Programmabegroting 2025-2028

aandacht voor voldoende ruimte en groen Verbetering doorstroming op Continu De doorstroming wordt gestimuleerd door het inzetten van de de woningmarkt doelgroepenverordening, de huisvestingsverordening (die wordt opgeleverd in Q1 2025) en het Actieplan Wonen en Zorg. We hebben hier ook afspraken over gemaakt met Wonen Limburg en vastgelegd in de meerjarige samenwerkingsafspraken 2023-2027. Als voorbeeld stimuleren we bijzondere woonvormen voor senioren (het bouwen van woonhofjes, het mogelijk maken van groepswonen) waardoor ouderen kunnen gaan wonen naar hun woonwensen en behoeften en er woningen vrijkomen. Daarnaast leggen we in anterieure overeenkomst het woonprogramma vast, om te borgen dat er voor alle doelgroepen wordt gebouwd en er doorstroming plaatsvindt. Uitvoering van het Continu In 2023 is gestart met het opstellen van een regionale Omgevingsprogramma Wonen huisvestingsverordening. Deze wordt naar verwachting Q1 2025 vastgesteld. Daarnaast zijn er beleidsregels in voorbereiding voor antispeculatiebeding en zelfbewoningsplicht. De Wet Regie op Volkshuisvesting geeft ook aanleiding om het Omgevingsprogramma te herijken/actualiseren. In 2025 wordt hiermee een start gemaakt. We zullen hiervoor eerst de woonbehoeften opnieuw onderzoeken (Q4 2024).

27

Deelprogramma 2.2 WOONOMGEVING Wat willen we bereiken? Woonomgeving De woonomgeving moet veilig en schoon zijn. Ook moet er voldoende groen zijn om elkaar te ontmoeten en voldoende ruimte voor sport en spel. Het ontwikkelen en in stand houden van een mooie woonomgeving doen we bij voorkeur samen met de inwoners. Vliegbasis De Peel De heropening van vliegbasis De Peel is geen gewenste ontwikkeling voor gemeente Venray en de regio. Vanuit de regierol die wij in dit dossier binnen de regio innemen, behartigen wij de belangen van inwoners en ondernemers. In het kader van de leefomgeving en ruimtelijke ontwikkelingen willen wij voorkomen dat de vliegbasis wordt heropend. Wij sturen aan op de uitvoering van relevante onderzoeken en monitoren de uitkomsten kritisch. Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - Bodemzorg Limburg BV - Vereniging Afvalsamenwerking Limburg (ASL) - Natuurnetwerk Gemeenten Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 – 2026

Gereed Toelichting in

Woonomgeving Toekomst Inzameling oud papier en karton (OPK)

2025

Henseniuskwartier

2030

In het voorjaar 2024 is overeenstemming bereikt met de PIV over de vergoeding van de papierinzameling. Het huidige contract met Van Munster loopt na de 1e verlenging tot en met 2026. We hebben de mogelijkheid om een 2e verlenging aan te gaan tot en met 2028. Professionele inzamelaars geven echter aan niet meer met vrijwilligers te willen inzamelen in de toekomst. Dit betekent dat er mogelijk een einde komt aan de huidige wijze van inzameling. Vóór 1 januari 2026 moet duidelijk zijn bij de gemeente en Van Munster of we samen de tweede verlenging ingaan (2027 en 2028). We moeten daarom eind 2025 samen met de verenigingen evalueren hoe de inzameling verloopt en of de inzameling met verenigingen voor nog twee jaar verlengd kan worden. De gemeenteraad heeft op 14 mei 2024 de routekaart voor het Henseniuskwartier vastgesteld, met daarin drie sporen: Coffeeshopbeleid, (flankerende) Fysieke maatregelen en Visievorming. Het besluit over een al dan niet gedwongen verplaatsing van één of beide coffeeshops is uitgesteld tot uiterlijk 2029. Wel is in de zomer van 2024 het vestigingsbeleid voor de coffeeshops aangepast. Hierdoor wordt het op vrijwillige basis verplaatsen van coffeeshops naar locaties buiten de binnenring van Venray mogelijk. Op basis van rapportages uit 2023, gesprekken met de begeleidingsgroep Verkeer & Parkeren en met belanghebbenden is een collegebesluit voorgelegd.

Hierop volgend is een verkeersbesluit gepubliceerd, met parkeermaatregelen. In het vierde kwartaal van 2024 wordt het voorstel gerealiseerd. Daarnaast worden de komende jaren de effecten van het landelijk experiment gesloten coffeeshopketen, legalisering van cannabis in Duitsland en van Flankerende maatregelen gemonitord. Met ingang van het eerste kwartaal van 2025 wordt jaarlijks de stand van dat moment opgemaakt en gerapporteerd naar het college en de raad, alsook naar de Algemene begeleidingsgroep Henseniuskwartier.

28

Meer ruimte maken voor 2025 Dit wordt opgepakt in 2025. groen, beweging en ontmoeting in de woonomgeving Voortzetting en stimuleren van Continu Inmiddels is er een structurele subsidie vanuit het rijk beschikbaar burgerinitiatieven met waarmee we het programma rondom zwerfafval kunnen blijven betrekking tot zwerfafval uitvoeren. Inzetten op (preventieve) Continu In aanloop naar het nieuwe Grondstoffenplan hebben we gewerkt met communicatie over het een afvalcoach. In het nieuwe Grondstoffenplan dat in juni 2024 door afvalbeleid de raad is vastgesteld, is het thema 'Afvalpreventie' opgenomen. Hierin benadrukken we het belang van een afvalcoach als middel. Vliegbasis de Peel Invulling geven aan de 2030 gevraagde regierol bij reactivering van vliegbasis "De Peel"

Defensie heeft het lopende proces om vliegbasis De Peel te heropenen eind 2023 gestopt. De vliegruimte die zij nodig hebben wordt nu onderdeel van een nationale afweging waarbij ook de locatiekeuze om te vliegen met de F35 wordt meegenomen. Op 18 december 2023 heeft Defensie al haar ruimtebehoeften voor alle krijgsmachtonderdelen gepubliceerd in de NRD Ruimte voor Defensie. De regio gemeenten(13) hebben besloten ook in dit nieuwe proces gezamenlijk op te trekken en de stappen die Defensie hierin zet kritisch te volgen. Voor 12 februari 2024 wordt gezamenlijk gewerkt aan een zienswijze op de NRD. Hierna gaat Defensie een plan m.e.r. uitvoeren. Zij hopen eind 2024 een besluit te krijgen van het kabinet over de definitieve locatietoewijzingen voor al haar ruimtebehoeften. Het kan dan zijn dat vliegbasis De Peel wordt aangewezen als locatie om heropent te worden. In dat geval starten de lokale onderzoeken naar de heropening. In het lopende proces blijven wij optrekken met 13 gemeenten, beide provincies en krijgen wij ondersteuning van de GGD'n Limburg en Brabant.

Deelprogramma 2.3 VEILIGHEID EN HANDHAVING Wat willen we bereiken? Veiligheid Veiligheid is een breed begrip. Onze ambitie is dat eenieder, die in de gemeente Venray verblijft zo veilig mogelijk moet kunnen wonen, werken, leren en recreëren. We weten ook dat veilig zijn niet automatisch betekent dat mensen zich ook veilig voelen. We vinden het gevoel van veiligheid dan ook minstens zo belangrijk. Weerbare inwoners en met respect naar elkaar omzien spelen hierin mee. Binnen het brede en dynamische veiligheidsdomein leggen we in de lijn van 2024 ook in 2025 het accent op twee pijlers. De eerste is 'een veilige woon- en leefomgeving' met thema's als woonoverlast, personen met verward gedrag, drugs- en alcoholpreventie, monitoren van ontwikkelingen in relatie tot de coffeeshops, straatintimidatie en het gevoel van veiligheid. De tweede pijler is 'integriteit en veiligheid' met thema's als maatschappelijk ongenoegen/polarisatie, ondermijnende criminaliteit met de focus op drugscriminaliteit, mensenhandel en jeugdige criminelen, een weerbare overheid en digitale veiligheid. We zetten in beginsel in op een preventieve aanpak. Wanneer handhaving nodig is, moet dit stevig en consequent gebeuren, waarbij grenzen stellen hand in hand gaat met perspectief bieden.

