[Gemeente Venray 2023] - Accountantsverslag [Getekend] (geanonimiseerd)
Tekst van het document
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Accountantsverslag 2023
Gemeente Venray PricewaterhouseCoopers Accountants N. V. 24 juni 2024
0
1
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Aanbiedingsbrief
Jaarverslag
Gemeente Venray T. a. v. de raad en het college van burgemeester en wethouders Postbus 500 5800 AM VENRAY
Vooruitblik
24 juni 2024
Uitkomsten controle 2023
Onze samenwerking
Referentie: NLE00023650. 1. 2
Bijlagen Geachte leden van de raad en het college, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat wij hebben opgesteld in het kader van onze opdracht om de jaarrekening 2023 (de ‘jaarrekening’) van Gemeente Venray te controleren. We hebben de accountantscontrole uitgevoerd in overeenstemming met de opdrachtbrief van 25 september 2023. Daarnaast geven wij invulling aan de aanvullende berichtgeving (11 en 12april2024) over de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording en onze controleverklaring daarbij. Ons accountantsverslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze controle van uw jaarrekening en is constructief besproken met uw ambtelijke organisatie en de wethouder met de portefeuille financiën.
Wij bespreken de inhoud van dit verslag tijdens de vergadering van de auditcommissie op 12 juni 2024. Hebt u in de tussentijd nog vragen, neemt u dan gerust contact met ons op. Wij bedanken u en uw medewerkers voor de medewerking tijdens onze controle. Hoogachtend, PricewaterhouseCoopers Accountants N. V.
drs. T. A. G. van Boxtel RA senior director
PricewaterhouseCoopers Accountants N. V. Boschdijktunnel 10, 5611 AG, Postbus 6365, 5600 HJ, Eindhoven T: 088 792 00 20, F: 088 792 96 40, www. pwc. nl ,
‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N. V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N. V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N. V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B. V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B. V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B. V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www. pwc. nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop) voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.
2
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Onze kernboodschappen In dit hoofdstuk hebben we onze kernboodschappen samengevat.
01
3
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze kernboodschap Onze conclusies •
Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag
•
Vooruitblik
•
Onze samenwerking Bijlagen
Observaties jaarverslag
Wij hebben onze accountantscontrole van de jaarrekening 2023 van Gemeente Venray, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, afgerond en zijn voornemens hierbij een goedkeurende controleverklaring op het aspect getrouwheid te verstrekken. Daarnaast verstrekken we ook een goedkeurend oordeel over de rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen. De toelichting op de rechtmatigheid door het college van B&W in de jaarrekening voldoet aan de vereisten. Onze conclusies
• •
•
Observaties jaarverslag
Uitkomsten controle 2023 •
•
Ruimtelijk domein: per 31 december 2023 heeft Venray nog twee actieve projecten (2022: 4). Dedoorlooptijd is geraamd tot en met 2024. Hetrisicoprofiel is hierdoor verminderd. Verder heeft in 2023 de actualisatie van het beleid in de nota grondbeleid plaatsgevonden. Sociaal domein: de onzekerheden (€0,9 miljoen) bestaan uit de productieverantwoordingen van zorgleveranciers die nog niet zijn ontvangen en de pgb’s. Verder leidt de situatie van de Mutsaersstichting tot een belangrijk aandachtspunt voor de continuïteit van de jeugdzorg in de regio.
•
•
•
Observaties jaarrekening •
•
Uitkomsten controle 2023
Controle Gemeente Venray 2023
Observaties jaarrekening •
Bevindingen •
De jaarrekening en het jaarverslag zijn met elkaar verenigbaar. De kwaliteit van het jaarverslag en de informatiewaarde zijn voldoende. Wij adviseren wel om bondiger en meer op hoofdlijnen te rapporteren. De kwaliteit van de paragraaf verbondenpartijenkanbeter • Schattingen van het college zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en gebalanceerde overwegingen.
Bevindingen
Wij hebben geen onrechtmatigheden geconstateerd uit de controle op de Europese aanbestedingen. Dit is in lijn met uw eigenrechtmatigheidsverantwoording. In het sociaal domein hebben we €0,9 miljoen onzekerheden inzake getrouwheid geconstateerd en geen onduidelijkheden inzake rechtmatigheid in lijn met uw eigen rechtmatigheidsverantwoording. Een actueel M&O-beleid en totaaloverzicht inzake IB-signalen onbreken. Wijadviseren om het risicobeleid te actualiseren en een integraal overzicht van IBsignalen bij te houden. Verder geldt dat we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving hebben geconstateerd.
Vooruitblik & samenwerking
•
De financiële positie is in 2023 versterkt door een positief resultaat voor mutatie van de reserves van €12,1 miljoen (na mutaties €17,9 miljoen). Begroot was het resultaat voor mutatie van de reserves -/- €4,1 miljoen; na mutaties €0,5 miljoen. Het eigen vermogen stijgt in 2023 met €12,1 miljoen van €71,6 miljoen naar €83,7 miljoen. Desolvabiliteit van 38% naar 42%. Naast de incidentele voordelen zijn schaarste en daarmee uitvoeringskracht een belangrijke uitdaging. Wij adviseren te prioriteren in beleidsdoelstellingen in combinatie met het analyseren van de beïnvloedbaarheid van de incidentele voordelen om scherper te kunnen begroten en sneller te reageren. Het aantal SiSa-regelingen is met 28 (2022: 25) regelingen net als vorig jaar licht toegenomen. Vande 28 regelingen zijn er 8 nieuw ten opzichte van voorgaand jaar. Dit verhoogt de administratieve lasten en de controlekosten.
Vooruitblik en samenwerking •
•
De Commissie BBV heeft in december 2023 drie nieuwe notities uitgebracht. Dit zijn de notities Grondbeleid, Rente en Overhead. Denotities hebben geen impact op de jaarstukken 2023 en gaan in vanaf 2024 en verder. We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het controleproces.
4
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Onze conclusies In dit hoofdstuk wordt uitleg gegeven over ons oordeel bij de jaarrekening. Hierin lichten we de geconstateerde fouten en onzekerheden voor hetaspect getrouwheid toe.
02
4I
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze conclusies Ons oordeel bij uw jaarstukken 2023 is goedkeurend
Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld
Fouten en onzekerheden geconstateerd in relatie tot getrouwheid
Wij hebben onze accountantscontrole van de jaarrekening 2023 van de gemeente Venray afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring inzake de getrouwheid van de jaarrekening, waarin ook de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen, onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad.
In totaliteit hebben we [8] controleverschillen geconstateerd in relatie tot getrouwheid, waarvan er [2] zijn gecorrigeerd. De overzichten van deze fouten en onzekerheden inzake getrouwheid worden hier getoond.
Rechtmatigheid specifieke uitkeringen Wij hebben in onze controleverklaring ook een goedkeurend oordeel verstrekt over de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen ( de SiSa-bijlage).
