Bijlage 1 Hagestein SPVE MFC Vogelenzangseweg 22 mei 2025
Tekst van het document
HAGESTEIN, SPVE MFC, VOGELENZANGSEWEG 22 mei 2025 25431-R
IN TERACTIEV E P DF Dit Adobe-PDF document bevat de volgende interactieve functies:
IN H OUDS OP GAV E De inhoudsopgave in dit document is aanklikbaar. Wanneer op een onderdeel wordt geklikt, wordt naar de desbetreffende locatie in het document gesprongen.
H YP ERLIN KS Wanneer op een hyperlink wordt geklikt, wordt naar een andere locatie in het document, naar een ander document of naar een website gesprongen. Hyperlinks worden als volgt aangegeven in de tekst: hyperlink.
AUTEU RS RECH T Het auteursrecht op alle in dit rapport opgenomen beeldmateriaal en tekst berust bij IMOSS bureau voor stedebouw bv. tenzij anders aangegeven. Voor ieder behalve de opdrachtgever geldt dat niets uit dit rapport mag worden overgenomen zonder schriftelijke
IN OPDRAC HT VAN
toestemming van IMOSS bureau voor stedebouw bv.
-1-
I N LEI DIN G
4
WO N I N G E N E N B E R G I N G E N ������������������������������������������������������������������������� 3 7
AANL EI D I NG � � � � � � � � � � � � � � ����������������������������������������������������������������� � � � � � � � � � 4
C E N T R A A L E R F ��������������������������������������������������������������������������������������������� 3 8
EEN B LIK OP D E PLEK
5
ONTWI K K EL I NG VAN H AGEST EIN ������������������������������������������������� � � � � � � � � � 5
E C O LO G I S C H E ZO N E E N G R AS L A N D ����������������������������������������������������������3 9
BI J L AG E - K E NG E TA L L E N E N BE R E K E NI NG E N
40
RUIMTELIJ KE ONTWIKKELI NG��������������������������������������������������������������������� 6
H A L E N E N B R E N G E N ������������������������������������������������������������������������������������ 42
LA NDSCHA PPELIJ KE STR U C TU U R �������������������������������������������������������������� 7
PA R K E E R B A L A N S MULT I F UN C T I O N E E L C E N T R UM������������������������������������� 43
HOOGTELIGGING EN WATER ���������������������������������������������������������������������� 8
F I E TS PA R K E E R B A L A N S MULT I F UN C T I O N E E L C E N T R UM���������������������������� 44
KLIMA AT EN HITTEST R ESS������������������������������������������������������������������������� 8
PA R K E E R B A L A N S WO O N E R F����������������������������������������������������������������������� 45
R U IM TELIJ KE KA N S EN EN RANDVOORWAARDEN
13
R UI MT E G E B R UI K ������������������������������������������������������������������������������������������� 46
VI SI E BOOMGAAR D � � � � ����������������������������������������������������������������� � � � � � � � 14
WAT E R B A L A N S MULT I F UN C T I O N E E L C E N T R UM����������������������������������������� 47
STEDEN B OU W KU N DIG PLAN
16
WAT E R B A L A N S WO O N E R F ��������������������������������������������������������������������������� 49
PROGRA MMA VA N EISEN M U LTI F U NC TI O NEEL CENTR U M ����������������������20 PROGRA MMA VA N EI SEN WO O NER F ��������������������������������������������������������20
B EELD KWA LITEI T MU LT IF UNC T IONEE L C ENT RUM
21
RA NDVOORWA A RDEN������������������������������������������������������������������������������� 22 BE BOU WD E O MG EVI NG � ������������������������������������������������������������� � � � � � � � 2 3 VOLUME EN ORIËNTATI E GEB O U W ���������������������������������������������������������� 23 ENTREES ���������������������������������������������������������������������������������������������������� 24 SPORTZA A L����������������������������������������������������������������������������������������������� 25 SCHOOLDA K���������������������������������������������������������������������������������������������� 26
I N TERMEZ ZO | G ROENE DAKEN
27
ONBE BOU WD E O MG EVING ���������������������������������������������������������� � � � � � � � 2 9 SCHOOLPLEIN������������������������������������������������������������������������������������������� 29 ‘ZOEN EN ZOEF ’���������������������������������������������������������������������������������������� 30 PA RKEREN��������������������������������������������������������������������������������������������������� 31 WEEKMA RKT���������������������������������������������������������������������������������������������� 32 F IETSROU TE & F IETS PAR KER EN��������������������������������������������������������������� 33 WA DI’S & ECOLOGIE��������������������������������������������������������������������������������� 34
B EELD KWA LITEI T WOO NERF
35
RA NDVOORWA A RDEN������������������������������������������������������������������������������� 36
I N H O U D S O P G AV E
I NLEIDING A AN LEIDING De snelgroeiende behoefte aan onderwijs in het gebied Hagestein - Hoef en Haag heeft geleid tot een besluit om de bestaande bebouwing van OBS Meester Vos in Hagestein te vervangen voor nieuwbouw. In het proces van uitwerking van dit besluit is gebleken om naast de school ook na te denken over de toekomst van het dorpshuis in relatie tot de school en de gymzaal. Zo is het idee ontstaan van een Multifunctioneel Centrum (MFC), waarin naast de school ook een kinderdagverblijf, BSO, sportzaal en het dorpshuis onderdak kunnen krijgen. Afgelopen jaar is in samenpraak met inwoners van het dorp een dorpswoonvisie opgesteld. In deze visie zijn een tweetal locaties voor het nieuwe MFC voorgesteld. De raad van de gemeente Vijfheerenlanden heeft uiteindelijk op 5 juni 2024 gekozen voor de locatie de Boomgaard aan de Vogelenzangseweg. In dit rapport wordt het Stedenbouwkundig Plan van Eisen (SPvE) nader uitgewerkt voor de locatie aan de Vogelenzangseweg. Dit document bevat de stedenbouwkundige randvoorwaarden voor de voorgenomen ontwikkeling en dient als toetsingskader voor de realisatie van het MFC en een beperkt aantal woningen. Het SPvE biedt een helder beeld van hoe de verschillende ontwikkelingsprojecten er stedenbouwkundig uit zullen zien, wat essentieel is voor de communicatie met omwonenden en andere belanghebbenden.
INLEIDING -4-
EEN BLIK O P D E P LEK ONTWIKKELIN G VA N HAGE ST E IN
het dorp uitlegde als stad en stadsrechten verleende. Zijn
in de omgeving van de kerk werden enkele woningen
Hagestein, dat vroeger Gasperden heette, ligt in het
opvolger liet in de noordwesthoek van de stadsuitleg een
gerealiseerd. Pas in de vroeg-naoorlogse periode werd
rivierengebied waar de stroomruggen en oeverwallen
nieuw kasteel bouwen. Dit betrof een groot rechthoekig
een eerste kleine dorpsuitbreiding gerealiseerd aan de
het bewoningspatroon sterk hebben bepaald. Hagestein
terrein ten noorden van de Dorpsstaat, dat omgeven werd
zuidzijde van de Dorpsstraat en dit werd begin jaren ‘70
ontwikkelde zich in aanvang als een langgerekte
door een gracht. In 1405, tijdens de Arkelse oorlogen werd
opgevolgd met een tweede uitbreiding aan de westzijde
nederzetting op een stroomrug van de Gaasp. Een
het kasteel evenals het prille stadje verwoest.
van het dorp. Vervolgens werden midden jaren ‘80 en ‘90 de gezinswoningen in de omgeving van het Laantje
duidelijk kenmerk voor deze ontwikkeling is het stelstel van evenwijdig aan elkaar lopende wegen, die aan één
In het kleine Hagestein bleef de bebouwing vervolgens
gebouwd in een orthogonaal stratenplan. Rond 2000
of aan beide uiteinden gevorkt op elkaar aantakken. In
eeuwenlang beperkt tot het lint langs de Dorpsstraat
werd het dorpsgebied van Hagestein door een uitbreiding
Hagestein is deze structuur goed terug te zien bij de
en op enkele boerderijen na stond er ook aan de
aan de Maatgraaf en Vogelenzangseweg gekoppeld
Dorpsstraat en Achterweg, waarbij de aansluiting zich aan
Achterweg een lange tijd weinig bebouwing. Vanaf begin
aan het bebouwingslint van de Nijensteinseweg en in
de westzijde bevindt. Langs de Dorpsstraat stonden toen
negentiende eeuw kwamen er wat woningen langs de
2009 ontstond een nieuw buurtje bij de Poort. In deze
enkele boerderijen en de parochiekerk, die kort na 1108
Lange Dreef bij en stonden er twee boerderijen aan
periode werd ook gestart met de bouw van industrieterrein
was gesticht.
de Biezenweg. Deze situatie bleef tot ongeveer 1900
Gaasperwaard ten westen van Hagestein. Daarna volgde
onveranderd en ook in de volgende decennia groeide
nog enkele kleine ontwikkelingen binnen het dorp. Vanaf
De stichting van het kasteel Hagestein is bepalend voor
het dorp niet hard. Er vond namelijk alleen aan het
2016 is de bouw gestart van Hoef en Haag. Een nieuw dorp
de geschiedenis van het kleine Gasperden. Halverwege
bebouwingslint langs de Dorpsstraat enige verdichting
in het noorden van Hagestein waarvan een groot deel al is
de veertiende eeuw kwam dit kasteel in handen van Jan IV
plaats en aan de Lange Dreef werden enkele woningen
bewoond, maar waar uiteindelijk 1800 woningen komen.
van Arkel, die typerend voor de toenmalige stedenpolitiek,
gebouwd. In 1930 verrees het nieuwe gemeentehuis en
1850 De dorpskern als lintbebouwing op een oude stroomrug langs de oude rivier Gaasp.
1965 De eerste uitbreiding van Hagestein vond plaats. Daarnaast is de A27 aangelegd met zand uit de oude stroomrug waardoor recreatieplas Everstein is ontstaan.
