2e bestuursrapportage 2025
Tekst van het document
VIJFHEERENLANDEN 2e bestuursrapportage 2025
Inhoud
Inleiding ..................................................................................................................................3 Leeswijzer ..............................................................................................................................5 Programma A – Bestuur, dienstverlening en organisatie ...............................7 Programma B – Beheer en gebruik openbare ruimte ......................................12 Programma C – Sociaal domein .................................................................................17 Programma D – Ruimtelijke ontwikkeling ............................................................24 Programma E – Ontplooiing .........................................................................................32 Programma F – Financieel gezond............................................................................36 Monitoring ombuigingen begrotingsjaar 2025 ...................................................41 Begrotingswijziging .........................................................................................................42 Bijlage 1: Overzicht af te sluiten kredieten en overzicht nieuwe en te wijzigen kredieten ............................................................................................................43 Bijlage 2: Overzicht financiële meldingen met een structureel karakter
...................................................................................................................................................45 Bijlage 3: Treasury: rente en afschrijvingen .......................................................46 Bijlage 4: Stand van zaken ombuigingen 2025 ..................................................48
2
Inleiding In de bestuursrapportage wordt gekeken naar de voortgang van het beleid en de afwijkingen in de financiën van de begroting 2025. Dit gebeurt aan de hand van de stand van zaken op 1 september 2025. 2e Bestuursrapportage 2025: beleid en resultaat Financiële mutaties x € 1.000,-
110 Bestuurlijke resultaten € 8.250 15%
6.715
€ 7.000 5.245
€ 5.750 € 4.500 € 3.250 85%
1.469
€ 2.000 € 750 -€ 500 -€ 1.750
Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-€ 3.000 Lasten
Baten
Saldo
In de resultatenmonitor zijn 110 te bereiken resultaten uit de begroting 2025 verwerkt. Deze worden gebruikt om college en directie stelselmatig op de hoogte te houden van de voortgang van de uitvoering van de begroting. Het college gebruikt deze monitor nu om de gemeenteraad te informeren over diezelfde voortgang. Uit de stand van zaken blijkt dat op 1 september 2025 93 van de geformuleerde resultaten volgens planning en budget verlopen. In onderstaande tabel worden de voorgestelde financiële mutaties per programma in beeld gebracht. Het gaat hierbij uitsluitend om de effecten voor de begroting 2025. Een deel van de meldingen heeft ook een structureel karakter. De structurele effecten zijn opgenomen in bijlage 2. Deze worden verwerkt in de begroting 2026–2029. bedragen x 1.000
Mut. 2e
Pr. Omschrijving
berap '25
A
Bestuur, dienstverlening en organisatie
100
B
Beheer en gebruik openbare ruimte
251
C
Sociaal Domein
D
Ruimtelijke ontwikkeling
271
E
Ontplooiing
-309
F
Algemene dekkingsmiddelen (en overhead)
A
Bestuur, dienstverlening en organisatie
-228
B
Beheer en gebruik openbare ruimte
-78
C
Sociaal Domein
D
Ruimtelijke ontwikkeling
-24
E
Ontplooiing
-33
F
Algemene dekkingsmiddelen (en overhead)
5.984
-1.051 Lasten
-4.145
-2.208 Baten
Totaal resultaat
5.245
-6.715 -1.469
3
De 2e bestuursrapportage 2025 sluit met een voordelig resultaat van € 1.469.000 ten opzichte van de gewijzigde begroting 2025 (na vaststelling 1e bestuursrapportage 2025). De belangrijkste oorzaken van dit resultaat zijn: • Voordeel vaststelling gemeentelijke CAO 2025 • Voordeel gemeentefonds meicirculaire 2025 • Voordeel treasury: rente en afschrijvingen • Voordeel resultaat gemeenschappelijke regeling Avres 2024 • Voordeel dividend Stedin en Bank Nederlandse Gemeenten 2024 • Nadeel zomernota Avres • Nadeel leerlingenvervoer • Nadeel Jeugd • Nadeel bijdrage aan Waardlanden In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in het financiële effect van de 2e bestuursrapportage 2025 op de primaire begroting 2025, inclusief de raadsbesluiten die tot september 2025 zijn vastgesteld. bedragen x 1.000 Pr. Omschrijving
Primaire begroting
Begroting mutaties tot 2e 2e berap berap 2025
totaal
A
Bestuur, dienstverlening en organisatie
13.462
13.824
-129
13.695
B
Beheer en gebruik openbare ruimte
11.245
11.524
174
11.698
C
Sociaal Domein
78.774
77.191
1.839
79.030
D
Ruimtelijke ontwikkeling
6.938
7.016
248
7.264
E
Ontplooiing
8.909
9.819
-343
9.476
F
Algemene dekkingsmiddelen (en overhead)
-114.424
-116.315
-3.259
-119.574
4.905
3.059
-1.469
1.590
totaal resultaat
Prognose algemene reserve 2025: Stand x 1.000 Saldo 01-01-2025
49.621
Resultaat primaire begroting 2025
-4.905
Resultaat 1e begrotingswijziging 2025 (septembercirculaire 2024)
2.980
RB 1e berap 2025: woontrainingshuis
-55
RB 1e berap 2025: energiefonds
-77
Onderwijshuisvesting Hoef en Haag (RB 5 juni 2025)
-190
Opheffen reserves (RB 3 juli 2025 Jaarrekening 2024)
800
Resultaat Jaarrekening 2024
2.500
Voorlopig resultaat algemene reserve
50.674
In de volgende hoofdstukken gaan we, naast de stand van zaken van de geplande resultaten, ook in op de achtergronden van de financiële meldingen.
4
Leeswijzer De bestuursrapportage is opgebouwd volgens de programma’s uit de begroting.
Per programma Beleidsinhoudelijke verantwoording De beleidsinhoudelijke verantwoording geven we via een resultaatmonitor vorm. Hierin benoemen we de resultaten die we in 2025 willen bereiken. In de resultaatmonitor staat of het resultaat volgens planning verloopt, binnen het budget blijft, wat de ontwikkelingen zijn en of er voldoende capaciteit is. Dit gebeurt met een stoplicht: • groen wanneer het volgens planning en budget verloopt en er voldoende capaciteit is; • oranje wanneer er risico’s zijn dat we de planning dit jaar niet halen en/of het budget dreigen te overschrijden en/of er capaciteitsproblemen kunnen ontstaan; • rood wanneer we het resultaat dit jaar niet halen en/of het budget overschrijden en/of niet genoeg capaciteit hebben. De toelichting legt uit wat er aan de hand is en wat de laatste stand van zaken is. Aan het begin van de programma’s geven we alleen de afwijkingen weer. De resultaten die volgens planning en budget verlopen vermelden we aan het einde van de programmaverantwoording. Die worden weergegeven zonder verdere toelichting. Per programma geven we de belangrijkste mutaties op de budgetten weer en geven we aan of een afwijking incidenteel of structureel is. Om een referentiekader te bieden voor die mutaties hebben we per programma een tabel opgenomen met totalen aan baten en lasten.
Financiële verordening In de verordening financieel beleid, beheer en organisatie Vijfheerenlanden 2025 staan de uitgangspunten voor het financieel beleid, voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie. Het college informeert de gemeenteraad met deze bestuursrapportage over de realisatie van de begroting van de gemeente over de eerste acht maanden van het lopende jaar. Deze bestuursrapportage bevat een uiteenzetting over de uitvoering en het bijstellen van het beleid en een overzicht met bijgestelde ramingen. De afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten van de begrotingsposten en investeringskredieten in de begroting worden als volgt verwerkt: Afwijkingen kleiner dan € 25.000 worden niet toegelicht aan het college en de raad; afwijkingen tussen € 25.000 en € 50.000 stelt het college met toelichting vast maar worden verder niet toegelicht aan de raad; afwijkingen groter dan € 50.000 worden, met toelichting, via de bestuursrapportage ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd.
Budgetneutrale mutaties Een deel van de mutaties in de begroting heeft te maken met verschuivingen van budgetten van het ene naar het andere programma. Omdat de gemeenteraad haar budgetrecht uitoefent op programmaniveau, leggen we deze voorstellen ter instemming aan de gemeenteraad voor. Het totaaleffect op het saldo van de begroting van de budgetneutrale wijzigingen is natuurlijk nihil.
Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) In verband met de doorontwikkeling van de KPI’s, die worden opgenomen in de programmabegroting, is afgestemd de eerste resultaten van de doorontwikkeling op te nemen in de bestuursrapportages van 2025. Hierdoor wordt de gelegenheid geboden de doorontwikkeling te evalueren en de nodige bijsturing door te voeren. De rapportage zal als een momentopname fungeren van de stand van zaken en van de toegevoegde waarde van de vernieuwde KPI’s. De peildatum van de KPI’s in deze 2e bestuursrapportage is 1 september 2025. Indien een waarde (nog) niet bekend is wordt dit aangeduid met ‘n.n.b.’ (nog niet bekend). Dit kan het gevolg zijn van lopende analyses, ontbrekende input of een rapportageperiode die nog niet is afgesloten. Waar mogelijk is een toelichting toegevoegd en wordt aangegeven wanneer de ontbrekende gegevens beschikbaar zullen zijn. Als een
5
waarde niet beschikbaar is en ook niet beschikbaar zal komen, wordt dit aangeduid met een 'x'.
Reserves Er zijn mutaties die worden gedekt door bijdragen uit reserves, dan wel mutaties waarbij bedragen worden gestort in reserves. Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is de gemeenteraad bevoegd om over de inzet van reserves te beslissen. Daarom is dit als een apart beslispunt voor de gemeenteraad opgenomen. In dit voorstel gaat het om mutaties op de reserve huisvesting specifieke doelgroepen en integratie, overlopende posten, inwonersinitiatieven, algemene reserve en de algemene reserve grondexploitaties.
Investeringen In een programma kan een apart kopje zijn opgenomen voor investeringen. Hierin wordt gevraagd om beschikbare kredieten te verhogen (of te verlagen) of om een nieuw krediet beschikbaar te stellen. Deze worden via een apart beslispunt vastgesteld. De extra kapitaallasten die ontstaan door de ophoging van kredieten, verwerken we in de begroting 2026 en verder. In deze rapportage gaat het om voorstellen met betrekking tot de aanschaf van een tractor voor gladheidsbestrijding, de vervanging van brug Leerdam Noord, verlagen krediet GRP riolering, de renovatie van basisschool De Ark, het aanpassen van pand De Keuken, krediet vervolgonderzoek herbestemming stadhuis Vianen en wijziging van het voorbereidingskrediet gemeentehuis.
Voorzieningen In de rapportage wordt een voorstellen gedaan met betrekking de voorziening Riolering.
Slotwijziging In de rapportage wordt bij programma D voorgesteld de uitvoeringskosten omgevingswet en het volkshuisvestingprogramma beschikbaar te stellen vanuit 2025 naar 2026.
Begrotingswijziging Alle mutaties van de programma’s staan in een tabel voor een begrotingswijziging, de tabel begrotingswijziging. Deze vormt de basis voor het beslispunt om de begroting te wijzigen.
Bijlage 1 Overzicht af te sluiten restantkredieten en overzicht te wijzigen kredieten Uit de bijlage blijkt dat we voorstellen om 10 kredieten af te sluiten en van 10 kredieten het budget te wijzigen. Via een apart beslispunt stelt de gemeenteraad de mutaties op de investeringen vast.
Bijlage 2 Overzicht structurele effecten In deze bijlage zijn de structurele effecten voor de jaren 2026–2029 opgenomen. De effecten worden in de begroting 2026–2029 verwerkt.
Bijlage 3 Treasury: kapitaallasten en dividend In deze rapportage is een aparte bijlage voor treasury opgenomen. Hiermee wordt het integrale verhaal rondom afschrijvingen, rente en dividend beter over het voetlicht gebracht dan wanneer dit per programma afzonderlijk zou worden toegelicht. De financiële effecten zijn wel verwerkt in de tabellen van de programma’s, maar worden daar tekstueel niet verder toegelicht. De inhoudelijke toelichting is terug te vinden in bijlage 3.
Bijlage 4 Overzicht ombuigingen begroting 2025 In de bijlage is een overzicht opgenomen met de stand van zaken met betrekking tot de opgenomen ombuigingen in de begroting 2025.
6
Programma A – Bestuur, dienstverlening en organisatie Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 14 Bestuurlijke resultaten
Financiële mutaties x € 1.000,€ 1.100 € 800
29%
€ 500 100
€ 200 71%
228
129
-€ 100 -€ 400 -€ 700
Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-€ 1.000 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma A staan 14 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen er 7 volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. Er zijn 3 resultaten afgerond. De 4 uitzonderingen lichten we hieronder toe.
De inwoners centraal •
Voor 1 juli 2025 is het Gemeentewet artikel 213a onderzoek naar efficiency en P B C effectiviteit wijk- en dorpsbeleid en budget inwonerinitiatieven afgerond. Het onderzoekstraject is afgerond en het concept is gereed en intern aangeboden voor het ambtelijke hoor en wederhoor traject. Omdat hier een aantal aanvullingen uit zijn voortgekomen duurt het ambtelijk hoor en wederhoor traject langer dan verwacht. Het definitieve rapport kan na de zomerperiode aan het college worden aangeboden. •
Voor 1 oktober 2025 is de Inspraak- en Participatieverordening aangepast aan P B C de Wet versterking lokale democratie en vastgesteld door de gemeenteraad. De vaststelling van de nieuwe participatieverordening stond oorspronkelijk gepland voor september. De definitieve vaststelling is echter pas nodig voor januari 2027. Daarom is de nieuwe planning gericht op medio 2026. Deze termijn biedt ons de gelegenheid om zorgvuldig te onderzoeken welke gevolgen de nieuwe participatieverordening heeft voor de momenteel geldende verordening. Ook wordt in deze periode beoordeeld of de invoering van een geheel nieuwe verordening noodzakelijk is. Deze zorgvuldige aanpak garandeert dat de participatieverordening adequaat aansluit bij de actuele beleidsdoelstellingen en de wettelijke kaders. Daarnaast verwijzen wij naar de openstaande toezegging nummer 57 van de commissie Ruimte, Wonen en Duurzaamheid, gedaan tijdens de raadsvergadering van 30 september 2024 (bespreekpunt 7.3 ‘Lokaal Bestuur Wind’). Wethouder Van Montfoort heeft toegezegd in het tweede kwartaal van 2025 met een voorstel te komen voor een algemene onkostenvergoeding. Het is van belang te benadrukken dat er reeds vergoedingen worden verstrekt aan het bestuur van Lokaal Bestuur Wind, waardoor er geen sprake is van uitstel van de vergoeding.
Het voorstel in de participatieverordening richt zich op het vastleggen van een algemene regeling voor vergoedingen.
7
Dienstverlening en communicatie •
Uiterlijk 1 oktober 2025 is het uitvoeringsplan dienstverlening VHL - Volwaardig, P B C Helder en Laagdrempelig opgesteld. Hoewel het resultaat geen uitzondering betreft, hebben we in de eerste bestuursrapportage 2025 toegezegd de gemeenteraad opnieuw te informeren. Inmiddels wordt ook onderzoek gedaan onder de aanvragers van de APV-vergunningen. Daarnaast is de uitvoering van de dienstverlening als cultuuronderdeel opgenomen in het programma Samen Verder Bouwen. Hiermee is uitvoering gegeven aan het dienstverleningsconcept. •
Voor 1 juli 2025 is het jaarverslag dienstverlening over 2024 vastgesteld door P B C het college. Het conceptjaarverslag was tijdig gereed. De integrale interne beoordeling heeft nog aanvullende informatie opgeleverd. Die is inmiddels verwerkt. Het jaarverslag wordt nu voor 1 oktober vastgesteld. • Voor 1 juli 2025 is de doorontwikkeling van de website gereed. P B C Fase 2 van de doorontwikkeling van de website is bijna afgerond. Voor elk dorp en elke stad binnen Vijfheerenlanden zijn speciale landingspagina’s ingericht op www.vijfheerenlanden.nl. Daarnaast introduceren we nieuwe nieuwsbrieven, waarin het nieuws per dorp en stad overzichtelijk wordt gegroepeerd. Zo blijft iedereen goed geïnformeerd over wat er speelt in de eigen woonplaats. De eerste edities van deze nieuwsbrieven zijn sinds 1 september beschikbaar.