Getrouwheid Oordeel:
Goedkeurend
6. 000. 000 4. 000. 000 2. 000. 000 -
Fouten = absoluut bedrag
fouten of onzekerheden in Euro
Onzekerheden = Onze
materialiteit
Overige informatie in uw jaarverslag is consistent met uw jaarrekening Als accountants zijn wij ervoor verantwoordelijk dat wij in onze controleverklaring verslag uitbrengen over de overige informatie die in het jaarverslag is opgenomen. De overige informatie omvat uw jaarverslag, programmaverantwoording, de paragrafen en de bijlagen. Wij hebben geen materiële inconsistenties, materiële onjuistheden en/of omissies opgemerkt in de informatie die op grond van het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) moet worden verstrekt.
4II
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Overzicht van gecorrigeerde fouten inzake getrouwheid De volgende geconstateerde afwijkingen betreffen de gecorrigeerde fouten in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €50. 000. De gecorrigeerde afwijken zoals hieronder opgenomen hebben geen impact op het resultaat. #
Beschrijving
Fouten (x €1. 000)
Onzekerheden (x €1. 000)
1
Onjuiste classificatie af te dragen loonbelasting
296
-
2
Crediteurensaldo’s onder de belastingdebiteuren
68
-
Totaal
364
-
4III
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking
Overzicht van ongecorrigeerde fouten onzekerheden inzake getrouwheid
en
De volgende geconstateerde afwijkingen betreffen de ongecorrigeerde fouten en onzekerheden in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €50. 000. Het college heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het college.
Bijlagen #
Beschrijving
Fouten
Onzekerheden
1
Onjuiste classificatie nog te ontvangen baten
774
-
2
Onjuiste classificatie debiteuren TOZO
348
-
3
Kosten voor 2023 onterecht geboekt in 2024
231
-
4
Onjuist vooruitontvangen bedrag bijdrage energiearmoede
56
-
4IV
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking
Overzicht van ongecorrigeerde fouten onzekerheden inzake getrouwheid
en
De volgende geconstateerde afwijkingen betreffen de ongecorrigeerde fouten en onzekerheden in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €50. 000. Het college heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het college.
Bijlagen #
Beschrijving
5
Onzekerheid omtrent productieverantwoordingen Jeugd en WMO ZIN
-
442
6
Onzekerheid omtrent prestatielevering PGB
-
492
Totaal
Fouten
1. 409
Onzekerheden
934
5
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Uitkomsten controle 2023
Uitkomsten controle 2023
In dit hoofdstuk beschrijven we de uitkomsten van de controle voor het ruimtelijk domein, het sociaal domein en de overige domeinen.
Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke dossiers Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
03
6
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Ruimtelijk domein Het risicoprofiel van de grondexploitaties neemt af in 2023
Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke dossiers Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing
Het risicoprofiel van de grondexploitaties neemt af
Tussentijdse winstneming 2023 verwerkt conform BBV-uitgangspunten
In 2023 zijn twee grondexploitatieprojecten afgesloten, waarvan de belangrijkste Aan den Heuvel deel B. Aan den Heuvel bestaat uit twee delen, deel A (afgesloten in 2021) en deel B. Het uiteindelijke resultaat op dit totaal project betreft positief €4,3 miljoen en hiervan bedraagt het aandeel van de gemeente Venray 50%. Het grootste gedeelte van deze winst is in eerdere jaren genomen op basis van de Percentage-of-Completion-methode.
Het BBV schrijft voor dat in sommige situaties, eerder dan bij het afsluiten van grondexploitaties, tussentijds winst genomen moet worden op basis van de Percentage-of-Completion-methode.
De projectgerelateerde risico’s zijn (conform de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheer’) gedaald naar €0,3miljoen (2022: €0,6miljoen). Qua verdeling heeft 81% van de risico’s betrekking op ramingsonzekerheden en 19% op marktrisico’s. We adviseren om klimaatrisico’s een specifiek onderdeel te laten zijn van de risico-inschatting.
Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
In 2023 is er €0,3miljoen aan winst verantwoord; dit heeft voornamelijk betrekking op het project Veulen Brugpas.
0,7 0,6
Ontwikkeling risicoprofiel grondexploitaties 2023
2022
0,5 0,4 0,3 0,2
De verliesvoorziening is in lijn met voorgaand jaar De verliesvoorziening wordt gevormd voor grondexploitaties waar een tekort wordt verwacht op de eindwaarde. Per jaareinde is de voorziening €0 (2022: €0). Dit is in lijn met de verwachting aangezien de nog actieve projecten een geraamde doorlooptijd hebben tot 2024 met nog € 0,9 miljoen (2022: €2,4 miljoen) te realiseren kosten en nog €0,6 miljoen (2022: €1,3miljoen te realiseren opbrengsten. Conform de Percentage-of-Completion methode wordt gedurende de komende jaren nog €0,2 miljoen winst genomen op deze projecten.
0,1 0
Prognose resultaat eindwaarde
Figuur 1: Risicoprofiel grondexploitaties
Risico's
Verliesvoorziening
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
7
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Ruimtelijk domein De actuele thema’s binnen het grondbedrijf
Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke dossiers Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Gemeente Venray heeft de actuele thema’s gereflecteerd in de grondexploitaties en parameters De stijgende bouwkosten, de onzekerheden in de markt, de stijgende rente en het stroomnet van Nederland dat overvol is. Dit zijn de thema’s die impact hebben op uw grondexploitaties. Wij hebben geëvalueerd of deze onderwerpen in voldoende mate zijn gereflecteerd in de grondexploitaties. We lichten de onderwerpen hieronder toe: • De rentes zijn gestegen in vergelijking met de afgelopen jaren. Dit komt door de verhoging die de ECB heeft doorgevoerd om de inflatie onder controle te houden. Met de stijgende rente zijn ook de rentekosten die aan de grondexploitaties worden toegerekend gestegen. Wij adviseren u om bij langlopende grondexploitaties de renteontwikkelingen te blijven monitoren en hier in de risicoanalyse rekening mee te houden. • Door de toenemende vraag naar elektriciteit is het stroomnet in Nederland overvol geraakt. Hierdoor ontstaat veel vertraging in bouwprojecten. Naast de rem op de woningbouw, zorgt netcongestie ook voor vertraging in de energietransitie. Wij adviseren u de impact van netcongestie in kaart te brengen en dit de monitoren voor de lopende en nieuwe grondexploitatie projecten. • De verkoopprijzen van woningen liggen in lijn met het afgelopen jaar. Daartegen stijgen de bouwkosten. Dit betekent dat de residuele grondwaarde daalt.
Wij hebben vastgesteld dat de uitgeefbare voorraad gronden 48. 154 m2 betreft. De gronden bestaan voor 63% uit gronden voor de toekomstige plannen, 32% uit restkavels van afgesloten grondexploitaties en 5% uit uitgeefbare gronden binnen bestaande grondexploitaties.
