2e bestuursrapportage 2024

Hieronder staan twee resultaten die zijn afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 2e bestuursrapportage 2024: • •

In 2024 wordt het Beleidsplan Leerplicht 2024-2027 vastgesteld. Voor 1 januari 2025 is het Beleidsplan Leerplicht 2024-2027 vastgesteld.

Armoede en schulden • •

In 2024 geven we uitvoering aan het actieplan armoede en schulden (2022-2026). Wij investeren in betere vroegsignalering van schulden en inzet van energiecoaches voor het ondersteunen van inwoners die met (dreigende) energiearmoede te maken hebben of gaan krijgen. We maken woningen energiezuiniger door (kleine) besparingsmaatregelen.

Wonen en zorg • • •

Uiterlijk 31 december 2027 realiseren we voldoende huisvesting voor sociaal en psychisch kwetsbare inwoners. Gedeeltelijk gebeurt dit lokaal en gedeeltelijk gebeurt dit in overleg en samenwerking met regionale partners. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) wordt de Woonzorgvisie aangeboden. Hier wordt ingezet op het realiseren van passende woonvormen voor doelgroepen die zorg en begeleiding nodig hebben. Wij bieden asielzoekersopvang in onze gemeente volgend uit de wettelijke verplichting vanuit de Spreidingswet.

Regionale samenwerking • • •

In 2024 moet het nieuwe Taalpact voor de regio AV zijn afgesloten. Door slim samen te werken en optimaal gebruik te maken van regionale expertise, verdelen we de lasten in zowel ambtelijke capaciteit als in financiële bijdragen. Binnen de Lekstroomregio zetten wij in 2024 de samenwerking voor ‘aangepast sporten’ voort.

Hieronder staan drie resultaten die zijn afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 2e bestuursrapportage 2024: • • •

Voor 1 juli 2024 is de zienswijze begroting 2025 van WerkwIJSS vastgesteld. Voor 1 juli 2024 is de zienswijze jaarstukken 2023 en begroting 2025 van Avres vastgesteld. Voor 1 juli 2024 is de zienswijze (ontwerp)begroting 2025 GGD Regio Utrecht (GGDrU) vastgesteld.

Zicht op kosten • •

• •

Voor 1 september 2024 (voor prioriteitenstelling 31 december 2022) is het Gemeentewet artikel 213a onderzoek naar effectiviteit investerings- en pilotprojecten in het sociaal domein afgerond. Met accountgesprekken en betere samenwerking tussen Sociale Teams en de Regionale Backoffice Lekstroom (RBL) borgen we de sturing op de inzet van zorg en ondersteuning door gecontracteerde partijen. We voeren accountgesprekken met aanbieders en houden hen aan de gemaakte contractafspraken. Door de ingezette lijn van beheersmaatregelen binnen het sociaal domein sturen wij krachtiger op het beheer en de inzet van de beschikbare middelen. In 2024 gaan we actief aan de slag met de landelijke Hervormingsagenda Jeugd.

25

Programma D – Ruimtelijke ontwikkeling Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 78 Bestuurlijke resultaten

14%

Financiële mutaties x € 1.000,1.045 € 1.100 812 € 800 € 500

86%

€ 200 -€ 100 -€ 400

-233

-€ 700 Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen

-€ 1.000 Lasten

Baten

Saldo

2. Bestuurlijke verantwoording In programma D staan 78 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen er 41 volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 26 resultaten zijn behaald. De 11 uitzonderingen lichten we hieronder toe.

Samen bouwen en wonen •

Uiterlijk 31 december 2024 (voor prioriteitenstelling 31 december 2020) is het P B C onderzoek mogelijkheid Skaeve Huse in de gemeente Vijfheerenlanden afgerond. Na de zomer wordt het onderzoek naar draagvlak in de omgeving gestart. De locatie kan nog niet openbaar worden gedeeld. •

Uiterlijk 31 december 2024 (voor prioriteitenstelling 31 december 2021) is er een P B C verhuismakelaar ingehuurd om gericht in gesprek te gaan met ouderen. Najaar 2024 starten gemeente en corporaties met een bewustwordingscampagne. Het inhuren van een verhuismakelaar is het sluitstuk. •

In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) richten wij een Reserve Fonds P B C Volkshuisvesting en een vereveningsfonds in. Door uitval was er sprake van gebrek aan capaciteit bij Team Wonen. Ondertussen is Team Wonen per 1 september weer op sterkte. Verwacht wordt dat het resultaat behaald wordt in het eerste kwartaal van 2025.

Een duurzame toekomst •

Gemeente Vijfheerenlanden is verantwoordelijk voor het voeren van de regie, P B C zodat de omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) tijdig de juiste taken uitvoert. In december 2024 verwachten we de Kadernota 2026 van de ODRU waarin het uurtarief voor 2026 staat opgenomen. Vanwege de (voorgenomen) vorming van een nieuwe omgevingsdienst die er per 1 januari 2026 zou moeten zijn, zou dit anders kunnen zijn. • In 2024 harmoniseren we het beleid volkstuinen. P B C De planning voor 2024 wordt wellicht niet behaald. Momenteel is er geen budget meer beschikbaar om de laatste actiepunten af te ronden. Als de gemeenteraad in september nieuw budget

26

beschikbaar stelt zal de planning mogelijk nog wel behaald worden in het laatste kwartaal van 2024 met een overlap naar de eerste 2 kwartalen van 2025. •

Samen met Waardlanden moderniseren wij in 2024 (voor prioriteitenstelling P B C 2023) onze afvalbrengstations. Wij verbeteren daarbij de bereikbaarheid en beperken de wachtrijen door het verbeteren van de inrichting van de stations en het vergroten van de kringloopmogelijkheden. Een gemoderniseerde en toekomstbestendige milieustraat biedt oplossingen voor de huidige operationele uitdagingen en houdt rekening met de groei van de gemeente. Bovendien moet het verband worden gelegd met de circulaire ambitie om hoogwaardiger product- en materiaalhergebruik mogelijk te maken in de vorm van een circulair ambachtscentrum. De circulaire doelen die de gemeente nastreeft zijn daarbij dezelfde als de landelijke doelstellingen. De belangrijkste vereiste om deze moderniseringen te realiseren is extra ruimte. Deze extra ruimte is nog niet gevonden. Realisatie zal daarom naar verwachting niet in 2024 plaats vinden. Oplossingen op de bestaande vierkante meters zijn onderzocht, maar in dit stadium als onvoldoende toekomstbestendig beoordeeld en zullen tot desinvesteringen leiden. Evenwel zijn verschillende aanpassingen gedaan om de huidige situatie operationeel te verbeteren. Zo is er een aparte ingang gekomen op de milieustraat in Vianen voor werkverkeer en externe bezoekers van de gemeentewerf. Dit komt de veiligheid en wachttijdenperceptie ten goede.

Voor een meer ingrijpende en effectieve modernisering is meer fysieke ruimte en aanvullende investeringsruimte nodig. Dit maakt dat een aanpassing op korte termijn niet is te voorzien en om aanvullende besluitvorming zal vragen. •

Uiterlijk 1 juli 2024 (voor prioriteitenstelling 31 december 2023) is het P B C Beleidskader Energietransitie [BET] aangevuld. Omdat de aanvulling/aanpassing van het Beleidskader Energietransitie [BET] is uitgesteld - naar aanleiding van het besluit van het presidium naar 14 november 2024 - is de deadline van de toezegging op 31 december 2025 gezet. Immers dan is ook de impact van de dit najaar vast te stellen aanvulling/aanpassing van het BET relevant. Eind van 2024 wordt dan een soort 'nulsituatie' gecommuniceerd aan de gemeenteraad en vanaf eind 2025 zal dan gecommuniceerd worden wat de impact is van de aanpassing van het beleid, na elk jaar.

Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar •

Wij stellen in 2024 een parkeerbeleidsplan op voor Vijfheerenlanden inclusief P B maatregelenplan. In 2024 zijn we gestart met het participatietraject. Deze zal in de commissie Ruimte, Wonen en Duurzaamheid worden besproken. In september 2024 gaan we een uitvraag doen voor het opstellen van het parkeerbeleid.