8
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) A: 'Bestuur, dienstverlening en organisatie'
Lasten
Primaire begroting (inclusief 1e wijziging)
14.834
Baten
Saldo
-1.372
S/I
13.462
Mutaties tot 2e berap 2025
484
-122
362
Actuele begroting 2025
15.318
-1.494
13.824
Mutaties tot € 25.000
24
-12
11
Budget voorkomen van discriminatie, gemeentefonds
9
0
9
I
Budget lokale crisisorganisatie bevolkingszorg
24
0
24
I
Inkomsten uit bestuurlijke maatregelen (LOD)
0
-10
-10
I
Treasury: rente en afschrijvingen programma A
-18
0
-18
I
Correctie huuropbrengst programma A, budgetneutraal
0
-2
-2
S
Storingen brandweer kazernes
15
0
15
S
Budget Monnikendreef
-5
0
-5
S
Verenigingsgebouw begraafplaats Lexmond
-1
0
-2
S
Mutaties van €25.000 tot € 50.000
23
-29
-6
Budget Brandkranen
10
0
10
I
Budget Brandkranen
15
0
15
S
Budget tijdelijke huisvesting statushouders programma A
-30
0
-30
I
Pand ABN AMRO Leerdam onderhoudslasten
28
0
28
I
Pand ABN AMRO Leerdam huuropbrengst
0
-29
-29
S
Mutaties vanaf € 50.000
53
-187
-134
Veiligheidsregio Utrecht
-67
-187
-254
I
Budget verkiezingen
65
0
65
I
Budget Regio Deal
55
0
55
I
100
-228
-129
15.418
-1.722
13.695
Mutaties 2e berap totaal Begroting na 2e berap
Per saldo is er sprake van een voordelig resultaat van € 129.000.
Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad)
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling raad) ● Veiligheidsregio Utrecht 254 V Op 5 juni 2025 heeft de gemeenteraad een besluit genomen inzake de planning- en control documenten van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). In deze documenten is aangegeven dat de financiële gevolgen voor de jaren 2024 (jaarstukken VRU) en 2025 (geactualiseerde begroting VRU) voor onze gemeente worden verwerkt in de 2e bestuursrapportage. Met dit voorstel wordt uitvoering gegeven aan deze afspraak. Voor het jaar 2024 is sprake van een financieel voordeel in de afdracht aan de VRU. De VRU stelt voor om een bedrag van € 4,8 miljoen uit het rekeningresultaat 2024 terug te storten aan de deelnemende gemeenten. Voor de gemeente Vijfheerenlanden betekent dit een teruggave van € 187.000. De geactualiseerde begroting voor 2025 bedraagt € 4.181.000, hetgeen resulteert in een incidentele afname van € 23.000 ten opzichte van de eerder vastgestelde begroting. In de meest recente versie van de begroting, zoals ontvangen van de VRU in juni, is onze financiële bijdrage verder verlaagd tot een bedrag van € 4.137.000. Dit betekent een aanvullende incidentele afname van € 44.000. Per saldo resulteert dit in een financieel voordeel van € 254.000 voor de gemeente Vijfheerenlanden.
9
● Budget verkiezingen 65 N Op 29 oktober 2025 vindt een tussentijdse verkiezing plaats voor de Tweede Kamer, als gevolg van de val van het kabinet. Deze verkiezing was niet voorzien bij het opstellen van de oorspronkelijke begroting. De organisatie van verkiezingen brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Om de noodzakelijke uitgaven voor de organisatie van deze verkiezing te kunnen dekken, wordt een incidenteel bedrag van € 65.000 aangevraagd. ● Budget Regio Deal 55 N Op 5 februari 2025 is de gemeenteraad middels raadsinfomatiebrief "Toekenning Regio Deal" geïnformeerd over de toekenning van de regiodeal en het vervolgproces. Na toekenning is er gewerkt aan verdere uitwerking het zogenoemde “dealmakingproces”, waarin wordt overgegaan naar een definitief plan, overzicht van projecten en goede budgetverdeling en cofinanciering. Aan de ontwikkeling van programma, convenant en samenwerkingsovereenkomst en aan het inrichten van een programmaorganisatie voor het uitwerken van de projecten met alle betrokken gemeenten zijn in 2025 kosten verbonden van circa € 252.000. De verdeling van de kosten is op basis van de omvang van het grondgebied van de deelnemende gemeente en komt voor gemeente Vijfheerenlanden in totaal neer op € 55.000. De duur van de Regio Deal is vijf jaar.
Voor de beheersing en verantwoording van de regio deal gedurende deze periode is naast capaciteit ook nog financiële dekking nodig. Deze kosten worden eind 2025 bekend en zullen in de 1e bestuursrapportage 2026 structureel worden opgenomen.
10
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma A Dienstverlening en communicatie • • •
Voor 1 oktober 2025 leveren we een corporate story op. Voor 1 oktober 2025 is het besluit lokale omroep vastgesteld door de gemeenteraad. In 2025 starten we een pilot met nieuwsbrief op woonplaatsniveau. We evalueren de pilot in het laatste kwartaal van 2025
Veiligheid •
In 2025 bereiken we de doelstellingen van het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026.
Hieronder staan twee afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2025 en de 1ste bestuursrapportage 2025: • •
Voor 1 maart 2025 wordt het Preventie- en Handhavingsplan alcohol vastgesteld. Voor 1 april 2025 is het jaarverslag toezicht en handhaving in de openbare ruimte vastgesteld door het college.
Organisatie • •
Uiterlijk 1 april 2026 is de evaluatie afgerond van de in 2025 gestarte pilot tegen arbeidsdiscriminatie in de sollicitatieprocedure. Voor 1 januari 2026 is het Gemeentewet artikel 213a verdiepingsonderzoek benchmark Juridische Functie afgerond.
Hieronder staat een afgerond resultaat in de periode tussen 1 januari 2025 en de 2de bestuursrapportage 2025: •
Voor 1 juli 2025 is het programma samen verder bouwen vastgesteld door het college.
5. Prestatie-indicatoren In onderstaand overzicht treft u per beleidsthema de kritische prestatie-indicatoren (kpi’s) aan. Daarbij is in de laatste kolom de afkomst van de kpi weergegeven. Daarbij worden drie afkortingen gehanteerd, te weten: WSJG (waar staat je gemeente); CA (coalitieakkoord) en W (wettelijk, deze zijn al opgenomen in de begroting en jaarrekening op grond van een wettelijke verplichting). De inwoners centraal
Streefwaarde:
2021
2022
2023
2024
2025
Bron:
Aantal inwonerinitiatieven
x
107
137
70
64
47*
CA
Streefwaarde:
2021
2022
2023
2024
2025
Bron:
Aantal ontvangen klachten
x
145
84
99
91
34*
CA
Op informele wijze afgedane klachten (%)
x
94,48
94,05
91,92 93,41 96,43* CA
2021
2022
2023
2024
2025
Bron:
8
8
n.n.b.
W
Dienstverlening
Veiligheid
Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren) n.n.b. 5 9 *Het gaat hier om de stand van zaken op 1 september 2025.
11
Programma B – Beheer en gebruik openbare ruimte Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 9 Bestuurlijke resultaten
Financiële mutaties x € 1.000,€ 1.100 € 800
33%
€ 500 € 200 67%
251
78
-€ 100
-174
-€ 400 -€ 700 Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-€ 1.000 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma B staan 9 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen 5 resultaten volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. Er is 1 resultaat afgerond. De 3 uitzonderingen lichten we hieronder toe.
