Bijlage, Boekwerk jaarverslag en jaarrekening 2024

Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). • Netto schuldquote, gecorrigeerd met verstrekte leningen. In dit onderdeel worden de doorgeleende leningen in mindering gebracht op de totale leningen. De netto schuldquote exclusief de doorgeleende leningen van 38% ligt vanzelfsprekend lager dan de eerder gepresenteerde netto schuldquote. De netto schuldquote exclusief de doorgeleende leningen is ten opzichte van de jaarrekening 2023 (34%) gestegen. Ook deze ligt hoger dan het gemiddelde van de Nederlandse gemeenten in de grootteklasse 35.000 – 45.000 inwoners (gebaseerd op jaarrekeningen 2023). De quote ligt wel ook onder de signaleringswaarde van 90% en dus ruim in categorie A volgens de signaleringswaarden van de provincie Limburg. • Solvabiliteit. Geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen (weerbaarheid). De solvabiliteitsratio is het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves). Gangbaar is dat de ratio van een gemeente zich tussen 20% en 70% bevindt. Hoe hoger de ratio hoe beter de weerbaarheid van de gemeente is.

De solvabiliteitsratio van 40% is ten opzichte van de jaarrekening 2023 (42%) iets afgenomen. De ratio is gelijk aan het gemiddelde van de Nederlandse gemeenten in de grootteklasse 35.000 – 45.000 inwoners (gebaseerd op jaarrekeningen 2023) en categorie B volgens de signaleringswaarden van de provincie Limburg. Door uw raad is bepaald dat onze weerstandsratio minimaal 1 moet zijn en de streefwaarde voor de weerstandscapaciteit volgens deze jaarrekening minimaal € 19.726.000 is. Uit de voorliggende paragraaf (onderdeel weerstandsvermogen) blijkt dat onze weerstandsratio voor 2024 ruim boven de 1 ligt en ook de weerstandscapaciteit ruim boven de minimumgrens ligt. • Structurele exploitatieruimte. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte is om de structurele lasten te kunnen dragen. Daarnaast geeft dit kengetal ook aan of de gemeente in staat is structurele tegenvallers op te vangen dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid. Hoe hoger het kengetal hoe beter. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage.

De structurele exploitatieruimte is 3% en is ten opzichte van de jaarrekening 2023 (8%) met 5% afgenomen en bevindt zich onder het gemiddelde van de Nederlandse gemeenten in de grootteklasse 35.000 – 45.000 inwoners (gebaseerd op de jaarrekeningen 2023). Volgens de signaleringswaarden van de provincie Limburg is sprake van categorie A. • Grondexploitatie. Geeft weer hoe de waarde van de grond (grondpositie) zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten (exclusief mutatie reserves). Voor de berekening van dit kengetal worden de bouwgronden in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale (geraamde) baten. Hoe lager het percentage hoe minder risico er wordt gelopen. Het kengetal grondexploitatie is 0%. Dit komt omdat er per 31 december 2024 sprake is van een boekwaarde bouwgrondexploitaties van € 0. Voor een nadere toelichting per grondexploitatie 97

verwijzen wij u naar de paragraaf Grondbeleid. Zichtbaar is dat Venray zich ruim onder het gemiddelde van de Nederlandse gemeenten bevindt in de grootteklasse 35.000 – 45.000 inwoners (gebaseerd op de jaarrekeningen 2023) en in categorie A volgens de signaleringswaarden van de provincie Limburg. Bij gemeenten waar dit verhoudingspercentage fors hoger is, kan dit duiden op een forse grondvoorraad waarover die gemeenten mogelijk een risico lopen. • Belastingcapaciteit. Dit kengetal geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente Venray zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Uitgangspunt zijn de woonlasten meerpersoonshuishouden van het voorafgaande jaar. De uitkomst van het kengetal belastingcapaciteit is 88% en bevindt zich onder het gemiddelde van de Nederlandse gemeenten in de grootteklasse 35.000 – 45.000 inwoners (gebaseerd op de jaarrekeningen 2022). Volgens de signaleringswaarden van de provincie Limburg is sprake van categorie A. Conclusie financiële kengetallen: Ten opzichte van de signaleringswaarden van de provincie Limburg is, met uitzondering van de solvabiliteitsratio, sprake van een indeling in de hoogste categorie A. De weerstandsratio en de weerstandscapaciteit zijn heel goed te noemen en liggen ook ruim boven de door uw raad gestelde minimumwaarden. De uitkomsten van de financiële kengetallen zijn dan ook goed te noemen.

