2e Bestuursrapportage 2023 incl concept raadsbesluit
Tekst van het document
2e Bestuursrapportage 2023
Gemeente Venray 31-10-2023
2
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad, Hierbij ontvangt u de 2e bestuursrapportage 2023 van de gemeente Venray. Sinds de vaststelling van de begroting 2023 en de 1e bestuursrapportage 2023 zijn er ontwikkelingen geweest met financieel effect. Het totaal van wijzigingen in deze bestuursrapportage betreft € 4,9 miljoen. Een deel wordt veroorzaakt door de meicirculaire en de septembercirculaire 2023. Daarover hebben wij u reeds geïnformeerd. Meer dan de helft, € 2,5 miljoen, komt door meevallers in het sociaal domein vanwege efficiëntere en effectieve uitvoering en betere sturing en inkoop. Post onvoorzien 2023 Voorstel is om de post onvoorziene uitgaven 2023 te bepalen op € 0. Dit is vooruitlopend op de aanpassingen van de financiële verordening (artikel 212). Het saldo van deze post wordt ten gunste van het begrotingsresultaat 2023 gebracht. Meerjarenperspectief 2024-2027 Uitgaande van de Programmabegroting 2024 - 2027 en de financiële effecten uit deze 2e bestuursrapportage 2023 ziet het geactualiseerd meerjarig saldo er als volgt uit: Meerjarenperspectief 2024 - 2027
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Resultaat primaire begroting
342
2.084
-5.245
-6.805
Wijzigingen 2e bestuursrapportage
944
975
933
2.597
1.286
3.059
-4.312
-4.207
Totaal Saldo
Zoals aangegeven in de RIB septembercirculaire is het belangrijk op te merken dat de aanpassingen in de septembercirculaire betrekking hebben op de inkomsten van de gemeente (gemeentefondsuitkering). Deze extra inkomsten uit deze septembercirculaire zijn nodig om de negatieve effecten van inflatie aan de kostenkant op te vangen. In deze bestuursrapportage is het component LPO (loonprijs- ontwikkeling) dan ook direct gereserveerd om deze kostenstijging op te vangen. Ten opzichte van de u aangeboden begroting 2024 zijn de cijfers meerjarig iets positiever geworden. Dit betekent wel dat we als gevolg van de extra middelen uit de septembercirculaire in de jaren 2024 en 2025 meer ruimte hebben gekregen. Structureel blijven we tegen een meerjarig tekort aankijken.
Het college van burgemeester en wethouders van gemeente Venray.
3
4
Vaststellingsbesluit
De raad van de gemeente Venray, Gelezen het advies van B&W van 31 oktober 2023. Besluit: Besluit inzake 2e bestuursrapportage 2023: 1. De 2e bestuursrapportage 2023 en de daarin opgenomen financiële mutaties in de exploitatie, investeringsbudgetten en de reserves en voorzieningen vast te stellen. 2. Het resultaat uit deze 2e bestuursrapportage over de jaren 2023 tot en met 2027 te verwerken in de meerjarenbegroting. 3. De post onvoorziene uitgaven 2023 terug te brengen naar een bedrag van € 0 door het bedrag van € 4.855.803 toe te voegen aan het begrotingsresultaat. 4. De in de algemene reserve gereserveerde budgetten voor Via Venray, WMO algemeen en het re-integratiebudget, zie bijlage 2 mutaties reserves en voorzieningen, vrij te laten vallen binnen de algemene reserve. 5. De budgetten als genoemd in bijlage 2, mutaties reserves en voorzieningen, over te hevelen naar het jaar 2024.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 12 december 2023.
, voorzitter
, raadsgriffier
5
6
Inhoud Aanbiedingsbrief .........................................................................................................................................................................3 Vaststellingsbesluit......................................................................................................................................................................5 Inhoud .........................................................................................................................................................................................7 Leeswijzer ...................................................................................................................................................................................8 1. De 2e bestuursrapportage 2023 ...............................................................................................................................................9 Programma 1 Leven ..........................................................................................................9 Programma 2 Wonen ....................................................................................................... 20 Programma 3 Werken ......................................................................................................
26 Programma 4 Besturen .................................................................................................... 28 2. De 2e bijstellingen .................................................................................................................................................................40 Actueel financieel beeld na bijstellingen ............................................................................. 40 Verloop investeringen ...................................................................................................... 42 3. De Bijlagen............................................................................................................................................................................42 Bijlage 1. Raadsinformatiebrieven ..................................................................................... 42 Bijlage 2. Mutaties Reserves en Voorzieningen.................................................................... 45 Bijlage 3. Mutaties Investeringsbudgetten .......................................................................... 48 Bijlage 4. Lijst met afkortingen ......................................................................................... 49
7
Leeswijzer Voor u ligt de 2e bestuursrapportage 2023. Per programma zijn de ambities uit het collegeprogramma weergegeven en de ontwikkelingen. Daarna zijn de financiële afwijkingen tekstueel en financieel inzichtelijk gemaakt. De raad heeft beslissingsbevoegdheid per programma (Leven, Wonen, Werken en Besturen). Door de automatische koppeling tussen LIAS onderdeel financieel management en LIAS onderdeel document management worden tekstuele en financiële onderbouwingen (begrotingswijzigingen) direct opgenomen in de 2e bestuursrapportage 2023. Hierdoor kunnen dezelfde toelichtingen voorkomen in de verschillende programma's. In het overzicht van de financiële afwijkingen op programmaniveau kan het onderwerp en de bijbehorende tekst van de begrotingswijziging meerdere keren voorkomen echter kan de financiële invloed (positief en negatief) per programma verschillen. Tot slot vindt u een actueel financieel beeld van post onvoorzien en het meerjarenperspectief 2024-2027. Deze 2e bestuursrapportage 2023 kent de volgende opzet: Hoofdstuk 1:
De 2e bestuursrapportage 2023
Hoofdstuk 2:
De 2e bijstellingen
Hoofdstuk 3:
De Bijlagen 1) Raadsinformatiebrieven 2) Mutaties reserves en voorzieningen 3) Mutaties investeringsbudgetten 4) Lijst met afkortingen
De bedragen in de tabellen zijn in € 1.000 tenzij anders is vermeld.