Beheer openbare ruimte • Voor 1 oktober 2025 wordt het hondenbeleid vastgesteld door het college. P B C Het voor 1 oktober 2025 vaststellen van het hondenbeleid brengt juridische risico’s met zich mee. De overheveling van de opruimplicht vanuit de APV naar het Omgevingsplan heeft tot gevolg dat strafrechtelijk handhaven niet meer mogelijk is. Om de juiste juridische oplossing hiervoor te vinden is tijd nodig. Daarom is het niet haalbaar om het hondenbeleid voor 1 oktober 2025 vast te stellen en wordt het uitgesteld naar 1 juli 2026. •
Voor 1 december 2025 is het wegenbeleidsplan vastgesteld door de P B C gemeenteraad. In 2025 is gestart met de actualisatie, waarbij is besloten de focus te verbreden naar integraliteit en duurzaamheid. Het programma wordt daarom niet alleen geactualiseerd op basis van technische staat en onderhoud, maar ook in samenhang met beleidsvelden als klimaatadaptatie en ruimtelijke kwaliteit. Deze verbreding vraagt om intensievere afstemming met de betrokkenen. Hierdoor is de oorspronkelijke planning niet haalbaar gebleken. Het Wegenbeleidsplan wordt daarom in het eerste kwartaal van 2026 geagendeerd, zodat de gemeenteraad een toekomstgericht en goed onderbouwd voorstel ontvangt dat aansluit bij de gemeentelijke ambitie om investeringen gebiedsgericht, efficiënt en met oog voor langetermijneffecten en maatschappelijke meerwaarde te doen. • Voor 1 oktober 2025 is het dimbeleid vastgesteld door de gemeenteraad. P B C Hoewel het resultaat geen uitzondering betreft, is het relevant te vermelden dat de oorspronkelijke datum 1 augustus 2025 was. Naar aanleiding van de vastgestelde RaadsRoutePlanner door het presidium/agendacommissie op 1 september 2025 is de datum aangepast naar 1 oktober 2025.
Beheer gebouwen •
Voor 1 september 2025 is het verhuurbeleid gemeentelijk vastgoed vastgesteld door het college.
P
B
12
C
Door de volle agenda van het college kon het besluit om het "Concept Beleid Verhuur en Gebruik Gemeentelijke Gebouwen gemeente Vijfheerenlanden" vrij te geven voor inspraak pas op 27 mei 2025 op de agenda worden gezet. Omdat de inspraakperiode gedeeltelijk in de vakantieperiode viel, is besloten deze te verlengen tot 29 juli 2025. Het beleid wordt daarom op 30 september 2025 opnieuw aan het college voorgelegd.
13
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) B: 'Beheer en gebruik openbare ruimte'
Lasten
Baten
Saldo
Primaire begroting (inclusief 1e wijziging) Mutaties tot 2e berap 2025 Actuele begroting 2025
30.482 614 31.096
-19.259 -314 -19.573
11.223 300 11.523
Mutaties tot € 25.000 Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties, gemeentefonds Budget begraafplaats
11
0
11
18
0
18
-7
0
-7
I S
Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Reclameopbrengsten programma B Budget kwaliteit buitengebied Werkzaamheden Aimé Bonnastraat Vianen Werkzaamheden dementievriendelijke wandelroute Ameide Aanpak graffiti op gemeentelijke eigendommen
90 0 0 25 35 30
-78 -40 -38 0 0 0
13 -40 -38 25 35 30
S I I I S
Mutaties vanaf € 50.000 Gevolgen aanhoudende droogte voor groenonderhoud Bijstelling bijdrage aan Waardlanden Treasury: rente en afschrijvingen programma B Inhuur team Grondzaken
150 50 200 -240 140
0 0 0 0 0
150 50 200 -240 140
I I I I
Mutaties 2e berap totaal
251
-78
174
31.347
-19.651
11.697
Begroting na 2e berap Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 174.000.
Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad)
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling raad) ● Gevolgen aanhoudende droogte voor groenonderhoud 50 N Door de aanhoudende droge perioden is het noodzakelijk gebleken om de vaste planten in de openbare ruimte extra water te geven om hun overleving te waarborgen. Tot op heden is hiervoor reeds een bedrag van € 20.000 aan meerwerk betaald. Op basis van de huidige weersomstandigheden en een doorrekening van de verwachte inzet, wordt het totale bedrag voor deze werkzaamheden geraamd op € 50.000. Indien het water geven achterwege blijft, zullen de vaste planten naar verwachting afsterven. Dit zou niet alleen leiden tot hogere vervangingskosten, maar ook tot een aantasting van de kwaliteit en uitstraling van de openbare ruimte. ● Bijstelling bijdrage aan Waardlanden 200 N Binnen de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Waardlanden hebben drie van de vier deelnemende gemeenten per 1 januari 2024 het recycletarief (diftar) ingevoerd. De gemeente Vijfheerenlanden heeft ervoor gekozen dit tarief niet in te voeren. Dit betekent dat inwoners van de diftar-gemeenten betalen voor het gebruik van de grofvuilroute en vanaf het derde bezoek voor bepaalde afvalstromen bij de milieustraten. Inwoners van Vijfheerenlanden betalen, naast de vaste afvalstoffenheffing, geen extra kosten voor deze diensten.
Deze kosten zijn niet opgenomen in het inzameltarief dat door Waardlanden aan de gemeente Vijfheerenlanden wordt doorbelast, en zijn evenmin meegenomen in de
14
S/I
gemeentelijke begroting. Hierdoor zijn deze kosten tot op heden ook niet verwerkt in de afvalstoffenheffing. Op basis van de realisatiecijfers over het eerste kwartaal van 2025 wordt een overschrijding van circa € 200.000 verwacht. Deze overschrijding is incidenteel van aard, aangezien de betreffende kosten in de begroting van Waardlanden voor 2026 wel zijn opgenomen in het tarief voor Vijfheerenlanden. ● Inhuur team Grondzaken 140 N Vanwege de aanhoudende werkdruk op Grondzaken is besloten het betreffende team tijdelijk uit te breiden (inhuur). De kosten hiervoor bedragen € 140.000 en worden niet gedekt binnen het bestaande budget. De inzet van deze extra capaciteit heeft een positief effect op de afhandeling van dossiers, zoals snippergroen, de realisatie van projecten uit de dorps(woon)visie en het optimaliseren van processen binnen grondzaken. Daarnaast zorgt dit voor een positieve bijstelling van de grondopbrengsten. Deze bijstelling zal worden verwerkt in de rapportage financiële slotwijziging 2025. Investeringen programma B ● Verhogen krediet aanschaf tractor gladheidsbestrijding De aanschaf van een tractor ten behoeve van gladheidsbestrijding is duurder uitgevallen dan aanvankelijk verwacht. De meerkosten zijn het gevolg van noodzakelijke aanpassingen aan het voertuig om het geschikt te maken voor gladheidsbestrijding.
Om deze aanpassingen mogelijk te maken, wordt voorgesteld het eerder vastgestelde krediet te verhogen met € 9.500. Het totale kredietbedrag komt daarmee op € 59.500. De hogere kapitaallasten worden structureel verwerkt in de begroting voor de jaren 2026 tot en met 2029. ● Verhogen krediet vervanging brug Leerdam Noord De kosten voor de interne projectbegeleiding worden toegerekend aan de vervangingsinvestering voor de brug op “het eiland”. Deze kosten zijn additioneel ten opzichte van de reguliere vervangingskosten. Daarnaast is er inmiddels meer duidelijkheid over het ontwerp van de nieuwe brug en de bijbehorende kosten. Een belangrijk onderdeel hiervan betreft de aanleg van een tijdelijke brug, die noodzakelijk is om de bereikbaarheid van “het eiland” tijdens de werkzaamheden te waarborgen. Om de veiligheid van onze inwoners te kunnen blijven garanderen, achten wij het niet wenselijk om de vervanging van de brug uit te stellen. De werkzaamheden worden daarom voortgezet volgens de oorspronkelijke planning. Om deze aanpassingen mogelijk te maken, wordt voorgesteld het eerder vastgestelde krediet te verhogen met € 132.500. Het totale kredietbedrag komt daarmee op € 782.500. De hogere kapitaallasten worden structureel verwerkt in de begroting voor de jaren 2026 tot en met 2029.