Vergunningverlening, toezicht en handhaving Vanuit ons principe ‘afspraak is afspraak’ wordt er wanneer het nodig is stevig en consequent gehandhaafd. Daarbij zien we toezicht en handhaving zeker niet als een doel op zich maar als een middel om daar waar inwoners of partijen zich niet aan gemaakte afspraken houden in te grijpen. Waarbij wij hopen dat het scheppen van duidelijkheid er uiteindelijk toe leidt dat er minder toezicht en handhaving nodig is. Wanneer we keuzes moeten maken waar we onze beschikbare capaciteit op inzetten, dan wegen we dat zorgvuldig af. Daarbij kijken we naar thema’s die voor ons en onze samenleving belangrijk zijn, maar ook naar zaken als noodzaak en effectiviteit van handhaving. Samenwerking met andere regio’s kan hierbij ook een optie zijn. Bij het vaststellen van nieuw beleid en nieuwe regels brengen we expliciet in beeld wat dit betekent voor (de uitvoering op) toezicht en handhaving. Dit geldt zowel voor ruimtelijke als sociale vraagstukken. Momenteel worden op landelijk niveau criteria uitgewerkt voor robuustheid van de omgevingsdiensten. Ook onze netwerkomgevingsdienst voldoet op dit moment nog niet aan deze criteria. Door het uitvoeren van het plan van aanpak van de RUD LN koersen wij op het voldoen aan de robuustheidscriteria. 29

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - Veiligheidsregio Limburg-Noord - Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord - Toezicht- / handhavingsorganisatie Horst a/d Maas en Venray Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt.

Activiteit uit het collegeprogramma 2022 – 2026

Gereed Toelichting in

Veiligheid Aanpakken van vormen van criminaliteit/ondermijning

Continu In het kader van 'verstoren' geldt in zijn algemeenheid dat met de verwachte inwerkingtreding van de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden de mogelijkheden van gegevensdeling binnen samenwerkingsverbanden, die zich bezighouden met de aanpak van ondermijning, worden verbeterd. Gelet op de aard, omvang en impact blijft de aanpak van drugscriminaliteit in 2025 geprioriteerd. Nieuw te verwachten wetgeving als gevolg waarvan nieuwe psychoactieve stoffen strafbaar worden gesteld, gaat helpen in de aanpak van de toenemende productie van en handel in synthetische drugs. Vanuit 'beschermen' blijft aandacht voor een weerbare overheid tegen ondermijning noodzakelijk. De Limburgse norm alsook de weerbaarheidsscan zijn belangrijke instrumenten in dit kader. Het weerbaar maken van onze inwoners en ondernemers, o.a. door bewustwording te creëren en handelingsperspectief te bieden, is belangrijk in het kader van het voorkomen van slachtofferschap van uiteenlopende vormen van (online) criminaliteit. Vanuit het perspectief 'voorkomen' neemt Venray per juli 2024 deel aan het landelijke programma Preventie met Gezag. Dit programma is erop gericht om te voorkomen dat jongeren en jongvolwassenen in de leeftijd van 8 tot en met 27 jaar terecht komen in de (georganiseerde en ondermijnende) criminaliteit of daarin doorgroeien.

De uitkomst van de in 2024 opgestarte (wetenschappelijk onderbouwde) probleemanalyse komt in 2025 beschikbaar. Op basis hiervan worden kansrijke en/of inmiddels bewezen effectieve interventies ingezet in samenspraak met partners binnen het veiligheids-, zorg en onderwijsdomein. Vanuit preventie wordt tevens ingezet op het tegengaan van druggebruik c.q. minderen van druggebruik c.q. stellen van een andere sociale norm als het om druggebruik gaat (NIX18, SKIP die trip, OKO). De regionale samenwerking in Noord-Limburg op het gebied van ondermijning, zoals gestart onder de Regiodeal, wordt in 2025 geïntensiveerd. Lopende projecten onder de regiodeal krijgen (verder) vorm en inhoud c.q. worden doorontwikkeld. Daarnaast wordt in 2025 en volgende jaren verkend hoe de (lands)grensoverschrijdende aanpak van ondermijning te versterken. Uitwerken van een nieuw 2025 De nieuwe kaders voor integraal veiligheidsbeleid worden ter integraal veiligheidsbeleid, met besluitvorming in de raad verwacht eind 2024. De nadere invulling van daaraan gekoppeld een het beleid volgt in 2025. We blijven monitoren of de ingezette dynamische interventies bijdragen aan minder slachtoffers, minder overlast, minder veiligheidsagenda. (ondermijnende) criminaliteit en daarmee een verhoogd gevoel van veiligheid. Dit doen we door deelname aan de tweejaarlijkse (landelijke) Veiligheidsmonitor in 2025.

30

Standpunt innemen voor wat Continu De gemeenteraad heeft op 14 mei 2024 de routekaart voor het betreft de (vestigingslocaties Henseniuskwartier vastgesteld, waar het vraagstuk wel/niet van) coffeeshops in Venray en verplaatsen één van de drie sporen is. Het besluit over een al dan niet het coffeeshopbeleid hierop gedwongen verplaatsing van één of beide coffeeshops is uitgesteld tot aanpassen 2029. Wel is in 2024 het vestigingsbeleid voor de coffeeshops aangepast als gevolg waarvan het op vrijwillige basis verplaatsen van coffeeshops naar locaties buiten de binnenring van Venray mogelijk wordt. De komende jaren worden de effecten van het landelijk experiment gesloten coffeeshopketen, legalisering van cannabis in Duitsland en van flankerende maatregelen uit de twee andere sporen van de routekaart gemonitord binnen het majeure project Henseniuskwartier. Met ingang van het eerste kwartaal van 2025 wordt jaarlijks de stand van dat moment opgemaakt en gerapporteerd naar het college en de raad alsook naar de Algemene begeleidingsgroep Henseniuskwartier. Vergunningverlening, toezicht en handhaving Transitie huidige netwerk RUD 2026 naar nieuw op te richten Omgevingsdienst Limburg Noord

De netwerk RUD LN heeft een plan van aanpak (PvA) opgesteld om te komen tot een robuuste regionale omgevingsdienst die voldoet aan de gestelde robuustheidseisen van het ministerie. 1 april 2024 is het plan van aanpak naar de staatssecretaris gestuurd. Het antwoord wordt verwacht ultimo 2024. In het PvA is gekozen voor een organisatievorm waarbij de VTH-medewerker met basis taken milieu in dienst bij de Omgevingsdienst Limburg-Noord (ODLN)komen. Middels een aparte regionale projectorganisatie wordt de nieuwe organisatie in 2025 verder ingericht. Volgens planning moet de nieuwe omgevingsdienst per 1 april 2026 van start gaan. In het nalevingsbeleid (eind 2024) zal de nieuwe organisatie meegenomen worden.

Deelprogramma 2.4 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING Wat willen we bereiken? De transitie van het landelijk gebied wordt door velen gezien als een van de grootste opgave van de komende decennia. Verschillende maatschappelijke opgaven leggen beslag op het landelijk gebied en hebben effect op onze inwoners, bedrijven en omgeving (klimaatakkoord, energietransitie, biodiversiteit, transitie van de landbouw, eiwittransitie, verdroging van de bodem, Nitraatrichtlijn water, etc.). Er landen veel opgaven in het landelijk gebied. De ruimte is beperkt, waardoor op een slimme manier functies bij elkaar gebracht moeten worden, maar ook functies gescheiden moeten worden (om hinder en overlast te voorkomen). In de omgevingsvisie staan de ambities van Venray beschreven. Het omgevingsprogramma Landelijk gebied geeft uitvoering aan de omgevingsvisie. De opgaven in het landelijk gebied zijn groot en vraagt veel van onze inwoners en ondernemers en van ons als organisatie. Verbinding en draagvlak is nodig om de opgaven uit te kunnen voeren. Daarbij vormen een inloopcafé en een raadswerkgroep een belangrijke schakel in dit programma. Omdat de opgaven in het landelijk gebied niet stoppen bij de gemeentegrens zoeken wij als Venray ook aansluiting bij de gemeente in (Noord) Limburg en in de regio.

