 10 maart 2020; 4. EcoTierra – ecologisch adviesbureau, ‘Hogelandseweg/Stammershoefstraat te Vianen - Nader onderzoek naar vleermuizen, Gierzwaluw en Huismus’, 16 oktober 2020. 5. Resultaten en samenvatting digitale watertoets, 5 maart 2020. 6. ArcheoPro, ‘Stammershoefstraat - Hogelandseweg, Vianen - Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O); Bureauonderzoek en karterend booronderzoek’, (Archeologisch rapport Nr 20009), 7 april 2020; 7. mRO b.v., ‘Beeldkwaliteitsplan Stammershoefstraat – Hogelandseweg, Vianen, 21 mei 2021; 8. mRO bv, ‘Aanmeldnotitie Vormvrije m.e.r.-beoordeling Stammershoefstraat Hogelandseweg te Vianen, november 2020; 9. Nota beantwoording van zienswijzen.
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
3
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
1
INLEIDING
1.1
Aanleiding en doel
Woningbouwvereniging LEKSTEDEwonen uit Vianen is voornemens om de woonpercelen gelegen op de hoek van de Stammershoefstraat – Hogelandseweg in Vianen te herontwikkelen. De vijf woningen aan de Stammershoefstraat 2 t/m 10 voldoen bouwkundig en qua uitrusting namelijk niet meer aan de huidige eisen en wensen van deze tijd. Deze woningen worden daarom gesloopt. In overleg met de gemeente Vijfheerenlanden is besloten om ook het direct achterliggende terrein, welke in gebruik is als volkstuin en waar het gebouw van De Vogelvriend staat, bij de herontwikkeling te betrekken. Om het plan nog meer te optimaliseren worden ook de drie grondgebonden woningen aan de Hogelandseweg 64 t/m 68 meegenomen in het plan. Met deze herontwikkeling wordt verder invulling gegeven aan de verduurzaming van de wijk Hogeland/ Zederik, waarmee LEKSTEDEwonen al sinds 2012 bezig is. Inmiddels heeft initiatiefnemer zijn plannen met omwonenden besproken en op basis daarvan een voorontwerp bouwplan uitgewerkt. Het beoogde bouwplan past niet binnen de regels voor deze locatie in het geldende bestemmingsplan ‘Kom Vianen’. Om binnen de planlocatie nieuwe woningen voor een bredere doelgroep te kunnen bouwen, en waarbij ook een herinrichting van het aangrenzende terrein mogelijk wordt gemaakt, dient een planologische procedure te worden doorlopen.
Het voorliggende bestemmingsplan ‘Stammershoefstraat - Hogelandseweg, Vianen’ voorziet hierin. 1.2
Ligging en begrenzing plangebied
De planlocatie ligt in de wijk Hogeland/Zederik als onderdeel van de bebouwde kom van Vianen, op de hoek van de Stammershoefstraat – Hogelandseweg. Het plangebied heeft betrekking op twee percelen, kadastraal bekend onder gemeente Vianen, sectie B, nummers 6707, 6708 (gedeeltelijk) en 7811 (gedeeltelijk), en heeft een omvang van ca. 2.570 m2. Daarbij wordt opgemerkt dat het perceel met nr. 6708 in eigendom is van initiatiefnemer LEKSTEDEwonen. Het direct aangrenzende en achterliggende perceel met nr. 6707, alsook het deel van het perceel met nr. 7811 dat grenst aan de Stammershoefstraat, is in eigendom van de gemeente Vijfheerenlanden. Het gebied ligt in een woonwijk en wordt in het noordwesten, noorden en noordoosten begrensd door zij- en achtertuinen / erven behorend bij de grondgebonden rijwoningen aan respectievelijk de Hogelandseweg, Van Maurikstraat en Stammershoefstraat. In het zuidwesten wordt het plangebied begrensd door de Hogelandseweg. Een bestaand voetpad met daaraan grenzend een relatief brede groenstrook parallel aan de Stammershoefstraat zorgt voor een begrenzing in het zuidoosten. In bijgaande figuren 1 en 2 zijn de ligging en begrenzing van het plangebied weergegeven.
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
4
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
Figuur 1 – Globale ligging plangebied op een topografische kaart (bron: PDOK viewer)
Figuur 2 – Begrenzing plangebied op een luchtfoto, in combinatie met de kadastrale kaart (bron: PDOK viewer)
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
5
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
1.3
Vigerend bestemmingsplan
1.3.1 Huidige bestemmingen Het plangebied maakt momenteel deel uit van het bestemmingsplan ‘Kom Vianen’. Dit plan is op 11 mei 2010 door de gemeenteraad van de toenmalige gemeente Vianen1 vastgesteld, in combinatie met het ‘Reparatieplan bijgebouwen’ (vastgesteld op 27 november 2018). In figuur 3 is een uitsnede van de bijbehorende verbeelding opgenomen, waarbij het plangebied in rood is omlijnd.
Figuur 3 - Uitsnede vigerend bestemmingsplan ‘Kom Vianen’ met rood omlijnd het plangebied (bron: ruimtelijkeplannen.nl))
De bestaande woningen en de direct aangrenzende gronden aan de voorzijde hebben de bestemmingen 'Wonen’ en ‘Tuin’ als bedoeld in artikel 19 en 15 van de bijbehorende regels. De gronden zijn daarmee bestemd voor wonen, al dan niet in combinatie met een beroep of bedrijf aan huis, en de daarbij behorende tuinen en erven. De woningen (hoofdgebouwen) zijn uitsluitend toegestaan binnen het op de verbeelding aangeduide bouwvlak. Daarbij is het maximum aantal toegestane woningen ook aangeduid; binnen het bouwvlak aan de Stammershoefstraat bedraagt dit 5 woningen en binnen het bouwvlak aan de Hogelandseweg 3 woningen. Dit mogen geen gestapelde woningen zijn. De maximum toegestane goot- en bouwhoogte van de woningen bedraagt 6 respectievelijk 10 meter. Buiten 1
Vanaf 1 januari 2019 is de gemeente Vianen samen met de gemeenten Leerdam en Zederik opgegaan in de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
6
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
de bouwvlakken is per woning maximaal 60 m2 aan bijgebouwen toegestaan met een maximum toegestane goot- en bouwhoogte van 3 respectievelijk 4,5 meter. Het gebouw van De Vogelvriend en direct aangrenzende gronden, gelegen aan de Hogelandseweg 68a, hebben de bestemming ‘Maatschappelijk’ (artikel 11). Daarmee zijn de gronden bestemd voor het uitoefenen van activiteiten gericht op sociale, maatschappelijke, educatieve en openbare dienstverlening, waaronder begrepen: gezondheidszorg, zorg en welzijn, jeugd- en kinderopvang, onderwijs, religie, bibliotheken, openbare dienstverlening, en verenigingsleven. De maximum toegestane bouwhoogte van gebouwen bedraagt 4 meter. Het pad naar ‘De Vogelvriend’ en de gronden daar direct achter zijn bestemd als ‘VerkeerVerblijfsgebied’ en ‘Groen’. Gebouwen zijn hier niet toegestaan. Verder geldt er voor het gehele plangebied een dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie -2’, ter bescherming van de ter plaatse aanwezige hoge archeologische verwachtingswaarde. Volgens deze dubbelbestemming is het zonder omgevingsvergunning verboden om bouw- of grondwerkzaamheden te verrichten. Wel geldt er een zogenaamde ‘ondergrens’ voor de vergunningplicht, dan wel dient er met een archeologisch rapport aangetoond te worden dat de archeologische waarden daardoor niet worden aangetast.
