36. (WOS) bijlage handreiking-crisisnoodopvang.pdf

FFP2-masker

Zuurstofoediening via nasale zuurstofcatheter of masker en afname van nasopharynxwat en keelwat voor diagnostiek zijn geen aerosolvormende handelingen.

Chirurgisch mondneusmasker IIR

2 Hoge intensiteit van (mogelijke) blootstelling aan SARS-CoV-2. Hieronder wordt verstaan een workfow waarbij risicomomenten gecombineerd worden, bijvoorbeeld bij monsterafname in een “monsterstraat”, een COVID-19-verdenking-spreekuur op een huisartsenpost of cohortverpleging op een COVID-19-afdeling.

FFP1- of chirurgisch mondneusmasker IIR

3 Verpleging of verzorging van individuele COVID-19-patiënten. Het gaat volgens de LCI-richtlijn Uitgangspunten PBM buiten het ziekenhuis om handelingen waarbij direct patiëntencontact plaatsvindt met een (verdachte) patiënt en sprake is van persoonlijke verzorging of lichamelijk onderzoek. Het gaat niet om handelingen op meer dan 1,5 meter afstand of om vluchtig contact.

Chirurgisch mondneusmasker IIR

4 Spoedeisende zorgverlening bij een patiënt met (onverwachte) COVID-19-verdenking. De spoedeisendheid wordt vastgesteld door de centralist van de meldkamer, de triagist van de huisartsenpost of de potentiële behandelaar.

Chirurgisch mondneusmasker IIR

Incidenteel contact binnen 1,5 meter met een onbekende persoon in de openbare ruimte valt hier niet onder. 5 Bloedprikken (door laboratoria, trombosediensten en in klinische instellingen). In geval van symptomatische COVID-19-klachten.

Geen Chirurgisch mondneusmasker IIR

In gevallen waarin de patiënt niet aanhoest en er sprake is van een vluchtig contact (vingerprik, zelfafname).

Geen

6 Begeleiding. Dit betref vormen van begeleiding in maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en Beschermd Wonen. In het algemeen kan worden volstaan met begeleiding op afstand van 1,5 meter of vluchtig contact.

Geen

Als er sprake is van onvermijdelijk contact bij verzorging of verpleging van een patiënt met (verdenking op) COVID-19 in deze voorzieningen door een (wijk)verpleegkundige. 7 Huishoudelijke hulp bij patiënten met COVID-19. Hierbij kunnen afspraken worden gemaakt om een afstand van 1,5 meter aan te houden, of te beperken tot vluchtig contact.

Chirurgisch mondneusmasker IIR Geen

Richtlijnen voor gebruik • • • • • •

Het masker mag aan een stuk gedragen worden totdat de ademhalingsweerstand te hoog wordt. Hierbij wordt uitgegaan van maximaal 3 uur achtereen dragen. Tussentijds wisselen is niet nodig bij de zorg voor meerdere patiënten achter elkaar. Let wel op dat een masker nooit om de hals gedragen wordt. Vervang het masker als het besmet is met lichaamsvocht, bij beschadiging, consumptie van eten en drinken, of bij het verlaten van het cohort. Bij thuiszorg en wijkverpleging kan een masker 3 uur achtereen gebruikt worden bij 1 of meer patiënten zonder het af te zetten, of maximaal 3 keer door dezelfde medewerker bij dezelfde patiënt als je het masker bij de patiënt achterlaat. Gebruik van maskers met een te hoog beschermingsniveau in relatie tot het besmettingsrisico moet in tijden van schaarste worden voorkomen, omdat de beschikbaarheid van maskers voor de situaties waarin ze echt nodig zijn, verkleind wordt. Als er onverhoopt bij jouw werkzaamheden geen passend persoonlijk beschermingsmiddel is, ga dan in gesprek met je werkgever over een alternatief. Biedt dat geen oplossing? Meld het bij de Inspectie SZW en/of de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.

alleen samen krijgen we corona onder controle

Meer informatie: rijksoverheid.nl/coronavirus of bel 0800-1351

60

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Bijlagen Deel D Communicatie

61

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Bijlage XIII Communicatie crisisnoodopvang; diverse bijlagen Crisisnoodopvang vraagt veel van alle betrokken partijen. Gezamenlijk willen we ons goed voorbereiden op de inzet van crisisnoodopvang. Alle communicatievoorbeelden zijn bedoeld om de doelgroepen goed mee te nemen, te informeren en op de hoogte te stellen. Voor het bevorderen van draagvlak is het belangrijk om duidelijk aan te geven wat crisisnoodopvang is, waarom het nodig is, waarom de gemeente JA heeft gezegd, wie betrokken zijn in het proces en wie welke verantwoordelijkheid heeft.

Doelgroepen In deze paragraaf zijn de belangrijkste stakeholders benoemd. Tevens is hun rol in de communicatie beknopt toegelicht. Interne communicatie gaat vooraf aan externe communicatie.

Intern: • • • • •

College van B&W Presidium/fractievoorzitters en leden gemeenteraad Medewerkers gemeente, in het bijzonder betrokken afdelingen/teams Hulpdiensten: politie en brandweer Gezondheidzorg (GZA/GGD/GHOR/Huisarts)

Extern: • • • • • • • • • •

Asielzoekers Direct omwonenden Overige omwonenden Belanghebbenden (eigenaars/verhuurders/gebruikers van de locatie) Vrijwilligers Belangenorganisaties (wijkcommissie, ondernemersvereniging, evt. actiegroep, Vluchtelingenwerk) Maatschappelijke organisaties (welzijn, sport, geloofsgemeenschappen) Actiegroepen Inwoners gemeentebreed Media (lokaal en regionaal)

Intern

College van B&W: heeft een belangrijke rol in het proactief en tijdig informeren en betrekken van alle partijen. Een duidelijke boodschap over nut en noodzaak wordt door het College gegeven. In de boodschap aandacht voor de mogelijke zorgen vanuit de gemeenschap. Nadruk ligt op helder en duidelijk informeren en betrekken. Zorg dat de burgemeester aanwezig is bij die momenten die voor zowel inwoners als de asielzoekers van belang zijn, zoals bij informatiebijeenkomsten en bij de aankomst van de eerste asielzoekers (gasten van de gemeente).

62

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Presidium/fractievoorzitters en leden gemeenteraad: worden zo spoedig mogelijk, in ieder geval, voordat externe communicatie plaatsvindt, geïnformeerd voor maatschappelijk en politiek draagvlak. Het presidium/ fractievoorzitters worden persoonlijk geïnformeerd, de leden van de gemeenteraad kunnen via e-mail geïnformeerd worden. Medewerkers van de gemeenten: kunnen vragen krijgen over de crisisnoodopvang dus moeten tijdig hierin meegenomen worden. Zeker die medewerkers die een cruciale rol vervullen in informatieverstrekking naar inwoners (callcenter, woordvoerder, communicatie). Hulpdiensten: politie en brandweer de hulpdiensten worden voorafgaand door de gemeente geïnformeerd over de komst van een crisisnoodopvanglocatie. Gezondheidszorg: asielzoekers in de crisisnoodopvang hebben recht op huisartsenzorg. De GGD/GHOR informeert de plaatselijke huisarts.