1984 Ten zuiden van de Achterweg en in de omgeving van het Laantje volgen ontwikkelingen zich op in een orthogonaal stratenpatroon.
A N A LY S E -5-
2000 Planmatige uitbreiding van woonwijken vanaf de jaren ‘80, dit gaat gepaard met de bouw van de OBS Meester Vos.
2021 Verdere uitbreiding van de woonwijken, de nieuwe ontwikkeling Hoef en Haag en het bedrijventerrein ten westen van de dorpskern.
R UI M TEL I J KE ONTW I KK E LIN G Tot halverwege de 20ste eeuw bleef de bebouwing van Hagestein beperkt tot aan de Dorpsstraat, boven op de stroomrug. Vervolgens breidt de bebouwing zich eerst uit langs de Achterweg. In de jaren ’80 ontstaat een uitbreidingswijk ten zuiden van de gevorkte structuur van de Dorpsstraat en de Achterweg. Hoef en Haag is de meeste recente grote ontwikkeling, een nieuw dorp ten noorden van Hagestein waar uiteindelijk 1800 nieuwe woningen worden gerealiseerd.
A N A LY S E -6-
L A NDSC HAPPEL I JKE STRUCT UUR Hagestein is gelegen op een stroomrug, een overblijfsel van het riviertje de Gaasp en het heeft een gehaakte wegenstructuur die is gevormd door de Dorpsstraat en de Achterweg. Dit is kenmerkend voor vroege kernen gelegen op een stroomrug in het rivierengebied. Ten noordoosten van Hagestein ligt recreatieplas Everstein, met daar omheen het Hagesteinse Bos. Op de plek van de recreatieplas lag eerst de stroomrug van Hagestein. Later is het zand van de stroomrug gebruikt voor de aanleg van de A27, waarna recreatieplas Everstein is aangelegd. Het zuidelijke deel van het plangebied ligt in de oeverwal. Op deze grond bevind zich nu de laagstamboomgaard.
A N A LY S E -7-
HOOGTEL I GGI NG EN WAT E R In Hagestein zijn de hoogteverschillen goed zichtbaar. De Dorpsstraat en Biezenweg liggen hoog op de
+ 1 .70 N A P
stroomrug. Het oostelijk deel van Hagestein ligt een stuk lager. Dit betekend dat op deze plekken ook de +5.20 NAP
meeste wateroverlast zal zijn bij enorme piekbuien. Bij het
+1.40 NAP
ontwikkelen van de locatie aan de Vogelenzangseweg moet hier rekening mee worden gehouden. Maatregelen zijn nodig om de wateroverlast te beperken. + 1 .70 N AP
+1.00 NAP
Hoogtes en wateroverlast bij piekbuien
K L I M AAT EN HI TTESTR E S S In Hagestein is een hoge mate van verharding en dakoppervlakken die warmte vasthouden. Op de warme momenten in het jaar koelen deze plekken minder goed af dan normaal en zorgen ervoor dat de gevoelstemperatuur hoog is. Op de plekken waar binnen het dorp bomen staan en water is, ligt de gevoelstemperatuur lager. Dit is duidelijk te zien bij de Recreatieplas Everstein, maar ook bij de kerk waar een aantal grote bomen zorgen voor veel schaduwwerking. Ondanks dat het plangebied in de huidige situatie groen ingekleed is met laagstamfruitbomen valt af te lezen dat de gevoelstemperatuur hierin ook al toeneemt ten opzichte van de omgeving rondom de plas. Bij een toekomstige ontwikkeling zal hiermee rekening gehouden moeten worden. Gevoelstemperatuur op een hete zomerse dag
A N A LY S E -8-
KOP P ELKA NS EN G R OENSTR UC TUR EN In de huidige situatie is de interactie en koppeling tussen het dorp en de recreatieplas minimaal. De gemeente is voornemens om bij nieuwe ontwikkelingen te sturen op het versterken van het groene geraamte in de openbare ruimte. De ontwikkeling van het MFC op de Boomgaard-locatie biedt een uitstekende kans om aan deze doelstelling te voldoen. Het uitgangspunt is om via ‘Het Laantje’ en ter hoogte van de ‘Achterweg’ een groene verbinding te creëren die het bestaande dorp met de recreatieplas verbindt. Dit zal niet alleen de ecologische waarde van het gebied vergroten, maar ook de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van het dorp verbeteren.
F I ETS- EN WANDEL R OUT E S Naar verwachting zal er met de ontwikkeling van het multifunctioneel centrum veel fietsverkeer vanuit Hoef en Haag richting Hagestein komen. In de huidige situatie worden de bestaande ontsluitingswegen als verkeersonveilig ervaren. Fi et s s t ra a t Hoevenweg
Met het oog op een duurzame en gezonde leefomgeving biedt de ontwikkeling van het MFC mogelijkheden om het gebruik van de fiets en het verplaatsen te voet vanuit Ni euw fi et s p a d t us s e n
Hagestein te stimuleren. Dit kan bijdragen aan een
Ha g es t ei n en MFC
vermindering van autoverkeer, een verbetering van de luchtkwaliteit en een bevordering van de gezondheid van
LEGENDA
de inwoners.
Wandelroutes 74
Wandelknooppunten Fietsroutes
22
Fietsknooppunten Toekomstige fietsroute Fiets en wandel op rijbaan Fiets- en wandelpaden
A N A LY S E -9-
D ORP S WOON V IS IE De visie voor de herontwikkeling van de Boomgaardlocatie in Hagestein richt zich op het versterken van de verbindingen tussen het dorp en de omliggende groene gebieden, zoals het Hagensteinse Bos en recreatieplas Everstein. Door de aanleg van een groene verbinding via ‘Het Laantje’ en ter hoogte van de ‘Achterweg’, wordt de ecologische waarde van het gebied vergroot en de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van het dorp verbeterd. In het noordelijk deel van de locatie wordt een Multifunctioneel Centrum (MFC) gerealiseerd, dat een school, kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang (BSO), sportzaal en dorpshuis zal huisvesten. Dit centrum wordt een belangrijk ontmoetingspunt voor de gemeenschap en stimuleert sociale cohesie. Het zuidelijke deel van de locatie wordt bestemd voor een kleinschalige woningbouwontwikkeling met maximaal zes duurzame en klimaatadaptieve woningen. Het ontwerp streeft naar een uitstraling die doet denken aan woonerven, zoals die meerdere malen te vinden zijn aan de noordzijde van de Vogelenzangseweg. Deze visie schetst een duurzame en levendige toekomst voor Hagestein, waarin ecologie, veiligheid, gemeenschap en recreatie centraal staan. Door slimme integratie van groenstructuren en infrastructuur ontstaat een aantrekkelijke en klimaatbestendige leefomgeving voor zowel de nieuwe gebruikers als de huidige bewoners van Hagestein.
R U I M T E L I J K E K A N S E N E N R A N DVO O R WA A R D E N - 10 -
D E B OOM GAAR D
Re ij
er
Als we inzoomen op de planlocatie zijn er een aantal Houtwallen aan de randen: De houtwallen vormen van het gebied.
ew
eg
2.
Bestaande groene uitstraling van de
3.
laagstamboomgaard: De laagstamboomgaard draagt bij aan de bestaande groene en natuurlijke uitstraling van de omgeving. •
ins
weg
natuurlijke grenzen en versterken het groene karakter •
ste
ven
•
H oe
karateristieke kwaliteiten te benoemen:
t
traa
ss orp
D
Groene rand aan het lint: De groene rand aan
fit
Ma
5.
het lint zorgt voor een natuurlijk karakter aan de Vogelenzangseweg. •
Kleine korrel aan het lint: De kleine korrel aan het lint
ele
g Vo
G
ng
g rwe
eg
sew
te
Ach
6.
nza
rand van Hagestein.
s
den
er asp
zorgt voor een luchtige uitstraling en accentueert de
4.
t traa
1.
1.
2.
3.
4.
EEN BLIK OP DE PLEK - 11 -
5.
6.
Een blik op de laagstamfruitgaard vanaf de Reijersteinseweg
EEN BLIK OP DE PLEK - 12 -
RU IMTELIJ KE KA NSEN EN R A N DVO O R WAAR DE N Op basis van bovenstaande analyse en visie zijn de volgende ruimtelijke kansen en randvoorwaarden leidend. Op de volgende pagina’s landen de ruimtelijke randvoorwaarden in de visiekaart.
