1e berap 2024 raadsversie
Tekst van het document
VIJFHEERENLANDEN 1e bestuursrapportage 2024
Inhoud
Leeswijzer ..............................................................................................................................3 Inleiding ..................................................................................................................................5 Programma A – Bestuur, dienstverlening en organisatie ...............................8 Programma B – Beheer en gebruik openbare ruimte ......................................12 Programma C – Sociaal domein .................................................................................16 Programma D – Ruimtelijke ontwikkeling ............................................................23 Programma E – Ontplooiing .........................................................................................28 Programma F – Algemene dekkingsmiddelen (en overhead) .....................32 Stand van zaken prioriteitsstelling per 1 mei 2024 .........................................37 Begrotingswijziging .........................................................................................................38 Bijlage 1: Overzicht af te sluiten kredieten en overzicht nieuwe en te wijzigen kredieten ............................................................................................................39 Bijlage 2: Overzicht financiële meldingen met een structureel karakter
...................................................................................................................................................40
2
Leeswijzer De bestuursrapportage is opgebouwd volgens de programma’s uit de begroting. Per programma Beleidsinhoudelijke verantwoording De beleidsinhoudelijke verantwoording geven we via een resultaatmonitor vorm. Hierin benoemen we de resultaten die we in 2024 moeten bereiken. Dit jaar zijn we gestart om onze bestuurlijke resultaten beknopt en uniform te rapporteren. Dit zorgt voor de verschillende niveaus van abstractie tussen de programma’s. In de resultaatmonitor staat of het resultaat volgens planning verloopt, binnen het budget blijft, wat de ontwikkelingen zijn en of er voldoende capaciteit is. Dit gebeurt met een stoplicht: • groen wanneer het volgens planning en budget verloopt en er voldoende capaciteit is; • oranje wanneer er risico’s zijn dat we de planning dit jaar niet halen en/of het budget dreigen te overschrijden en/of er capaciteitsproblemen kunnen ontstaan; • rood wanneer we het resultaat dit jaar niet halen en/of het budget overschrijden en/of niet genoeg capaciteit hebben. De toelichting legt uit wat er aan de hand is en wat de laatste stand van zaken is. Aan het begin van de programma’s geven we alleen de afwijkingen weer. De resultaten die volgens planning en budget verlopen vermelden we aan het einde van de programmaverantwoording. Die worden weergegeven zonder verdere toelichting.
Per programma geven we de belangrijkste mutaties op de budgetten weer en geven we aan of een afwijking incidenteel of structureel is. Om een referentiekader te bieden voor die mutaties hebben we per programma een tabel opgenomen met totalen aan baten en lasten. Financiële verordening In de financiële verordening staan de uitgangspunten voor het financieel beleid, voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie. Het college informeert de gemeenteraad met deze bestuursrapportage over de realisatie van de begroting van de gemeente over de eerste vier maanden van het lopende jaar. Deze bestuursrapportage bevat een uiteenzetting over de uitvoering en het bijstellen van het beleid en een overzicht met bijgestelde ramingen. De afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten van de begrotingsposten en investeringskredieten in de begroting worden als volgt verwerkt: - afwijkingen kleiner dan € 25.000 lichten we niet toe aan college en raad; - afwijkingen tussen € 25.000 en € 50.000 stelt het college met toelichting vast maar worden verder niet toegelicht aan de raad; - afwijkingen groter dan € 50.000 worden, met toelichting, via de bestuursrapportage ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd.
Budgetneutrale mutaties Een deel van de mutaties in de begroting heeft te maken met verschuivingen van budgetten van het ene naar het andere programma of het evenredig ophogen of verlagen van baten en lasten. Omdat de gemeenteraad haar budgetrecht uitoefent op programmaniveau uitgesplitst naar baten en lasten, leggen we deze voorstellen ter instemming aan de gemeenteraad voor. Het totaaleffect op het saldo van de begroting van de budgetneutrale wijzigingen is natuurlijk nihil. Investeringen
3
In een programma kan een apart kopje toegevoegd zijn voor investeringen. Hierin vragen we om beschikbare kredieten op te hogen (of te verlagen) of een krediet beschikbaar te stellen. Deze worden via een apart beslispunt vastgesteld. De extra kapitaallasten die ontstaan na ophoging van de kredieten, verwerken we in de begroting 2025 en verder. Voorzieningen In de rapportage worden twee voorstellen gedaan om budgetten beschikbaar te stellen voor noodzakelijk onderhoud van kerktorens en het oude stadhuis van Ameide. Dit wordt gedekt uit een bijdrage uit de voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen. Begrotingswijziging Alle mutaties van de programma’s staan in een tabel voor een begrotingswijziging, de tabel begrotingswijziging. Deze vormt de basis voor het beslispunt om de begroting te wijzigen. Bijlage 1 Overzicht af te sluiten restantkredieten en overzicht te wijzigen kredieten Uit de bijlage blijkt dat we voorstellen om 13 kredieten af te sluiten en van 7 kredieten het budget te wijzigen. Via een apart beslispunt stelt de gemeenteraad de mutaties op de investeringen vast. Bijlage 2 Overzicht structurele effecten In deze bijlage staan de structurele effecten voor de jaren 2025-2028 opgenomen. Deze worden betrokken bij het opmaken van de begroting 2025-2028.
4
Inleiding In de bestuursrapportage wordt gekeken naar beleid en financiën. Dit gebeurt aan de hand van de stand van zaken op 1 mei 2024. 1e Bestuursrapportage 2024: beleid en resultaat 173 Bestuurlijke resultaten
Financiële mutaties x € 1.000,10.787
€ 11.000
14%
8.643
€ 9.000 € 7.000 € 5.000
86%
2.144
€ 3.000 € 1.000 Conform planning, budget en capaciteit
-€ 1.000 Lasten
Te rapporteren afwijkingen
Baten
Saldo
De financiële mutaties ten opzichte van de primaire begroting: Bedragen x € 1.000 Lasten € 215.000 € 202.500 € 190.000 € 177.500 € 165.000 € 152.500 € 140.000 € 127.500 € 115.000 € 102.500 € 90.000 € 77.500 € 65.000 € 52.500 € 40.000 € 27.500 € 15.000 € 2.500 -€ 10.000
8.643
Primaire begroting
Baten
10.787
Resultaat
2.144
Mutaties 1e berap '24
In de monitor zijn 173 te bereiken resultaten uit de begroting 2024 verwerkt. Deze worden gebruikt om college en directie stelselmatig op de hoogte te houden van de voortgang van de uitvoering van de begroting. Het college gebruikt deze monitor nu om de gemeenteraad te informeren over diezelfde voortgang. De oorspronkelijke data bij de bestuurlijke resultaten binnen de zes programma's zijn in deze 1e bestuursrapportage 2024 voor het eerst weergegeven achter de
5
huidige deadlines. Oorzaken die voor een gewijzigde planning en uitvoering zorgden zijn verschillend van aard en gecommuniceerd met de gemeenteraad Vijfheerenlanden. Bijvoorbeeld door andere bestuurlijke keuzes, een andere prioritering door gewijzigde omstandigheden of door capaciteitsvraagstukken. Inmiddels is de prioriteitenstelling niet langer van toepassing. Uit de stand van zaken blijkt dat op 1 mei 2024 148 van de geformuleerde resultaten volgens planning en budget verlopen. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in het financiële effect van het resultaat van de 1e bestuursrapportage 2024 op de primaire begroting.