Omgevingsprogramma landelijk gebied We willen ons mooie buitengebied koesteren, er goed voor zorgen en het goed achterlaten voor volgende generaties. Dit doen wij samen met onze inwoners en ondernemers in het landelijk gebied en de regio. Alleen samen komen we tot gedragen oplossingen voor de grote vraagstukken van deze tijd. Belangrijk gezamenlijk uitgangspunt is dat ontwikkelingen in het landelijk gebied moeten leiden tot een verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving en de ruimtelijke kwaliteit. De doelen uit de Omgevingsvisie Venray zijn daarbij leidend. Een heldere koers geeft houvast. Wij staan daarbij voor een gezonde en veilige leefomgeving, een gezonde natuur, voldoende aandacht voor flora en fauna (biodiversiteit), een gezonde bodem en waterkwaliteiten gezonde en toekomstbestendige (agrarische) ondernemingen. De druk op ruimte in Nederland is groot door de woningbouwopgave, klimaatopgave, klimaatbestendige landschappen, meer biodiversiteit, natuurherstel, omslag naar kringlooplandbouw, overstappen op schone energievoorzieningen, behoud van cultureel erfgoed en identiteit, waterkwaliteit, etc. Het lijstje met claims is enorm groot en de ruimte beperkt. Dit vraagt

31

om het maken van keuzes. Daarom wil het Rijk in samen met de provincie in het programma Novex en mooi Nederland meer regie gaan nemen. Vanuit het Rijk worden een 26 programma's opgesteld die vertaald moeten worden in een ruimtelijk voorstel en -arrangement tussen provincie en Rijk. Deze afspraken zullen ook gevolgen hebben voor het landelijk gebied in Venray. Ook wordt er met de diverse overheden (rijk, provincie, waterschap en 18 gemeenten) samengewerkt in Novex-gebied "de Peel". Via de regionale uitvoerings- en investeringsagenda (RUIA) wordt (via sleutel- en impulsprojecten) samen met het gebied stappen gezet in de uitvoering richting het zich ontwikkelend ontwikkelperspectief 2050. De landelijke opgaven met betrekking tot natuurherstel- en ontwikkeling, klimaatopgave, stikstofreductie, het principe bodem en water sturend, circulaire economie zijn groot en hebben invloed op ons landelijke gebied. De Omgevingsvisie Venray is hierbij leidend. Daar waar nodig stemmen we de uitvoering van de Omgevingsvisie af op basis van de uitwerking van het Rijk en de provincie. Daarnaast gaan we aan de slag met gebiedsgerichte aanpak, de basis op orde te brengen, de landelijke beëindigingsregelingen (LBV en LBV+), de actualisatie van beleid, pro-actief werken en de samenhang tussen de opgaven en de uitwerking van de nadere duiding en definiëring van gezond en veilig Venray.

Verbonden partijen Voor dit deelprogramma zijn er geen verbonden partijen die een bijdrage leveren aan dit deelprogramma. Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt.

32

Activiteit uit het collegeprogramma 2022 2026

Gereed Toelichting in

Omgevingsprogramma "Landelijk gebied" Meten luchtkwaliteit en geluid

Continu Een gezond Venray is een van de vijf ambities uit de gemeentelijke omgevingsvisie. Gezondheid wordt door veel factoren beïnvloed en ook door luchtkwaliteit. Daarom is het belangrijk om te weten wat de lokale luchtkwaliteit is. Echter een officieel meetnetwerk zoals het RIVM en de provincie opzet is erg duur. Daarom wordt er onderzocht of het lokaal meten van de luchtkwaliteit met behulp van sensortechnologie mogelijk is en een meerwaarde heeft. Door lokaal luchtkwaliteit te meten ontstaat inzicht in de lokale luchtkwaliteit, mogelijke bronnen in de omgeving en draagt bij aan de bewustwording. Om iets over de lokale luchtkwaliteit te zeggen, moet je ook weten wat je meet. In het project grenzeloos meten wordt ervaring opgedaan met goedkope sensortechnologie voor het meten van fijnstof (PM10 en PM2,5) en geurstoffen. Op dit moment leert dat de PM10 sensoren toegepast in dit project gevoelig zijn voor luchtvochtigheid, waardoor de meetwaarden bij een bepaald luchtvochtigheidspercentage onbetrouwbaar zijn. Dit betekent dat deze sensoren op dit moment niet geschikt zijn om doelvoorschriften te stellen en dus in te zetten voor monitoring en handhaving van de normering. De gebruikte geurstoffensensor uit dit project wordt ook onder laboratorium omstandigheden en in de praktijk onderzocht.

Deze geurstoffensensor meet niet de lucht in de eenheden die bij vergunningverlening wordt gebruikt. Het project grenzeloos meten zal waarschijnlijk in 2025 via de regionale investeringsagenda een vervolg krijgen. Voor de 6de tranche wordt het project grenzeloos meten 2.0 voorbereid. Dit project is in voorbereiding samen met de gemeenten Venlo, Horst a/d Maas, Peel en Maas en Venray. Afhankelijk van dit vervolgonderzoek zal in 2025 bekeken worden of er nog extra stappen gezet moeten worden. Ook loopt er in het schooljaar 2024/2025 een meetproject waarin scholieren van het Raaylandcollege de luchtkwaliteit gaan meten (fijnstof en NOx). Start staat gepland voor 2025.

Onderzoek naar versterking 2025 van de grondpositie van de gemeente in het buitengebied Opstellen van een 2025 In 2025 wordt het Venray's handelingskader voor mestverwerking handelingskader met opgesteld. We inventariseren of we gezamenlijk kunnen optrekken met betrekking tot mestverwerking de buurgemeenten Horst a/d Maas en Peel en Maas. in Venray Uitvoering Continu De uitvoering van het omgevingsprogramma Landelijk Gebied 2023Omgevingsprogramma 2026 betreffen diverse separate projecten die per project wordt Landelijk Gebied fase 2 verantwoord. De projecten uit het omgevingsprogramma landelijk Gebied 2022 worden opgenomen in dit nieuwe programma. De projecten worden separaat verantwoord in de rapportage majeure projecten en in de raadswerkgroep. De uitvoering van het omgevingsprogramma bestaat uit: - De gebiedsgerichte aanpak afronding 4e kwartaal 2025. - Monitoring afronding 2e kwartaal 2025. - Actualiseren geurbeleid afronding 2e kwartaal 2025. - Uitvoeren LBV/LBV+ doorlopende opdracht voor de komende jaren. Deelprogramma 2.5 DUURZAAMHEID Wat willen we bereiken? Algemeen Wij bouwen verder op het omgevingsprogramma ‘Venray Vergroent’. Hiermee geven we invulling aan de opgaven op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie. Zoals opgenomen in de vastgestelde visies. Wij committeren ons aan de landelijke doelstelling om de 33

uitstoot van broeikasgassen in 2030 gehalveerd te hebben. Verder streven wij naar een betere bescherming van onze natuur. Vele doelen van ‘Venray Vergroent’ kunnen we alleen behalen met de inzet van onze inwoners, ondernemers en organisaties door in goede verbinding te staan met de samenleving en het voeren van ‘het goede gesprek’. Wij zetten daarom stevig in op communicatie met en tussen onze inwoners en partners. Venray Vergroent is van ons allemaal. ‘Venray Vergroent’ raakt veel terreinen en daarom komen onderdelen ook terug bij andere deelprogramma’s, zoals woningbouw en woonomgeving, landelijk gebied, mobiliteit en economie. Energietransitie Vanaf 2025 wordt het uitvoeringsprogramma energie uitgevoerd. In dit uitvoeringsprogramma wordt toegewerkt naar de nieuwe duurzame energie infrastructuur. Hierbij spelen onder andere hernieuwbare opwek, opslag en conversie (binnen lokale netwerken) een rol. De verwachte stijging van de elektriciteitsvraag en de effecten van netcongestie zien we nu al, en deze ontwikkelingen zetten alleen maar harder door in 2025 en de jaren daarna. Dat betekent dat we aan de slag gaan om ruimte te creëren op het net door samen te werken met netbeheerders rondom de aan te leggen infrastructuur en samenwerken met bedrijven en inwoners om slim om te gaan met energie. Bijvoorbeeld in een energy hub.