C

•

In 2024 wordt de fietsvisie inclusief uitvoeringsprogramma vastgesteld door de P B C gemeenteraad. In mei 2024 zijn de trends en ontwikkelingen op het VHL-plein gepresenteerd. In 2024 zal een start worden gemaakt met het opstellen van een fietsvisie; deze zal in 2025 worden afgerond. •

In 2025 wordt het verkeerscirculatieplan vastgesteld voor de kern Vianen P B C inclusief maatregelenplan. Door personele ondercapaciteit en doordat er in 2024 de prioriteit bij andere projecten lag die aanzienlijk meer uren hebben gekost dan vooraf kon worden verzien is het VCP Vianen niet verder gekomen dan een eerste aanzet tot een Plan van Aanpak • In 2024 wordt de Industrieweg aangepast in Leerdam P B C We zijn in afwachting van de grondtransactie vanuit het Waterschap Zodra de weg is overgenomen starten we met de herinrichting van de Industrieweg. De verwachting is dat we in 2025 starten.

27

3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) D: 'Ruimtelijke ontwikkeling'

Lasten

Baten

Saldo

waarvan Reserves 4.859 -75 -1 -748 85 4.943

Primaire begroting (inclusief bijdragen reserve) Raadsbesluiten 2024 Mutaties 1e berap 2024 Actuele begroting 2024

28.826 9.582 1.943 40.351

-23.892 -9.582 -1.858 -35.332

Mutaties tot € 25.000 Budget huisuitzettingen budgetneutraal Verhoging subsidie SIMAV Budget planschade budgetneutraal Treasury: kapitaallasten en dividend

-1 5 4 5 -15

-10 -5 0 -5 0

-11 0 4 0 -15

S S S I

Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Aanpassing budgetten vastgoed Pont Napoleon brug

36 6 30

-44 -44 0

-8 -38 30

S/I I

1.010

-757

253

Mutaties vanaf € 50.000 Uitvoeringskosten Omgevingswet Gemeentefonds Ophogen Plankosten UAW Dekking UAW uit reserve Wegvallen SPUK UAW Duurzaamheid (CDOKE) Waterkwaliteit Amaliastein/Kasteeltuin Vianen Bijdrage voorziening waterkwaliteit Winstneming De Weide II en Gaasperwaard I Storting in reserve van winstnemingen Vergunningen en welstand, kosten en baten

253

0

253

300 0 -300 144 50 0 -3.705 3.705 564

0 -300 300 -144 0 -50 0 0 -564

300 -300 0 0 50 -50 -3.705 3.705 0

Mutaties 2e berap totaal Begroting na 2e berap

1.045 41.396

-812 -36.143

234 5.177

-300

3.705

Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 234.000.

Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven van mutaties vanaf € 50.000 (vaststelling gemeenteraad) ● Uitvoeringskosten omgevingswet gemeentefonds 254 N De financiële middelen vanuit het Coalitieakkoord (CA) van het kabinet-Rutte IV worden ingezet voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Met het uitkeren van deze € 71,5 miljoen in 2024 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie ervoor zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. Op de aanvullende post bij het ministerie van Financiën staat nog een reservering van in totaal ruim € 80 miljoen in 2025 voor gemeenten. Deze middelen zullen naar verwachting in een volgende circulaire worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor 2024 is voor onze gemeente een budget van € 253.800 beschikbaar. Op dit programma worden de uitgaven geraamd (nadeel) op programma F is in het gemeentefonds, via de meicirculaire, als taakmutatie eenzelfde budget ontvangen (voordeel). Voor de begroting in totaal is dit dus budgetneutraal.

28

S/I

I I I I I I I I I I

● Ophogen Plankosten UAW en dekken door bijdrage uit reserve 0 In de kadernota is bij het onderdeel ‘Plankosten Uitvoeringsagenda Wonen (UAW)’ ingegaan op de financiën rondom de uitvoeringsagenda. Daaruit blijkt dat voor de uitvoeringskosten 2024 en 2025 een tekort van respectievelijk € 300.000 en € 200.000 ontstaat. Voorgesteld wordt het budget in 2024 met € 300.000 op te hogen en in 2025 met € 200.000 op te hogen en dit beide jaren te dekken door een bijdrage uit de reserve grondexploitatie. Dit is een budgetneutrale wijziging maar een verslechtering van de reservepositie. ● Wegvallen SPUK UAW 0 Bij het opstellen van het coalitieakkoord en de kadernota 2023 is ervan uitgegaan dat de kosten van een intensief woningbouw programma (zoals dat met de Uitvoeringsagenda Wonen is neergezet) volledig gedekt zouden kunnen worden uit door het toenmalige kabinet aangekondigde nieuwe specifieke uitkeringen (SPUK’s) ter stimulering van de woningbouw. De specifieke uitwerking van en regelgeving omtrent deze SPUK’s was toen overigens nog niet bekend.

Inmiddels moeten wij constateren dat de regelgeving wat betreft de SPUK’s op basis van het Rijksprogramma Bouwen en Wonen inhoudelijk onvoldoende aansluit bij de (succesvolle) inspanningen van de gemeente Vijfheerenlanden om in het kader van de gemeentelijke Uitvoerings Agenda Wonen (bijvoorbeeld) dorps(woon)visies en gebiedsvisies op te stellen. De SPUK’s richten zich vooral op het verstrekken van bijdragen aan projecten waar de uitvoeringskosten een aantoonbaar tekort laten zien. En dus niet op het verstrekken van bijdragen voor projecten die zich in eerste instantie beperken tot visievorming en plancapaciteit. Nu er geen SPUK subsidies beschikbaar komen voor het opstellen van dorps(woon)visies en gebiedsvisies is er sprake van een tekort aan inkomsten. Er is en wordt gezocht naar andere subsidiestromen (bijvoorbeeld provinciale subsidies) ter gedeeltelijke dekking van onze financiële inspanningen maar die leveren voor 2024 nog geen resultaat op. In de kadernota 2025 wordt hier nader op ingegaan en via die rapportage worden de structurele effecten voor de begroting 2025-2028 verwerkt. ● Duurzaamheid (CDOKE) 0 De middelen van het rijk voor inzet van capaciteit decentrale overheden voor klimaat en energiebeleid [CDOKE] zijn vanwege indexatie over de jaren 2023 t/m 2030 opgehoogd.

De indexatie over 2023 wordt gezamenlijk met de indexatie over 2024 verwerkt in de raming van 2024. ● Waterkwaliteit watergangen Amaliastein/Kasteeltuin in Vianen 0 In de zomermaanden is een terugkerende achteruitgang van de waterkwaliteit in de watergangen nabij Amaliastein/Kasteeltuin in Vianen te zien. Door te baggeren nemen we het overschot van voedingsstoffen weg die in de waterbodem aanwezig is. Dit beperkt de planten en algengroei en bevordert de doorstroming. Dit is extra inzet en kosten naast het reguliere baggerprogramma. Deze kosten maken onderdeel uit van het rioolrecht en deze extra lasten worden toegerekend aan de kostendekking van de rioolheffing. Er wordt dus een bedrag van € 50.000 aan de voorziening riolering onttrokken. ● Tussentijdse winstneming De Weide II en Gaasperwaard I, budgetneutraal 0 Jaarlijks wordt door de gemeenteraad een Meervoudig Programma Grondexploitaties (MPG) vastgesteld. Dit MPG wordt dan gebruikt om de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie te bepalen en tevens wordt er een wettelijk voorgeschreven tussentijdse winstberekening gemaakt. Die worden dan in de jaarrekening verwerkt. In geval van winstneming wordt de uitkomst hiervan gestort in de algemene reserve grondexploitaties (ARG). Dit is zoals opgenomen in de notitie grondbeleid.