Er heeft een inventariserend veld-, bureau- en karterend booronderzoek plaatsgevonden. Hieruit is gebleken dat er geen archeologische waarden worden aangetast met het beoogde bouwplan. Hier wordt verder op ingegaan in hoofdstuk 4.8 van deze toelichting. Tot slot ligt er ook over het gehele plangebied een gebiedsaanduiding ‘milieuzone’. Deze aanduiding heeft een meer signalerende functie, de voormalige Provinciale Milieuverordening was hierin leidend. Binnen deze zone, een zogenaamde boringsvrije zone voor de instandhouding en bescherming van drinkwater, zijn grondwerkzaamheden op een diepte van 40 meter of meer niet toegestaan. 1.3.2 Afwijking ten opzichte van het vigerend bestemmingsplan Het plan omvat de sloop van de bestaande grondgebonden woningen en het gebouw van ‘De Vogelvriend’, in combinatie met het verwijderen van de volkstuinen. Hiervoor wordt een nieuw woningbouwplan ontwikkeld. De bouwregels van de huidige woonbestemming (situering bouwvlakken, toegestane bouwhoogte, aantal woningen, en uitsluitend grondgebonden woningen), in combinatie met de bestemmingsomschrijving van de maatschappelijk- en groenbestemming, laten een integrale herontwikkeling voor woningbouw niet zonder meer toe. 1.4
Leeswijzer
De toelichting is verder als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 2 beschrijft de planlocatie, waarbij eerst kort ingegaan wordt op de bestaande situatie en daarna de beoogde ontwikkeling wordt beschreven. Het van toepassing zijnde beleid op zowel rijks-, provinciaal-, en gemeentelijk niveau wordt in hoofdstuk 3 verwoord. Hoofdstuk 4 gaat in op diverse relevante milieu- en omgevingsaspecten, ook wel de randvoorwaarden van het plan genoemd. In hoofdstuk 5 ‘Juridische aspecten’ wordt een toelichting op de verbeelding en de planregels gegeven, waarna in hoofdstuk 6 de economische uitvoerbaarheid van het plan volgt.
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
7
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
Tot slot beschrijft hoofdstuk 7 de maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan (resultaten van de inspraak en het wettelijke vooroverleg over het plan).
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
8
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
2
BESCHRIJVING PLANGEBIED
In dit hoofdstuk wordt een beschrijving van het plangebied gegeven, zowel van de bestaande situatie alsook van de gewenste nieuwe situatie (met de beoogde planontwikkeling). 2.1
Bestaande situatie
2.1.1 Het plangebied in de omgeving De planlocatie is gesitueerd op de hoek van de Stammershoefstraat Hogelandseweg en maakt onderdeel uit van de bestaande stedelijke structuur van Vianen, specifiek de wijk Zederik. Zederik is een naoorlogse uitbreidingswijk van de kern Vianen en is gebouwd in meerdere fasen. De buurt wordt onder andere begrensd door de Louise Christinestraat, Wilhelminastraat, Stammershoefstraat en Prins Bernhardstraat. De bebouwing bestaat in hoofdzaak uit rijenwoningen in twee bouwlagen met zadeldak met rechte rooilijnen die evenwijdig aan de straat lopen. De voorgevels zijn daarbij in de regel georiënteerd op de straat. Naast grondgebonden woningen komen incidenteel ook gestapelde woningen voor. Dit is vooral aanwezig aan de Stammershoefstraat, noordoostelijk van het plangebied, waar LEKSTEDEwonen recent een nieuw woningbouwplan heeft afgerond. Het betrof eveneens een herstructureringsproject. In de wijk Zederik overheerst de woonfunctie. Alleen aan de Burg. Jonkheer Hoeufftlaan komen meer structureel ook andere functies voor. De Burg. Jhr. Hoeufftlaan, met in het verlengde daarvan de Prinses Julianastraat, alsook de Prins Bernhardstraat vormen een belangrijke verbindingsroute naar de (historische) binnenstad van Vianen. Samen met de Aimee Bonnastraat zorgen deze wegen voor een belangrijke ontsluitingsfunctie in dit deel van de kern Vianen.
De meeste bebouwing in de wijk wordt rechtstreeks of via woonstraten op deze wegen ontsloten. Dit geldt ook voor de Stammershoefstraat en de Hogelandseweg. 2.1.2 Het plangebied Het plangebied zelf heeft betrekking op de woningen en bijbehorende percelen / tuinen gelegen aan de Stammershoefstraat 2 t/m 10 en de Hogelandseweg 64 t/m 68, alsook het direct achterliggende terrein. Bebouwing De woningen aan de Stammershoefstraat bestaan uit een woonblok van vijf (senioren)woningen en is uitgevoerd in één bouwlaag met een kap. De woningen zijn met de voorzijde op een relatief brede groenstrook georiënteerd die parallel aan de Stammershoefstraat loopt. De afstand tot aan de weg (Stammershoefstraat) is daardoor met ruim 12 meter relatief groot. Dit in tegenstelling tot de afstand met de aangrenzende woonpercelen aan de oostzijde van het plangebied, aangezien het woonblok ter plaatse tot in de erfgrens is gebouwd. Hierdoor staat het woonblok binnen het plangebied erg dicht op de bestaande hoekwoning (Stammershoefstraat 12) van het belendende woonblok. De woningen aan de Hogelandseweg bestaan uit een woonblok van drie woningen, welke is uitgevoerd in twee bouwlagen met een kap. De voorgevelrooilijn loopt
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
9
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
evenwijdig aan de straat, alsook in het verlengde met de bestaande zijgevel van de woning Stammershoefstraat 2. Het binnenterrein Op het direct achterliggende terrein, gelegen aan de Hogelandseweg 68a, staat een gebouw dat in gebruik is door de vogelvereniging ‘De Vogelvriend’. Dit gebouw bestaat uit één bouwlaag met een kap en is te bereiken via een bestaand pad tussen de woningen Stammershoefstraat 2 en Hogelandseweg 68. Het overige deel van het ‘binnenterrein’ is in gebruik als volkstuin. Deze volkstuinen zijn eveneens via het reeds genoemde pad te bereiken. Bomen/groen In het plantgebied zijn geen bomen aanwezig. De laanbomen langs de Hogelandseweg blijven behouden. Het binnenterrein is deels in gebruik bij een volkstuinvereniging. Dit gebruik zal moeten wijken om de parkeervoorzieningen aan te leggen. Het resterende deel wordt ingericht als openbaar groen met passende beplanting. Parkeren Binnen het plangebied is geen mogelijkheid om op eigen terrein te parkeren. Hiervoor dienen de bestaande openbare parkeerplaatsen in de directe omgeving te worden aangewend. Het betreft bestaande parkeerstroken (‘langsparkeren’) in de aangrenzende woonstraten. Bijgaande figuur en foto’s geven een impressie van de huidige situatie van het plangebied en haar directe omgeving.