De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig ingeschat De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de parameters zijn geactualiseerd. De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig bepaald. Ontwikkeling in BV Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo De belangrijkste activiteit van dit ontwikkelbedrijf is het ontwikkelen van grondexploitaties voor bedrijventerreinen, waardoor deze grondexploitaties niet op de gemeentelijke balans naar voren komen. De gemeente Venray is sinds 1januari 2017 voor 5,4% aandeelhouder. De gemeente heeft de aandelen tegen de verkrijgingsprijs van €2,5 miljoen minus de terugbetaling van het agio in 2022 gewaardeerd tegen een bedrag van €1,1 miljoen. De gemeente heeft in de jaarrekening een reserve opgesteld, die gevoed wordt door het jaarlijks rendement (2%) op het ingebrachte eigen vermogen, evenals het surplus op het ingebrachte vreemd vermogen.
Mocht de besluitvorming in de gemeente Venray leiden tot een ontwikkeling, dan zal dat tot een nieuwe opname van die businesscase in de grondexploitatie moeten leiden. Op basis van de actualisatie hebben wij vastgesteld dat deze financiële positie van BVOntwikkelbedrijf Greenport Venlo adequaat is verwerkt in de jaarrekening.
7I
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein
Ruimtelijk domein De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichting ingeschat De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wijhebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichtig ingeschat.
Specifieke dossiers Rechtmatigheid
Oordeel
Waarde Schatting
Opmerkingen 2023
2022
2,5%
2,7%
2023
Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing Jaarverslag
De gehanteerde rekenrente De kostenstijging in: Jaar T+1 Jaar T+2 Jaar T+3 en verder
5% 3% 2%
3% 3% 2%
De grondprijzen die zijn ingerekend in de grondexploitaties zijn marktconform en gebaseerd op de grondprijzennota 2023, die door het college is vastgesteld. De gemeente heeft geen opbrengstenstijging in de grondexploitaties ingerekend, omdat de grondprijzen enkele jaren niet meer zijn verhoogd. De verwachting is dat dit in de komende jaren ook niet zal gebeuren. Omdat de geringe nog uit te geven gronden tot en met 2024 zijn ingerekend, is de impact beperkt. Doordat de gemeente gebruikmaakt van de vaste grondprijzen op basis van een vastgestelde nota en geringe nog uit te brengen gronden, kunnen wij ons in deze inschatting vinden.
Onze samenwerking De opbrengstenstijging
Controleverschil
0%
Dit percentage is gekoppeld aan de feitelijk betaalde rente voor financiering en het resultaat van een berekening die we hebben gecontroleerd. De huidige grondexploitaties lopen tot 2024, waardoor het effect van de kostenstijgingen gering zijn. Denog te maken kosten betreffen met name nog civiele werken en salariskosten. Deze zijn op basis van het prijspeil in 2023 geactualiseerd. Daarnaast is de bandbreedte van de benodigde reserve grondbedrijf gelijk gebleven (-5% tot 15%). Wij kunnen instemmen met de kostenstijgingen.
Vooruitblik
Bijlagen
2022
0%
Optimistisch
Evenwichtig
Voorzichtig
7II
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Ruimtelijk domein De parameters voor de grondexploitaties zijn evenwichting ingeschat
Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein
Oordeel Schatting
Specifieke dossiers Rechtmatigheid
2022
De gehanteerde programmering
De programmering wordt in de controle van de grondexploitaties gecontroleerd. De gemeente heeft rekening gehouden met de woonwensen in de regio, resultaten uit het verleden en de toekomstige verwachte behoefte. De nog uit te geven gronden zijn ingerekend op basis van reserveringen en verwachtingen tot 2024. Wij kunnen instemmen met deze actualisatie op basis van de marktontwikkelingen.
Verkoopprijzen
De verkoopprijzen zijn vastgesteld in kaders door de raad per exploitatie. Het is de gemeente toegestaan om een beperkte afwijking van deze prijzen te hanteren, afhankelijk van bepaalde variabelen zoals is vastgelegd in de nota grondbeleid 2023.
Schattingen Fraude en wet- en regelgeving
Opmerkingen 2023
Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Controleverschil
Optimistisch
Evenwichtig
Voorzichtig
8
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Sociaal domein De Mutsaersstichting is een belangrijk aandachtspunt voor de continuïteit van de jeugdzorg
Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke dossiers Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving
De lasten in het sociaal domein nemen toe; de risico-inschatting is gereflecteerd in het weerstandsvermogen
Continuïteit Mutsaersstichting
Sinds de decentralisatie van het sociaal domein constateren we een toename in de financiële uitgaven. Deze verhoging manifesteert zich voornamelijk in de kostenpost met betrekking tot de jeugdzorg. Tot op heden zien we een voortdurende groei in het aantal jongeren dat een beroep doet op zorgvoorzieningen. Een bijkomend fenomeen is de lage uitstroom uit deze zorgtrajecten. Dit resulteert in een verhoogde zorgvraag en heeft als bijgevolg een toename van de daarmee gepaard gaande financiële lasten.
Sociaal domein
Realisatie 2023 (x €1. 000)
Begroting 2023 (x €1. 000)
Realisatie 2022 (x €1. 000)
Jeugdzorg ZIN
16. 432
14. 645
13. 331
Onze samenwerking
Jeugdzorg pgb
292
302
175
Bijlagen
Wmo ZIN
7. 251
8. 343
7. 590
Wmo pgb
200
296
273
Totaal
24. 175
23. 586
21. 369
Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik
Tabel 2: Sociaal domein
Een belangrijk aandachtspunt voor de continuïteit van de jeugdzorg betreft de situatie van de Mutsaersstichting. De financiële situatie van de stichting is zorgelijk. Op 26 januari heeft de raad van bestuur van de Mutsaersstichting een houtskoolschets opgeleverd voor het herstelplan. Gemeente Venray is verantwoordelijk voor de beschikbaarheid van passende jeugdhulp. De huidige situatie zorgt voor een risico met betrekking tot het uitvoeren van deze taak en mogelijk hogere lasten voor de gemeente Venray. Bij de inventarisatie van de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een toelichting opgenomen rondom de liquiditeitsproblemen van de Mutsaersstichting. Hetdoel van het college is om te werken aan een structurele oplossing van de continuïteit van de jeugdzorg.
8I
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Sociaal domein Een lichte toename in de omvang van de onzekerheid op basis van de verantwoording van zorgaanbieders
Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke dossiers Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Ook in 2023 blijken er onzekerheden rondom de prestatielevering zorg in natura
De gemeente Venray heeft voor boekjaar 2023 gekozen om de prestatielevering van de zorg vast te stellen op basis van de verantwoordingen van zorgaanbieders. Hierdoor wordt nog volledig gesteund op de productieverklaringen van aanbieders. De gemeente is wel bezig met een set aan interne beheersingsmaatregelen om de prestatielevering van zorg in natura zelfstandig vast te stellen. Wij adviseren de ambtelijke organisatie om voor boekjaar 2024 de uitgevoerde controles op de prestatielevering juist en volledig te documenteren, waardoor ze geschikt zijn als interne beheersingsmaatregel voor onder andere de rechtmatigheidsverantwoording. Denk hierbij aan bijvoorbeeld standaardagenda’s en templates voor de vastlegging van de gesprekken. Op basis van de verantwoordingen van zorgaanbieders constateren wij een onzekerheid van €0,4 miljoen (2022: €0,2 miljoen). De opgenomen onzekerheden in de Zorg in Natura heeft voornamelijk betrekking op zorgaanbieders waarvoor geen productieverantwoording inclusief controleverklaring is ontvangen of waarbij geen documenten zijn ontvangen.
