40. (RVE) Bijlage 1 Participatieverslag omgevingsvisie def.pdf

In Meerkerk is woningbouw voor draagvlak van de winkels nodig. In Nieuwland is bijvoorbeeld woningbouw nodig voor het verenigingsleven.  Maak in alle kleinere kernen organische groei mogelijk. Pleit voor flexibele woningbouw voor arbeidsmigranten en starters. Houd daarmee rekening in de visie. Pak woningbouw op een slimme manier aan.

27

 

Er is veel aandacht voor starters. Er wordt ook aandacht gevraagd voor dorpsinitiatieven. Let op de ontsluiting van de kleine kernen. Werk samen met dorpsraden. Dit zijn verstandige mensen met kennis en kunde. Het gevoel heerst nu dat de gemeente haar eigen gang gaat. Wonen, werken en ontsluiting is belangrijk. Houd in kleinere kernen ook werkgelegenheid in de gaten. Met name in de voorzieningendorpen. Werk dichtbij betekent minder mobiliteit, doordat inwoners meer fietsen of lopen. Bevorder het gebruik van de fiets van en naar je werk. Zorg voor voldoende woningbouw.

Variatie  Er moet goed worden nagedacht over variatie. Welke functie vervult welke plek? Er moeten voldoende maatschappelijke voorzieningen zijn. Betrekken ondernemers  Verder moet er een aantrekkelijk vestigingsbeleid worden gevoerd. Betrek de ondernemers bij de plannen. Geen eenzijdige herinrichting van vastgoed. Verduurzaming van binnensteden is een trend die op ons af komt. Je kunt ondernemers stimuleren door subsidie. Zeker nu na de crisis. Plannen moeten helder, betaalbaar en uitvoerbaar zijn. Betrek ondernemers en inwoners bij gebiedsprofielen. De hybride leefstijl trend  Verwerk de hybride leefstijl (o.a. 24 uurs economie) trend in beleid. Dit is van belang voor de kernen en de ontwikkeling daarbinnen. Ondernemen  Terrassen horen in een gastvrije binnenstad. Zorg voor slimme logistiek en bevoorrading. Ondernemen heeft invloed op leefomgeving (denk bijvoorbeeld aan de milieuaspecten). Er moet meer aandacht komen voor ondernemen: ondernemen in balans met wonen, werken, mobiliteit.  Ruimte voor ondernemers is van belang  Supermarkten en winkels uit alle delen van de gemeenten bijeenbrengen bevordert de discussie en de samenwerking. Samen staan we sterker. Belangrijk om begrip hebben voor elkaars situaties. Doorstroom  Overstroom vanuit regio (vanuit regio Utrecht/Nieuwegein) geeft extra druk op sociale huurwoningmarkt.

Er komen veel meer reacties dan voorheen op een woning. Vooral op starterswoningen (180 vs 20 reacties). Zaak is om meer doorstroming te krijgen op de woningmarkt. Die doorstroming komt nog niet op gang. Belangrijk om vooral de ‘empty nesters’ en de één- en tweepersoonshuishoudens te laten doorstromen naar kleinere woningen. De gemeente heeft hier ook een signalerende functie. Zeker op de koopwoningmarkt. Fien kiest zelf voor de persoonlijke benadering van huurders en wil angsten bij hen wegnemen. Waar mogelijk creëren zij plekken voor starters.  De vraag wordt gesteld of eigen inwoners voorrang kunnen krijgen bij de verdeling van woningen. Geantwoord is dat dit wettelijk niet mogelijk is. Ronde 2 In de tweede ronde bespraken we wat we willen verbeteren, versterken en ontwikkelen. En welke rol inwoners, ondernemers en gemeente daarin hebben.  Gemeente moet in overleg gaan met inwoners en ondernemers (dorpsraden, initiatieven ondernemersverenigingen etc.). Overleg wordt momenteel enorm gemist. Als er wel overleg is, dan wordt er niet geluisterd. Wees als gemeente duidelijk en eerlijk over wel en niet kan.

28

 



Bedenk alternatieve vormen van woningen (tiny houses) flexibeler bouwen, andere manier van wonen, aanpasbaar bouwen, etc. Soms zijn initiatieven, die maar een paar jaar blijven staan, ook al een oplossing voor de woningdruk. Doorstroming is inderdaad gewenst. Benut ook de nu vrijkomende gemeentehuizen, denk hierbij aan starters en arbeidsmigranten. In het verleden was er bij nieuwbouw geweldige doorstroming in de dorpen van Zederik. Vergelijk ook gemeente West-Betuwe (koop en huur). Corporaties mogen passend toewijzen. Benut dat ook voor dit doel. Er is nu een hoge druk vanuit de Randstedelingen. Dit vraagt om woningbouwplannen sneller te ontwikkelen. Er wordt gepleit voor ‘afspraken tussen gemeente en ontwikkelaars’ om lokale inwoners voorrang te geven. Als voorbeeld wordt West-Betuwe genoemd, waar dat wordt toegepast.

Ronde 3 In de derde ronde bespreken we mobiliteit, infrastructuur, sluipverkeer en de ontsluiting van kleine kernen. Wat zouden we hier aan kunnen doen?  Het openbaar vervoer is nog niet benoemd. Meer aandacht voor openbaar vervoer, trein en bus. Er is veel afgeschaald. Leerdam slibt nu dicht. Buurtbusjes zijn eigenlijk geen zaak voor vrijwilligers. De overheid moet dat steviger oppakken. Rol voor overheid: actie!  Ook/vooral een rol voor andere partijen, zoals Prorail en de Provincie.  Zet als gemeente in op een goed en fijnmazig openbaar vervoer, elektrisch rijden en deelauto’s. Zoek naar alternatieven en neem dit mee in de omgevingsvisie. Ronde 4 In de vierde ronde praten we over ruimte voor ondernemers. Uitbreiden huidige locatie (ook buiten de kernen), ondernemen op een goede plek t.o.v. het openbaar vervoer, aantrekkelijk vestigingsbeleid en groei bedrijvigheid met groei dorp. Wat zouden we kunnen doen? De angst leeft bij bedrijven dat het buitengebied op slot moet. We hebben een mooi buitengebied. Leegkomende agrarische bebouwing kunnen we inzetten voor passende bedrijvigheid. Na vestiging en groei vanuit het verleden, is het niet eerlijk om verhuizing op te leggen. Onder voorwaarden moet uitbreiden mogelijk blijven. Het buitengebied moet vitaal blijven. Bedrijven dragen in grote mate bij aan de Nederlandse economie.

Toerisme is kleiner dan bedrijvigheid in onze gemeente. Kortom, belangrijk om te kijken naar passende bedrijvigheid in het buitengebied. Bijvoorbeeld loonbedrijven die in het buitengebied werken. Denk aan hoveniers en kleine aannemers. Benoemde gemiste onderwerpen Aandacht voor duurzaamheid, wind- en zonne-energie.  Discussie over zonneparken/zonnevelden in het buitengebied: eerst de daken benutten.  Hier is nog veel ruimte voor op de bedrijventerreinen. Denk ook aan kleine groene molentjes.  In nieuwe vergunningen opnemen dat de dakconstructie geschikt moet zijn voor zonnepanelen en/of via subsidie ondersteunen  In unieke landschap geen windturbines  Aandacht voor recyclen van zonnepanelen en batterijen van elektrische auto’s; dus geen subsidie voor aanleg, maar voor verwijdering.  Is het beperken van afvalstromen en circulariteit ook iets dat speelt bij ondernemers? Aannemers kijken al naar te recyclen materialen, niet vanuit subsidie, maar om er lang gebruik van te maken.