8
1. De 2e bestuursrapportage 2023 Programma 1 Leven
Ambities In het collegeprogramma 2022-2026 is de volgende ambitie vastgelegd voor het programma Leven: “Wij geloven in het uitgangspunt dat voorkomen beter is dan genezen, dus zetten wij vol in op preventie. Wij werken aan een inclusieve Venrayse samenleving waarin iedereen naar vermogen mee kan doen. Wij doen een beroep op onze inwoners, hun omgeving én onze partners zoals (zorg)aanbieders om eigen verantwoordelijkheden te nemen en de eigen krachten in te zetten. Belemmeringen die het meedoen in de weg staan nemen wij zoveel mogelijk weg. Wij bieden ondersteuning aan onze inwoners die dat echt nodig hebben.” Het programma leven draagt bij aan de volgende activiteiten uit ons collegeprogramma: - Gezondheid (inclusief sport) en Zorg. - Onderwijsbeleid. - Kunst en Cultuur. - Inclusieve samenleving. - Accommodaties, subsidies en onderwijshuisvesting. - Preventie. - Veiligheid en Zorg. - Wonen en Zorg (bijzondere doelgroepen). - Vangnet. - Monitor sociaal domein. Ontwikkelingen De raad is in 2023 met de raadsinformatiebrieven geïnformeerd over specifieke ontwikkelingen. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van deze raadsinformatiebrieven.
Voor het programma Leven zijn voor 2023, naast de raadinformatiebrieven, de volgende ontwikkelingen belangrijk en relevant om hier te noemen: NLW Op basis van de financiële halfjaar rapportage vanuit de NLW NV gaan we er vanuit dat er geen aanvullende middelen noodzakelijk zijn ter dekking van het tekort. De prognose is dat het tekort binnen de bandbreedte valt waar we eerder rekening mee hebben gehouden. Bij de vaststelling van de jaarrekening 2022 is al rekening gehouden met een aanvullende bijdrage van ongeveer € 250.000 als aanvulling op de eerder door de gemeente toegezegde bijdrage. Daarnaast laten zowel de meicirculaire 2023 alsook de septembercirculaire een aanvullende bijdrage zien voor gemeenten in het kader van de Wsw-subsidie. Dit als gevolg van de stijging van het wettelijke minimumloon en de reguliere indexatie. Ook hebben gemeenten een voordeel doordat de uitstroom van Wsw'ers sneller verloopt dan waar het rijk in hun berekeningen rekening mee heeft gehouden. Wel zijn er nog een tweetal onzekerheden. De ontwikkeling van de markt en daarmee de opdrachtenportfolio van de NLW enerzijds en de nog lopende gesprekken tussen VNG en Cedris over de CAO aan de slag en de CAO Wsw anderzijds. Hervormingsagenda Jeugd Het demissionair kabinet gaat aan de slag met de Hervormingsagenda Jeugd (HA).
De Hervormingsagenda jeugd bevat de nodige veranderingen die rijk, gemeenten, zorgaanbieders en andere betrokkenen de komende jaren moeten doorvoeren. Die veranderingen moeten leiden tot betere zorg en
9
ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen. In Noord-Limburg zijn al een aantal onderdelen in uitvoering, zoals ondersteuning van huisartsen (SOJ), de afbouw van residentiële jeugdhulp en het organiseren van de regionale samenwerking. Op het laatste thema voldoet Noord-Limburg al aan diverse van de uitgangspunten, zoals het hebben van een GR en contracten op regionaal niveau voor de meeste voorzieningen. In het Noord-Midden-Zuid overleg stemmen we de uitwerking en uitvoering van de Hervormingsagenda af met de andere Limburgse jeugdregio’s. Om de verwachte impact van de implementatie van de HA te realiseren is nauwe samenwerking met de zorgaanbieders en het voorliggend veld vereist. Echter de meeste onderdelen zijn nog niet vertaald in concrete acties. De komende tijd worden de volgende stappen gezet: Implementatieplan De landelijke partijen betrokken bij de HA maken een implementatieplan voor de Hervormingsagenda dat meer duidelijkheid moet bieden. Hierin worden ook de verantwoordelijkheden van de diverse partijen en de afhankelijkheden tussen de uit te voeren maatregelen meegenomen. Een deel van de maatregelen wordt vertaald in wet- en regelgeving. Het implementatieplan wordt in 2023 opgeleverd. Uitvoeringstoets Na afronding van het implementatieplan doet VNG een uitvoeringstoets.
