Beleidskader Erven Vol Kansen-kaders voor transformatie en verbreding van agrarische erven 2025

2B

Eerste beoordeling

in een samenwerkingsovereenkomst.

4A

In deze fase kijken we globaal naar het initiatief, met name in welk deelgebied het ligt en over welke activiteit het gaat. Niet elke activiteit is overal mogelijk en afhankelijk van het deelgebied verschillen de randvoorwaarden.

de randvoorwaarden. Zie ook totaaloverzicht per deelgebied

€€

Afwegingscriteria in deze stap

een keukentafelgesprek: 1. Wat is er wel/niet mogelijk? 2. Hoe ziet het proces eruit?

gemeente maken afspraken over proces en kosten en leggen deze vast

Formele aanvraag

1B

Keukentafelgesprek

afhankelijk van het deelgebied en de activiteit. De intaketafel geeft daarbij wel criteria op detailniveau mee.

intaketafel. Deze eerste schets stemt de gemeente af met de provincie.

3

NB. in deze stap koppelen we een casemanager aan de initiatiefnemer die tijdens het hele traject aanspreekpunt is voor initiatiefnemer en intern.

1 37

3B

Passend plan

4B

Besluitvorming

Het resultaat tot nu is een passend en haalbaar plan, incl. randvoorwaarden, wat gereed is om de formele procedure mee te starten.

De gemeente neemt een besluit. Bij een positief besluit mag de uitvoering in gang gezet worden.

Initiatiefnemer aan zet Gemeente aan zet Inhoudelijk afweging

5.2

Communicatie

Een hand-out met het VAB-beleid Een onderdeel van dit beleid is een hand-out met daarin een

Veel eigenaren weten nu niet goed welke regels gelden en wat de

overzichtelijke, korte versie van het VAB-beleid en het proces van het

gemeente belangrijk vindt. Met dit beleid willen we duidelijk maken wat

behandelen van een initiatief. Deze hand-out willen we gebruiken om

er kan op (voormalige) agrarische erven. We brengen deze boodschap

mensen te informeren, bijvoorbeeld door ze het toe te sturen als ze

over naar de doelgroep. We willen eigenaren en hun adviseurs goed

informatie opvragen of om mee te nemen bij een keukentafelgesprek.

informeren én in beweging brengen. We maken duidelijk wat kan, wat niet kan en wat van hen wordt verwacht. We vragen hen om na te denken

Een campagne na het vaststellen van dit VAB-beleid

over de toekomst van hun erf en op tijd met ons in gesprek te gaan.

We willen na de vaststelling van dit VAB-beleid een uitgebreide campagne starten om het beleid onder de aandacht te Brengen bij onze

We weten dat dit onderwerp gevoelig kan zijn. Sommige mensen willen

inwoners. Dat doen we via de gemeentelijke communicatiekanalen en in

juist meer ruimte, anderen maken zich zorgen over veranderingen

samenwerking met Gebiedsplatform Alblasserwaard – Vijfheerenlanden.

in het buitengebied. Daarom leggen we steeds goed uit waarom we bepaalde keuzes maken. Als gemeente bieden we ruimte waar het kan,

Speciale aandacht voor stoppersregelingen

duidelijkheid waar het moet, en we doen dat op een persoonlijke manier.

Voor agrariërs die met een stoppersregeling meedoen zorgen we voor

We denken mee, maar binnen heldere spelregels.

proactieve communicatie. Wanneer bij ons als gemeente bekend wordt wie er meedoen, nemen wij zelf contact op met de ondernemers.

Aanpak

We bieden hun een keukentafelgesprek aan, leggen uit wat de

We ondernemen daarom enkele stappen om informatie beter over te

mogelijkheden zijn en maken duidelijk binnen welke termijnen zij

brengen aan eigenaren van (voormalige) agrarische locaties en hun

bepaalde keuzes moeten maken.

adviseurs: Inspiratiemarkt voor agrariërs Webpagina op de gemeentelijke website

We organiseren een markt waar we (voormalig) agrariërs uitnodigen

We ontwikkelen een webpagina op de gemeentewebsite waar de

om inspiratie op te doen voor hun (voormalig) agrarische locatie. We

informatie voor transformatie en verbreding te vinden is. Hier is het VAB-

bieden hun informatie over het beleid en het proces bij een verbreding

beleid te vinden, hoe je met de gemeente in contact komt en een link

of transformatie.

naar informatie van de provincie.

