1e berap 2025 raadsversie
Tekst van het document
VIJFHEERENLANDEN 1e bestuursrapportage 2025
Inhoud Inleiding...................................................................................................................................... 3 Leeswijzer................................................................................................................................... 5 Programma A – Bestuur, dienstverlening en organisatie..............................................................8 Programma B – Beheer en gebruik openbare ruimte..................................................................13 Programma C – Sociaal domein.................................................................................................. 17 Programma D – Ruimtelijke ontwikkeling...................................................................................23 Programma E – Ontplooiing....................................................................................................... 30 Programma F – Financieel gezond..............................................................................................33 Monitoring ombuigingen begrotingsjaar 2025............................................................................37 Begrotingswijziging....................................................................................................................
38 Bijlage 1: Overzicht af te sluiten kredieten en overzicht nieuwe en te wijzigen kredieten............39 Bijlage 2: Overzicht financiële meldingen met een structureel karakter......................................40 Bijlage 3: Stand van zaken ombuigingen 2025 `..........................................................................42
2
Inleiding In de bestuursrapportage wordt gekeken naar de voortgang van het beleid en de afwijkingen in de financiën van de begroting 2025. Dit gebeurt aan de hand van de stand van zaken op 1 mei 2025. 1e Bestuursrapportage 2025: beleid en resultaat 105 Bestuurlijke resultaten
8%
Financiële mutaties x € 1.000,9,905
€ 9,500
8,771
€ 7,000 € 4,500 € 2,000 92% Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-€ 500 -1,134
-€ 3,000 Lasten
Baten
Saldo
In de monitor zijn 105 te bereiken resultaten uit de begroting 2025 verwerkt. Deze worden gebruikt om college en directie stelselmatig op de hoogte te houden van de voortgang van de uitvoering van de begroting. Het college gebruikt deze monitor nu om de gemeenteraad te informeren over diezelfde voortgang. Uit de stand van zaken blijkt dat op 1 mei 2025 97 van de geformuleerde resultaten volgens planning en budget verlopen. In onderstaande tabel brengen we de voorgestelde financiële mutaties per programma in beeld. Het gaat hier alleen om de effecten voor de begroting 2025. Een deel van de meldingen heeft natuurlijk ook een structureel karakter. In bijlage 2 vermelden we daarom de meldingen met een structureel effect. De structurele effecten worden verwerkt in de kadernota en begroting 2026-2029. Pr . A B C D E F
bedragen x 1.000
Mutaties 1e
Omschrijving
berap 2025
Bestuur, dienstverlening en organisatie Beheer en gebruik openbare ruimte Sociaal Domein Ruimtelijke ontwikkeling Ontplooiing Algemene dekkingsmiddelen (en overhead) Lasten
A B C D E F
Bestuur, dienstverlening en organisatie Beheer en gebruik openbare ruimte Sociaal Domein Ruimtelijke ontwikkeling Ontplooiing Algemene dekkingsmiddelen (en overhead) Baten Totaal resultaat
499 344 5.292 3.129 1.033 -393 9.905 -137 -44 -5.156 -3.078 -305 -51 -8.771 1.134
Reserve mutaties 2025
0
-55 -134 -189 -189
3
De 1e bestuursrapportage 2025 sluit met een nadelig resultaat van € 1.134.000 vergeleken met de begroting 2025. Belangrijkste oorzaak van het resultaat is: De verwerking van het MJOP 2025 – 2028 (raadsbesluit 14 november 2024); In de rapportage is de uitkomst van de meicirculaire niet verwerkt. In afstemming met de auditcommissie en presidium is overeengekomen de financiële consequenties van de circulaire gelijktijdig met de 1 e bestuursrapportage 2025 vast te laten stellen in de raadvergadering van 3 juli 2025. Dit gebeurt aan de hand van een raadsinformatiebrief inclusief begrotingswijziging. Prognose resultaat begroting na verwerking 1e bestuursrapportage 2025
In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in het financiële effect van de 1e bestuursrapportage 2025 op de begroting 2025. Het geeft inzicht in het resultaat van de vastgestelde primaire begroting, het resultaat na verwerking 1e begrotingswijziging en het effect van de 1e bestuursrapportage 2025. Na verwerking van de effecten van de 1e bestuursrapportage 2025 ontstaat een negatief resultaat op de begroting 2025 van € 3.059.000. bedragen x 1.000 Pr .
Omschrijving
A
Bestuur, dienstverlening en organisatie
B
Beheer en gebruik openbare ruimte
C
Sociaal Domein
D
Ruimtelijke ontwikkeling
E
Ontplooiing Algemene dekkingsmiddelen (en overhead) totaal resultaat
F
Primaire begroting
Begroting incl 1e wijziging
mutaties 1e berap 2025
totaal
13.462 11.245 78.774 6.938 8.909
13.462 11.194 78.774 6.938 8.910
362 300 136 51 728
13.824 11.494 78.910 6.989 9.638
-114.424
-117.353
-444
-117.797
4.905
1.925
1.134
3.059
Bij de vaststelling van de primaire begroting 2025 is besloten het resultaat van de begroting 2025 van € 4.905.000 ten laste te brengen van de algemene reserve. Daarnaast wordt het voordeel € 2.980.000 vanuit 1e begrotingswijziging (septembercirculaire 2024) ten gunste gebracht van de algemene reserve. Prognose algemene reserve 2025: Stand x 1.000 Saldo 01-01-2025
49.621
Resultaat primaire begroting 2025
-4.905
Resultaat 1e begrotingswijziging 2025 (septembercirculaire 2024)
2.980
Resultaat 1e berap 2025: woontrainingshuis Resultaat 1e berap 2025: energienoodfonds
-55 -77
Resultaat Jaarrekening 2024 (voorlopig) Prognose resultaat algemene reserve
2.500 50.064
4
Leeswijzer De bestuursrapportage is opgebouwd volgens de programma’s uit de begroting. Per programma Beleidsinhoudelijke verantwoording De beleidsinhoudelijke verantwoording geven we via een resultaatmonitor vorm. Hierin benoemen we de resultaten die we in 2025 willen bereiken. In de resultaatmonitor staat of het resultaat volgens planning verloopt, binnen het budget blijft, wat de ontwikkelingen zijn en of er voldoende capaciteit is. Dit gebeurt met een stoplicht: groen wanneer het volgens planning en budget verloopt en er voldoende capaciteit is; oranje wanneer er risico’s zijn dat we de planning dit jaar niet halen en/of het budget dreigen te overschrijden en/of er capaciteitsproblemen kunnen ontstaan; rood wanneer we het resultaat dit jaar niet halen en/of het budget overschrijden en/of niet genoeg capaciteit hebben. De toelichting legt uit wat er aan de hand is en wat de laatste stand van zaken is. Aan het begin van de programma’s geven we alleen de afwijkingen weer. De resultaten die volgens planning en budget verlopen vermelden we aan het einde van de programmaverantwoording. Die worden weergegeven zonder verdere toelichting. Per programma geven we de belangrijkste mutaties op de budgetten weer en geven we aan of een afwijking incidenteel of structureel is.
Om een referentiekader te bieden voor die mutaties hebben we per programma een tabel opgenomen met totalen aan baten en lasten. Financiële verordening In de financiële verordening staan de uitgangspunten voor het financieel beleid, voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie. Het college informeert de gemeenteraad met deze bestuursrapportage over de realisatie van de begroting van de gemeente over de eerste vier maanden van het lopende jaar. Deze bestuursrapportage bevat een uiteenzetting over de uitvoering en het bijstellen van het beleid en een overzicht met bijgestelde ramingen. De afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten van de begrotingsposten en investeringskredieten in de begroting worden als volgt verwerkt: - afwijkingen kleiner dan € 25.000 lichten we niet toe aan college en gemeenteraad; - afwijkingen tussen € 25.000 en € 50.000 stelt het college met toelichting vast maar worden verder niet toegelicht aan de gemeenteraad; - afwijkingen groter dan € 50.000 worden, met toelichting, via de bestuursrapportage ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. Budgetneutrale mutaties Een deel van de mutaties in de begroting heeft te maken met verschuivingen van budgetten van het ene naar het andere programma.