Behouden / terugbrengen van bestaande karateristieke kwaliteiten zoals de boomgaard en bestaande houtwallen
Recreatieve koppeling tussen dorp en recreatieplas Everstein
Auto en fietser loskoppelen ten behoeve van de verkeersveiligheid
Centraal plein met zijn representatieve zijde naar de Vogelenzangseweg
Klimaatadaptief ontwerp en duurzaamheid staan centraal Minimaliseren van verharding
Multifuncioneel ruimtegebruik door ‘zoen en zoefstrook’ ook in te zetten als speelplein, markt, parkeren en sportzone
R U I M T E L I J K E K A N S E N E N R A N DVO O R WA A R D E N - 13 -
V I S IE BOOMGA A RD De Boomgaard richt zich op het creëren van een gezonde en toekomstbestendige leef- en leeromgeving. Zoals op de visiekaart zichtbaar is, wordt er een nieuw fietspad aangelegd tussen Hagestein en de recreatieplas. Dit fietspad is direct verbonden is met het multifunctioneel centrum (MFC), speelt een cruciale rol in het creëren van een veilige fietsverbinding voor de toekomstige scholieren die grotendeels vanuit Hoef en Haag komen. Met deze ingreep vermindert de aanwezigheid van auto’s en verschuift de focus naar een autoluwe,
D
fietsvriendelijke omgeving. We streven naar een plan met minimale verharding en maximale vergroening. Zoals weergegeven op de visiekaart, passen we open verharding toe waar mogelijk en maken we gebruik van retentievoorzieningen, groene pleinen, en multifunctionele ruimtes in de Zoen- en Zoef-zone. Deze aanpak bevordert niet alleen esthetiek, maar ook duurzaamheid en ecologische verantwoordelijkheid. Bovendien draagt deze inrichting bij aan het verminderen van hittestress en versterkt het de klimaatbestendigheid van het gebied.
A
Rondom het MFC, wordt het Hagesteinse Bos het plangebied ingetrokken wat een meerwaarde biedt aan ecologie, het bestrijden van hittestress en het voorkomen van hitte-eilanden. We streven naar een evenwichtige relatie tussen natuur en bebouwing, met speciale aandacht voor de ecologische gezondheid. Een struinroute, in de vorm van een maaipad, zal vanaf de Vogelenzangseweg ter hoogte van de Achterweg het gebied inlopen richting de ecologische zone. Een fietspad door het gebied blijft een toekomstwens, zoals weergegeven op de visiekaart, maar wordt in deze fase nog niet gerealiseerd. Hiermee ontstaat een gebied met verschillende belevingen: •
B
Een ecologisch gebied dat specifiek gericht is op soorten zoals de steenuil en de steenmarter. (A)
•
Een agrarisch weidegebied dat de landelijke sfeer versterkt. (B)
•
C Een woonerf met maximaal zes duurzame en klimaatadaptieve woningen. (C)
•
Een gebied met een multifunctioneel centrum (MFC) en bijbehorende buitenruimte. (D)
C
Met deze visie maken we van De Boomgaard een levendig, groen en toekomstgericht gebied, waar duurzaamheid en leefkwaliteit hand in hand gaan, zoals op de visiekaart te zien is.
R U I M T E L I J K E K A N S E N E N R A N DVO O R WA A R D E N - 14 -
2 verschillende sferen
Fietser en voetgangers aan zet
Binnen het plangebied komen 2 Het nieuwe fietspad verbindt beide identiteiten samen: de ecologische gebieden en bevordert een duurzame uitlopers van Hagensteinse Bos en gezonde levensstijl. Dit pad biedt gecombineerd met de ontwikkeling van het veilige en gemakkelijke toegang voor MFC en een agrarische weidegebied met fietsers en voetgangers, en is dominant een zorgvuldig ingepast woonerf. Deze ten opzicht van het autoverkeer. sferen vormen een overgang tussen natuur en dorp, waarbij elk zijn eigen karakter behoudt en het gebied een gevarieerde uitstraling geeft.
Groene verbinder tussen dorp en plas
Water en bodem sturend
De groene verbinder versterkt de connectie tussen Hagestein en de recreatieplas, terwijl het lokale klimaat en de biodiversiteit verbeteren. Bomen en vegetatie verminderen hittestress en creëren een natuurlijke buffer tussen bebouwing en natuur.
Naast groenstructuren speelt waterbeheer een cruciale rol in de ontwikkeling. Waar mogelijk wordt water vastgehouden en oppervlakkig afgewaterd. Wadi’s, groene daken en de koppeling van bestaande sloten dragen hieraan bij, wat de klimaatbestendigheid van het gebied versterkt.
R U I M T E L I J K E K A N S E N E N R A N DVO O R WA A R D E N - 15 -
Sprintbaan Bootcamp
Herinrichting kruisingen
Spelen
Foerageergebied voor onder andere de steenmarter Behoud boomgaard met informeel wandelpad tussen dorp en recreatieplas Everstein
Zoen en Zoef Wadi’s
Bankje met zicht op open landschap Ambitie: vrijliggend fietspad ten behoeve van veiligheid
30m geluidscontour Parkeren
Bergingen als element op het erf Bomen rondom het woonerf Woonerf aan het lint
1 2 3 4
Behoud houtwallen
Weekmarkt
STEDENBOUWKUNDIG PLAN - 16 -
Met de rugzak op de schouders loopt Jasper rustig over het wandelpad in de richting van de nieuwe school voor zijn eerste schooldag. Langs dit pad, waar het nu rustig is, bruist het juist op woensdagochtend met de lokale marktkramen en picknickbankjes. Op de achtergrond ligt het multifunctioneel centrum. In de middag wordt de Zoen en Zoef zone volop gebruikt door de kinderen die hier spelen en zich uitleven. Voor Jasper is het pad naar school het begin van een dag vol leren, ontdekken en spelen.
STEDENBOUWKUNDIG PLAN - 17 -
STEDENBOUWKUNDIG PLAN - 18 -
STEDENBOUWKUNDIG PLAN - 19 -
PR OG R A M M A VAN EI SEN M ULT IFUN CT ION E E L CE N T RUM
BVO B U I T E N R U I M T E O B S ME E ST E R VO S
1 .7 1 5 m 2
600 m2
K IN DER DAGV E R BL I J F
224 m
96 m
P E U T ER SP E E L Z A A L
120 m2
72 m2
DO RP SH U I S + O N T MO E T I N G S R U I M T E DE B IEZ E N
240 m2
150 m2
S P O RT Z A A L
1.370 m2
DIV E RSE N - (G EM EEN S C H A PP E LIJKE R UIM T E ,
B SO W IJ S , S P EEL LO K A A L , EXTR A LO KAAL & OP SLAG)
2
P RO GRA MMA VA N EIS EN WO O NERF
2
166 m2
90 m2
3 . 83 5 M 2
1 . 0 0 8M 2
MAX. 6 WONI NGEN
ST E D E N B O U W K U N D I G P R O G R A M M A VA N E I S E N - 20 -
B EELDK WA LI TEI T M ULTI FUN C T IO N E E L C E N T R U M De beeldkwaliteit borgt de samenhang van het schoolgebouw en tussen de bebouwing en de onbebouwde ruimte. Een mate van samenhang in de architectuur is wenselijk en wordt bereikt door visie en sturing. In deze beeldkwaliteitparagraaf wordt de beoogde kwaliteit van het de gebouwde en de ongebouwde omgeving verbeeld en beschreven. Hierin wordt randvoorwaardenkaart en volgende thema’s nader toegelicht; Bebouwde omgeving •
Volume gebouw
•
Entrees
•
Sportzaal
•
Schooldak
Onbebouwde omgeving
Bron: StudioBEUVING
•
Schoolplein
•
Parkeerterrein en ‘zoen en zoef’ zone
•
Groen en water
•
Fietsroute en parkeren
Gr o e n e e n n at u u r lijke in pas s in g v an M FC
Mul ti fu n ct io n eel cen t ru m
Du u rzam e m at e r iale n e n m in im ale v e r har d in g
St e r ke r e lat ie t u s s e n ge b o u w e n b ui t e nr ui mt e
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M - 21 -
R ANDVOORWA A RDEN Onderstaande randvoorwaardenkaart toont de spelregels en kaders voor de nadere uitwerking van het multifunctioneel gebouw en de bijbehorende buitenruimte. In de legenda staan de uitgangspunten verder toegelicht. De principes worden op de volgende pagina’s nader uitgewerkt. Naast de algemene principes worden er ook optionele denkrichtingen meegegeven. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat de footprint van het gebouw maximaal 3.000m2 mag bedragen.