Deze toets geeft inzicht in de robuustheid van het plan, de samenhang van maatregelen en de haalbaarheid van het geheel. De VNG verwacht begin 2024 de uitkomst van deze uitvoeringstoets te delen. Startfoto per regio (robuust scan) Het ministerie van VWS start een traject voor het maken van een startfoto per jeugdzorgregio. Deze startfoto ondersteunt gemeenten in het verkrijgen van inzicht in de huidige stand van zaken ten aanzien van de doelstellingen en initiatieven van de HA. Ook kunnen daarmee de ondersteuningsbehoeften in kaart worden gebracht en ontstaat inzicht in de ‘best practices’. In december 2023 dient de startfoto per jeugdhulpregio gereed te zijn. Beschermd Wonen Beschermd Wonen (BW) is bedoeld voor mensen met psychische of psychosociale problemen die niet zelfstandig kunnen wonen én 24/7 toezicht nodig hebben. In 2022 hadden we een kleine onderschrijding van het aantal ingekochte plaatsen beschermd wonen (totaal was 265). In 2023 zien we echter een overschrijding met 15 plaatsen en is er een wachtlijst ontstaan van ruim 80 personen. Uit een analyse blijkt dat er met name veel jongeren in een BW traject zitten of op de wachtlijst staan. De uitstroom uit BW stagneert om diverse redenen. Er zijn lange wachtlijsten voor behandeling in de generalistische en specialistische ggz van meer dan een jaar bestaan. Vaak gaat BW en behandeling samen.
Wanneer behandeling uitblijft kan niet gewerkt worden aan woonvaardigheden waardoor de duur van een BW plek langer duurt dan gemiddeld. Tegelijkertijd is er een terughoudende toewijzing van Wlz-indicaties omdat de aantallen die vanuit BW instromen in de Wlz hoger is dan verwacht (o.a. meer oudere ggz-clienten met bijkomende ouderdomsproblematiek voor wie zelfstandig wonen niet meer haalbaar is). Als laatste is er een tekort aan passende zelfstandige woningen waardoor de uitstroom uit BW ook stagneert. Gezien de druk op de woningmarkt, de langdurige procedure omtrent flexwoningen en het tekort aan zeer goedkope woonruimte voor de jongste doelgroep is een oplossing op korte termijn niet te verwachten. Er is overgegaan tot de inkoop van 20 extra plaatsen BW. Daarnaast wordt onderzocht of er wellicht andere woonvormen georganiseerd kunnen worden waardoor er toch uitstroom uit BW mogelijk is. Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA) De gemeente Venray heeft subsidie aangevraagd in het kader van de Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA). Dit betreft een bijdrage voor de bouw van tijdelijke woningen voor statushouders, vluchtelingen uit Oekraïne en woonurgenten op de locaties in Oostrum en Brabander. Het is mogelijk om de subsidies te verschuiven naar andere locaties, mits wel wordt voldaan aan de subsidievoorwaarden en daarmee ook de gevraagde doelgroepen worden gehuisvest.
Vanwege extra processtappen in het project, zal realisatie en daarmee besteding van deze subsidie naar alle waarschijnlijkheid niet
10
meer in 2023 plaatsvinden. Mocht het niet lukken om binnen 12 maanden te starten met de bouw van de woningen, dan moet het subsidiebedrag teruggestort worden. Budget sociaal domein De tweede bestuursrapportage heeft tot gevolg dat wij het budget sociaal domein hebben afgeraamd met € 2.473.000. De belangrijkste oorzaken hiervoor vormen: • Het restant surplus beschermd wonen; • Lagere uitgaven Hulp bij het huishouden (Hbh) dan geraamd; • Lagere uitkeringslasten (overschot Buig); • Minder uitgaven voor re-integratie; • Minder uitgaven voor inburgering. De kosten voor de jeugdhulp lijken in de pas te lopen met de begroting. Voor een meer inhoudelijke toelichting op de verschillende ontwikkelingen verwijzen wij u graag naar de raadsmonitor sociaal domein 1ste helft 2023. Tekstuele financiële afwijkingen programma Leven Accommodatie Jerusalem Het budget voor energiekosten is overschreden omwille van de prijsverhogingen in de nieuwe energiecontracten voor gas en elektriciteit per 1 januari 2023. Daarnaast is het energieverbruik in het 1e kwartaal van 2023 c.a. 30% hoger dan in het 1e kwartaal van 2022. Dit verschil laat zich mogelijk verklaren door de opheffing van de laatste coronabeperkingen in het 2e kwartaal van 2022 en de heropstart van activiteiten door huurders van het gebouw Jerusalem.
Aframen budget bedrijfsverzamelgebouw voor charitatieve doelen Er is structureel budget beschikbaar gesteld omdat men wil investeren in de huur/koop en exploitatie van een pand waarin de diverse charitatieve instellingen van Venray een ruimte krijgen. Men denkt hierbij aan de voedselbank, speelgoedbank en kledingbank. Omdat zij zich inspannen voor een goed doel en alleen met vrijwilligers werken is er geen sprake van inkomsten en zijn zij puur afhankelijk van subsidie en liefdadigheid. Door als gemeente te investeren in de huisvesting zijn de charitatieve doelen verzekerd van huisvesting, betaalt de gemeente voor 1 pand, kunnen de charitatieve instellingen elkaar ondersteunen, komen er mogelijkheden voor uitbreiding (bijvoorbeeld nieuwe initiatieven zoals een meubelbank) en kunnen de burgers van Venray terecht op één centrale plaats. Het budget voor het jaar 2023 zal dit jaar niet meer ingezet worden en daarom bij de 2e berap 2023 worden afgeraamd. Afronding faciliteitenbesluit COA Begin juli zijn de laatste asielzoekers vertrokken. Hiermee is de noodopvang beëindigd. De gemaakte kosten vallen weg tegen het faciliteitenbesluit COA. Dit betreft een budgettair neutrale wijziging. Bbz gevestigden declarabel De budgetten zijn bijgesteld op basis van de huidige prognoses.