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
10
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
Figuur 4 – Luchtfoto ter hoogte van het plangebied in relatie tot de directe omgeving
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
11
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
Figuur 5 – Foto plangebied, bezien vanaf de hoek Stammershoefstraat (rechts) en de Hogelandseweg (links) (bron: Google Streetview)
Figuur 6 – Foto van de bestaande en te slopen woningen binnen het plangebied, bezien vanaf de Hogelandseweg, ter hoogte van het bestaande pad richting het gebouw van De Vogelvriend en de volkstuinen (bron: Google Streetview)
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
12
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
Figuur 7 - Foto van het bestaande (en te slopen) gebouw van ‘De Vogelvriend’, met aan de rechterzijde het bestaande pad (bron: EcoTierra)
Figuur 8 – Foto van de bestaande volkstuinen in het achterliggende terrein (bron: EcoTierra)
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
13
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
2.2
Nieuwe situatie
2.2.1 Het initiatief Zoals reeds in hoofdstuk 1 van deze plantoelichting is aangegeven, wordt met het voorliggende plan ingezet op de herstructurering van een binnenstedelijke locatie aan de Stammershoefstraat, hoek Hogelandseweg in de kern Vianen. Op initiatief van woningbouwvereniging LEKSTEDEwonen worden 8 bestaande grondgebonden woningen gesloopt. Ook het bestaande gebouw van De Vogelvriend wordt gesloopt en de aangrenzende volkstuinen worden verwijderd. Hiervoor in de plaats worden maximaal 20 woningen teruggebouwd (een combinatie van grondgebonden woningen en gestapelde woningen) en wordt ook voorzien in parkeerplaatsen en ontsluiting van het terrein. Het nieuwe woningbouwplan op de locatie Stammershoefstraat-Hogelandseweg staat niet geheel op zichzelf. Met de beoogde herontwikkeling wordt verder invulling gegeven aan de verduurzaming van de wijk Hogeland / Zederik, waarmee LEKSTEDEwonen al sinds 2012 bezig is.
Zo zijn er al verschillende plannen in de wijk gerealiseerd en afgerond: • Sloop en nieuwbouw De Poorten van Oranje (opgeleverd in 2016); • Kozijnvervanging en isoleren van diverse woningen Van den Brinkstraat e.o (opgeleverd in 2016-2019); • Sloop en nieuwbouw voormalige hoogbouw aan de Stammershoefstraat (opgeleverd in 2018); • Grootonderhoud en verduurzaming van de eengezinswoningen op de Stammershoefstraat, Hogelandseweg, Van Mourikstraat en Cambierstraat (opgeleverd in 2019); • Verduurzaming vier woningen aan de Mr. M.C. van Hallstraat (opgeleverd eind 2019). De volgende fase van de verduurzaming van de wijk is de herontwikkeling van de locatie Stammershoefstraat 2 t/m 10 en Hogelandseweg 64 t/m 68 en 68a. 2.2.2 Ruimtelijke uitgangspunten Voor het projectgebied is nog geen definitieve verkaveling van het nieuwe woongebied bekend. Dit is aan de ontwikkelende partij, in opdracht van en samenwerking met LEKSTEDEwonen. Vanuit LEKSTEDEwonen is daarbij wel aangegeven dat er rijwoningen aan de Hogelandseweg worden voorzien, ter hoogte van de drie bestaande rijwoningen. Aan de zijde van de Stammershoefstraat worden appartementen beoogd. Het binnenterrein, dat in eigendom is van de gemeente, wordt gebruikt ten behoeve van het parkeren. In figuur 9 is hier een visualisatie van weergegeven, in de vorm van het inrichtingsplan. Deze parkeeroplossing dient mee ontworpen te worden.
In paragraaf 4.11.2 van deze toelichting zal dieper in worden gegaan op het onderdeel parkeren. Verder heeft de gemeente een aantal (ruimtelijke) uitgangspunten opgesteld die bij de herontwikkeling van het gebied in acht genomen moeten worden: • Voldoende afstand houden tussen de bouwblokken (o.a. daglicht/ licht, lucht en ruimte). • De oorspronkelijke stedenbouwkundige structuur respecteren; o Bouwen van de binnenterreinen ligt niet voor de hand; o Bouwen langs de bestaande wegenstructuur;
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
14
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
Afstand tussen de bouwblokken en gerelateerd aan hoogten van de bouwblokken. Financiële haalbaarheid van het plan, voldoende aantal wooneenheden/ appartementen opnemen; De nieuwe gevels moeten passen in het straatbeeld. Met het toevoegen van nieuwe woningen moet rekening gehouden worden met extra parkeerplaatsen. Zie in dit kader ook paragraaf 4.11 van deze plantoelichting. Deze parkeerplaatsen dienen binnen het plangebied te worden gerealiseerd, waarbij rekening gehouden moet worden dat een aandeel langs de openbare weg dient te worden gerealiseerd. o
• • •
2.2.3 Inrichtingsplan Ten behoeve van de beoogde woningbouwontwikkeling is een concept inrichtingsplan opgesteld dat uitgaat van maximaal 20 woningen. In figuur 9 is het voorlopig ontwerp hiervan in beeld gebracht. Het plan bestaat uit: • 5 aaneengebouwde grondgebonden woningen (rijwoningen) aan de zijde van de Hogelandseweg in 2 lagen met een kap; • Een gebouw met 15 appartementen op de hoek Stammershoefstraat – Hogelandseweg georiënteerd op zowel de Stammershoefstraat als de Hogelandseweg.
Figuur 9 – Concept- Inrichtingsplan herontwikkeling Stammershoefstraat – Hogelandseweg (bron: Architecten Loor en Verkuil)
Er is bewust gekozen om de gestapelde woningen (appartementen) op de hoek van de twee bestaande straten te situeren. Door dit type woningen kan een markant gebouw ontworpen worden, bestaande uit maximaal 3 bouwlagen. Het gebouw
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
15
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
dient daarbij op zowel de Stammershoefstraat alsook op de Hogelandseweg georiënteerd te zijn, wat de beeldkwaliteit ten goede komt.
Figuur 10 – Ter illustratie het gebouw met de appartementen (bron: Architecten Loor en Verkuil)
De rijwoningen kunnen uitgevoerd worden in twee bouwlagen met een kap. In het voorliggende concept-plan is op het direct achterliggende terrein voorzien in een parkeerterrein die ruimte biedt aan 21 parkeerplaatsen. Deze parkeerplaatsen worden in oostelijke richting ontsloten op de Stammershoefstraat.