29

GESPREKSVERSLAG GROEP 2  



 





  

Er wordt aandacht gevraagd voor betaalbare woningen voor jongeren. Ook vraagt iemand hoe we als gemeenschap het beste invulling kunnen geven aan de verduurzaming van onze woning- en bedrijfspanden. Uitgelegd is dat de gemeente bezig is met het opstellen van een transitievisie warmte, waarin wijkplannen worden opgesteld. Daarin wordt per wijk beschreven wat de beste aanpak hiervoor is. De trend van circulaire economie en vergroening van bedrijventerreinen wordt herkend. De Provincie Utrecht heeft hier subsidies voor. Een aanwezige benoemd een knelpunt in de verschuiving naar de Provincie Utrecht van een deel van Vijfheerenlanden. In de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden hebben we daardoor nu te maken met twee provincies: Zuid-Holland en Utrecht. Hoe gaan we hier mee om? Ook in het RMA (Regionale Maatschappelijke Agenda AV) wordt dit ervaren. Voor de provincie Utrecht is deze samenwerking ook nieuw. Het zoeken van regionale samenwerking is van groot belang. Daarnaast is integraliteit binnen de diverse thema’s een uitdaging, een gezamenlijke ambitie is daarbij van belang. Er wordt gepleit voor economische afwegingen op de schaal van Vijfheerenlanden en niet per dorp of kern. Door teveel uit te werken op het dorp- of wijkniveau bestaat het risico van ongelijkheid. Er wordt een pleidooi gehouden voor de agrarische sector.

Een aanwezige vraagt om ook in de toekomst het huidige bestemmingsplan als uitgangspunt te nemen. Hij stelt de vraag wat we verstaan onder ‘duurzame en kringloop landbouw’. Wat is daar anders aan t.o.v. wat we altijd al doen? Uitgelegd is dat de grond onze basis is. Daarop groeien de gewassen, zoals gras en maïs. Deze gewassen worden als veevoer gebruikt voor onze dieren. Onze dieren (de veestapel) produceert daarvan in hoofdzaak melk, vlees en mest als restproduct. Deze mest wordt in onze grondgebonden veehouderij weer als meststof, dus voeding voor de plant, gebruikt. We gebruiken dus veel restproducten die anders op een grote afvalberg terecht zouden komen. Als dat geen kringloop is wat dan wel? De voorgestelde nieuwe verdienmodellen, zoals agrarisch natuurbeheer en landschapsonderhoud, zijn niet nieuw. Het landschap zoals het nu is, is door boerenhanden ontstaan. De opbrengsten hiervan zijn echter nihil. Duurzame energieopwekking doen we ook al jaren (zie de bijna 3000 zonnepanelen op de daken). Wat verstaan we onder extensieve landbouw? Is dat minder dieren of meer grond? In beide gevallen vermindert de opbrengst. Hoe houden we dan de bedrijfsvoering gezond? Veenweidestrategie als provinciaal project vindt zowel plaats in provincie Utrechts als Zuid-Holland. Ook hier is samenwerking tussen de provincies van belang.

Mede omdat stakeholders als Waterschap Rivierenland, LTO en Oasen en andere stakeholders in beide regio's opereren.

Er wordt nadrukkelijk gewezen op dat beproefde landbouwmethoden niet zo maar over boord gegooid moeten worden, zonder dat er een gegarandeerd toekomstperspectief tegenover staat. Welke rol kan de gemeente hierin spelen? Wat zijn de gevolgen voor een gezonde bedrijfsvoering voor agrarische bedrijven binnen de gemeente?  Er wordt gevraagd om ook in de toekomst het huidige bestemmingsplan als uitgangspunt te nemen.

30

 



 

Daarnaast is een aandachtspunt dat het achterland kleiner wordt als door woningbouw de dorpen en stadjes in omvang toenemen. Dit heeft ook gevolgen voor de waterhuishouding. In relatie tot de energietransitie wordt aandacht gevraagd voor de capaciteit van het elektriciteitsnet. Doordat bedrijven in de buurt al zonnepanelen hebben is er nu al een beperking voor de aanleg van nieuwe zonnepanelen. Welke rol kan de gemeente hierin spelen? Het is van belang om goed na te denken over waar je bepaalde functies neerlegt. Bij inbreidingslocaties moet voldoende ruimte zijn voor wateropvang. Naast aandacht voor voldoende water(opvang) moet ook aandacht zijn voor voldoende groen. Niet overal kan het water voldoende afgevoerd worden. Hierop wordt aangevuld: we zien dit al in de binnenstad van Vianen. Daarnaast speelt ook de warmte in de zomer (hittestress). Ook daar moet aandacht voor zijn. Integraliteit is van groot belang. Ook natuur-inclusief bouwen is van belang.

31

BIJLAGE III – SAMENVATTINGEN ENQUETERESULTATEN PER DORP/WIJK HOEF EN HAAG Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: rust en ruimte (65%) en groene omgeving (59%). 32,4% heeft ‘namelijk, anders…’ aangevinkt. In de toelichting wordt veel benoemd dat alles nieuw is.  Woorden die bij Hoef en Haag horen zijn modern (53%), ondernemend (32%), gezellig (32%) en rustig (32%).  Waar respondenten het meest trots op zijn (vrij invoerveld), zijn de uitstraling en de mooie bouw, de omgeving met groen en water, de kindvriendelijke opzet en de bereidheid van inwoners echt iets van de nieuwe wijk te maken. Wonen  76% van de respondenten wil niet verhuizen.  Klimaatneutraal wonen (65%) wordt het meest genoemd als ontwikkeling waarop moet worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen. Bij de open antwoorden wordt voornamelijk inzetten op meer groen en meer parkeergelegenheid genoemd. Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer ontmoetingsplekken (56%), meer seniorenwoningen (52%) en een huiskamer voor gezamenlijke activiteiten (39%).  Voor jongeren: betere OV-verbinding (77%), meer sportvelden (48%) en meer horeca (39%). Werken  Zo’n 46% van de respondenten werkt buiten Vijfheerenlanden en 29% buiten de regio.  De meerderheid (61%) zou graag het werken op kantoor/bij bedrijf willen combineren met thuiswerken. Zo’n 18% zou voornamelijk thuis willen werken.

Mobiliteit  De meeste respondenten (97%) willen meer ruimte voor fietsen en wandelen in nieuwe woonlocaties, en dat er een betere OV-verbinding komt (100%).  De helft van de respondenten is voorstander van een autoluwe wijk.  Een kleine meerderheid (52%) is tegen het vervangen van huidige parkeerplekken door meer groen.  Ook wil een meerderheid dat het huidige dorpscentrum autoluw ingericht wordt (61%) en dat er voldoende voorzieningen voor elektrische deelscooters/auto’s komen (81%)  De meningen over vervoer op aanvraag (zoals een belbus) zijn verdeeld. Groen en landschap  Het inzetten op het planten van meer bomen (58%), het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen (52%) en het aanleggen van kleine parkjes binnen de bebouwde kom (45%) worden door de respondenten het meeste genoemd als het gaat om groenvoorziening in de gemeente.  Meer mogelijkheden om te zwemmen in de natuur (39%), (meer) bootcamp- of fitnessapparaten in de openbare ruimte (36%) en betere fiets- en wandelpaden in de omgeving (36%) worden het meeste genoemd als mogelijkheden die mensen motiveren om vaker naar buiten te gaan.

32

Toerisme  De respondenten hebben geen uitgesproken mening over de wenselijkheid van meer of minder bezoekers/toeristen. Wel vindt het grootste deel (76%) dat de stiltegebieden stil moeten blijven. Echter, een grote meerderheid voorziet geen overlast in het dorp door een toename van bezoekers (71%).  Een kleine meerderheid (52%) verwelkomd wel individuele bezoekers, maar heeft liever geen grote groepen.  De gemeente zou moeten inzetten op de verbetering van het openbaar vervoer (65%) en fietspaden (36%), zodat bezoekers minder met de auto komen. Ook het toevoegen van parkeerplaatsen (toeristische overstappunten) buiten de centra wordt veel genoemd om overlast door bezoekers tegen te gaan.