Als gevolg van een gewijzigde financieringssystematiek en administratieve wijzigingen is er per saldo sprake van een positief resultaat.
11
Bbz starters levensonderhoud De budgetten zijn bijgesteld op basis van de huidige prognoses. Als gevolg van een gewijzigde financieringssystematiek en administratieve wijzigingen is er per saldo sprake van een negatief resultaat. Begrotingswijziging 2023 van de NLW Op 27 juni 2023 heeft de raad, op basis van de begrotingswijziging van de NLW 2023, besloten de gemeentelijke bijdrage in de bestuurs- en exploitaitiekosten te verhogen voor 2023. Bijdrage hekwerk sportpark Ysselsteyn Verstrekken van een bijdrage van € 14.719 ten behoeve van plaatsing hekwerk rondom een deel van het sportpark Ysselsteyn. De kosten worden gedekt uit de reserve accommodatiefonds. Bijzondere bijstand De uitgaven voor bijzondere bijstand zijn vanwege de volgende redenen toegenomen: Een groter beroep door jongeren en statushouders op bijzondere bijstand. Een stijging van de individuele inkomenstoeslag vanwege indexatie. Een nieuwe regeling en een gewijzigde inrichting voor de studietoeslag. We verwachten nog middelen vanuit het Rijk voor de energietoeslag 2023, welke op dit budget zullen landen. De verwachting is dat we die niet volledig zullen kunnen besteden in 2023.
Brede SPUK 2023-2026 Om meer verbinding te krijgen tussen de domeinen sport, bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis heeft de minister van Langdurige zorg en Sport een “brede specifieke uitkering 2023-2026” in het leven geroepen die minder vrijblijvend is op het behalen van doelen, met beweging naar de voorkant, een integrale benadering en met een geoormerkt budget. De gemeente Venray heeft voor alle onderdelen uit de regeling subsidie ontvangen die per onderdeel apart moet worden verantwoord. Om deze verantwoording zuiver te kunnen doen zijn meerdere begrotingswijzigingen nodig binnen de (deel)programma's en de diverse bouwstenen. Culturele organisaties, overige kunst en cultuur en Cultura Venray Culturele organisaties: Alle reguliere subsidies zijn uitbetaald. Er kunnen nog incidentele subsidieaanvragen of kosten komen en daarvoor blijft een budget beschikbaar. In afwachting van nieuw subsidiebeleid is ruim budget beschikbaar. Voorstel om dit bedrag in te zetten voor het tekort dat ontstaan is vanwege de wijziging van betaling subsidie van seizoens- naar kalenderjaar aan Cultura Venray. Overige kunst en cultuur: Extra budgetten voor uitvoering beleid vanuit de Kunst en Cultuurnota worden nog niet optimaal benut door het culturele veld.
Voorstel om alvast een deel vrij te laten vallen en dit bedrag in te zetten voor een tekort op Cultura Venray dat is ontstaan vanwege wijziging subsidiebetaling van seizoen naar kalenderjaar. Decentralisatie maatschappelijke taken In 2023 zijn er, in tegenstelling tot voorgaande jaren, minder uitgaven uit het decentralisatiebudget gedaan. Dit heeft te maken met minder inzet in de regio (traject sturing en inkoop) en vertraging communicatietraject wonen en zorg.
12
Energietoeslag Op 6 oktober 2023 heeft de Eerste Kamer de wet Eenmalige energietoeslag 2023 vastgesteld. Daarmee is de weg vrij voor gemeenten om ook voor 2023 een eenmalige energietoeslag toe te kennen. Vooruitlopend op de vaststelling heeft het ministerie van SZW in een speciale editie van gemeentenieuws SZW over de energietoeslag al inzicht gegeven in de beschikbare budgetten per gemeente. Het beschikbare budget is nu verwerkt in de 2de Berap. Extra werkplekken Beschermd Wonen Op 10 juli 2023 is besloten om 20 extra werkplekken Beschermd Wonen in te kopen. De kosten, zijnde € 133.482 worden ten laste gebracht van het surplus Beschermd Wonen, conform college besluit 10 juli 2023. Huisvesting bijzonder voortg. onderwijs (betreft Raayland College Door de recentralisatie van het Raayland College dient de gemeente een overeenkomst af te sluiten met Optisport voor gymonderwijs VO. De verwachting is dat de kosten in 2023 hoger uitvallen. Om realistisch te begroten nemen we € 50.000 op. De overeenkomst voor 2023 moet nog opgesteld worden. Inlossen taakstelling vastgoed Op 26 september 2023 heeft de raad ingestemd met de implementatie van het accommodatiebeleid en opzet van de instandhoudingsvergoedingen voor de sportparken. Dit zal van kracht worden per 1 januari 2024.