● Verlagen krediet Gemeentelijk Riolerings Plan Niet alle projecten worden volgens planning uitgevoerd, hierdoor wordt het begrote bedrag niet volledig uitgegeven. Het niet halen van de planning komt onder andere door nutspartijen (gas, water, licht en data) die met aanleg/vervanging meeliften op de projecten. Ook personele wisselingen binnen de gemeente hebben geresulteerd in vertraging. De financiële gevolgen van deze verlaging van het krediet met € 4.000.000 leiden tot een verlaging van de kapitaallasten. Deze lagere kapitaallasten worden structureel verwerkt in de begroting voor de jaren 2026 tot en met 2029. ● Vervanging container klein chemisch afval milieustraat Vianen Bij de milieustraat in Vianen wordt de container voor klein chemisch afval vervangen. Bij een inspectie dit jaar is de huidige container afgekeurd. Met de vervanging wordt voldaan aan de geldende wet- en regelgeving voor de veilige opslag en afvoer van klein chemisch afval. De kosten van € 29.525 zijn niet voorzien in het MJOP. De kapitaallasten worden structureel verwerkt in de begroting voor de jaren 2026 tot en met 2029.
15
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma B Beheer openbare ruimte • •
Voor 1 oktober 2025 is het programma riolering 2025-2028 vastgesteld door de gemeenteraad. Voor 1 januari 2026 is het programma Water vastgesteld door het college.
Hieronder staat een afgerond resultaat in de periode tussen 1 januari 2025 en de 2de bestuursrapportage 2025: •
Voor 1 april 2025 is het beheer en beleidsplan civiele kunstwerken 2025-2028 vastgesteld.
Beheer gebouwen • •
In 2025 gaan we verder met de herbestemming van de achterblijflocatie in Vianen In 2025 gaan we verder met de planontwikkeling van de achterblijflocatie in Meerkerk.
16
Programma C – Sociaal domein Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 17 Bestuurlijke resultaten Financiële mutaties x € 1.000,-
12% € 7.500 € 6.000
5.984 4.145
€ 4.500 88%
€ 3.000 € 1.500 €0 -€ 1.500
Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-1.839
-€ 3.000 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma C staan 17 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen 6 resultaten volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 9 resultaten zijn afgerond. De 2 uitzonderingen lichten we hieronder toe.
Sociaal domein algemeen •
Voor 1 juli 2025 is het Gemeentewet artikel 213a verdiepingsonderzoek beleid P B sociaal domein en sociale teams afgerond. Tijdens het onderzoek is besloten om het uit te breiden met een analyse van de efficiëntie en effectiviteit van de werkprocessen binnen Wmo en Jeugd, evenals de kwaliteit van de data met betrekking tot de realisatie en prognose op deze gebieden. Hierdoor is het onderzoek nog niet afgerond. De afronding wordt verwacht in de loop van oktober 2025.
C
Onderwijs •
In 2025 gaan we het onderwijshuisvestingsplan, DIHPO, met daarbij het P B C programma onderwijshuisvesting actualiseren voor de periode 2026. 2025 hebben we prioriteit gegeven aan het werken aan een oplossing voor de onderwijshuisvesting Hoef en Haag/Hagestein. Dit heeft gevolgen voor de planning. We verwachten dat het geactualiseerde onderwijshuisvestingsplan in de loop van 2026 ter vaststelling wordt aangeboden aan de gemeenteraad.
17
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) C: 'Sociaal Domein'
Lasten
Baten
Saldo
Primaire begroting (inclusief 1e wijziging) Mutaties tot 2e berap 2025 Actuele begroting 2025
98.624 3.757 102.381
-19.810 -5.380 -25.190
78.814 -1.623 77.191
Mutaties tot € 25.000 Budget kindcentrum Broekgraaf
11 11
-20 -20
-9 -9
S
Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Huisvesting basisschool Meester Vos Verhuiskosten renovatie basisschool De Ark in Vianen
60 25 35
0 0 0
60 25 35
I I
Mutaties vanaf € 50.000 Budget opvang Oekraïners, budgetneutraal Reservering budget opvang Oekraïners 2025 Kinderopvangtoeslagenaffaire, budgetneutraal Aanpak energiearmoede, budgetneutraal Resultaat gemeenschappelijke regeling Avres 2024 Zomernota Avres Rolstoelen en vervoersvoorzieningen Treasury: rente en afschrijvingen programma C Tijdelijke huisvesting basisschool ’t Liesveld in Ameide Budget crisisnoodopvang De Lage Biezenweg in Vianen, budgetneutraal Budget huisvesting bijzondere doelgroepen Kosten noodopvanglocatie Ir. D.S. Tuijnmanweg in Vianen, budgetneutraal Budget Gemeentelijke Gezondheidsdienst Integraal Zorgakkoord (IZA), budgetneutraal Hotel- en Accomodatieregeling (HAR), budgetneutraal Budget leerlingenvervoer Budget Brede school De Prenter in Vianen MFC Het Spant in Ameide, noodzakelijke werkzaamheden buiten het MJOP Budget Jeugd Budget kinderopvang huisvesting
5.913 2.320 850 575 92 -1.394 281 -125 -904 173
-4.125 -3.170 0 -575 -92 0 497 0 0 0
1.788 -850 850 0 0 -1.394 778 -125 -904 173
I I I I I S I I I
527
-527
0
50
0
50
50
-50
0
-155 100 55 310 57
0 -100 -55 0 0
-155 0 0 310 57
141
0
141
2.900 10
0 -53
2.900 -43
Mutaties 2e berap totaal
5.984
-4.145
1.839
108.365
-29.335
79.030
Begroting na 2e berap Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 1.839.000.
Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad)
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling raad) ● Budget opvang Oekraïners, budgetneutraal 0 Voor het jaar 2025 hebben we een voorschot aangevraagd bij het rijk voor de opvang van Oekraïners. Daarin kunnen we een bedrag tegemoet zien van 3,2 miljoen euro om de kosten te dekken. De verwachting is dat we in 2025 een overschot hebben omdat de kosten lager zijn dan het normbedrag wat we ontvangen per Oekraïner per dag. Hierbij wordt voorgesteld
18
S/I
I I I I I I I I I I S
het voordeel van € 850.000 te storten in de reserve Huisvesting specifieke doelgroepen en integratie. ● Kinderopvangtoeslagenaffaire, budgetneutraal 0 De kosten die verband houden met de afhandeling van de kinderopvangtoeslagaffaire worden volledig vergoed door het rijk. Voor het begrotingsjaar 2025 is een inschatting gemaakt van de te verwachte kosten. Deze uitgaven worden budgetneutraal verwerkt in de begroting. Om de rechtmatigheid van de besteding in 2025 te waarborgen, wordt de bijbehorende raming opgenomen via de 2e bestuursrapportage 2025. ● Aanpak energiearmoede, budgetneutraal 0 In het kader van de aanpak van energiearmoede resteert een bedrag van € 91.600 uit de specifieke uitkeringen. Dit bedrag is nog niet opgenomen in de begroting 2025. Om de rechtmatigheid van de bestedingen te waarborgen, wordt deze raming via de 2e bestuursrapportage 2025 toegevoegd aan het bestaande budget voor energiearmoede. Op deze wijze kan het bedrag in 2025 op een verantwoorde en doelgerichte manier worden ingezet. ● Resultaat gemeenschap regeling Avres 2024 1.394 V In 2024 heeft Avres een positief financieel resultaat gerealiseerd van € 4.163.000. Volgens de vastgestelde verdeelsleutel ontvangt de gemeente Vijfheerenlanden incidenteel een bedrag van € 1.394.000.
● Zomernota Avres 778 N De verhoging van de budgetten voor inkomensregelingen en begeleide participatie is het gevolg van twee ontwikkelingen: enerzijds een stijging van de kosten voor begeleide participatie, en anderzijds een daling van de opbrengsten uit het BUIG-budget. Beide wijzigingen vloeien voort uit de meicirculaires van 2024 en 2025. Daarnaast zijn in de meicirculaire 2025 aanvullende Rijksmiddelen toegekend voor de thema’s armoede en schulden en vroeg signalering. Deze middelen worden op programma F als baten verantwoord en vervolgens doorgestort aan Avres, die verantwoordelijk is voor de uitvoering van deze taken. Per saldo leidt dit tot een nadelig resultaat van € 778.000 op de betreffende budgetten. Hier tegenover staan echter baten die deels in 2024 en deels in 2025 op programma F zijn verwerkt, waardoor het financiële effect over de jaren heen wordt gedempt. ● Rolstoelen en vervoersvoorzieningen 125 V In de eerste helft van 2025 blijven de uitgaven voor rolstoelen en vervoersvoorzieningen achter ten opzichte van de oorspronkelijke raming. Op basis van de huidige realisatiecijfers wordt verwacht dat het budget voor deze voorzieningen niet volledig zal worden benut. Voorgesteld wordt om het niet benutte deel van het budget, ter hoogte van € 125.000, incidenteel als voordeel te verwerken in de begroting 2025.