Figuur 11 – Ter illustratie de rijwoningen (bron: Architecten Loor en Verkuil)
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
16
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
2.2.4 Planologische vertaling De beoogde nieuwe woningen met het erf en de bijbehorende bouwwerken krijgen de bestemming ‘Wonen’. De regels daarvoor zijn afgestemd op de regels van het bestemmingsplan ‘Kom Vianen’ maar op maat bestemd voor de onderhavige ontwikkeling. Het appartementengebouw heeft een bouwaanduiding ‘gestapeld’ [gs] gekregen. Alleen ter plaatse van deze aanduiding zijn gestapelde woningen toegestaan. Per bouwvlak is aangeduid hoeveel wooneenheden daar maximaal zijn toegestaan en wat de maximum goothoogte en bouwhoogte is. Hoofdgebouwen zijn alleen binnen het bouwvlak toegestaan en bijbehorende bouwwerken (zoals schuurtjes en bergingen) daar ook buiten. In verband met de flexibiliteit (bij de aanvraag omgevingsvergunning) is ter hoogte van de entree van het appartementengebouw (het trappenhuis) een specifieke bouwaanduiding opgenomen, te weten ‘specifieke bouwaanduiding – trappenhuis’ [sba-tra]. Hiermee bestaat de mogelijkheid om dit deel van het gebouwen verder van de Hogelandseweg te situeren. Wel zijn de afmetingen (horizontale diepte en breedte) in de regels vastgelegd. De gronden voor de voorgevel hebben de bestemming ‘Tuin’ gekregen. Omdat de balkons van het appartementengebouw oversteken boven deze voortuin is daarvoor een specifieke regeling opgenomen in de bestemming ‘Tuin’.
Op de verbeelding zijn deze gronden daartoe aangeduid met ‘specifieke bouwaanduiding-balkons’ [sbabal]. De toegangsweg naar het binnenterrein heeft net zoals in het geldende bestemmingsplan ‘Kom Vianen’ de bestemming ‘Verkeer-Verblijfsgebied’ gekregen. Hiermee is de auto-ontsluiting van het binnenterrein mogelijk. Het binnenterrein zelf heeft net als in het geldende bestemmingsplan ‘Kom Vianen’ de bestemming ‘Groen’ gekregen. Daarbinnen zijn paden gewoon toegestaan, maar is parkeren alleen toegestaan ter plaatse van de aanduiding ‘parkeerterrein’ (p). In dit gebied kan ook de waterberging worden gerealiseerd. Zie daartoe de gelijkluidende aanduiding. In figuur 12 is de verbeelding van het nieuwe bestemmingsplan weergegeven.
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
17
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
Figuur 12 – Uitsnede verbeelding bestemmingsplan ‘Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen’
Om ook de beeldkwaliteit te borgen is een beeldkwaliteitsplan opgesteld dat als bijlage achter deze toelichting is opgenomen.
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
18
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
3
BELEIDSKADER
3.1
Inleiding
Bij het opstellen van ruimtelijke plannen, zoals een bestemmingsplan, moet rekening worden gehouden met het beleid van diverse overheden. De meest relevante beleidsaspecten die betrekking hebben op het plangebied worden in dit hoofdstuk uiteengezet. Onderscheid is aangebracht in rijksbeleid (paragraaf 3.2), provinciaal beleid (paragraaf 3.3) en gemeentelijk beleid (paragraaf 3.4). 3.2
Rijksbeleid
3.2.1 Nationale omgevingsvisie De kaders van het rijksbeleid op het gebied van de fysieke leefomgeving zijn opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De NOVI is op 11 september 2020 vastgesteld en is vanaf 12 februari 2021 bindend voor het Rijk als geldende visie onder Wet ruimtelijke ordening. De NOVI vervangt daarmee de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR, 2012). Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Nederland staat immers voor een aantal urgente opgaven, die zowel lokaal, nationaal als wereldwijd spelen. Het zijn grote en complexe opgaven op het gebied van klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Deze opgaven zullen Nederland flink veranderen. De toenemende druk op de fysieke leefomgeving vraagt daarbij om een actiever Rijksoverheid. De NOVI stelt een integrale aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisatie, en met meer regie vanuit het Rijk. Regie vanuit het Rijk betekent echter niet het centraliseren van taken en verantwoordelijkheden; wel het geven van richting op grote opgaven en regie op goed samenspel, zowel publiek als publiek/privaat.
In de NOVI zijn de genoemde opgaven samengevat in vier prioriteiten: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; een duurzaam en economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om dit te bereiken worden 21 nationale belangen benoemt in de NOVI waarop de nationale overheid zich richt. Deze hebben onder andere betrekking op het zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften, het waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem, het beperken van klimaatverandering, het waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via (buis)leidingen, het behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang en het verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit. Deze 21 nationale belangen hebben ook een relatie met het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), zie ook paragraaf 3.1.2. Relatie met het plangebied Het beoogde nieuwe woningbouwplan betreft een herstructurering van een binnenstedelijke locatie aan de Stammershoefstraat-Hogelandseweg in de kern
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
19
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
Vianen en past daarmee goed bij punt vijf van de NOVI, namelijk ‘Zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woningbehoeften’. De vijf woningen aan de Stammershoefstraat 2 t/m 10 voldoen bouwkundig en qua uitrusting namelijk niet meer aan de huidige eisen en wensen van deze tijd. Deze woningen worden daarom gesloopt. Hiervoor in de plaats worden maximaal 20 woningen teruggebouwd (een combinatie van grondgebonden woningen en gestapelde woningen). Om het plan nog meer te optimaliseren worden ook de drie grondgebonden woningen aan de Hogelandseweg 64 t/m 68 meegenomen in het plan. Met deze herontwikkeling wordt verder invulling gegeven aan de verduurzaming van de wijk Hogeland/ Zederik. Daarmee past het binnen de beleidsuitgangspunten van de NOVI. Verder worden in de NOVI geen specifieke uitspraken gedaan met betrekking tot het plangebied. 3.2.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Ten behoeve van de bescherming en de verwezenlijking van de nationale belangen, worden in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) algemene regels voorgeschreven die bindend zijn voor de lagere overheden als provincie en gemeente. Hoewel in het Barro de kaderstellende uitspraken uit de voorheen geldende SVIR werden bevestigd, blijven deze ook onder de NOVI gelden.
Het gaat hierbij onder meer om de volgende onderwerpen: Rijksvaarwegen; Hoofdwegen en hoofdspoorwegen; Elektriciteitsvoorziening; Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen; Natuurnetwerk Nederland (voorheen Ecologische hoofdstructuur); Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte). Relatie met het plangebied Het plangebied maakt geen deel uit van de bovengenoemde gebieden. Daarmee is de beoogde ontwikkeling in voorliggend bestemmingsplan niet strijdig met het nationaal ruimtelijk belang, zoals neergelegd in het Barro. 3.2.3 Besluit ruimtelijke ordening In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) zijn regels opgenomen die eisen stellen aan de inhoud van een toelichting op een bestemmingsplan. Een toelichting dient een verantwoording van de in het plan gemaakte keuzen te bevatten, net als een waterparagraaf, de uitkomsten van het vooroverleg, resultaten van eventueel verrichte onderzoeken, inzichten over de uitvoerbaarheid van het plan, etc. Deze toelichting voldoet daaraan. Verder dient een bestemmingsplan dat voorziet in nieuwe stedelijke ontwikkelingen een verantwoording te bevatten aan de hand van de zogenoemde 'Ladder voor duurzame verstedelijking' (hierna: de Ladder), die is vastgelegd in artikel 3.1.6, lid 2 van het Bro.