6

38

5.3

Nieuwe omgevingsplannen

5.4

Integratie van de nieuwe werkwijze

De keuzes uit dit VAB-beleid nemen we later op in het omgevingsplan

Een nieuwe werkwijze is niet zomaar tot uitvoering gebracht. Het kost

voor het buitengebied. Nu kijken we eerst wat dit beleid betekent

tijd en inzet om ervoor te zorgen dat de betrokken medewerkers van

voor de bestaande regels. De nieuwe regels worden voorlopig nog

de gemeente werken volgens de nieuwe principes. We zetten daarom

niet opgenomen in het omgevingsplan. Het blijft dus beleid dat we al

ook in op communicatie en andere manieren om medewerkers van de

kunnen gebruiken, maar nog niet als formele regel.

gemeente mee te nemen in de nieuwe werkwijze. Daarvoor gaan we aan de slag met een aantal acties:

We zetten de huidige bestemmingsplannen stap voor stap om naar één 1 Opleiden van betrokken medewerkers

omgevingsplan. Dat doen we eerst zonder inhoudelijke veranderingen. Pas daarna kunnen we nieuw beleid toevoegen. Tot die tijd voeren we

We nemen de medewerkers die met VAB-initiatieven te maken

nieuwe regels uit via een omgevingsvergunning (BOPA). We proberen

krijgen mee in wat het nieuwe beleid voor hen betekent, zodat ze

die procedure zo eenvoudig mogelijk te maken.

weten wat er van hen wordt verwacht. 2 Monitoring en evaluatie Een paar medewerkers, waaronder de contactfunctionaris, monitoren hoe de implementatie van het nieuwe beleid verloopt. Zij kijken mee met initiatieven, helpen mee bij lastige casussen en organiseren na een half jaar een evaluatie. 3 Evaluatie van de werkwijze Na een half jaar en na een jaar houden we een evaluatie van de werkwijze zoals die is ontstaan vanuit dit nieuwe beleid. We betrekken het Gebiedsplatform Alblasserwaard-Vijfheerenlanden en de provincie ook bij deze evaluatie. We beoordelen aan de hand van initiatieven hoe het gaat en waar verbeterpunten liggen.

6

39

6. Verantwoording

Organisatie

Expertise

Gemeentebestuur

• Portefeuillehouder

Gemeente

• Ambtelijk opdrachtgever • Strategisch adviseur landelijk gebied

In dit hoofdstuk vertellen we welk proces we hebben doorlopen om tot

• Adviseur economie

dit VAB-beleid te komen.

• Adviseur openbare orde en veiligheid • Adviseurs recreatie en toerisme • Adviseur communicatie

De opstart

• Adviseur participatie • Adviseur duurzaamheid • Adviseur ruimtelijke ontwikkeling

De gemeente Vijfheerenlanden heeft BEECKK Ruimtemakers gevraagd

• Programmamanager wonen

om het VAB-beleid op te stellen. Het Gebiedsplatform Alblasserwaard –

• Adviseur mobiliteit

Vijfheerenlanden heeft de participatie voor dit beleid verzorgd. Provincie

• Adviseur erfgoed

Utrecht is bij het hele traject betrokken geweest via de kerngroep.

• Adviseur grondzaken

Het proces is stap voor stap doorlopen in vier fases.

Fase 1 In de eerste fase deden we kennis op over de opdracht, stelden we het

Gebiedsplatform

• Vrijwilliger

Alblasserwaard-

• Vrijwilliger

Vijfheerenlanden

• Externe ondersteuning

Provincie Utrecht

• Gebiedsregisseur • Medewerker landelijk gebied

plan van aanpak op en maakten we procesafspraken. Ook bepaalden we

• Contactpersoon gemeente-provincie

de organisatiestructuur en de communicatiestrategie. Voor de uitvoering van dit project werkten we met een duidelijke

BEECKK Ruimtemakers

• Projectleiders

projectorganisatie. Het kernteam zorgde voor de dagelijkse

Overig

• Omgevingsdienst Regio Utrecht

coördinatie en bestond uit vertegenwoordigers van de gemeente,

• Beleidsmedewerker Ruimtelijke Ontwikkeling

BEECKK Ruimtemakers en het Gebiedsplatform Alblasserwaard-

• Strategisch adviseur Omgevingsvisie

Vijfheerenlanden. De portefeuillehouder werd via dit team steeds op Tabel 1: Overzicht van betrokken organisaties en deelnemende partijen

de hoogte gehouden. Daarnaast was er een projectteam met experts

6

40

vanuit verschillende gemeentelijke disciplines en de provincie Utrecht.

Organisatie

Zij ondersteunden het kernteam met inhoudelijke kennis en advies.

•

LTO Noord afd. Alblasserwaard Vijfheerenlanden

•

Het Zuid-Hollands Landschap

•

Den Hâneker

•

Historisch Overleg Alblasserwaard-Vijfheerenlanden

Fase 2

•

Archeologische Werkgemeenschap Nederland afdeling Lek- en

In fase 2 verzamelden we gegevens over het landelijk gebied.

•

Natuur- en Vogelwacht “De Alblasserwaard”

•

Natuur- en Vogelwacht “De Vijfheerenlanden”

•

Boerderij & Erf

•

Stichting Knotgroep Giessen en Lek

•

Vereniging Hoogstamfruit Groene Hart

•

Stichting tot Instandhouding van Molens in de Alblasserwaard en

In tabel 1 is te zien welke partijen betrokken waren bij het opstellen van dit beleid.