In deze nieuwe opzet wordt rekening gehouden met de zelfredzaamheid van de beheerorganisaties en vergoedt de Gemeente 2/3e van de totale instandhoudingskosten die inzichtelijk zijn gemaakt per sportpark. 1/3e van de totale kosten dient door de betreffende beheerorganisatie middels vrijwilligersinzet, zelfredzaamheid en samenwerking te worden inverdiend. In 2023 staat deze taakstelling nog in de begroting. Deze kan niet worden ingelost vanuit overschotten op reguliere (vastgoed)budgetten. Hierdoor wordt deze alsnog ingelost via deze 2e berap. Jaarrekening 2022 en begrotingswijziging 2023 Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) Als gevolg van de jaarrekening 2022 en de begrotingswijziging 2023 van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) vindt aanpassing van onze begroting plaats. Conform raadsbesluit 27 juni 2023. Jeugd- en jongerenwerk In afwachting van nieuw subsidiebeleid is er ruim budget. Alle reguliere subsidies voor 2023 zijn nu uitbetaald. Dit deel kan al vrijvallen. Er kunnen nog incidentele kosten of subsidieaanvragen komen en daarvoor blijft een rest budget beschikbaar. Jeugdsport In afwachting van nieuw subsidiebeleid is er ruim budget beschikbaar. Alle reguliere subsidies voor 2023 zijn nu uitbetaald. Dit deel kan al vrijvallen.
Kwijtschelding afvalstoffenheffing Het budget kwijtschelding afvalstoffenheffing is reeds meerjarig gecorrigeerd voor de programmabegroting 2024. Er is ook voor 2023 uitgegaan van de inflatiecorrecties 1,5% (2022) en 2,3% (2023) terwijl de daadwerkelijke inflatie op de afvalstoffenheffing gemiddeld 9% (2022) en 8% (2023) was. Daarnaast wordt vanaf 2022 de verruimde vermogensnorm toegepast bij de toetsing van kwijtscheldingsverzoeken. Er zijn nog enkele kwijtscheldingsverzoeken voor 2023 in behandeling.
13
Meicirculaire 2023 Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de Raadsinformatiebrief die op 27 juni 2023 in het college is vastgesteld. Participatie-IOAW-IOAZ-BBZ 2004 Het budget is bijgesteld op basis van het definitieve budget wat door het Rijk bekend is gemaakt. De kosten zijn toegenomen als gevolg van de verhoging van het minimumloon, maar het aantal actieve uitkeringen is vrij stabiel, waardoor we deel van het budget (€ 270.000) vrijvalt. Verder is het aantal verstrekte loonkostensubsidies gestegen. Regionale samenwerking Het budget voor het regionaal transformatiefonds is volledig ingezet. Kosten ten behoeve van de regio komen ten laste van het regionaal budget. Inmiddels heeft de gemeente Peel en Maas het bestuurlijk kartrekkerschap Jeugd overgenomen. Gezien de overdracht zal vanaf oktober 2023 de verantwoordelijk voor de uitvoering van het regionaal budget worden overgedragen aan de gemeente Peel en Maas. Dan wordt alleen de bijdrage van de gemeente Venray opgenomen € 79.350 per jaar. Re-integratiebudget De uitgaven voor re-integratie nemen toe ten opzichte van voorgaande jaren, maar de stijging is minder dan verwacht. Daarnaast zijn de overgehevelde gelden voor het breed offensief á € 19.442 niet nodig gebleken. Deze middelen zullen vrijvallen binnen de reserve overheveling restant exploitatiebudget en vervolgens worden overgeheveld naar de algemene reserve.
Resultaten septembercirculaire 2023 gemeentefonds Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de Raadsinformatiebrief die op 24 oktober 2023 in het college is vastgesteld. Schuldhulpverlening Als gevolg van het uitblijven van de verwachte toestroom wordt het budget naar beneden bijgesteld. Daarnaast leiden de acties uit de landelijke aanpak geldzorgen, armoede en schulden in 2023 tot minder kosten dan vooraf berekend. Segment 1 Jeugd verblijf ambulant alternatief (jeugdh.met en zon.verblijf) De 14 gemeenten in Noord- en Midden-Limburg hebben gezamenlijk een bestuurlijke aanbesteding doorlopen voor segment 1 Jeugdhulp: Opnamevervangende behandeling en behandeling met verblijf. Zoals bekend, is het jeugdhulplandschap verdeeld in meerdere segmenten. Voor de segmenten 2 tot en met 4 zijn er per 1-1-2022 nieuwe regionale contracten gesloten via het programma Sturing en Inkoop. Segment 1 gaat over de meest complexe doelgroep, die vaak in een instelling wordt opgenomen om daar behandeling te krijgen. Het beheer van en sturen op deze contracten en uitvoering is belegd bij de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR). De twee gegunde samenwerkingsverbanden van segment 1 worden bevoorschot. Deze bevoorschottingsregeling is gebaseerd op de werkelijke kosten 2021 (€ 2,9 miljoen). Voor Venray viel dat jaar uitzonderlijk hoog uit i.v.m. enkele dure casussen.
In 2022 lagen de kosten weer lager (€ 1,4 miljoen). Ook de huidige kosten voor 2023 (tot juli) liggen veel lager (€ 830.000). Op basis van deze informatie wordt het budget voor segment 1 € 1 miljoen naar beneden bijgesteld ten opzichte van het oorspronkelijke voorschot van € 2,9 miljoen. Er was reeds een stelpost opgenomen deze wordt eerst ingelost, resteert een bedrag van € 259.000 voordelig.