Ook wordt er integraal samengewerkt bijvoorbeeld met economie en woningbouw. We willen hernieuwbare opwek, opslag en conversie (blijven) realiseren. Dit doen we ook samen met inwoners en bedrijven. Daarnaast werken we regionaal samen, in projecten en coalitions of the willing van de RES NML. Dit levert ons in 2025 kennis en inzicht op over ontwikkelingen en innovaties die we toe kunnen passen in onze uitvoering. Waar mogelijk, zoals bijvoorbeeld bij het Nationaal Isolatie Programma (NIP), werken we regionaal samen in aanbestedingen en uitvoeringsprojecten. In 2025 wordt een start gemaakt met het opstellen van een warmteprogramma onder de omgevingswet. Hierin komt te staan welke duurzame warmtevoorziening in welke wijk gepland is en wanneer. Circulaire economie Doelstelling: In 2035 is de circulaire werkwijze normaal geworden. Daarbij richten wij ons op de gemeentelijke organisatie, ondernemers en onze inwoners. Deze werkwijze bestaat uit het slim ontwerpen van producten, hergebruiken, repareren en vervolgens recyclen, zodat de grondstoffen waarvan het product ooit gemaakt is opnieuw beschikbaar zijn. Om dit te bereiken is in 2021 de Visie Circulaire Economie Venray opgesteld en wordt er uitvoering gegeven aan het bijbehorende uitvoeringsprogramma.

We hebben inmiddels de eerste ervaringen opgedaan met de implementatie en uitvoering van circulaire economie binnen de gemeentelijke organisatie en onze processen. We hebben inzichtelijk welke materiaalstromen binnen de gemeente te meten zijn, en hoe we deze daadwerkelijk meetbaar kunnen maken. Zo ontdekken wij hoe wij de circulaire economie verder vorm kunnen geven. Kortom, wij hebben inzicht en creëren vanuit daar nieuwe handelingsperspectieven. Op 11 juni 2024 is het nieuwe plan van aanpak circulaire economie vastgesteld. In 2024/2025 wordt beleid ontwikkeld over circulair bouwen bij infrastructuur maar ook woningbouw. Er zal gekeken worden hoe dit beleid kan worden geïmplementeerd en welke middelen er nodig zijn om circulariteit te borgen. In 2025 worden ook de eerste stappen gezet met betrekking tot het circulaire bedrijfsvoering bij bedrijven. Ook zal een onderzoek plaatsvinden naar een circulair ambachtscentrum. Er worden ook stappen gezet met de onderzoeken en ontwikkelingen van biobased-bouw materialen. Van productie, verwerking tot toepassing van deze bouwmaterialen zal zal breed de samenwerking tussen verschillende partijen worden gezocht in wat mogelijk is in Venray. Klimaatadaptatie Doelstelling: In 2035 is de gemeente Venray klimaatadaptief.

Hiertoe is in 2020 een Visie Klimaatadaptatie opgesteld en vastgesteld en in 2021 een bijbehorend uitvoeringsprogramma waarin projecten staan die bijdragen aan het voorkomen dan wel beperken van negatieve effecten als gevolg van overstromingen, wateroverlast, droogte en hitte en het versterken en verbeteren van de biodiversiteit. Veel zaken zijn vanuit het uitvoeringsprogramma in gang gezet en hierop wordt in 2025 verder gebouwd. Zo worden in 2025 weer een aantal schoolpleinen vergroent, maken we keuzes als het gaat om de realisatie van de ambitie m.b.t. de aanplant van 45.000 bomen en ca 150 ha bos en breiden we het areaal ecologisch beheerde bermen verder uit. We gaan verder met het opzetten van een natuurwaardenanalyse waar we in 2024 mee zijn gestart. Daarmee kunnen we als organisatie voldoen aan de natuurwetgeving bij openbare werken en bos- en natuurbeheer en een 34

handreiking bieden aan initiatiefnemers om ook te kunnen voldoen aan natuurwetgeving. Tevens vormt de natuurwaardenanalyse een biodiversiteitsmonitor. Verder gaan we net als in 2024 ook in 2025 inwoners/straten actief benaderen en stimuleren om geveltuinen aan te leggen en samen met de straat overtollige verharding te vervangen door planten. Daardoor dragen ze bij aan de ontstening en vergroening van straten en particuliere tuinen, het versterken van de biodiversiteit en het beperken van de hittestress (bewustwording). Verbonden partijen Voor dit deelprogramma zijn er geen verbonden partijen die een bijdrage leveren aan dit deelprogramma. Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt.

Activiteit uit het collegeprogramma 2022 2026

Gereed Toelichting in

Omgevingsprogramma "Venray vergroent"/comm. Uitvoering communicatieplan Venray Vergroent Energietransitie

Continu In 2025 wordt gecommuniceerd over de uitvoeringsprojecten. Bijvoorbeeld over isolatieprojecten bij eigen woningbezitters.

Uitvoering Energietransitie

Continu Om de energietransitiedoelen te bereiken wordt niet alleen ingezet op een systeemverandering en duurzame energieopwekking maar ook op energiebesparing. Vanaf 2025 zullen de projecten duurzame energiesystemen uit het uitvoeringsprogramma energie uitgevoerd worden waarbij de gemeente volgens de gekozen strategie een faciliterende en stimulerende rol heeft. Met deze projecten wordt toegewerkt naar de nieuwe duurzame energie infrastructuur. Hierbij spelen onder andere hernieuwbare opwek, opslag en conversie (binnen lokale netwerken) een rol. Er wordt uitvoering gegeven aan de duurzame warmtevoorziening onder de taak ‘Uitvoering projecten warmte en energiebesparing’.

Uitvoering projecten Warmteen Energiebesparing

Continu Het Uitvoeringsprogramma Warmte en Besparen omvat projecten om in de periode tot en met 2025 het energieverbruik te verminderen. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de Transitievisie Warmte. De acties voor het onderdeel energiebesparing uit het Uitvoeringsprogramma Warmte en Besparen worden beoordeeld en hierin opgenomen. In 2025 wordt er uitvoering aan gegeven. Met ingang van de Wet Gemeentelijk Instrumentarium Warmte (Wgiw) gaat de transitievisie warmte gelden als een verplicht programma onder de Omgevingswet (uiterlijk 31-12-2026). In het warmteprogramma geven de gemeenten aan welke wijken de komende 10 jaar zullen worden verduurzaamd en waar de aanwijsbevoegdheid wordt ingezet. In 2025 wordt het voorbereidende werk hiervoor gedaan. Er wordt aanvullend inzicht gegenereerd in de mogelijke duurzame warmtebronnen en stakeholders worden betrokken bij de plannen. Net als bij de transitievisie warmte kan daarna het warmteprogramma verder worden uitgewerkt in uitvoeringsplannen per gebied.

Uitvoering projecten Duurzame Energiesystemen

2030

Vanaf 2025 zullen de projecten duurzame energiesystemen uit het uitvoeringsprogramma energie uitgevoerd worden waarbij de gemeente volgens de gekozen strategie een faciliterende en stimulerende rol heeft. Met deze projecten wordt toegewerkt naar de nieuwe duurzame energie infrastructuur. Hierbij spelen onder andere hernieuwbare opwek, opslag en conversie (binnen lokale netwerken) een rol.

Circulaire economie Uitvoering Circulaire economie Continu In 2025 wordt uitvoering gegeven aan de Visie en Plan van Aanpak Circulaire Economie.