Omdat de gemeenteraad haar budgetrecht uitoefent op programmaniveau, leggen we deze voorstellen ter instemming aan de gemeenteraad voor. Het totaaleffect op het saldo van de begroting van de budgetneutrale wijzigingen is natuurlijk nihil. Verwerking meerjarig onderhoudsplan (MJOP)
5
Op 14 november 2024 is door de raad het MJOP 2025-2028 vastgesteld. Via een amendement is gekozen voor de financiële verwerking van scenario 1. Destijds is ingeschat dat dit € 2,3 miljoen meerkosten zou opleveren, gedeeltelijk gedekt door de inzet van een stelpost van € 1 miljoen. Naar huidig inzicht is de aanpassing in totaal circa € 2 miljoen en dus € 300.000 minder dan waar in november van werd uitgegaan. De aanpassing van de begroting 2025-2028 wordt nu via deze rapportage in de begroting verwerkt. Per programma wordt de mutatie verwerkt in de financiële tabel met verwijzing naar het MJOP. Het betreft een technische verwerking van het besluit in de begroting 2025 en structureel in de begroting 2026-2029. Bij de programma’s zijn geen verdere toelichtingen van de mutaties opgenomen. Hiermee is het amendement dat eind vorig jaar is vastgesteld uitgevoerd. Op het moment dat in de kadernota 2026 over het MJOP een ander besluit wordt genomen in het kader van de ombuigingen, dan wordt dit in de 2e bestuursrapportage 2025 en/of begroting 2026 financieel verwerkt. Kritische prestatie indicatoren (KPI’s) In verband met de doorontwikkeling van de KPI’s, die worden opgenomen in de programmabegroting, is afgestemd de eerste resultaten van de doorontwikkeling op te nemen in de 1e bestuursrapportage 2025.
Hierdoor wordt de gelegenheid geboden de doorontwikkeling te evalueren en de nodige bijsturing door te voeren. De rapportage zal als een momentopname fungeren van de stand van zaken en van de toegevoegde waarde van de vernieuwde KPI’s. De peildatum van de KPI’s in deze 1e bestuursrapportage is 1 mei 2025. Indien een waarde (nog) niet bekend is wordt dit aangeduid met ‘n.n.b.’ (nog niet bekend). Dit kan het gevolg zijn van lopende analyses, ontbrekende input of een rapportageperiode die nog niet is afgesloten. Waar mogelijk is een toelichting toegevoegd en wordt aangegeven wanneer de ontbrekende gegevens beschikbaar zullen zijn. Als een waarde niet beschikbaar is en ook niet beschikbaar zal komen, wordt dit aangeduid met een 'x'. Reserves Er zijn mutaties die gedekt worden door bijdragen uit reserves dan wel die gestort worden in reserves. In besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) staat dat de gemeenteraad bevoegd is om over de reserves te beslissen. Daarom is dit als een apart beslispunt voor de gemeenteraad opgenomen. In dit voorstel betreft het mutaties op de reserve inwonersinitiatieven en de algemene reserve met betrekking tot het woontrainingshuis en het energienoodfonds. Voorzieningen In de rapportage worden diverse voorstellen gedaan met betrekking tot voorzieningen.
Dit betreft een mutatie op de voorziening pensioenen, voorziening groot onderhoud brandweerkazernes en voorziening groot onderhoud stadskantoor Vianen. Investeringen In een programma kan een apart kopje toegevoegd zijn voor investeringen. Hierin vragen we om beschikbare kredieten op te hogen (of te verlagen) of een krediet beschikbaar te stellen. Deze worden via een apart beslispunt vastgesteld. De extra kapitaallasten die ontstaan na ophoging van de kredieten, verwerken we in de begroting 2026 en verder. In deze rapportage betreft het voorstellen met betrekking tot de nieuwe website, verbeterging wegfundering, vervanging afgeschreven verhardingen en investeringen ICT. Begrotingswijziging
6
Alle mutaties van de programma’s staan in een tabel voor een begrotingswijziging, de tabel begrotingswijziging. Deze vormt de basis voor het beslispunt om de begroting te wijzigen. Bijlage 1 Overzicht af te sluiten restantkredieten en overzicht te wijzigen kredieten Uit de bijlage blijkt dat we voorstellen om 3 kredieten af te sluiten en van 5 kredieten het budget te wijzigen. Via een apart beslispunt stelt de gemeenteraad de mutaties op de investeringen vast. Bijlage 2 Overzicht structurele effecten In deze bijlage staan de structurele effecten opgenomen. De mutaties worden opgenomen in de kadernota 2026 en daarna verwerkt in de begroting 2026-2029. Bijlage 3 Overzicht ombuigingen begroting 2025 In de bijlage is een overzicht opgenomen met de stand van zaken met betrekking tot de opgenomen ombuigingen in de begroting 2025.
7
Programma A – Bestuur, dienstverlening en organisatie Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard Financiële mutaties x € 1.000,-
14 Bestuurlijke resultaten € 1,100
7%
€ 800 € 500
499 137
€ 200 -€ 100 -€ 400 93% Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-362
-€ 700 -€ 1,000 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma A staan 14 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen er 11 volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. Er zijn 2 resultaten afgerond. De uitzondering wordt hieronder toegelicht.
Dienstverlening
Uiterlijk 1 april 2025 is het uitvoeringsplan dienstverlening VHL - Volwaardig, P B C Helder en Laagdrempelig opgesteld. We hebben het uitvoeringsplan dienstverlening VHL - Volwaardig, Helder en Laagdrempelig vertraagd om het te integreren met het programma "Samen verder bouwen". Deze integratie is cruciaal voor het ontwikkelen van een dienstverlenende cultuur en het verbeteren van onze processen. Door het herontwerp van ons organisatiemodel binnen "Samen verder bouwen" stemmen we middelen en prioriteiten beter op elkaar af. We verwachten dat deze gezamenlijke aanpak onze dienstverlening versterkt. In de tweede bestuursrapportage informeren we u verder over de voortgang.
8
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) A: 'Bestuur, dienstverlening en organisatie'
Lasten
Primaire begroting (inclusief 1e wijziging) Raadsbesluiten 2025
14.834
-1.372
13.462
14.83 4
-1.372
13.462
Mutaties tot € 25.000 Opleidings- en teambuildingsbudget Griffie Aanpassing budgetten vastgoed 80 jaar Vrijheid, budgetneutraal Bijdrage buurtbemiddeling Vianen Budget opvang zwerfdieren Warmtepomp brandweer, storting in de voorziening Huuropbrengsten vastgoed programma A
63 2 22 15 0 20 4 0
-11 0 0 -15 -15 0 0 18
52 2 22 0 -15 20 4 18
S S I S S S S
Mutaties van €25.000 tot € 50.000 VRU bijstelling begroting 2025 Vergoeding arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden raadsleden Budget kwaliteit buitengebied, budgetneutraal
-35 -37
0 0
-35 -37
I
50
0
50
-48
0
-48
S S
Mutaties vanaf € 50.000 Aanpassing APPA pensioenen 2025 Budget openbare orde en veiligheid, budgetneutraal Leges reisdocumenten Bestuurlijke samenwerking Aanpassing MJOP programma A
471 123 67 76 70 135
-126 0 0 -126 0 0
345 123 67 -50 70 135
I S S S S
Mutaties 1e berap totaal
499
-137
362
Begroting na 1e berap
15.33 3
-1.509
13.824
Actuele begroting 2025
Baten
Saldo
Reserves S/I
Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 362.000.
Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad)
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling gemeenteraad)
● Aanpassing APPA pensioenen 2025 123 N De ABP-pensioenen worden met ingang van 1 januari 2025 verhoogd met 1,84%. In artikel 2.1.8 van het besluit (algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers) is bepaald dat de door een betrokkene opgebouwde pensioenaanspraken jaarlijks worden gewijzigd voor zover het ABP in het desbetreffende jaar de pensioenaanspraken van overheidswerknemers voor voorwaardelijke indexatie in aanmerking laat komen. Bij de wijziging worden het percentage, de bedragen en de ingangsdatum gehanteerd die het ABP toepast ten aanzien van een overheidswerknemer in de sector Rijk. Dat betekent dat ook de Appa-pensioenen met ingang van 1 januari 2025 worden verhoogd met 1,84%. Om te zorgen dat de voorziening pensioenen wethouders toereikend is om te voldoen aan de uitkeringsverplichting en aansluit bij de 1,84% verhoging wordt voorgesteld € 122.500 te storten in de voorziening.