Pr. Omschrijving A
Bestuur, dienstverlening en organisatie
B
Beheer en gebruik openbare ruimte
C
Sociaal Domein
D
Ruimtelijke ontwikkeling
E
Ontplooiing
F
Algemene dekkingsmiddelen (en overhead) totaal resultaat
bedragen x 1.000 saldo primaire begroting
mutaties 1e berap 2024
11.208 9.778 65.929 4.858 8.072 -102.059 -2.214
totaal
78 11.286 32 9.810 1.216 67.145 85 4.943 279 8.351 -3.834 -105.893 -2.144
-4.358
In de volgende tabel brengen we de voorgestelde financiële mutaties per programma in beeld. Het gaat hier alleen om de effecten voor de begroting 2024. Een deel van de meldingen heeft natuurlijk ook een structureel karakter. In bijlage 2 vermelden we daarom de meldingen met een structureel effect. Deze betrekken we bij het opmaken van de kadernota en begroting 2025-2028. bedragen x 1.000
mut. 1e
Pr. Omschrijving
berap '24
A
Bestuur, dienstverlening en organisatie
74
B
Beheer en gebruik openbare ruimte
269
C
Sociaal Domein
5.581
D
Ruimtelijke ontwikkeling
1.943
E
Ontplooiing
300
F
Algemene dekkingsmiddelen (en overhead)
476
A
Bestuur, dienstverlening en organisatie
B
Beheer en gebruik openbare ruimte
C
Sociaal Domein
-4.365
D
Ruimtelijke ontwikkeling
-1.858
E
Ontplooiing
F
Algemene dekkingsmiddelen (en overhead)
Lasten
4 -237
-21 -4.310 Baten
Totaal resultaat
8.643
-10.787 -2.144
De 1e bestuursrapportage 2024 sluit met een voordelig resultaat van € 2.144.000 vergeleken met de primaire begroting 2024. We informeren de gemeenteraad met
6
deze rapportage over de ontwikkelingen op de uitvoering van de begroting en vragen de bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen. Belangrijke oorzaken van het resultaat zijn: • voordeel gemeentefonds; • overschrijding bij leerlingenvervoer; • overschrijding bij participatie; • verwerking cao aanpassing oktober 2024; • gunstig bedrijfsresultaat 2023 Stedin (hogere dividenduitkering). In de rapportage is de uitkomst van de meicirculaire niet verwerkt omdat deze niet tijdig beschikbaar is. De uitkomsten worden verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2024. Overzicht verloop algemene reserve: Stand x 1.000 Saldo 01-01-2024
43.033
Resultaat primaire begroting 2024
2.214
Resultaat 1e bestuursrapportage 2024
2.144 * 7.300 **
Resultaat Jaarrekening 2023 (voorlopig) Voorlopig resultaat algemene reserve *
54.691
Wordt opgenomen bij het resultaat van de Jaarrekening 2024
** Wordt opgenomen in het bestemmingsvoorstel van de Jaarrekening 2023
In de volgende hoofdstukken gaan we, naast de stand van zaken van onze geplande resultaten, in op de achtergronden van de financiële meldingen.
7
Programma A – Bestuur, dienstverlening en organisatie Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard Financiële mutaties x € 1.000,-
20 Bestuurlijke resultaten € 1.100 € 800 € 500
40%
74
€ 200 60%
-€ 100
-4
-78
Baten
Saldo
-€ 400 -€ 700 Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-€ 1.000 Lasten
2. Bestuurlijke verantwoording In programma A staan 20 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen er 12 volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. De 8 uitzonderingen worden hieronder toegelicht.
De inwoners centraal •
Voor 1 juli 2024 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2023) is het Gemeentewet P B C artikel 213a onderzoek naar efficiency en effectiviteit wijk- en dorpsbeleid en budget inwonerinitiatieven afgerond. Het onderzoek ronden we voor de zomervakantie af. Daarna volgt de bestuurlijke afstemming. Doel is om het onderzoeksrapport in september door het college te laten vaststellen. Na vaststelling bieden we het onderzoeksrapport ter informatie aan de raad aan. •
Voor 1 januari 2025 (voor prioriteitenstelling 1 juni 2023) volgt het herziene P B C programma wijk- en dorpsgericht werken In 2024 werken we verder aan de ambities uit het bestaande programma. Daarnaast is het programma toe aan een doorontwikkeling. Het programma heeft veel raakvlakken met organisatie ontwikkeling. Dit jaar neemt de organisatie daar stappen in. Daarom is het logisch om de programma's aan elkaar te koppelen. Dit zorgt ervoor dat de planning opschuift aan de hand van de organisatie ontwikkeling naar het eerste kwartaal in 2025.
Dienstverlening •
Uiterlijk 1 juli 2024 (voor prioriteitenstelling 1 maart 2024) is het uitvoeringsplan P B C dienstverlening VHL - Volwaardig, Helder en Laagdrempelig opgesteld. De werkgroep Dienstverleningsconcept (DVC) heeft een gesprek gehad met de nieuwe gemeentesecretaris en het externe adviesbureau. Tijdens dit gesprek is geconcludeerd dat het Dienstverleningsconcept als ‘los’ thema onvoldoende verbinding teweegbrengt. Het is nodig om verbinding te maken met thema’s zoals de evaluatie zelforganisatie en het medewerkersonderzoek. Er is sprake van een aantal “rode draden”, die in alle drie de onderzoeken terugkomen. Daarom is besloten om deze drie onderwerpen aan elkaar te koppelen en de vervolgacties integraal op te pakken. Deze integrale aanpak zorgt voor vertraging van het uitvoeringsplan.
8
Veiligheid •
Voor 1 april 2024 (voor prioriteitenstelling 31 december 2020) wordt het P B C Preventie- en Handhavingsplan alcohol vastgesteld. Door ziekte en prioritering van taken is dit plan vertraagd. Het plan is in concept klaar. We bieden dit plan in het tweede kwartaal van 2024 aan de gemeenteraad aan. De vertraging heeft geen consequenties. •
In 2024 geven we uitvoering aan het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026.
P
B
C
Voor Jeugd en Veiligheid, onderdeel van het Integraal Veiligheidsbeleid 2023 - 2026, willen we het volgende aangeven: De aanpak Jonge Aanwas borgen we structureel onder het thema Jeugd & Veiligheid. De bijbehorende capaciteit kon tot en met 2023 helemaal worden betaald uit de subsidie van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Deze subsidie eindigt dit jaar en biedt voor 2024 geen volledige financiële dekking. Om het programma voort te zetten, is er incidenteel budget nodig (aanvullend op de resterende subsidie).
Organisatie • Uiterlijk 1 juni 2024 leveren we de technische visie op automatisering op. P B C Dit jaar ligt de nadruk op het formuleren en opleveren van de technische visie. Deze visie vormt de basis voor een reeks aanbestedingen en leidt tot de implementatie van noodzakelijke vervangingen binnen onze netwerk infrastructuur. Het is ons doel om met deze strategische aanpak de duurzaamheid en efficiëntie van onze gemeentelijke voorzieningen te waarborgen. Door capaciteitsproblemen wordt de planning van 1 juni 2024 niet gehaald en verschoven naar 1 januari 2025 •
In 2024 vernieuwen we onderdelen van de gemeentelijke netwerkinfrastructuur P B C met aandacht voor bedrijfscontinuïteit, veiligheid en beschikbaarheid, om een betrouwbaar systeem te waarborgen. Mogelijk krijgen we te maken met een tekort aan capaciteit om de aanbestedingsprocessen voor de vervanging van onze netwerkinfrastructuur tijdig uit te voeren. Dit potentiële tekort komt door een combinatie van factoren. Zoals de complexiteit van de aanbestedingsprocedures, de vereiste technische expertise, en de huidige werkdruk op onze IT-afdeling. Het is belangrijk dat we voldoende gekwalificeerd personeel hebben om deze kritieke projecten te begeleiden, van voorbereiding tot uitvoering. Zonder de juiste capaciteit lopen we het risico op vertragingen. Het is noodzakelijk om tijdig (tijdelijk) personeel met de juiste expertise te werven. • We vervangen de hardware op de werkplek in 2024. P B C Wij streven ernaar om onze IT-infrastructuur te moderniseren om een veilige (thuis) werkomgeving te garanderen. Echter, het is niet haalbaar om dit doel volledig te realiseren in 2024. De voornaamste reden voor deze vertraging is dat momenteel niet alle (inhuur)medewerkers een laptop hebben. Dit is een essentieel onderdeel van onze strategie om flexibel (thuis) werken mogelijk te maken.