Doorgaans wordt deze storting in de ARG niet begroot, omdat het bedrag vaak aan het einde van het boekjaar nog niet bekend is. Dit kan dan leiden tot een rechtmatigheidsfout. Gedurende 2024 zijn er grondverkopen geweest voor de grexen De Weide II en Gaasperwaard I. Dit zal, bij het opstellen van het MPG 2025 leiden tot een winstneming van respectievelijk € 3.665.000 en € 40.000. In het kader van het realistisch begroten, kunnen we deze winstneming alvast verwerken in de begroting. Doordat de winstneming direct wordt gestort in de reserve ARG is dit een budgetneutrale mutaties voor de exploitatiebegroting. Wel leidt dit tot een toename van onze reservepositie met € 3.705.000 en ook de balanswaarde onderhanden werken muteert hierdoor. Voor wat betreft de winstneming De Weide II wordt voorgesteld om niet het gehele bedrag van de winstneming in de ARG te storten, maar een bedrag van € 310.000. Voor het verschil van € 3.355.000 wordt voorgesteld om dit bedrag te storten in de reserve Dekking Kapitaallasten. De reden hiervan is de volgende:

29

Voor het realiseren van de Weide II was het nodig om de opstallen van de SV Meerkerk te verplaatsen en dat is gebeurd. Dit zou binnen de grondexploitatie plaatsvinden. Echter door een wijziging in 2016 van het BBV is dit sindsdien niet meer toegestaan. Hierdoor heeft het toenmalige college en daarna de gemeenteraad van Zederik besloten de kapitaallasten van de verplaatsing van de opstallen van de SV Meerkerk te dekken uit de ARG en ingeval deze niet toereikend was uit de algemene reserve (AR) . Door uitnamen uit de ARG zijn de jaarlijkse kapitaallasten van de verplaatsing van de SVM gedekt uit de AR. Nu de ARG door deze winstneming wel toereikend is geworden, is het tijd om ook de dekking van de kapitaallasten van de verplaatsing van de SV Meerkerk niet meer via de AR te realiseren. Om administratieve redenen (de dekking van de kapitaallasten is een zekerheid en geen risico meer) wordt voorgesteld om voor de resterende boekwaarde van €3.355.000 een bedrag toe te voegen aan de reserve dekking kapitaallasten, die bedoeld is voor dit soort mutaties en de jaarlijkse afschrijvingslasten hieruit te dekken. ● Inhuur- en advieskosten vergunningen en welstand 0 De formatie van Vergunningen is vanaf de vorming van VHL gebaseerd op de geschatte (kleinere) omvang onder de Omgevingswet. Dit is gedaan om overcapaciteit te voorkomen.

Onder de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging is de gemeente namelijk niet meer het bevoegd gezag voor de bouwtechnische toets en het toezicht tijdens de bouw maar dat zijn private marktpartijen. Eind 2023 zijn diverse vergunningen voor grote projecten verleend. Deze vergunningen brengen voor 2024 meer kosten van (externe) adviseurs met zich mee. De meerkosten van € 563.500 worden gedekt door een vergelijkbaar bedrag aan extra leges. Slotwijziging programma D ● Uitvoeringskosten omgevingswet 0 Het budget voor het project planomzetting heeft een structurele en een incidentele component. De piek in uitgaven in de eerste jaren moet opgevangen worden met de incidentele gelden. Deze incidentele voeding uit 2024 komt naar verwachting pas in 2025 tot uitgave van € 253.800. Investeringen programma D ● Visie Lexmond West 0 In 2022 is een voorbereidingskrediet ter beschikking gesteld om een visie te maken op de ontwikkeling van Lexmond West. Tevens is een paar maanden later de Wet Voorkeursrecht Gemeenten gevestigd op de percelen in Lexmond West. Dit houdt in dat eigenaren van deze percelen hun gronden eerst aan de gemeente moeten aanbieden als ze deze willen verkopen. Er zijn inderdaad gronden aangeboden aan de gemeente en wij zijn gestart met de onderhandelingen over de aankoop van deze gronden.

Hier komen kosten voor interne uren bij kijken, maar ook externe adviezen en bodemonderzoeken. Deze kosten zijn niet begroot bij het voorbereidingskrediet in 2022 omdat destijds de WvG nog niet in de planning stond. De kosten voor stedenbouw zullen daarnaast hoger zijn dan in 2022 ingeschat vanwege de motie die is aangenomen in 2024 die meer verwacht inzake de randweg. In de tussentijd was nog niet gestart met een visie op Lexmond West in afwachting van de dorps(woon)visie voor Lexmond. Deze is in maart 2024 vastgesteld. Het college heeft vervolgens op 24 juni een besluit genomen over de aanpak van de verschillende woningbouwprojecten in Lexmond. Hieruit blijkt dat de focus komt te liggen op Lexmond Oost aangezien daar waarschijnlijk als eerste woningen gerealiseerd kunnen worden. Dit betekent niet dat de planvorming voor Lexmond West stil komt te liggen. Er wordt een gebiedsplan gemaakt waarin de randweg en de inpassing van woningbouw in de omgeving een belangrijke rol krijgen. Omdat er nog veel moet gebeuren voordat realisatie van woningen hier kan plaatsvinden, zal dat op latere termijn plaatsvinden. Doordat er kosten zijn gemaakt voor de grondaankoop in Lexmond West is het resterende budget niet meer voldoende. Daarnaast blijkt ook dat de inschatting van de kosten destijds conservatief was.

Het is geen optie om het maken van deze visie uit te stellen (onuitstelbaar) omdat het voorkeursrecht in april 2025 verloopt en door het vaststellen van een gebiedsplan kan dit weer met 3 jaar verlengd worden. De gemeente heeft hiermee meer middelen om door grondbezit het proces in handen te houden en te sturen. Dit is tevens de reden waarom het onvermijdbaar is; zonder gebiedsplan is ontwikkeling van dit gebied niet mogelijk aangezien het vanwege het bijzondere karakter van het gebied, nodig is om de provincie te overtuigen. Daarnaast kan zonder een dergelijke visie kan geen opvolging

30

gegeven worden aan de aangenomen motie over de haalbaarheid van een randweg. De extra kosten die gemaakt zijn voor de grondaankoop waren onvoorzien omdat bij het opstellen van de begroting nog geen sprake was van de vestiging van de Wet Voorkeursrecht. Gezien het voorgaande verwachten we € 29.000 meer uit te geven dan het beschikbare krediet van € 54.200. We stellen daarom voor het krediet met € 29.000 op te hogen. Dat heeft geen budgettaire consequenties in 2024 maar vanaf 2025 stijgen de kapitaallasten met € 6.000.

31

4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma D Samen bouwen en wonen •

In 2025 (voor prioriteitenstelling 2023) realiseert LekstedeWonen 130 huurappartementen op de locatie Hazelaarplein in Vianen. Uiterlijk 1 juli 2025 (voor prioriteitenstelling 31 december 2022) realiseren we flexhuisvesting voor de opvang van extra statushouders. In 2024 voeren wij de Uitvoeringsagenda Wonen uit. In 2024 maken wij een nieuwe huisvestingsverordening om gebruik te gaan maken van de mogelijkheden van de voorgestelde wijziging van de Huisvestingswet om huur- en (sociale) koopwoningen toe te wijzen. In 2024 geven we uitvoering aan het vastgesteld woonwagenbeleid. Wij stellen subsidieaanvragen op in het kader van de SPUK gelden ter financiering van de uitvoeringsagenda wonen (SPUK gelden zijn Specifieke uitkeringen gemeenten en provincies om bepaald beleid van de Rijksoverheid uit te voeren). Op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving stellen wij in 2024 een uitvoerings- en handhavingsstrategie vast.

• • • • • •

Hieronder staan vijf resultaten die zijn afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 2e bestuursrapportage 2024: • • • • •

In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) stellen we de gebiedsvisie Meerkerk vast. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) stellen we de dorpsvisie Hagestein vast. Voor 1 juli 2024 is het Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) 2024 vastgesteld. Voor 1 juli 2024 is het Multifunctioneel Centrum (MFC) vastgesteld. Voor 1 juli 2024 is de verhoging van het fonds Startersleningen bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) vastgesteld.