Extern

Asielzoekers: worden tijdelijk opgevangen in de crisisnoodopvang en zijn gasten van de gemeente. Zij zullen vragen hebben en willen weten waar ze aan toe zijn. Informeer ze en wees eenduidig in de communicatie. Zorg dat alle medewerkers dezelfde boodschap geven over (de duur van) het verblijf in de crisisnoodopvang. Zorg voor simpele en heldere informatie (eventueel visueel) in verschillende talen. Verwijs eventueel naar de asielzoekerswebsite van het COA: MyCOA. Direct omwonenden: hebben direct te maken met de komst van de opvanglocatie. Het is belangrijk dat zij optimaal geïnformeerd zijn en weten wanneer en waarom er een crisisnoodopvanglocatie komt, en tot hoe lang. Omwonenden worden via een brief uitgenodigd voor een (laagdrempelige) informatiebijeenkomst. Zie handreiking bewonersbijeenkomsten https://vng.nl/sites/default/fles/2021-07/handreiking-bewonersbijeenkomst_20210708.pdf Eigenaren/verhuurders/gebruikers van de locatie: worden gelijktijdig met direct omwonenden geïnformeerd over het gebruik van de locatie voor de crisisnoodopvang. Het moet duidelijk zijn waar de gebruikers tijdens het gebruik van de locatie terecht kunnen voor hun activiteiten en tot wanneer dit duurt. De eigenaren informeren de gebruikers van de locatie nadat de gemeente heeft gecommuniceerd.

Overige inwoners van de gemeenten moeten, nadat direct omwonenden zijn geïnformeerd, op de hoogte gesteld worden van de komst van de crisisnoodopvanglocatie. Overige inwoners kunnen via een persbericht of een bericht in de plaatselijke krant hierover geïnformeerd worden. Let op: afhankelijk van waar de locatie is gelegen, kan het noodzakelijk zijn om ook inwoners uit buurgemeenten te informeren. Vrijwilligers zijn hard nodig om asielzoekers tijdens het verblijf in de crisisnoodopvanglocatie te voorzien van een dagbesteding. Het informeren van vrijwilligersorganisaties door middel van een brief kan bijdragen aan de betrokkenheid. Ga, zodra je weet dat er een crisisnoodopvanglocatie komt, in gesprek met vrijwilligersorganisaties. Uit de vluchtelingencrisis van 2015/2016 is gebleken dat de hulp van vrijwilligers cruciaal is voor het goed laten verlopen van de crisisnoodopvang. Als er geen vrijwilligersorganisatie is, zorg dan voor een vrijwilligerscoördinator.

63

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Belangenorganisaties (wijkcommissie, ondernemersvereniging, evt. actiegroep, Vluchtelingenwerk). Betrek belangenorganisaties vroegtijdig en kijk wat zij kunnen betekenen voor de doelgroep. Media (landelijk, regionaal en lokaal) nadat direct omwonenden en eigenaren/beheerders van de locatie op de hoogte zijn gesteld worden media geïnformeerd via een persbericht en/of persbriefng. Om draagvlak te bevorderen en om inwoners meer gevoel te laten krijgen bij de crisisnoodopvang kan een persrondleiding, voorafgaand aan opening van de crisisnoodopvang, helpen.

Communicatie voor, tijdens en na de crisisnoodopvang Voor de komst van een crisisnoodopvanglocatie:

• Interne communicatie gaat voor externe communicatie (college, hulpdienten, sporthal). Informeer deze belanghebbenden kort voorafgaand en in vertrouwelijkheid. • Daarna informeren van fractievoorzitters, gemeenteraad en de samenleving. • Laat communicatieadviseur COA aansluiten bij communicatieoverleg gemeente voor een goede afstemming en benadering van media. • Informeer direct omwonenden met een laagdrempelige informatiemarkt. Stel de direct omwonenden in de gelegenheid om vragen te stellen aan verschillende tafels/kraampjes (organiseer dit eventueel op de desbetreffende locatie). De burgemeester loopt rond en haalt vragen op. Niet om de crisisnoodopvang ter discussie te stellen, maar om in gesprek te blijven. • Persrondleiding door de locatie. • Maak simpele en heldere informatie voor de asielzoekers in verschillende talen. Neem hierin ook de coronamaatregelen mee en waar asielzoekers terecht kunnen met vragen.

Tijdens het in gebruik zijn van de crisisnoodopvanglocatie:

• Laat de communicatieafdeling elke dag een mediabeeld aanleveren en deel dit met college en COA. • Houd doelgroepen zowel intern als extern op de hoogte van de opvang via social media, website en lokale radio/tv. • Wees open en transparant over datgene wat gebeurt op locatie • Deel proactief wat gebeurt op locatie. Doe dit zelfs dagelijks. Laat dagelijks een van de leden van het college een update geven (dit stelt je ook in de gelegenheid als er zaken nodig zijn om een oproep te doen) • Ga met media door de locatie tijdens de opvang van de asielzoekers, dit zorgt voor draagvlak. Werk hierin nauw samen en in afstemming met het COA. • Maak goede afspraken met vrijwilligers over het gebruik van social media (wat kan wel en wat kan niet, dit ook in het kader van de privacy van asielzoekers). • Blijf in gesprek met de asielzoekers en wees eenduidig in de communicatie.

64

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Bij incidenten binnen de crisisnoodopvang

Incidenten binnen de crisisnoodopvang worden door de politie in de basis behandeld zoals alle andere incidenten binnen instellingen, namelijk met terughoudendheid in de woordvoering. Als het om een zwaarder incident gaat met finke politie inzet, dan wordt juist ingezet op open en transparante communicatie om maatschappelijke onrust te voorkomen. De woordvoering ligt hiervoor in eerste instantie vanuit de gebruikelijke alarmeringsprocessen bij de politie, maar het is gebruikelijk om bij zwaardere incidenten afstemming te zoeken met de verantwoordelijke gemeente en in het geval van crisisnoodopvang ook met de woordvoerder van het COA in de desbetreffende gemeente. Uitgangspunten zijn: • Mocht de woordvoerder van de politie zelf geen contact zoeken, neem contact op met de mediadesk van de politie van de betreffende eenheid om een gezamenlijke woordvoeringslijn af te stemmen. Deze is 24/7 bereikbaar via hun piketnummer, zie https://www.politie.nl/contact/pers . • Zorg vanuit gemeente/COA en politie goed wat er is gebeurd of verklaard en doe de woordvoering neutraal en feitelijk. Laat je niet opjagen door de media die snel info willen hebben. • Geef geen nationaliteiten van betrokkenen. Vaak is de oorzaak van conficten helemaal niet gerelateerd aan de nationaliteit, maar komt het voort uit alledaagse irritaties die kunnen ontstaan in een groep mensen die dichtbij elkaar wonen.

• Houd rekening met de terminologie. Als het woord asielzoeker of vluchteling valt, duiken de media er bovenop en wordt alles over één kam geschoren. Probeer indien mogelijk zo concreet en neutraal mogelijk te benoemen welke groep(en) er bij het incident betrokken is. Dit om stereotypering te voorkomen.

Bij incidenten buiten de crisisnoodopvang

Bij incidenten buiten de crisisnoodopvang (bijvoorbeeld diefstal of onzedelijk gedrag) waarbij mogelijk een asielzoeker betrokken is, ligt de woordvoering bij de politie. De politie handelt bij deze incidenten net als bij andere incidenten. De politie neemt de aangifte op en probeert de verdachte aan te houden. De kans is groot dat de media hier extra aandacht voor zullen hebben en ook de gemeente en het COA zal benaderen voor extra informatie. • Mocht de woordvoerder van de politie zelf geen contact zoeken, neem contact op met de mediadesk van de politie van de betreffende eenheid. Deze is 24/7 bereikbaar via hun piketnummer, zie https://www.politie.nl/contact/pers . • De politie blijft bij de feiten en zal uitleggen wat de politie met de zaak doet of kan doen. • De vraag of een betrokkene een asielzoeker is wordt vaak gesteld. De politie beoordeelt mensen niet op hun maatschappelijke/culturele status en houdt rekening met de privacy van betrokkenen. Dit betekent dat de politie van betrokkenen enkel de leeftijd en woonplaats meldt. Is alleen een land van herkomst bekend, dan wordt dat gemeld.