EVERDINGEN Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: omzien naar elkaar (72%), groene omgeving (72%) en rust en ruimte (76%).  Woorden die bij Everdingen horen zijn modern (53%), ondernemend (32%), gezellig (32%) en rustig (32%).  Waar respondenten het meest trots op zijn (vrij invoerveld), zijn de gemeenschapszin, het dorpswinkeltje en de groene ligging. Wonen  81% van de respondenten wil niet verhuizen.  Voor de uitbreiding van Everdingen kiezen de respondenten voor het vervangen van oude gebouwen door nieuwbouw (67%) en het bouwen van verschillende typen woningen (91%)  Bouwen voor de huidige bewoners van Everdingen (63%), het ondersteunen van initiatieven van bewoners (50%) en klimaatneutraal wonen (38%) worden het meest genoemd als ontwikkelingen waarop moeten worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen. Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer seniorenwoningen (75%), zorgservice (44%), meer ontmoetingsplekken (31%) en een buurtbus (beide 31%).  Voor jongeren: betere OV-verbinding (69%), veilige fietspaden (44%) en meer ontmoetingsplekken (38%). Werken  Zo’n 38% van de respondenten werkt buiten en 38% binnen Vijfheerenlanden.  Voor het merendeel is thuiswerken geen optie (63%).Een kwart zou voornamelijk thuis willen werken. Zo’n 13% zou deels willen thuiswerken en deels op kantoor.  De helft (50%) zou wel samen met andere zzp-ers een ruimte willen delen.

Mobiliteit  De meeste respondenten (75%) willen meer ruimte voor fietsen en wandelen in nieuwe woonlocaties en dat er een betere OV-verbinding komt (63%).  De meerderheid (56%) wil niet dat huidige parkeerplaatsen moeten wijken voor meer groen.  Wel vindt 56% dat er bij nieuwe woonlocaties voldoende voorzieningen moet komen voor elektrische deelscooters/auto’s.

33



De meerderheid (56%) is voorstander van het autoluw inrichten van nieuwe woonlocaties. Maar de helft van de respondenten wil niet dat het huidige dorpscentrum autoluw wordt.  De meningen over vervoer op aanvraag (zoals een belbus) zijn verdeeld. Groen en landschap  Het inzetten op meer gras in plaats van stenen (44%), het planten van meer bomen (beide 44%) en het buitengebied (38%) worden door de respondenten het meeste genoemd als het gaat om groen  voorziening in de gemeente. .  Meer uitgezette wandelroutes als klompenpaden (44%), betere fiets- en wandelpaden in de omgeving (31%) en meer mogelijkheden om te zwemmen in de natuur (31%) worden het meest genoemd als mogelijkheden die mensen ertoe te zetten meer naar buiten te gaan. Toerisme  44% vindt toeristische promotie niet nodig. Ook vinden zij meer voorzieningen voor bezoekers niet nodig.  De helft van de respondenten vreest dat dit overlast kan geven in het dorp en vinden meer voorzieningen voor bezoekers ook niet nodig.  De meerderheid (75%) verwelkomt wel individuele bezoekers, maar heeft liever geen grote groepen.  Alle respondenten vinden dat de stiltegebieden echt stil moeten blijven.

HAGESTEIN Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: rust en ruimte (76%), groene omgeving (62%) en ons kent ons (45%)  Woorden die bij Hagestein horen zijn rustig (55%), ons kent ons (38%), gemoedelijk (38%) en veilig (26%).  Waar respondenten het trots op zijn (vrij invoerveld), zijn de sociale cohesie, rust en een groene en mooie omgeving Wonen  41% van de respondenten wil niet verhuizen.  77,5% van de respondenten is voorstander van het bouwen van meer verschillende type woningen.  Voor uitbreiding van het dorp wil 60% is het niet dat er in het buitengebied gebouwd gaat worden.  Bouwen voor de eigen bewoners van Hagestein (65%) wordt het meest genoemd als ontwikkeling waarop moet worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen. Gevolgd door klimaatneutraal wonen (54%) en het ondersteunen van initiatieven van bewoners voor het bouwen van woningen (36%). Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer seniorenwoningen (48%), meer ontmoetingsplekken (30%) en een zorgservice (28%).  Voor jongeren: betere OV-verbinding (55%), meer speelplekken (53%) en meer ontmoetingsplekken (43%). Werken  Zo’n 35% van de respondenten werkt buiten en 15% werkt binnen Vijfheerenlanden.

34



Voor de meerderheid is thuiswerken geen optie (54%). Daarna zou 39% graag het werken op kantoor/bij bedrijf willen combineren met thuiswerken. Mobiliteit  Een grote meerderheid (87%) is voorstander van meer ruimte voor fietsen en wandelen in nieuwe woonlocaties. Daarnaast wil 79% graag dat er meer geïnvesteerd wordt in fietspaden dan in (auto)wegen.  Een meerderheid van de respondenten (66%) zou het dorpscentrum autoluw willen inrichten. Dit geldt ook voor het autoluw inrichten van nieuwe woonlocaties (58%)  Ook vindt 82% dat er een betere OV-verbinding moet komen.  De helft van de respondenten wil niet dat huidige parkeerplekken vervangen worden door meer groen.  De meningen over vervoer op aanvraag (zoals een belbus) zijn verdeeld. Groen en landschap  Ruim de helft van de respondenten wil graag dat de gemeente meer inzet op het planten van bomen (53%). Daarnaast wordt inzetten op het buitengebied (47%) en meer groen waar kinderen kunnen spelen (44,7%) veel genoemd.  Inzetten op betere fiets- en wandelpaden in de omgeving (76%), uitgezette wandelroutes als klompenpaden (40%) en beter aangegeven fiets- en wandelroutes in de omgeving (26%) worden het meest genoemd als mogelijkheid om mensen te stimuleren om vaker naar buiten te gaan om te bewegen. Toerisme  De respondenten hebben geen uitgesproken mening over de wenselijkheid van meer of minder bezoekers/toeristen.

Wel voorziet 50% overlast door een toename van bezoekers. Ook verwelkomt de meerderheid (69%) wel individuele bezoekers, maar liever geen grote groepen.  Daarnaast vindt 71% het belangrijk dat de stiltegebieden echt stil blijven.

ZIJDERVELD Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: rust en ruimte (64%), groene omgeving (64%) en de kerkgemeenschap (43%)  Woorden die bij Zijderveld horen zijn gemoedelijk (43%), ons kent ons (34%), rustig (36%) en gelovig (21%).  Waar respondenten het trots op zijn (vrij invoerveld), zijn het gemeenschapsgevoel, de rust en het omzien naar elkaar. Wonen  70% van de respondenten wil niet verhuizen.  Voor de uitbreiding van het dorp vindt 85% van de respondenten dat er gebouwd moet worden binnen de bebouwde kom van Zijderveld. Daarnaast is 85% voorstander van het bouwen van meer verschillende type woningen.  Echter, 62% is het niet eens met het slopen van (oude) woningen/gebouwen in Zijderveld voor nieuwbouw.  Het ondersteunen van initiatieven van bewoners (62%), klimaatneutraal wonen (54%) en bouwen voor de eigen bewoners van Zijderveld worden het meest genoemd als ontwikkeling waarop moet worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen. Voorzieningen (top 3)

35

 

Voor ouderen: meer seniorenwoningen (77%), een buurtbus (39%) en een boodschappenservice (31%) Voor jongeren: meer speelplekken (62%), een beter OV-verbinding (46%) en meer ontmoetingsplekken (39%).

Werken  Zo’n 44% van de respondenten werkt buiten Vijfheerenlanden, binnen de regio Utrecht. Daarnaast werkt 22% buiten de regio. Geen enkele respondent aan in Vijfheerenlanden te werken.  De meerderheid (67%) heeft niet de mogelijkheid om thuis te werken. Daarnaast zou 22% deels op kantoor en deels thuis willen werken. Mobiliteit  De meerderheid wil niet dat het huidige dorpscentrum (85%) en nieuwe woonlocaties (54%) autoluw ingericht wordt.  Ook ziet een grote meerderheid (85%) niks in het vervangen van huidige parkeerplekken door meer groen.  Bij nieuwe woonlocaties wil 62% van de respondenten voldoende voorzieningen voor elektrische deelscooters/auto’s.  Een ruime meerderheid (77%) wil meer ruimte voor fietsen en wandelen in nieuwe woonlocaties.  Zo’n 62% is geen voorstander van vervoer op aanvraag in plaats van bussen met een vaste dienstregeling Groen en landschap  Inzetten meer groen waar kinderen kunnen spelen, zoals een park of natuurspeeltuin (62%), heet planten van meer bomen (46%) en het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen (39%) worden het meest genoemd als aspecten waar de gemeente op zou moeten inzetten wat betreft de groenvoorziening.  Ook wordt benoemd dat het gemeentelijk groen beter onderhouden kan worden. Dat laat nu te wensen over.