Dit afwegingskader verplicht overheden tot het maken van een zorgvuldige ruimtelijke afweging bij het mogelijk maken van nieuwe stedelijke ontwikkelingen in een bestemmingsplan. Het doel is om te komen tot zorgvuldig ruimtegebruik. De Ladder ziet erop toe dat de toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving bevat van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
20
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
voorzien, bevat de toelichting vervolgens een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Alvorens te toetsen aan de Ladder dient te worden vastgesteld of sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Dit begrip is in artikel 1.1.1 Bro gedefinieerd als een "ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen". Relatie met het plangebied Als onderdeel van de beoogde herstructurering die in voorliggend bestemmingsplan planologisch mogelijk wordt gemaakt, worden 8 bestaande grondgebonden woningen gesloopt, alsmede een gebouw van de duivenvereniging. Hiervoor in de plaats worden maximaal 20 woningen teruggebouwd (een combinatie van grondgebonden woningen en gestapelde woningen). Met deze nieuwe woningen wordt echter geen nieuw beslag gelegd op schaarse ruimte. Het gaat om de herstructurering van een bestaande woonlocatie in bestaand stedelijk gebied. Op deze bestaande stedelijke woonlocatie wordt een aantal bestaande grondgebonden woningen vervangen door een 3-laags woongebouw met appartementen. Met deze herstructurering wordt schaarse ruimte zorgvuldig benut. Daar komt bij dat de 12 extra woningen bijdragen aan de woningbouwopgave van de gemeente conform de behoefte zoals in de Woonvisie Vijfheerenlanden 2020-2025 opgenomen.
De beoogde ontwikkeling met 12 extra woningen op een bestaande woningbouwlocatie in het stedelijke gebied is in overeenstemming met de ladder voor duurzame verstedelijking. 3.2.4 Milieuwetgeving Bij het opstellen van ruimtelijke plannen is diverse (milieu)wetgeving van toepassing, waaronder de Wet luchtkwaliteit, de Erfgoedwet, de Wet natuurbescherming, de Wet geluidhinder, etc. Op deze aspecten zal in hoofdstuk 4 nader worden ingegaan. 3.3
Provinciaal beleid
3.3.1 Omgevingsvisie Provincie Utrecht Op 10 maart 2021 hebben Provinciale Staten de nieuwe Omgevingsvisie Provincie Utrecht vastgesteld. De Omgevingsvisie is vanaf 1 april 2021 in werking getreden. In de Omgevingsvisie beschrijft de provincie het ruimtelijk beleid voor de periode tot 2050. Daarbij worden zeven beleidsthema’s beschreven: • Stad en land gezond; • Klimaatbestendig en waterrobuust; • Duurzame energie; • Vitale steden en dorpen; • Duurzaam, gezond en veilig bereikbaar; • Levend landschap, erfgoed en cultuur; • Toekomstbestendige natuur en landbouw. Bij nieuwe ontwikkelingen is het zaak om zorgvuldig om te gaan met de ruimte. De provincie hanteert bij de locatiekeuze voor nieuwe verstedelijking de volgende basisprincipes: • zo veel mogelijk binnenstedelijk/binnendorps (binnen het stedelijk gebied) nabij knooppunten;
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
21
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
• •
daarnaast in overig stedelijk gebied; eventuele nieuwe (grootschalige) uitleg koppelen aan hoogwaardig openbaar vervoer en aan (bestaande of nieuwe) knooppunten van de belangrijkste infrastructurele corridors. In aanvulling hierop wil de provincie onder voorwaarden ruimte bieden aan kernen voor kleinschalige uitbreiding van het stedelijk gebied om de lokale vitaliteit of ruimtelijke kwaliteit te vergroten (lokaal maatwerk). Gezien de grote ruimtevraag die op de provincie afkomt, is het zaak om zorgvuldig om te gaan met de ruimte. Een groot gedeelte van de mensen woont graag in een stedelijke of dorpse omgeving. De menging en aanwezigheid van functies zoals wonen, werken en voorzieningen draagt bij aan deze aantrekkelijkheid. Binnen het stedelijk gebied van steden en dorpen is nog veel ruimte aanwezig die kan worden benut voor verdichting, herontwikkeling of intensivering. In de afgelopen jaren zijn er weliswaar al veel binnenstedelijke locaties ontwikkeld, maar er zijn nog steeds binnenstedelijke mogelijkheden en er komen continu nieuwe mogelijkheden bij. Door structurele economische veranderingen verliezen veel gebouwen en locaties hun oorspronkelijke functie en komen daarmee voor herontwikkeling in beeld. Deze drie aspecten maken dat de provincie blijft inzetten op binnenstedelijke ontwikkeling.
Dit geldt zonder meer voor het plangebied in voorliggend bestemmingsplan, omdat de locatie binnen ‘Stedelijk gebied’ ligt. Raadpleging van de digitale versie van de provinciale Omgevingsvisie wijst verder uit dat in het plangebied een aantal wateraspecten speelt. Het plangebied is namelijk aangewezen als ‘overstroombaar gebied’. Binnen deze gebieden zet de provincie in op het voorkomen van overstromingen. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, zoals grootschalige bouwlocaties, nieuwe kwetsbare en vitale objecten en infrastructuur, dient daarom aangegeven te worden hoe rekening wordt gehouden met randvoorwaarden vanuit waterveiligheid (overstromingsrisico’s). Omdat dit aspect ook in de Interim Verordening is vastgelegd, wordt in volgende paragraaf daarop nader ingegaan. Verder ligt het plangebied binnen de ‘beschermingszone drinkwaterwinning’. De provincie stelt in deze zone geen nadere regels met betrekking tot ruimtelijke plannen van gemeenten. Wel wordt aan gemeenten gevraagd om bij nieuwe ontwikkelingen aandacht te hebben voor grond- en oppervlaktewaterkwaliteit. In dit kader wordt opgemerkt dat de beoogde woningbouw geen verslechtering ten opzichte van de bestaande (woon)functies en groenvoorzieningen (o.a. volkstuinen) met zich meebrengen.
3.3.2 Interim Omgevingsverordening provincie Utrecht Gelijktijdig met de hiervoor genoemde Omgevingsvisie is de Interim Omgevingsverordening provincie Utrecht vastgesteld. Ook de Interim Omgevingsverordening is vanaf 1 april 2021 in werking getreden. Het doel van de verordening is om een aantal provinciale belangen uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken naar het gemeentelijk niveau. In de Omgevingsverordening worden daarom regels gesteld ten aanzien van deze belangen. Deze belangen zijn onderverdeeld in diverse thema's (artikelen en instructieregels). Vooral het thema ‘Wonen’ als onderdeel van ‘Stedelijke functies in
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
22
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
stedelijk gebied’, alsook het thema ‘Water’ heeft betrekking op het plangebied in voorliggend bestemmingsplan. Wonen Voor het thema ‘Wonen’ is vooral Artikel 9.15 (Instructieregel verstedelijking) van belang. Aangezien de planlocatie op de hoek Stammershoefstraat-Hogelandseweg is aangewezen als ‘stedelijk gebied’ wordt aan de belangrijkste voorwaarde hiervoor voldaan. Het gaat in dit geval om een woningbouwontwikkeling in de vorm van de herstructurering van een bestaand woongebied in de kern Vianen, waarbij door de initiatiefnemer van het plan (woningbouwvereniging LEKSTEDEwonen) verder invulling gegeven wordt aan de verduurzaming van de wijk Hogeland / Zederik. In het voorliggende plan wordt uitgegaan van maximaal 20 woningen in verschillende woningtypen (5 grondgebonden huurwoningen in de vrije sector en 15 appartementen in de sociale huursector). Daarmee wordt tevens voldaan aan het vastgestelde provinciale programma Wonen en werken, dat uitgaat van afspraken waarbij tenminste 50% van de te bouwen woningen in het sociale en middensegment worden gebouwd.