9
● Budget openbare orde en veiligheid, budgetneutraal 67 N Voor de uitvoering van de werkzaamheden op het gebied van openbare orde en veiligheid is een deel van de financiële middelen begroot onder programma F. Het uitvoeringsbudget voor openbare orde en veiligheid valt echter onder programma A. Via de 1e bestuursrapportage 2025 wordt € 67.000 overgeheveld van programma F naar programma A. Hierdoor dalen de lasten bij programma F, wat een voordeel oplevert. Bij programma A stijgen de lasten, wat een nadeel is. Voor de totale begroting is het budgetneutraal. ● Leges reisdocumenten 50 V De reisdocumentenpiek houdt tot en met het eerste kwartaal van 2029 aan. Dit betekent dat we in 2025 en in de komende jaren meer legesinkomsten en afdrachten aan het Rijk hebben voor de reisdocumenten. ● Budget verkiezingen 0 In 2025 zijn er geen verkiezingen gepland. Het budget dient beschikbaar te blijven voor een eventuele, tussentijdse, Tweede Kamerverkiezing. Ook worden er dit jaar al kosten gemaakt ten behoeve van de voorbereiding voor de gemeenteraadsverkiezing van maart 2026. Deze vloeien onder andere voort uit de uitkomst van het rekenkameronderzoek. ● Bestuurlijke samenwerking 70 N De VNG vertegenwoordigt de gemeenten richting de provincie en het Rijk.
De GGU-gelden worden ingezet voor zeven onderwerpen: een krachtige lokale overheid, inclusieve samenleving, leefomgeving, lokaal bestuur en veiligheid, digitale samenleving, versterking van lokale uitvoering en organisatie. Alle gemeenten in Nederland zijn lid van de VNG en dragen sinds de afspraak in 2017 bij aan de GGU. Als gemeente betaal je een bijdrage per inwoner voor het lidmaatschap van de VNG en een bijdrage voor de Gezamenlijke Gemeente Uitvoering (GGU). In 2024 heeft de VNG een contributieverhoging voor het lidmaatschap en de GGU voorgesteld tijdens de ALV, waarmee de leden van de VNG hebben ingestemd. Voor de gemeente Vijfheerenlanden betekent dit een verhoging van het lidmaatschap met € 10.000 en een verhoging van de GGU-gelden met € 55.000. De resterende € 5.000 betreft de verhoging van 2024, die incidenteel in 2024 is opgevangen. Investeringen programma A ● Verlagen krediet nieuwe website Eind 2024 is fase 2 van de doorontwikkeling van de website gestart. Hierin worden per dorp en stad landingspagina’s gemaakt op www.vijfheerenlanden.nl. Daarnaast starten we een nieuwsbrief met het nieuws per dorp en stad gegroepeerd. Deze fase verwachten we in kwartaal 2 2025 af te ronden. Bij de 2e bestuursrapportage 2024 is een vooraankondiging gedaan dat het krediet van de website in 2025 verlaagd kan worden.
Nu er inzicht is in de nog te maken kosten 2025 kan het krediet in 2025 verlaagd worden met € 250.000 van € 700.000 naar € 450.000. Dit heeft gevolgen voor de kapitaallasten. De financiële gevolgen van de verlaging van de kapitaallasten worden verwerkt in de begroting 2026 en verder.
10
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma A De inwoners centraal
Voor 1 juli 2025 is het Gemeentewet artikel 213a onderzoek naar efficiency en effectiviteit wijken dorpsbeleid en budget inwonerinitiatieven afgerond.
Voor 1 oktober 2025 is de Inspraak- en Participatieverordening aangepast aan de Wet versterking lokale democratie en vastgesteld door de gemeenteraad.
Dienstverlening en communicatie
Voor 1 juli 2025 is het jaarverslag dienstverlening over 2024 vastgesteld door het college.
Voor 1 juli 2025 is de doorontwikkeling van de website gereed.
In 2025 starten we een pilot met nieuwsbrief op woonplaatsniveau. We evalueren de pilot in het laatste kwartaal van 2025.
Voor 1 oktober 2025 leveren we een corporate story op.
Voor 1 oktober 2025 is het besluit lokale omroep vastgesteld door de gemeenteraad.
Veiligheid
In 2025 bereiken we de doelstellingen van het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026.
Hieronder staan twee afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2025 en de 1 ste bestuursrapportage 2025:
Voor 1 maart 2025 wordt het Preventie- en Handhavingsplan alcohol vastgesteld.
Voor 1 april 2025 is het jaarverslag toezicht en handhaving in de openbare ruimte vastgesteld door het college.
Organisatie
Uiterlijk 1 april 2026 is de evaluatie afgerond van de in 2025 gestarte pilot tegen arbeidsdiscriminatie in de sollicitatieprocedure.
Voor 1 januari 2026 is het Gemeentewet artikel 213a verdiepingsonderzoek benchmark Juridische Functie afgerond.
Voor 1 juli 2025 is het programma samen verder bouwen vastgesteld door het college.
11
5. Prestatie-indicatoren In onderstaand overzicht treft u per beleidsthema de kritische prestatie-indicatoren (kpi’s) aan. Daarbij is in de laatste kolom de afkomst van de kpi weergegeven. Daarbij worden drie afkortingen gehanteerd, te weten: WSJG (waar staat je gemeente); CA (coalitieakkoord) en W (wettelijk, deze zijn al opgenomen in de begroting en jaarrekening op grond van een wettelijke verplichting). De inwoners centraal
Streefwaarde:
2021
2022
2023
2024
2025
Bron:
Aantal inwonerinitiatieven
x
107
137
70
64
16*
CA
Streefwaarde:
2021
2022
2023
2024
2025
Bron:
x
145
84
99
91
26*
CA
Dienstverlening Aantal ontvangen klachten Op informele wijze afgedane klachten (%) Veiligheid Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren)
x
94,48
94,05
91,92 93,41 95,45* CA
Streefwaarde:
2021
2022
2023
2024
n.n.b.
5
9
8
8
2025
Bron:
n.n.b. W
*Het gaat hier om de stand van zaken op 1 mei 2025.
12
Programma B – Beheer en gebruik openbare ruimte Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 9 Bestuurlijke resultaten 11%
Financiële mutaties x € 1.000,€ 1,100 € 800 € 500
344
€ 200
44
-€ 100 89% Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-€ 400
-300
-€ 700 -€ 1,000 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma B staan 9 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen 7 resultaten volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. Er is 1 resultaat afgerond. De uitzondering wordt hieronder toegelicht.
Beheer openbare ruimte Voor 1 juni 2025 wordt het hondenbeleid vastgesteld door het college. P B Besluitvorming omtrent het hondenbeleid is uitgesteld naar 1 oktober 2025 omdat de volgende processen meer tijd vragen dan beoogd:
C
Toevoegen van de hondenlosloopgebiedenkaart aan het collegevoorstel.
Opstellen van een communicatieplan om inwoners te informeren over de veranderingen.
Aanpassing van artikel 4.12 in het Omgevingsplan, zodat de opruimplicht overal binnen de bebouwde kom geldt. Dit vergt aanvullende procedures, waarvan de stappen en doorlooptijd nog worden onderzocht.
13
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) Reserve s
B: 'Beheer en gebruik openbare ruimte'
Lasten
Baten
Saldo
Primaire begroting (inclusief 1e wijziging) Raadsbesluiten 2025 Actuele begroting 2025
30.452
-19.116
11.336
30.452
-19.116
11.194
74 4 20 25 0 0 25
-12 0 0 -25 -2 15 0
62 4 20 0 -2 15 25
S I I S S I
Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Zakelijk recht gemeentegrond Publiekrechtelijke heffingen op gemeentegronden Budget kwaliteit buitengebied, budgetneutraal Onderzoek verkeersveiligheid Lexmond
129 0 41 48 40
-32 -32 0 0 0
97 -32 41 48 40
I S S I
Mutaties vanaf € 50.000 Wijziging buslijnen-netwerk Budget riolering Aanpassing MJOP programma B
142 75 -68 135
0 0 0 0
142 75 -68 135
I S S
Mutaties 1e berap totaal
344
-44
300
30.796
-19.160
11.494
Mutaties tot € 25.000 Aanpassing budgetten vastgoed Werkzaamheden PM van Gentstraat Leerdam Inhuur en grondverkoop, budgetneutraal Huuropbrengsten vastgoed programma B Vermindering leges passantenhaven Regio deal
Begroting na 1e berap
S/I
-142
Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 300.000.
Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad)
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling gemeenteraad)
● Wijziging buslijnen-netwerk 75 N Aan het einde van 2024 heeft de concessiehouder vanuit de Provincie Utrecht de wijzigingen in het buslijnen-netwerk naar ons gecommuniceerd. Hierbij zijn de wensen die de gemeente in eerdere jaren heeft aangegeven, meegenomen. Door de nieuwe routering moeten haltes van twee lijnen worden aangepast. De twee haltes bij de Clarissenhof komen te vervallen en moeten worden verwijderd. Bij de Helsdingse Achterweg moeten twee nieuwe haltes worden toegevoegd. Aan de Berchmansweg in Hoef & Haag is een nieuwe bus route gestart, waarvoor de (her)inrichting van twee van de vier haltes met (nieuwe) abri's en extra fietsenstalling nodig is. Materiaal wordt zoveel mogelijk hergebruikt. De kosten voor deze ingrepen bedragen in totaal € 75.000. ● Budget riolering 68 V Het rioleringsbudget is opnieuw beoordeeld. Hierbij is gebleken dat de kosten moeten worden aangepast, wat resulteert in een voordeel van € 68.000. Om beter inzicht te krijgen in de kosten, zullen we deze structureel opnemen, gebaseerd op de realisatie van 2024. Bij de tariefberekening zal met dit voordeel structureel rekening worden gehouden vanaf 2026.
14
Investeringen programma B ● Verbetering Wegfunderingen Het aanbrengen van de verbeterde wegfunderingen is gekoppeld aan het gemeentelijk rioleringsplan (GRP). Momenteel zijn nog niet alle rioolvervangingsprojecten, waaraan dit krediet is gekoppeld, gestart. Een deel van de projecten wordt naar 2025 of later verschoven. Hierdoor kan het krediet met € 400.000 worden verlaagd. De verlaging van de kapitaallasten wordt structureel verwerkt in de begroting 2026-2029. ● Vervangen afgeschreven verhardingen Het vervangen van oude afgeschreven verhardingen is gekoppeld aan het GRP. Momenteel zijn nog niet alle rioolvervangingsprojecten, waaraan dit krediet is gekoppeld, gestart. Een deel van de projecten wordt naar 2025 of later verschoven. Hierdoor kan het krediet met € 200.000 worden verlaagd. De verlaging van de kapitaallasten wordt structureel verwerkt in de begroting 2026-2029.
15
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma B Beheer openbare ruimte
Voor 1 oktober 2025 is het programma riolering 2025-2028 vastgesteld door de gemeenteraad.
Voor 1 december 2025 is het wegenbeleidsplan vastgesteld door de gemeenteraad.
Voor 1 januari 2026 is het programma Water vastgesteld door de gemeenteraad.
Voor 1 augustus 2025 is het dimbeleid vastgesteld door de gemeenteraad.
Hieronder staat een afgerond resultaat in de periode tussen 1 januari 2025 en de 1 ste bestuursrapportage 2025:
Voor 1 april 2025 is het beheer en beleidsplan civiele kunstwerken 2025-2028 vastgesteld.
Beheer gebouwen
In 2025 gaan we verder met de herbestemming van de achterblijflocatie in Vianen
In 2025 gaan we verder met de planontwikkeling van de achterblijflocatie in Meerkerk.
Voor 1 september 2025 is het verhuurbeleid gemeentelijk vastgoed vastgesteld door het college.
16
Programma C – Sociaal domein Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 16 Bestuurlijke resultaten
Financiële mutaties x € 1.000,€ 6,500
13%
€ 5,000
5,292 5,156
€ 3,500 € 2,000 88%
Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
€ 500 -136
-€ 1,000 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma C staan 16 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen 11 resultaten volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 3 resultaten zijn afgerond. De 2 uitzonderingen worden hieronder toegelicht.
Een leven lang ontwikkelen
Voor 1 augustus 2025 is er meer duidelijkheid over onderwijshuisvesting in Hoef en Haag.
P
B
C
In de begroting is geen rekening gehouden met het organiseren van extra onderwijshuisvesting in Hoef en Haag, bovenop de huidige voorzieningen voor onderwijs. De ontwikkeling van een extra locatie brengt mogelijk een substantiële investering mee.
Elkaar ontmoeten
Voor 1 september 2025 is de instandhouding van accommodatie dorpshuis het P B Brandpunt te Nieuwland vastgesteld. Het college is in overleg met het bestuur van het Brandpunt over de voorwaarden voor een financiële bijdrage van de gemeente tot instandhouding van het Brandpunt.
17
C
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) Reserve s
C: 'Sociaal Domein'
Lasten
Baten
Saldo
Primaire begroting (inclusief 1e wijziging) Raadsbesluiten 2025 Actuele begroting 2025
98.584
-18.943
79.641
98.584
-18.943
78.774
Mutaties tot € 25.000 Aanpassing budgetten vastgoed Huuropbrengsten vastgoed programma C Budget Gezond Actief Leven Akkoord, budgetneutraal
46 18 0 28
-46 0 -18 -28
0 18 -18 0
S S I/S
Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Aanpassing vergoedingen materiële instandhoudingen
0 0
-38 -38
-38 -38
S
Mutaties vanaf € 50.000 Ontwikkeling Beschermd Wonen (BW) Regio U16, budgetneutraal Woontrainingshuis, budgetneutraal Budgetten Arbeidsmarktregio, budgetneutraal Uitkering BUIG, budgetneutraal Budget Nationaal Programma Onderwijs, budgetneutraal Budget onderwijsachterstandenbeleid, budgetneutraal Budget algemene jeugdvoorzieningen, budgetneutraal Bezuiniging Avres bedrijfsvoering Aanpassing MJOP programma C
5.246
-5.072
174
904
-904
0
55 2.195 1.825
-55 -2.195 -1.825
0 0 0
150
-150
0
95 -152 -205 379
-95 152 0 0
0 0 -205 379
Mutaties 1e berap totaal
5.292
-5.156
136
Begroting na 1e berap
103.87 6
-24.099
78.910
Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 136.000.
Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad)
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling gemeenteraad)
● Ontwikkeling beschermd wonen (BW) Regio U16, budgetneutraal 0 Voor de doordecentralisatie van beschermd wonen in Regio U16 is voor 2025 een financiële werkbegroting opgesteld. Een onderdeel hiervan is lokaal maatwerk. Dit betreft het budget voor de doorontwikkeling en uitvoering van interventies (voorzieningen en woonzorgvormen) waarmee (herhaalde) instroom in BW kan worden voorkomen, uitstroom uit BW wordt gestimuleerd en waarmee lichtere vormen van zorg voor de doelgroep kunnen worden ingezet. Daarnaast gaat het om kosten voor het inzetten van lokale Wmo-voorzieningen ter voorkoming van instroom in BW. De totale kosten bedragen € 903.906. Dit is voor de begroting budgetneutraal omdat de uitgaven worden gedekt door een bijdrage van de gemeente Utrecht. ●
Woontrainingshuis, budgetneutraal
0
18
S/I
-867
-55
I I I S I I S I S
De activiteiten voor een woontrainingshuis vinden in 2025 plaats. Voorgesteld wordt hiervoor € 55.000 euro in te zetten. Dit is voor de begroting budgetneutraal omdat de uitgaven worden gedekt door een onttrekking aan de algemene reserve. ● Budgetten arbeidsmarktregio, budgetneutraal 0 Sinds 1 januari 2019 voert gemeente Vijfheerenlanden het budgetbeheer uit van de Arbeidsmarktregio Gorinchem. De Arbeidsmarktregio is onderdeel van de Regionale Maatschappelijke Agenda. Bij de 1e bestuursrapportage 2025 wordt voorgesteld de ontvangen inkomsten van € 2.195.342 van onder andere centrumgemeente Gorinchem en het Rijk en de verwachte uitgaven van € 2.195.342 te verantwoorden in de begroting 2025. De gelden zijn onder andere bestemd voor het bestrijden van Jeugdwerkloosheid, Doe agenda, Werkcentrum en regio-deal werken aan taal. ● BUIG uitkering, budgetneutraal 0 Voorafgaand aan het nieuwe begrotingsjaar ontvangt de gemeente een beschikking van het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid. Hierin staat dat het (voorlopige) budget voor de gebundelde uitkering Participatiewet is vastgesteld op € 15.348.300. Om het budget in de begroting 2025 hierop af te stemmen, stellen we voor om de raming van de uitgaven en inkomsten structureel te verhogen met € 1.824.600. Deze mutatie verloopt budgetneutraal.