Omgevingswet, -visie en -plan • • • • • •

Uiterlijk 1 januari 2032 (voor prioriteitenstelling 2031) ligt er een gebiedsdekkend omgevingsplan. In 2024 starten wij het proces op om wederom vijf nieuwe dorpswoonvisies op te stellen. In 2025 stellen we de gebiedsvisie Leerdam vast. Uiterlijk 1 januari 2025 (oorspronkelijk 1 juli 2024) stellen we de gebiedsvisie Vianen vast. Het uitvoeringsprogramma Omgevingsvisie Vijfheerenlanden wordt in 2024 opgesteld en geïmplementeerd, inclusief wijze van monitoring voortgang en wijze van actualisatie. Voor 1 januari 2025 is het voorlopige voorkeursrecht op meerdere percelen nabij de Bazeldijk te Meerkerk vastgesteld.

Hieronder staan zeven resultaten die zijn afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 1e bestuursrapportage 2024: • • • • • • •

In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Nieuwland. In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Lexmond In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Zijderveld. In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Schoonrewoerd. Voor 1 augustus 2024 is de verklaring van geen bedenkingen voor bouwplan restaurant nabij Energieweg 116 te Meerkerk vastgesteld. Voor 1 oktober is het gewijzigde bestemmingsplan Dorpsstraat 23 te Hagestein conform de nota beantwoording zienswijzen gewijzigd vastgesteld. Voor 1 oktober 2024 is het gewijzigde bestemmingsplan Lekdijk 88 te Hagestein vastgesteld.

Een duurzame toekomst • •

In 2024 (voor prioriteitenstelling 2022) zijn de eerste concepten gereed van de twee wijkuitvoeringsplannen. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2021) wordt verder onderzoek gedaan naar de beste locatie voor de watercompensatie van 0,9 hectare in Ameide.

32

• • • • • • • • • • • •

We voeren het vastgestelde groenbeleidsplan uit. Het programmaplan duurzaamheid wordt uiterlijk 31 december 2024 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2023) opgeleverd. In de eerste helft van 2025 (voor prioriteitenstelling 2023) evalueren we samen met Waardlanden de ingevoerde maatregelen uit stap 1 en 2 van de Strategienota 2021 - 2025 en adviseren we hoe om te gaan met diftar. In 2024 actualiseren we het lokaal hitteplan. Voor 1 januari 2025 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2024) wordt het beleid Kleine windmolens vastgesteld. Voor 1 januari 2025 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2024) wordt het beleid Zon op de grond vastgesteld. In overleg met de aanwezige kinderboerderijen in onze gemeente, evalueren wij in 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) de toepasbaarheid van deze nadere regels. Uiterlijk 31 december 2024 is het beleid voor de kinderboerderijen vastgesteld. In 2024 gaan we in dialoog met onze inwoners en (agrarische) ondernemers om samen tot toekomstbestendige keuzes te komen. We gaan in 2024 verder met het versnellingsprogramma ‘zon op dak’. We richten in 2024 samen met omwonenden van vastgestelde zoekgebieden wind lokale besturen op om de project milieu effect rapportages vorm te geven. In 2024 zetten wij ons bij de energietransitie in op een manier die voor inwoners en bedrijven haalbaar en betaalbaar is.

Hieronder staan zeven resultaten die zijn afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 1e bestuursrapportage 2024: • • • • • • •

Voor 1 juli 2024 is de gewijzigde gemeenschappelijke regeling Waardlanden vastgesteld. Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken & begroting gemeenschappelijke regeling Waardlanden vastgesteld. Voor 1 augustus 2024 is de zienswijze op de jaarstukken 2023, begrotingswijziging 2024 en kaderbrief 2025 van Waardlanden vastgesteld. Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU), Begroting ODRU en Bijgestelde begroting ODRU vastgesteld. Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken & ontwerpbegroting gemeenschappelijke regeling Vuilverwerking Dordrecht en Omstreken (GEVUDO) vastgesteld. Voor 1 oktober 2024 is de gewijzigde gemeenschappelijke regeling GEVUDO vastgesteld. In 2024 wordt er een bindend advies gegeven inzake de aanvraag omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit voor de realisatie van zonnepanelen boven fruitbomen.

Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar • • • • • • • • • • •

Op 1 mei 2028 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2023) is de ontsluiting van wijk Broekgraaf in Leerdam gereed. Uiterlijk 1 januari 2025 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2021) geven we uitvoering aan fase 24 van de maatregelen aan de Koningin Emmalaan in Leerdam. Wij implementeren in 2025 (oorspronkelijk 2024) maatregelen voor de aanpak van sluipverkeer op de routes Lexmond-Meerkerk-Noordeloos en Vianen-Culemborg. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) wordt de HOV-Breda Gorinchem - Utrecht ingediend om gelden te ontvangen vanuit het BO MIRT in het kader van een vervolgonderzoek naar een OVsysteem op de A27. We starten op basis van de halte- en omgevingsscan en schouw’23 met de aanpak van onze OVhaltes om de toegankelijkheid te verbeteren. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) wordt de visie voor de OV-regiopoort Vianen en de OVknooppunten Leerdam en Meerkerk vastgesteld. In 2024 wordt een gebiedsgerichte OV-visie/strategische OV-visie voor de Zuidlobgemeenten vastgesteld door de gemeenteraden. In 2024 geven we uitvoering aan het strategisch plan verkeersveiligheid. Wij geven uitvoering aan het verkeerscirculatieplan Leerdam en ronden dat in 2024 af. In 2024 voorzien we in extra parkeercapaciteit in Leerdam om de toenemende parkeerbehoefte te kunnen borgen en zodoende ook ruimte te creëren voor het toevoegen van wooneenheden in het centrum.

Uiterlijk 1 april 2025 (oorspronkelijk 2024) volgt er een geactualiseerd verkeersmodel.

33

•

Voor 1 oktober 2024 is de nieuwe Wegsleepverordening gemeente Vijfheerenlanden 2024 vastgesteld.

Hieronder staan drie resultaten die zijn afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 2e bestuursrapportage 2024: • • •

Voor 1 maart 2024 is het strategisch plan verkeersveiligheid vastgesteld. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) wordt de visie op de hubs vastgesteld. In 2024 wordt het vastgestelde laadpalenplan geïmplementeerd.

Vitale landbouw in een aantrekkelijk buitengebied • •

Uiterlijk 31 december 2024 is de Uitvoeringsagenda voor natuur- en groenprojecten opgesteld. Voor de verbreding en betere benutting van onze kennis leggen we een verbinding met de Fruit Tech Campus in de Betuwe. We onderzoeken hoe we deze verbinding het best kunnen vormgeven.

Hieronder staan vier resultaten die zijn afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 2e bestuursrapportage 2024: • • • •

Voor 1 juli 2024 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2024) is de Uitvoeringsagenda Landelijk gebied opgesteld. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) is er een contactfunctionaris voor de agrarische sector aangesteld. Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken & ontwerpbegroting gemeenschappelijke regeling Alblasserwaard-Vijfheerenlanden vastgesteld. Voor 1 januari 2025 is de notitie “Alblasserwaard & Vijfheerenlanden: Doorontwikkeling vanuit de inhoudelijke opgaven” vastgesteld door de gemeenteraad.

34

Programma E – Ontplooiing Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 27 Bestuurlijke resultaten

19%

Financiële mutaties x € 1.000,€ 1.100 € 800

553

€ 500 81%

274

279

€ 200 -€ 100 -€ 400 -€ 700

Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen

-€ 1.000 Lasten

Baten

Saldo

2. Bestuurlijke verantwoording In programma E staan 27 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen er 18 volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 4 resultaten zijn behaald. De 5 uitzonderingen worden hieronder toegelicht.