● Tijdelijke huisvesting basisschool ’t Liesveld in Ameide 173 N In de begroting is een budget opgenomen van € 90.000 voor de huur van tijdelijke huisvesting voor Brede School Het Liesveld in Ameide. Dit budget zal nog aangevuld moeten worden met € 173.000 om de tijdige oplevering van Brede School Het Liesveld te waarborgen. Deze hogere kosten zijn via een Raadsinformatiebrief (kenmerk 1642043, 15 juli 2025) aan u gemeld en toegelicht. ● Budget crisisnoodopvang De Lage Biezenweg in Vianen, budgetneutraal 0 Voor de crisisnoodopvang aan De Lage Biezenweg in Vianen ontvangt de gemeente een volledige vergoeding van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Voor het jaar 2025 zijn de totale uitgaven geraamd op € 527.000. Deze uitgaven worden budgetneutraal verwerkt. ● Budget huisvesting bijzondere doelgroepen 50 N In het kader van de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het realiseren van opvangplekken voor asielzoekers, met als doel een evenwichtigere verdeling van asielzoekers over gemeenten en provincies. In de decembercirculaire 2024 heeft de gemeente een decentralisatie-uitkering van € 50.000 ontvangen ter ondersteuning van deze taak. Deze middelen zijn in 2024 niet besteed en zijn als onderdeel van het
19
rekeningresultaat toegevoegd aan de algemene middelen. Voorgesteld wordt om dit bedrag alsnog toe te voegen aan het programma Huisvesting bijzondere doelgroepen. De middelen worden ingezet voor activiteiten die in lijn zijn met de doelstellingen van de Spreidingswet binnen de gemeente. ● Kosten opvanglocatie Ir. D.S. Tuijnmanweg in Vianen, budgetneutraal 0 De kosten voor de nieuwe opvanglocatie aan de Ir. D.S. Tuijnmanweg in Vianen worden volledig vergoed door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Voor het jaar 2025 betreft dit € 50.000 aan opstartkosten welke budgetneutraal worden verwerkt. ● Budget Gemeentelijke Gezondheidsdienst 155 V In 2025 is er sprake van een incidenteel voordeel op het lokaal gezondheidsbeleid van € 155.000. Dit voordeel wordt deels veroorzaakt door de teruggave van een overschot op het maatwerk in 2024 dat in 2025 is ontvangen. Oorzaken hiervoor zijn dat het aantal meldingen bij het meld- en adviespunt MAB (Meld en Actiepunt Bezorgd) lager was dan verwacht, er waren minder VVE-indicaties (Voor en Vroegschoolse Educatie) en minder aanvragen voor vrijstelling van de leerplicht. Daarnaast vallen de kosten voor de inspecties van de kinderopvang in 2025 lager uit dan waarmee in de gemeentebegroting 2025 rekening is gehouden.
● Integraal Zorgakkoord (IZA), budgetneutraal 0 Voor de SPUK-Integraal Zorgakkoord (IZA) valt de gemeente Vijfheerenlanden onder de samenwerkingsregio Lekstroom, waarbij de gemeente IJsselstein optreedt als mandaathouder en de middelen van het rijk ontvangt. Binnen de regio zijn de middelen verdeeld over activiteiten en bijbehorende budgetten, waardoor de gemeente Vijfheerenlanden een bedrag van € 100.000 kan declareren. Om deze middelen op rechtmatige wijze te kunnen aanwenden, wordt dit bedrag incidenteel en budgetneutraal verwerkt. ● Hotel- en Accommodatieregeling (HAR), budgetneutraal 0 Om de druk op de opvangcapaciteit van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) te verlichten, is de hotel- en accommodatieregeling (HAR) voor statushouders in het leven geroepen. Deze regeling maakt het mogelijk dat statushouders, die in een asielzoekerscentrum verblijven en wachten op definitieve huisvesting, tijdelijk in hun toekomstige gemeente worden gehuisvest. De gemeente ontvangt hiervoor per statushouder eenmalig een vast normbedrag van € 9.280. Dit bedrag is bedoeld voor het bekostigen van tijdelijke huisvesting en begeleiding gedurende een periode van zes maanden. Voor een groep van zes statushouders ontvangt de gemeente een totaalbedrag van € 55.680.
Om deze middelen op rechtmatige wijze te kunnen aanwenden, wordt het bedrag via de 2e bestuursrapportage 2025 incidenteel aangevraagd en verwerkt in de begroting 2025. Deze toevoeging is budgetneutraal voor onze begroting. ● Budget leerlingenvervoer 310 N Bij de huidige financiële stand van zaken over het jaar 2025 is een bedrag van € 310.000 verantwoord dat feitelijk betrekking heeft op het boekjaar 2024. Het betreft de afrekening van het vervoersbedrijf voor de overbruggingsperiode tussen twee contracten. Omdat deze factuur pas in april 2025 ontvangen en verwerkt is, is in de begroting 2025 geen rekening gehouden met deze uitgaven. Om dit financiële verschil te corrigeren, wordt via de 2e bestuursrapportage 2025 een incidentele bijstelling van € 310.000 voorgesteld. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de begroting 2025 om te kunnen blijven voldoen aan de contractuele verplichtingen. Daarnaast is op 1 april 2025 de nieuwe verordening leerlingenvervoer in werking getreden. Aanvragen die vanaf deze datum zijn ingediend, worden beoordeeld op basis van de nieuwe regeling. Aangezien het merendeel van de aanvragen betrekking heeft op het nieuwe schooljaar, zal de daadwerkelijke impact van de nieuwe verordening pas in de tweede helft van 2025 zichtbaar worden.
● Budget Brede school De Prenter in Vianen 57 N In 2025 zijn twee onvoorziene lasten ontstaan binnen het budget van Brede School De Prenter in Vianen. De inhuur van een beheerder is verlengd tot en met december 2025, terwijl hiervoor geen budget was opgenomen. Daarnaast is extra vloeronderhoud uitgevoerd vanwege de technische staat van de vloer. Deze werkzaamheden waren noodzakelijk en niet voorzien in de oorspronkelijke planning. Beide posten leiden gezamenlijk tot een incidenteel
20
nadelig effect van € 57.400 op het budget. ● MFC Het Spant in Ameide, noodzakelijke werkzaamheden buiten het MJOP 141 N De riolering van MFC Het Spant in Ameide verkeert in slechte staat. Dit betreft een onvoorziene situatie en is daarom niet opgenomen in het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP). De herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd voor een bedrag van € 65.000. Daarnaast is de beplating van de gevel eerder vervangen dan in het MJOP was voorzien. Hierdoor zijn de kosten van € 65.000 niet begroot. Tot slot is noodzakelijk groot onderhoud aan de muren in de sporthal uitgevoerd buiten het MJOP om, met een kostenpost van € 11.000. Per saldo leidt dit tot een incidenteel nadeel van € 141.000. ● Budget Jeugd 2.900 N De verwachte realisatie in 2025 voor de jeugdzorg ligt boven het budget. Op basis van de tussentijdse rapportages van RBL en de ervaringen uit de voorgaande jaren, wordt voorgesteld om het budget met 2,9 miljoen te verhogen. De stijging in de kosten voor de jeugdzorg is in 2025 aan het afvlakken. Oorzaken van de kostenstijging liggen in de prijsstijging van de tarieven met ruim 5% (1,1 mln. euro), een verschuiving naar duurdere trajecten in begeleiding & ondersteuning en meer vraag naar behandeling voor dyslexie. Daarnaast zijn de kosten gestegen voor de hoog specialistische jeugdhulp.