Legenda Maximaal toegestane footprint MFC is 3.000m2 Zoekgebied voor inpassing MFC inclusief buitenruimtes (5.270m2) Min 1.000 m2
Min. oppervlakte buitenruimtes - 1.000m2 (schoolplein, kinderdagopvang, gemeenschappelijke buitenruimte) Reservering fietsenstallingen (totaal 440m2) (locatie nader te bepalen)
85m
9,5m
14m
Indicatieve voorgevelrooilijn
2L
Max. aantal bouwlagen
9,5m
Max. goothoogte (9,5m)
14m
Max. nokhoogte (14m)
Max. 4 woningen
Min 1.000 m2
Zoen en Zoef zone (multifunctioneel ruimtegebruik)
P
Formele parkeerplekken (42 plekken)
1 Hoofdgebouw Max. 2 woningen
24,6m
P
P
3m 9m
Opstelplekken Zoen en Zoef (±22 plekken)
Zoen & Zoef
P
25,3m
17,5m
2L
64,4m
Toekomstig fietspad
3m Indicatieve voorgevelrooilijn met mogelijke verbijzondering voorgevel
P
Verbijzondering hoeken, alzijdigheid Geluidscontour 30 meter vrije zone t.o.v. omliggende kavels Hoofdentree / entrees fietsparkeren
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M - 22 -
7m
P
B EBOU WDE OMG EV ING VO LUM E EN OR I ËNTAT IE GE BOUW Het schoolgebouw vormt een eenheid in volume en bestaat uit één massa. Twee losse volumes zijn niet mogelijk, tenzij ze functioneel en visueel met elkaar verbonden zijn. Het gebouw is maximaal 2 bouwlagen hoog, met hoge verdiepingen. Het gebouw kent variaties in het volume, waarbij sporadisch inspringingen en overstekken worden
Gr o t e r am e n o p d e b e gan e gr o n d
toegepast. Deze aanpassingen zorgen voor een dynamische wisseling in hoogte en maat, wat de menselijke maat behoudt. Het gebouw is alzijdig georiënteerd, wat betekent dat het van alle zijden benaderbaar en visueel aantrekkelijk is. Deze oriëntatie en de hoge verdiepingen zorgen voor een goede inpassing in de omgeving en een optimale benutting van natuurlijke lichtinval.
Bron: Studio Beuving
In t e r act ie t u s s e n b in n e n e n b u it e n K L E UR ENPAL L ET EN M AT E RIALE N
NATUUR L IJK E T IN T E N Een range van grijs, zandtinten en bruintinten. Uitgangspunt voor de materialisatie zijn natuurlijke materialen.
N at u u r lijke u it s t r alin g v an h e t v o l ume
ALG E ME N E P RINCIP ES
ALZ IJDIG E O RIËNTATIE Hoofdentree georiënteerd op de Vogelenzangseweg, maar het gebouw heeft een alzijdige uitstraling
NATU U RL IJ KE MATERIA L EN Uitgangspunt voor het gebouw en zijn bijgebouwen zijn een natuurlijk materiaalgebruik / uitstraling in overeenstemming met de referenties
BOUWLAGEN EN SEGMENTERING Hoge verdiepingen en grote ramen zorgen voor veel daglicht. Segmentering in volumes zorgt voor een afwisselend en onderscheidend gevelbeeld.
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M - 23 -
R O O I L I JN E N Inspriningen en overstekken in het volume
E N TR EES Het multifunctioneel centrum richt zich met zijn uitstraling naar de Vogelenzangseweg. De entree(s) bevinden zich aan de zuidzijde en zijn direct verbonden met het centrale plein. De hoofdentree(s) worden duidelijk geaccentueerd, zodat ze goed zichtbaar zijn vanaf het plein. Dit accent kan worden gerealiseerd door een uitkragend element, een overstek, of door het gebruik van een afwijkende kleur of materiaal. Daarnaast is het mogelijk om de entree over beide bouwlagen door te laten lopen, wat de zichtbaarheid
Bron: Brede school Genderen
En t r e e als u it k r age n d e le m e n t
en herkenbaarheid verder versterkt. Tevens is het denkbaar om een subtiele kapvorm aan de voorzijde te realiseren, wat de entree een extra dimensionale uitstraling kan geven en de visuele aantrekkingskracht vergroot. Secundaire entrees zijn ondergeschikt aan de hoofdentree,
D o o r lo pe n d e e n t r e e o v e r 2 b o uw l a g e n
maar vormen qua ontwerp en materiaalgebruik een visuele eenheid met de rest van het gebouw. Zo blijven ze functioneel en esthetisch verbonden met het geheel, terwijl de nadruk op de hoofdentree behouden blijft.
Ro o ilijnv e r s pr in gin g b e acce n t u e e r t e n t r e e A LGEM ENE PR I NC I PES
ENTR EES VOOR ZI JDE De entrees zijn georiënteerd naar de voorzijde van het gebouw
BE ACCE N T UE RE N
H E RKE N B A RE
E N T RE E De hoofdentree dient als duidelijk herkenbaar volume
S U BE N T REES De secundaire entrees zijn afwijkend van de hoofdvorm
B IO D IV ERS ITEIT Nestkasten bieden een meerwaarde voor de biodiversiteit
a cce n tled aktapv u itste O pt io n e e l - Su b t ie o r me kata n v o o r z i j d e
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M - 24 -
S P ORTZAAL Bij de ontwikkeling van de sportzaal is het belangrijk om zowel functionele als esthetische overwegingen in het ontwerp te verwerken. Het is denkbaar om een gedeeltelijk glazen gevel te integreren, zodat de zaal profiteert van natuurlijke lichtinval en een visuele verbinding met de buitenruimte krijgt. Daarnaast kan het toevoegen van speelelementen aan de buitenzijde helpen om het traditionele gesloten karakter van sportzalen te doorbreken. Door interactieve kunstwerken of sportieve uitdagingen aan de gevel te plaatsen, wordt de sportzaal levendiger en dynamischer. Ook behoort een groene gevel tot de mogelijkheden; dit kan bijdragen aan verkoelingen een impuls geven aan de biodiversiteit.
Act i v e r e n v an b u it e n z ijd e s po r t z aal
Ho ge r am e n in v e r b an d me t p r i v a c y
A LGEM ENE PR I NC I PES
V ER GR OENEN GEVEL S Vergroenen van gevel waar mogelijk
ACT IVE RE N G E VE LS Activeren of vergroenen van gevel door middel van glas of kunst
Bron: VVR architecten Ve r gr o e n e n v an d e ge v e l
O pb r e ke n d icht e w an d d o o r r a a mp a r t i j
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M - 25 -
S C HOOL DAK Het platte dak van het schoolgebouw speelt een belangrijke rol in de functionele en duurzame aspecten van het gebouw. Het biedt niet alleen de mogelijkheid om zonnepanelen te plaatsen, wat bijdraagt aan klimaatadaptatie en energie-efficiëntie, maar ook om vegetatiedaken toe te voegen. Op de volgende pagina wordt verder ingegaan op de meerwaarde en toepassing van deze daken. Daarnaast kan het dak gedeeltelijk worden ingericht als buitenruimte, waarbij een tweede maaiveld ontstaat dat toegankelijk is voor leerlingen en personeel. Deze buitenruimte kan dienen als extra speel- of ontspanningsruimte, wat de functionaliteit van het gebouw verder vergroot. Door de multifunctionele inzet van het dak wordt optimaal gebruik gemaakt van de beschikbare
O pt io n e e l t w e e d e m aaiv e ld o p he t d ak
Z o n n e pan e le n in co m b in at ie me t v e r h o o g d e d a k r a nd
ruimte, terwijl tegelijkertijd wordt bijgedragen aan een duurzame en toekomstgerichte schoolomgeving en een impuls voor biodiversiteit.
A LGEM ENE PR I NC I PES
DAKVOR M De dakvorm bestaat uit een combinatie van een plat dak met groene en/of waterbergende invulling en een kapvorm die het volume verzacht en ritme geeft.
O P TIO NEEL
ZON N E PAN E LE N Zonnepanelen en installaties op het dak niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte door toepassing hoge dakrand
TW EED E MA A IV EL D *optioneel tweede maaiveld op het dak of eerste verdieping
V EGETATIEDA KEN Vegetatiedaken dragen bij aan waterberging, verkoeling en biodiversiteit. Gr o e n e d ake n i.c.m . z o nne p a ne l e n t o e g e p a s t
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M - 26 -
I NTERMEZZO | G R O EN E DA KE N Groene daken geven een groener aanzien, vormen een
dan een lichthellend vlak. In de zomer is het effect op de
mogelijkheden. De kosten voor de aanleg van een groen
buffer bij regenafvoer, zuiveren de lucht en zorgen voor
waterberging sterker dan in de winter: het vochtgehalte van
dak hangen af van de kwaliteit en kenmerken van het
een langere levensduur van uw dak. De veel gemeenten
de voedingsbodem (substraatlaag) is in winter hoger dan in
bestaande dak, het type begroeiing en van de uiteindelijke
stimuleren de aanleg van groene daken. Zo is er vaak een
de lente en zomer.
inrichting. De gemiddelde aanlegkosten variëren van €
subsidie voor huiseigenaren. Een groen dak is bedekt
45/m2 tot € 100/m2 voor een vegetatiedak; tuindaken
met granulaat/lava en planten. Er zijn verschillende typen
M INDE R FIJNSTO F EN CO 2
groene daken, van vegetatiedaken (met extensieve
Groene daken nemen stofdeeltjes op uit de atmosfeer
mosbegroeiing) tot tuindaken (met intensieve begroeiing).
en zorgen zo voor een schonere lucht. Binnen de
VEGETATI EDAKEN
De dakconstructie dient hiervoor wel geschikt te zijn. Bij
plantengemeenschap voor vegetatiedaken neemt mos
Daken met een extensieve begroeiing noemen we
nieuwbouw dient daar rekening mee gehouden te worden.
een speciale plaats in omdat dit fijnstof niet alleen bindt,
vegetatiedaken. Ze vergen geen of weinig onderhoud
maar ook opneemt en gebruikt voor de groei. Ook nemen
omdat de begroeiing beperkt is tot mossen, vetplanten,
GR O E N E DAK E N D R AG EN B IJ A A N E E N B E T E R
planten CO2 op waardoor groene daken een bijdrage
grassen en kruiden. Deze begroeiing kan zich grotendeels
KLIM A AT
leveren aan de vermindering van CO2-uitstoot.