14
Segment 1a1 en 1a2 Beschermd wonen-MO-B&P De 14 gemeenten uit Noord- en Midden-Limburg werken samen bij de uitvoering van Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg & Preventie. Jaarlijks wordt hiervoor een regionale begroting opgesteld welke wordt gevoed door Rijksmiddelen. Het restant-saldo van de regionale begroting wordt via een verdeelsleutel uitbetaald aan de deelnemende gemeenten. Deze gemeenten dienen met dit geld hun afzonderlijke lokale toegang en de lokale zorg van Beschermd Thuis cliënten en dagbesteding te bekostigen (segment 1A1 en 1A2). Tevens is er een inspanningsverplichting overeen gekomen om de lokale sociale basis te optimaliseren. Uitgaven uit het restant-saldo kunnen alleen met goedkeuring van het college worden gedaan. Met de Raad en het college is afgesproken dat jaarlijks bij de tweede berap wordt bekeken welk deel van het restantsaldo kan terugvloeien naar de algemene middelen. We zien binnen de Wmo dat de inzet van ondersteuning binnen segment 1A (voor inwoners met een complexe en meervoudige ondersteuningsvraag) harder stijgen dan vooraf was ingeschat. Het budget wordt bijgesteld vanuit het surplus Beschermd wonen. Het restant voordeel van het Surplus Beschermd Wonen bedraagt voor 2023 € 933.000. Segment 1b WMO Nieuwe taken (begeleiding) Op 1 januari 2023 hadden 23 inwoners van Venray vanuit dit segment kortdurende ondersteuning.
Kortdurende ondersteuning wordt relatief weinig ingezet en heeft een looptijd van maximaal 8 maanden. In de loop van dit jaar zijn er 4 extra indicaties kortdurende ondersteuning afgegeven waardoor het budget eenmalig opgehoogd moet worden. Op dit moment ontvangen vier inwoners kortdurende ondersteuning. Segment 2 Jeugd Wonen (gezinsgericht) In de regio hebben we extra plekken gerealiseerd in gezinshuizen om zo meer jeugdigen op te vangen binnen gezinsgericht vormen van verblijf. Nadeel van € 112.000. Een goede ontwikkeling waarin we zien dat meer jeugdigen bij een uithuisplaatsing worden opgevangen binnen een gezin in plaats van in een instelling. Segment 2 Jeugd Wonen (jeugdhulp met verblijf) We zien een verschuiving van het aantal jeugdigen dat verblijft in een behandelsetting naar kleinschalige woonleefgroepen of zelfstandig gaan wonen. Segment 2 Jeugd Wonen (pleegzorg) We zien een verschuiving van het aantal jeugdigen in een verblijfsetting naar jeugdigen die worden opgevangen in een pleeggezin. Meer jeugdigen worden bij een uithuisplaatsing opgevangen binnen een gezin. Segment 2a en 2b WMO Nieuwe taken (ov. Maatwerkarrang.) Sinds 1 januari 2022 werken we met segmenten i.p.v. producten.
Naar aanleiding van het daadwerkelijk gebruik over 2022 is voor 2023 een inschatting gemaakt over het gebruik van segment 2B wat specifiek bedoeld is voor ondersteuning voor ouderdoms gerelateerde problematiek. Vanwege de hoge uitstroom richting de Wet langdurige zorg en de constatering dat veel ouderen met psychische problematiek in segment 2A (Langdurige ondersteuning) worden ingedeeld, is er een mismatch tussen beide segmenten (langdurige ondersteuning en ouderdoms gerelateerde problematiek). Dit wordt gecorrigeerd. Segment 3 Jeugd dagbesteding en dagbehandeling (JH behandel.) Ontwikkelgroep / EMB Door een stagnatie in de doorstroom naar Wet langdurige zorg (Wlz) blijven deze jeugdigen langer gebruik maken van de Jeugdwet. Dit geeft een nadeel van € 131.000.
15
Terug naar school Bij de nieuwe aanbesteding vanaf 2022 heeft dit traject knelpunten gekend, waardoor terug naar school is gewijzigd vanaf 2023. Duurzame daginvulling werd ingezet in plaats van het traject terug naar school. Het traject kent nu een tussenvorm. Nadeel van € 73.000. Segment 3 Jeugd dagbesteding en dagbehandeling (JH dagbested.) Bij de nieuwe aanbesteding vanaf 2022 heeft dit traject knelpunten gekend, waardoor duurzame daginvulling is gewijzigd vanaf 2023. Duurzame daginvulling werd ingezet in plaats van het traject terug naar school. Het traject sluit nu beter aan bij de doelgroep, doordat er een tussenvorm is toegevoegd. We verwachten op termijn dat de uitgaven minder gaan worden. Voor nu nog een nadeel van € 129.000. Segment 3a WMO Oude taken (hulp bij het huishouden) De stijgende lijn van het budget hulp bij het huishouden gaat minder hard dan verwacht. Volgens de extrapolatie houden we op het einde van het jaar € 400.000 over. In 2022 was tijdens de tweede bestuursrapportage exact hetzelfde beeld zichtbaar, toen is het budget ook naar beneden bijgesteld wat uiteindelijk toch tot een overschrijding heeft geleid. Omdat we denken steeds meer grip te krijgen op de nieuwe segmenten en de extrapolatie nu toch een fors deel van dit budget vrij laten vallen.