Bovendien geldt op grond van artikel 4.1 van de Omgevingsverordening (‘Instructieregel bereikbaarheid’) dat bij een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling ingegaan moet worden op het aantal verplaatsingen die deze ruimtelijke ontwikkeling tot gevolg heeft en of er door het aantal verplaatsingen knelpunten op het ontsluitende en omliggende verkeersnetwerk voor de diverse vervoerwijzen kunnen ontstaan. In paragraaf 4.11 wordt hierop nader ingegaan, waarnaar wordt verwezen. Water Het plangebied maakt deel uit van een gebied dat is aangeduid als ‘overstroombaar gebied’. Dit betekent dat het bestemmingsplan op grond van artikel 2.10 uit de Interim Omgevingsverordening bestemmingen en regels moet bevatten die rekening houden met overstromingsrisico’s, danwel toegelicht moet worden hoe hiermee omgegaan wordt. In dit kader wordt het volgende overwogen. Gelet op het relatief kleinschalige karakter van dit plan en het feit dat er sprake is van een herstructureringslocatie binnen bestaand stedelijk gebied, waarbinnen nu ook al gewoond wordt, is het niet noodzakelijk om op deze schaal rekening te houden met overstromingsrisico’s. Daarmee is er geen sprake van strijdigheid met de Interim Omgevingsverordening. 3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1 Toekomstvisie Vianen In de strategische toekomstvisie wordt een nieuwe gezamenlijke stip aan de horizon vastgesteld voor Vianen. De visie is gebaseerd op de kernkwaliteiten en kernwaarden van de gemeente. Een van de beleidsthema’s die in de toekomstvisie aan de orde komt is ‘Wonen’. Het is belangrijk om extra in te zetten op de huisvesting van senioren en jongeren, al dan niet in combinatie met welzijn en zorg. Woningbouw moet aansluiten bij de sterke punten van Vianen, zoals genoemd in de visie: kleinschaligheid, historie, rust en groen. Dat betekent kleinschalige woningbouw, inbreiding en (ver)nieuwbouw gericht op specifieke doelgroepen in de woonkernen. Woningbouw is voor de woonkernen van levensbelang, omdat het zorgt voor vitaliteit en dynamiek.
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
23
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
Het voorliggende plan, een relatief kleinschalig woningbouwplan op een herstructureringslocatie in de kern Vianen, waarbij verder invulling gegeven aan de verduurzaming van de wijk Hogeland /Zederik en woningen beschikbaar komen voor een bredere doelgroep, past naadloos binnen de genoemde beleidsthema’s en uitgangspunten uit de toekomstvisie. 3.4.2 Woonvisie Vijfheerenlanden 2020-2025 De Woonvisie Vijfheerenlanden 2020 – 2025 heeft als ondertitel ‘Samen sterk, met eigenheid en diversiteit’. Volgens de Woonvisie blijft het aantal huishoudens in de gemeente Vijfheerenlanden de komende jaren toenemen. In de periode 2020 tot 2030 met ruim 2.500 huishoudens. Daarna groeit dit aantal verder door tot circa 27.015 huishoudens in 2040. In totaal gaat het voor de periode 2020-2040 om een extra behoefte ruim 3.860 woningen. Woningbouw is nodig om te voorzien in de vraag die in de komende twintig jaar met nog circa 17% toeneemt, zowel vanuit de lokale vraag, als vanuit de behoefte aan woningen in de regio als geheel, zoals afgesproken in de Woondeal Utrecht en in U16-verband. In de regio Utrecht (U10) is de aanvullende woningbouwopgave berekend op circa 105.000 woningen tot 2040. Voor de twee stedelijke kernen Leerdam en Vianen zijn er dan ook mogelijkheden om bij te dragen aan de regionale woningbouwopgave.
Deze bijdrage betreft indicatief een percentage van circa 10% van het huidige inwoneraantal, ofwel een aantal van circa 800 woningen per kern in de periode tot 2040. De gemeente Vijfheerenlanden telt circa 24.420 woningen (peildatum 1 januari 2019, CBS). In de periode tussen 2012 en 2018 zijn er in de gemeente Vijfheerenlanden circa 1.850 woningen opgeleverd, gemiddeld ruim 260 woningen per jaar. Tussen 2013 en 2014 daalde de woningbouwproductie flink, gevolgd door een oplopende productie tot en met 2018. Dit is in lijn met de conjuncturele ontwikkeling. De ontwikkeling van huishoudens in Vijfheerenlanden heeft gevolgen voor de toekomstige woningbehoefte. De komende jaren is sprake van een verschuiving in de opgave. Wat valt op? • De relatief grote opgave in grondgebonden koopwoningen neemt geleidelijk af en slaat om in een licht overschot. De demografische transitie is daarachter de grootste drijfveer. Over circa 10 jaar overstijgt naar verwachting het aantal ouderen dat een grondgebonden koopwoning achterlaat het aantal starters dat een dergelijke woning zoekt. Er treedt op dat moment verruiming op in de markt. Tot 2030 (10-jaarsperiode) omvat de opgave circa +1.170 grondgebonden koopwoningen. In de periode daarna (2030-2040) ontstaat een licht overschot van zo’n 100 grondgebonden koopwoningen.
• De vraag naar appartementen/nultredenwoningen neemt de komende jaren toe (dit kunnen ook grondgebonden patiowoningen zijn). Gemeente-breed concentreert deze opgave zich vooral in het huursegment. Tot 2030 (10jaarsperiode) omvat de opgave circa +445 sociale huurappartementen/nultredenwoningen en +360 vrijesectorhuurappartementen. In de periode daarna (2030-2040) zet de opgave door met respectievelijk +860 en +325 nultredenwoningen en/of appartementen. Op het niveau van de kernen
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
24
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
(Leerdam, Zederik, Vianen) wisselt de opgave sterk (op de volgende pagina gaan we daar dieper op in. • In het grondgebonden sociale huursegment zien we een overschot van circa 295 woningen tot 2030. In de periode daarna (2030-2040) zet het overschot door met nog eens 340 woningen. Ook hier speelt demografie een grote rol: relatief veel grondgebonden sociale huurwoningen worden bezet door oudere doelgroepen, waarvan een deel op termijn wil doorstromen naar een nultredenwoning. Door de afname van de doelgroep jongeren gemeente-breed, overtreft de uitstroom uit deze grondgebonden voorraad op termijn de instroom van jongeren. Vianen en Leerdam zijn als stadjes de twee belangrijkste verzorgingskernen in Vijfheerenlanden. De kwalitatieve woonbehoefte ligt voor de verzorgingskernen in lijn met het doorstroommodel. In Vianen is de komende tien jaar geen overschot. Wel zijn er tekorten, met name in het segment sociale huurappartementen groter dan 80 m² gbo. Door de groei in het aantal gezinnen is er in Vianen ook een sterke behoefte aan grondgebonden koopwoningen in alle segmenten. Volgens de Woonvisie ziet de behoefte aan woningen in Vianen er als volgt uit (doorstroommodel):
De komende jaren zal de behoefte naar grondgebonden koopwoningen in Vianen afnemen. De behoefte naar sociale huurappartementen neemt toe. Bij de bouw van nieuwe woningen heeft inbreiding (in het bestaande stedelijke gebied) volgens de woonvisie de voorkeur boven uitbreiding. Over de gehele gemeente wordt een percentage van tenminste 30% sociale huur- of koopwoningen gehanteerd. Relatie met plangebied: De beoogde ontwikkeling speelt goed in op het vorenstaande beleid. Voor woningbouw staat de gemeente samen aan de lat met onder meer de corporaties zoals LEKSTEDEwonen. De bestaande woningen in het plangebied voldoen bouwkundig en qua duurzaamheid niet meer aan de huidige eisen en wensen van deze tijd. Conform de vraag wordt er vooral ingezet op appartementen, waarmee in vergelijking met de bestaande situatie een bredere doelgroep kan worden bediend.