Om ervoor te zorgen dat elke (inhuur)medewerker over de benodigde middelen beschikt, vragen wij aanvullend budget aan in deze bestuursrapportage (zie programma F). Het is belangrijk dat wij deze investering doen om de veiligheid van onze gegevens te waarborgen. En om onze medewerkers de middelen te bieden die zij nodig hebben om hun werk effectief uit te voeren.
9
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) A: 'Bestuur, dienstverlening en organisatie'
Lasten
Primaire begroting Raadsbesluiten 2023 Actuele begroting 2024
12.411
-1.203
11.208
12.411
-1.203
11.208
Mutaties tot € 25.000 Aanpassing budgetjes veiligheid Regeling beveiliging decentrale bestuurders Doorontwikkeling rekenkamer Herwaardering functies griffie
33 0 7 16 10
4 4 0 0 0
37 4 7 16 10
S S S S
Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Project jonge aanwas 2024
41 41
0 0
41 41
I
Mutaties 1e berap totaal
74
4
78
0
12.485
-1.199
11.286
0
Begroting na 1e berap
Baten
Saldo
Reserves
Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 78.000. Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad) Zie tabel hierboven.
10
S/I
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma A De inwoners centraal • •
Uiterlijk 1 januari 2025 is het participatiebeleid vastgesteld door de gemeenteraad. In 2024 verbeteren we de bekendheid van het budget inwonersinitiatieven.
Dienstverlening • • •
Alle medewerkers met baliecontacten van de teams burgerzaken worden in 2024 gecertificeerd op de basismodule identiteit en identiteitsdocumenten. Alle medewerkers met baliecontacten van team burgerzaken 2e lijn worden in 2024 gecertificeerd op de vervolgmodule identiteit en identiteits- en brondocumenten. Structureel monitoren wij onze dienstverleningsprocessen in 2024 en rapporteren onze prestaties in een jaarverslag.
Communicatie • • •
In 2024 ontwikkelen we de nieuwe website verder. We houden een onderzoek onder inwoners naar hun wensen en behoeften. De uitkomsten daarvan nemen we mee bij de verdere ontwikkeling van de website. In 2024 leveren we een corporate story op. In 2024 stellen we een jaarplan op voor Duidelijke Taal. We voeren de actiepunten uit het jaarplan uit.
Veiligheid •
In 2024 voeren we de evaluatie van de integrale aanpak in de wijk De Hagen in Vianen uit.
Organisatie • • •
In het eerste kwartaal van 2024 wordt het definitief ontwerp van de nieuwe huisvesting Vijfheerenlanden ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. In 2024 nemen wij actief deel aan de strategische ontwikkeling van een e-depot (digitale archiefbewaarplaats). In 2024 starten we met de planontwikkeling van de twee achterblijflocaties in Meerkerk en Vianen.
11
Programma B – Beheer en gebruik openbare ruimte Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard Financiële mutaties x € 1.000,-
14 Bestuurlijke resultaten 0%
€ 1.100 € 800 € 500
269
237
€ 200 -€ 100
-32
-€ 400 100%
-€ 700
Conform planning, budget en capaciteit
-€ 1.000
Te rapporteren afwijkingen
Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma B staan 14 bestuurlijke resultaten. Alle 14 resultaten lopen volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit.
12
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) B: 'Beheer en gebruik openbare ruimte'
Lasten
Baten
Primaire begroting Raadsbesluiten 2023 Actuele begroting 2024
28.091
-18.311
9.780
28.091
-18.311
9.778
50 1 20 0
-15 -2 -20 9
35 -1 0 9
5
0
5
0 5 19
-2 0 0
-2 5 19
S S I I
Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Adviseur landbouw (budgetneutraal met prg F)
0 0
0 0
0 0
S
Mutaties vanaf € 50.000 Beheer gronden BOA Sluipverkeer (budgetneutraal met prg F) Evaluatie sluipverkeer Wegen
219 51 0 65 103
-222 0 0 0 -222
-3 51 0 65 -118
S S I I
Mutaties 1e berap totaal
269
-237
32
0
28.360
-18.548
9.810
0
Mutaties tot € 25.000 Kwaliteit buitengebied, aanpassing baten en lasten Joodse begraafplaatsen kleine aanpassingen budgetten openbare ruimte Correctie raming passantenhaven (budgetneutraal met prg F) Vergoeding voor water en elektra passantenhaven Onderhoud Put Middelwaard Transportkosten openbare verlichting
Begroting na 1e berap
Saldo
Reserves
S/I
-2
S I S
Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 32.000. Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad) Zie tabel hierboven.
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling raad) ● Beheer gronden 51 N Het begrote bedrag voor publiekrechtelijke heffingen is al enige jaren structureel te laag. ● BOA sluipverkeer, budgetneutraal 0 In het budget sluipverkeer is rekening gehouden met de inzet van een BOA voor een bedrag van € 50.000. De financiële middelen hiervoor worden toegevoegd aan de personeelsbegroting (programma F) en tegelijkertijd worden de loonkosten doorbelast aan programma B. Op dit programma en programma F, is dit budgetneutraal. ● Evaluatie sluipverkeer 65 N De gemeente heeft inrijverboden ingesteld op het traject Vianen-Lexmond om het sluipverkeer te weren. Dit handhaven we met camera’s. Inwoners en ondernemers uit de gemeente komen in aanmerking voor ontheffingen van de inrijverboden. Oorspronkelijk was de start eind maart 2024 maar door een voorlopige voorziening is de maatregel wat vertraagd. Omdat deze maatregel heel veel mensen treft willen we in ieder geval het eerste half jaar de effecten van de maatregel monitoren en evalueren. Hiervoor gebruiken we de al
13
geïnstalleerde camera’s, tellussen en gegevens uit de navigatiesystemen. Er is een grote behoefte aan een klankbordgroep om deze maatregel stevig te monitoren en te evalueren. De uitvoering hiervan leidt tot meerkosten, totaal € 65.000. ● Wegen 118 V In 2023 hebben we rekening gehouden met de uitgaven voor de inhuur van een projectleider en toezichthouder voor de aanleg van een glasvezelnetwerk. Omdat het project nog niet is afgerond is een deel van de inhuur extra nodig in 2024. Dit geldt ook voor de verschuldigde leges. De uitgaven (nadeel 103) en leges (voordeel 222) zijn niet verantwoord in 2023. Daarom stellen we voor om het deel dat betrekking heeft op 2024 via deze rapportage in de begroting te verwerken. Investeringen ● Krediet voertuig wijkteams uitvoering Na een aanrijding is een voertuig van de wijkteams uitvoering total loss verklaard. De vervanging van dit voertuig staat in de investeringsplanning voor 2026 voor € 45.000. Om de bedrijfsvoering te continueren is een voertuig nodig. We stellen voor om het bedrag dat voor 2026 in de investeringsplanning staat, naar voren te halen voor 2024. Bij de aanschaf van een nieuw voertuig maken we de overstap van een dieselvoertuig naar een elektrisch voertuig. De investeringsraming van € 45.000 is daarvoor niet toereikend. Daarom vragen we de gemeenteraad om een krediet van € 70.000 beschikbaar te stellen.
De kapitaallasten van € 9.100 beginnen in het jaar na de investering dus in 2025 en worden bij het opmaken van de begroting 2025-2028 verwerkt.
14
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma B Beheer openbare ruimte • • • • • • • • • • •
Tot 1 januari 2025 werken we aan de aanleg van ecologische bermen. De gemeente Vijfheerenlanden wil jaarlijks 500 meter aan “harde” oevers omvormen naar natuurvriendelijke en natuurlijke oevers. In 2022 tot en met 2025 wordt overbodige verharding omgevormd naar ecologisch groen. Zo streven we ernaar dat elk jaar 1.800 m2 verharding omgevormd wordt naar groen. In 2024 is de controle op juistheid en volledigheid van de data opgenomen in het beheersysteem afgerond. In 2024 vervangen we circa 60 verouderde lichtmasten en circa 600 verouderde armaturen. In 2024 vergroenen we het bedrijventerrein Vianen. Wij voeren het vastgestelde bomenbeleid uit in 2024. In 2024 wordt een nieuw beleid-, beheer- en vervangingsplan openbare verlichting opgesteld voor de periode 2025-2028. In 2024 voeren wij het meerjarig onderhoudsplan speelplaatsen uit. Wij voeren het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021-2025 uit. Voor 1 juli 2024 wordt de definitieve herziene tekst van de gemeenschappelijke regeling Bureau Openbare Verlichting Lek-Merwede vastgesteld.