Communicatie na de opvang van de asielzoekers (nazorgcommunicatie)

Doel van de nazorg aan eigen personeel, hulpdiensten en eventuele vrijwilligers is naast het bieden van praktische informatie, ook het bieden van handelingsperspectieven en het beperken van mogelijke psychische en/of gezondheidsklachten. Het is heel belangrijk om waardering uit te spreken voor de getoonde inzet en begrip te vragen voor de collega’s die de komende tijd nog werkzaamheden hebben in de nafase. • Brief naar direct omwonenden/bedrijven • Brief naar vrijwilligers (bedankbrief) • Persbericht • Bericht op de website/social media

65

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Doelgroepen:

• Medewerkers die direct ingezet zijn bij de opvanglocatie • Medewerkers die ingezet zijn op het gemeentehuis om processen in goede banen te leiden (crisisteam, etc.). • College van B&W en Management • Hulpdiensten • Vrijwilligers

Betrokkenen:

• Gemeentelijk personeel • Professionele hulpverleners

Activiteiten: Voor interne medewerkers: Bijeenkomst voor medewerkers die direct ingezet zijn bij de opvanglocatie en medewerkers die ingezet zijn op het gemeentehuis om processen in goede banen te leiden (crisisteam, KCC etc.). • Oproep voor intern personeel met behoefte aan nazorg • Oproep voor intern personeel om signalen bij andere collega’s ook te melden • Monitoren behoefte aan (professionele) nazorg • Interne communicatie • Evaluatie Voor College/Management: • Interne communicatie: Informeren over proces nazorg • Begeleidingsadvies aan management • Handvatten over herkennen van signalen en benodigde acties • Indien nodig doorverwijsadvies naar professionele hulpverleners Voor hulpdiensten: Hulpdiensten zullen in de regel zelf de nazorg van de hulpverleners oppakken. Het verdient de aanbeveling om dit te checken.

Organisatie communicatie en verantwoordelijkheden De gemeente heeft de regie over de communicatie en is hierin leidend. Communicatie vindt in nauwe samenwerking en afstemming tussen gemeente en COA plaats. De rol van de communicatie is informerend en faciliterend en tijdig reagerend op signalen en ontwikkelingen. Het is hierbij belangrijk dat de communicatie precies plaatsvindt in de hoeveelheid die gewenst is en op het moment dat de informatie van toepassing is. Essentieel hierbij is dat dit gecommuniceerd wordt door die instantie die hiervoor verantwoordelijk is. Elke organisatie heeft zijn eigen boodschap. Zorg voor een tijdige afstemming van de boodschap zodat er geen ruis ontstaat en treedt, daar waar mogelijk en noodzakelijk, gezamenlijk naar buiten.

66

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Ministerie van Justitie & Veiligheid

Het ministerie is eindverantwoordelijk voor migratie en verzoekt de voorzitters van de Veiligheidsregio’s dringend om crisisnoodopvang mogelijk te maken. Het ministerie geeft via landelijke media aan dat het COA geen opvangplekken meer beschikbaar heeft en over moet gaan tot de inzet van crisisnoodopvang. In het persbericht wordt niet alleen nut en noodzaak duidelijk uitgelegd maar ook de termijn en het aantal benodigde crisisnoodopvangplekken. • Landelijk persbericht over het feit dat COA haar wettelijke taak voor de opvang van asielzoekers niet meer kan voldoen en dat er een dringend verzoek is gedaan aan de veiligheidsregio’s voor inzet crisisnoodopvang. • Informeert de Landelijke regietafel Migatie & Integratie.

Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)

Het COA laat aan het ministerie van Justitie & Veiligheid weten dat zij haar wettelijke taak met betrekking tot het opvangen van asielzoekers niet kan uitvoeren en over moet gaan tot de inzet van crisisnoodopvang. • Landelijk persbericht en nieuwsbericht op COA.nl over het dringende verzoek en de inzet van crisisnoodopvang (met meer feitelijke informatie). • In afstemming met gemeente een persbericht/nieuwsbericht op COA.nl over opening crisisnood-opvanglocaties. • Bij bijzonderheden tijdens de inzet van crisisnoodopvang een persbericht/nieuwsbericht in afstemming met gemeente.

Veiligheidsregio

De Veiligheidsregio gaat in overleg met de gemeenten en onderzoekt in welke gemeenten crisisnoodopvang mogelijk is. • Gaat in overleg met gemeenten. • Samen met gemeenten onderzoeken waar crisisnoodopvang mogelijk is. Bij besluit tot een crisisnoodopvanglocatie in een gemeente wordt JenV geïnformeerd en daarna het COA.

Gemeenten

Gemeenten stellen een locatie beschikbaar voor tijdelijke crisisnoodopvang. Het college van B&W is verantwoordelijk voor het informeren van het presidium/fractievoorzitters, de gemeenteraad, medewerkers van de gemeenten, de direct omwonenden, inwoners van de gemeentebreed en andere belanghebbenden; vooraf, tijdens en na de inzet van de crisisnoodopvang. • Regie over de communicatie ligt bij de gemeente. Het COA kan hierin faciliteren en ondersteunen. • Lokaal/regionaal persbericht/persbriefng over inzet crisisnoodopvang. In afstemming en in samenwerking met het COA. • Bij nieuwsfeiten (m.n. openbare orde, calamiteiten, veiligheidsaspecten) informeert de gemeente het COA. Gezamenlijke afstemming over boodschap. • Informeert media tijdens en bij sluiting van de crisisnoodopvang.

Landelijke regietafel

De landelijke regietafel is voorafgaand door het ministerie van J en V geïnformeerd over de inzet van crisisnoodopvang.

Provinciale regietafels

De informatie over de crisisnoodopvang in de diverse gemeenten wordt gedeeld aan de provinciale regietafels door (een afvaardiging van) de burgemeesters.