Elkaar ontmoeten • In 2024 is de nieuwe subsidieregeling voor de ontmoetingsplaatsen vastgesteld. P B C Per 1 juni 2024 is de beleidsadviseur Sociale Ontmoetingsplaatsen in dienst gekomen. Zij is gestart met het opstellen van een planning wat zal resulteren in het, ter vaststelling, aanbieden van beleid aan de gemeenteraad in 2025. Na vaststelling van het beleid, wordt onder andere een subsidieregeling uitgewerkt. De huidige verwachting is dat deze vanaf 2026 in gebruik genomen zal worden. •

We willen vanaf 2024 met wijk- en dorpshuizen een akkoord sluiten over de P B C toekomst. Per 1 juni 2024 is de beleidsadviseur Sociale Ontmoetingsplaatsen in dienst gekomen. Zij is gestart met het opstellen van een planning wat zal resulteren in het, ter vaststelling, aanbieden van beleid aan de gemeenteraad in 2025. Na vaststelling van het beleid, kunnen er vervolgafspraken (op basis van het vastgestelde beleid) gemaakt worden met de wijk- en dorpshuisbesturen. De huidige verwachting is dat deze vanaf 2026 in gebruik genomen zal worden. Dit neemt niet weg dat wij in de tussentijd veelvuldig contact hebben met de besturen om praktische afspraken te maken over de tussenliggende periode.

Sport en bewegen •

In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) ontwikkelen we een visie op het P B C schoolzwemmen. In opdracht van de gemeente gaat Team Sportservice na de zomervakantie een inventarisatie doen naar de zwemvaardigheid van de leerlingen van groep 1 tot en met 8 in onze gemeente. Op basis van de uitkomsten van deze inventarisatie gaan wij in overleg met de scholen, hoe we de ambitie van de gemeente “ Alle kinderen beschikken minimaal over een A diploma bij het verlaten van de basisschool” gezamenlijk kunnen realiseren. Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2025 informeren wij de gemeenteraad over de uitkomsten en het (mogelijke) vervolg.

35

Rust, ruimte en recreatie •

Voor 1 juli 2024 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2024) is het beleid voor P B C toeristische bewegwijzering vastgesteld. De juridische grondslag behoefde extra onderzoek, waardoor het voorstel enige vertraging heeft opgelopen. • In 2024 herijken wij de vier waarderingssubsidies. P B C We hebben twee waarderingssubsidies die pontjes betreffen. We subsidiëren deze pontjes met de deelnemende gemeente, dat zijn Lopik en West-Betuwe. Het kost veel afstemming om tot een gedeelde verdeelsleutel te komen. Dit proces levert vertraging op.

3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) E: 'Ontplooiing'

Lasten

Baten

Primaire begroting (inclusief bijdragen reserve) Raadsbesluiten 2024 Mutaties 1e berap 2024 Actuele begroting 2024

11.061 789 300 12.150

-2.697 -159 -21 -2.877

Mutaties tot € 25.000 Kunst en cultuur budgetneutraal Uitgaven sportcomplex Blankensteijn Historisch archief

11 -5 7 9

0 0 0 0

11 -5 7 9

S I I

Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Afboeken boekwaarde kunstgrasveld HSSC Aanpassing budgetten vastgoed Cultuurpresentatie budgetneutraal SC Helsdingen personeelsbudget, budgetneutraal Subsidie Bibliotheek Lek en IJssel SC Helsdingen energiebudget theater

90 32 51 25 0 26 -43

-96 0 -71 -25 0 0 0

-6 32 -20 0 0 26 -43

I S/I I S S S

Mutaties vanaf € 50.000 Impulsprogr. opgroeien en SPUK budgetneutraal Onderzoek sociale ontmoetingsplaatsen (bn) Treasury: kapitaallasten en dividend

173 457 50 -334

-457 -457 0 0

-284 0 50 -334

I I I

274 12.424

-553 -3.430

-279 8.702

Mutaties 2e berap totaal Begroting na 2e berap

Saldo

waarvan Reserves 8.073 -291 629 -159 279 8.981

Per saldo is er sprake van een voordeel van € 279.000.

Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven van mutaties vanaf € 50.000 (vaststelling gemeenteraad) ● Impulsprogramma's Opgroeien 0 In oktober 2022 is besloten een programma op te zetten voor de gehele looptijd van de SPUK, zijnde tot en met einde schooljaar 2024-2025. De NPO-middelen zetten we de schooljaren 2023-2024 en 2024-2025 met name in op weerbaarheid en brede talentontwikkeling. Het restant van het budget moet daarom mee naar 2024 (en aan het eind van 2024 naar 2025).

36

S/I

● Onderzoek aanbevelingen inwonerberaad, budgetneutraal 50 N Naar aanleiding van de aanbevelingen vanuit het inwonerberaad is er via de raadsvergadering van september 2023 een budget van € 60.000 beschikbaar gesteld voor twee onderzoeken naar de financiële en fiscale haalbaarheid van de aanbevelingen. De raming van het budget was voorlopig begroot op programma C (wijkgericht werken). Vanaf juli 2024 is er een budget voor de sociale ontmoetingsplaatsen gecreëerd op programma E. Met deze budgetneutrale mutatie komt de raming voor deze onderzoeken weer op de juiste plek. Het is op dit programma een nadeel omdat de lasten stijgen. Het is op programma C een voordeel omdat daar de lasten dalen.

Investeringen programma E ● Vervroegde investering kunstgrasveld HSSC ‘61 0 Door de slechte staat van het kunstgrasveld bij HSSC ’61, is vervroegd onderhoud noodzakelijk. Afkeuring van het veld door de KNVB dreigt als niet over wordt gegaan tot renovatie. Een gedeelte van de toplaag (infill) van het kunstgrasveld moet daarom worden vervangen. Daarmee is een bedrag van € 81.700 gemoeid. Het betreffende kunstgrasveld is in 2017 gerealiseerd. In principe wordt een toplaag van een kunstgrasveld in 10 jaar afgeschreven (in dit geval in het jaar 2027). Gezien de staat van dit veld is het uitstellen van renovatie en het naar voren halen van dit krediet onvermijdelijk. Op de investering is de regeling SPUK Sport van toepassing. Dit betekent naar verwachting een SPUK-uitkering van € 14.700 volgens de regeling SPUK Sport 2024-2025. Het is een investering dus er zijn geen exploitatielasten van dit krediet in 2024. De kapitaallasten van de investering starten een jaar na de investering en gaan dus lopen vanaf 2025. Deze bedragen € 7.000 en worden verwerkt in de begroting 2025-2028. Daarnaast vallen door de eenmalige afboeking van een gedeelte van de boekwaarde van het oude veld structureel de kapitaallasten van € 3.300 vrij.

37

4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma E Elkaar ontmoeten • •

Voor 1 april 2025 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2023) stellen we het beleid sociale ontmoetingsplaatsen vast. In 2024 wordt de invulling van de kerkenvisie vastgesteld en wordt bepaald hoe met de adviezen uit het rapport de visie verder uitgewerkt kan worden.

Hieronder staat een resultaat die is afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 1e bestuursrapportage 2024: •

Voor 1 juli 2024 is het noodfonds dorpshuizen voor 2024 en 2025 vastgesteld.

Sport en bewegen • • • • • •

In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) stellen we een visie op voor de binnensportaccommodaties in Leerdam. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) geven wij uitvoering aan het sport- en sportaccommodatiebeleid. Ter uitvoering van het sport- en sportaccommodatiebeleid werken wij aan het realiseren van multifunctionele en duurzame sportaccommodaties. Ter uitvoering van het GALA akkoord werken wij samen met het sociaal domein aan het stimuleren van bewegen, onderwijskansen, ontmoeting, welzijn en gezond leven. Wij geven in 2024 uitvoering aan het opgestelde meerjarig beheer en onderhoudsplan sportvelden en sportparken. Wij voeren in 2024 het lokaal Sportakkoord uit.

Hieronder staat een resultaat die is afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 1e bestuursrapportage 2024: •

Voor 1 januari 2025 is het voorbereidingskrediet multifunctionele accommodaties sportpark Blankensteijn vastgesteld.