Beheer gebouwen • • •
Voor 1 januari 2025 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2023) is de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed opgesteld. In 2024 is het nieuwe meerjarig onderhoudsplan gebouwen 2025-2028 vastgesteld. In 2024 geven we uitvoering aan het meerjarig onderhoudsplan gebouwen 2020-2024.
15
Programma C – Sociaal domein Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard Financiële mutaties x € 1.000,-
40 Bestuurlijke resultaten
18%
82%
Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
5.581
€ 6.000 € 5.250 € 4.500 € 3.750 € 3.000 € 2.250 € 1.500 € 750 €0 -€ 750 -€ 1.500
4.365
-1.216 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma C staan 40 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen er 33 volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. De 7 uitzonderingen worden hieronder toegelicht.
Sociaal domein algemeen •
Wmo-meldingen bij het Sociaal Loket worden binnen de wettelijke termijn van 6 P B C weken in behandeling genomen door de Wmo-consulenten of medewerkers van het Sociaal Loket. (voor prioriteitenstelling 1 juli 2023) Per 16 oktober 2023 is een administratieve kracht ingehuurd. Dit is om de administratieve last bij de consulenten weg te nemen. Zij kunnen zich daardoor meer richten op de inwoner en op de hulpvraag die de inwoner heeft, het daadwerkelijke onderzoek. Na een half jaar zien we de wachtlijst en hiermee de wachttijd dalen. Daarnaast is het gevolg dat de spoedmeldingen sneller opgepakt worden. Naast de inzet van de administratieve kracht zetten we ook in op extra capaciteit om de wachttijd nog verder te laten dalen. Op dit moment is de wachttijd gezakt van 16 weken naar 8 weken.
Een leven lang ontwikkelen •
In de periode van 2022 tot en met 2026 wordt de geconcretiseerde P B C huisvestingsagenda uit de oplegger DIHPO 2021-2036 uitgevoerd. De uitvoering van het DIHPO is en blijft onder druk staan. Financieel, omdat de bouwkosten nog steeds stijgen. En qua planning omdat we afhankelijk zijn van ruimtelijke procedures, welke, door de wijze waarop die in Nederland zijn vormgegeven, vooraf soms moeilijk in te schatten zijn voor wat betreft doorlooptijd (denk bijvoorbeeld aan bezwaar en beroep, flora en fauna, etc.). Ook qua capaciteit blijft het spannend, omdat de formatie voor onderwijs en projectleiding lastig – structureel - in te vullen is. Afwijkingen qua financiën en planning lopen altijd via de raad via voorstellen of raadsinformatiebrieven.
16
Wonen en zorg •
Ieder half jaar realiseren we de halfjaarlijkse taakstelling voor de huisvesting van P B C statushouders. Elk halfjaar krijgt de gemeente vanuit het Rijk de opdracht om een x aantal vergunninghouders (statushouders) te huisvesten. Voor het eerste halfjaar 2024 (2024-I) is de taakstelling vastgesteld op 63. Daarbij komt nog een achterstand van 28 personen vanuit 2023. Het totaal aantal te huisvesten vergunninghouders in 2024-I komt daarmee uit op 91 personen. Op dit moment (peildatum 25-04-2024) heeft onze gemeente 31 vergunninghouders kunnen huisvesten. Daarmee liggen we niet op schema. Bij de IND zijn aanvragen ingediend voor gezinshereniging, momenteel voor in totaal 40 personen. Indien de nareis wordt vergund door het IND, tellen deze personen mee voor onze taakstelling. Daarnaast worden er door de corporaties op korte termijn twee woningen aangeboden, in totaal voor 7 personen. Hierdoor zou het mogelijk zijn om de taakstelling van 2024I toch nog te behalen en in te lopen op de achterstand. Desondanks geven we een winstwaarschuwing af. Volgens de huidige stand van zaken is het onrealistisch dat we de planning gaan halen. Enerzijds vanwege de krapte op de woningmarkt, anderzijds vanwege de lange wachttijden bij de IND. •
Wij bieden vluchtelingen met een speciale status (Oekraïners) opvang in de P B gemeente Er is eind 2024 een overschot op het budget te verwachten. Dit komt onder andere doordat een groot deel van de opvang van de Oekraïense ontheemden gerealiseerd is in eigen vastgoed. De specificatie hiervan volgt in de tweede bestuursrapportage.
C
•
C
We werken verder aan de decentralisatie van beschermd wonen.
P
B
De gemeente heeft meer verantwoordelijkheid gekregen ten aanzien van de toegang van Beschermd wonen. Aanvragen komen nu bij de gemeente binnen. Op lokaal niveau wordt onderzocht welke hulp of ondersteuning het meest passend is. Wanneer de lokale aanpak niet voldoende is, wordt de gemeente Utrecht geadviseerd een Beschermd wonen-indicatie af te geven. In 2024 is gewerkt aan de voorbereiding van een voorziening waar kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek tijdelijk gehuisvest kunnen worden, en tijdens het verblijf gewerkt wordt aan herstel. Om voldoende passende woonplekken te creëren voor de doelgroep Beschermd Wonen zijn in U16verband afspraken gemaakt, de “contingentsafspraken”. Het blijkt in de praktijk lastig de afgesproken aantallen te behalen. De afgelopen periode is fors ingezet op bekendheid en verbetering van het proces. Naar verwachting leidt dit in 2024 tot meer huisvestingsmogelijkheden voor uitstromers Beschermd wonen. De decentralisatie van Beschermd wonen geeft gemeenten meer verantwoordelijkheden in het voorkomen van dakloosheid. In navolging van het landelijk actieplan aanpak dakloosheid, wordt in U16-verband gewerkt aan een regionaal plan aanpak dakloosheid.
Zicht op kosten •
Voor 1 juli 2024 (voor prioriteitenstelling 31 december 2022) is het Gemeentewet P B C artikel 213a onderzoek naar effectiviteit investerings- en pilotprojecten in het sociaal domein afgerond. We ronden het onderzoek voor de zomervakantie af. Daarna volgt bestuurlijke afstemming. Doel is om het onderzoeksrapport in september door het college te laten vaststellen. Daarna bieden we het onderzoeksrapport ter informatie aan de raad aan. •
De nieuwe aanbesteding (voor prioriteitenstelling 31 december 2023) “Regiotaxi P B C Utrecht 2024-2028” vindt bovenregionaal, op provinciaalniveau in de provincie Utrecht, plaats. Het betreft een aanbesteding voor doelgroepenvervoer (Wmovervoer, leerlingenvervoer en jeugdzorgvervoer) en aanvullend openbaar vervoer. De provinciale aanbesteding Regiotaxi 2024-2028 is vertraagd door bezwaarprocedures. Hierdoor is het op tijd invoeren van de nieuwe contracten Wmo-vervoer en leerlingenvervoer niet haalbaar. Daarom hebben we besloten om de start van de nieuwe contracten minimaal 5 maanden vooruit te schuiven. De huidige contracten kunnen niet verlengd worden. Daardoor moeten we overbruggingsovereenkomsten afsluiten voor het Wmo-vervoer en leerlingenvervoer.
17
We verwachten dat zorgt voor minimaal 15%-20% aan meerkosten. Daarbij hebben we te maken met extra proceskosten door een langere periode voor inkoop. En met extra kosten door de nieuwe overeenkomst met het contractmanagementbureau terwijl het huidige beheer Wmo-vervoer ook nog doorloopt. Deze incidentele overschrijdingen van vervoerskosten zijn niet begroot, maar zijn onvermijdelijk. Voor leerlingenvervoer moet de begroting 2024 om die reden incidenteel worden bijgesteld met een bedrag van € 120.000 (naast een structurele aanpassing van het budget, zie leerlingenvervoer). Binnen het begrote budget voor Wmo-vervoer is ruimte om de incidentele meerkosten op te vangen. Na de impact van covid-19 is er namelijk nog steeds sprake van een volumedaling. Daardoor is er al een aantal jaren onderbesteding van het budget.