De gemeente Venray heeft op dit aspect geen aanvullende werkzaamheden verricht en daarmee blijft de onzekerheid over de pgb-lasten bestaan. De controle of de prestatie is geleverd voor de gedeclareerde zorgkosten (‘deprestatielevering’) dient door de ambtelijke organisatie gecontroleerd te worden, om een conclusie te kunnen geven over de rechtmatigheid van deze zorgkosten. In uw gemeente is dit proces in ontwikkeling. Team kwaliteit is met de eerstelijnsteams de controle van de prestatielevering aan het verbeteren. Ditheeft te maken met het feit dat de bestaande werkzaamheden gestructureerd en zichtbaar vastgelegd moet worden om als controle-informatie te kunnen dienen. Wij adviseren dit proces prioriteit te blijven geven om onzekerheden te voorkomen. 2023 (x €1. 000)
2022 (x €1. 000)
Fout
Fout
Getrouwheid Onzeker
Onzeker
Jeugd en WMO (ZIN)
-
442
-
185
Jeugd en WMO (pgb)
-
492
-
444
Prestatielevering pgb niet vastgesteld
Totaal
-
934
-
629
Voor alle cliënten die een pgb ontvangen, worden door de gemeente beschikkingen verstrekt aan de cliënt. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) verzorgt het administratieproces en legt daarvoor verantwoording af, maar controleert niet of de prestatie is geleverd voor gedeclareerde zorgkosten.
Tabel 3: Overzicht van fouten en onzekerheden sociaal domein
9
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Specifieke dossiers
Onze conclusies
Het fte-overzicht als aandachtspunt in de controle
Ontbreken van een actueel M&O beleid en totaaloverzicht IB-signalen
Bij de uitvoering van de controle kunt u ons specifieke aandachtspunten meegeven. Dit hebben we met u besproken in de auditcommissievergadering op 6 december 2023. In het kader van deze controle hebben wij extra aandacht besteed aan het overzicht van fte’s in de jaarrekening.
Hoewel het niet verplicht is om een overkoepelende nota voor het M&O-beleid vast te stellen, beveelt de commissie BBV nadrukkelijk aan om een overkoepelende nota voor M&O uit te werken. Deze nota moet naast de filosofie en algemene principes ook een risicoanalyse en preventieve alsmede corrigerende maatregelen bevatten. Wij merken op dat het huidige M&O-beleid van de gemeente niet meer actueel is.
Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke dossiers Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Het is van belang om te benadrukken dat de gemeenteraad een kaderstellende rol vervult binnen het gemeentelijk bestuur. Deze functie houdt in dat de gemeenteraad verantwoordelijk is voor het vaststellen van de hoofdlijnen van het beleid, dat vervolgens door het college van burgemeester en wethouders ten uitvoer wordt gelegd. In onze hoedanigheid als accountants hebben wij de personeelsbezetting, zoals weergegeven in de jaarrekening, aangesloten met de gegevens uit de salarisadministratie. Wij hebben vastgesteld dat het totaalaantal fte’s, zoals opgenomen in het overzicht in de jaarrekening, overeenkomt met de gegevens uit de salarisadministratie. Gedurende onze controlewerkzaamheden zijn er geen bijzonderheden aan het licht gekomen. Het fte-overzicht in de jaarrekening geeft daarom een getrouw beeld weer van de werkelijke personeelsbezetting per 31 december 2023.
Een belangrijk element van het M&O-beleid zijn de IB-signalen (Inlichtingenbureau-signalen) die gemeenten ontvangen in het kader van de uitvoering van de Participatiewet. Uit onze controlewerkzaamheden is gebleken dat de gemeente Venray momenteel geen compleet overzicht heeft van het aantal dossiers dat beïnvloed wordt door deze IB-signalen, noch van de situaties waarin er daadwerkelijk sprake is van misbruik en/of oneigenlijk gebruik. Wij adviseren de gemeente Venray om het M&O-beleid te actualiseren. Als onderdeel van deze actualisatie zou het bijhouden van een integraal overzicht van IB-signalen geïmplementeerd moeten worden, om zodoende een duidelijk inzicht te verkrijgen in de omvang en de aard van de signalen.
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen
Specifieke dossiers
Onze conclusies
Ontwikkelingen Saxo Bank (voormalige BinckBank)
Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke dossiers Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
In het kader van onze werkzaamheden met betrekking tot de financiële vaste activa, constateren wij dat de gemeente obligaties ter waarde van €0,5 miljoen heeft ondergebracht bij Forza Asset Management. Deze obligaties zijn vervolgens geplaatst bij BinckBank, die sinds 2019 onderdeel is van Saxo Bank. Op 25 maart 2024 is naar voren gekomen dat BinckBank zijn Nederlandse banklicentie gaat inleveren. Als gevolg hiervan zal de beleggingsinstelling onder het Deense recht komen te vallen. Tevens is op 20 maart 2024 bekend geworden dat BinckBank waarschijnlijk geconfronteerd zal worden met substantiële boetes. Ditvanwege het feit dat klanten niet consistent toegang hadden tot hun transactieoverzichten, onjuiste bedragen op afschriften vermeld stonden, en klachten omtrent onverwachte kosten, mislukte betalingen, verdwenen tegoeden en toegangsproblemen aan de orde waren. Verder hebben wij vastgesteld dat Saxo Bank door het ratingbureau Standard & Poor's (S&P) is geclassificeerd met een A-kredietwaardigheidsbeoordeling; een verbetering ten opzichte van de eerdere BBBbeoordeling. Deze A-classificatie kan als net voldoende beschouwd worden. Gezien deze ontwikkelingen, adviseren wij de gemeente Venray om de bankrekening en obligaties die bij Saxo Bank worden aangehouden te evalueren.
Dit is bedoeld om te bepalen of het voortzetten van deze financiële instrumenten bij Saxo Bank nog steeds in lijn ligt met de financiële strategie en beleidsdoelstellingen van de gemeente.
9I
10
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Rechtmatigheid Uw rechtmatigheidsverantwoording voldoet aan de vereisten
Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke dossiers
Conform de financiële verordening legt het college in 2023 verantwoording af overde rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties via derechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Als uw accountanthebben wij de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording meegewogen in ons oordeel over de jaarrekening als geheel (indirectoordeel over de rechtmatigheid).