Merwestreek

Allereerst hebben we een gebiedsanalyse uitgevoerd. We brachten in kaart hoeveel agrariërs stoppen, welke neveninkomsten voorkomen en welke relevante ontwikkelingen spelen in het landelijk gebied. Ook onderzochten we de beleidsruimte binnen bestaand gemeentelijk, provinciaal en landelijk beleid. Daarnaast haalden we wensen op bij

Vijfheerenlanden

gemeentebestuurders, ambtelijke experts van provincie en gemeente en bij inwoners, ondernemers en belangenorganisaties.

•

Oasen

•

Stichting Streekcentrum ‘Het Liesvelt’

De belangenorganisatie verantwoordelijk voor de participatie

•

Stichting Vrije Recreatie

•

Vrouwen van Nu

•

Regionale gemalenstichting

Alblasserwaard-Vijfheerenlanden.

•

Agrarisch Jongeren Kontakt

•

VWV Zuid-Holland Zuid

In tabel 2 ziet u een overzicht van deze organisaties. Het Gebieds-

•

Historische Vereniging ‘Het Land van Brederode”

•

Overlegorgaan Watersportvereniging Alblasserwaard

•

Bureau Alblasserwaard Vijfheerenlanden

•

Nederlandse Kooikersvereniging

was het Gebiedsplatform Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. Zij vertegenwoordigt 22 maatschappelijke organisaties in de

platform organiseerde twee participatiebijeenkomsten om inbreng op te halen uit de omgeving en richting te geven aan het VABbeleid. Deze bijeenkomsten waren bedoeld voor agrariërs, inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en beleidsmakers.

Tabel 2: Overzicht van organisaties die aangesloten zijn bij het Gebiedsplatform Alblasser-waard-Vijfheerenlanden

6

41

De eerste bijeenkomst vond plaats op 9 september en stond in het teken

vergeleken we de wensen uit het gebied met de beleidsruimte.

van ophalen van ideeën, zorgen en wensen. Bij deze avond waren er

Waar nodig keken we of er extra ruimte kon worden gecreëerd.

ongeveer 90 deelnemers aanwezig. De tweede bijeenkomst volgde op 17

Op basis daarvan maakten we een conceptversie van het VAB-

september en telde ongeveer 80 deelnemers. Uiteindelijk was 32% van

beleid, die we opnieuw voorlegden aan alle belanghebbenden in

de deelnemers inwoner, 22% agrariër, 16% betrokken bij een vereniging

een centrale bijeenkomst.

voor natuur, landschap, cultuur en/of historie, 9% was mkb’er en 21% heeft zich als ‘overige doelgroep’ aangemeld . Alle opgehaalde informatie,

De inbreng die daaruit naar voren kwam, namen we als

vragen en opmerkingen verwerkten we in een reactienota. In deze nota

belangrijke uitgangspunten mee in de uiteindelijke keuzes, naast

lichtten we per onderwerp toe hoe de inbreng uit het gebied is verwerkt,

de opbrengsten van onze gebiedsanalyse, beleidsanalyse en de

welke suggesties zijn meegenomen in het beleid, welke niet en waarom.

voorkeuren van inhoudelijke experts van provincie en gemeente.

Die nota is verstuurd aan alle aanwezigen en op de website van het

Bij het maken van deze keuzes wogen we de verschillende

Gebiedsplatform geplaatst.

belangen tegen elkaar af: het behoud van een vitaal en leefbaar buitengebied, de wens om ondernemers ontwikkelruimte te

Op 13 oktober organiseerde de gemeente een inloopavond. Tijdens deze

geven, en het belang van landschap, natuur en omwonenden.

avond konden belanghebbenden vragen stelen over de reactienota, verduidelijking krijgen over beleidskeuzes en in gesprek gaan met

Fase 4

medewerkers uit het projectteam. Ook hiervan is een reactienota verstuurd.

In fase 4 schreven we dit beleid. Deze hebben we na afstemming De communicatie rondom participatie richting het gebied liep gedurende

tussen kern- en projectteam aan de gemeenteraad aangeboden

het hele traject via de kanalen van het Gebiedsplatform.

ter besluitvorming. Om toch wat toelichting te geven – ondanks de beperkte tijd –

Fase 3

maakten we een filmopname van een presentatie met een voiceover. Voor het college van B&W hielden we een presentatie.

In fase 3 stond het samenbrengen van alle informatie centraal. In een creatieve sessie met gemeente, provincie en het Gebiedsplatform

6

42

TEAM UTRECHT

TEAM ARNHEM

BEECKK Philitelaan 57-05 5617 AK Eindhoven 040 255 63 55

TEAM ROTTERDAM TEAM EINDHOVEN

info@beeckk.com www.beeckk.com