Rust, ruimte en recreatie • • • • • •

Uiterlijk 1 januari 2025 is het overnachtingsbeleid vastgesteld. Voor 1 januari 2025 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2024) is het beleidsplan havengebruik voor recreatieve ontwikkelingen vastgesteld. Voor 1 augustus 2024 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2024) zijn de recreatieregels voor Put Middelwaard vastgesteld. Uiterlijk 1 juli 2024 (voor prioriteitenstelling 31 december 2023) is de aankleding van Glasstad Leerdam afgerond. In 2024 realiseren we een klompenpad. Per 1 januari 2025 voeren we toeristenbelasting in bij passantensteigers/jachthavens.

Hieronder staat een resultaat die is afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 1e bestuursrapportage 2024: •

Voor 1 juli 2024 is de gewijzigde gemeenschappelijke regeling Natuur- en Recreatieschap Lingegebied vastgesteld.

Kunst en cultuur • • •

Voor 1 april 2025 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2024) zijn de twee kunstwerken in de openbare ruimte van Leerdam (project Marinus Boezem) en Vianen (project Lekbrug) geplaatst. In 2024 gaat de nieuwe stichting ‘Leerdam Glass ‘22’ verder met het stimuleren van het behoud en de ontwikkeling van het ambacht van Glasblazen, Glasslijpen en Graveren in Leerdam. We zetten ons in 2024 in om de relatie tussen de Glass Academy en Glasblazerij De Oude Horn te versterken.

38

•

In 2024 monitoren we de voortgang van de in 2021 gestarte ontwikkeling van de website www.kunstcultuurvhl.nl.

Hieronder staat een resultaat die is afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 1e bestuursrapportage 2024: •

In 2024 (voor prioriteitenstelling 2022) stellen we de toekomstvisie voor party en cultureel centrum Het Dak vast.

39

Programma F – Algemene dekkingsmiddelen (en overhead) Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 23 Bestuurlijke resultaten Financiële mutaties x € 1.000,-

9% € 2.000

1.198 1.185

€ 1.400 91%

€ 800 € 200

13

-€ 400 Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen

-€ 1.000 Lasten

Baten

Saldo

2. Bestuurlijke verantwoording In programma F staan 23 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen er 17 volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 4 resultaten zijn behaald. De 2 uitzonderingen worden hieronder toegelicht.

Economie en werken •

Uiterlijk 1 juli 2024 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2024) is de vaststelling van P B C de update beleidsvisie 5G gereed. Later dit jaar en komend jaar gaan providers aan de slag met de uitrol van 5G. Daarin speelt de gemeente een rol. In de zogenaamde routekaart uitvoering 5G is die rol en zijn de vervolgstappen beschreven. De routekaart stelt het college uiterlijk medio september vast. De raad wordt met een raadsinformatiebrief op de hoogte gebracht. • Realisatie van een nieuw werklandschap in Meerkerk. P B C De vertraging is ontstaan door netwerkcongestie. We starten een pilot met bedrijven. Het doel van de pilot/het nadere onderzoek is om te kijken of er mogelijkheden zijn voor een haalbare, stabiele en betrouwbare alternatieve energievoorziening.

40

3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) F: 'Algemene dekkingsmiddelen (en overhead)'

Lasten

Baten

Saldo

waarvan

S/I

Reserves Primaire begroting (inclusief bijdragen reserve) Raadsbesluiten 2024 Mutaties 1e berap 2024 Actuele begroting 2024

36.067

-132.394

-102.058

-5.731

7.059 477 43.603

-11.999 -4.310 -148.703

-4.939 -3.833 -110.830

-3.858

Mutaties tot € 25.000 Budgetneutrale wijziging kunst en cultuur Verbetertraject bestuurlijke besluitvorming

29 5 24

0 0 0

29 5 24

S I

Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Verkoop machines/voertuigen wijkteams Budget maatwerkvoorzieningen WMO

-40 0 -40

-35 -35 0

-75 -35 -40

I S

Mutaties vanaf € 50.000 Aanpassing budgetten vastgoed Gemeentefonds meicirculaire Voorlopige aanslag vennootschapsbelasting Dekking VPB via reserve grondexploitatie Reis en verblijfkosten Opbrengst onroerende zaak belasting Treasury: kapitaallasten en dividend

24 71 0 220 0 150 0 -416

-1.163 0 -1.364 0 -220 0 167 254

-1.139 71 -1.364 220 -220 150 167 -162

S I I I I I I

13

-1.198

-1.185

43.616

-149.901

-112.016

Mutaties 2e berap totaal Begroting na 2e berap

-220

Per saldo is er sprake van een voordeel van € 1.185.000.

Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven van mutaties vanaf € 50.000 (vaststelling gemeenteraad) ● Aanpassing budgetten gebouwen 71 N De budgetten van gebouwenbeheer zijn tegen het licht gehouden. Daaruit blijkt dat met name energiekosten en huuropbrengsten aanpassing behoeven. Dat leidt op sommige programma’s tot een voordeel en op sommige tot een nadeel. Op dit programma is een nadeel van € 71.000 door hogere energiekosten op de werven en het stadskantoor Vianen. ● Gemeentefonds meicirculaire 1.364 V De mutatie voor het uitkeringsjaar 2024 is gebaseerd op de uitkomsten van de meicirculaire 2024. Daarbij sluiten we aan op de tekst van de ‘Raadsinformatiebrief (RIB) meicirculaire Gemeentefonds 2024’ die 20 juni naar de gemeenteraad is gezonden. De meicirculaire 2024 laat voor 2024 een positief resultaat zien van € 1,3 miljoen ten opzichte van de septembercirculaire 2023. In de eerste bestuursrapportage 2024 is de septembercirculaire 2023 verwerkt. De toename wordt veroorzaakt door de actualisatie van de uitkeringsbasis (aantallen inwoners, jongeren, ouderen, OZB-aftrek etc.), doordat de onderuitputting van het BTW Compensatiefonds in 2023 hoger is geweest dan in september 2023 nog werd verwacht en door de vergoeding via het gemeentefonds van een aantal taakmutaties. Tegenover de vergoeding staan uitgaven op andere programma’s.

Het betreft budgetten voor werkdrukverlaging jeugdbescherming (€ 89.000), een budget voor anti-discriminatie voorzieningen (€ 8.400) en uitvoeringskosten omgevingswet (€ 254.000). Het budget voor aanpak armoede en schulden (€ 84.000) en een drietal kleine mutaties (totaal € 24.000) die in de RIB ook worden benoemd zijn niet nodig in 2024 en vallen zodoende vrij.

41

Daarnaast zijn door actualisering van het gemeentefonds voor de uitkeringsjaren 2022 en 2023 nog nabetalingen ontvangen van per saldo € 64.300. De mutatie wordt als incidenteel aangemerkt omdat de effecten van de meicirculaire voor de jaren 2025-2028 direct in de begroting worden verwerkt (zie ook RIB). ● Vennootschapsbelasting 0 Sinds 2016 zijn gemeenten belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Daar waar de gemeente optreedt als ondernemer, geldt er een belastingplicht voor de vennootschapsbelasting. Concreet is dat het geval voor een drietal processen t.w. 1. Verkoop van her te gebruiken afval (VANG), 2. Reclameopbrengsten en 3. Grondexploitaties. Ten aanzien van de verkoop van afval heeft de gemeente geen zaken die hieronder vallen. Immers de verkoop van afval geschiedt via de GR Waardlanden. Wel is er belastingplicht ten aanzien van de verhuur van reclamemasten/zuilen. Hiervoor zijn aanslagen ontvangen en betaald, binnen het budget van € 100.000. Hierover lopen bezwaar- en beroepsprocedures met de belastingdienst. Dit omdat gemeenten, waaronder Vijfheerenlanden van mening is dat hier sprake is van normaal vermogensbeheer en dat valt niet onder de belastingplicht. Voor grondexploitaties neemt onze gemeente wel deel aan het economisch verkeer en zal er bij winsten vennootschapsbelasting betaald moeten worden. Voor 2023 wordt er een fiscale winst verwacht.