•aansluitenvan de gerapporteerde afwijkingen (fouten en onduidelijkheden)met de onderliggende administratie; • deelwaarnemingen op de uitgevoerde (VIC)-werkzaamheden op hetvoorwaardencriterium, begrotingscriterium en M&O.
Rechtmatigheidsverantwoording van het college voldoet aan devereisten
In onze rapportage interim-bevindingen hebben wij een achterstand in de interne controlewerkzaamheden ten opzichte van het vastgestelde interne controleplan gemeld. Tijdens de jaarrekeningcontrole is geconstateerd dat het tijdig afronden van deze interne controlewerkzaamheden voorafgaand aan de start van de jaarrekeningcontrole nog steeds verbetering behoeft. Wij zijn ons bewust dat deze uitdaging gedeeltelijk voortvloeit uit personele wisselingen, ziekteverzuim en een gebrek aan capaciteit voor het verrichten van essentiële testwerkzaamheden. Wij benadrukken het belang van het tijdig voltooien van de werkzaamheden, wat cruciaal is voor het afgeven van een adequate rechtmatigheidsverantwoording. Een optimale personeelsbezetting is van essentieel belang voor een consistent controleproces. Op deze manier kan er adequaat gereageerd worden op geïdentificeerde bevindingen en aandachtspunten. Dit zal niet alleen de interne beheersing van processen ten goede komen, maar ook zorgen voor een vloeiender verloop van het jaarrekeningproces.
Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Op basis van onze werkzaamheden hebben wij de getrouwheid van uw rechtmatigheidsverantwoording vastgesteld en geconstateerd dat deze toelichtingtoereikend is. Het college heeft geen onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens van €1,6 miljoen (1% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves) geconstateerd. Wij hebben inzicht verkregen op welke wijze de rechtmatigheidsverantwoordingtot stand komt. Daarnaast hebben wij kennisgenomen van het VIC-plan en deuitgevoerde VIC-werkzaamheden en de algemene beheersingsmaatregelenbinnen de gemeente.
Om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording vast te stellen,hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld conform dekadernota rechtmatigheid 2023;. •vastgesteld dat de VIC-werkzaamheden conform het planzijn uitgevoerd op de onderdelen van hetvoorwaardencriterium en/of detailwerkzaamheden op de juistheid envolledigheid van het begrotingscriterium en ten aanzien van Misbruik &Oneigenlijk gebruik (M&O).
Tijdige executie van interne controlewerkzaamheden blijft een aandachtspunt
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein
Rechtmatigheid Er zijn geen onacceptabele onrechtmatigheden in het kader van de begrotingsrechtmatigheid U heeft over 2023 verschillende begrotingsafwijkingen gerealiseerd. Op basis van de geactualiseerde Kadernota Rechtmatigheid heeft u de afwijkingen die onrechtmatig zijn, juist en volledig verantwoord in de rechtmatigheidsverantwoording.
Specifieke dossiers
In de geactualiseerde Kadernota Rechtmatigheid is de definitie vanbegrotingsrechtmatigheid aangepast
Rechtmatigheid
Over- en onderschrijdingen van baten of onderschrijdingen vanlasten/investeringen zijn onrechtmatig als deze afwijkingenniettijdigaan de raad zijn gemeld. Hierbij is melden voldoende; eenbegrotingswijziging is niet noodzakelijk. U heeft in 2023 geen begrotingsonrechtmatigheden die voortvloeien uit het niet tijdig melden van over- en onderschrijdingen van baten of onderschrijdingen vanlasten/investeringen.
Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing
Begrotingsonrechtmatigheden die acceptabel zijn
Jaarverslag
De overschrijdingen van lasten en investeringen bedragen €0,8 miljoen. In de financiële verordening zijn afspraken gemaakttussen de gemeenteraad en het college van B&W over welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel kunnen wordenbeschouwd (dus wel onrechtmatig, maar acceptabel). Deonrechtmatigheden die acceptabel zijn, worden ookverantwoord in derechtmatigheidsverantwoording waarbij wordt verwezen naar de interngemaakte afspraken in de financiële verordening en de toelichting in hetprogrammaverslag.
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Paragraaf bedrijfsvoering Wij hebben vastgesteld dat de paragraaf bedrijfsvoering voldoet aan de vereisten van de kadernota rechtmatigheid 2023. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Venray een toelichting op alle afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoordingheeft opgenomen voor zover deze de rapportagegrens overschrijden. Daarnaast zijn de maatregelen toegelicht over hoe deze afwijkingen in de toekomst wordenvoorkomen.
10I
11
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein
Schattingen De schattingen van het college nader uitgelicht Bij het opstellen van de jaarrekening moet het college belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames die door het college zijn gedaan beoordeeld en concluderen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Onderstaande tabel bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen.
Specifieke dossiers Rechtmatigheid
Schatting
Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing
Waarde (x €1 miljoen) 2023
Afschrijvingen van materiële vaste activa
6,3
2022
Oordeel Opmerkingen 2023
5,8
Het activabeleid van de gemeente ligt ten grondslag aan de wijze van afschrijven op materiële vaste activa. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn gebruikelijk in de sector. Tevens hebben wij geen indicaties van duurzame waardeverminderingen geconstateerd.
16,9
Wij hebben de waardering van uw financiële vaste activa in detail gecontroleerd. Ook de deelnemingen hebben we specifiek gecontroleerd. Wij concluderen dat de inschattingen van het college ten aanzien van deze deelnemingen en (gerelateerde) leningen evenwichtig tot stand zijn gekomen.
-1,5
Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. De uitgangspunten die in de berekeningen gehanteerd worden, zijn voor zover mogelijk onderbouwd met rapportages van externe partijen.
Jaarverslag Vooruitblik
De waardering van de financiële vaste activa
17,4
Onze samenwerking Bijlagen
De waardering van de grondexploitaties
Controleverschil
-0,3
2022
Optimistisch
Evenwichtig
Voorzichtig
11I
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Schattingen De schattingen van het college nader uitgelicht
Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein
Schatting
2023
Specifieke dossiers Rechtmatigheid Schattingen
Waarde (x €1 miljoen)
De waardering en indexatie van de APPAvoorziening
5,0
2022
Oordeel Opmerkingen 2023
5,2
De voorziening voor wethouderspensioenen (APPA) per ultimo 2022 is onderbouwd door actuariële berekeningen door een externe serviceorganisatie. Door deze organisatie zijn de uitgangspunten uit de circulaire van het ministerie gebruikt. Wij zijn akkoord met deze uitgangspunten.
3,2
Wij hebben vastgesteld dat de onderhoudsvoorziening is gevormd op basis van de beste inschatting en het onderliggende vastgestelde onderhoudsplan. Voor het onderhoud van wegen is in 2023 een nieuw onderhoudsplan 'Wegenbeleidsplan Venray 2023 t/m 2027' vastgesteld.