67

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Communicatievoorbeelden Bijlage A

Algemene checklist communicatie • Stappen voor inzet communicatie (vooraf, tijdens en na) • Draaiboek informatiebijeenkomsten. Via de onderstaande link is meer informatie te vinden over het organiseren van een informatiebijeenkomst: https://vng.nl/sites/default/fles/2021-07/handreiking-bewonersbijeenkomst_20210708.pdf

Bijlage B

Vragen en antwoorden over crisisnoodopvang • Over de opvang van asielzoekers • Veiligheid • Informatievoorziening • Hulp en initiatieven • Corona

Bijlage C

Vragen en antwoorden over gezondheid gerelateerde vragen in crisisnoodopvanglocaties

Bijlage D

Open brief crisisnoodopvang voor website

Bijlage E

Bewonersbrief vooraankondiging direct omwonenden/bedrijven

Bijlage F

Open brief crisisnoodopvang voor website

Bijlage G

Informatie om vragen van asielzoekers te beantwoorden Informatie kan ook uitgedeeld worden aan asielzoekers. Dan de informatie vertalen

68

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Bijlage A Algemene checklist communicatie Bij aanbod crisisnoodopvanglocatie

• Artikel op de website over aanbod crisisnoodopvanglocatie met evt. daarbij de veelgestelde vragen (bijlage 5b en 5c). • Bij bekendmaken van de locatie al bewonersbrief aan direct omwonenden versturen. (bijlage 5e). • Interne communicatie opstarten: – Politiek: gemeenteraad informeren over besluit – Medewerkers: medewerkers van de eigen gemeente informeren over het besluit en wat daarbij de verwachtingen zijn over de inzet van het eigen personeel. – Gebruikers van de locatie die ingezet wordt

Bij verzoek COA voor inzetten crisisnoodopvanglocatie

• Schaal de crisiscommunicatie op en zorg voor invulling van ieder geval de volgende functies: • Adviseur bij kernteam • Aansturing actiecentrum (HAC of meewerkend voorman) • Pers- en publieksvoorlichters • Webredacteur (voor website en social media) • Omgevingsanalist (deze kan ook samen met andere gemeenten een regionale analyse maken) • Evt. persvoorlichter bij opvanglocatie (vooral voor 1e en laatste dag) • Maak een rooster voor de inzet van communicatie. Ga daarbij uit van opvang voor één week met een mogelijke verlenging van 1 of 2 dagen. Maak daarbij inzichtelijk waar de tekorten zijn en neem vroegtijdig contact op met Veiligheidsregio voor ondersteuning. Zorg voor tijdige afossing en denk daarbij aan een goede mix tussen lokale kennis en extra inzet van buiten de gemeente. • Zorg voor een communicatiemix van: • Website informatie met: – Veel gestelde vragen voor inwoners (bijlage 5b) – Telefoonnummer of e-mailadres voor vragen – Live blog • Berichtgeving op social media • Bewonersbrief en bewonersbijeenkomst (bijlagen 5e en 5f) • Interne communicatie: – Informatie naar de gemeenteraad – Informatie naar de eigen medewerkers – Eigenaar/gebruikers van de locatie die ingezet wordt • Maak een actieplan voor actieve bijdrage van inwoners / wat kunnen inwoners doen: • Wel of geen inzet als vrijwilliger.

Denk daarbij aan vrijwilligerscoördinator, checklist voor vrijwilligers, briefng voor vrijwilligers, rooster vrijwilligers. • Wel of geen inzameling van spullen. Denk daarbij aan oproep welke spullen er nodig zijn, waar is inleverpunt, wie coördineert de inzameling. • Bij communicatie met asielzoekers denk aan inzet tolken en inventariseer de talen. Regel deze via Tolkenbureau. Denk aan goede verhouding van mannelijke en vrouwelijke tolken. • Zorg voor communicatie naar de vrijwilligers toe, gebruik daarbij instructie vrijwilligers uit de bijlagen.

69

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Bij (mogelijke) verlenging crisisnoodopvanglocatie

• Benadruk de verlenging in de communicatiemix en bedien daarbij vooral de volgende doelgroepen: • Direct omwonenden • Gemeenteraad • Eigen medewerkers en ingezette vrijwilligers • Eigenaren/gebruikers van de locatie die ingezet wordt • Overige inwoners gemeente

Bij sluiten crisisnoodopvanglocatie

• Bij sluiting denk aan extra communicatie voor vooral de volgende doelgroepen: • Direct omwonenden • Gemeenteraad • Eigen medewerkers en ingezette vrijwilligers • Eigenaren/gebruikers van de locatie die ingezet wordt • Geef in de communicatie aan waarom de opvanglocatie sluit. • Communiceer wanneer de asielzoekers vertrekken en organiseer dat medewerkers en vrijwilligers afscheid kunnen nemen. • Zorg voor een gezamenlijk informele afsluiting, direct na vertrek asielzoekers en opruimen sporthal. Geef de burgemeester daarbij een informele rol. • Communiceer met de eigenaren/gebruikers van de locatie over moment dat locatie weer normaal gebruikt kan worden. • Zie ook plan van aanpak nafase

Na sluiting crisisnoodopvanglocatie

• Organiseer een formele afsluitbijeenkomst, waarbij iedereen bedankt wordt en waarbij terug gekeken kan worden op de afgelopen periode. De burgemeester/college hebben hierbij een belangrijke rol. • Stuur een bedankje naar alle medewerkers van de gemeente, extra inzet van andere gemeenten/organisaties en vrijwilligers. • Zie ook plan van aanpak nafase

Overige

• Gemeenten kunnen door andere gemeenten gebeld worden met vragen over de aanpak en lessons learned. Vraag het klantencontactcentrum [of anders] om deze vragen af te vangen en verwijs eventueel door naar de Veiligheidsregio.

70

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Voorbeeld communicatiedraaiboek informatiemarkt/inloopavond omwonenden Let op: Ten tijden van Corona moet het draaiboek mogelijk anders opgezet worden. Denk dan aan andere varianten zoals digitaal of buiten. Het college wil graag in gesprek met omwonenden over de crisisnoodopvanglocatie <locatie, adres>. Dit draaiboek dient ter ondersteuning aan voorbereidingsacties en bijeenkomst. (Het is belangrijk om in de communicatie duidelijk aan te geven of het een informatiebijeenkomst of een inloopavond betreft).

Bijeenkomst voor de wijkbewoners [Datum en tijd]

Managen van verwachtingen:

1. Komst crisisnoodopvang staat niet ter discussie. Het college neemt hierin besluit en maatschappelijke verantwoordelijkheid. 2. Wij hebben een onafhankelijk locatieonderzoek uit laten voeren. Daar komt de locatie als meest geschikte locatie uit naar voren. 3. We luisteren naar u, uw wensen, ideeën en opvattingen. Aanwezige stakeholders op de informatie-avond: Gemeente, COA, politie, veiligheidsregio, Vluchtelingenwerk, GZA/GGD [mogelijk nog aanvullen] Bezoekers krijgen bij binnenkomst een plattegrond en overzicht van de aanwezige stands.

1 Doel van de bijeenkomst • • • • • •

College van burgemeester en wethouders is aanwezig om u te informeren Ook zijn de politie en stakeholders aanwezig U kunt vragen stellen aan betrokkenen U kunt uw mening en ideeën geven U kunt zich aanmelden voor omwonendencommissie U kunt zich aanmelden als vrijwilliger

We hebben aandacht voor emoties

Stilstaan bij emoties die er leven, zorgen, behoeften en belangen. Steeds gericht op de inventarisatie en het helder krijgen van de verschillende ideeën en gevoelens die leven en niet gericht op het bereiken van een oplossing (niet het doel van de bijeenkomst: men hoeft het niet met elkaar eens te zijn, respect voor alle meningen). Laagdrempelige bijeenkomst.

Toelichting en reacties peilen

Het college van burgemeester en wethouders en aanwezige organisaties beantwoorden vragen. Ook leggen zij uit waarom er gekozen is voor deze locatie, hoe de procedure en de planning eruit zien.

71

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

2 Wat kunnen de bezoekers doen op de informatiemarkt?

Collegeleden en vertegenwoordigers van betrokken organisaties staan klaar om met bezoekers in gesprek te gaan. Bezoekers kunnen bij de stands meer informatie krijgen over procedure, verblijf, gezondheid, veiligheid etc.