35

Uitvoering projecten Circulaire Continu Door uitvoering te geven aan verschillende projecten wordt er verdere economie ervaring opgedaan met hoe de circulaire economie geïmplementeerd zal worden binnen de gemeentelijke organisatie, en hoe de uitvoering hiervan er in de praktijk uit ziet: -Wij optimaliseren de monitoring van circulaire inkoop binnen de gemeentelijke organisatie in samenwerking met andere afdelingen en beleidsvelden. -We zetten projecten op en doen mee met ontwikkelingen bij biobased bouwmaterialen. - Het dashboard Duurzame GWW wordt verder geïmplementeerd en gefinetuned om inzicht te vergaren in het grondstof gebruik van de GWW. - Het systeem Madaster wordt uitgebreid en daarmee worden nieuwbouwprojecten aan het bestand van de gemeente toegevoegd. - Bedrijven worden geïnspireerd om circulaire bedrijfsvoering in te voeren - Met bedrijven bekijken we hoe we grondstofstromen inzichtelijk kunnen krijgen. In 2025 begint de structurele implementatie van circulariteit bij gebiedsontwikkeling en infraprojecten. Dit zal in het begin meer tijd vragen, maar door ervaring op te doen zal het proces versoepelen. Klimaatadaptatie Uitvoering Klimaatadaptatie

Uitvoering projecten Klimaatadaptatie

Continu In 2025 wordt uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie met projecten gericht op wateroverlast, overstromingen, hittestress, droogte en biodiversiteit. Continu Aan de volgende projecten wordt in 2025 gewerkt: - Vergroenen van schoolpleinen - vervolg; - Project Steenbreek / NK tegelwippen– geveltuinen, vergroening tuinen, en openbare ruimte; - Natuur-inclusief bouwen; - Aanplant 45.000 extra bomen en ca 150 ha bos – maken keuzes op basis van het uitgevoerde onderzoek naar mogelijkheden voor de aanplant van de bomen in Venray, inclusief consequenties; - Subsidieregeling klimaatadaptatie loopt door in 2025; - Soortenmanagementplannen (SMP) ten behoeve van isolatie woningen stedelijke omgeving afhankelijk van ontwikkeling voorwaarden vanuit de wetgeving; - Soortenbeschermingsplannen opstellen en uitvoeren.

36

Programma 2 Wat mag het kosten? Opgenomen bedragen vanuit het Meerjaren Uitgaven- en Investeringsplan: In onderstaande tabel is een totaaloverzicht opgenomen van alle aanvragen via het MUIP. De voorstellen zijn inhoudelijk en financieel verwerkt in de voorliggende begroting, zie ook bijlage 2 totaaloverzicht MUIP. Het bijbehorende deelprogramma is weergegeven met DP in de tabel. Als sprake is van een investering dan staat deze vermeld als PD (project deelprogramma) gevolgd door het betreffende deelprogramma nummer. Dit komt door de automatische koppeling tussen het boekwerk van de begroting en het financieel systeem waarbij een verschil is gemaakt tussen de exploitatielasten en de investeringen. Wonen

Omschrijving

Bedragen x € 1 DP21 DP22 PD22 Totalen

Integraal beleid Internationale werknemers 20242030 Uitvoering nieuw beleid niet benutte vergunningen (zowel bouwen als milieu) Speelvoorzieningen 2027 en 2028

Investering 2025

2026

2027

Exploitatielasten 2028

2025 52.000

2026

2027

27.000

27.000

27.000

27.000

2028

100.000 319.000

325.000

319.000

325.000

152.000

37

Totaaloverzicht van baten en lasten In de volgende tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en als positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x € 1.000

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 vorig jaar 2025 2026 2027 2028 2024

Programma 2 Wonen DP21 Woningbouw

4.395

5.662

4.999

5.052

5.160

5.310

DP22 Woonomgeving

11.122

12.211

12.662

12.144

12.495

12.812

DP23 Veiligheid en handhaving

5.613

5.502

6.237

6.356

6.223

6.071

DP24 Natuur landschap plattel.ontw. DP25 Duurzaamheid

875 1.082

2.174 3.536

915 1.799

950 817

964 758

1.045 788

Totaal Lasten excl. reserves

23.087

29.084

26.611

25.319

25.600

26.027

DP21 Woningbouw

1.572

0

0

0

0

0

DP22 Woonomgeving

217

217

0

0

0

0

207 1.995

2 219

1 1

-1 -1

-3 -3

-2 -2

DP24 Natuur landschap plattel.ontw. Totaal Lasten reserves Totaal Lasten

25.082

29.303

26.612

25.318

25.597

26.025

DP21 Woningbouw

4.486

1.592

1.531

1.540

1.546

1.549

DP22 Woonomgeving

6.837

6.964

6.870

6.839

6.990

7.124

DP23 Veiligheid en handhaving

639

533

960

967

741

517

DP24 Natuur landschap plattel.ontw. DP25 Duurzaamheid

431 701

840 2.142

207 788

210 0

213 0

216 0

Totaal Baten excl. reserves

13.094

12.072

10.356

9.555

9.490

9.405

DP21 Woningbouw

407

1.386

5

5

5

5

DP22 Woonomgeving

25

425

0

0

0

0

DP24 Natuur landschap plattel.ontw.

89

539

0

0

0

2

DP25 Duurzaamheid

40

370

0

0

0

0

Totaal Baten reserves

561

2.720

5

5

5

7

Totaal Baten

13.655

14.792

10.361

9.560

9.495

9.413

Totaal Programma 2 Wonen

-11.427

-14.511

-16.251

-15.758

-16.103

-16.612

Bedragen x € 1.000

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 vorig jaar 2025 2026 2027 2028 2024

Programma DP21 Woningbouw

-92

4.070

3.468

3.512

3.614

3.762

DP22 Woonomgeving

4.285

5.247

5.792

5.305

5.505

5.688

DP23 Veiligheid en handhaving

4.975

4.969

5.277

5.389

5.481

5.555

444 381

1.334 1.393

708 1.011

740 817

751 758

829 788

Totaal Saldo excl. reserves

9.993

17.013

16.255

15.764

16.110

16.621

DP21 Woningbouw

1.165

-1.386

-5

-5

-5

-5

DP22 Woonomgeving

192

-208

0

0

0

0

DP24 Natuur landschap plattel.ontw. DP25 Duurzaamheid

118 -40

-537 -370

1 0

-1 0

-3 0

-4 0

DP24 Natuur landschap plattel.ontw. DP25 Duurzaamheid

Totaal Saldo reserves Totaal Programma

1.434

-2.501

-4

-6

-7

-9

11.427

14.511

16.251

15.758

16.103

16.612

De analyse betreffende de afwijking begroting na wijziging ten opzichte van de realisatie is opgenomen in de jaarrekening onder paragraaf 2.3 Recapitulatie baten en lasten.

38

Programma 3 WERKEN Onze algemene ambitie Werken Wij blijven ons onverminderd inzetten voor een welvarend Venray. Aantrekkelijk om te wonen, werken, leren en recreëren. Hier hoort een gezonde en toekomstbestendige economie en een goede bereikbaarheid van Venray via weg, spoor, water en de digitale snelweg bij. Wij vinden het belangrijk dat sectoren en bedrijven in Venray duurzaam kunnen blijven innoveren en ontwikkelen. Steeds meer ontwikkelingen op het gebied van economie, arbeidsmarkt, kennisinfrastructuur en mobiliteit zijn niet langer lokaal. Daarom is en blijft onze ambitie om ook in regionaal verband actief te zijn. We profileren Venray, juist via die sectoren die bijdragen aan de richting die we voor de toekomst van Venray willen bereiken. Verder is het onze ambitie om als Venray voor bedrijven herkenbaar en aantrekkelijk te blijven als vestigingsplaats, zeker voor de bestaande Venrayse bedrijven. Deelprogramma 3.1 ECONOMISCHE ONTWIKKELING Wat willen we bereiken? Bedrijven en arbeidsmarkt Venray moet bestaande bedrijven ruimte blijven bieden, voor ontwikkeling en groei. Hiervoor zetten we in op de revitalisering van bedrijventerreinen en (leegstaande) bedrijfsgebouwen. Om dat goed te doen moeten we weten wat de behoeften zijn van bedrijven. Voor nieuw te vestigen bedrijven vergt de diversiteit in de aard van de bedrijvigheid aandacht.