7,8
Dit betreft het tarief egalisatievoorzieningen (per 2023: egalisatie riolering €8,0 miljoen en egalisatie afvalstoffenheffing €0,6 miljoen). We hebben de toevoegingen en onttrekkingen van de voorziening gecontroleerd. Daarnaast hebben we vastgesteld dat de voorziening over de gehele looptijd conform het onderliggende beleidsplan is.
Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking
De juistheid en volledigheid van de onderhoudsvoorziening Juistheid en volledigheid voorzieningen riolering/ afvalstoffenheffing
3,3
8,6
Bijlagen
Controleverschil
2022
Optimistisch
Evenwichtig
Voorzichtig
12
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke dossiers Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Fraude
en
wet-
en
regelgeving
Geen aanwijzingen of signalen van fraude geïdentificeerd. Er zijn geen gevallen van niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen. Onze controleverklaring Wij hebben tijdens onze controle bijzondere aandacht besteed aan het proces dat u hebt opgezet om frauderisico’s en risico’s op het niet naleven van wet- en regelgeving te identificeren. De uitgevoerde werkzaamheden en de uitkomsten hebben wij gerapporteerd in onze controleverklaring. Hieronder geven wij u inzicht in onze belangrijkste bevindingen. Wij hebben geconstateerd dat u bezig bent met een gestructureerde frauderisicoanalyse. Evaluatie en beheersing van frauderisico’s is bij Gemeente Venray momenteel opgenomen in separate processen en interne controles. Wijadviseren u minimaal eenmaal per jaar een gedegen, integrale, frauderisicoanalyse uit te voeren en daarin tevens aandacht te besteden aan risico’s op het niet naleven van wet-en regelgeving en maatregelen op te zetten en te implementeren om risico’s te beheersen en te mitigeren. Onze visie op uw interne controlekader met betrekking tot fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving Fraude is een ernstig maatschappelijk probleem dat burgers, ondernemingen en de overheid financieel benadeelt.
Het voorkomen en opsporen van fraude binnen uw organisatie is primair de verantwoordelijkheid van het management en degenen die belast zijn met governance. In dat kader verwachten wij dat u een frauderisicomanagementsysteem hebt geïmplementeerd dat bijdraagt aan het voorkomen en detecteren van fraude. Wij hebben de opzet en de implementatie van de relevante aspecten van het frauderisicomanagementsysteem geëvalueerd, zoals de gedragscode, klokkenluidersregeling, frauderisicoanalyse, verschillende beleidsdocumenten waarin fraudeindicatoren zijn opgenomen en, voor zover wij dit noodzakelijk achten, de werking getoetst van elementen uit het frauderisicomanagementsysteem.
De gemeente is momenteel bezig om het overkoepelend M&O-beleid te actualiseren. Wij adviseren om dit M&O-beleid aan te vullen met de gemeentespecifieke en organisatiebrede risico’s, om de vaak reeds bestaande processen en procedures inzichtelijk te maken zodat hier ook voor de rechtmatigheidsverantwoording gebruik van gemaakt kan worden. Verantwoordelijkheden van het college en de raad De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en opsporen van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving berust bij degenen die belast zijn met governance van de gemeente (de gemeenteraad) en het college. Vanuit PwC hebben we een blog gepubliceerd die ingaat op de rol van de raad bij het voorkomen van fraude en corruptie. Deze blog belicht de verantwoordelijkheden van de organisatie en hoe u deze kunt aanpakken. Als uw accountant is het onze verantwoordelijkheid om onze controle te plannen en uit te voeren om redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening als geheel geen materiële onjuistheden bevat, of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, rekening houdend met het toepasselijke wettelijke en regelgevende kader. Door de inherente beperkingen van een controle is het risico onvermijdelijk dat sommige materiële onjuistheden in de jaarrekening onopgemerkt blijven.
Geen aanwijzingen of signalen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving geïdentificeerd Tijdens de controle van de jaarrekening 2023 zijn geen aanwijzingen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Update interne beheersing Nieuwe tekortkoming geïdentificeerd in de interne beheersing
Uitkomsten controle 2023 Nieuwe tekortkomingen in de interne beheersing Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke dossiers Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing
In onze rapportage interim-bevindingen 2023, zoals gerapporteerd aan het college, hebben wij ons beeld gegeven van de interne beheersing van de gemeente Venray. Naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole hebben wij één nieuwe belangrijke aandachtspunt in de interne beheersing geconstateerd. Voor de details, zie de volgende slide. Geen nieuwe bevindingen ten aanzien van uw IT-omgeving Wij zijn op grond van artikel 2:393 lid 4 BW verplicht melding te maken van onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze werkzaamheden richten zich op de opzet en het bestaan van de algemene IT-beheersingsmaatregelen rondom Decade, RAET en GWS4ALL. Wij hebben geen nieuwe bevindingen vastgesteld naar aanleiding van deze werkzaamheden.
Jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
De aanbesteding van een nieuw financieel systeem biedt kansen voor verdere automatisering van beheersingsmaatregelen Met het oog op de aanbesteding van het nieuwe financiele systeem zien wij mogelijkheden voor continious monitoring van risico’s in zowel de financiële als de hieraan gerelateerde ITprocessen. Voorbeelden hiervan zijn de configuratie van het vierogenprincipe voor het muteren van crediteurenstamgegevens of gebruikers met vergaande rechten. De ambitie is om de financiële administratie per 1 januari 2025 in gebruik te nemen. Wij adviseren hier een gedegen plan en voldoende capaciteit voor beschikbaar te maken in de organisatie. De migratie van de data van het huidige naar het nieuwe systeem dient zichtbaar en controleerbaar plaats te vinden. Dit geldt ook voor subadministratie en stamgegevens. We zullen hier extra controlewerkzaamheden op uit moeten voeren om vast te stellen dat de migratie juist en volledig heeft plaatsgevonden.
13
14
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Update interne beheersing Nieuwe significante tekortkoming geïdentificeerd in de interne beheersing
Uitkomsten controle 2023 Ruimtelijk domein Sociaal domein Specifieke dossiers Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- en regelgeving Update interne beheersing Jaarverslag
#
Detailbevinding
Status
1
Bevinding [Treasury] – Tekortkomingen betreffende de kastellingen Omschrijving bevinding Tijdens onze controlewerkzaamheden betreffende de kastellingen hebben wij twee tekortkomingen geïdentificeerd. • De rapportage van de kasopname door Easycash per 31december 2023 ontbreekt. • Het interne teldocument voor het overige kasgeld, dat niet in de kluis van Easycash wordt bewaard, is niet voorzien van handtekeningen van de personen die verantwoordelijk zijn voor de telling.
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Managementreactie Wij onderschrijven de bevinding. In lijn met het advies van PwC zijn er wijzigingen aangebracht in ons werkproces. Voortaan zal de kasrapportage worden ondertekend door de desbetreffende verantwoordelijke medewerkers. Daarnaast hebben wij door middel van een terugrekening de juistheid van het kassaldo per 31 december 2023 vastgesteld.