zelf in stand houden en verder ontwikkelen. Het gewicht
Wanneer groene daken op grote schaal worden toegepast
beginnen bij € 120/m2.
van deze daken is relatief gering, 20 tot 150 kg/m2,
dragen ze bij aan een duurzame en gezonde stad. En
KOE L E ND EN GELUI DDEMPEND EF F ECT
waardoor ze vaak geen aangepaste dakconstructie vergen
natuurlijk wordt de stad fleuriger en groener. Dat is niet
Een beplant dak isoleert het pand eronder. Daardoor
en ook op bestaande gebouwen aangebracht kunnen
alleen mooi om te zien, maar betekent ook extra kansen
blijft het vooral in de zomer koeler in huis en is er
worden. Dit kan zelfs op een hellend dak tot 45 graden!
voor flora en fauna. Groene daken zorgen immers voor
minder behoefte om bij te koelen. Zo is er minder
Afhankelijk van de gekozen combinatie van planten
extra leefruimte en voedsel voor planten en dieren in
klimaatbeheersing nodig en vermindert de uitstoot van
varieert de substraatlaagdikte van 20 tot 150 mm. De lichte
de stad. Daarnaast heeft een groen dak ook andere
CO2. Ook op het dak zelf is het minder warm; dat effect
mos-sedum combinaties die door diverse firma’s in rol of
voordelen.
kan oplopen tot wel 50%. Groene daken stralen bij
plaatvorm geleverd worden zijn door het lage gewicht
hogere temperaturen minder warmte uit waardoor het ook
en de lage prijs nog steeds populair. Laat u echter goed
TI J D E L IJ K E WAT E R B E R GING
een koelend effect heeft op de omgevingstemperatuur.
adviseren; soms is de opbouw in de constructie niet goed
Groene daken vangen regenwater op en voeren het
Bovendien werkt een groen dak geluiddempend, zowel
door teveel organische massa waardoor de dikte snel
vertraagd af. Hierdoor wordt het riool minder belast als het
binnen als buiten.
afneemt of is de drainage onvoldoende waardoor het
hard regent. Zeker in stenige gebieden als het centrum
achterblijvende water verzuurt en er teveel mos ontstaat en
of oude stadswijken is de wateropgave groot. De mate
S OORT E N GRO ENE DAKEN
van waterberging is sterk afhankelijk van de dikte van de
Een groen dak is een dak dat bedekt is met beplanting en
substraatlaag en het type drainagelaag. Verder blijkt uit
kan verschillende vormen hebben: van een uitgebreide
onderzoek dat de mate van waterbuffering niet afhangt
daktuin tot een dak beplant met mos en vetplanten
van de plaats van het groene dak ten opzichte van de zon
(sedum). Veel hangt af van de draagkracht van het dak,
en dat een groen dak op een plat dak meer effect heeft
de dakhelling en natuurlijk uw wensen en financiële
- 27 -
sedumplanten verdwijnen.
I NTERMEZZO | TO EPASSI N G WATERBERGING EN GROENDAKEN
met alle bijbehorende voordelen van een sedumdak. Dit
Laagdikte: vanaf 10 cm (hou 20cm aan)
Elk groendak absorbeert water. Het groen retentiedak
hoeft natuurlijk niet, u kunt ook opteren voor een open
Dakhelling: 0° (0 %)
absorbeert echter heel veel water en voert het vervolgens
waterbergingsysteem op het dak.
Vegetatievorm: kruiden-grassoorten-sedum
gestructureerd en vertraagd af naar het rioleringsstelsel.
Waterretentie: 70-90 %
Voor het retentiedak zijn er 3 systeemoplossingen
TOEPASSING
Afvoercoëfficiënt: 0,3-0,1
ontwikkeld met elk hun specifieke eigenschappen en
Een sedumdak met extra waterbergingsfunctie of een puur
Waterabsorptie: ca. 50 l/m²
dakconstructie/hellingsgraad eisen.
waterbergingsdak vereisen een dakconstructie die een
Ideaal aan een groen waterbergingsdak is dat het gehele
grote hoeveelheid extra ballast kan dragen. Afhankelijk van
SUBSTRAAT NWR 03
watersysteem niet zichtbaar is aan de dakoppervlakte.
het gekozen systeem zijn er specifieke vereisten, welke u
Systeemoplossing met gedefinieerde waterretentie
hieronder kunt lezen.
Piekafvoer: C ≤ 0,3 volgens FLL Geschikt voor platte en hellende daken
SYSTEMEN WATERBERGINGDAKEN
210 kg/m²
MEANDERSYSTEEM
Laagdikte: 8-12 cm
Systeemoplossing met gedefinieerde waterretentie
Dakhelling: 1-15° (2-27 %)
Piekafvoer C volgens FLL: 0,17 bij 1° afschot
Vegetatievorm: kruiden-grassoorten-sedum
Waterabsorptie en vertraging
Waterretentie: 70 %
Voor groendaken en grinddaken
Afvoercoëfficiënt: ≤ 0,3
Voorkomt verzadiging met water bij plassen tot 4 cm diep
Waterabsorptie: ca. 25-50 l/m²
Gewicht: 130-
Gewicht: 120 kg/m² Laagdikte: 12 cm
Bronnen:
VOORDELEN WATERBERGING OP DAKEN
Dakhelling: 0-5° (0-9 %)
https://www.rotterdam.info/nl/visit/finder-locations/groene-
Bij flinke regenval wil het nog wel eens voorkomen dat
Vegetatievorm: kruiden-grassoorten-sedum
daken-waterpleinen
de riolering de hoeveelheid water niet kan verwerken.
Waterretentie: ≥ 80 %
Dit is met name het geval in stedelijke gebieden. In deze
Afvoercoëfficiënt: > 0,17
https://www.woneninrotterdam.nl/wp-content/
gebieden is meestal al het aanwezige groen vervangen
Waterabsorptie: ca. 32 l/m²
uploads/2022/07/Groenedaken-WoonWijzerWinkel.pdf
kans om vertraagd afgevoerd te worden naar de riolering.
REGULATIESYSTEEM
https://zinco.nl/blogs/groendak-
Veel rioleringen hebben de capaciteit niet om een heftige
Regulatiesysteem met gedefinieerde waterretentie en
waterbuffering/#:~:text=Waterberging%20
regenbui goed te verwerken. Een aantal steden biedt
gedefinieerde piekafvoer
groendak&text=Afhankelijk%20van%20je%20type%20
daarom ook subsidie om water te bergen op daken. Het
Berekenbare maximale afvloeiingsfactor volgens
dak,water%20per%20vierkante%20meter%20bergen!
interessante van een groen waterbergingdak is, is dat
neerslaggegevens KNMI
de berging plaatsvindt onder het sedum. Hierdoor is het
Geschikt voor daken met 0° afschot Gewicht: vanaf 120 kg/
niet zichtbaar en heeft men zicht op een mooi sedumdak
m²
voor gebouwen en wegen. Hierdoor heeft het water geen
- 28 -
https://www.vanvenrooy.nl/groen-waterberging/
ONBEBOUWDE OMGEVING S C HOOL PL EI N Ontworpen als een groen/blauw schoolplein, ligt de nadruk op natuurlijke elementen en waterinfiltratie, met verharding beperkt tot de noodzakelijke plaatsen. Deze aanpak bevordert waterinfiltratie, houdt het plein en de gebouwen koeler, en vermindert de behoefte aan waterberging, waardoor het aan de eisen van het waterschap voldoet en een comfortabele leeromgeving biedt. Het terrein rondom de school wordt ingericht met aandacht voor groen en biodiversiteit. Dit creëert een schoolplein dat uitnodigt tot interactie met de natuur, verhoogt de ecologische waarde en biedt kinderen een leerrijke ervaring. Hier worden tevens grote bomen toegevoegd die in de zomermaanden een schaduwwerking functie
M in im ale v e r har d in g o p s cho o lple in
N at u u r lijke s pe e le le m e nt e n o p s c h o o l p l e i n
hebben en in de wintermaanden blad verliezen waardoor het gebouw kan opwarmen. Een afgebakend plein voor de kinderdagopvang zorgt voor een veilige en stimulerende speelruimte voor de jongere kinderen.
Na tuur l i j ke l ee r omgevin g vo o r kin d eren
Spe e le le m e n t e n e n e co lo gis che in pas s in g ko m e n s am e n
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M - 29 -
‘ ZO EN EN ZOEF ’ In de ochtend fungeert de ‘Zoen- en Zoefzone’ als een
In de middag verandert de zone in een waardevolle
‘s Avonds komt de zone tot leven als een
praktische afzetplek voor ouders die hun kinderen met de
verdubbeling van het oppervlak van het schoolplein. Dit
multifunctionele ruimte voor de gemeenschap. Het biedt
auto naar school brengen. Deze zone biedt om en nabij
extra buitenterrein wordt na 09:00 afgesloten en biedt
parkeergelegenheid voor de bezoekers van de sportzaal
ruimte voor 22 opstelplekken, met een overzichtelijke
ruimte voor kinderen om te spelen en deel te nemen aan
en het dorpshuis en kan worden ingezet voor diverse
inrichting die de veiligheid voor de kinderen bevordert.
activiteiten, waardoor de leeromgeving zich naadloos
recreatieve activiteiten voor volwassene zoals sport en
naar buiten uitstrekt en een flexibele speelruimte wordt
spel, yoga en bootcamp.