3 Wie staan er op de markt? • College van burgemeester en wethouders Het college van burgemeester en wethouder vertelt u waarom zij voornemens zijn om de locatie aante wijzen voor crisisnoodopvang. • Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) Het COA is verantwoordelijk voor de opvang, begeleiding en uitstroom (uit de opvang) van asielzoekers. Medewerkers van het COA vertellen u over de opvang en begeleiding. • Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA) Het GCA geeft medische zorg aan asielzoekers. Medewerkers van GZA vertellen u wat zij doen in een asielzoekerscentrum. • VluchtelingenWerk Nederland (VWN) VWN komt op voor de belangen van vluchtelingen en asielzoekers. Medewerkers van VWN vertellen u wat zij doen in een asielzoekerscentrum. • Stand ‘uw reactie’ Het college van burgemeester en wethouders wil graag weten wat u vindt van het plan om de locatie als crisisnoodopvang in te richten. Bezoekers kunnen vragen, opmerkingen, aanmelding vrijwilligerswerk etc. in de ‘brievenbus’ deponeren. • Politie Medewerkers van de politie en de wijkagent geven zoveel mogelijk antwoord op al uw vragen.

4 Inrichting van de markt

Bij de ingang welkom door gastheer/gastvrouw [burgemeester] aanreiken plattegrond en toelichting. De informatiemarkt vindt plaats in <locatie>. Bij de ingang van de zaal worden bezoekers welkom geheten door het college. De stands staan langs de wanden opgesteld. In het midden worden extra statafels geplaatst voor (één-op-één) gesprekken. De stands bestaan uit statafels en het is duidelijk welke organisatie waar staat.

5 Veiligheid

Met de politie vindt afstemming plaats over de inzet van evt. beveiliging. Evt. buiten de locatie een plek aanwijzen voor demonstraties.

72

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

6 Acties Actie

Wie

Stand van zaken

Brief omwonenden Media uitnodigen Plattegrond voor de bezoekers + toelichting per stand Verkeersregelaars Beveiliging afstemmen met politie (overleg met beveiliging en politie over deurbeleid) Badges maken Reserveren • Twee statafels per stand + een aantal losse in het midden (= uitwijkmogelijkheid voor gesprekken) • Panelen achter de stands Persbericht verzenden + op social media plaatsen Locatie reserveren Aankondiging in media Locaties bezoeken • Waar koffe/thee punten? • Ook uitgifte in de zaal, vlakbij de ingang. • Garderobe. • Microfoon in de zaal (bij evt. plenaire start) • Ruimte voor vooroverleg + eten • Totaal aantal personen? Wie staat er op de markt? 1. College van burgemeester en wethouders 2. Centraal Orgaan opvang asielzoekers 3. Gezondheidzorg Asielzoekers VluchtelingenWerk Nederland 4. Politie 5. Stand ‘uw reactie’ 6.

73

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

7 Opbouw en materialen Wanneer

Waar

Wat

Tot 16.00 uur

Zaal [..]

Klaarzetten: • Statafels plaatsen • Achterwanden plaatsen • Aanduiding stands aanbrengen • Naambadges medewerkers • Afbeelding van de locatie • Driehoekjes met Q&A plaatsen • Plattegrond

15.00 – 16.00 uur

Wie

Ontvangst deelnemende partijen: • Uitleg catering • Stand wijzen • Badges uitdelen Controleren: • Grote zaal klaar? • Catering koffe/thee klaar? • Eten 17.00 – 18.00 uur? • Microfoon testen Instructie beveiliging/politie: • Afstemming wie staat waar • Uitleg catering • Controle brieven • Legitimatie • Beveiliging bij Halte Democratie Verkeersregelaars: • Afstemming waar • Uitleg catering

74

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Draaiboek inloopbijeenkomst 16.00 – 22.00 uur Wanneer

Waar

Wat

15.45 uur

‘Voordeur’

Mensen vragen nog even te wachten, 16.00 uur start inloopbijeenkomst

16.00 uur

Zaal

Deuren naar grote zaal open

16.00 – 18.00 uur

Voordeur

Check brieven/legitimatie

Zaal [..]

• Welkom heten bezoekers • Toelichten plattegrond • Aantal bezoekers tellen

Zaal [..]

Wie

Beveiliging

Stand gemeente: • Informeren bezoekers • Reacties vastleggen • Reactieformulieren uitdelen en verzamelen (stembus mee?) 17.00 – 18.00

Zaal [..]

Eten rondbrengen

18.00 – 20.00

Voordeur

Check brieven/legitimatie

[..]

• Welkom heten bezoekers • Toelichten plattegrond • Aantal bezoekers tellen

[..]

Stand gemeente: • Informeren bezoekers • Reacties vastleggen • Reactieformulieren uitdelen en verzamelen 20.00 – 20.15 uur

Evt. laatste bezoekers te woord staan – we sluiten om 20.00 uur

20.15 – 21.00 uur

Opruimen zaal

75

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Bijlage B Template vragen en antwoorden over crisisnoodopvang Onderstaande template bevat vragen en antwoorden die kunnen worden gebruikt voor publicatie op de gemeentelijke website.

Waarom opvang in [plaats] Waarom deze opvang voor asielzoekers? We bieden graag de helpende hand en onderdak aan iedereen die gevlucht is voor oorlog en geweld. De asielzoekers zijn de komende dagen onze gast. Waarom op de locatie [naam locatie]? Het is een locatie van de gemeente. De locatie is …… [kenmerken aangeven, bijvoorbeeld rustig gelegen, daar hebben asielzoekers behoefte aan; niet dicht bij woonomgevingen etc].

Opvang van asielzoekers Komt er nog een extra crisisnoodopvang? Op dit moment komt er geen extra crisisnoodopvang. [Indien er in de gemeente ook nagedacht wordt over noodopvang, dan melden dat noodopvang een ander karakter heeft dan crisisnoodopvang.] Wat is het verschil tussen crisisnoodopvang en noodopvang? Omdat er een tekort aan opvangplekken is worden asielzoekers nu tijdelijk ondergebracht in crisisnoodopvang. Zoals bij ons, in [locatie]. Noodopvang is opvang in (evenementen)hallen en locaties voor een langere periode (6 tot 12 maanden) voor de opvang van 300 tot 600 bewoners. Vanwege het coronavirus kunnen er nu geen hallen ingezet worden. Daarom is de inzet van crisisnoodopvang nodig. Crisisnoodopvang is opvang in locaties die voor incidenten, rampen of crises worden gebruikt door bevolkingszorg zoals sporthallen. Hoeveel asielzoekers zijn er in [locatie] opgevangen? [Aangeven hoeveel asielzoekers er op welke datum zijn gekomen of gaan komen en of er nog meer asielzoekers verwacht worden]. Hoe lang blijven de vluchtelingen in [locatie]? De [locatie] blijft in elk geval tot [datum en tijd] beschikbaar voor de crisisnoodopvang van asielzoekers. De crisisnoodopvang is voor 1 week en kan, als dat echt noodzakelijk is, nog verlengd worden met één of twee dagen.

Na het verblijf in de [locatie] stromen de mensen door naar andere opvanglocaties van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Uit welke landen komen de vluchtelingen? Het gaat vooral om asielzoekers uit Syrië, Iran, Turkije, Nigeria en Eritrea.