Segment 4 Jeugd ambulant (jeugdbeh GGZ zon.verblijf) GGZ We zien vanaf het tweede kwartaal 2022 een afname in het aantal jeugdigen met behandeling GGZ. Deze trend zet zich door. Mede door de inzet van de Specialist Ondersteuner Jeugd (SOJ) bij de huisartsen. Meer jeugdigen worden langdurig begeleid en minder behandeld. Hierom blijven we inzetten op de SOJ. Dit geeft een voordeel van € 1.020.000. Segment 4 Jeugd ambulant (jeugdhulp behandeling) Ambulant perspectief 2 We zien een daling in het aantal jeugdigen bij perspectief 2. Jeugdigen hebben minder vaak behandeling nodig; vaker wordt gekozen voor een lichtere vorm van jeugdhulp, begeleiding. Voordeel van € 59.000. Segment 4 Jeugd ambulant (jeugdhulp zon.verblijf ov) Ambulant hulp duurzaam We zien een verschuiving van behandeling (GGZ) naar ambulant duurzaam. Meer jeugdigen hebben een langdurige begeleidingsvraag. Nadeel van € 459.000. Segment 4 Jeugd ambulant (toegang/eerstelijnsvoorz) Consultatie Een nieuw product vanaf 1 januari 2022 bij contracten voor maatwerkvoorzieningen Jeugd. Jeugdconsulenten kopen externe expertise om tijdens de onderzoeksfase helder te krijgen welke zorg het best passend is (juiste zorg op de juiste plek). Daarbij zien we een toename in de complexiteit van de casuïstiek, waardoor dit product meer ingezet wordt. Dit betreft een nadeel van € 119.000.
16
Segment 5 Jeugd vervoer Uitgangspunt is inzetten op de eigen kracht van ouders. Vanaf 2022 zien we toch een toename van meer jeugdigen die gebruik maken van een vervoersvoorziening. Dit geeft een nadeel van € 112.000. SPUK cliëntondersteuning Het Rijk heeft een specifieke uitkering toegekend van € 50.000 om aan de slag te gaan met de lokale versterking van cliëntondersteuning. In 2023 zullen voor het eerst kosten gemaakt worden. Het budget á € 50.000 is daarom in de begroting opgenomen. Subsidie Ysselsteyn voor dorpsondersteuner Op 12 juni 2023 is besloten door het college om een subsidie te verstrekken voor dorpsondersteuner. De kosten van € 45.000 komen ten laste van het surplus Beschermd Wonen. Tijdelijke opvang Oekraïne De kosten die de gemeente Venray maakt voor deze opvang worden volledig vergoed door het Rijk. Hiervoor is een SPUK-regeling in het leven geroepen, waarbinnen de gemeente alle kosten kan declareren, inclusief de directe en indirecte begeleidingskosten. De investeringen - zoals de (ver)bouwkosten -worden direct vergoed op basis van offerte en declaratie. De overige kosten worden gedekt door een vast bedrag per beschikbaar gesteld bed. Deze vergoeding is ruim voldoende om de gemaakte kosten, inclusief de ambtelijke uren, te dekken. Hiermee moet de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne over 2023 voor de gemeente Venray kostenneutraal verlopen.
De kosten voor het uitgekeerde leefgeld en de ambtelijke uren die zijn besteed aan de (ver)bouw van opvanglocaties over 2022 zijn pas achteraf in 2023 vergoed. Hiervoor heeft de gemeente Venray alsnog een bedrag van € 630.203 ontvangen, welke niet was begroot. Vervoer van leerlingen De verwachting is dat de kosten van de ritten binnen het leerlingenvervoer lager uit vallen dan begroot. Vanaf het schooljaar 2023-2024 gaan er onder andere 5 kinderen weer in Venray naar school die eerst met het leerlingenvervoer buiten Venray naar school gingen. Daarnaast zitten er minder kinderen in het OV/EV dan waar bij het opstellen van de begroting rekening mee werd gehouden. Tot slot zijn er meer kinderen in het leerlingenvervoer die een eigen bijdrage moeten betalen, dan waar in de begroting rekening mee werd gehouden. Welzijn maatschappelijk werk Naast de reguliere subsidie Synthese werden er binnen onze organisatie op diverse plaatsen aparte opdrachten aan Synthese verstrekt. Al deze aparte opdrachten met een structureel karakter zijn nu op één plaats zichtbaar. Het gaat naast de reguliere subsidie om de sociaal juridische dienstverlening, buurtbemiddeling, wijkteams, welzijn op recept en ervaringsdeskundigen. Wet inburgering Doordat de focus heeft gelegen op de basis op orde naar aanleiding van de nieuwe wet inburgering is er sprake van een overschot.