Daarnaast zal er elke woensdagochtend (08:00-12:00)
gecreëerd.
direct grenzend aan de zoen en zoef zone een weekmarkt
Eind van de middag (rond 15:00) maakt deze speelzone
De zone zal door het personeel van de school eenmaal per
opgesteld staan in de parkzone. Hier wordt op pagina 32
weer plaats voor de Zoen en Zoef functie en worden
dag worden afgesloten en weer geopend, zodat deze op
verder op ingegaan.
kinderen opgehaald van school.
de juiste momenten functioneel en toegankelijk is voor de verschillende gebruiksdoelen (zie sloten in schema).
07:00-09:00
15:30-18:00
09:00-14:00
14:30-15:30
Markt
Zoen en zoef zone afsluiten
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M
Yoga
19:00
18:00
17:00
14:00
Zoen en zoef zone vrijgeven
- 30 -
15:30-18:00
Parkeren sportzaal
16:00
14:00-15:30
Ontdekken
13:00
10:00
09:00
12:00
09:00-14:00
Sporten
08:00
07:00
07:00-09:00
Bootcamp
Buitensport
Zoen & Zoef
Struinen
15:00
Spelen
11:00
Zoen & Zoef
Markt
PA R KER EN Bij de parkeergelegenheid wordt minimaal verharding toegepast om een optimale waterinfiltratie te garanderen. Open verharding is een vereiste, zodat regenwater efficiënt kan doorstromen en het terrein niet onnodig verhit raakt. Deze aanpak bevordert zowel duurzaamheid als de ecologische kwaliteit van het gebied, terwijl het parkeeroppervlak functioneel en esthetisch blijft.
Par ke e r v akke n in o pe n v e r har d in g
Par ke r e n u it he t z i c h t e n g r o e n i ng e p a k t
Mul ti functi oneel ru im t eg eb ru ik ‘ z oe n en z oef ’ en ‘sch o o lp lein’
‘z o e n e n z o e f ’ in d e m id d ag
Par ke e r v akke n m e t gr o e n e ui t s t r a l i ng
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M - 31 -
W E EKM AR KT De weekmarkt, die momenteel op De Biezen plaatsvindt, wordt verplaatst naar een nieuwe locatie bij het MFCterrein. Met de verplaatsing van het dorpshuis en de OBS Meester Vos is het logisch om de markt ook naar dit gebied te verhuizen. Voortaan zal de markt elke woensdagochtend van 08:00 tot 12:00 uur worden gehouden tegenover het MFC-terrein, naast de Zoen en Zoef-zone. Deze nieuwe locatie biedt ouders de mogelijkheid om hun kinderen weg te brengen en direct een bezoek aan de markt te brengen. Wanneer de markt plaatsvindt, worden zes kraampjes opgesteld in de groenzone naast de Zoen- en Zoef-zone. De ondergrond wordt uitgevoerd met grasversteviging, wat zorgt voor een goede integratie in de groene omgeving en
Hu id ige m ar kt ‘ d e B ie z e n’
R u im t e v o o r z it ple k ke n r o nd o m k r a me n
Le v e n d ighe id r o n d o m m ar kt kr am e n
B ak ke r s kr aam o pge s t e ld o p g r a s v e r s t e v i g i ng
optimale toegankelijkheid. Daarnaast is er ruimte gecreëerd voor zitplekken en picknickbanken, om het ontmoeten en recreëren in de omgeving te bevorderen, waardoor de markt een ontmoetingsplek wordt voor de gemeenschap.
Kr a a mpj e s ge rich t o p wan d elp ad
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M - 32 -
F I ETSR OUTE & F I ETSPA RK E RE N De fietsroute is ontworpen als de dominante verkeersroute, waarbij deze duidelijk prioriteit krijgt boven de autoverkeer. Een nieuw fietspad verbindt het dorp met de Hagesteinse Plas, wat een belangrijke aanvulling vormt voor zowel de bereikbaarheid als de recreatieve mogelijkheden in de regio. Het fietspad heeft een speelse uitstraling die is afgestemd op de gebruikers, waardoor het aantrekkelijk en uitnodigend is voor fietsers van alle leeftijden. Fietsparkeren is strategisch geplaatst vlakbij de entree van het schoolgebouw en is direct gekoppeld aan het schoolplein. Dit zorgt voor een gemakkelijke en logische toegang voor leerlingen en bezoekers. Het parkeerterrein voor fietsen is ingepakt in groen, wat niet alleen bijdraagt aan een aantrekkelijke omgeving, maar ook helpt bij waterinfiltratie door het minimaliseren van verharding. Deze
Bron: StudioBEUVING
aanpak ondersteunt een duurzaam beheer van regenwater
Ve ilige fie t s pad e n in he t gr o e n r icht in g he t M FC
en houdt het gebied ecologisch waardevol.
Bron: StudioBEUVING *Op t io ne e l - Spe e ls kar akt e r fie t s pad
E e n d u id ige pa rke gr oeervnaekeke r fafs n ope che n id v er i ng h ar r odnd o m
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M - 33 -
WA DI ’S & EC OLOGI E Wadi’s zijn essentieel voor duurzaam waterbeheer in onbebouwde gebieden. Deze systemen vangen regenwater op, laten het infiltreren en bergen het lokaal. Dit voorkomt wateroverlast en draagt bij aan de aanvulling van grondwaterreserves. Het toevoegen van slokops aan wadi’s zorgt voor een vertraagde afvoer van hemelwater naar de watergangen. Hierdoor blijft de bodem gezond. Ecologisch onderzoek heeft aangetoond dat in het gebied steenmarters voorkomen, die het plangebied gebruiken als foerageergebied. Hun vaste route loopt door het noordelijke deel van de boomgaard en de bestaande houtwal. Bij de watergangen zou deze route doorbroken worden. Mede hierdoor zijn wadi’s cruciaal om rekening te houden met deze bestaande structuren om verstoring van de fauna te minimaliseren en de ecologische waarde van het gebied te behouden.
Slo ko p s y s t e e m w ad i’s
B e s t aan d e ho u t w al z o r gv u ld i g i np a s s e n
Ste e n m ar t e r s in he t ge b ie d
B e plan t e w ad pai’s rkeals e rvw a katke rnr eope t e nnt ies v erehnaridnf i l t r a t i e
Wadi’s met slokops kunnen, mits zorgvuldig geïntegreerd, niet alleen bijdragen aan waterbeheer, maar ook aan het behoud van natuurlijke habitats en de landschapskwaliteit.
B E E L D K W A L I T E I T M U LT I F U N C T I O N E E L C E N T R U M - 34 -
B EELDK WA LI TEI T WO O NER F De beeldkwaliteit borgt de samenhang van het tussen de bebouwing en de onbebouwde ruimte. Een mate van samenhang in de architectuur is wenselijk en wordt bereikt door visie en sturing. In deze beeldkwaliteitparagraaf wordt de beoogde kwaliteit van het de gebouwde en de ongebouwde omgeving verbeeld en beschreven. Hierin wordt randvoorwaardenkaart en volgende themas nader toegelicht; •
Woningen en bergingen
•
Centraal erf
•
Ecologische zone en grasland
R u g aan r u g w o n in ge n m e t lage e r fafs che id in ge n
Wo o n erf
Du u rzam e m at e r iale n e n m in im ale v e r har d in g
B E E L D K WA L I T E I T WO O N E R F - 35 -
Wo n in ge n ge o r ië n t e e r d o p h e t w o o ne r f
R ANDVOORWA A RDEN Onderstaande randvoorwaardenkaart toont de spelregels en kaders voor de nadere uitwerking van het woonerf en de bijbehorende buitenruimte. In de legenda staan de uitgangspunten verder toegelicht. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat er maximaal 6 woningen gerealiseerd mogen worden. Hiervan 2 aan het lint en 4 op het achterterrein.
Legenda Zoekgebied voor inpassing woningen
25,3m 1 Hoofdgebouw Max. 2 woningen
17,5m
Max. 4 woningen
Max. aantal woningen & volumes Zoeklocatie inpassing bergingen voor 2e lijns bebouwing
3m 9m
3m 9m
Max. toegestane goothoogte & max. nokhoogte Erf (buitenruimte) Bomen rondom erf
1 Hoofdgebouw
24,6m
Max. 2 woningen
3m 7m
P
P
Formele parkeerplekken (10 plekken) Indicatieve voorgevelrooilijn met mogelijke verbijzondering voorgevel Orientatie hoeken, alzijdigheid Orientatie entrees Reservering toekomstig fietspad bij ontwikkeling ‘Eng’ locatie
16,5m
B E E L D K WA L I T E I T WO O N E R F - 36 -
WONI NGEN EN B ER GI N G E N Het woonerf is ontworpen met een maximale capaciteit van zes woningen, verdeeld over twee volumes die elk uit één laag en een kap bestaan. Deze opzet creëert een kleinschalige en gezellige uitstraling die zorgvuldig aansluit op het korrel van de woningen aan de Vogelenzangseweg. Door te kiezen voor een architectonische ‘kleine korrel’ wordt de harmonie met de bestaande bebouwing behouden en wordt het woonerf op een natuurlijke manier geïntegreerd in de wijk.