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) C: 'Sociaal Domein'
Lasten
Baten
Saldo
Reserves
Primaire begroting Raadsbesluiten 2023 Actuele begroting 2024
82.592
-16.471
66.121
-192
82.592
-16.471
65.929
Mutaties tot € 25.000 SKJ-registraties en inhuur tolken
16 16
0 0
16 16
Mutaties van €25.000 tot € 50.000 Onderwijszorgarrangement op SBO de Brug (budgetneutraal) Leerplicht
32
-6
26
0
0
0
32
-6
26
S S
5.533 782 1.234 244 148 365 715 1.893
-4.359 0 -1.234 0 0 -365 -715 -1.893
1.174 782 0 244 148 0 0 0
S/I S S S I I I
152
-152
0
5.581
-4.365
1.216
88.173
-20.836
67.145
Mutaties vanaf € 50.000 Leerlingenvervoer Gebundelde uitkering participatiewet (budgetneutraal) Begeleide participatie Specifieke uitkeringen P-wet Budget energiearmoede 2024, budgetneutraal Ontwikkeling beschermd wonen regio U16 Arbeidsmarktregio Herschikken budgetten jeugd en maatschappelijke dienstverlening Mutaties 1e berap totaal Begroting na 1e berap
S/I
S
S
Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 1.216.000. Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad) Zie tabel hierboven.
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven van mutaties vanaf € 50.000 (vaststelling Raad) ● Leerlingenvervoer 782 N Bij het leerlingenvervoer is sprake van een nadeel. Dit komt door een aantal factoren die tot hogere kosten leiden dan begroot. Het is belangrijk dat het budget structureel wordt opgehoogd om het leerlingenvervoer op een goede manier te blijven organiseren. Oorzaken voor het te laag geraamde budget zijn: In de jaren 2021 en 2022 was een lichte toename van de totale kosten van leerlingenvervoer te zien. Het budget is toen incidenteel bijgesteld.
18
-
-
In 2023 zien we weer een stijging in de kosten door een toename van het aantal aanvragen, namelijk 20% vergeleken met 2022. Nu is duidelijk dat deze kosten niet incidenteel zijn maar structureel. Daarnaast zien wij een toename van complexe casussen binnen het leerlingenvervoer. Dit laatste vereist vaker dan de afgelopen jaren maatwerk voor (individueel) aangepast vervoer en extra inzet van onze vervoerders. Deze stijging van het aantal aanvragen en complexe casussen is ook landelijk een trend. De prijsindexatie met eenmalige tariefverhoging van 10% in 2023 en een jaarlijkse tariefverhoging van 4% is incidenteel verwerkt, maar had structureel toegevoegd moeten worden aan het budget 2024 en verder. De gemeente Vijfheerenlanden heeft sinds de aanbesteding in 2018 redelijk gunstige tarieven voor leerlingenvervoer gehad. In de tussenliggende periode zijn de loonkosten, brandstofprijzen en energiekosten fors gestegen. Daardoor is het logisch dat de tarieven mee stijgen. De tarieven stijgen naar verwachting ook bij de start van de nieuwe contracten per 1 januari 2025 en overbruggingsovereenkomsten per 1 augustus 2024. Het effect hiervan is op dit moment nog niet in te schatten. Er is sprake van een incidentele overschrijding door meerkosten die worden veroorzaakt door de provinciale aanbesteding Regiotaxi 2024-2028.
De meerkosten liggen naar verwachting tussen de 15% en 20% van het aangepast leerlingenvervoer. Dit is een incidentele verhoging die ligt tussen de €100.000 en €140.000. Een toelichting staat in de resultaatmonitor aanbesteding regiotaxi 20242028).
● Gebundelde uitkering participatiewet, budgetneutraal 0 Elk jaar ontvangt de gemeente medio september, voorafgaand aan het nieuwe begrotingsjaar, de beschikking van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daarin staat het voorlopige budget voor de gebundelde uitkering P-wet. Het budget voor de gebundelde uitkering P-wet 2023 is (voorlopig) vastgesteld op € 13.523.700. Om het budget in de begroting 2024 aan te laten sluiten op het (voorlopige) vastgestelde bedrag stellen we voor om de raming van de uitgaven en inkomsten incidenteel te verhogen met € 1.234.200. De mutatie verloopt hierdoor budgetneutraal. ● Begeleide participatie 244 N Voor de begeleiding en de uitvoering van Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en beschut werk, uitgevoerd door Avres en WIL is de gemeentelijke bijdrage te laag opgenomen in de begroting 2024 en moet structureel worden bijgesteld van € 3.350.156 naar € 3.545.859 (septembercirculaire 2023). Inclusief de bijstelling van de prijsindex bedraagt de verhogingsbijdrage € 243.903. ● Specifieke uitkeringen participatiewet 148 N Vanaf 2023 is een aantal specifieke uitkeringen Participatiewet overgeheveld naar de algemene uitkering in het gemeentefonds. Dit gaat om het klassieke re-integratiebudget en de participatiemiddelen voor de nieuwe doelgroepen begeleiding regulier en voormalig Wajong.
Bovendien is de verdeling van het cluster Participatie in de algemene uitkering herijkt. Dit betekent dat de middelen van een aantal wettelijke taken die Avres voor de gemeenten Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden uitvoert sinds 2023 niet (meer) apart te zien zijn. Bovenstaande mutatie zorgt ervoor dat de middelen voor de uitvoering van deze wettelijke taak naar de GR Avres gaan, volgens de normering van bureau Berenschot. Dit is voorgesteld aan de gemeenteraad in april 2024. ● Budget energiearmoede 2024, budgetneutraal 0 De SPUK-uitkering (specifieke uitkering) voor de aanpak van energiearmoede is niet volledig benut in 2023, het restant van €365.000 staat momenteel op de tussenrekening. Voor energiearmoede zijn geen bedragen opgenomen in de begroting van 2024. Het bedrag van €365.000 wordt nu alsnog opgenomen via de 1e bestuursrapportage als onderdeel van een budgetneutrale begrotingswijziging, zodat het restant in 2024 op een rechtmatige wijze besteed kan worden. ● Huishoudelijke ondersteuning Wmo 0 Voor huishoudelijke ondersteuning voorzien we een tekort van € 290.000 door de huidige verplichtingen. Dit is vooralsnog op te vangen binnen het totale Wmo budget. We blijven de
19
ontwikkeling van de kosten monitoren en rapporteren hierover, zo nodig, in de 2e bestuursrapportage 2024. ● Ontwikkeling beschermd wonen (bw) regio U16, budgetneutraal 0 Na de doordecentralisatie beschermd wonen regio U16 is voor 2024 een (financiële) werkbegroting opgesteld. Een onderdeel van de werkbegroting is lokaal maatwerk. Het gaat hier om budget voor de kosten van de doorontwikkeling en uitvoering van interventies (voorzieningen en woonzorgvormen). Daarmee kunnen we (herhaalde) instroom in beschermd wonen (bw) voorkomen en stimuleren we de uitstroom uit bw. Ook kunnen we daarmee lichtere vormen van zorg voor de doelgroep inzetten. Daarnaast gaat het om kosten voor het inzetten van lokale Wmo-voorzieningen om instroom in bw te voorkomen. Zie ook RIB over decentralisatie beschermd wonen van 21 november 2023. ● Arbeidsmarktregio, budgetneutraal 0 Sinds 1 januari 2019 voert de gemeente Vijfheerenlanden het budgetbeheer uit van de Arbeidsmarktregio Gorinchem. De Arbeidsmarktregio is onderdeel van de Regionale Maatschappelijke Agenda. Bij de 1e Bestuursrapportage 2024 stellen we voor om de ontvangen inkomsten en uitgaven te verantwoorden in de begroting 2024. Het gaat om verwachte inkomsten en uitgaven van € 1,893 miljoen van o.a. centrumgemeente Gorinchem en het Rijk .