Nieuw geïdentificeerde detailbevinding
Eerder gerapporteerde detailbevinding, onderhanden
Risico en aanbeveling
Prioriteit
Risico Het ontbreken van een ondertekend teldocument en de afwezigheid van een kasrapportage brengen het risico op onjuistheden in de kasadministratie met zich mee. Dit kan leiden tot financiële onjuistheden en heeft als gevolg een verhoogd risico op fraude.
Prioriteit Hoog
Aanbeveling Wij adviseren om systematisch een kasopname te verrichten op de laatste dag van het boekjaar en de bevindingen vast te leggen in een kasrapportage. Dezerapportage dient vervolgens door de verantwoordelijke medewerkers te worden ondertekend. Dit zorgt voor een verifieerbare documentatie van de kasstand en bevordert de functiescheiding. Tevens is het raadzaam om de procedures rondom kasbeheer te herzien en waar nodig aan te scherpen, om de interne controle te versterken en het risico op onregelmatigheden te minimaliseren
Eerder gerapporteerde detailbevinding, geen voortgang
Opgeloste detailbevinding
15
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Jaarverslag In dit hoofdstuk beschrijven we wat ons is In dit hoofdstuk beschrijven we wat ons is opgevallen opgevallen relatie tot in relatie tot dein informatiewaarde van het jaarverslag. Daarnaast beschrijvenvan we onze op de financiële informatiewaarde het visie jaarverslag. positie. Daarnaast beschrijven we onze visie op de financiële positie van de gemeente X.
04
16
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Financiële positie De kengetallen laten eind 2023 een positieve balans zien; toekomst heeft aandacht
Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Wij hebben uw financiële positie eind 2023 aan de hand van zes kengetallen onder elkaar gezet. Hierbij hebben wij ook de landelijke cijfers gepresenteerd (zie de tabel hiernaast). Het exploitatieresultaat over 2023 is positief. Echter, de gemeente Venray verwacht in de komende jaren tekorten; het exploitatieresultaat van dit jaar zal de tekorten deels opvangen. De solvabiliteit van de gemeente Venray in 2023 is 42% en laat een verbetering van de financiële positie zien. Om te beoordelen of de gemeente Venray in staat is om in te spelen op de toekomstige risico’s is het belangrijk de solvabiliteit te bezien in verhouding tot het weerstandsvermogen en de uitdagingen in de meerjarenbegroting. De structurele exploitatieruimte met een saldo van 8% (begroot 3%) laat zien dat de structurele lasten door structurele baten worden gedekt met ruimte om risico’s en incidentele nadelen op te vangen (per saldo houdt de gemeente Venray structureel geld over). De andere kengetallen die gerelateerd zijn aan de weerbaarheid en wendbaarheid van de gemeente tonen aan dat er sprake is van een gezond financieel beleid. Aandacht voor de toekomstige financiële positie van de gemeente Venray Ondanks het gezond financieel beeld laat de financiële positie van de gemeente Venray zich lastig inschatten. Het resultaat na de mutatie van reserves van de gemeente Venray over 2023 is €17,9miljoen positief.
Hetresultaat heeft grotendeels een incidenteel karakter (zie ook de toelichting structurele en incidentele baten en lasten) en mede hierdoor blijft de toekomstige financiële positie onzeker. Ook doordat in de meerjarenbegroting 2024 en verder flinke taakstellingen zijn ingeboekt en er nog geen duidelijkheid bestaat over de eventuele compensatie vanuit het Rijk na het jaar 2026.
We adviseren het college om kritisch te kijken naar het voorspellend vermogen en de oorzaken van de verschillen te analyseren, bijvoorbeeld door na te gaan in hoeverre de verschillen beïnvloedbaar zijn of voortkomen uit een tekort aan uitvoeringscapaciteit. Dit inzicht is relevant voor het verbeteren van het voorspellend vermogen en de keuzes voor daadwerkelijke inzet van bestemmingsreserves, fasering van investeringsopgaven en het oplossen van opgaven in de meerjarenbegroting. Kengetallen
Gemeente Venray
Landelijk**
2023
2022
2023*
2022
Solvabiliteit
42%
38%
31%
30%
Grondexploitaties
0%
-1%
6%
7%
Structurele exploitatieruimte
8%
7%
0,6%
0,2%
Nettoschuldquote
43%
48%
71%
73%
Nettoschuldquote gecorrigeerd
34%
38%
65%
68%
Belastingcapaciteit
90%***
90%***
105%
105%
Weerbaarheid
Wendbaarheid
* Op basis van de begroting 2023. ** Bron: https://findo. nl/jive *** Geen kleur toegevoegd, gekozen belastingcapaciteit
Tabel 4: Kengetallen
Solide Blijft achter bij norm
16I
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Financiële positie Het weerstandsvermogen is de afgelopen jaren gestegen
Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
In de paragraaf weerstandsvermogen in het jaarverslag is een duidelijke uitwerking opgenomen van de opgenomen risico’s. De weerstandscapaciteit bestaat uit de beschikbare reserves om risico’s op te kunnen vangen. De gemeente Venray stuurt voor de ratio weerstandsvermogen op een waarde van 1,0, zodat de berekende risico’s zijn afgedekt door de aanwezige weerstandscapaciteit. Tevens is een minimumgrens van €17,1 miljoen als streefwaarde vastgesteld (10% van de jaarexploitatie). In 2023 was de werkelijke capaciteit €43,1 miljoen, waarvan na aftrek van de geïdentificieerde risico’s €38,6 mijloen vrije ruimte is voor de gemeente.
Ontwikkeling van het weerstandsvermogen
€ 43. 147 2023 € 4. 473
€ 33. 122
In 2023 was het weerstandsratio 9,65 (2022: 10,55). Dit betekent dat de geïnventarsieerde risico’s meer dan voldoende zijn afgedekt en dat de weerstandscapaciteit boven de minimumgrens ligt. Deze daling van het ratio ten opzichte van 2022, ontstaat met name door een toename van de financiële omvang van de risico’s.
2022
De financiële risico’s komen voornamelijk voort uit het sociaal domein. Eennieuw risico betreft het risico omtrent de continuïteit van de Mutsaersstichting, waarvoor een gedeelte van het weerstandsvermogen vereist is. Dit is nader toegelicht op deze slide. Ten opzichte van het voorgaande jaar is er een toename in de totale risico’s, hetgeen met name komt door een toename van de risico’s in het sociaal domein van €1,2 miljoen.