Ber gin ge n ge clu s t e r d als ‘ e le m e n t ’ o p he t e r f
De voorkeur gaat uit naar rug-aan-rug woningen, wat zorgt voor alzijdigheid naar het lint en het toekomstige fietspad aan de noordzijde. Deze opstelling bevordert zowel privacy voor de bewoners als een visuele verbinding met de omliggende ruimte. De bergingen van de woningen zijn geclusterd en worden een belangrijk element op het erf. Door de bergingen los te koppelen van de woningen ontstaat er meer ruimte voor lichtinval in de woningen.
Wo n in ge n he b b e n e e n lage go o t K L E UR ENPAL L ET EN M AT E RIAAL
NATUUR L IJK E T IN T E N Een range van roodtinten, grijstinten en bruintinten. Uitgangspunt voor de materialisatie van de gevels is steen.
N at u u r lijke u it s t r alin g b e r g i ng e n e n b i j g e b o uw e n
ALG E ME N E P RINCIP ES
KLE INE KO RREL Aansluitend op het lint (korte zijde)
GO OTHO O GTE Uitstraling van één bouwlaag met kap
B E E L D K WA L I T E I T WO O N E R F - 37 -
B ERGINGEN GECLU STERD als ‘element’ op het erf
B I O DI V E R S I T E I T Nestkasten als een meerwaarde voor de biodiversiteit
C E NTR AAL ER F Het centrale erf is ontworpen als een collectieve ruimte die de sociale interactie tussen bewoners bevordert. Deze gemeenschappelijke ruimte vormt het hart van het woonerf, waardoor bewoners en bezoekers gemakkelijk toegang hebben tot de omliggende natuur en wandelroutes.
Ne s t e lm o ge lijkhe d e n in d e ge v e l De voorkanten van de woningen zijn gericht op het erf, wat bijdraagt aan een gevoel van samenhang en verbondenheid tussen de bewoners. De woningen worden omzoomd door een lage groene haag, die privacy biedt zonder de openheid van de ruimte te verstoren. Parkeren gebeurt informeel op het erf, waarbij gebruik wordt gemaakt van open verharding die waterinfiltratie bevordert en het natuurlijke karakter van het gebied behoudt. Dit ontwerp zorgt voor een functionele, esthetische en ecologisch verantwoorde leefomgeving waarin het centrale erf een plek van ontmoeting en ontspanning is voor alle bewoners.
R UG AAN R UG Deze woningen kennen een dubbelzijdige oriëntatie en refereren naar een schuurtypologie
E RFAFS CH E IDIN GE N Eenduidige lage groene erfafscheiding rondom om zichtbare ‘verrommeling’ te voorkomen
Bio d ivers it e it b e lan gr ijk o n d e r d e e l o p he t e r f
Par ke r e n in o pe n v e r har d in g e n ui t h e t z i c h t
Bron: HoevenDenBurgh Co lle ct ie v e b in n e n r u im t e w o o n e r f
B E E L D K WA L I T E I T WO O N E R F - 38 -
E e n d u id e lige lage e r fafs che id in g v o o r ko mt v e r o mme l i ng
E COLOGI SC HE ZONE EN GRAS LAN D De openbare ruimte tussen het multifunctioneel centrum en het woonerf wordt vormgegeven als een veelzijdig en groen gebied, die onder te verdelen is in twee zones sferen samenkomen: 1. Ecologische zone Een deel van de ruimte wordt ingericht als ecologische zone, ontworpen om soorten zoals de steenuil en de steenmarter te ondersteunen. Retentiegebieden dragen bij aan het waterbeheer en versterken de ecologische waarde van het gebied. Dit gebied wordt extensief beheerd om de natuurlijke balans te behouden, en de boomgaardfunctie blijft behouden, wat bijdraagt aan de groene uitstraling en natuurlijke overvloed. Een struinroute nodigt uit tot rustige verkenning van het gebied.
Behoud van boomgaard in ecologische zone waarmogelijk
2. Agrarisch grasland Het agrarische karakter wordt versterkt door een open weidegebied dat de landelijke uitstraling benadrukt. Dit grasland wordt ingezaaid en kan verpacht worden voor het grazen van schapen of paarden. Het fietspad blijft als wensbeeld op de kaart weergegeven, maar de ontwikkeling ervan is mogelijk voor de toekomst.
I n ge z aaid w e id e ge b ie d m e t s c h a p e n o f p a a r d e n
3. Fietspad Het eerdergenoemde fietspad tussen de MFC en het woonerf blijft een wensbeeld. Een ontwikkeling ervan is mogelijk voor de toekomst.
I n s e ct e n ho t e l lan gs d e s t r u in r o u t e
B E E L D K WA L I T E I T WO O N E R F - 39 -
Gr o e n e o m ge v in g in ge z aaid me t b l o e me nme ng s e l s
B IJLAGE - KEN G ETA LL EN EN B E R E K E N IN GE N
B I J L A G E E N K E N G E TA L L E N - 40 -
Squashhal
100 m² BVO
1,6
2,4
2,7
Zwembad overdekt
100 m² bassin
n.v.t.
10,7
11,5
Zwembad openlucht
100 m² bassin
n.v.t.
10,1
12,9
Zwemparadijs
100 m² bassin
n.v.t.
n.v.t.
4,0
Sportveld
Hectare netto terrein
20,0
20,0
20,0
Stadion Functie
Zitplaats Per
Kunstijsbaan (kleiner dan 400 meter)
100 m² BVO
Kunstijsbaan (400 meter)
100 m² BVO
0,12 Stedelijke zone 1,55 ‘Schilgebied’
Ski- snowboardhal
n.v.t.
n.v.t.
Koop, huis, vrijstaand Jachthaven Koop, huis, twee-onder-een-kap Golfoefencentrum (pitch en putt) Koop, huis, tussen/hoek Golfbaan (18 holes) Koop, appartement, duur Indoorspeeltuin (kinderspeelhal), gemiddeld Koop, appartement, midden en kleiner
100 m² sneeuw (excl. oefenpistes) Woning Ligplaats Woning Centrum Woning 18 holes, 60 ha Woning 100 m² BVO Woning
0,12 Stedelijke zone 1,85 ‘Rest 5,4 bebouwde 2,55 kom’
1,8 0,6 1,7 n.v.t. 1,5 n.v.t. 1,6 3,1 1,4
2,1 0,6 2,0 n.v.t. 1,8 n.v.t. 1,9 3,9 1,7
2,3 0,6 2,2 51,1 2,0 96,0 2,1 4,7 1,9
Koop, appartement, goedkoop Indoorspeeltuin (kinderspeelhal), groot Huur, huis, vrije (kinderspeelhal), sector Indoorspeeltuin zeer groot
Woning 100 m² BVO Woning 100 m² BVO
1,3 3,7 1,5 4,0
1,4 4,6 1,8 4,9
1,6 5,6 2,0 5,9
Huur, huis, sociale huur Kinderboerderij (stadsboerderij) Huur, appartement, duur
Woning Gemiddelde boerderij Woning
1,3 3,1 1,4
1,4 3,9 1,7
1,6 4,9 1,9
Manege (paardenhouderij) Huur, appartement, midden/goedkoop (incl. sociale huur) Dierenpark
Per box Woning
n.v.t. 1,1
n.v.t. 1,2
Hectare netto terrein Kamer
8,0 0,55
Hectare netto Apotheek Kamer terrein Behandelkamer Woning 10 tuinen Behandelkamer Woning Per gemiddelde Behandelkamer tuin Behandelkamer
WONEN
Kamerverhuur, zelfstandig (niet-studenten) Attractie- en pretpark Apotheek Kamerverhuur, studenten, niet-zelfstandig Fysiotherapiepraktijk (-centrum) Serviceflat Volkstuin Consultatiebureau Kleine eenpersoonswoning (tiny house, Plantentuin (botanische tuin) meestal grondgebonden) Consultatiebureau voor ouderen
WERKEN Tandartsenpraktijk (-centrum) HORECA EN (VERBLIJFS)RECREATIE Kantoor (zonder baliefunctie) Gezondheidscentrum Camping (kampeerterrein) Commerciële Ziekenhuis dienstverlening (kantoor met Bungalowpark (huisjescomplex) baliefunctie) Crematorium 1* Hotel Bedrijf arbeidsintensief/bezoekersextensief (industrie, 2* Hotel laboratorium, werkplaats)
100 m² BVO1 Behandelkamer Standplaats 100 100 m² m² BVO BVO Bungalow (deels) 10 kamers 100 m² BVO gelijktijdige plechtige 10 kamers
Bedrijf arbeidsextensief/bezoekersextensief Begraafplaats 3* Hotel (loods, opslag, transportbedrijf) 4* Hotel Bedrijfsverzamelgebouw 5* Hotel Penitentiaire inrichting WINKELEN EN BOODSCHAPPEN Café/bar/cafetaria Religiegebouw Buurtsupermarkt Restaurant Verpleeg- en verzorgingstehuis Fullservice-supermarkt Discotheek
100 m² BVO deels) 10 kamers gelijktijdige 10 kamers plechtige 100 m² BVO 10 kamers 10 cellen 100 m² BVO Zitplaats 100 m² BVO 100 m² BVO Wooneenheid 100 m² BVO 100 m² BVO
Evenementenhal/beursgebouw/congresgebouw Kinderdagverblijf (crèche)
100 m² BVO 100 m² BVO
ONDERWIJS
1
0,12 Stedelijke zone 1,25 ‘Centrum’ n.v.t.