 De helft van de respondenten geeft aan dat het inzetten op betere fiets- en wandelroutes in de omgeving en uitgezette wandelroutes, zoals klompenpaden uitzetten, zou bijdragen aan het vaker naar buiten gaan. Toerisme  De meerderheid (62%) is voorstander van meer inzetten op de toeristische promotie van de gemeente. Echter voorziet de helft van de respondenten ook overlast in het dorp door een toename van bezoekers. Zo’n 62% is voorstander van het verwelkomen van individuele bezoekers, maar liever geen grote groepen.

SCHOONREWOERD Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: groene omgeving (58%), rust en ruimte (56%) en de kerkgemeenschap (44%).  Woorden die bij Schoonrewoerd horen zijn gemoedelijk (38%), gelovig (36%), ons kent ons (26%) en rustig (24%).  Waar respondenten het meest trots op zijn (vrij invoerveld), zijn de betrokkenheid (het omzien naar elkaar, gemoedelijkheid en belangstelling), de voorzieningen (een levendig dorp, de dagwinkels) en de rustige omgeving.

36

Wonen  55% van de respondenten wil niet verhuizen.  Voor de uitbreiding van Schoonrewoerd kiezen de respondenten voor bouwen op open plekken binnen de bebouwde kom (70%) en het bouwen van verschillend typen woningen (90%) als ontwikkelingen waarop moet worden ingezet.  Een kleine meerderheid (55%) wil niet dat er gebouwd wordt in het buitengebied van Schoonrewoerd.  Ook zijn bewoners voorstander voor het inzetten op het bouwen voor de eigen bewoners van Schoonrewoerd (63%), het ondersteunen van initiatieven van bewoners voor het bouwen van woningen (55%) en klimaatneutraal wonen (43%) bij nieuw te bouwen woningen. Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer seniorenwoningen (60%), meer ontmoetingsplekken (53%) en een zorgservice (48%).  Voor jongeren: meer ontmoetingsplekken (58%), meer speelplekken (55%) en betere OVverbinding (30%). Werken  37% van de respondenten werkt buiten en 22% binnen Vijfheerenlanden  De helft van de respondenten heeft geen mogelijkheid om thuis te werken. Zo’n 35% zou thuiswerken willen combineren met werken op kantoor. Zo’n 12% wil voornamelijk thuiswerken. Mobiliteit  De helft van de respondenten wil niet dat nieuwe woonlocaties en het huidige dorpscentrum autoluw ingericht wordt.  De meeste respondenten (87%) willen meer ruimte voor wandelen en fietsen. Er mag dan ook meer geïnvesteerd worden in fietspaden, dan in (auto)wegen (68%).

 Ook is een meerderheid (66%) voorstander van voldoende voorzieningen voor elektrische deelscooters/auto’s in nieuwe woonlocaties.  Ook zou de OV-verbinding verbeterd moeten worden (66%).  Zo’n 70% wil niet dat parkeerplaatsen vervangen worden door meer groen. Groen en landschap  Het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen en het planten van meer bomen wordt door 47% gezien als aspecten waar de gemeente op zou moeten inzetten. Ook meer groen waar kinderen kunnen spelen, zoals een natuurspeeltuin, wordt veel genoemd (45%).  Het beter onderhouden van het groen in het dorp wordt benoemd als aandachtspunt.  Betere fiets- en wandelpaden in de omgeving door 53% genoemd als mogelijkheid om inwoners te stimuleren meer te bewegen. Toerisme  Zo’n 58% vindt dat er meer ingezet moet worden op de toeristische promotie van de gemeente en voorziet geen overlast door een toename van bezoekers.  Wel vindt een duidelijke meerderheid (89%) het belangrijk dat de stiltegebieden echt stil blijven. Ook is een grote meerderheid voorstander van individuele bezoekers, maar heeft liever geen grote groepen (71%).  Inzetten op het verbeteren van fietspaden (50%) en het openbaar vervoer (42%) zodat bezoekers, zodat bezoekers minder met de auto komen, en het toevoegen van

37

parkeerplaatsen (toeristische overstappunten) buiten de centra, kan bijdragen aan het aanpakken van overlast door bezoekers.

HEI- EN BOEICOP Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: rust en ruimte (74%), groene omgeving (58%) en ons kent ons (42%).  Woorden die bij Hei- en Boeicop horen zijn gemoedelijk (48%), nuchter (39%), ons kent ons (29%) en rustig (29%).  Waar respondenten het meest trots op zijn (vrij invoerveld), zijn de sociale cohesie, de rustige, mooie en groene omgeving en de aanwezigheid van voorzieningen. Wonen  55% van de respondenten wil niet verhuizen.  Voor de uitbreiding van Hei- en Boeicop kiezen de meeste respondenten voor bouwen op open plekken binnen de bebouwde kom van het dorp (74%) en het bouwen van verschillende typen woningen (78%).  Minder populair is het slopen van (oude) woningen/gebouwen binnen Hei- en Boeicop voor nieuwbouw. Zo’n 65% van de respondenten wil dit niet.  Bouwen voor de eigen bewoners van Hei- en Boeicop (77%), het ondersteunen van initiatieven van bewoners voor het bouwen van woningen (52%) en klimaatneutraal wonen (29%) worden het meest genoemd als ontwikkeling waarop moet worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen. Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer seniorenwoningen (61%), meer ontmoetingsplekken (32%) en een weekmarkt (32%).  Voor jongeren: betere OV-verbinding (58%), veilige fietspaden (42%) en meer speelplekken (39%). Werken  Eén derde van de respondenten werkt buiten de gemeente, maar binnen de regio Utrecht.

Maar zo’n 10% werkt binnen Vijfheerenlanden. Daarnaast werkt 24% thuis.  Voor een grote meerderheid is thuiswerken geen optie (71%). Zo’n 20% zou deels thuis en deels op kantoor willen werken. Daarnaast wil 10% voornamelijk thuiswerken. Mobiliteit  Wel wil een meerderheid dat er meer ruimte komt voor fietsen en wandelen in nieuwe woonlocaties (60%) en een betere OV-verbinding (70%)  De helft van de respondenten wil geen vervoer op aanvraag, in plaats van bussen met een vaste dienstregeling.  Een meerderheid wil niet de huidige parkeerplekken vervangen door meer groen (73%).  Over het autoluw maken van nieuwe woonlocaties en het huidige dorpscentrum zijn de meningen verdeeld. Groen en landschap  Inzetten meer groen waar kinderen kunnen spelen, zoals een park of natuurspeeltuin (33%), het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen (30%) en het buitengebied (27%) worden het meest genoemd als aspecten waar de gemeente op zou moeten inzetten wat betreft de groenvoorziening.

38



Beter fiets- en wandelpaden in de omgeving (43%) en uitgezette wandelroutes, zoals klompenpaden (23%), worden het meest benoemd als mogelijkheid om inwoners te stimuleren om vaker naar buiten te gaan om te bewegen. Toerisme  De respondenten hebben geen uitgesproken mening over de wenselijkheid van meer of minder bezoekers/toeristen. Wel vindt bijna 70% dat het belangrijk dat stiltegebieden echt stil blijven. Ook verwelkomt ruim de helft van de respondenten wel individuele bezoekers, maar heeft liever geen grote groepen.  Inzetten op het verbeteren van het openbaar vervoer (53%) en fietspaden (37%), zodat er minder bezoekers met de auto komen, kan bijdragen aan het aanpakken van overlast. Ook het toevoegen van parkeerplaatsen binnen de centra draagt hier volgens 30% van de respondenten aan bij.