De uitgaven worden besteed aan het aanpakken van jeugdwerkloosheid/jongeren aan het werk en mismatch arbeidsmarkt en verbinden van statushouders met werk. Een eventueel overschot/tekort wordt bij de jaarrekening 2024 gestort/onttrokken aan de reserve arbeidsmarktregio. ● Herschikken budgetten jeugd en maatsch. dienstverl., budgetneutraal 0 Binnen de taakvelden “Algemene jeugdvoorzieningen”, “Maatschappelijke dienstverlening” en “Maatschappelijke dienstverlening 18-“ vindt een herschikking van budgetten plaats, zodat de werkelijke uitgaven beter gerelateerd worden aan de budgetten 2024 en verder. Het totaal aan wijzigingen is budgettair neutraal en vindt plaats binnen programma C-sociaal domein.
20
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma C Sociaal domein algemeen • • • •
• • • • •
Vanaf 2022 tot en met 2026 (voor prioriteitenstelling 2019 tot en met 2021) wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van een dashboard sociaal domein. Uiterlijk 1 juli 2024 (voor prioriteitenstelling 1 juli 2022) wordt Kindcentrum Broekgraaf in Leerdam opgeleverd. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) stellen we een plan van aanpak op voor het op orde maken en versterken van ons hoofdveld (voorheen voorliggend veld/sociale basis genoemd). Samen met de gefuseerde welzijnsorganisaties, nu gezamenlijk onder de naam: Bindkracht, bekijken we voor 2024 hoe we de samenwerking met diverse onderdelen van de gemeente, zorgpartners, Avres en informele zorg kunnen verbeteren. Het Plan van Aanpak “Verbetering toegang tot Mantelzorgregelingen” is vastgesteld in 2023. De uitvoering van de actiepunten loopt door in 2024. In 2024 verduurzamen we Kindcentrum Het Kristal in Leerdam en vervangen we onderdelen in en rond het pand. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) maken we heldere prestatieafspraken met voorliggende voorzieningen en welzijnsorganisaties. In de periode van half 2023 tot eind 2025 vergroten we met het project OV-ambassadeurs de toegankelijkheid van het openbaar vervoer onder ouderen en mensen die sociale en/of mentale drempels ervaren bij het reizen met het openbaar vervoer. In 2024 hebben we een concreet opgavenplan sociaal domein opgesteld.
De programma's die hier onder vallen zitten elk in een andere fase van uitvoering. Wij nemen samen met de betrokken maatschappelijke (externe) partners en de Lekstroomgemeenten preventieve maatregelen om complexe echtscheidingen waar mogelijk te voorkomen.
Gezondheid •
• •
Wij geven samen met onze inwoners en professionals invulling aan het “Lokaal Gezondheidsbeleid in Vijfheerenlanden 2022-2027; op weg naar positieve gezondheid in een gezonde leefomgeving.” Dit doen wij in verbinding met de lokale uitwerking van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) wordt de notitie ‘Samen dementievriendelijk in Vijfheerenlanden’ opgesteld. De lokale uitwerking van het GALA wordt uitgevoerd samen met (externe) partners en inwoners. Deze lokale uitwerking van het GALA komt in plaats van het lokaal preventieakkoord. Daarnaast zal er een kerngroep GALA worden samengesteld in plaats van een kerngroep Positieve Gezondheid.
Een leven lang ontwikkelen • • •
• • •
•
De komende jaren, in ieder geval tot en met 2025, geven wij verdere uitvoering aan "Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden". In 2024 vervolgen we het proces nieuwbouw Christelijke school Eben-Haëzer in Leerbroek. In 2024 continueren we de inzet van de projectcoördinator Opgroeien om de bestaande netwerken met elkaar te verbinden zodat zij elkaar versterken en een goede basis in de samenleving vormen (onderwijs, kinderopvang, (jeugd)gezondheidszorg, jeugdhulp, sport, cultuur en geloofsgemeenschappen). In 2024 herijken we de beleidsnota "Naar een goede start voor alle kinderen in de gemeente Vijfheerenlanden". We leggen de prestatieafspraken vast in een –regionaal- kwaliteitskader en we blijven met (externe) partners werken aan meer ouderbetrokkenheid. Samen met de kinderopvangpartners werken wij in 2024 aan het verkleinen van de capaciteitstekorten bij de kinderopvang. In 2024 en 2025 wordt het project MDT(Maatschappelijke Diensttijd) Baas gecontinueerd en opgeschaald naar de regio Lekstroom. De leeftijdscategorie van de doelgroep wordt verruimd naar 15 t/m 27 jaar voor de huidige programma's. We verbinden de programma's met ander aanbod. Vanuit duurzaamheid en gezondheid streven we naar de realisatie van blauwgroene schoolpleinen.
21
•
In 2024 wordt verder uitvoering gegeven integrale plan “Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden”.
Armoede en schulden • •
In 2024 geven we uitvoering aan het actieplan armoede en schulden (2022-2026). Wij investeren in betere vroegsignalering van schulden en inzet van energiecoaches voor het ondersteunen van inwoners die met (dreigende) energiearmoede te maken hebben of gaan krijgen. We maken woningen energiezuiniger door (kleine) besparingsmaatregelen.
Wonen en zorg • • • •
In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) wordt de Woonzorgvisie aangeboden. Hier wordt ingezet op het realiseren van passende woonvormen voor doelgroepen die zorg en begeleiding nodig hebben. Uiterlijk 31 december 2027 realiseren we voldoende huisvesting voor sociaal en psychisch kwetsbare inwoners. Gedeeltelijk gebeurt dit lokaal en gedeeltelijk gebeurt dit in overleg en samenwerking met regionale partners. In 2024 geven we de ambitie "Een Thuis Voor Iedereen" vorm door woonvormen voor aandachtsgroepen te realiseren. Wij bieden asielzoekersopvang in onze gemeente als onderdeel van de provinciale opgave, die naar verwachting vanaf 2024 zal voortvloeien uit de Spreidingswet.
Regionale samenwerking • •
•
In 2024 moet het nieuwe Taalpact voor de regio AV zijn afgesloten. Wij continueren de samenwerking in de regio Lekstroom op de gebieden Jeugdhulp en Maatschappelijke Ondersteuning. Daar waar zich mogelijkheden voordoen werken we (in de regio) aan het realiseren van onze opgaven uit onze Sociaal Maatschappelijke Agenda. Voor de samenwerking in de AV-regio op het gebied van onderwijs en jeugd zijn de afspraken, die we maken in de Lekstroom regio, leidend. Binnen de Lekstroomregio zetten wij in 2024 de samenwerking voor ‘aangepast sporten’ voort.
Zicht op kosten • •
• •
In 2024 voeren we lokaal de regionale pilot aanpak zorgfraude, inclusief de aanbevelingen van de rekenkamer, uit. Met accountgesprekken en betere samenwerking tussen Sociale Teams en de Regionale Backoffice Lekstroom (RBL) borgen we de sturing op de inzet van zorg en ondersteuning door gecontracteerde partijen. We voeren accountgesprekken met aanbieders en houden hen aan de gemaakte contractafspraken. Door de ingezette lijn van beheersmaatregelen binnen het sociaal domein sturen wij krachtiger op het beheer en de inzet van de beschikbare middelen. In 2024 gaan we actief aan de slag met de landelijke Hervormingsagenda Jeugd.
22
Programma D – Ruimtelijke ontwikkeling Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 60 Bestuurlijke resultaten
12%
Financiële mutaties x € 1.000,€ 2.000
1.943 1.858
€ 1.400 88%
€ 800 € 200 -85
-€ 400 Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-€ 1.000 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma D staan 60 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen er 49 volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 4 resultaten zijn behaald. De 7 uitzonderingen lichten we hieronder toe.
Samen bouwen en wonen •
In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) stellen we de dorpsvisie Hagestein vast.