98

Paragraaf C. Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf gaat in op het beleidskader en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties met betrekking tot de “grotere” kapitaalgoederen in onze gemeente. Onder Kapitaalgoederen verstaan we “duurzame productiemiddelen”: de spullen die we nodig hebben om de diensten en goederen die wij aan onze burgers leveren te produceren. Daarbij gaat het om grotere goederen die meerdere jaren meegaan en veel waarde hebben. Hierbij moet worden gedacht aan de kosten van instandhouding van wegen, verlichting, riolering, groen, sportfaciliteiten en gebouwen (inclusief de scholen). In de kosten voor het onderhoud van de kapitaalgoederen zijn meegenomen: reguliere kosten, dagelijks (klein) onderhoud en groot onderhoud. Een groot deel van het “vermogen” van onze gemeente ligt in de grond of op het openbaar gebied. Het is dan ook van belang dat hierover een zorgvuldig beheer wordt gevoerd. Met het onderhoud van kapitaalgoederen is een substantieel deel van de begroting gemoeid. Om die reden dienen de kosten van de instandhouding dan ook hun weerslag te vinden in onderhoudc.q. beheerplannen. De vaststelling hiervan is voorbehouden aan de raad. Hiermee wordt invulling gegeven aan het dualisme namelijk kaders stellen voor het onderhoud van wegen, riolering, gebouwen enz.

Onderhoud van en investeringen in kapitaalgoederen worden integraal uitgevoerd door alle disciplines binnen de openbare ruimte, om te zorgen dat de beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk worden ingezet en de overlast van de burgers tot een minimum wordt beperkt. Daarnaast worden de bewoners, dorps- en wijkraden en gebruikers betrokken bij het maken van het ontwerp en wordt zelfwerkzaamheid meegenomen in de uitvoering. Op deze manier van werken wordt uitvoering gegeven aan zelfsturing en wordt de betrokkenheid bij de openbare ruimte vergroot. Deze werkwijze zorgt er ook voor dat de planning uit de individuele beheersplannen wordt aangepast om meer synergie te behalen en/of integrale uitvoering mogelijk te maken. Hierdoor kunnen plannen naar voren of achteren schuiven of prioriteiten worden aangepast, zodat onderhoud niet of anders wordt uitgevoerd. Deze paragraaf geeft invulling aan het onderhoud van de kapitaalgoederen. De investeringen zijn opgenomen in paragraaf H. De omvang van de kapitaalgoederen wordt geïllustreerd weergegeven in onderstaande tabel door de volgende cijfers: Omschrijving Oppervlakte van de gemeente Venray (ha) Verharde en onverharde wegen (m2) Aantal lichtmasten Aantal kolken Aantal pompen en gemalen Vrijverval riool (km) Persleiding (km) Bos. incl.

natuurterreinen (ha) Openbaar groen en water, binnen de kom (m2) Openbaar groen en water, buiten de kom (m2)

2024 16.500 3.838.356 10.274 19.304 752 397 194 1.385 2.074.945 2.469.620

Artikel 12 van het BBV schrijft expliciet voor dat van de kapitaalgoederen moet worden aangegeven: - het beleidskader; - de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties; - de vertaling van de financiële consequenties in de begroting. Wij zullen nader ingaan op de volgende onderdelen: • Onderhoud wegen. • Onderhoud riolering. • Onderhoud haven. • Onderhoud openbaar groen. • Onderhoud bossen, natuurgebieden en landschappelijke elementen. • Onderhoud openbare verlichting. • Onderhoud gebouwen. Voor deze onderdelen zijn de volgende beheerplannen actueel:

99

Beheerplan

Vastgesteld in

Looptijd t/m

Financiële vertaling in begroting

Achterstallig onderhoud

Wegen

2023

2027

Ja

Nee

GRP

2021

2025

Gesloten systeem

Nee

Havenbeheerplan

2022

2025

Ja

Nee

Groenbeheerplan

2019

2025

Ja

Nee

Beheerplan onkruid op verharding

2017

Geen einddatum Ja

Nee

Bossen

2022

2031

Via reserve

Nee

Openbare Verlichting

2021

2026

Ja

Nee

Gebouwen

2021

2030

Ja

Nee

Speelruimteplan

2017

2029

Ja

Nee

Beheerplan civiele kunstwerken

2023

2027

Ja

Nee

Onderhoud wegen (programma 3) Doel Instandhouding van het verharde wegennet om ervoor te zorgen dat de mobiliteit van de gebruikers gewaarborgd is en van voldoende comfort blijft. De streefkwaliteit voor wegen is B. Voor fietspaden en het centrumgebied wordt A beoogd. Het minimale onderhoudsniveau mag daarbij niet lager worden dan niveau C. Beleidskader In Venray wordt de strategie toegepast om het juiste onderhoud op het juiste tijdstip uit te voeren, voor een zo rendabel mogelijk beheer van de verhardingen. In het huidige beleidsplan is aangegeven dat veel gebruikte verhardingen een hoger kwaliteitscijfer mogen hebben dan minder gebruikte verhardingen. Er is gekozen voor gedifferentieerde kwaliteit, met extra aandacht voor de verhardingen in de centra van Venray en kerkdorpen, en voor voet- en fietspaden. In de monitoring van 2018 is een aanvulling op het wegenbeleidsplan gekomen: rijbanen en goten binnen de bebouwde kom worden voortaan uitgevoerd in gebakken klinkers. Enkele stroomwegen binnen de bebouwde kom zullen voortaan onderhouden worden met Steen Mastiek Asfalt (asfalt met een open structuur die zorgt voor geluidsreductie ten opzichte van dicht asfalt beton). Investerings- en onderhoudsbudgetten worden eens per twee jaar voor de eerstvolgende vier jaar vastgesteld.

In 2023 is een nieuw wegenbeleidsplan vastgesteld, waarmee de budgetten zijn bijgesteld om de noodzakelijke kwaliteit te behouden. Bij werkzaamheden wordt telkens gekozen voor een zo integraal mogelijke aanpak, waaronder riolering, verkeer, groen en openbare verlichting. Bij totale vervanging van de wegverharding worden aparte kredieten aangevraagd, vaak in combinatie met rioolvervanging en aanleg van verkeersmaatregelen. Het dagelijks onderhoud wordt uitgevoerd op basis van inspecties, periodieke schouwen door weginspecteurs en waarnemingen van beheerders en toezichthouders. Noodzakelijke reparaties worden uitgevoerd naar aanleiding van klachten en meldingen van derden. Bijzonderheden Onderhoud wegen afgestemd met de Raad. Financieel overzicht

Omschrijving (bedragen x € 1.000) Lasten wegen en verkeer

Begroting 5.524

Realisatie 5.181

Onderhoud riolering (programma 3) Doel Het doelmatig inzamelen en afvoeren van afvalwater, het minimaliseren van wateroverlast en het beperken van verontreiniging van de bodem, oppervlakte- en grondwater door ongezuiverde lozingen. Beleidskader In december 2021 heeft de gemeenteraad het GRP 2022-2025 vastgesteld. Dit GRP bevat het beleid met betrekking tot de riolering en geeft aan hoe dit beleid kan worden bekostigd. Het bestaande en nieuw aan te leggen rioolstelsel wordt efficiënt onderhouden. Dit betekent onder

100