KEDICHEM Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: omzien naar elkaar (71%), de rust en ruimte (71%) en het rijke verenigingsleven (57%).  Woorden die bij Kedichem horen zijn gemoedelijk (43%), nuchter (43%) en betrokken (43%).  Waar respondenten het meest trots op zijn (vrij invoerveld), zijn de sociale cohesie, de rustige, mooie en groene omgeving en de aanwezigheid van voorzieningen. Wonen  100% van de respondenten wil niet verhuizen.  Voor de uitbreiding van Kedichem kiezen de respondenten voor bouwen op open plekken binnen de bebouwde kom van het dorp (100%) en het bouwen van verschillende typen woningen (100%). Ook is een kleinere meerderheid (57%) voorstander van het slopen van (oude) woningen/gebouwen in Kedichem voor nieuwbouw.  Klimaatneutraal wonen (57%), initiatieven van bewoners voor het bouwen van woningen ondersteunen (57%) en bouwen voor de eigen bewoners van Kedichem (43%) worden het meest genoemd als ontwikkelingen waarop moet worden ingezet op gebied van nieuw te bouwen woningen. Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer seniorenwoningen (86%), een buurtbus (57%), een boodschappen service (43%) en een weekmarkt (43%).  Voor jongeren: betere OV-verbinding (71%) en meer ontmoetingsplekken (42%). Werken  60% van de respondenten geeft aan thuis te werken. 20% werkt buiten de gemeente, maar binnen de regio Utrecht.

De overige 20% werkt buiten de regio.  40% van de respondenten geeft aan dat thuiswerken geen optie is. Daarnaast wil 40% deels thuis en deels op kantoor werken. Ten slotte wil 20% voornamelijk thuiswerken. Mobiliteit  Een meerderheid dat er meer ruimte komt voor fietsen en wandelen (86%), er meer geïnvesteerd wordt in fietspaden dan in (auto)wegen (57%), een betere OV-verbinding (86%) en vervoer op aanvraag in plaats van bussen met een vaste dienstregeling (70%).  De meningen zijn verdeeld over het autoluw inrichten van nieuwe woonlocaties en het huidige dorpscentrum.  70% wil niet dat er parkeerplekken vervangen worden door meer groen.

39

Groen en landschap  Inzetten op het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen (100%), het planten van meer bomen (57%) en het buitengebied (43%) worden door de respondenten het meeste genoemd als het gaat om groenvoorziening in de gemeente.  De openbare ruimte beter toegankelijk maken voor mensen met een beperking (43%) wordt het meest genoemd als mogelijkheid om inwoners te stimuleren om vaker naar buiten te gaan. Daarnaast vindt 43% dat er al genoeg mogelijkheden geboden worden om buiten te bewegen.  Benoemd wordt dat de groenaanleg verbeterd kan worden. voetpaden en trottoirs worden slecht onderhouden. Toerisme  De meerderheid (53%) vindt dat de gemeente moet inzetten op toeristische promotie van de gemeente. Daarentegen voorziet bijna 70% wel overlast in het dorp door een toename van toeristen. Bijna 60% wil daarom liever individuele bezoekers, maar liever geen grote groepen. Ook vinden alle respondenten dat de stiltegebieden echt stil blijven.  Het verbeteren van het openbaar vervoer (83%) en fietspaden (67%) zodat minder bezoekers met de auto komen, en het toevoegen van parkeerplaatsen (toeristische overstappunten) buiten de centra worden het meest genoemd als middel om overlast aan te pakken.

OOSTERWIJK Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: rust en ruimte (80%), groene omgeving (80%) en omzien naar elkaar (40%).  Woorden die bij Oosterwijk horen zijn gemoedelijk (60%), rustig (60%) en pittoresk (60%)  Waar respondenten het meest trots op zijn (vrij invoerveld), zijn de mooie groene omgeving, de sociale betrokkenheid, het ons-kent-ons en de rust. Wonen  60% van de respondenten wil niet verhuizen.  Voor de uitbreiding van Oosterwijk kiest 60% de respondenten voor het bouwen op open plekken binnen de bebouwde kom van het dorp, het slopen van (oude) woningen of andere gebouwen voor nieuwbouw en het bouwen van meer verschillende typen woningen.  Alle respondenten willen niet dat er meer gebouwd wordt in het buitengebied van Oosterwijk.  Klimaatneutraal wonen wordt het meeste genoemd (40%) als ontwikkelingen waarop moeten worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen.  Respondenten benoemen in het open invulveld dat er niet meer gebouwd moet worden in Oosterwijk. Deze omgeving is een beschermd dorpsgezicht; dat moet in stand gehouden worden. Meer woningen en bedrijvigheid past hier niet. Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: een buurtbus (40%). Ook benoemde 40% dat er al genoeg is voor ouderen.  Voor jongeren: een autoluwe woonwijk (60%).

Een aantal respondenten benoemen (in het vrije invulveld) dat de maximum snelheid voor verkeer (op de dijken) verminderd moet worden.

40

Werken  Twee derde van de respondenten werkt thuis. De overige respondenten werken buiten de gemeente, maar binnen de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden.  Eén derde van de respondenten geeft aan voornamelijk thuis te willen werken. Mobiliteit  De meerderheid is voorstander van het autoluw inrichten van het dorpscentrum (60%) en nieuwe woonlocaties (60%), meer investeren in fietspaden (60%) en een betere OVverbinding (60%).  Daarnaast zijn alle respondenten het eens met het verschaffen van voldoende voorzieningen voor elektrische deelscooters/auto’s bij en het bieden van meer ruimte voor fietsen en wandelen in nieuwe woonlocaties. Groen en landschap  Inzetten op het groen in het buitengebied (80%), het planten van meer bomen (60%) en het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen (40%) worden het meest genoemd als het gaat de groenvoorziening.  Respondenten benoemen (in het vrije invulveld) dat vriendelijker maken van de dijken voor wandelaars en fietsers, bijvoorbeeld door een snelheidsbeperking van maximaal 40 km/u kan bijdragen aan het motiveren van bewoners om vaker naar buiten te gaan om te bewegen. Daarnaast, Vijfheerenlanden bezit veel mooi water, maar erin komen met een kano, sloep of zeilbootje is een uitdaging.

 Volgens 60% dragen uitgezette wandelroutes, zoals klompenpaden, bij aan het motiveren van bewoners om vaker naar buiten te gaan om te bewegen. Toerisme  40% wil meer inzet op toeristische promotie, maar 40% voorziet ook overlast in het dorp door een toename van bezoekers. 60% verwelkomt wel individuele bezoekers, maar heeft liever geen grote groepen.  80% vindt dat de stiltegebieden echt stil moeten blijven.  Inzetten op het verbeteren van fietspaden (60%) en het toevoegen van parkeerplaatsen binnen de centra (40%) worden het meest genoemd als het gaat om het verminderen van overlast door bezoekers.

NIEUWLAND Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: groene omgeving (61%), ons kent ons (52%) en rust en ruimte (48%).  Woorden die bij Nieuwland horen zijn rustig (48%), nuchter (39%), gelovig (39%) en gemoedelijk (35%)  Waar respondenten het meest trots op zijn (vrij invoerveld), zijn het gemeenschapsgevoel, de rust en het omzien naar elkaar. Wonen  70% van de respondenten wil niet verhuizen.  Voor de uitbreiding van Nieuwland kiezen 85% de respondenten voor het bouwen van meer verschillende typen woningen. Daarnaast is 70% voorstander van het bouwen in het buitengebied. Ook is 55% voor het bouwen op open plekken binnen de bebouwde kom van Nieuwland.

41



Bouwen voor de eigen bewoners van Nieuwland (65%), initiatieven van bewoners voor het bouwen van woningen ondersteunen (40%) en klimaatneutraal wonen (30%) worden het meeste genoemd (65%) als ontwikkelingen waarop moeten worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen.  Respondenten benadrukken in het open invulveld het belang van het snel bouwen van nieuwe woningen om het dorp jong en leefbaar te houden. Het gevoel heerst dat Nieuwland door de gemeente wordt vergeten. Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: het aantal seniorenwoningen (45%), een boodschappen service (45%) en een zorgservice (40%).  Voor jongeren: horecagelegenheid (45%), ontmoetingsplekken (45%) en een goede OVverbinding (35%). Werken  De grootste groep respondenten (38%) werkt buiten Nieuwland, maar binnen de gemeente Vijfheerenlanden.  De meerderheid (57%) heeft geen mogelijkheid om thuis te werken. Zo’n 19% zou deels thuis en deels op kantoor willen werken. Hetzelfde aantal respondenten zou juist fulltime op kantoor willen werken. Mobiliteit  De meerderheid (61%) is voorstander van meer ruimte voor fietsen en wandelen in nieuwe woonlocaties, het autoluw inrichten van het huidige dorpscentrum (56%) en een betere OV-verbinding (72%).  Een grote meerderheid wil niet dat huidige parkeerplekken verloren gaan aan meer groen (72%).