76

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Om wat voor groep asielzoekers gaat het? Asielzoekers zijn onlangs ingestroomd en zijn na binnenkomst in Nederland geïdentifceerd en geregistreerd. Ook hebben zij een medische intake gehad. Hoe is het deurbeleid? Alleen asielzoekers en medewerkers hebben toegang tot de sporthal. Welke voorzieningen zijn er in de [locatie]? De locatie is ingericht met bedden en andere nodige zaken, zoals [aangeven welke voorzieningen zijn getroffen]. Hoe gaat het op dit moment met de asielzoekers? Ze zijn vooral moe, toe aan rust. Wat doen de asielzoekes de gehele dag? Mogen ze naar buiten? Ja, zij zijn vrij om te gaan en staan waar zij willen. De asielzoekers hebben een vaak moeilijke reis achter de rug en hebben tijd nodig om daar van bij te komen. De ervaring leert dat zij blij zijn met de opvanglocatie en veelal binnen blijven. Er worden activiteiten georganiseerd voor zowel volwassenen als kinderen. Hierbij wordt uiteraard rekening gehouden met alle coronamaatregelen. Hoe voorkomen het COA en de IND dat er onder de vluchtelingenstroom IS strijders/oorlogsmisdadigers zitten? In eerste instantie is het monitoren van de nationale veiligheid een taak van de NCTV (nationaal coördinator terrorismebestrijding en veiligheid). Daarnaast onderzoekt de IND bij een asielaanvraag de antecedenten van een asielzoeker voordat zij worden toegelaten tot de asielprocedure.

Indien een bewoner op een locatie gehuisvest wordt, dan zijn medewerkers getraind in het waarnemen van signalen die de leefbaarheid en veiligheid op het centrum in het geding brengen. Mochten er op de locatie aanwijzingen of vermoedens zijn, dan geven COA medewerkers dit door aan de politie, Vreemdelingenpolitie en het COA meldpunt veiligheid.

Veiligheid Hoe is de veiligheid in de buurt geregeld? Er zijn voldoende toezichthouders aanwezig. Mochten er op en om de opvanglocatie signalen zijn van onveiligheid, dan zullen de toezichthouders dat aan de politie doorgeven. [geef aan waar burgers terecht kunnen: telefoonnummer/website of bij de locatie]. Kun je de sporthal binnen lopen? Nee, niemand mag zonder reden de sporthal in. Alleen asielzoekers en medewerkers hebben toegang tot de crisisnoodopvang. [geef aan als er voor asielzoekers een polsbandje of iets dergelijks is geregeld].

77

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Informatievoorziening over crisisnoodopvang Ik heb een vraag over de opvang van de asielzoekers in [locatie]. Waar kan ik terecht? Kijk voor meer informatie of andere vragen op de website van de gemeente: [url] U kunt ook tijdens kantooruren bellen met de gemeente: [telefoonnr]. Of mail de gemeente: [mailadres]. Is de gemeenteraad hierover geïnformeerd? [vul antwoord in] Indien de opvanglocatie een sporthal is, dan de vraag: Ik wil sporten in [locatie], waar kan ik terecht? Er is overleg met de gebruikers van de sporthal over alternatieven, ook buiten de gemeente. Daar maken we ons hard voor en we hopen op medewerking. [eventueel meer aanvulling] Is al duidelijk wanneer [locatie] weer beschikbaar is? [locatie] blijft in elk geval tot [datum] beschikbaar voor de crisisnoodopvang.

Hulp en initiatieven Kan ik me nog aanmelden als vrijwilliger? Veel vrijwilligers hebben zich aangemeld. Dank daarvoor. Op dit moment zijn er voldoende vrijwilligers. Aan welke hulpgoederen is behoefte? Er is op dit moment geen behoefte aan voedsel, kleding, speelgoed en dergelijke. Dank voor alle vrijgevigheid! OF Verschillende inwoners hebben hun hulp aangeboden. Dat is heel fjn. Na een inventarisatie blijkt dat er meer [vul in] nodig is voor de asielzoekers. Het gaat om: [lijst producten]. U kunt de spullen inleveren bij: [adres].

Corona Waarom kan opvang in sporthallen wel en in evenementenhallen niet? Een sporthal heeft douches (belangrijk) en de ventilatie is in een sporthal over het algemeen beter. Ook zijn de onderlinge ruimtes in een sporthal van elkaar gescheiden door wanden, waardoor er aparte units ontstaan. Dat verkleint de kans op verspreiding. Hoe voorkomen jullie corona in de sporthal met zoveel mensen op elkaar? Helemaal voorkomen kan niet, net zoals dat voor de rest van Nederland geldt. Wel doet de gemeente er alles aan om er voor te zorgen dat de locatie een veilige plek is voor iedereen. Asielzoekers en medewerkers moeten zich houden aan alle RIVM-richtlijnen en bezoekers moeten een registratieformulier invullen voordat ze de sporthal in mogen en moeten zich houden aan de hygiënemaatregelen. Voor iedereen geldt: 1,5 meter afstand, nies en hoest in de elleboog, regelmatig de handen wassen. Op de locatie staat overal desinfectiemateriaal. Daarnaast zijn de onderlinge ruimtes in de sporthal van elkaar gescheiden door wanden waardoor er aparte units ontstaan. Dit verkleint de kans op verspreiding.

78

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Kunnen er nog wel activiteiten plaatsvinden? Ja. Dat kan. Voor alle bezoekers geldt een registratieplicht en 1,5 meter afstand. Er zal goed gekeken worden hoeveel mensen, naast de gasten in de sporthal, aanwezig kunnen zijn in de verschillende ruimtes om de veiligheid van iedereen te borgen. Dit kan betekenen dat het niet altijd mogelijk is om een activiteit uit te voeren. Is de kans op verspreiding van het coronavirus in een sporthal, met zoveel mensen op elkaar, niet heel groot? Er wordt goed gekeken naar het maximale aantal mensen dat kan worden opgevangen in een crisisnoodopvang. Dat hangt af van de vierkante meters maar ook van de faciliteiten en mogelijkheden ter plekke en zal per locatie moeten worden bekeken. De gezondheid van de asielzoekers moet goed worden gemonitord zodat mensen met klachten snel naar een quarantaineruimte kunnen worden verplaatst. Op die manier wordt de kans op een uitbraak zoveel mogelijk verkleind. Welke maatregelen worden getroffen om de kans op besmetting te beperken? In verkeers- en gezamenlijke ruimtes draagt iedereen een niet-medisch mondkapje. De slaap- en woonvertrekken zijn voorzien van schoonmaakproducten en een instructie/schoonmaakschema. Handalcohol en mondkapjes zijn in iedere unit voorradig.

Op de muren/deuren hangen posters met instructies in verschillende talen met handen wassen, coronamaatregelen, schoonmaakrooster (zoals tweemaal daags handcontactpunten schoonmaken). Wat als er vermoedens zijn van besmetting met het coronavirus? Mensen met klachten worden zo snel mogelijk getest, indien mogelijk op de locatie. Bewoners die getest zijn moeten in quarantaine tot de testuitslag bekend is. Op locatie [invullen door gemeenten maatwerk] is voldoende quarantaineruimte door [bijv. een partytent met wanden of externe locatie] Wat als iemand een positieve uitslag heeft en besmet is met het coronavirus? Een bewoner gaat in isolatie. De locatie [maatwerk per gemeente] beschikt over een isolatie ruimte zodat Corona positieve personen zo min mogelijk verplaatst hoeven worden of anders er is een externe locatie beschikbaar.. Hoe zorgen we ervoor dat er asielzoekers met corona in de opvang zitten? Asielzoekers bij wie sprake is van een vermoedelijke corona-besmetting worden getest en in afwachting van de uitkomst van de test niet in de crisisnoodopvang geplaatst. Asielzoekers die bij binnenkomst in Nederland positief zijn (en hun huisgenoten), worden niet geplaatst in de crisisnoodopvang. Wat gebeurt er met de andere asielzoekers in de opvang? Als een vluchteling positief getest is moeten alle personen uit de unit in quarantaine.