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
25
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
3.4.3 Welstandsnota Vianen 2015 De voormalige gemeente Vianen heeft sinds 2004 een welstandsnota zoals aangegeven in de Woningwet. Met de herziening van 2015 heeft de gemeente het beleid geactualiseerd en waar mogelijk vereenvoudigd. Op 29 september 2015 is door de toenmalige gemeenteraad de herziening van de Welstandsnota Vianen vastgesteld. Na de gemeentelijke herindeling per 1 januari 2019 is dit beleid nog steeds van kracht. Doel van het welstandsbeleid is het welstandstoezicht helder onder woorden te brengen en op een effectieve en controleerbare wijze in te richten. Het welstandsbeleid geeft de gemeente de mogelijkheid om cultuurhistorische, stedenbouwkundige en architectonische waarden een rol te geven bij de ontwikkeling en beoordeling van bouwplannen. Vianen kiest ervoor om keuzes te maken waardoor er meer aandacht en tijd kan worden besteed aan de kernwaarden en kwaliteiten van de gemeente. De meeste woongebieden en bedrijventerreinen zijn aangewezen als gebieden waar geen welstandscriteria gelden. Hier is een vrij niveau van toepassing. Tegelijkertijd wordt in de welstandsnota aangegeven dat nieuwbouwplannen en herontwikkelingsprojecten een bijzondere inzet vereisen. De welstandsnota bevat echter geen welstandscriteria voor grotere (her)ontwikkelingsprojecten die de bestaande ruimtelijke structuur en karakteristiek doorbreken.
Voor dergelijke projecten dient een beeldkwaliteitplan opgesteld te worden, waarbij uitspraken worden gedaan over de architectonische verschijningsvorm van gebouwen, de inrichting van de openbare ruimte en stedenbouwkundige opzet van het plan. Dit geldt ook voor de beoogde herstructurering op de locatie StammershoefstraatHogelandseweg. Als onderdeel van het woningbouwplan is een beeldkwaliteitplan2 opgesteld welke de uitstraling, sfeer en wijze van de beoogde herstructurering vastlegt. Dit beeldkwaliteitplan is opgenomen als bijlage bij deze toelichting en wordt door de gemeenteraad gelijktijdig met het bestemmingsplan vastgesteld. Het beeldkwaliteitplan zal fungeren als welstandstoetsingskader voor de vergunningaanvragen voor deze locatie. 3.4.4 Beleidsregel hogere waarden Wgh Bij ruimtelijke ontwikkelingen nabij (spoor)wegen en gezoneerde industrieterreinen moeten geluidsniveaus bij nieuwe geluidsgevoelige bestemmingen, zoals woningen, getoetst worden aan voorkeurswaarden uit de Wet geluidhinder (Wgh). Als blijkt dat de voorkeurswaarden worden overschreden dan kan de ontwikkeling onder bepaalde voorwaarden toch doorgang vinden. In dat geval heeft het college van burgemeester en wethouders de bevoegdheid om hogere waarden vast te stellen. Hiervoor geldt binnen de gemeente Vijfheerenlanden de ‘Beleidsregel hogere waarden Wgh’ (14 juli 2020).
Het doel van deze beleidsregel is om: • de gemeentelijke uitvoering van deze bevoegdheid transparant te maken; • duidelijke kaders te stellen voor ruimtelijke plannen en verkeersplannen;
2
mRO b.v., ‘Beeldkwaliteitsplan Stammershoefstraat – Hogelandseweg, Vianen, 21 mei 2021
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
26
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
•
zorg te dragen voor een zo goed mogelijke akoestische kwaliteit van de leefomgeving in nieuwe situaties met geluidsniveaus boven de wettelijke voorkeurswaarden.
In de beleidsregel worden randvoorwaarden genoemd voor het toestaan van hogere geluidsbelastingen dan de voorkeurswaarde. De voorwaarden zijn geformuleerd als eis of als inspanningsverplichting. Indien niet aan de inspanningsverplichting kan worden voldaan dient de initiatiefnemer te motiveren waarom dit niet kan of waarom voor een alternatieve oplossing is gekozen. Voor de uitwerking van dit beleid in relatie tot het voorliggende woningbouwplan wordt verwezen naar paragraaf 4.3 ‘geluid’ en bijlage 1 behorend bij deze plantoelichting.
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
27
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
4
MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN
In dit hoofdstuk wordt een aantal milieu- en omgevingsaspecten toegelicht die bij een ruimtelijk plan in beschouwing moeten worden genomen. Na een algemene beschrijving, gebaseerd op beleid en regelgeving, wordt voor elk onderdeel ingegaan op de relatie met het plan(gebied). 4.1
Geluid
4.1.1 Beleid en regelgeving Voor het aspect geluid is binnen het plangebied de Wet geluidhinder (Wgh) van toepassing. De Wgh kent voor weg- en railverkeer alsmede voor gezoneerde industrieterreinen voorkeursgrenswaarden op nieuwe bestemmingen. De Wgh gaat uit van zones langs (spoor)wegen en zones bij industrieterreinen. Het gebied binnen deze zone geldt als akoestisch aandachtsgebied waar, voor bouwplannen een akoestische toetsing uitgevoerd dient te worden. In het kader van dit bestemmingsplan is alleen het aspect wegverkeerslawaai van belang. Er liggen in het plangebied of in de directe omgeving daarvan geen spoorwegen of gezoneerde bedrijventerreinen. Wegverkeerslawaai Geluidzones In de Wgh is bepaald dat elke weg van rechtswege een geluidszone heeft (art. 74 lid 1). Een uitzondering hierop zijn wegen die zijn gelegen in een 30 km/uur-zone of in een woonerf. De breedte van de geluidszones is afhankelijk van het aantal rijstroken en de ligging van een weg. Grenswaarden Geluidsgevoelige objecten die worden gerealiseerd binnen de geluidszones dienen te worden getoetst aan grenswaarden van de geluidsbelasting die zijn aangegeven in de Wgh. Hierbij geldt een voorkeursgrenswaarde voor nieuwe situaties. Deze waarde bedraagt in vrijwel alle gevallen 48 dB.