 Over een vervoer op aanvraag, in plaats van bussen met een vaste dienstregeling, zijn de meningen verdeeld. Groen en landschap  Inzetten op meer groen waar kinderen kunnen spelen (59%), het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen (41%) en het aanleggen van kleine parkjes binnen de bebouwde kom (29%) worden het meest genoemd als het gaat de groenvoorziening.  Wat betreft de groenvoorziening in Nieuwland vindt 59% dat er ingezet moet worden op meer groen waar kinderen kunnen spelen, zoals een park of natuurspeeltuin. Daarnaast vindt 41% dat inwoners gemotiveerd moeten worden de eigen tuin te vergroenen.  Respondenten benoemen betere fiets- en wandelpaden in de omgeving (47%) en uitgezette wandelroutes als klompenpaden (41%) als mogelijkheden die kunnen helpen om vaker naar buiten te gaan om te bewegen. Toerisme  De respondenten hebben geen uitgesproken mening over de wenselijkheid van meer of minder bezoekers/toeristen. Wel voorziet 53% overlast door een toename van bezoekers. Daarnaast vindt 65% het belangrijk dat stiltegebieden echt stil blijven. Ten slotte vindt 53% dat er meer voorzieningen voor bezoekers nodig zijn, zoals horeca en campings.

 Inzetten op het verbeteren van fietspaden (53%), het verbeteren van het openbaar vervoer (35%) en het verspreiden van bezoekers over de gemeente (29%) worden het meest genoemd als het gaat om het verminderen van overlast door bezoekers.

42

LEERBROEK Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: rust en ruimte (73%), groene omgeving (57%) en de kerkgemeenschap (53%)  Woorden die bij Leerbroek horen zijn gelovig (47%), traditioneel (40%) en veilig (30%).  Waar respondenten het trots op zijn (vrij invoerveld), zijn het groene en landelijke karakter, de rust en de behulpzaamheid van de inwoners. Wonen  55% van de respondenten wil niet verhuizen. Van de respondenten die wel willen verhuizen, wil 31% in Leerbroek blijven wonen. Daarnaast wil 23% in de gemeente Vijfheerenlanden blijven wonen.  De meerderheid wil graag dat er meer gebouwd wordt op de open plekken binnen de bebouwde kom van Leerbroek (69%), (oude) woningen of andere gebouwen binnen het dorp gesloopt wordt voor nieuwbouw (72%) en er meer verschillende type woningen gebouwd worden (83%)  Daarentegen ziet 62% liever niet dat er gebouwd wordt in het buitengebied.  Initiatieven van bewoners voor het bouwen van woningen ondersteunen (66%), bouwen voor de eigen bewoners van Leerbroek (66%) en klimaatneutraal wonen (41%) worden het meest genoemd als ontwikkeling waarop moet worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen. Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: toegankelijkheid van gebouwen en straten verbeteren (48%), meer seniorenwoningen (41%) en een zorgservice (35%).

 Voor jongeren: meer speelplekken (52%), veilige fietspaden (48%) en meer ontmoetingsplekken (24%). Werken  Een kwart van de respondenten werkt buiten Leerbroek, maar binnen Vijfheerenlanden. Daarnaast werkt 17% buiten de regio.  Opvallend is dat niemand fulltime op kantoor zou willen werken. Een kwart van de respondenten zou deels thuis en deels op kantoor willen werken en 17% zou voornamelijk thuis willen werken. De meerderheid (58%) geeft echter aan dat de mogelijkheid om thuis te werken niet op hem/haar van toepassing is. Mobiliteit  Bijna de helft van de respondenten willen dat nieuwe woonlocaties autoluw ingericht worden.  De meerderheid wil bij nieuwe woonlocaties voldoende voorzieningen voor elektrische deelscooters/auto’s (52%), meer ruimte voor fietsen en wandelen (79%), meer investeren in fietspaden dan in (auto)wegen (66%) en een betere OV-verbinding (72%).  De meerderheid wil niet dat huidige parkeerplekken vervangen worden door groen (52%) Groen en landschap  Het inzetten op het planten van meer bomen (59%), meer groen voor kinderen om te spelen (45%) en het aanleggen van kleine parkjes binnen de bebouwde kom (38%) worden door de respondenten het meeste genoemd als het gaat om groenvoorziening in de gemeente.

43



Betere fiets- en wandelpaden in de omgeving (66%), uitgezette wandelroutes zoals klompenpaden (35%) en openbare (invalide)toiletten (28%) worden het meeste genoemd als mogelijkheden die helpen om vaker naar buiten te gaan. Toerisme  Een meerderheid (52%) vindt dat we niet meer moeten inzetten op toeristische promotie van de gemeente. Ook verwelkomt 66% wel individuele bezoekers, maar liever geen grote groepen bezoekers. Daarnaast vindt 76% dat stiltegebieden ook echt stil blijven.  Het toevoegen van parkeerplaatsen (toeristische overstappunten) buiten de centra (45%), en het verbeteren van fietspaden (42%) en het openbaar vervoer (38%), zodat bezoekers minder vaak met de auto komen, kan overlast beperken.

MEERKERK Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: rust en ruimte (53 %), groene omgeving (50%) en omzien naar elkaar (41%).  Woorden die bij Meerkerk horen zijn gemoedelijk (40%), gewoon (29%), rustig (29%) en nuchter (26%).  Waar respondenten het trots op zijn (vrij invoerveld), zijn een ons kent ons dorp, waar mensen naar elkaar omkijken, de mooie groene omgeving en het verenigingsleven met veel betrokken/enthousiaste mensen. Wonen  54% van de respondenten wil niet verhuizen. Van de respondenten die wel wil verhuizen, wil ruim de helft in Meerkerk blijven.  De meerderheid wil dat er gebouwd wordt op open plekken binnen de bebouwde kom van Meerkerk (59%), (oude) woningen/gebouwen in Meerkerk gesloopt worden voor nieuwbouw (57%) en er gebouwd wordt in het buitengebied van het dorp (55%)  98% wil dat er meer verschillende typen woningen gebouwd worden in Meerkerk.  Bouwen voor de eigen bewoners van Meerkerk zelf (71%) wordt het meest genoemd als ontwikkeling waarop moet worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen. Gevolgd door klimaatneutraal wonen (44%) en initiatieven van bewoners voor het bouwen van woningen ondersteunen (44%). Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer seniorenwoningen (59%), een zorgservice (27%) en de toegankelijkheid van gebouwen en straten verbeteren (26%).

 Voor jongeren: betere OV-verbinding (71%), veilige fietspaden (37%) en meer ontmoetingsplekken (39%). Werken  De helft van de respondenten zou deels thuis en deels op kantoor willen werken. Nog eens 16% geeft aan voornamelijk thuis te willen werken. 28% heeft geen mogelijkheid om thuis te werken.  17% van de respondenten geeft aan het aantrekkelijk te vinden om op één plek met anderen (bijv. ZZP-ers) samen te werken. Mobiliteit  Op gebied van mobiliteit geeft een ruime meerderheid aan voldoende voorzieningen voor elektrische deelscooter ’s/auto’s (63%), meer ruimte voor fietsen en wandelen (76%), meer investeringen in fietspaden, dan in (auto)wegen (65%) en een beter OV-verbinding (92%) te willen.

44

 72% wil niet dat huidige parkeerplekken vervangen worden door meer groen. Groen en landschap  Het inzetten op het meer groen waar kinderen kunnen spelen (49%), het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen (47%) en het planten van meer bomen (39%) worden door de respondenten het meeste genoemd als het gaat om groenvoorziening in de gemeente.  Betere fiets- en wandelpaden in de omgeving (51%), meer mogelijkheden om te zwemmen in de natuur (31%) en uitgezette wandelroutes, zoals klompenpaden (30%) worden het meeste genoemd als mogelijkheden die helpen om vaker naar buiten te gaan. Toerisme  De respondenten hebben geen uitgesproken mening over de wenselijkheid van meer of minder bezoekers/toeristen. Het merendeel (66%) voorziet in Meerkerk geen overlast door een toename van bezoekers. Wel vindt 73% dat stiltegebieden echt stil moeten blijven. Ook heeft de meerderheid (64%) liever alleen individuele bezoekers en liever geen grote groepen.  Het verbeteren van het openbaar vervoer (63%) en fietspaden (55%), zodat bezoekers minder met de auto komen, kan overlast beperken.