Daarom is om een voorlopige aanslag gevraagd en ontvangen. Het gaat om een bedrag van € 220.000. We hebben dit verzoek gedaan omdat er een wettelijke rente betaald moet worden van 8% over het belastbare bedrag. Afwachten tot de definitieve aanslag 2024 leidt dan tot een extra belastingrente van circa € 20.000. De aanslag wordt niet eerder opgelegd dan voorjaar 2025. Met deze voorlopige aanslag voorkomen we in elk geval een bedrag aan te betalen heffingsrente. Indien de werkelijke aanslag onverhoopt toch lager uitvalt, zal het teveel betaalde terugbetaald worden. Omdat resultaten uit de grondexploitatie worden verrekend met de algemene reserve grondexploitaties, wordt ook de belastingdruk op de Vennootschapsbelasting verrekend met deze reserve. ● Reis- en verblijfkosten 150 N In de begroting 2024 is een budget opgenomen voor het verantwoorden van de reis- en verblijfskosten van het personeel van gemeente Vijfheerenlanden. In verband met het wettelijk verhogen van de onbelaste km-vergoeding van € 0,19 naar € 0,23 per kilometer en het aanpassen van de maximum grens onbelaste km-vergoeding van woon-werkverkeer is het geraamde budget in 2024 niet meer toereikend. Er wordt voorgesteld de raming met € 150.000 te verhogen. De structurele effecten worden opgenomen in de begroting 2025.

● OZB 167 N Na controle van gegevens die betrekking hebben op coderingen van objecten en afbakening van objecten in de WOZ-administratie (waardering onroerende zaken) is geconstateerd dat deze voor een aantal objecten niet juist zijn verwerkt in 2024. Dit heeft betrekking op de verzorgingstehuizen, bouwterreinen en een aantal boerderijen (aantal 72) binnen onze gemeente. Bij het opstellen belastingopbrengsten woningen en niet-woningen voor 2024 is nog uitgegaan van de onjuiste codering en afbakening. Na de correctie in de WOZadministratie in 2024 is inzichtelijk geworden dat de raming van de opbrengst van de onroerendezaakbelasting woningen incidenteel met € 61.000 kan worden verhoogd. Daarnaast wordt voorgesteld de raming van de onroerendezaakbelasting niet-woningen incidenteel te verlagen met € 228.000. Samen resulteert dit in nadelige resultaat van € 167.000.

42

4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma F Financieel gezond • • • • • • • • •

We houden de solvabiliteit in stand door het jaarlijks toevoegen van zich voordoende rekeningvoordelen aan de algemene reserve en/of bestemmingsreserves. In 2024 vernieuwen we de opzet van de Kadernota, Programmabegroting, Bestuursrapportage en Jaarstukken. Daarbij verbeteren wij de sturingsinformatie en bestuurlijke achtergrondinformatie voor gemeenteraad, college en organisatie. We hanteren een uitgangspunt van 100% kostendekkendheid voor leges en heffingen. Dat betreft in ieder geval de afvalstoffenheffing en de rioolheffing alsook de bouwleges. We indexeren jaarlijks de opbrengst van onze belastingen ter compensatie van loon- en prijsontwikkelingen. Voor 1 januari 2025 is de financiële verordening vastgesteld. Voor 1 augustus 2024 is de controleverordening vastgesteld door de gemeenteraad. Voor 1 december 2024 is de begroting 2025-2028 vastgesteld. Voor 1 december 2024 is de 2e bestuursrapportage 2024 vastgesteld. Voor 1 januari 2025 is de belastingverordening vastgesteld.

Hieronder staan drie resultaten die zijn afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 2e bestuursrapportage 2024: • • •

Voor 15 juli 2024 is de jaarrekening 2023 vastgesteld. Voor 1 augustus 2024 is de 1e bestuursrapportage 2024 vastgesteld. Voor 1 augustus 2024 is de kadernota 2025-2028 vastgesteld.

Economie en werken • • • • • • • •

In 2024 (voor prioriteitenstelling 2022) volgt er een herijking van de afspraken uit het onderzoek afsluiting Noordplein Vianen. Uitgifte kavels werklandschap Meerkerk IVa zal in 2026 gerealiseerd zijn. In 2024 realiseren we het werklandschap Gaasperwaard III voor de uitgifte van kavels voor bedrijven. Wij streven een verdere verbetering van de organisatiegraad van ondernemers na in 2024. In 2024 verbeteren wij de dienstverlening aan ondernemers. Wij gaan de komende periode de visie ‘van bedrijventerreinen naar werklandschappen’ uitvoeren. Voor 1 januari 2025 wordt het ontwerpbesluit verklaring van geen bedenkingen afgegeven voor de aanvraag van de vestiging en uitbreiding van een niet-agrarisch bedrijf aan het Lakerveld in Lexmond. Voor 1 oktober 2024 is er een extra tariefstelling aan precariobelastingverordening vastgesteld.

Hieronder staat een resultaat die is afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 2e bestuursrapportage 2024: •

Voor 1 augustus 2024 is de ruimtelijke visie Gaasperwaard III vastgesteld.

43

Begrotingswijziging Gemeente: Dienstjaar: Raadsvergadering Onderwerp

Vijfheerenlanden 2024 14 november 2024 2e Bestuursrapportage 2024

De begrotingswijziging volgend uit de 2e bestuursrapportage 2024 staat in de tabel hieronder. Op programmaniveau en uitgesplitst naar lasten en baten omdat dit het autorisatieniveau van de gemeenteraad is. Tabel begrotingswijziging bedragen x 1.000 Pr. Omschrijving

mutaties

waarvan

exploitatie

reserve

2e berap '24

mut '24

A

Bestuur, dienstverlening en organisatie

210

B

Beheer en gebruik openbare ruimte

654

C

Sociaal Domein

10.882

1.775

D

Ruimtelijke ontwikkeling

1.045

3.705

E

Ontplooiing

274

F

Algemene dekkingsmiddelen (en overhead)

13 Lasten

A

Bestuur, dienstverlening en organisatie

B

Beheer en gebruik openbare ruimte

C

Sociaal Domein

D

13.079

5.480

-445 0 -6.266

-500

Ruimtelijke ontwikkeling

-812

-300

E

Ontplooiing

-553

F

Algemene dekkingsmiddelen (en overhead) Baten Totaal resultaat

-1.198

-220

-9.275

-1.020

3.804

4.460

44

Bijlage 1: Overzicht af te sluiten kredieten en overzicht nieuwe en te wijzigen kredieten 2A Af te sluiten investeringskredieten

omschrijving

Steigers aan de Levanger Leerdam Vervanging beschoeiing Zederik Herinrichting kon. Emmalaan fase 2-4 Natzoutstrooier Wielstrooier hydraulisch Zdr Twee sneeuwploegen DAF IVECO Twee sneeuwploegen groot Mechanische gemalen riolering js 2023 Aanpak grondwaterprobleem Lexmond 2023 Vervanging van oeverbescherming 2022

Raadsbesluit 1e berap 2023 B 20212024 22-42021 en 1e berap 2023 1e berap 2022 B20192022 B20202023 en 1e berap 2022 B 20212024 B 20232026 B20232026 en 2e berap 2023 B 2022

beschikbaar krediet

Gevolg uitgaven Gevolg restant voor t/m 2e voor na jaarlijkse berap jaarlijkse afsluiten afschrij2024 rente ving

45.000

40.000

-5.000

-167

-25

75.000

76.000

1.000

25

5

210.000

140.000

-70.000

-2.800

-350

100.000

100.000

0

0

0

60.000

51.000

-9.000

-900

-45

36.000

36.000

0

0

0

38.000

15.000

-23.000

-2.300

-115

685.000

687.000

2.000

133

10

166.000

172.100

6.100

102

31

206.500

206.500

0

0

0

2B Overzicht te wijzigen kredieten tabel 2.2 nieuwe ,te verhogen of te verlagen investeringskredieten

omschrijving

voorbereidingskrediet visie Lexmond west Vervroegde investering kunstgrasveld HSSC ‘61

voorstel nog uit te Gevolg Gevolg krediet geven -/voor voor te nog te jaarlijkse jaarlijkse muteren ontvangen afschrijving rente met

Prg

nog beschikbaar krediet

D

49.100

78.100

29.000

5.800

145

E

0

67.000

67.000

6.700

335

De toelichting bij de voorgestelde wijzigingen staat bij de programma’s D en E onder het kopje Investeringen.