P
B
C
In 2022 zijn we gestart met de dorps(woon)visie voor Hagestein. De belangrijkste vraagstukken in de dorps(woon)visie zijn een locatie voor het Multifunctioneelcentrum met school, dorpshuis en gym- danwel sportzaal en de toekomstige woningbouwontwikkeling in Hagestein. In oktober 2023 hebben we de dorps(woon)visie afgerond en ter besluitvorming doorgestuurd naar de raad. De behandeling en besluitvorming van de dorps(woon)visie is aangehouden op verzoek van het college. Het college heeft gemeend dat besluitvorming in samenhang gezien moet worden met de besluitvorming over de locatiekeuze voor het MFC. De verwachting is dat beide voorstellen voor het zomerreces aan de raad ter besluitvorming voorgelegd worden.
Omgevingswet, -visie en -plan • Uiterlijk 1 juli 2024 stellen we de gebiedsvisie Vianen vast. P B De nota van uitgangspunten voor de gebiedsvisie Vianen zijn op 25 april vastgesteld door de gemeenteraad. Hierdoor wordt de gebiedsvisie ter vaststelling in het laatste kwartaal van 2024 aangeboden.
C
Een duurzame toekomst •
Gemeente Vijfheerenlanden is verantwoordelijk voor het voeren van de regie, zodat de omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) tijdig de juiste taken uitvoert.
P
B
C
Het uurtarief van de ODRU wordt elk jaar tijdig door middel van een kadernota vastgesteld. De gemeente kan dit daarna in de eigen kadernota meenemen. Het uurtarief voor 2024 is echter tussentijds gewijzigd. Definitieve besluitvorming daarover heeft in december 2023 plaatsgevonden. Bij de behandeling van de ‘Kadernota 2025 en wijziging uurtarief 2024’ van de ODRU heeft het college (op 7 november 2023) besloten om deze wijziging van het uurtarief mee te nemen in de 1e
23
bestuursrapportage 2024. In het raadsvoorstel is dat gemeld. In dat voorstel werd overigens nog uitgegaan van een verhoging naar € 120,50. Het algemeen bestuur van de ODRU heeft in december het uurtarief vastgesteld op € 116,00. De (extra) verhoging bedraagt daardoor € 5,50 per uur. •
In 2024 (voor prioriteitenstelling 2021) wordt verder onderzoek gedaan naar de P B C beste locatie voor de watercompensatie van 0,9 hectare in Ameide. De voortgang van dit resultaat ligt buiten onze invloedssfeer op dit moment. We wachten op de benodigde ontheffing Flora en Fauna van de provincie. Meteen nadat de ontheffing is verstrekt voert Waterschap Rivierenland dit resultaat uit. De gemeente Vijfheerenlanden levert op het moment van uitvoeren een financiële bijdrage. •
Samen met Waardlanden moderniseren wij in 2024 (voor prioriteitenstelling P B C 2023) onze afvalbrengstations. Wij verbeteren daarbij de bereikbaarheid en beperken de wachtrijen door het verbeteren van de inrichting van de stations en het vergroten van de kringloopmogelijkheden. De bereikbaarheid en de inrichting van de afvalbrengstations in Leerdam en Vianen verbeteren en de kringloopmogelijkheden verbeteren hangt samen met de ambitie om een circulair ambachtscentrum te maken. Daarvoor is veel extra ruimte nodig. Die ruimte blijkt niet eenvoudig te vinden op de huidige locaties. En tot nu toe heeft Waardlanden deze ruimte ook niet gevonden in de buurt van haar huidige locaties. In 2024 zoekt Waardlanden door naar mogelijkheden binnen en buiten de huidige locaties. De kans dat de modernisering in 2024 is uitgevoerd is nihil.
Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar •
Wij implementeren in 2024 maatregelen voor de aanpak van sluipverkeer op de P B C routes Lexmond-Meerkerk-Noordeloos en Vianen-Culemborg. Om tot een passend maatregelpakket te kunnen komen is het van belang dat de effecten van het weren van het sluipverkeer op het traject tussen Vianen en de A27 bij Lexmond meegenomen kunnen worden. Om die reden is onderzoek en aanpak uitgesteld en wordt realisatie verwacht medio 2025. • In 2024 volgt er een geactualiseerd verkeersmodel. P B C Om capaciteitsredenen is sprake van enige vertraging. Afronding actualisatie loopt daarom door tot in het eerste kwartaal van 2025.
3. Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) D: 'Ruimtelijke ontwikkeling'
Lasten
Baten
Primaire begroting Raadsbesluiten 2023 Actuele begroting 2024
28.826
-23.892
4.933
28.826
-23.892
4.858
7 7
0 0
7 7
S
1.936 78 204
-1.858 0 -204
78 78 0
S I
150
-150
0
961 993 -450 1.943
-961 -993 450 -1.858
0 0 0 85
0
30.769
-25.750
4.943
0
Mutaties tot € 25.000 Toezicht energieprestatie gebouwen Mutaties vanaf € 50.000 Gewijzigd uurtarief ODRU, milieutaken Energie armoede (budgetneutraal) Isolatievouchers voor energietransitie (budgetneutraal) CDOKE middelen (budgetneutraal) Lokale isolatie aanpak (budgetneutraal) Uitvoeringsagenda Wonen (budgetneutraal) Mutaties 1e berap totaal Begroting na 1e berap
Saldo
Reserves
S/I
-75
I I I S
Per saldo is er sprake van een nadelig resultaat van € 85.000.
24
Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven tot € 50.000 (vaststelling college; geen toelichting raad) Zie tabel hierboven. Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven van mutaties vanaf € 50.000 (vaststelling Raad) ● Gewijzigd uurtarief ODRU, milieutaken Zie voor de toelichting de bestuurlijke verantwoording hierboven.
78 N
● Energie armoede (budgetneutraal) 0 De middelen voor energie-armoede voor het onderdeel isolatie zijn in 2023 nog niet besteed. Dat komt door de noodzakelijke uitvoering van een aanvraag ontheffing Natuurwet. Daarvoor moet een (pre) Soorten Managent Plan (SMP) (zoals vleermuizen) gemaakt worden. Daarom wordt dit budgetneutraal geraamd in 2024. ● Isolatievouchers voor energietransitie (budgetneutraal) 0 De (isolatie)vouchers om de energietransitie te stimuleren onder bepaalde doelgroepen zijn medio november 2023 ontvangen en het tweede deel recent in 2024. Dit is vanwege de voorbereidingen (pre-SMP [Soorten managementplan] ten behoeve van onder andere de vleermuizen etc.) die noodzakelijk zijn om een ontheffing te krijgen op grond van de Natuurwet. Daarom wordt dit budgetneutraal geraamd in 2024. ● CDOKE middelen (budgetneutraal) 0 De middelen van het Rijk voor inzet van capaciteit decentrale overheden voor klimaat en energiebeleid (CDOKE middelen) van 2023 zijn nog niet ingezet vanwege het programmaplan en het van daaruit programmatisch werken. Dit plan is voor kwartaal 2 2024 gepland. De middelen van het Rijk dienen binnen 3 jaar te worden besteed. Op korte termijn volgt een wervingscampagne om medewerkers te werven om de uitvoeringscapaciteit op het klimaatbeleid uit te breiden. Daarom wordt dit budgetneutraal geraamd in 2024.
● Lokale isolatie aanpak (budgetneutraal) 0 De Specifieke Uitkering (SPUK) voor lokale isolatie aanpak (LIA) samen met de provincie en andere gemeenten hebben we eind 2023 ontvangen. Deze is nog niet besteed door de noodzakelijke aanvraag van een ontheffing Natuurwet en het daarbij behorende (pre) SMP (soorten managementplan) voor de ontheffing, zoals vleermuizen. De baten en de lasten begroten we budgetneutraal in 2024. ● Uitvoeringsagenda Wonen (UAW) (budgetneutraal) 0 De voor het programma UAW beoogde inkomsten uit SPUK wonen subsidies van het Rijk komen niet (in deze omvang) beschikbaar. Er wordt inmiddels ook ingezet op andere subsidies (bv. provinciale). De onder SPUK UAW begrote inkomsten van €750.000 worden naar € 300.000 bijgesteld, evenals de uitgaven op basis van deze subsidie. In 2025 en 2026 zijn de geraamde baten en lasten nog € 200.000. Vanaf 2027 zijn ze nihil. Daarnaast is er nog een uitgavenbudget beschikbaar van € 210.000 in 2024 (structureel € 160.000). Voorzieningen ● Budget onderhoud stadhuis Ameide Er dient in 2024 een grondige renovatie plaats te vinden van Stadhuis Ameide. Het pand heeft vochtproblemen in de buitenmuur en het dak en er dienen diverse aanpassingen gedaan te worden om de aanwezige kunstobjecten en het pand te beschermen. De kosten zijn geraamd op € 45.000 die worden gedekt door een bijdrage uit de voorziening groot onderhoud gebouwen.