2021
€ 3. 138
€ 22. 969 € 3. 518
Weerstandscapaciteit (x €1. 000) Figuur 5: Ontwikkeling weerstandsvermogen
Risico's (x €1. 000)
16II
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Financiële positie Het resultaat van de gemeente Venray laat zich afgelopen jaren lastig voorspellen Het voorspellend vermogen van de gemeente Venray kan worden verbeterd Met de toekomstige onzekerheden over de compensatie vanuit het Rijk na 2026 is het voorspellend vermogen des te belangrijk geworden. Wij hebben uw voorspellend vermogen beoordeeld op basis van een vergelijking tussen begrote en gerealiseerde saldi van baten en lasten. De grafiek hiernaast laat het verschil tussen het begrote (na doorvoering van de begrotingswijzigingen) en het gerealiseerde saldo van baten en lasten (voor toevoegingen en onttrekkingen uit reserves) zien van de jaren 2020 tot en met 2023. Er is een trend te zien waaruit blijkt dat de gemeente Venray consistent voorzichtig begroot, en er vanaf 2020 met name incidentele voordelen naar voren komen. In de begroting na wijzigingen werd voor 2023 nog rekening gehouden met een verlies van €4,9 miljoen voor mutatie van de reserves, terwijl uiteindelijk een winst is behaald van €12,1miljoen voor mutatie van de reserves. Hetresultaat kent gedeeltelijk een incidenteel karakter. Dit is kenbaar gemaakt in het overzicht met incidentele baten en lasten in de jaarrekening. Hierdoor kan geconcludeerd worden dat het voorspellend vermogen van de gemeente te verbeteren is.
Wat opvalt is dat op vier van de vier programma’s een voordeel te zien is ten opzichte van de begroting na wijziging (op het niveau van baten en lasten). De oorsprong van deze forse meevaller zit met name in programma’s 1 (wonen) en 4 (bestuur) van €4,0miljoen en €5,3 miljoen. Voor programma 1 is de belangrijkste oorzaak het behaalde voordeel op de opvang van Oekraïners van in totaal €2,8 miljoen. Voor programma 4 is de belangrijkste oorzaak het behaalde voordeel op de salarissen en inhuur van personeel voor een bedrag van in totaal €1,2 miljoen.
Naast de incidentele voordelen in het resultaat zijn externe ontwikkelingen, zoals schaarste in arbeid en daarmee uitvoeringskracht, een belangrijke uitdaging. Tenaanzien van de geraamde uitgaven voor investeringsbudgetten ter waarde van €112,8 miljoen, is er feitelijk een bedrag van €60,3 miljoen uitgegeven. Ditleidt, samen met het saldo van de inkomsten, tot een overschot van €46,4miljoen op de investeringsbudgetten. Hierbij adviseren wij prioritering aan te brengen in de beleidsdoelstellingen in combinatie met de incidentele voordelen om scherper te kunnen begroten. Om het inzicht te vergroten kunnen bijvoorbeeld interne maandafsluitingen bijdragen aan het versterken van het inzicht, mits hierin tijdig de verschillen ten opzichte van de begroting in kaart kunnen worden gebracht (op basis van baten en lasten stelsel).
Voorspellend vermogen van de gemeente Venray 350% 300% 250% 200% 150% 100% 50% 0% 2020
2021
2022
% verschil werkelijk/begroot gemeente Figuur 6: Voorspellend vermogen
2023
16III
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Financiële positie Een stijging van het eigen vermogen
Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Een stijging van het eigen vermogen In de onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van het eigen vermogen gepresenteerd, afgezet tegen het eigen vermogen in de geprognotiseerde balans, zoals opgenomen in de begroting. De financiële positie van de gemeente Venray is aanzienlijk versterkt, mede dankzij een positief resultaat voor de mutatie van de reserves van €12,1 miljoen, wat na mutaties resulteert in een resultaat van €17,9 miljoen. Als gevolg hiervan is het eigen vermogen in het jaar 2023 met €12,1 miljoen toegenomen, van €71,6 miljoen naar €83,7miljoen. Dit staat in contrast met het oorspronkelijk gebudgetteerde resultaat voor mutatie van de reserves van €-4,1 miljoen, dat na mutaties uitkwam op €0,5 miljoen. Zoals opgenomen in de sectie over het voorspellend vermogen kan geconcludeerd worden dat het voorspellend vermogen van de gemeente te verbeteren is. Gemeente Venray x €1. 000,-
Ontwikkeling van het eigen vermogen 2023
2022
Mutaties
Eigen vermogen (Realisatie)
83. 714
71. 617
12. 097
Algemene reserve
38. 690
26. 695
11. 995
Bestemmingsreserve
27. 117
27. 837
-/- 720
Resultaat (na mutatie reserves)
17. 907
17. 085
822
Eigen vermogen (Begroting)
69. 935**
50. 839 *
19. 096
* Begrotingcijfers uit begroting 2023
** Begrotingcijfers uit begroting 2024
Tabel 7: Ontwikkeling van het eigen vermogen
17
Accountantsverslag | Gemeente Venray | 2023
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Uitkomsten controle 2023 Jaarverslag Financiële positie
Observaties jaarverslag De jaarrekening en het jaarverslag zijn verenigbaar; daarnaast voldoet het jaarverslag aan de vereisten van het BBV Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn. In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het BBV.
Observaties jaarverslag Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Informatiewaarde is voldoende; doorontwikkeling in het meer duiden van de bereikte resultaten Ons oordeel is gebaseerd op de leesbaarheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses. Wij zijn van mening dat het jaarverslag de raad de gewenste informatie verschaft per beleidsterrein. De duiding van wat de effecten zijn en wat bereikt is voor de ‘staat van de gemeente’ als geheel kan toenemen. Daarnaast worden veel activiteiten toegelicht, maar wordt weinig ingegaan op wat het college vindt van de realisatie ten aanzien van de beleidsdoelstellingen. De kwaliteit van uw paragrafen is voldoende; de paragraaf verbonden partijen kan beter Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen. Daarnaast hebben wij de informatiewaarde van de paragrafen beoordeeld. Deze geven veel informatie over de realisatie ten opzichte van de uitgangspunten van het beleid. Daarnaast zijn paragrafen opgesteld over specifieke onderwerpen. Wij adviseren wel om bondiger en meer op hoofdlijnen te rapporteren.
In onze controleverklaring hebben wij gerapporteerd over de risico-inschatting, onze verrichte werkzaamheden en materiële bevindingen ten aanzien van fraude. Daarbij hebben we ook aandacht besteed aan de toelichtingen die de gemeente Venray heeft opgenomen in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’. Detoelichting met betrekking tot de frauderisico’s is beperkt en verschaft slechts beperkt inzicht in het proces van fraudebeheersing van de gemeente. Wijbevelen aan het risicobeleid te actualiseren om zodoende meer handvatten te geven voor de toelichting aangaande fraude in de jaarrekening. De paragraaf ‘Verbonden Partijen’ is niet op alle onderdelen volledig, omdat cijfers van verbonden partijen ontbreken. Gezien de timing van het opstellen van de jaarrekening is het niet altijd haalbaar om over de volledige en actuele cijfers van alle verbonden partijen te beschikken. Tijdens de controle van de jaarrekening is echter opgemerkt dat al beschikbare informatie niet altijd is opgenomen of incorrect is weergegeven. Hieruit volgt dat de inhoud van de paragraaf ‘Verbonden Partijen’ aandacht behoeft. Paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ geeft voldoende inzicht in het vermogen om risico’s uit de bedrijfsvoering financieel op te vangen