● Gezond Actief Leven Akkoord, budgetneutraal 0 Het Rijk heeft een indexatie doorgevoerd van € 28.100 voor 2025 en € 20.000 voor 2026. Deze bedragen worden budgetneutraal in de begroting verwerkt. ● Budget nationaal programma onderwijs, budgetneutraal 0 In oktober 2022 is besloten om een programma op te zetten voor de gehele looptijd van de SPUK nationaal programma onderwijs (NPO), tot en met het einde van het schooljaar 20242025. De NPO-middelen worden in de schooljaren 2024-2025 voornamelijk ingezet voor weerbaarheid en brede talentontwikkeling. Het resterende budget van € 150.000 moet daarom worden meegenomen naar 2025. Dat wordt via deze begrotingswijziging geregeld. Als de gelden niet worden besteed aan NPO-activiteiten, geldt er een terugbetalingsverplichting. ● Budget onderwijsachterstandenbeleid, budgetneutraal 0 De gemeente Vijfheerenlanden ontvangt van het Rijk € 2.109.300 voor de uitvoering van het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) in 2025, wat een toename van € 95.195 betekent ten opzichte van de begrote middelen. Deze middelen worden besteed aan specifieke taken en achteraf verantwoord. Daarom worden de lasten in gelijke mate verhoogd, wat resulteert in een budgetneutrale wijziging. Als de gelden niet worden besteed aan OAB, geldt er een terugbetalingsverplichting voor de periode van 2023 tot en met 2026.
● Budget algemene jeugdvoorziening, budgetneutraal 0 Om praktische redenen is besloten om het budget voor maatschappelijke diensttijd en algemene jeugdvoorzieningen samen te voegen. Dit betreft een budgetneutrale wijziging. De activiteiten in het kader van de maatschappelijke diensttijd zijn beëindigd. Het saldo wordt toegevoegd aan algemene jeugdvoorzieningen. ● Bezuiniging Avres bedrijfsvoering 205 V In overeenstemming met andere deelnemende gemeenten binnen de gemeenschappelijke regeling Avres is een bezuiniging op de bedrijfsvoering overeengekomen, die in 2025 € 204.500 bedraagt. ● Budget Jeugd Bij de jaarrekening van 2024 is een aanzienlijke overschrijding van het jeugdbudget gerapporteerd. Voor de kostenontwikkeling in 2025 zijn we afhankelijk van regionale informatie (RBL), waarvan de eerste cijfers rond juni worden verwacht. De gevolgen van deze cijfers zullen worden opgenomen in de 2e bestuursrapportage 2025.
19
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma C Sociaal domein algemeen
In 2025 evalueren we de Sociaal Maatschappelijke Agenda.
Voor 1 juli 2025 is het Gemeentewet artikel 213a verdiepingsonderzoek beleid sociaal domein en sociale teams afgerond.
Hieronder staan twee afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2025 en de 1 ste bestuursrapportage 2025:
Voor 1 maart 2025 stelt de gemeenteraad de beleidsvisie versterken sociale basis vast.
Voor 1 juni 2025 is de Mantelzorgwaardering 2025 en 2026 vastgesteld door het college.
Een leven lang ontwikkelen
Voor 1 januari 2026 is de herijkte beleidsnota "Naar een goede start voor alle kinderen in de gemeente Vijfheerenlanden" vastgesteld door de gemeenteraad.
Uiterlijk 1 juni 2025 is de pilot Gro-Up geëvalueerd en is de evaluatie gedeeld met de gemeenteraad.
Onderwijs
In 2025 gaan we het onderwijshuisvestingsplan, DIHPO, met daarbij het programma onderwijshuisvesting actualiseren voor de periode 2026-2042.
Hieronder staat een afgerond resultaat in de periode tussen 1 januari 2025 en de 1 ste bestuursrapportage 2025:
Voor 1 april 2025 wordt de verordening Leerlingenvervoer vastgesteld.
Zorg en wonen
In het eerste kwartaal van 2025 ronden we de aanbesteding Wmo hulpmiddelen af en is deze geïmplementeerd.
We evalueren in 2025 de pilot “tuinkamers met aandacht”.
We zorgen in 2025 voor een kleinschalige locatie die voldoet aan de voorwaarden om passende zorg te kunnen verlenen aan Oekraïense ontheemden met een zorgvraag.
Elkaar ontmoeten
Voor 1 januari 2026 is het beleid sociale ontmoetingsplaatsen ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.
Regionale samenwerking
In 2025 is het programma basisvaardigheden (voorheen Taalpact AV) vastgesteld door het college.
Per 1 januari 2026 is de uittreding uit de stichting Beschut Werk Lekstroom (WerkwIJSS) afgerond.
20
21
5. Prestatie-indicatoren In onderstaand overzicht treft u per beleidsthema de kritische prestatie-indicatoren (kpi’s) aan. Daarbij is in de laatste kolom de afkomst van de kpi weergegeven. Daarbij worden drie afkortingen gehanteerd, te weten: WSJG (waar staat je gemeente); CA (coalitieakkoord) en W (wettelijk, deze zijn al opgenomen in de begroting en jaarrekening op grond van een wettelijke verplichting). Sociaal domein algemeen Jongeren met jeugdbescherming (%) Tevredenheid cliënt ervaringsonderzoeken Jeugd Tevredenheid cliënt ervaringsonderzoeken Wmo Een leven lang ontwikkelen Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen) Zorg en wonen Gemiddelde wachtlijst Wmo (in weken) Elkaar ontmoeten Aantal vastgestelde toekomstbestendige ontmoetingsfuncties (of nog te doen) Elke kern/woonplaats heeft een sociale ontmoetingsplek
Streefwaarde:
2021
2022
2023
2024
2025
Bron:
n.n.b.
1,1
1
1
0,9
n.n.b.
W
8
8,35
7,86
7,15
7,10
7,13*
CA
8
x
x
7,18
7,78
n.n.b.
CA
Streefwaarde:
2021
2022
2023
2024
2025
Bron:
n.n.b. Streefwaarde:
2,1 2021
1,3 2022
4,2 2023
n.n.b. 2024
n.n.b. 2025
W Bron:
6 Streefwaarde:
n.n.b. 2021
n.n.b. 2022
16 2023
8,5 2024
10* 2025
CA Bron:
x
x
x
x
x
x
CA
16
x
x
x
x
19**
CA
*Het gaat hier om de stand van zaken op 1 mei 2025. **Onder voorbehoud van het nog vast te stellen beleid sociale ontmoetingsplaatsen.
22
Programma D – Ruimtelijke ontwikkeling Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 50 Bestuurlijke resultaten € 3,600 € 3,000
8%
Financiële mutaties x € 1.000,3,129 3,078
€ 2,400 € 1,800 € 1,200 € 600 92% Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
€0
-51
-€ 600 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma D staan 50 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen 39 resultaten volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 7 resultaten zijn behaald. De 4 uitzonderingen lichten we hieronder toe.
Wonen en zorg
Ieder half jaar realiseren we de halfjaarlijkse taakstelling voor de huisvesting P B C van statushouders. Elk half jaar krijgt de gemeente vanuit het Rijk de opdracht om een aantal vergunninghouders te huisvesten. Voor het eerste half jaar van 2025 is de taakstelling vastgesteld op 61 personen. Daar komt de achterstand van 2024 nog bij, waarmee het totaal te huisvesten vergunninghouders uitkomt op 118 personen. Vanwege het niet behalen van de taakstelling in 2024, is de gemeente door de Provincie Utrecht opgeschaald naar trede 3 op de interventieladder, wat een bestuurlijk gesprek vereist, evenals het opstellen van een verbeterplan. Indien de taakstelling in het eerste half jaar niet wordt behaald, kan verdere opschaling op de interventieladder volgen.