De verwijzingen naar specialistische jeugdhulp vinden veelal buiten de gemeente plaats en zijn beperkt beïnvloedbaar. In de kadernota is een ombuiging op de uitvoeringskosten van de jeugdwet ingeboekt vanaf 2026. De ombuiging wordt gerealiseerd ten opzichte van de realisatie 2024 verhoogd met loon- en prijsontwikkeling in de jaren 2025 en 2026. De resterende kostenstijging in 2025 wordt daarom niet structureel verwerkt. ● Budget kinderopvang huisvesting 43 V Voor twee panden worden huurinkomsten van in totaal € 53.400 ontvangen van de kinderopvang. Op één van deze panden is echter nog geen rekening gehouden met een aanvullende energielast van € 10.000. Deze kosten ontstaan doordat de school niet langer in dit pand is gehuisvest, waardoor de lasten volledig voor onze rekening komen. Per saldo resulteert dit in een voordeel van € 43.400 Investeringen programma C ● Renovatie basisschool De Ark in Vianen In de raadsvergadering van 15 augustus 2023 is € 3.717.000 beschikbaar gesteld voor de renovatie van De Ark in Vianen. Omdat de renovatie een jaar is uitgesteld, dienen de begrote kosten geïndexeerd te worden en zal er een bedrag van € 3.875.000 beschikbaar gesteld moeten worden.
Samen met de al beschikbaar gestelde bedragen van € 100.000 voor het groenblauwe schoolplein en de eigen bijdrage van de school van € 42.500, is er een budget beschikbaar van € 4.017.500 voor het totale project. De hogere kapitaallasten worden structureel verwerkt in de begroting voor de jaren 2026 tot en met 2029. In 2025 is in het gebouw asbest aangetroffen. Dit moet worden gesaneerd. Eerst wordt de post onvoorzien binnen het totaal beschikbare budget ingezet. Mocht deze post niet voldoende zijn, dan zal er sprake zijn van overschrijding. Als gevolg van de tijdelijke bouwstop ontstaan wellicht extra kosten die eenmalig kunnen zijn. Dan is ophoging van het investeringsbedrag noodzakelijk. De omvang van eventuele vertragingskosten zijn nu nog onbekend. Deze kosten worden in de jaarrekening verantwoord. ● Aanpassing pand De Keuken in Hoef en Haag In de raadsvergadering van 5 juni 2025 is € 189.000 beschikbaar gesteld om het pand De Keuken (Lekstraat 38 in Hoef en Haag) te gebruiken voor onderwijs door Het Avontuur. Het overleg met de vereniging van eigenaren van het pand heeft geleid tot noodzakelijke aanpassingen van de uitgangspunten die de basis vormden voor de raming voor de aanpassing zoals opgenomen in het raadsvoorstel. Een toegangsdeur moet worden verplaatst en leidt tot een gewijzigde indeling en ook de ventilatie-installatie moet anders worden uitgevoerd.
Dit leidt tot hogere kosten van € 44.000 waardoor de totale investering uitkomt op € 233.000. De hogere kapitaallasten worden structureel verwerkt in de begroting voor de jaren 2026 tot en met 2029.
21
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma C Sociaal domein algemeen •
In 2025 evalueren we de Sociaal Maatschappelijke Agenda.
Hieronder staan twee afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2025 en de 2de bestuursrapportage 2025: • •
Voor 1 maart 2025 stelt de gemeenteraad de beleidsvisie versterken sociale basis vast. Voor 1 juni 2025 is de Mantelzorgwaardering 2025 en 2026 vastgesteld door het college.
Een leven lang ontwikkelen •
Voor 1 januari 2026 is de herijkte beleidsnota "Naar een goede start voor alle kinderen in de gemeente Vijfheerenlanden" vastgesteld door het college.
Hieronder staan twee afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2025 en de 2de bestuursrapportage 2025: • •
Uiterlijk 1 juni 2025 is de pilot (specialistisch jeugdwerk in Leerdam-West) van Gro-Up geëvalueerd en is de evaluatie gedeeld met de gemeenteraad. Voor 1 augustus 2025 is er meer duidelijkheid over onderwijshuisvesting in Hoef en Haag
Onderwijs •
In 2025 stelt het college een plan vast voor de gemeente en het onderwijs om gezamenlijk de duurzame voortzetting van de Rijke Schooldag te waarborgen.
Hieronder staat een afgerond resultaat in de periode tussen 1 januari 2025 en de 2de bestuursrapportage 2025: •
Voor 1 april 2025 wordt de verordening Leerlingenvervoer vastgesteld.
Zorg en wonen •
We evalueren in 2025 de pilot Tuinkamers met Aandacht.
Hieronder staan de 2 afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2025 en de 2de bestuursrapportage 2025: • •
In het eerste kwartaal van 2025 ronden we de aanbesteding Wmo hulpmiddelen af en is deze geïmplementeerd. We zorgen in 2025 voor een kleinschalige locatie die voldoet aan de voorwaarden om passende zorg te kunnen verlenen aan Oekraïense ontheemden met een zorgvraag.
Elkaar ontmoeten •
Voor 1 januari 2026 is het beleid sociale ontmoetingsplaatsen ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.
Hieronder staat een vervallen resultaat in de periode tussen 1 januari 2025 en de 2de bestuursrapportage 2025: •
Voor 1 september 2025 is de instandhouding van accommodatie dorpshuis het Brandpunt te Nieuwland vastgesteld.
22
Regionale samenwerking •
Per 1 januari 2026 is de uittreding uit de stichting Beschut Werk Lekstroom (WerkwIJSS) afgerond.
Hieronder staat een afgerond resultaat in de periode tussen 1 januari 2025 en de 2de bestuursrapportage 2025: •
In 2025 is het programma basisvaardigheden (voorheen Taalpact AV) vastgesteld door het college.
5. Prestatie-indicatoren In onderstaand overzicht treft u per beleidsthema de kritische prestatie-indicatoren (kpi’s) aan. Daarbij is in de laatste kolom de afkomst van de kpi weergegeven. Daarbij worden drie afkortingen gehanteerd, te weten: WSJG (waar staat je gemeente); CA (coalitieakkoord) en W (wettelijk, deze zijn al opgenomen in de begroting en jaarrekening op grond van een wettelijke verplichting). Sociaal domein algemeen Jongeren met jeugdbescherming (%) Tevredenheid cliënt ervaringsonderzoeken Jeugd Tevredenheid cliënt ervaringsonderzoeken Wmo
Streefwaarde:
2021
2022
2023
2024
2025
Bron:
n.n.b.
1,1
1
1
0,9
n.n.b. W
8
8,35
7,86
7,15
7,10
7,18* CA
8
x
x
7,18
7,78
n.n.b. CA
Een leven lang ontwikkelen
Streefwaarde:
2021
2022
2023
2024
2025
Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen) Wonen en zorg
n.n.b. Streefwaarde:
2,1 2021
1,3 2022
4,2 2023
4,4 2024
n.n.b. W 2025 Bron:
Gemiddelde wachtlijst WMO (in weken) Elkaar ontmoeten
6 Streefwaarde:
n.n.b. 2021
n.n.b. 2022
16 2023
8,5 2024
7* 2025
Elke kern/woonplaats heeft of krijgt een sociale ontmoetingsplek 16 x x x x 19** *Het gaat hier om de stand van zaken op 1 september 2025. **Onder voorbehoud van het nog vast te stellen beleid sociale ontmoetingsplaatsen.
Bron:
CA Bron:
CA
23
Programma D – Ruimtelijke ontwikkeling Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 54 Bestuurlijke resultaten € 3.600 13%
Financiële mutaties x € 1.000,-
€ 3.000 € 2.400 € 1.800
87%
€ 1.200 271
€ 600
24
€0 Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-248
-€ 600 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma D staan 54 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen 32 resultaten volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 15 resultaten zijn behaald. De 7 uitzonderingen lichten we hieronder toe.