Nieuwe bedrijven moeten iets toevoegen aan Venray. Zo draagt nieuwe economische bedrijvigheid bij aan een aantrekkelijk, toekomstbestendig en gezond Venray. Wij verwachten van onze bestaande en nieuwe bedrijven dat we samen investeren in een gezond en prettig leef- en werkgebied en een economisch sterke gemeente. Onze ambities voor economische ontwikkeling bereiken we alleen door goed samen te werken met onze ondernemers, onderwijsinstellingen, andere overheden en onze omgeving (de vier O’s of de quatro helix). Dit geldt ook waar het gaat om de krapte op de arbeidsmarkt en een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Samenwerken gaat dus over de gemeente- of regiogrenzen heen. Wij zien kansen in de Oost-West as: samenwerking met Brainport en Helmond aan de ene kant en met onze Duitse buren aan de andere kant. Ook de samenwerking in NoordLimburg ('Gezondste regio') blijft onverminderd van belang. De ambities en concrete plannen op het gebied van bedrijven en arbeidsmarkt krijgen een plek in het Omgevingsprogramma Economie. De uitgangspunten van de Omgevingsvisie vormen hiervoor de basis. Looptijd van het Omgevingsprogramma Economie is 2025-2028. Kennis en innovatie Onze kennisinfrastructuur moet aansluiten bij ons lokale en regionale economische profiel.

Op regionaal niveau werken we, via bijvoorbeeld ‘De Gezondste Regio’, samen met partners zoals de Brightlands Campus Greenport Venlo. Venray investeert! In het belang van onze inwoners, onze bedrijven en in het belang van onze regio. Ook kennis en innovatie wordt een prominent onderdeel van het Omgevingsprogramma Economie. Centrumontwikkeling Een aantrekkelijk Venrays centrum, daar gaan we voor. De vastgestelde centrumvisie, die uitgaat van een compact, compleet en comfortabel centrum, is hierin leidend. Leegstand pakken we aan door op zoek te gaan naar creatieve oplossingen. In het centrum moeten meerdere functies samenkomen. Bij de centrumontwikkeling nemen we de regie en vernieuwen we de samenwerking met onze partners. Waarbij wij onze partners vragen om krachten te bundelen om zodoende te komen tot meer slagkracht, daadkracht en efficiency. Als gemeente wegen we weliswaar alle belangen mee, maar we sturen ook nadrukkelijk op het te bereiken effect en het te bereiken resultaat. Vrijetijdseconomie De sector is van groot belang voor de regio en daarmee ook voor Venray. Vanuit de gedachte om regionaal goed samen te werken zetten we de uitvoering van het regionale Actieprogramma Vrijetijdseconomie voort.

Het doel is dat Noord Limburg eind 2025 het belangrijkste en meest aantrekkelijke verblijfsrecreatiegebied van Limburg is voor de “short break” vakantiemarkt met een sterk en vitaal fijnmazig netwerk van kleine- en grootschalige recreatieve voorzieningen. De sector draagt door bestedingen en werkgelegenheid ook bij aan de lokale economie en aan het behoud en/of versterking van ons voorzieningenaanbod. Voor Venray draagt recreatie en toerisme door het 39

aangaan van cross-overs ook bij aan onze andere economische pijlers en dat biedt recreatieve mogelijkheden, niet enkel voor bezoekers en gasten, maar vooral ook voor onze inwoners. Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - Toeristisch en Recreatief Platform Venray - BV Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo - Venray Bloeit - Limburg Marketing Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt. Activiteit uit het collegeprogramma 2022 2026

Gereed Toelichting in

Bedrijven en arbeidsmarkt Integrale aanpak arbeidsmarktbeleid

Het samen met de partners realiseren van de Coalitie Brede Welvaart Venray (samenwerking binnen de vier O’s) Kennis en innovatie

Continu Landelijk wordt gekoerst op een herstructurering van de arbeidsmarktregio's (AMR), in ons geval de AMR Noord-Limburg. Waarbij gekoerst wordt op nieuwe wet- en regelgeving die met ingang van 1 januari 2026 ingaat. De ingeslagen landelijke weg past goed bij de regionale wens om te komen tot 1. een regionale visie/ambitie/koers voor de AMR met heldere doelstellingen en een strategische arbeidsmarktagenda, 2. een effectieve en efficiënte bestuurlijke én ambtelijke governance. Het jaar 2025 zal vooral in het teken staan van het verder voorbereiden van de herstructurering op basis van de Kamerbrief die we eind april 2024 hebben ontvangen. Met name het vormgeven van het regionaal beraad (bestuurlijk overleg AMR, samen met partners), het komen tot een meerjarenbeleidsagenda arbeidsmarkt en het vormgeven van een Regionaal Werkcentrum zijn onderwerpen die in de loop van 2025 gereed moeten zijn. N.n.b. Vooralsnog staat dit on hold. Mogelijk wordt e.e.a., voortvloeiend uit het Omgevingsprogramma Economie, alsnog in een later stadium opgepakt.

Stimuleren kennisontwikkeling Continu Net zoals in voorgaande jaren zullen ook de komende periode diverse kennis- en themabijeenkomsten op de campus worden georganiseerd voor en door het regionale bedrijfsleven. De gerealiseerde en nog te realiseren shared facilities zullen door bedrijven worden gebruikt voor onderzoek en kennisontwikkeling. Het netwerk rond insecten, Insect Valley Europa, organiseert diverse activiteiten voor ondernemers. Vanuit het project circulaire varkenshouderij worden met ondernemers stappen gezet richting een circulair bedrijf. Ook worden bijeenkomsten gericht op informatie en kennisuitwisseling georganiseerd. Ook blijven we, net zoals in de voorgaande periode, diverse initiatieven opwerken naar projecten en begeleiden we projecten in de uitvoering die een impuls geven aan de ontwikkeling van kennis en innovatie in Venray en de regio. Blijvend investeren in de ontwikkeling van Brightlands Campus Greenport Venlo – kennislandschap

Continu Vanuit de samenwerking met de Brightlands Campus blijven we inzetten op het stimuleren van kennis en innovatie in agrofood om zo een bijdrage te leveren aan de transitie naar circulaire of kringlooplandbouw en nieuwe, duurzame verdienmodellen mogelijk te maken. Vanuit “Voeding en gezondheid” worden door de campus projecten en initiatieven ondersteund. Er is sprake van een afname van internationale studenten in de regio. Dit heeft gevolgen voor Venray en de regio. Kennisinstituten zijn gebaat bij internationale studenten die hier een opleiding willen volgen. Daarnaast zijn internationale 40

studenten die hier blijven om te werken een welkome aanvulling. Daarom zet de regio in op doorontwikkeling van de samenwerking met onderwijsinstellingen en bedrijven. Om talent te kunnen aantrekken, ontwikkelen en behouden. Het is daarbij belangrijk dat beleidsmakers op nationaal niveau zich bewust zijn van de gevolgen van afname van internationale studenten voor onze regio. Initiëren/faciliteren Agrofood in Continu Samen met bedrijven zetten we stappen richting een zo duurzaam de regio incl. Eiwitrijk, mogelijke productie en verwerking. De transitie naar Agropole kringlooplandbouw en nieuwe eiwitten en vezelgewassen hebben blijvend de aandacht door de uitvoering van verschillende projecten en activiteiten (bijv. platform nieuwe teelten, verbonden peelproeftuinen, Building Balance). Vanuit de investeringsagenda, regiodeal tweede tranche en het innovatiefonds zijn en worden diverse projecten en initiatieven ondersteund. In de samenwerking FoodNL zijn we inmiddels zichtbaar en herkenbaar in Brussel en Den Haag. We willen op de thema’s “voeding en gezondheid” en “eiwittransitie” concreet stappen zetten naar Europese samenwerkingsprojecten die bijdragen aan oplossingen voor de uitdagingen waar we met de sector voor staan.