Als de voorkeurswaarde wordt overschreden moet onderzocht worden of geluidsreducerende maatregelen getroffen kunnen worden (bron- en overdrachtsmaatregelen) om aan de voorkeurswaarde te kunnen voldoen. Pas als hieruit blijkt dat niet aan de voorkeurswaarde kan worden voldaan, kan het college van burgemeester en wethouders ontheffing verlenen van de voorkeurswaarde. Hierbij geldt wel een maximale ontheffingswaarde. Ook dient het in de Wgh vastgelegd binnenniveau gewaarborgd te worden. Geluidsniveaus bij nieuwe geluidsgevoelige bestemmingen die hoger zijn dan de wettelijke maximale ontheffingswaarden, zijn niet toegestaan. Gemeentelijk beleid Zoals reeds in paragraaf 3.4.4 is aangegeven, geldt voor de gemeente Vijfheerenlanden de ‘Beleidsregel hogere waarden Wgh’ (14 juli 2020). 4.1.2 Geluid in relatie tot het plangebied Het voorliggende bestemmingsplan maakt de bouw van maximaal 20 nieuwe woningen mogelijk. Woningen worden op grond van de Wgh aangemerkt als
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
28
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
geluidgevoelige bestemming. Het plangebied ligt in de geluidzone (600 meter) van de rijkswegen A2 en A27. Verder kennen de overige nabijgelegen wegen (zoals de Stammershoefstraat en de Hogelandseweg een maximumsnelheid van 30 km/uur en hebben conform de Wgh geen geluidszone. De Wgh is derhalve voor deze wegen niet van toepassing. Echter, in het kader van een goede ruimtelijke ordening dient de geluidsbelasting van dergelijke wegen wel inzichtelijk te worden gemaakt, om te bezien of er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. In dit kader is door adviesbureau Alcedo B.V. een akoestisch onderzoek uitgevoerd3, waarin de geluidsbelastingen ten gevolge van het wegverkeerslawaai op de gevels van de indicatieve bouwblokken binnen het plangebied berekend en gepresenteerd. De belangrijkste resultaten en conclusies zijn hierna weergegeven. Resultaten akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Rijksweg A2 De geluidsbelasting ten gevolge van wegverkeerslawaai van de Rijksweg A2 bedraagt ter plaatse van zowel de grondgebonden en de gestapelde woningen hoogste 49 dB, inclusief 2 dB correctie artikel 110g Wgh. Hiermee wordt de voorkeursgrenswaarde van 48 dB overschreden. De geluidsbelasting overschrijdt de maximaal toelaatbare grenswaarde van 53 dB niet.
Rijksweg A27 De geluidsbelasting ten gevolge van wegverkeerslawaai van de Rijksweg A27 bedraagt ter plaatse van zowel de grondgebonden en de gestapelde woningen ten hoogste 47 dB inclusief 2 dB correctie artikel 110g Wgh. Hiermee wordt voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. Hogelandseweg en Stammershoefstraat (30 km/uur) De geluidsbelastingen ten gevolge van wegverkeerslawaai van de aangrenzende 30 km/uur wegen (Hogelandsweg en Stammershoefstraat) bedragen minder dan 48 dB. Gecumuleerde geluidsbelasting Er is geen sprake van relevante cumulatie ten gevolge van andere zoneringsplichtige geluidsbronnen. De gecumuleerde geluidsbelasting bedraagt ter plaatse van zowel de grondgebonden als de gestapelde woningen ten hoogste 56 dB, exclusief correctie artikel 110g Wgh. Toets gemeentelijk geluidsbeleid De indicatieve bouwblokken binnen het plangebied beschikken over tenminste één geluidsluwe gevel. Aan de voor de voorliggende situatie geldende voorwaarden conform het gemeentelijk geluidsbeleid wordt voldaan. Hogere waarden Om realisatie van het plan mogelijk te maken dienen burgemeester en wethouders een hogere grenswaarde vast te stellen. Daarbij is overwogen dat het treffen van maatregelen aan de rijksweg A2 zelf of in de vorm van een afscherming redelijkerwijs onvoldoende doelmatig zijn. In onderstaande tabel zijn de aan te 3
Alcedo B.V. “Inbreidingspan Hogelandseweg en Stammershoefstraat te Vianen - Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai” (rapportnr. 20-07536.R01.V02), 9 november 2020.
Gemeente Vijfheerenlanden BP Stammershoefstraat-Hogelandseweg, Vianen mRO b.v./ TOE / 99.456 – v9 / december 2021
29
NL.IMRO.1961.bpVIstamenhoge-VA01 Vast te stellen
vragen hogere grenswaarden wegverkeerslaai ten gevolge van de rijksweg A2 in beeld gebracht.
Tabel 1 – Aan te vragen hogere grenswaarden wegverkeerslaai woningbouwplan ‘Stammershoefstraat-Hogelandseweg’ in Vianen (bron: Alcedo B.V.)
Bij verdere uitwerking van het plan dient rekening te worden gehouden met de in het gemeentelijk geluidsbeleid omschreven voorwaarden. Indien hogere waarden worden vastgesteld dient te worden gezorgd voor voldoende geluidswering zodat in de woningen sprake is van een aanvaardbaar binnenniveau. Hierbij dient rekening te worden gehouden met de gecumuleerde geluidsbelasting. Deze bedraagt ten hoogste 56 dB. Volgens het Bouwbesluit dient het geluidniveau in een woning (binnenniveau) maximaal 33 dB te zijn. Om in de woningen een aanvaardbaar geluidsniveau te realiseren is het vanuit een goede ruimtelijke ordening aan te raden om de gecumuleerde geluidbelasting (inclusief 30 km/uur wegen) als uitgangspunt aan te houden bij het onderzoek naar de geluidwering van de gevel. Voor nieuwbouw wordt een binnenniveau van 33 dB als acceptabel beschouwd in het Bouwbesluit. De maximale gecumuleerde geluidbelasting op de woningen is 56 dB, exclusief aftrek ex. art. 110g Wgh. Dit betekent dat er een geluidwering van 23 dB nodig is om aan het vereiste binnenniveau van het Bouwbesluit te kunnen voldoen. Een standaard gevel heeft een geluidwering van 20 dB. Er moet aangetoond dat worden dat met de te gebruiken materialen aan deze gevelweringseis kan worden voldaan. Indien niet wordt voldaan, moeten maatregelen worden beschreven om een geluidwering van 23 dB te behalen.
De toetsing of de vereiste gevelwering gehaald wordt moet beschreven worden in een akoestisch onderzoek naar de geluidwering van de gevels dat bijgevoegd moet worden bij de omgevingsvergunning bouwen. 4.1.3 Conclusie Concluderend kan gesteld worden dat er geen belemmeringen zijn vanuit het aspect geluid voor de uitvoering van het plan. Voorwaarde is wel dat er een hogere waardenprocedure dient te worden doorlopen. In dit kader zal het verzoek om hogere waarden gelijk met het ontwerpbestemmingsplan ter inzage worden gelegd. Wat betreft de in het akoestisch onderzoek genoemde verwijzing naar het binnenniveau wordt de bepaling uit het Bouwbesluit bedoelt. Voor woningen stelt het Bouwbesluit dat de geluidsisolatie van de uitwendige scheidingsconstructies (zoals gevels) zodanig moet zijn dat het binnenniveau in de woning niet meer bedraagt dan 33 dB. Bij de omgevingsvergunningen voor bouwen dient dit nog wel aangetoond te worden, evenals dat aangetoond moet worden dat voldaan wordt aan de in het gemeentelijk geluidsbeleid omschreven voorwaarden.