45

Bijlage 2: Overzicht financiële meldingen met een structureel karakter

Programma A: Bestuur, dienstverlening en organisatie Keuring, plaatsen en verplaatsen brandkranen Snippergroenbeleid Aanpassing budgetten vastgoed Veiligheidsregio Utrecht Aanpassing budgetten burgerzaken totaal programma A Programma B: Beheer en gebruik openbare ruimte Aanpassing budgetten vastgoed Grondverkopen Beheer en overdracht volkstuinen totaal programma B

2025 5 10 54 0 -108 -38

2026 5 0 54

2027 5

2028 5

54

54

-115 -56

-115 -56

-115 -56

6 13 28 46

6

6

6

13 18

6

6

Programma C: Sociaal Domein inclusief onderwijs BWN 2e bestuursrapportage 2024: Pilot zorgfraude Kwijtschelding afvalstoffenheffing Aanpassing budgetten vastgoed Budget maatwerkvoorzieningen WMO pilot specialistisch jeugdwerk in Leerdam-West Budget projectorganisatie huisvesting specifieke doelgroepen en integratie Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) (bn) Ontwikkeling kosten geïndiceerde Jeugdhulp Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid Budget samenkracht en burgerparticipatie totaal programma C

24 53 -131 10 60

24 0 -131 10 24

24 0 -131 10

24 0 -131 10

0 0 4.500 -119 -57 4.340

0 0 4.500 -119 -57 4.251

0

0

Programma D: Ruimtelijke ontwikkeling Budget huisuitzettingen budgetneutraal Verhoging subsidie SIMAV Budget planschade budgetneutraal Aanpassing budgetten vastgoed Ophogen Plankosten UAW Dekking UAW uit reserve Wegvallen SPUK UAW Wegvallen uitgaven obv SPUK UAW Duurzaamheid (CDOKE) totaal programma D

0 4 0 -12 200 -200 200 -200 0 -7

0 4 0 -12

0 4 0 -12

0 4 0 -12

200 -200 0 -7

0 -7

0 -7

Programma E: Ontplooiing Kunst en cultuur budgetneutraal Aanpassing budgetten vastgoed SC Helsdingen personeelsbudget, budgetneutraal Subsidie Bibliotheek Lek en Ijssel SC Helsdingen energiebudget theater totaal programma E

-5 -4 0 26 -43 -27

0 -4 0 26 -43 -22

0 -4 0 26 -43 -22

0 -4 0 26 -43 -22

Programma F: Algemene dekkingsmiddelen (en overhead) budgetneutrale wijziging kunst en cultuur Aanpassing budgetten vastgoed Budget maatwerkvoorzieningen WMO Opbrengst onroerende zaak belasting totaal programma F Totaal begroting (programma's A t/m F)

5 71 -10 0 66 4.379

0 71 -10 0 61 4.245

0 0 71 71 -10 -10 0 0 61 61 4.208 4.208

4.500 4.500 -119 -119 -57 -57 4.227 4.227

46

Bijlage 3: Treasury: kapitaallasten en dividend In deze rapportage is een apart hoofdstuk voor kapitaalasten ingelast. Zo is het integrale verhaal van afschrijving en rente beter toe te lichten dan op elk programma afzonderlijk. Het heeft financiële consequenties voor alle programma’s en leidt ook tot mutaties in de voorziening riolering. Er zijn in 2024 meerdere effecten die een rol spelen. Dit hoofdstuk gaat op de effecten in. Het hoofdstuk wordt afgesloten met een tabel waarin de financiële effecten per programma en op de voorziening zijn verwerkt. De financiële vertaling naar de programma’s in de tabellen per programma verwerkt, zonder er in het programma tekstueel verder op in te gaan.

Afschrijvingslasten: voordeel € 574.000 In de financiële verordening is opgenomen dat de afschrijving op de activa plaatsvindt, het jaar volgend op het moment van investeren. Hierdoor zijn de afschrijvingslasten over 2024 gebaseerd op de activa, zoals opgenomen in de jaarrekening 2023. De gemeenteraad heeft deze jaarrekening op 9 juli vastgesteld. Met dit gegeven kunnen de afschrijvingslasten over 2024 berekend worden. Het totaal aan afschrijving over 2024 komt uit op een totaalbedrag van € 10.997.000. In de begroting 2024-2027 zijn de afschrijvingslasten gebaseerd op de werkelijk geboekte activa plus de afschrijving op geplande investeringen. Voor een deel zijn deze geplande investeringen ook gerealiseerd in 2023. Echter voor een aantal investeringen zijn de uitgaven niet in 2023 gedaan. Deze uitgaven zullen in 2024 gedaan worden of zelfs in de jaren daarna. Hieruit volgt dat de begrote afschrijvingskosten in 2024 te hoog zijn. In totaal is in de begroting 2024 een bedrag van € 11.548.000 als afschrijvingsbudget opgenomen. Dit is € 551.000 te hoog begroot. Dit bedrag wordt deels verhoogd doordat de hogere afschrijvingslasten voor riolering voor € 23.000 worden gedekt uit voorzieningen. Dit bedrag wordt onttrokken aan de voorziening Riolering. Het voordeel op het begrote resultaat bedraagt dan € 574.000.

Rente lasten: voordeel € 693.000 Een rente voordeel op ontvangen rente is ontstaan door het aanhouden van ons liquiditeitsoverschot via het schatkistbankieren. Het liquiditeitsoverschot is het gevolg van het achterblijven van investeringen. Voor het schatkistbankieren wordt een redelijke rentevergoeding (dagrente) ontvangen. Deze rentevergoeding is afhankelijk van het rentebeleid zoals die wordt gevoerd door de ECB (Europese Centrale Bank). Het saldo van het liquiditeitsoverschot en de rentevergoeding levert in 2024 een voordeel op te ontvangen rente van € 1.000.000. Dit voordeel moet als incidenteel gezien worden. Dit omdat de investeringen, op enig moment toch wel plaats gaan vinden. Daarnaast zijn de hoogte van de rentetarieven nauwelijks te voorspellen. Via het traject van ombuigingen is er al wel een deel hiervan structureel meegenomen. Doordat er hogere renteopbrengsten worden gerealiseerd, moeten we de omslagrente aanpassen. Hierdoor worden er voor 2024 geen rentelasten toebedeeld aan de taakvelden. Er wordt immers meer rente ontvangen dan betaald. Dit leidt op de taakvelden/programma’s tot een voordeel van € 1.230.000. Door overige verrekeningen leidt dat tot een nadeel op het taakveld treasury van € 1.254.000. Daarnaast wordt het rentevoordeel op de taakvelden riolering (€ 283.000) afgeroomd ten gunste van de betreffende egalisatievoorzieningen.

Per saldo een nadeel van € 307.000. Zie onderstaande tabel voor de uitwerking hiervan.

47

Tabel financiële effecten kapitaallasten per programma en voorzieningen In onderstaande tabel zijn beide bovengenoemde effecten per programma en de mutaties die verband houden met reserves en voorzieningen weergegeven. Programma (bedragen in euro’s x 1.000) Afschrijvingslasten: Programma A, afschrijving Programma A, rente Programma B, afschrijving Programma B, rente Programma C, afschrijving Programma C, rente Programma D, afschrijving Programma D, rente Programma E, afschrijving Programma E, rente Programma F, afschrijving Programma F, rente Programma F, rentebaten Totaal programma’s Verrekend met mutaties in voorzieningen Programma B; afschrijving riolering Programma B; rente riolering Totaal uit voorzieningen Mutaties in voorzieningen Voorziening riolering

Lasten 8 -27 -32 -429 -148 -388 9 -24 -101 -233 -287 -129 0 -1.781 Lasten

Baten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.254 -1.000 254 Baten

-23 283 260

0 0 0

Onttrekking

Storting 260

De bedragen uit bovenstaande tabel zijn verwerkt in de diverse programma’s. De toelichting vindt u in dit hoofdstuk.

48