AMEIDE Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: rust en ruimte (62%), groene omgeving (55%) en omzien naar elkaar (32%).  Woorden die bij Ameide horen zijn gemoedelijk (44%), rustig (32%), nuchter (30%) en ons kent ons (25%).  Waar respondenten het trots op zijn (vrij invoerveld), zijn het rustige mooie dorp en omgeving, de sociale cohesie en de voorzieningen. Wonen  53% van de respondenten wil niet verhuizen. Van de respondenten die wel wil verhuizen, wil 56% in Ameide blijven wonen.  De helft van de respondenten is voorstander van het slopen van (oude) woningen/gebouwen binnen Ameide voor nieuwbouw.  88% wil dat er meer verschillende typen woningen gebouwd worden in Ameide. Daarnaast wil 60% dat er gebouwd moet worden binnen de bebouwde kom van Ameide, maar 51% dat er juist gebouwd wordt in het buitengebied.  Bouwen voor de eigen bewoners van Ameide zelf (74%), het ondersteunen van initiatieven van bewoners (58%) en klimaatneutraal wonen (36%) worden het meest genoemd als ontwikkeling waarop moeten worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen. Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer seniorenwoningen (56%), de toegankelijkheid van gebouwen en straten verbeteren (40%), een zorgservice (22%) en een buurtbus (22%).  Voor jongeren: een betere OV-verbinding (69%), meer ontmoetingsplekken(36%) en meer speelplekken (29%).

Werken  Bijna de helft van de respondenten zou deels thuis en deels op kantoor willen werken. Zo’n 38% geeft aan geen mogelijkheid te hebben om thuis te werken.

45

Mobiliteit  Op gebied van mobiliteit geeft een ruime meerderheid aan bij nieuwe woonlocaties voldoende voorzieningen te willen voor elektrische deelscooter ’s/auto’s (68%), meer ruimte voor fietsen en wandelen (80%) en een beter OV-verbinding (90%) te willen.  75% wil niet dat huidige parkeerplekken vervangen worden door meer groen.  De helft van de respondenten wil niet dat het huidige dorpscentrum autoluw ingericht wordt.  Ook wil de helft dat er meer geïnvesteerd wordt in fietspaden dan in auto(wegen).  De meerderheid (53%) is geen voorstander van vervoer op aanvraag, in plaats van bussen met een vaste dienstregeling. Groen en landschap  Het inzetten op het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen (52%), meer groen waar kinderen kunnen spelen (45%) en het planten van meer bomen (40%) worden door de respondenten het meeste genoemd als het gaat om groenvoorziening in de gemeente.  Respondenten geven met name aan dat betere fiets- en wandelpaden in de omgeving (44%), uitgezette wandelroutes, zoals klompenpaden (35%) en het beter toegankelijk maken van de openbare ruimte voor mensen met een beperking (24%) kunnen bijdragen om meer buiten te bewegen. Toerisme  De respondenten hebben geen uitgesproken mening over de wenselijkheid van meer of minder bezoekers/toeristen. Wel vindt 81% dat stiltegebieden echt stil moeten blijven.

Ook heeft de meerderheid (64%) liever alleen individuele bezoekers, en geen grote groepen.  Het verbeteren van het openbaar vervoer (64%) en fietspaden (41%), zodat bezoekers minder met de auto komen, kan overlast beperken. Ook het toevoegen van parkeerplaatsen (toeristische overstappunten) buiten de centra (38%) wordt veel genoemd.

TIENHOVEN AAN DE LEK Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: rust en ruimte (75%), groene omgeving (56%) en omzien naar elkaar (38%).  Woorden die bij Tienhoven a/d Lek horen zijn rustig (50%), gemoedelijk (44%), gewoon (37%) en veilig (31%).  Waar respondenten het trots op zijn (vrij invoerveld), zijn de rust, het groene landschap en de saamhorigheid. Ook benoemd wordt dat de bewoners bijdragen aan de leefbaarheid. Ze proberen met elkaar de winkels en verenigingen in stand te houden. Wonen  50% van de respondenten wil niet verhuizen. Van de bewoners die willen verhuizen, wil de helft in de gemeente Vijfheerenlanden blijven.  87% wil dat er meer verschillende typen woningen gebouwd worden in Tienhoven a/d Lek. Ook vindt de meerderheid dat er in het buitengebied gebouwd moet worden (67%), (oude) woningen/gebouwen binnen Tienhoven a/d Lek gesloopt moeten worden voor nieuwbouw (60%) en dan er in Leerdam en Vianen compact gebouwd moet worden in de bebouwde kom, met meer hoogbouw en daardoor meer ruimte voor openbaar groen en voorzieningen (67%).

46



Bouwen voor de eigen bewoners van Tienhoven a/d Lek zelf (71%) wordt het meest genoemd als ontwikkeling waarop moet worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen. Gevolgd door initiatieven van bewoners voor het bouwen van woningen ondersteunen (50%) en klimaatneutraal wonen (43%). Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer seniorenwoningen (57%), meer ontmoetingsplekken (37%) en de toegankelijkheid van gebouwen en straten verbeteren (29%).  Voor jongeren: betere OV-verbinding (71%), meer ontmoetingsplekken(43%) en veilige fietspaden (29%). Werken  De grootste groep respondenten (38%) werken buiten de gemeente Vijfheerenlanden, maar binnen de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. Een kwart werkt buiten Tienhoven a/d lek maar binnen Vijfheerenlanden. Nog eens een kwart werkt buiten de regio. De overige respondenten werken thuis (13%).  Een kwart van de respondenten zou deels thuis en deels op kantoor willen werken. De overige respondenten heeft geen mogelijkheid om thuis te werken (75%) Mobiliteit  Op gebied van mobiliteit geeft een meerderheid aan nieuwe locaties autoluw te willen inrichten (57%), voldoende voorzieningen voor elektrische deelscooter ‘s/auto’s (71%), meer ruimte voor fietsen en wandelen (77%) en een beter OV-verbinding (100%) te willen.  87% wil niet dat huidige parkeerplekken vervangen worden door meer groen.

 Over vervoer op aanvraag, in plaats van bussen met een vaste dienstregeling, zijn de meningen verdeeld. Groen en landschap  De meest genoemde aspecten waar de gemeente op moet inzetten wat betreft groen zijn het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen (57%), meer groen voor kinderen om te spelen (50%) en meer gras in plaats van stenen waar mogelijk (43%)  Respondenten geven met name aan dat betere fiets- en wandelpaden in de omgeving (50%) en uitgezette wandelroutes, zoals klompenpaden (50%) kunnen bijdragen om meer buiten te bewegen. Toerisme  De respondenten hebben geen uitgesproken mening over de wenselijkheid van meer of minder bezoekers/toeristen. Wel vindt 86% dat stiltegebieden echt stil moeten blijven. Ook heeft de meerderheid (71%) liever alleen individuele bezoekers, en geen grote groepen.  Het verbeteren van het openbaar vervoer (71%) en fietspaden (50%), zodat bezoekers minder met de auto komen, kan overlast beperken. Ook het toevoegen van parkeerplaatsen (toeristische overstappunten) buiten de centra (43%) wordt veel genoemd.

LEXMOND  

De meest genoemde kernwaarden zijn: groene omgeving (60%), rust en ruimte (55%) en omzien naar elkaar (47%). Woorden die bij Lexmond horen zijn gemoedelijk (38%), veilig (33%), ondernemend (31%) en rustig (30%).

47



Waar respondenten het trots op zijn (vrij invoerveld), zijn de saamhorigheid/ons-kentons (men kent elkaar en kijkt naar elkaar om), de natuur en het mooie dorp/omgeving aan de Lek.