Zie ook de bijlage XI Technische hygiënezorg crisisnoodopvang

79

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Bijlage C Template vragen en antwoorden over gezondheid gerelateerde vragen in crisisnoodopvanglocaties Onderstaande template bevat vragen en antwoorden die kunnen worden gebruikt voor publicatie op de gemeentelijke website.

Hoe is de gezondheidszorg voor asielzoekers geregeld?

Als mensen die in de crisisnoodopvanglocatie verblijven gezondheidsklachten hebben, gaan zij naar de huisarts. Voor iedere crisisnoodopvanglocatie zijn daarover afspraken gemaakt door de gemeente of de GGD/GHOR met huisartspraktijken en huisartsenposten.

Wat is de kans op infectieziekten?

Bij gewoon sociaal contact is de kans op het oplopen van een infectieziekte niet groter dan normaal. De GGD houdt in de gaten of er klachten voorkomen bij asielzoekers die kunnen wijzen op een infectieziekte en adviseert de medewerkers in de opvanglocatie over het nemen van hygiënemaatregelen om verspreiding van eventuele infectieziekten te voorkomen. Zieke asielzoekers worden naar de huisarts verwezen. Vaak worden er daartoe spreekuren binnen de crisisnoodopvanglocatie georganiseerd.

Wat is de rol van de GGD bij de crisisnoodopvang van asielzoekers?

Medewerkers van de GGD hebben dagelijks contact met de locatiehoofden van iedere crisisnoodopvanglocatie in de regio. Regelmatig bezoeken ze de locaties. Bijvoorbeeld als medewerkers of vrijwilligers op locatie vragen hebben of zich zorgen maken over besmettelijke ziekten. Of als er zich een besmettelijke ziekte voordoet. Daarnaast bezoeken GGD-medewerkers de locaties ook om gericht advies te geven over hygiënemaatregelen. Dit doen ze in ieder geval vlak voor of vlak na de opening van de locatie en ook als de gemeente behoefte heeft aan nog meer advies. Hiermee houden we de kans op besmettelijke ziekten zo klein mogelijk.

Bij wie moet ik zijn als ik vragen heb over infectieziekten?

Alle vragen met betrekking tot infectieziekten kunt u stellen aan de afdeling infectieziektebestrijding (IZB) van uw GGD. De afdeling IZB is op kantoortijden van xx.xx tot xx.xx uur bereikbaar. Kijk voor algemene telefoonnummer op de website van uw lokale GGD: [hier de url van de GGD].

80

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Bijlage D Template open brief crisisnoodopvang voor website Onderstaande template kan worden gebruikt als open brief voor op de gemeentelijke website.

[datum] Beste inwoners van [woonplaats], De gemeente [plaats] heeft [datum] gehoor gegeven aan de noodoproep van het ministerie van Justitie en Veiligheid aan alle gemeenten in Nederland om per direct slaapplaatsen te regelen voor asielzoekers. Vanaf [datum] worden in [gemeente] [aantal] mensen opgevangen in [locatie crisisnoodopvang]. Het verzoek voor deze crisisopvang is voor 1 week. Deze termijn, kan in zeer uitzonderlijke situaties, verlengd worden met één a twee dagen. Daarna vertrekken de mensen naar opvanglocaties van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). [Reden aangeven waarom de asielzoekers in de gemeente worden opgevangen] Het college geeft gehoor aan de oproep om tijdelijk hulp te bieden aan de opvang van asielzoekers. Het betreft een crisissituatie vanwege het tekort aan opvangplekken. Als gemeente bieden we graag de helpende hand aan asielzoekers die uit een oorlogssituatie komen. De asielzoekers zijn de komende dagen onze gast. [citaat burgemeester, bijvoorbeeld “Ik ben blij dat we in deze situatie iets kunnen betekenen. Laten we met elkaar zorgen voor een hartelijk welkom.”] De komende uren zijn vele handen aan het werk om de crisisnoodopvang in [locatie crisisnoodopvang] in gereedheid te brengen, met hulp van de Veiligheidsregio [naam] en het COA. [tijdstip, zoals in de loop van / op] verwachten wij de eerste mensen te verwelkomen.

[naam burgemeester] Burgemeester [gemeentenaam]

81

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Bijlage E Template bewonersbrief vooraankondiging direct omwonenden en bedrijven van crisisnoodopvanglocatie Onderstaande template kan worden gebruikt als brief met vooraankondiging voor de direct omwonenden/bedrijven van een crisisnoodopvanglocatie.

Geachte heer, mevrouw, Zoals u wellicht weet heeft het Ministerie van Justitie en Veiligheid aangegeven dat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet voldoende opvangplekken heeft voor alle asielzoekers die naar Nederland komen. Het ministerie heeft een dringend verzoek gedaan aan gemeenten om crisisnoodopvang mogelijk te maken. In onze gemeente is een locatie die hiervoor verkend wordt. Hoe deze verkenning verder verloopt totdat defnitieve locaties worden aangewezen, lichten wij in deze brief toe. De noodzaak voor de opvang van asielzoekers is groot en ook de stad [gemeente] staat voor de vraag om crisisnoodopvang mogelijk te maken. Het college van burgemeester en wethouders heeft uitgesproken bereid te zijn tot de tijdelijke opvang van asielzoekers in onze [locatie]. Locatie De gemeente [gemeentenaam] heeft de volgende locatie(s) aangeboden voor crisisnoodopvang: [lijst met locaties] [Indien de gemeente niet alleen crisisnoodopvanglocatie opent maar ook locaties voor noodopvang, azc of statushouders, geef dan aan wat de plannen van de gemeente zijn, welke locaties in beeld zijn en voor welke periode] Defnitieve keuze Het college van B&W is bevoegd om te bepalen welke locaties worden aangewezen voor de opvang van asielzoekers en doet dit in overleg met de gemeenteraad. Het COA besluit of zij daadwerkelijk van de aangeboden locaties gebruik maakt.

[eventueel aanvullen met afstemming gemeenteraad of mening gemeenteraad]. Wanneer een locatie wordt aangewezen voor crisisnoodopvang, informeren wij de omwonenden hierover via een brief. Ook organiseren wij dan samen met het COA een informatiebijeenkomst waar u vragen kunt stellen over de komst van de crisisnoodopvang. Meer informatie? Als u vragen heeft of een reactie wilt geven, dan kunt u deze sturen naar [mailadres] of tijdens kantooruren bellen met het [naam en telefoonnummer] of kijk op [website url]. Wij hopen dat wij op uw begrip kunnen rekenen bij het voorzien in deze urgente behoefte om tijdelijk asielzoekers onderdak te bieden in onze stad. Uiteraard houden wij u op de hoogte van de voortgang. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van [gemeentenaam],

82

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Bijlage F Template open brief crisisnoodopvang voor website Onderstaande template kan worden gebruikt als brief voor de aankondiging voor de omwonenden/bedrijven van een crisisnoodopvanglocatie.