Centrumontwikkeling Zorgen voor een aantrekkelijk Continu Het project bevat het herplanten en eventueel herverdelen van de en gezond centrum met meer tanende bomen op de Grote markt zodat deze tot volle wasdom groen kunnen komen. Op die manier dragen ze bij aan het bestrijden van hittestress en aan een prettig verblijfsplein. Dit vraagt een nauw overleg met alle belangenvertegenwoordigers en gebruikers van de Grote Markt. De uitvoeringsperiode voor de nieuwe aanplant is voorzien in de winter van 2025. Inzetten op transformatie van leegstaande panden

2025

De stimuleringsverordening Centrumvisie is geëindigd per 31-12-2023. Inmiddels heeft een evaluatie plaatsgevonden van de subsidieregeling en worden voorstellen gedaan voor het vervolg. Dit gebeurt in samenhang met de evaluatie van Venray Bloeit! en het op te stellen Omgevingsprogramma Economie. Besluitvorming hierover is voorzien in het najaar van 2024.

Vrijetijdseconomie Uitvoeren actieprogramma Vrijetijdseconomie (VTE)

Versterken van regionale en lokale promotiestructuur

2025

In het regionale actieprogramma vrijetijdseconomie wordt het belang van een goede regionale en lokale promotiestructuur benadrukt en in 2024 zijn daarin stappen gezet. Vanaf 1 januari 2025 wordt NoordLimburg met een éénduidige en gezamenlijke regionale promotiestructuur 4 jaar lang op de kaart gezet en de lokale promotie sluit daarop aan. De focus voor 2025 ligt op de algehele Venray promotie en het beter informeren van ondernemers en inwoners over de toeristisch recreatieve mogelijkheden in Venray. Vanuit het regionale actieprogramma loopt het project rode en groene spoor vakantieparken Noord-Limburg. Het projectplan bestaat uit 2 fases binnen de Regiodeal en Investeringsagenda en loopt tot eind 2025. Vanaf 2025 wordt ingezet op het saneren van een drietal parken waar veiligheidsissues spelen en kennisdeling. Voor actielijn 5, een goede regionale promotie, wordt vanaf 2025 gestart met een nieuwe en éénduidige gezamenlijke promotie voor de regio Noord-Limburg. Continu In het regionale actieprogramma vrijetijdseconomie wordt het belang van een goede regionale en lokale promotiestructuur benadrukt en in 2024 zijn daarin stappen gezet. Vanaf 1 januari 2025 wordt NoordLimburg met een éénduidige en gezamenlijke regionale promotiestructuur 4 jaar lang op de kaart gezet en de lokale promotie sluit daarop aan.

De focus voor 2025 ligt op de algehele Venray promotie en het beter informeren van ondernemers en inwoners over de toeristisch recreatieve mogelijkheden in Venray.

41

Realiseren van meer en Continu Om het recreatief aanbod te versterken ontwikkelen we fiets-, wandel-, betere (gethematiseerde) ruiter- en MTB-routes die aansluiten bij de Venrayse thema's routes die passen bij het DNA psychiatrie, schaaphistorie, Venray Remembers (historie en van Venray Archeoroute) en de Liberation Route Europe (oorlogshistorie). Binnen het Masterplan wandelen en fietsen worden in de periode 2024-2026 een fietspad door de Geijstersebossen, een fietspad door de Ballonzuilbossen, een parkeerplek bij het Ballonzuil monument en enkele themaroutes gerealiseerd. In 2025 worden het fietspad door de Ballonzuilbossen en de parkeerplaats bij het Ballonzuil monument gerealiseerd. Versterken van de kwaliteit en 2025 Vanuit het regionale actieprogramma vrijetijdseconomie werken we diversiteit en vitaliteit van ons structureel aan de kwaliteit en diversiteit van het regionale en lokale verblijfsaanbod verblijfsrecreatieve aanbod. Het regionale project rode en groene spoor vakantieparken, waarvoor Venray als projectleider fungeert en dat doorloopt tot eind 2025, draagt daaraan bij. Aansluiten bij regionale Continu Dat doen we door de regionale samenwerking op toerisme en recreatie samenwerkingsverbanden op en deelname in het Geopark Peelhorst en Maasvalllei in oprichting het gebied van toerisme (i.o.).

Doel is om samen met een aantal Brabantse en Limburgse gemeenten, de waterschappen Aa en Maas en Limburg en de provincies Noord Brabant en Limburg uiterlijk eind de UNESCO Geopark status te krijgen. Het Geopeark is aangehaakt bij NOVEX De Peel en heeft als verbindende geologische elementen o.a. de Peelrandbreuk en Tegelenbreuk (Merselo). Deelprogramma 3.2 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR Wat willen we bereiken? Mobiliteit en infrastructuur De gemeente Venray is via weg, spoor en water goed en veilig bereikbaar. Daarbij zijn de verschillende kernen goed en veilig bereikbaar en onderling goed met elkaar verbonden. We streven naar duurzame mobiliteit en investeren in een goede, veilige en duurzame bereikbaarheid van Venray. We zetten in op het stimuleren van fietsgebruik met de daarbij behorende veilige infrastructuur. Nieuwe ontwikkelingen zoals de omgevingsvisie en het collegeprogramma, vragen om een herijking van het mobiliteitsbeleid (netwerkennota). Daarvoor worden dit jaar de netwerken opnieuw beschouwd. Daarin wordt ook de nieuwe wegcategorie gebiedsontsluitingsweg 30 km ingevoerd om de veiligheid te verbeteren. Daarnaast wordt een document opgesteld met de koers die qua mobiliteit wordt gevaren tot 2030. Daarvoor worden de uitgangspunten op een rij gezet zoals het collegeprogramma, regionale en landelijke programma’s en trends in mobiliteit.

Er worden vijf programma’s ontwikkeld die aansluiten bij de omgevingsvisie van Venray. Daarin is zowel ruimte voor bereikbaarheid als veiligheid, verbinding en een fijn leefklimaat. Actieve mobiliteit (lopen en fietsen) krijgt een prominente plaats in het document. De ontwikkelde visie wordt vertaald in concrete acties en projecten. De verwachting is dat alles klaar is in Q1-2025. Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - NV Waterleiding Maatschappij Limburg - Enexis Holding Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt.

42

Activiteit uit het collegeprogramma 2022 – 2026

Gereed Toelichting in

Mobiliteit Actualiseren parkeerbeleid en 2025 parkeernormennota

Het overkoepelende gemeentelijk parkeerbeleidsplan 2011-2020 is verlopen. Wegens het huidige voldoende functionerend parkeerregime en dat er geen nadelige effecten optreden (het eerdere beleidsplan blijft vigerend) is dit (nog) niet opgepakt. Daarnaast is de beleidsnota parkeernormen gedateerd (2013). Deze moet geüpdatet worden. Nieuwe parkeernormen, normen voor fietsparkeren en een duidelijke werkwijze zijn hierin van belang. Doel is meer maatwerk, met aandacht voor innovatieve oplossingen waarbij bv. beter ingespeeld kan worden op onderwerpen zoals meer ruimte voor woningbouwinitiatieven. De focus ligt zodoende op de actualisatie van de beleidsnota parkeernormen, waarbij de planning is deze in het 4de kwartaal 2024 af te ronden. Besluitvorming wordt verwacht in Q1 2025. Investeren in voldoende Continu Inwoners en werknemers uit Venray hebben de mogelijkheid om een oplaadpunten voor laadpaal aan te vragen als niet op eigen terrein geladen kan worden en vervoersmiddelen, zoals auto, er nog geen openbare laadpaal in de nabije omgeving is. De afgelopen scootmobiel en fiets jaren zijn er daarnaast proactief laadpalen in de openbare ruimte geplaatst. Op deze manier ontstaat een dekkend netwerk van laadpalen. Daarbij zijn we voorbereid op de toekomst.