4,8
Grote supermarkt (XL)
100 m² BVO
6,6
7,6
8,6
Groothandel specialist (bijvoorbeeld levensmiddelen, kantoorartikelen)
100 m² BVO
n.v.t.
6,35
6,75
Groothandel algemeen
100 m² BVO
n.v.t.
7,1
7,1
Binnenstad of hoofdwinkel(stads)centrum 20.000-30.000 inwoners
100 m² BVO
3,6
n.v.t.
n.v.t.
Buurt- en dorpscentrum
100 m² BVO
n.v.t.
3,3
4,0
Wijkcentrum (klein)
100 m² BVO
n.v.t.
4,0
4,9
Wijkcentrum (gemiddeld)
100 m² BVO
n.v.t.
4,7
5,5
Wijkcentrum (groot)
100 m² BVO
n.v.t.
5,1
6,1
Stadsdeelcentrum
100 m² BVO
n.v.t.
5,6
6,8
Weekmarkt (bij klein wijk-, buurt- en dorpscentrum)
100 m² BVO
0,225
0,225
0,225
0,4 1,4
Kringloopwinkel
100 m² BVO
n.v.t.
1,25
1,95
8,0 0,65
8,0 0,7
Bruin- en witgoedzaken
100 m² BVO
4,05
6,15
8,15
n.v.t. 2,35 0,25
n.v.t. 2,85 0,25
8,0 3,35 0,25
Woonwarenhuis/woonwinkel
100 m² BVO
1,25
1,75
1,95
1,35 1,05 n.v.t. 1,45 0,55 n.v.t. 1,3
1,65 1,1 1,25 1,75 0,65 7,5 1,6
1,95 1,2 1,35 2,05 0,7 10,5 2,0
Woonwarenhuis (zeer groot)
100 m² BVO
n.v.t.
n.v.t.
5,15
Meubelboulevard/woonboulevard
100 m² BVO
n.v.t.
2,15
2,55
Winkelboulevard
100 m² BVO
n.v.t.
3,95
4,45
1,65
2,15
2,55
Outletcentrum
100 m² BVO
n.v.t.
9,5
10,4
1,85 1,65 n.v.t. 2,45 1,5 n.v.t. n.v.t. 0,4 1,55
2,35 2,05 n.v.t. 2,95 1,7 n.v.t. n.v.t. 0,8 1,95
2,55 2,45 1,2 3,55 1,9 1,7 30,1 2,5 2,35
Bouwmarkt
100 m² BVO
n.v.t.
1,85
2,45
Tuincentrum
100 m² BVO
n.v.t.
2,35
2,65
Groencentrum
100 m² BVO
n.v.t.
2,35
2,65
1,45 0,65 n.v.t. 2,2
2,35 0,85 n.v.t. 3,4
4,25 1,05 31,6 5,2
Bibliotheek
100 m² BVO
0,45
0,75
1,15
Museum
100 m² BVO
0,6
0,8
1,1
3,5 1,35 5,5 1,65 6,0 0,15 2,3 11,0 0,6 3,85 7,0
5,3 1,75 8,3 2,15 6,0 0,15 3,2 11,0 0,6 4,95 13,9
7,5 1,95 11 3,25 7,0 0,15 4,1 15,0 0,6 5,9 20,9
Bioscoop
100 m² BVO
3,2
8,0
11,2
Filmtheater/filmhuis
100 m² BVO
2,6
5,3
7,9
Theater/schouwburg
100 m² BVO
7,4
8,0
9,8
Musicaltheater
100 m² BVO
2,9
3,4
4,0
Casino
100 m² BVO
5,7
6,1
6,5
5,5 1,0
6,5 1,2
8,5 1,4
Bowlingcentrum
Bowlingbaan
1,6
2,3
2,8
0,75 3,25 4,9
Biljart-/snookercentrum
Tafel
0,85
1,15
1,35
Dansstudio
100 m² BVO
1,6
3,9
5,5
5,9
Fitnessstudio/sportschool
100 m² BVO
1,4
3,4
4,8
100 m² BVO
1,7
4,5
6,3
GEZONDHEIDSZORG EN (SOCIALE) VOORZIENINGEN Basisonderwijs Leslokaal 0,75
BVO: Bruto Vloeroppervlakte Huisartsenpraktijk (-centrum)
Middelbare school
Behandelkamer 100 leerlingen
2,25 3,7
0,75 2,75 4,6
ROC
100 leerlingen
4,8
5,4
SPORT, CULTUUR EN ONTSPANNING
Hogeschool
100 studenten
9,4
10,2
10,9
Fitnesscentrum
Universiteit
100 studenten
13,4
15,4
16,7
100 m² BVO
n.v.t.
n.v.t.
9,3
Avondonderwijs
10 studenten
4,6
5,7
6,8
Wellnesscentrum (thermen, kuurcentrum, beautycentrum) Sauna, hammam
100 m² BVO
2,5
4,6
6,7
Sporthal
100 m² BVO
1,55
2,15
2,85
Sportzaal
100 m² BVO
1,15
1,95
2,85
Tennishal
100 m² BVO
0,3
0,4
0,5
PA R K E E R N O R M E R I N G G E M E E N T E V I J F H E E R E N L A N D E N - 41 -
H A L E N EN B R ENGEN
Groep 1 t/m 3: Aantal leerlingen x % leerlingen met auto x reductiefactor parkeerduur x reductiefactor aantal kinderen per auto • • 1. 2. • 3. •
Aantal leerlingen: 3/8 x 300 = 112,5 % leerlingen met auto: 30% (oftewel 0,3) Reductiefactor parkeerduur: 0,5 Reductiefactor aantal kinderen per auto: 0,75
112,5 x 0,3 x 0,5 x 0,75 = 12,65
Groep 4 t/m 8: Aantal leerlingen x % leerlingen met auto x reductiefactor parkeerduur x reductiefactor aantal kinderen per auto • 1. • 2. • 3. •
Parkeernota Vijfheerenlanden 2022:
Aantal leerlingen: 5/8 x 300 = 187,5 % leerlingen met auto: 10% (oftewel 0,1) Reductiefactor parkeerduur: 0,25 Reductiefactor aantal kinderen per auto: 0,85
187,5 x 0,1 x 0,25 x 0,85 = 3,98
Halen en brengen kinderdagverblijf + peuterspeelzaal:
1.
Aantal leerlingen x % leerlingen met auto x reductiefactor parkeerduur x reductiefactor aantal kinderen per auto • • 1. • 2. • 3. •
Aantal leerlingen kinderdagopvang: 2 groepen, uitgaande van 16 kinderen per groep, geeft 32 leerlingen Aantal leerlingen peuterspeelgroep: 24 leerlingen % leerlingen met auto: 50% oftewel 0,5 Reductiefactor parkeerduur: 0,25 Reductiefactor aantal kinderen per auto: 0,75
2.
3.
56 x 0,5 x 0,25 x 0,75 = 5,25 Halen en brengen: 12,65 + 3,98 + 5,25 = 21,88
PA R K E E R B A L A N S M F C ( Z O E N E N Z O E F ) - 42 -
Nota parkeernormen Vijfheerenlanden 2022
Rest bebouwde kom
Parkeervoorzieningen Parkeren openbaar gebied (voorzieningen) Parkeren Kiss&Ride (voorzieningen) Getekende parkeervoorzieningen (A)
Aantal 41 22
Parkeerkencijfer 1 1
Gerealiseerd 41 22 63,0
Verschil norm vanuit wonen Verschil norm vanuit voorzieningen
PA RKEERB A L A NS MU LTIFU NCTIO NEEL CENTRU M
= 0,0 =1
•
Door de toepassing van gecombineerd is er een reductie in het aantal parkeerplekken mogelijk.
•
Een belangrijk uitgangspunt hierbij is wel dat de ‘Zoen en Zoef’ zone na schooltijden gebruikt kan worden voor parkeren. Dit is mogelijk omdat de piekmomenten (zie zwarte kaders) buiten de
Parkeerbalans gecombineerd gebruik*
schooltijden Werkdag liggen.
•
Bewoners
Behoefte
Sportfunctie binnen (sportzaal) (per 100m2 bvo)
1.370m2
2,85
94
39
12,9
Café/bar/cafetaria
300m2
7,00
72
21
2,2
Peuterspeelzaal
120m2
1,40
0
2
0,0
Kinderdagopvang
224m2
1,40
0
3
0,0
Onderwijs dag (basisonderwijs) (per lokaal)
13
0,75
0,0
10
0,0
Bezoekers %
Halen & brengen (school & opvang) (aantal leerlingen)
waarvan Bezoekers
Avond 90% 0 80% 0 0
Koopavond 80% 0 70% 0 0
Nacht 100% 0 0% 0 0
het MFC en het erf is te groot voor dubbelgebruik.
•
Rekenmiddel Parkeerkencijfer
Middag 50% 0 20% 0 0
Zaterdag Middag 60% 0 60% 0 0
Avond 80% 0 80% 0 0
Zondag Middag 70% 0 70% 0 0
We zien geen kansen om ook de woningbouw mee te nemen in deze berekingen. De afstand tussen
Bezoekers Subtotaal wonen Parkeerbalans gecombineerd gebruik*