25
4. Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit 4. programma D Samen bouwen en wonen •
In 2025 (voor prioriteitenstelling 2023) realiseert LekstedeWonen 130 huurappartementen op de locatie Hazelaarplein in Vianen. Uiterlijk 31 december 2024 (voor prioriteitenstelling 31 december 2020) is het onderzoek mogelijkheid Skaeve Huse in de gemeente Vijfheerenlanden afgerond. Uiterlijk 31 december 2024 (voor prioriteitenstelling 31 december 2021) is er een verhuismakelaar ingehuurd om gericht in gesprek te gaan met ouderen. Uiterlijk 1 juli 2025 (voor prioriteitenstelling 31 december 2022) realiseren we flexhuisvesting voor de opvang van extra statushouders. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) stellen we de dorpsvisie Meerkerk vast. In 2024 voeren wij de Uitvoeringsagenda Wonen uit. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) richten wij een Reserve Fonds Volkshuisvesting en een vereveningsfonds in. In 2024 maken wij een nieuwe huisvestingsverordening om gebruik te gaan maken van de mogelijkheden van de voorgestelde wijziging van de Huisvestingswet om huur- en (sociale) koopwoningen toe te wijzen. In 2024 geven we uitvoering aan het vastgesteld woonwagenbeleid. Wij stellen subsidieaanvragen op in het kader van de SPUK gelden ter financiering van de uitvoeringsagenda wonen (SPUK gelden zijn Specifieke uitkeringen gemeenten en provincies om bepaald beleid van de Rijksoverheid uit te voeren).
Op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving stellen wij in 2024 een uitvoerings- en handhavingsstrategie vast.
• • • • • • • • • •
Omgevingswet, -visie en -plan • • • • • •
Uiterlijk 1 januari 2032 (voor prioriteitenstelling 2031) ligt er een gebiedsdekkend omgevingsplan. In 2024 starten wij het proces op om wederom vijf nieuwe dorpswoonvisies op te stellen. In 2025 stellen we de gebiedsvisie Leerdam vast. In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Zijderveld. In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Schoonrewoerd. Het uitvoeringsprogramma Omgevingsvisie Vijfheerenlanden wordt in 2024 opgesteld en geïmplementeerd, inclusief wijze van monitoring voortgang en wijze van actualisatie.
Hieronder staan twee resultaten die zijn afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 1e bestuursrapportage 2024: • •
In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Nieuwland. In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Lexmond
Een duurzame toekomst • • • • • • • •
In 2024 (voor prioriteitenstelling 2022) zijn de eerste concepten gereed van de twee wijkuitvoeringsplannen. We voeren het vastgestelde groenbeleidsplan uit. Het programmaplan duurzaamheid wordt uiterlijk 31 december 2024 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2023) opgeleverd. In de eerste helft van 2025 (voor prioriteitenstelling 2023) evalueren we samen met Waardlanden de ingevoerde maatregelen uit stap 1 en 2 van de Strategienota 2021 - 2025 en adviseren we hoe om te gaan met diftar. In 2024 actualiseren we het lokaal hitteplan. Voor 1 januari 2025 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2024) wordt het beleid Kleine windmolens vastgesteld. Voor 1 januari 2025 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2024) wordt het beleid Zon op de grond vastgesteld. Uiterlijk 1 juli 2024 (voor prioriteitenstelling 31 december 2023) is het Beleidskader Energietransitie [BET] aangevuld.
26
• • • • • •
In overleg met de aanwezige kinderboerderijen in onze gemeente, evalueren wij in 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) de toepasbaarheid van deze nadere regels. Uiterlijk 31 december 2024 is het beleid voor de kinderboerderijen vastgesteld. In 2024 gaan we in dialoog met onze inwoners en (agrarische) ondernemers om samen tot toekomstbestendige keuzes te komen. We gaan in 2024 verder met het versnellingsprogramma ‘zon op dak’. We richten in 2024 samen met omwonenden van vastgestelde zoekgebieden wind lokale besturen op om de project milieu effect rapportages vorm te geven. In 2024 zetten wij ons bij de energietransitie in op een manier die voor inwoners en bedrijven haalbaar en betaalbaar is.
Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar • • • • • • • • • • • • • •
Op 1 mei 2028 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2023) is de ontsluiting van wijk Broekgraaf in Leerdam gereed. Uiterlijk 1 januari 2025 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2021) geven we uitvoering aan fase 24 van de maatregelen aan de Koningin Emmalaan in Leerdam. Wij stellen in 2024 een parkeerbeleidsplan voor Vijfheerenlanden vast inclusief maatregelenplan. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) wordt de HOV-Breda Gorinchem - Utrecht ingediend om gelden te ontvangen vanuit het BO MIRT in het kader van een vervolgonderzoek naar een OVsysteem op de A27. We starten op basis van de halte- en omgevingsscan en schouw’23 met de aanpak van onze OVhaltes om de toegankelijkheid te verbeteren. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) wordt de visie voor de OV-regiopoort Vianen en de OVknooppunten Leerdam en Meerkerk vastgesteld. In 2024 wordt een gebiedsgerichte OV-visie/strategische OV-visie voor de Zuidlobgemeenten vastgesteld door de gemeenteraden. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) wordt de visie op de hubs vastgesteld. In 2024 wordt de fietsvisie inclusief uitvoeringsprogramma vastgesteld door de gemeenteraad. In 2024 geven we uitvoering aan het strategisch plan verkeersveiligheid. In 2025 wordt het verkeerscirculatieplan vastgesteld voor de kern Vianen inclusief maatregelenplan. Wij geven uitvoering aan het verkeerscirculatieplan Leerdam en ronden dat in 2024 af.
In 2024 wordt de Industrieweg aangepast in Leerdam. In 2024 voorzien we in extra parkeercapaciteit in Leerdam om de toenemende parkeerbehoefte te kunnen borgen en zodoende ook ruimte te creëren voor het toevoegen van wooneenheden in het centrum.
Hieronder staan twee resultaten die zijn afgerond in de periode tussen 1 januari 2024 en de 1e bestuursrapportage 2024: • •
Voor 1 maart 2024 is het strategisch plan verkeersveiligheid vastgesteld. In 2024 wordt het vastgestelde laadpalenplan geïmplementeerd.
Vitale landbouw in een aantrekkelijk buitengebied • • • •
Voor 1 juli 2024 (voor prioriteitenstelling 1 januari 2024) is de Uitvoeringsagenda Landelijk gebied opgesteld. In 2024 (voor prioriteitenstelling 2023) is er een contactfunctionaris voor de agrarische sector aangesteld. Uiterlijk 31 december 2024 is de Uitvoeringsagenda voor natuur- en groenprojecten opgesteld. Voor de verbreding en betere benutting van onze kennis leggen we een verbinding met de Fruit Tech Campus in de Betuwe. We onderzoeken hoe we deze verbinding het best kunnen vormgeven.
27
Programma E – Ontplooiing Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 24 Bestuurlijke resultaten
4%
Financiële mutaties x € 1.000,€ 1.100 € 800 € 500
96%
300 21
€ 200 -€ 100 -€ 400
-279
-€ 700 Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-€ 1.000 Lasten
Baten
Saldo
2. Bestuurlijke verantwoording In programma E staan 24 bestuurlijke resultaten. Er lopen 23 resultaten volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. De uitzondering lichten we hieronder toe.