De provincies Noord-Brabant en Limburg zijn inmiddels een aanbesteding gestart voor een de tweede collectieve aanpak voor de komende jaren (20242028). Gemeente Venray heeft eind 2023 besloten hieraan deel te nemen. Dit biedt de zekerheid dat de komende jaren openbare laadpalen bijgeplaatst worden. Of het logisch/noodzakelijk is om voor overige modaliteiten openbare laadvoorzieningen te realiseren, wordt in de gaten gehouden. Op dit moment blijkt dit nog niet het geval te zijn. Uitsluitend in de nieuwe inpandige fietsenstalling (centrum) komen enkele mogelijkheden voor het opladen van de fiets. Upgraden van de 2025 Het ontwerp voor de herinrichting van de stationsomgeving is - na stationsomgeving met uitgebreide verkenning en voorbespreking met de spoorse partijen aandacht van duurzaam vooraangepast en in het kader van een formele review aan NS, ProRail en en natransport Arriva voorgelegd. Er is nog een aantal punten dat bij de technische uitwerking aandacht behoeft, maar het definitief ontwerp kan nu worden afgerond en vastgesteld. Op basis van de geactualiseerde kostenramingen past de realisatie van het project binnen de bestaande financiële kaders. In juli ontvangen we antwoord van de provincie Limburg over de aanpassing van de eerder verleende subsidiebeschikking.

Vanwege de (noodgedwongen) wijzigingen in het ontwerp komt dit niet meer geheel overeen met het ontwerp waarop de beschikking is afgegeven. Bovendien is een verlenging van de looptijd van de subsidie nodig in verband met de vertraging die is opgetreden.

Opstellen en uitvoeren van een programma met gedragscampagnes voor een veilige deelname aan het verkeer

Na definitieve vaststelling van het ontwerp wordt in het najaar van 2024 gestart met de voorbereidingen op de realisatie. Zo worden nadere afspraken gemaakt met de spoorse partijen over onder meer taakverdeling, beheer en onderhoud (zowel tijdens als na uitvoering), werken we het ontwerp uit in bestek en tekeningen en gaan we aan de slag met de aanbestedingsprocedure(s) voor de uitvoering van de werkzaamheden. Continu Onderdeel van de risicogestuurde aanpak van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid is het aan de slag gaan met gedragscampagnes bij risicogroepen en risicogedragingen. Het opstellen van gedragscampagnes wordt daarom meegenomen bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma Strategisch Plan Verkeersveiligheid. Met het project 'Veilig op Weg' en samenwerking met vrijwilligersorganisatie 'Smile Venray' wordt er al gewerkt aan campagnes om de verkeersveiligheid te vergroten. Dit is een continue proces. Daarnaast is het grotendeels afhankelijk van de vraag vanuit de omgeving (burgers etc.) en actuele zaken die spelen.

43

Aanpakken van onveilige verkeerssituaties door risico gestuurd te werken

Investeren in duurzame mobiliteit

Continu We kiezen voor een ‘risicogestuurd’ verkeersveiligheidsbeleid: Een proactieve aanpak om ongevallen te voorkomen door de belangrijkste risico’s in het verkeerssysteem aan te pakken. Bij risicogestuurd beleid kijken we naar specifieke risicofactoren – wegkenmerken, omstandigheden of gedragingen – die de kans op gevaarlijke verkeerssituaties kunnen vergroten. Op basis daarvan kunnen we de beleidscyclus ook op lokaal en regionaal niveau nog meer gestructureerd vormgeven. Er zijn investeringsimpulsen gekoppeld aan deze aanpak. Door middel van deze gelden zijn we concreet aan de slag met het verkeersveiliger maken van wegen binnen onze gemeente. Helaas is er nu nog alleen subsidie beschikbaar voor inframaatregelen. Binnen Trendsportal gaan we echter aan de slag met het thema drugs en alcoholgebruik in het verkeer. Een van de risicogedragingen die de kans op een ongeval vergroten. Continu We investeren op verschillende manieren in duurzame mobiliteit. Onder andere: uitrol van laadpalen, aanleg fietsinfra, projecten schoolomgevingen (inrichting 'schoolstraat' en project lekker anders dag) en de werkgeversaanpak. Bij woningbouwprojecten onderzoeken we of er mogelijkheden zijn voor deelmobiliteit. In het nieuw op te stellen parkeerbeleid gaan we hier ook mee aan. De dominantie van de auto wordt kritisch bekeken.

Voorrang voor actieve mobiliteit (lopen en fietsen) wordt als uitgangspunt genomen bij de nieuwe mobiliteitsvisie. Dit is een continu proces.

Infrastructuur Vorm, inhoud en uitvoering 2025 geven aan de Gebiedsagenda Via Venray en het Infraplan Via Venray

Uitbreiden van de 30kmh zones (erftoegangswegen), inclusief introductie Gebiedsontsluitingsweg-30 (GOW-30).

Realiseren van fysieke aanpassingen t.b.v. verkeersveiligheid bij schoolomgevingen

Investeren in goede fietsverbindingen, fietsstraten en doorfietsroutes met bijbehorende voorzieningen, inclusief actief inzetten op grondverwerving waar nodig

In 2022 is verder vorm gegeven aan de projecten 'N270 fase 1' en 'Oostverbinding'. Voor wat betreft het project N270 fase 1 is de realisatieovereenkomst ondertekend en is gestart met de contractvoorbereiding om te komen tot een aanbesteding. Ook is de benodigde grondverwerving opgestart. Door de stijgende kosten zijn keuzes gemaakt om de aanleg van de diverse deelprojecten te faseren. Daarmee kan het voornaamste knooppunt nabij de A73 snel worden aanbesteed. Uitvoering daarvan zal in Q2 2024 starten. Ook zal een heranalyse plaatsvinden van het knooppunt van de N270 met de Leunseweg en De Brier, gezien ontwikkelingen ter plaatse (ziekenhuis, woningen) en nieuwe verkeerscijfers). Na de zomer van 2024 volgt duidelijkheid over de benodigde maatregelen. Voor wat betreft het project Oostverbinding zijn fase 1 t/m 3 gereed. Fase 4 is in uitvoering. Afronding van het werk is gepland eind 2024 (incl. groenaanplant e.d.). Tijdstip fase 5 verschuift naar 2025/2026, i.v.m. afstemming met uitvoering N270 en benodigde voorbereidingstijd ivm complexiteit. Continu De wijk Vlakwater kent voor het grootste deel nog een maximum snelheid van 50km/u. In Q1 van 2024 wordt de snelheid in een deel van de wijk teruggebracht naar 30km/u. Bij het opstellen van de netwerkennota wordt gekeken naar welke wegen in de toekomst ingericht moeten worden als gebiedsontsluitingsweg-30.

Afronding netwerkennota in Q1 2025. Hierbij wordt ook een uitvoeringsprogramma opgesteld. 2025

Het realiseren van fysieke aanpassingen voor de verkeersveiligheid bij schoolomgevingen is gekoppeld aan de actualisatie van de 'aanpak veilige schoolomgevingen (april 2024)'. Er wordt een inventarisatie per schoolomgeving uitgevoerd op mogelijke knel-/ en verbeterpunten. Afhankelijk van o.a. de rondgang bij scholen wordt bekeken of, en zo ja welke, fysieke maatregelen nog nodig zijn. De planning (inventarisatie/ toets schoolomgevingen) is opgenomen in de 'aanpak veilige schoolomgevingen (april 2024)' en heeft een looptijd t/m 2025. Continu In 2023 is de fietsstraat Overloonseweg geopend. Langs de Stationsweg worden vrijliggende fietspaden aangelegd (afronding project 2024). Realisatie overdekte fietsenstalling centrum Venray is in voorbereiding. Bij onderhoud fietspaden Horsterweg wordt gekeken naar mogelijkheden doorfietsroute (route Venray-Horst-Venlo). Bij de update netwerkennota (met uitvoeringsprogramma) wordt gekeken naar toekomstige projecten.

44

Programma 3 Wat mag het kosten? Opgenomen bedragen vanuit het Meerjaren Uitgaven- en Investeringsplan: In onderstaande tabel is een totaaloverzicht opgenomen van alle aanvragen via het MUIP. De voorstellen zijn inhoudelijk en financieel verwerkt in de voorliggende begroting, zie ook bijlage 2 totaaloverzicht MUIP. Het bijbehorende deelprogramma is weergegeven met DP in de tabel. Als sprake is van een investering dan staat deze vermeld als PD (project deelprogramma) gevolgd door het betreffende deelprogramma nummer. Dit komt door de automatische koppeling tussen het boekwerk van de begroting en het financieel systeem waarbij een verschil is gemaakt tussen de exploitatielasten en de investeringen. Werken