Aan de bewoners van dit pand [datum] Geachte heer/mevrouw, [aanleiding] Zoals u wellicht weet heeft het Ministerie van Justitie en Veiligheid aangegeven dat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) geen opvangplekken meer heeft voor alle asielzoekers die naar Nederland komen. Daarom heeft het ministerie aan gemeenten een dringend verzoek gedaan om crisisnoodopvang voor asielzoekers mogelijk te maken. [invulling crisisnoodopvang van de gemeente] Het opvangen van vluchtelingen vinden wij een maatschappelijke verantwoordelijkheid waar wij als college/gemeente graag een bijdrage aan leveren. Daarom hebben wij aangegeven mee te willen werken aan het dringende verzoek om tijdelijk opvang in de vorm van crisisnood­ opvang aan te bieden voor deze groep asielzoekers. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft [datum] de gemeente [gemeente] gevraagd om vanaf [dag en datum] crisisnoodopvang te bieden aan ongeveer [aantal] asiel­ zoekers in [locatie en evt adres/plaats]. Met deze brief informeer ik u daarover. [locatie] wordt in gereedheid gebracht om op [datum en tijd] asielzoekers te kunnen ontvangen, voor de duur van 1 week met een mogelijke verlenging van 1 a 2 dagen. We mogen daarbij rekenen op ondersteuning van onder andere het COA en hulporganisaties.

Nu daadwerkelijk een beroep op onze gemeenschap wordt gedaan, vertrouw ik er op dat wij deze mensen een veilig en rustig verblijf kunnen bieden voor de dagen dat ze bij ons zijn. Ik realiseer mij dat deze crisisnoodopvang mogelijk druk op onze gemeenschap legt, en vooral bij u in de buurt. Medewerkers van alle betrokken instanties spannen zich in om deze crisisnoodopvang met grote zorg te bieden. Ik hoop dat u de komende dagen samen met ons wilt optrekken. Op onze website [url gemeentewebsite] kunt u [via een liveblog] volgen wat er gebeurt. Ook vindt u daar antwoorden op veel gestelde vragen. U kunt ook met de gemeente bellen op telefoonnummer [telefoonnummer], tijdens kantooruren. Met vriendelijke groet, [naam burgemeester] Burgemeester

83

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Bijlage G Informatie crisisopvang via veiligheidsregio voor gemeenten Deze informatie is bedoeld voor gemeenten en vrijwilligers om vragen van asielzoekers te kunnen beantwoorden. De informatie kan ook vertaald worden voor de bewoners van de crisisnoodopvang. Waarom word ik opgevangen op deze locatie? De huidige opvanglocaties van het COA zitten vol. Daarom is crisisnoodopvang noodzakelijk om iedereen die daar recht op heeft op te vangen. De gemeente biedt tijdelijk crisisnoodopvang aan (zoals sporthallen). De locatie waar u nu verblijft, is een crisisnoodopvang. U verblijft hier omdat er geen beschikbare plekken meer zijn in reguliere opvang van het COA. U krijgt daarom nu sobere opvang. Dat zijn bijvoorbeeld sporthallen waar veel mensen in dezelfde ruimte slapen. Hoe lang moet ik hier blijven? De crisisnoodopvang is bedoeld voor opvang van 1 week. Daarna vertrekt u naar een opvanglocatie van het COA. Het kan zijn dat de crisisnoodopvang 1 tot 2 dagen langer duurt. Er wordt alles aan gedaan om de tijd die moet worden doorgebracht op de crisisnoodopvang zo kort mogelijk te houden. Waar ga ik hierna naar toe? Hierna verhuist u naar een andere opvanglocatie . Doordat het aantal asielzoekers zo hoog is en voor iedereen een opvangplek moet worden gevonden, is het niet altijd tijdig te zeggen waar u hierna naar toe gaat. U hoort dat zo spoedig mogelijk.

Blijven mijn familie en/of vrienden en ik bij elkaar? Met familie wordt rekening gehouden. Met vrienden wordt rekening gehouden indien dat mogelijk is. Wanneer ga ik naar een asielzoekerscentrum? U gaat naar een asielzoekerscentrum als er ruimte is. Heb ik recht op medische zorg? Ja. Mag ik de locatie verlaten? U mag zich vrij bewegen, behalve als de burgemeester hierover andere afspraken maakt. Dit wordt u dan op de crisisnoodopvanglocatie verteld. U moet zich ook buiten de locatie aan de coronamaatregelen houden. Kan ik in een andere opvanglocatie worden opgevangen? Dit is de locatie waar nu voor u tijdelijk opvang beschikbaar is. Andere locaties zijn vol. U kunt nu nog niet naar andere locaties. U kunt niet zelf kiezen waar u opgevangen wilt worden. Wat krijg ik op een crisisnoodopvanglocatie? Er wordt voor u een slaapvoorziening, sanitaire faciliteiten en eten geregeld (bed, bad, brood). 84

Handreiking crisisnoodopvang

Inhoud

Wanneer start mijn procedure? Er komen nu veel asielzoekers zoals u naar Nederland. Daarom duren de asielprocedures lang. Het is niet mogelijk u op korte termijn te vertellen of u een asielvergunning krijgt en daarmee tijdelijk in Nederland mag blijven. Als uw aanvraag is behandeling is genomen, kan daarna de procedure beginnen om te beslissen over uw asielaanvraag. Dit wordt per persoon zorgvuldig bekeken. Ook kan het zijn dat er nader onderzoek nodig is. De IND behandelt de asielaanvraag. Het COA heeft hier geen invloed op. Kan ik mijn gezin al over laten komen? Zolang u nog geen tijdelijke verblijfsvergunning heeft, kunt u geen aanvraag indienen om uw gezinsleden over te laten komen. Pas als u een vergunning heeft, kunt u een aanvraag indienen voor uw gezin. Het is vooraf niet zeker of u uw gezin mag laten overkomen en hoe lang het duurt voordat u hierover duidelijkheid krijgt. Krijgt u toestemming, dan kan het lang duren voor uw gezin daadwerkelijk naar Nederland komt. Op dit moment kunnen wij niet aangeven hoeveel tijd dit kost. Ik wil terug. Kan dat? Ja. U kunt hiervoor contact opnemen met de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM). Krijg ik zakgeld voor persoonlijke spullen/verzorging? Nee. U ontvangt artikelen in natura (tandenborstel, tandpasta, scheergerei). Hoeveel spullen mag ik hier hebben? U gaat mogelijk nog een aantal keren verhuizen.

Houd de hoeveelheid spullen overzichtelijk. Per persoon ongeveer twintig kilo. Wanneer kan ik beginnen met gezinshereniging? Wanneer uw asielaanvraag is ingewilligd en u een verblijfsvergunning heeft gekregen van de IND. Wat gebeurt er als ik wel mag blijven? Als u wel mag blijven, krijgt u een tijdelijke verblijfsvergunning. Op dit moment zijn er onvoldoende huizen voor iedereen. Daarom is het mogelijk dat u in de asielopvang moet blijven, ook als u al een tijdelijke verblijfsvergunning heeft gekregen. Wat gebeurt er als ik niet mag blijven? Als wordt besloten dat u niet mag blijven, moet u Nederland direct verlaten. In dat geval kunt u geholpen worden bij uw vertrek. Wanneer kunnen mijn kinderen naar school? Uw kinderen gaan nu nog niet naar school. Als u in een reguliere opvanglocatie bent, gaan uw kinderen naar school. Mag ik werken? Als u 6 maanden in de asielprocedure zit, dan mag u 24 weken per jaar betaalde arbeid verrichten. Mag ik Nederlands leren? Nederlandse les wordt niet door het COA aangeboden in de crisisnoodopvang. Op eigen initiatief mag u bijvoorbeeld via zelfstudie of met hulp van een vrijwilliger Nederlands leren.

85