Wij bieden asielzoekersopvang in onze gemeente volgend uit de wettelijke P B C verplichting vanuit de Spreidingswet. Bestuurlijke besluitvorming heeft plaatsgevonden op 17 april 2025. Op dit moment is het onbekend of de planning gehaald wordt wat betreft de wettelijke opgave vanuit de Spreidingswet.
Een duurzame toekomst Samen met Waardlanden moderniseren wij in 2025 onze afvalbrengstations. P B C Sinds de vaststelling van de Strategienota 2021–2025 ‘Samen voor een afvalvrije toekomst’ en het onderliggende Visiedocument Afvalbrengstations op 10 juni 2021 is modernisering van de milieustraten onderdeel van de doelstellingen van de gemeente. Eerder is de gemeenteraad geïnformeerd over het gegeven dat elke vorm van modernisering extra ruimte vereist en dat deze ruimte tot op heden niet gevonden is. Ook onderzoek naar optimalisatie van de huidige situatie heeft niet tot toekomstbestendige oplossingen geleid. De verwevenheid van de milieustraten met de gemeentewerven maakt dat de wens en de noodzaak om de milieustraten te moderniseren, met zich meebrengt dat ook de visie op de huisvesting van de wijkteams uitvoering ter sprake komt. Immers, keuzes over de toekomst van de één hebben impact op de ander. Het college heeft daarom opdracht gegeven om een integrale visie uit te werken op de modernisering van onze
23
milieustraten en de huisvesting van de wijkteams uitvoering. In het vervolgtraject zullen verschillende scenario's uitgewerkt worden, elk met hun eigen effect op onder andere inwoners, medewerkers, financiën (MJOP) en externe partners. Vervolgens kan de gemeenteraad afwegen welk scenario de voorkeur krijgt.
In de eerste helft van 2025 evalueren we samen met Waardlanden de P B C ingevoerde maatregelen uit stap 1 en 2 van de Strategienota 2021-2025 en adviseren we hoe om te gaan met diftar. Verschillende deelonderzoeken van de evaluatie van de Strategienota 2021–2025 ‘Samen voor een afvalvrije en schone gemeente’ zijn in de afrondende fase. Echter, het belangrijkste kengetal, de ontwikkeling van de kilo's restafval per inwoner, is mogelijk niet tijdig specifiek voor de gemeente Vijfheerenlanden beschikbaar, noch voor de andere Waardlandengemeenten. In het tweede kwartaal moet hier duidelijkheid over ontstaan. De tijdige evaluatie van de Strategienota, bedoeld voor het zomerreces, staat daarmee onder druk. Op 7 mei 2025 is een radenbijeenkomst gepland bij Waardlanden en worden de raden hier verder over geïnformeerd.
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) Reserve s
D: 'Ruimtelijke ontwikkeling'
Lasten
Baten
Primaire begroting (inclusief 1e wijziging) Raadsbesluiten 2025
24.884
-17.571
7.313
24.88 4
-17.571
6.938
2 2 0 0
6 0 20 -14
8 2 20 -14
S S S
Mutaties vanaf € 50.000 Aanpassing MJOP programma D Budget Lokale aanpak isolatie (LAI), budgetneutraal Budget capaciteit CDOKE, budgetneutraal Budget energie armoede, budgetneutraal Budget Soortenmanagementplan (SMP), budgetneutraal
3.128 43 1.960 783 191
-3.084 0 -1.960 -783 -191
43 43 0 0 0
S I S I
150
-150
0
Mutaties 1e berap totaal
3.129
-3.078
51
Begroting na 1e berap
28.01 3
-20.649
6.989
Actuele begroting 2025 Mutaties tot € 25.000 Aanpassing budgetten vastgoed Verlaging huisvestingvergunningen Huuropbrengsten vastgoed programma D
Saldo
S/I
-375
I
Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 51.000.
Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad)
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling gemeenteraad)
● Budget lokale aanpak isolatie (LAI), budgetneutraal 0 We ontvangen een specifieke uitkering (SPUK) voor de LAI. Momenteel bereiden we ons intensief voor om samen met de provincie en andere gemeenten tot de juiste inzet van de middelen te komen. We wachten nog op de noodzakelijke gebiedsgerichte omgevingsvergunning voor het Soortenmanagementplan (SMP). De baten en lasten van € 1.959.900 worden budgetneutraal begroot voor 2025
24
●
Budget capaciteit decentrale overheden voor klimaat en energiebeleid (CDOKE), budgetneutraal 0 De CDOKE-middelen van het Rijk voor 2023 zijn voor ongeveer de helft ingezet in 2024 om de uitvoeringscapaciteit op het gebied van duurzaamheid te versterken. Deze middelen moeten binnen drie jaar worden besteed. Nu alle medewerkers Duurzaamheid volledig zijn ingezet, worden de middelen - samen met de dekking voor het participatieproces lokaal besturen wind (LBW's) - volledig benut. De middelen voor 2024 worden uitgegeven tot eind 2026. In 2025 is een dekking van € 807.000 en eenzelfde uitgavenbudget opgenomen in de begroting. Dit wordt nu verhoogd naar een dekking van € 1.590.300 en eenzelfde uitgavenbudget. ● Budget energie armoede, budgetneutraal 0 We ontvangen een specifieke uitkering (SPUK) voor het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Momenteel bereiden we ons intensief voor om samen met de provincie en andere gemeenten tot de juiste inzet van de middelen te komen. We wachten nog op de noodzakelijke gebiedsgerichte omgevingsvergunning voor het Soortenmanagementplan (SMP). De baten en lasten van € 191.200 worden budgetneutraal begroot voor 2025. ● Budget Soortenmanagementplan (SMP), budgetneutraal 0 We wachten nog op de noodzakelijke gebiedsgerichte omgevingsvergunning voor het soortenmanagementplan (SMP).
De baten (subsidie Provincie Utrecht) en lasten van € 150.000 worden budgetneutraal begroot voor 2025.
25
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma D Samen bouwen en wonen
Voor 1 januari 2026 actualiseren wij het Reserve Fonds Volkshuisvesting.
Voor 1 januari 2026 is de beleidsregel vereveningsfonds vastgesteld door het college.
Uiterlijk 1 januari 2026 is het onderzoek naar de mogelijkheid van Skaeve Huse in de gemeente Vijfheerenlanden afgerond.
Uiterlijk in het vierde kwartaal van 2025 realiseren we flexhuisvesting voor de opvang van extra vergunninghouders.
Voor 1 januari 2026 is de visie voor Parc Merwede in Meerkerk vastgesteld.
Voor 1 januari 2026 zijn de Kaders Betaalbare Woningbouw vastgesteld.
Voor 1 juli 2025 is de Gewijzigde aanwijzingslijst adviesrecht en verplichte participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten vastgesteld door het college.
Voor 1 juli 2025 is de strategische aankoop van een locatie in de kern Hoef en Haag afgerond waarbij invulling kan worden gegeven aan maatschappelijke voorzieningen voor deze kern.
Voor 1 juli 2025 is het Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) 2025 vastgesteld door de gemeenteraad.
Hieronder staan drie afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2025 en de 1 ste bestuursrapportage 2025:
Voor 1 juli 2025 actualiseren wij de huisvestingsverordening.
Op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving stellen wij in 2025 een uitvoerings- en handhavingsstrategie vast.
Voor 1 mei 2025 is het gebiedsontwikkelingsprogramma Lexmond-West vastgesteld door het college.
Wonen en zorg
Uiterlijk 31 december 2027 realiseren we voldoende huisvesting voor sociaal en psychisch kwetsbare inwoners.
We werken verder aan de decentralisatie van Beschermd Wonen.
In 2025 geven we de ambitie "Een Thuis Voor Iedereen" vorm door woonvormen voor aandachtsgroepen te realiseren.
Voor 1 mei 2025 wordt de visie op wonen, welzijn en zorg Vijfheerenlanden 2025 vastgesteld.
Wij bieden Oekraïense ontheemden in onze gemeente en veilige plek.
Omgevingswet, -visie en -plan
Uiterlijk 1 juli 2026 is de gebiedsvisie Leerdam vastgesteld.