Wonen  62% van de respondenten wil niet verhuizen.  Bijna de helft van de respondenten wil dat (oude) woningen/gebouwen binnen Lexmond gesloopt worden voor nieuwbouw.  91% wil dat er meer verschillende typen woningen gebouwd worden in Lexmond. Ook vindt de meerderheid (60%) dat er gebouwd moet worden op open plekken binnen de bebouwde kom van Lexmond.  Bouwen voor de eigen bewoners van Lexmond zelf (69%) wordt het meest genoemd als ontwikkeling waarop moet worden ingezet bij nieuw te bouwen woningen. Gevolgd door klimaatneutraal wonen (47%) en het ondersteunen van initiatieven van bewoners voor het bouwen van woningen (44%). Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer seniorenwoningen (58%), de toegankelijkheid van gebouwen en straten verbeteren (24%) een zorgservice (20%) en een buurtbus (20%).  Voor jongeren: betere OV-verbinding (70%), veilige fietspaden (41%) en meer ontmoetingsplekken (22%). Werken  De helft van de respondenten zou deels thuis en deels op kantoor willen werken. Eén derde heeft geen mogelijkheid om thuis te werken.

Mobiliteit  Op gebied van mobiliteit wil een meerderheid nieuwe locaties autoluw inrichten (57%), voldoende voorzieningen voor elektrische deelscooter ‘s/auto’s bij nieuwe woonlocaties (51%), meer ruimte voor fietsen en wandelen bij nieuwe woonlocaties (73%), meer investeren in fietspaden dan in (auto)wegen (60%) en een beter OV-verbinding (82%).  61% wil niet dat huidige parkeerplekken vervangen worden door meer groen. Groen en landschap  De meest genoemde aspecten waar de gemeente op moet inzetten wat betreft groen zijn het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen (53%), meer bomen planten (53%) en meer groen voor kinderen om te spelen (39%).  Respondenten geven aan dat betere fiets- en wandelpaden in de omgeving (48%) en meer mogelijkheden om een bootje of kano te huren/aan te leggen (24%) bijdragen aan het vaker naar buiten gaan om te bewegen. Daarnaast vindt 24% dat er al voldoende mogelijkheden zijn. Dit laatste wordt door een respondent toegelicht in het open antwoordveld. “Er zijn mogelijkheden genoeg, maar we worden veel gehinderd door snelle fietsen, wielrenners en gemotoriseerd verkeer. Er wordt geen rekening gehouden met langzame weggebruikers.” Toerisme  De respondenten hebben geen uitgesproken mening over de wenselijkheid van meer of minder bezoekers/toeristen. Wel voorziet 56% overlast door een toename van bezoekers.

Daarnaast vindt 80% dat stiltegebieden echt stil moeten blijven. Ook heeft de meerderheid (62%) liever alleen individuele bezoekers en geen grote groepen.  Het verbeteren van het fietspaden (68%) en het openbaar vervoer (60%), zodat bezoekers minder met de auto komen, kan overlast beperken.

48

VIANEN - CENTRUM, HOGELAND EN BLANKENBORCH Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: alles bij de hand (67%), de ontstaansgeschiedenis (54%) en de groene omgeving (39%)  Woorden die bij Vianen (centrum, Hogeland en Blankenborch) horen zijn gemoedelijk (31%), gezellig (28%), gewoon (28%) en veilige (26%).  Waar respondenten het trots op zijn (vrij invoerveld), zijn de geschiedenis (en de historische binnenstad, met monumentale gebouwen), de rust en de natuur. Wonen  51% van de respondenten wil niet verhuizen. Van de respondenten die wel willen verhuizen, wil 55% in Vianen blijven.  De meerderheid (52%) wil liever niet dat er op open plekken binnen de bebouwde kom van Vianen gebouwd wordt. Ook is de meerderheid (62%) geen voorstander van compact bouwen in de bebouwde kom met meer hoogbouw, en daardoor meer ruimte voor openbaar groen en voorzieningen.  Wel wil de meerderheid (80%) dat er meer verschillende type woningen in Vianen gebouwd worden.  Klimaatneutraal wonen (64%), bouwen voor de eigen bewoners van Vianen (49%) en het ondersteunen van initiatieven van bewoners (29%) worden het meest genoemd als ontwikkelingen op gebied van nieuwbouw waar de gemeente op in zou moeten zetten. Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer seniorenwoningen (53%), toegankelijkheid van gebouwen en straten verbeteren (35%) en een zorgservice (31%).

 Voor jongeren: veilige fietspaden(39%), meer speelplekken (36%) en een betere OVverbinding (33%). Werken  31% van de respondenten werkt buiten Vianen, maar binnen Vijfheerenlanden. Zo’n 24% werkt buiten de regio.  Voor bijna een kwart is thuiswerken niet mogelijk. Zo’n 48% zou gedeeltelijk thuis willen werken en 19% wil voornamelijk thuiswerken. Mobiliteit  De meerderheid (59%) wil dat het centrum van Vianen autoluw ingericht wordt/blijft, er bij nieuwe woonlocaties voldoende voorzieningen voor elektrische deelscooter ‘s/auto’s komen (63%), er meer geïnvesteerd wordt in fietspaden dan (auto)wegen (60%), er meer ruimte komt voor fietsen en wandelen in nieuwe woonlocaties (83%) en er een betere OVverbinding komt (76%).  De meerderheid wil niet dat huidige parkeerplekken vervangen worden door groen (57%) Groen en landschap  Het inzetten op het aanleggen van kleine parkjes binnen de bebouwde kom (48%), het motiveren van inwoners om de eigen tuin te vergroenen (47%) en het planten van meer bomen (47%) worden door de respondenten het meeste genoemd als het gaat om groenvoorziening in de gemeente.  Betere fiets- en wandelpaden in de omgeving (36%) en uitgezette wandelroutes zoals klompenpaden (33%) worden het meeste genoemd als mogelijkheden die helpen om vaker naar buiten te gaan.

49

Toerisme  Een meerderheid (61%) vindt dat er meer moet worden inzetten op de toeristische promotie van de gemeente. Overlast in Vianen door een toename van toeristen wordt door de meerderheid (66%) niet verwacht. Wel wil 52% liever geen grote groepen bezoekers. Daarnaast vindt 76% dat stiltegebieden ook echt stil blijven.  Het toevoegen van parkeerplaatsen (toeristische overstappunten) buiten de centra kan er volgens 61% van de respondenten aan bijdragen dat het overlast op gebied van mobiliteit beperkt wordt. Ook zouden het verbeteren van het openbaar vervoer (48%) en het verbeteren van fietspaden (37%) ervoor kunnen zorgen dat bezoekers minder met de auto komen.

VIANEN – OOST, DE HAGEN EN DE BIEZEN Identiteit  De meest genoemde kernwaarden zijn: alles bij de hand (50%), de ontstaansgeschiedenis (33%) en de rust en ruimte (27%)  Woorden die bij Vianen (oost, De Hagen en De Biezen) horen zijn gewoon (57%), veilig (17%)en rustig (17%).  Waar respondenten het meest trots op zijn (vrij invoerveld), zijn de historische binnenstad, het groen en de voorzieningen Wonen  45% van de respondenten wil niet verhuizen. Van de respondenten die wel willen verhuizen, wil 29% in Vianen blijven wonen. Een kwart wil buiten de regio verhuizen.  De meerderheid (80%) wil dat er meer verschillende type woningen in de wijk gebouwd worden.  Bouwen voor de eigen bewoners van Vianen (54%), klimaatneutraal wonen (51%), en het ondersteunen van initiatieven van bewoners (37%) wordt het meest genoemd als ontwikkelingen op gebied van nieuwbouw waar de gemeente op in zou moeten zetten bij nieuw te bouwen woningen. Voorzieningen (top 3)  Voor ouderen: meer seniorenwoningen (54%), toegankelijkheid van gebouwen en straten verbeteren (44%) en een zorgservice (37%).  Voor jongeren: meer ontmoetingsplekken (51%), een betere OV-verbinding (37%) en veiligere fietspaden (34%) Werken  22% van de respondentenwerkt buiten Vianen, maar binnen Vijfheerenlanden. Daarnaast werkt 39% buiten Vijfheerenlanden, maar binnen de regio Utrecht.