Samen bouwen en wonen •
Uiterlijk in het vierde kwartaal van 2025 realiseren we flexhuisvesting voor de P B C opvang van extra vergunninghouders. Voor de locatie waar sprake is van realisatie van flexhuisvesting voor opvang van vergunninghouders (Monnikendreef), loopt een bezwaar- en beroepsprocedure, ingediend door omwonenden. Hierdoor wordt realisatie in het 4e kwartaal 2025 niet realistisch geacht en zal dit doorschuiven naar 2026. • Voor 1 januari 2026 actualiseren wij het Reserve Fonds Volkshuisvesting. P B C De actualisatie van het Reserve Fonds Volkshuisvesting wordt losgekoppeld van het instellen van een vereveningsfonds. Dit met reden omdat het Reserve Fonds Volkshuisvesting een breder doel dient dan alleen de verevening en er inmiddels een overlap is ontstaan met de Investeringsagenda 'Het goede leven'. De vraag is in hoeverre het Fonds Volkshuisvesting in de toekomst nog ingezet gaat worden of onderdeel wordt van een groter geheel, lees de Investeringsagenda. Een belangrijk aandachtpunt voor 2026 is de nadere regels van het Reserve Fonds Volkshuisvesting tegen het licht te houden. Dit borgen we door de doelen van dit fonds in relatie tot de Investeringsagenda en het Kwaliteitsfonds te bezien en tot een advies te komen hoe we hiermee verder gaan. • Voor 1 januari 2026 zijn de Kaders Betaalbare Woningbouw vastgesteld.
P B C Op dit moment wordt er gewerkt met de Kaders betaalbare woningbouw welke in december 2023 zijn vastgesteld. De vraag vanuit de raad is geweest om een definitie voor gebiedsontwikkeling te definiëren. Deze wordt meegenomen in de beleidsregel voor het vaststellen van het vereveningsfonds. Wanneer de Wet regie op de Volkshuisvesting in werking treedt worden de kaders waar nodig herzien en overgenomen in het volkshuisvestingsprogramma. De planning voor het vaststellen van het programma wordt duidelijk wanneer de Wet regie op de volkshuisvesting in werking treedt.
24
Wonen en zorg •
Ieder half jaar realiseren we de halfjaarlijkse taakstelling voor de huisvesting van P B C statushouders. Elk half jaar krijgt de gemeente vanuit het rijk de opdracht om een aantal vergunninghouders te huisvesten. Voor het eerste half jaar van 2025 is de taakstelling vastgesteld op 52 personen. Met de achterstand van 2024 kwam dit uit op een totaal van 119 personen. De taakstelling van het eerste halfjaar is behaald. Dit houdt in dat op trede 3 van de interventieladder blijven. Voor het tweede half jaar van 2025 is de taakstelling vastgesteld op 45 personen. Samen met de achterstand van 67 komt dit uit op een totaal van 112 te huisvesten personen. Om niet verder te zakken dan trede 3 moeten we de 45 personen huisvesten voor het eind van het tweede half jaar 2025. •
Wij bieden asielzoekersopvang in onze gemeente volgend uit de wettelijke P B C verplichting vanuit de Spreidingswet. De gemeenteraad heeft op 17 april 2025 besloten het voormalig kantoorpand aan de Ir. D.S. Tuijnmanweg 1d – 3 – 5 te Vianen aan te wijzen als opvanglocatie. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) zal deze locatie binnen 2 jaar ombouwen tot een duurzame opvangvoorziening waar uiteindelijk 338 opvangplekken worden gerealiseerd. De eerste twee jaar zal de locatie als noodopvang gebruikt worden voor de opvang van 250 vluchtelingen. Daarna zal deze locatie fungeren als duurzame opvangvoorziening voor 15 jaar voor 338 vluchtelingen. Streven is om de locatie eind dit jaar in gebruik te nemen. In overleg met de provincie is afgestemd dat met dit plan de gemeente ondanks het niet halen van de deadline van 1 juli 2025 toch voldoet aan de verplichting vanuit de Spreidingswet. Op 7 juli 2025 is de locatie bekendgemaakt. Op 14 juli 2025 organiseerde de gemeente een informatieavond. Tijdens deze avond werd informatie gedeeld en was er ruimte voor gesprek. Het COA zal binnenkort overgaan tot het indienen van de aanvraag voor de benodigde omgevingsvergunning.
Een duurzame toekomst •
Voor 1 juni 2025 is het document toekomstbestendig bouwen versie 2.0 P B C vastgesteld door het college. De planning is niet gehaald omdat ervoor is gekozen om breder draagvlak en integrale afstemming tussen marktpartijen en diverse betrokken beleidsterreinen te bewerkstellingen. Het document is 19 augustus 2025 aangegaan door het college. Hiermee is een solide basis gelegd voor effectieve implementatie.
Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar •
Wij implementeren in 2025 maatregelen voor de aanpak van sluipverkeer op de P B C routes Lexmond-Meerkerk-Noordeloos en Vianen-Culemborg. In het tweede kwartaal van 2025 is de evaluatie van het traject Vianen – Lexmond afgerond. Direct daarna zijn de voorbereidingen van de trajecten Meerkerk – Lexmond en Diefdijk/Everdingen – Vianen opgestart. Voor het traject Meerkerk – Lexmond staat in het derde kwartaal van 2025 een aanvullend kentekenonderzoek gepland. Eind 2025 presenteren wij de uitkomst van het onderzoek en de mogelijke oplossingsrichtingen met inwoners en belanghebbende. Voor het traject Diefdijk/Everdingen – Vianen wordt samen met Waterschap Rivierenland het kentekenonderzoek momenteel verder uitgewerkt. Eind 2025 of begin 2026 presenteren wij de uitkomst van het onderzoek en de mogelijke oplossingsrichtingen met inwoners en belanghebbende. Door de directe relatie met de werkzaamheden van de verbreding van de A27 hebben beide trajecten hoge prioriteit. De nieuwe streefdatum voor de daadwerkelijke implementatie van de maatregelen is vastgesteld op 31 december 2026 maar zoveel eerder als mogelijk. We blijven de voortgang van beide trajecten zorgvuldig monitoren en zetten ons in om de continuïteit van de projecten te waarborgen.
Vitale landbouw in een aantrekkelijk buitengebied •
Voor 1 januari 2026 is het Beleid voor Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VABP B C beleid) vastgesteld door gemeenteraad Hoewel het resultaat geen uitzondering betreft, is het relevant te vermelden dat de oorspronkelijke datum 1 oktober 2025 was. Naar aanleiding van de vastgestelde RaadsRoutePlanner door het presidium/agendacommissie op 8 mei 2025 is de datum aangepast naar 1 januari 2026.
25
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) D: 'Ruimtelijke ontwikkeling'
Lasten
Baten
Primaire begroting (inclusief 1e wijziging) Mutaties tot 2e berap 2025 Actuele begroting 2025
25.426 1.872 27.298
-18.496 -1.786 -20.282
6.930 86 7.016
-18 0 -14 -4
-24 -24 0 0
-42 -24 -14 -4
0
0
0
Mutaties vanaf € 50.000 Uitvoeringskosten omgevingswet, gemeentefonds
290 290
0 0
290 290
Mutaties 2e berap totaal
271
-24
248
27.569
-20.306
7.264
Mutaties tot € 25.000 Leges budget milieu Treasury: rente en afschrijvingen programma D Budget monumentenzorg Mutaties van €25.000 tot € 50.000
Begroting na 2e berap
Saldo
Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 248.000.
Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad)
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling raad) ● Uitvoeringskosten omgevingswet, gemeentefonds 290 N De financiële middelen vanuit het Coalitieakkoord (CA) van het kabinet-Rutte IV worden ingezet voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Met het uitkeren van € 80,7 miljoen in 2025 kunnen de ontvangende partijen (gemeenten) in hun transitie ervoor zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. De gemeenten ontvangen een uitkering op basis van een vast bedrag (15 procent van het totaal), het aantal inwoners (60 procent) en landoppervlak (25 procent). Dit komt voor onze gemeente neer op een budget van € 289.500 incidenteel. Op dit programma worden de uitgaven geraamd (nadeel). Op programma F is via de meicirculaire van het gemeentefonds een taakmutatie verwerkt, waarvoor een gelijkwaardig budget is ontvangen (voordeel). Voor de totale begroting is dit dus budgetneutraal.