Voor 1 augustus 2025 is de dorps(woon)visie voor de kernen Ameide-Tienhoven vastgesteld.
Voor 1 oktober 2025 is de dorps(woon)visie voor de kern Leerbroek vastgesteld.
Als opvolging van de woonvisie wordt vanaf 2025 het volkshuisvestingsprogramma opgestart.
De woongebieden Meerkerk, Leerdam, Vianen en Hoef en Haag zetten we in 2025 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de gemeenteraad voor 1 januari 2026 de omzetting volgens de Omgevingswet vast voor de woongebieden Meerkerk, Leerdam, Vianen en Hoef en Haag.
Het buitengebied Leerdam zetten we in 2026 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de
26
gemeenteraad de omzetting volgens de Omgevingswet uiterlijk 1 januari 2027 vast voor het buitengebied Leerdam.
De centra Leerdam en Vianen zetten we in 2027 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de gemeenteraad voor 1 januari 2028 de omzetting volgens de Omgevingswet vast voor de centra Leerdam en Vianen.
Het buitengebied Vianen zetten we in 2028 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de gemeenteraad de omzetting volgens de Omgevingswet uiterlijk 1 januari 2029 vast voor het buitengebied Vianen.
De deelgebieden van de kleine kernen zetten we in 2029 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de gemeenteraad voor 1 januari 2030 de omzetting volgens de Omgevingswet vast voor de deelgebieden van de kleine kernen.
De deelgebieden bedrijventerreinen zetten we in 2030 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de gemeenteraad voor 1 januari 2031 de omzetting volgens de Omgevingswet vast voor de deelgebieden bedrijventerreinen.
Het buitengebied Zederik zetten we in 2031 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de gemeenteraad de omzetting volgens de Omgevingswet uiterlijk 1 januari 2032 vast voor het buitengebied Zederik.
In 2025 treffen we voorbereidingen voor de herinrichting van de binnenstad Leerdam, in vervolg op uitvoering van de maatregelen uit het verkeerscirculatieplan.
Hieronder staan twee afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2025 en de 1 ste bestuursrapportage 2025:
Uiterlijk 1 april 2025 stellen we de gebiedsvisie Vianen vast.
Voor 1 maart 2025 stelt de gemeenteraad dorps(woon)visie vast voor Kedichem.
Een duurzame toekomst
Gemeente Vijfheerenlanden is verantwoordelijk voor het voeren van de regie, zodat de omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) tijdig de juiste taken uitvoert.
In 2025 harmoniseren we het beleid volkstuinen.
Het programmaplan duurzaamheid wordt uiterlijk 1 juli 2025 vastgesteld door het college.
Uiterlijk 1 oktober 2025 is het beleid voor de kinderboerderijen ter vaststelling aangeboden aan het college.
Voor 1 juni 2025 is het document toekomstbestendig bouwen versie 2.0 vastgesteld door het college.
Voor 1 oktober 2025 is de gewijzigde gemeenschappelijke regeling GEVUDO vastgesteld.
Hieronder staan twee afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2025 en de 1 ste bestuursrapportage 2025:
Voor 1 maart 2025 is de Verordening Leningregeling Asbestdaken Vijfheerenlanden vastgesteld door de gemeenteraad.
Voor 1 maart 2025 is de geactualiseerde Groene Kaart vastgesteld in combinatie met de bomenverordening.
Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar
Wij implementeren in 2025 maatregelen voor de aanpak van sluipverkeer op de routes Lexmond-Meerkerk-Noordeloos en Vianen-Culemborg.
Uiterlijk 1 januari 2026 is het parkeerbeleidsplan voor Vijfheerenlanden vastgesteld inclusief maatregelenplan.
27
In 2027 wordt het OV-beleidsplan vastgesteld door de gemeenteraad.
Uiterlijk 1 januari 2026 is het fietsbeleidsplan vastgesteld door de gemeenteraad.
Uiterlijk 1 juli 2026 wordt het verkeerscirculatieplan voor de kern Vianen inclusief maatregelenplan vastgesteld door de gemeenteraad.
Vitale landbouw in een aantrekkelijk buitengebied
Voor 1 oktober 2025 is het Beleid voor Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB-beleid) vastgesteld door gemeenteraad.
Voor 1 november 2025 is het convenant Regio Deal Fundamentele Waarde(n) Groene Hart vastgesteld door het college.
28
5. Prestatie-indicatoren In onderstaand overzicht treft u per beleidsthema de kritische prestatie-indicatoren (kpi’s) aan. Daarbij is in de laatste kolom de afkomst van de kpi weergegeven. Daarbij worden drie afkortingen gehanteerd, te weten: WSJG (waar staat je gemeente); CA (coalitieakkoord) en W (wettelijk, deze zijn al opgenomen in de begroting en jaarrekening op grond van een wettelijke verplichting). Samen bouwen en wonen Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen) Nieuw gebouwde woningen Nieuw gebouwde betaalbare woningen Woningen totaal Kopers uit eigen gemeente (%) Toegewezen huurders uit eigen gemeente (%) Omvang planvoorraad t/m 2040 Omgevingswet, visie en -plan Aantal dorps- en wijkvisies (nog te doen)
Streefwaarde:
2021
2022
2023
2024
2025
Bron:
15-20
16,8
14,3
30,9
13,2
n.n.b.
W
400-425
443
373**
786
340***
n.n.b.
CA
265-300
238
238
201
129
n.n.b.
CA
n.n.b.
24.196
24.611
25.013
25.850
>50
x
50,7
x
x.
n.n.b.
WSJG
50
43
49
45
50
n.n.b.
CA
n.n.b.
x
x
x
x
4.800 CA
Streefwaarde:
2021
2022
2023
2024
2025
13
0
0
1
7
5
26.185 WSJG
Bron: CA
Wonen en zorg Streefwaarde: 2021 2022 2023 2024 2025 Bron: Aantal gehuisveste statushouders 97**** 82 65 117 92 30* CA Een duurzame toekomst Streefwaarde: 2021 2022 2023 2024 2025 Bron: Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner) 100 219 203 182 n.n.b. n.n.b. W Vergunde bijdrage RES (in Twh) 0,17 0,03 0,03 0,03 0,03 n.n.b. CA Aantal nieuw aangeplante bomen 705 495 415 882 171 n.n.b. CA Aantal vergunde innovatieve pilots energieopwekking x 0 0 0 1 0* CA Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar Streefwaarde: 2021 2022 2023 2024 2025 Bron: Verkeersongevallen (per 100.000 inwoners) x 869,8 1.003,60 1.125,70 n.n.b. n.n.b. WSJG * Het gaat hier om de stand van zaken op 1 mei 2025. ** Exclusief Huis ter Leede met 113 eenheden *** Inclusief 49 zorgappartementen in Hoef en Haag **** De achterstand bedroeg op 1 januari 2025 67 statushouders. In totaal staan we voor de uitdaging om 164 statushouders te huisvesten in 2025.
29
Programma E – Ontplooiing Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 11 Bestuurlijke resultaten
Financiële mutaties x € 1.000,1,033
€ 1,100 € 800 € 500
305
€ 200 -€ 100 -€ 400 100% Conform planning, budget en capaciteit
-€ 700
-728
-€ 1,000
Te rapporteren afwijkingen
Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma E staan 11 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen 9 resultaten volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 2 resultaten zijn afgerond.
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) Lasten
Primaire begroting (inclusief 1e wijziging) Raadsbesluiten 2025
12.043
-2.862
9.181
12.04 3
-2.862
8.910
Mutaties tot € 25.000 Lokaal Sportakkoord, Combinatiefuncties, budgetneutraal Budget Lokale omroep en media
18
-13
5
13
-13
0
5
0
5
S S
Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Aanpassing budgetten vastgoed Vervanging infill kunstgrasveld Glaspark Leerdam
-9 -49 40
0 0 0
-9 -49 40
S I
Mutaties vanaf € 50.000 Onderzoek sociale ontmoetingsplaatsen Energienoodfonds Budget Bibliotheek, budgetneutraal Aanpassing MJOP programma E Huuropbrengsten vastgoed programma E
1.023 57 77 99 791 0
-292 -57 -77 -99 0 -60
731 0 0 0 791 -60
Mutaties 1e berap totaal
1.033
-305
728
Begroting na 1e berap
13.07
-3.167
9.638
Actuele begroting 2025
Baten
Reserve s
E: 'Ontplooiing'
Saldo
S/I
-271
-57 -77
30
I I I S S
6 Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 728.000.
Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad)
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling gemeenteraad)
● Onderzoek sociale ontmoetingsplaatsen, budgetneutraal 0 In november 2023 heeft de gemeenteraad besluiten genomen over de toekomst van sociale ontmoetingsplaatsen. Die besluiten waren gebaseerd op door het inwonersberaad aangedragen aanbevelingen. Voor sommige aanbevelingen was nader onderzoek nodig of deze binnen de door de gemeenteraad gestelde randvoorwaarden zouden vallen. Voor dat onderzoek is een budget van € 60.000 beschikbaar gesteld dat wordt gedekt uit de reserve inwonersinitiatieven. In 2024 is slechts € 3.300 aangewend en dus onttrokken aan de reserve. Het restant, € 56.700, wordt in 2025 benut voor participatief onderzoek ten behoeve van sociale ontmoetingsplaatsen. Zoals geïnformeerd in de raadsinformatiebrief van februari 2025 zijn de sociale ontmoetingsplaatsen een complex thema door het ontbreken van een duidelijke begripsomschrijving, de verwevenheid met meerdere beleidsvelden, de verschillende exploitatie- en eigendomsvormen en de ontwikkelingen van dorps(woon)- en gebiedsvisies waarin aan sociale ontmoetingsplaatsen verschillende waarden worden toegekend. Voor het ontwikkelen van het beleid op de sociale ontmoetingsplaatsen wordt daarom onder andere met een extern bureau een participatief traject gestart met stakeholders. Dit is voor de begroting budgetneutraal omdat de uitgaven worden gedekt door een onttrekking aan de reserve inwonersinitiatieven.
● Energienoodfonds, budgetneutraal 0 In juni 2024 heeft de gemeenteraad een noodfonds voor dorpshuizen ingesteld voor 2024 en 2025 van € 159.000 en besloten dit fonds te dekken uit de algemene reserve. Daarvan is in 2024 € 81.500 aangewend en onttrokken aan de reserve. Het restant van € 77.100 zal in 2025 worden ingezet voor dorpshuizen die tekorten op hun exploitatie voorzien voor 2025, waarbij de tekorten veelal te maken hebben met hoge energiekosten. Dit is voor de begroting budgetneutraal omdat de uitgaven worden gedekt door een onttrekking aan de algemene reserve. ● Budget bibliotheek, budgetneutraal 0 De gemeente Vijfheerenlanden heeft van het Rijk een eenmalige specifieke uitkering en subsidie van € 98.600 ontvangen voor toekomstbestendige lokale bibliotheekvoorzieningen. Dit bedrag is in 2024 ontvangen. De middelen worden besteed aan specifieke taken en achteraf verantwoord. In 2024 zijn er geen bestedingen voor gedaan. De regeling heeft tot doel bij te dragen aan het realiseren van toekomstgerichte bibliotheekvoorzieningen in gemeenten en loopt door tot en met 2025. Het betreft een budgetneutrale wijziging. Als de gelden niet worden besteed aan de bibliotheek, geldt er een terugbetalingsverplichting.
● Huuropbrengsten vastgoed programma E 60 V De huuropbrengsten die voorheen begroot stonden waren gebaseerd op historische inkomsten in plaats van werkelijke huurovereenkomsten. Om meer grip en inzicht te krijgen op de huurinkomsten is een raming opgesteld op basis van de meest recente huurovereenkomsten. Voor programma E betekent dit een verhoging van de baten met € 60.000.
31
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma E Sport en bewegen
In het tweede kwartaal van 2025 worden de vernieuwingen van Berenschot en Het Dak te Leerdam vastgesteld door de gemeenteraad.
In 2026 stelt de gemeenteraad een plan vast voor de ontwikkeling van multifunctionele accommodaties op sportpark Blankensteijn in Vianen.
In 2026 stelt de gemeenteraad een plan vast voor de ontwikkeling van club- en kleedgebouwen voor HSSC’61 in Hei- en Boeicop.
In 2026 stelt de gemeenteraad, in samenwerking met LHV de Snoek, een gezamenlijke visie vast voor de herontwikkeling van het eiland in Leerdam.
Hieronder staat een afgerond resultaat in de periode tussen 1 januari 2025 en de 1 ste bestuursrapportage 2025:
Uiterlijk 1 april 2025 informeren wij de gemeenteraad over de uitkomsten naar de zwemvaardigheid en het (mogelijke) vervolg met een visie op schoolzwemmen.
Rust, ruimte en recreatie
De nadere regels subsidie recreatie en toerisme wordt in 2025 aangepast op basis van het herijken van vier waarderingssubsidies.
20% van de inwoners herkent in 2025 het merk tussen Lek & Linge. In 2025 volgt een nieuwe meting.
In 2025 evalueren we de gemeenschappelijke regeling Natuur- en Recreatieschap Lingegebied
Hieronder staat een afgerond resultaat in de periode tussen 1 januari 2025 en de 1 ste bestuursrapportage 2025:
Uiterlijk in het 1e kwartaal van 2025 is het beleidskader verblijfsrecreatie Vijfheerenlanden 20252035 vastgesteld.
Kunst en cultuur
Voor 1 september 2025 zijn de twee kunstwerken in de openbare ruimte van Leerdam (project Marinus Boezem) en Vianen (project Lekbrug) geplaatst.
In 2025 worden minimaal 10 initiatieven gehonoreerd met het Kunst & Cultuurfonds Vijfheerenlanden.
32
Programma F – Financieel gezond Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 5 Bestuurlijke resultaten
Financiële mutaties x € 1.000,€ 800 444
€ 500 € 200
51
-€ 100 -€ 400 100% Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-€ 700
-393
-€ 1,000 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma F staan 5 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen 4 resultaten volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 1 resultaat is afgerond.
33
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) F: 'Algemene dekkingsmiddelen (en overhead)'
Lasten
Baten
Saldo
Reserves
Primaire begroting (inclusief 1e wijziging) Raadsbesluiten 2025 Actuele begroting 2025
33.565
-145.226
-111.661
-5.692
33.565
-145.226 -117.353
Mutaties tot € 25.000 Aanpassing budgetten vastgoed CV Ketels stadkantoor Vianen, storting in de voorziening Uitvoeringskosten WOZ Reclameopbrengsten en aanbesteding, budgetneutraal Huuropbrengsten vastgoed programma F Aan-Uit net stroompunten
60 3
-11 0
49 3
2
0
2
15 20 0 20
0 -20 9 0
15 0 9 20
Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Contributie Bedrijven Investeringszone (BIZ), budgetneutraal
40
-40
0
40
-40
0
Mutaties vanaf € 50.000 Budget openbare orde en veiligheid, budgetneutraal Aanpassing MJOP programma F
-493 -67 -426
0 0 0
-493 -67 -426
Mutaties 1e berap totaal
-393
-51
-444
Begroting na 1e berap
33.172
S S S S S S
S
S S
-145.277 -117.797
Per saldo is er sprake van een voordelig resultaat van € 444.000.
Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad)
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling gemeenteraad)
● Budget openbare orde en veiligheid, budgetneutraal 67 V Voor de uitvoering van de werkzaamheden op het gebied van openbare orde en veiligheid is een deel van de financiële middelen begroot onder programma F. Het uitvoeringsbudget voor openbare orde en veiligheid valt echter onder programma A. Via de 1e bestuursrapportage wordt € 67.000 overgeheveld van programma F naar programma A. Hierdoor dalen de lasten bij programma F, wat een voordeel oplevert. Bij programma A stijgen de lasten, wat een nadeel is. Voor de totale begroting blijft het echter budgetneutraal. Investeringen programma F ● Verlagen investeringskrediet vervanging laptops en toebehoren 2024 Dit krediet kan worden verlaagd. Dit is mogelijk omdat we een duidelijker beeld hebben van de apparatuur die nodig is voor de vervanging en daarmee ook van de mogelijke kosten hiervoor. Voorgesteld wordt het krediet met € 90.000 te verlagen. De lagere kapitaallasten worden structureel verwerkt in de begroting 2026-2029.