WMO algemeen Bij het Rijk hebben we begin 2023 een aanvraag gedaan voor een extra uitkering (Brede Spuk 2023-2026). Veel van de uitgaven die we vanuit het ontwikkelbudget hadden betaald kunnen we nu via deze spuk verantwoorden waardoor de middelen binnen het ontwikkelbudget vrijvallen. Drie jaar geleden is besloten om ook het innovatiebudget Jeugd toe te voegen aan het ontwikkelbudget. Omdat uitgaven aan jeugd op een apart taakveld verantwoord moeten worden moet dit worden gecorrigeerd. Van het beschikbare ontwikkelbudget zal de helft worden overgeheveld naar het 17
innovatiebudget jeugd, zodat deze op het juiste taakveld verantwoord wordt. Per saldo zal er uiteindelijk € 161.000 vrijvallen. Tot slot zal van de beschikbaargestelde Covid-19 eindrapportage Venray veert op middelen na aftrek van de meerkosten corona € 85.000 euro vrijvallen binnen de reserve overheveling restant exploitatiebudget en vervolgens overgeheveld worden naar de algemene reserve. WMO Nieuwe taken (maatwerkvoorzieningen) In 2022 is er bij meer inwoners een indicatie voor vervoer bij groepsbegeleiding afgegeven dan verwacht, hier is het budget voor 2023 op aangepast. Omdat dit jaar het aantal inwoners met een vervoersindicaties weer lager is dan in 2022 kan een deel vrijvallen. Wonen Plus Op 10 juli 2023 is in het college besloten om vanaf 1 januari 2024 Wonen Plus structureel in te zetten voor 15 zorgwekkende zorgmijders. De dekking van deze kosten komen ten laste van het surplus Beschermd Wonen. Financiële afwijkingen Programma
(x € 1.000) Lasten 2023
Baten 2023
Saldo 2023
Lasten 2024
Baten 2024
Saldo 2024
Lasten 2025
Baten 2025
Saldo 2025
Lasten 2026
Baten 2026
Saldo 2026
Accommodatie Jerusalem
-58
0
-58
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Aframen budget bedrijfsverzamelgebouw voor charitatieve doelen
87
0
87
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Afronding faciliteitenbesluit COA
-38
38
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Bbz gevestigden declarabel
194
-82
111
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Bbz starters levensonderhoud
-28
0
-28
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Begrotingswijziging 2023 van de NLW
-23
0
-23
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Bijdrage hekwerk sportpark Ysselsteyn
-15
15
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Bijzondere bijstand
-110
25
-85
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Brede SPUK 2023-2026
-790
790
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Culturele organisaties, overige kunst en cultuur en Cultura Venray Decentralisatie maatschappelijke taken
40
0
40
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-1.719
1.719
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Extra werkplekken Beschermd Wonen
133
-133
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Huisvesting bijzonder voortg. onderwijs (betreft Raayland College
-50
0
-50
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Inlossen taakstelling vastgoed
-114
0
-114
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Jaarrekening 2022 en begrotingswijziging 2023 Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) Jeugd- en jongerenwerk
-651
646
-5
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Energietoeslag
20
0
20
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Jeugdsport
40
0
40
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Kwijtschelding afvalstoffenheffing
-49
0
-49
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Meicirculaire 2023
-345
423
78
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Participatie-IOAW-IOAZ-BBZ 2004
-856
1.242
386
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Regionale samenwerking
421
-421
0
421
-421
0
421
-421
0
0
0
0
Re-integratiebudget
426
0
426
0
0
0
0
0
0
0
0
0
18
Resultaten septembercirculaire 2023 gemeentefonds
-145
145
0
-262
136
-125
-139
128
-11
-128
119
-10
Schuldhulpverlening
118
-10
108
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 1 Jeugd verblijf ambulant alternatief (jeugdh.met en zon.verblijf)
259
0
259
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 1a1 en 1a2 Beschermd wonen-MOB&P
933
0
933
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 1b WMO Nieuwe taken (begeleiding)
-25
0
-25
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 2 Jeugd Wonen (gezinsgericht)
-112
0
-112
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 2 Jeugd Wonen (jeugdhulp met verblijf)
-145
0
-145
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 2 Jeugd Wonen (pleegzorg)
-40
0
-40
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 2a en 2b WMO Nieuwe taken (ov. Maatwerkarrang.)
-235
0
-235
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 3 Jeugd dagbesteding en dagbehandeling (JH behandel.)
-204
0
-204
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 3 Jeugd dagbesteding en dagbehandeling (JH dagbested.)
-129
0
-129
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 3a WMO Oude taken (hulp bij het huishouden)
400
0
400
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 4 Jeugd ambulant (jeugdbeh GGZ zon.verblijf)
1.020
0
1.020
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 4 Jeugd ambulant (jeugdhulp behandeling)
59
0
59
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 4 Jeugd ambulant (jeugdhulp zon.verblijf ov)
-459
0
-459
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 4 Jeugd ambulant (toegang/eerstelijnsvoorz)
-119
0
-119
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Segment 5 Jeugd vervoer
-112
0
-112
0
0
0
0
0
0
0
0
0
SPUK cliëntondersteuning
-50
50
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-7.682
7.682
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Vervoer van leerlingen
50
8
58
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Welzijn maatschappelijk werk
0
0
0
-13
0
-13
-14
0
-14
-15
0
-15
Wet inburgering
164
46
210
0
0
0
0
0
0
0
0
0
WMO algemeen
161
0
161
0
0
0
0
0
0
0
0
0
WMO Nieuwe taken (maatwerkvoorzieningen)
88
0
88
92
0
92
97
0
97
102
0
102
Subsidie Ysselsteyn voor dorpsondersteuner Tijdelijke opvang Oekraïne
Wonen Plus Totalen Programma
( - is nadeel)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-9.689
12.182
2.492
238
-284
-46
365
-292
72
-41
119
77
19
Programma 2 Wonen Ambities In het collegeprogramma 2022-2026 is de volgende ambitie vastgelegd voor het programma Wonen: “De behoefte aan woningen groeit en daarom zetten wij in op het bouwen van betaalbare en voldoende woningen voor al onze inwoners. Daarnaast werken we de komende jaren aan het minimaal behouden en waar nodig en mogelijk verbeteren van de kwaliteit van onze leefomgeving. Wij zetten stappen vooruit om onze woon- en leefomgeving duurzamer, veiliger en gezonder te maken. Wij bouwen verder op de uitgangspunten die door de gemeenteraad zijn vastgesteld binnen de omgevingsprogramma’s Wonen, Landelijk Gebied en Venray Vergroent.” Het programma Wonen draagt bij aan de volgende activiteiten uit ons collegeprogramma: - Omgevingsprogramma Wonen. - Omgevingswet. - Huisvesting internationale werknemers. - Woonomgeving. - Vliegbasis de Peel. - Veiligheid. - Vergunningsverlening, toezicht en handhaving. - Omgevingsprogramma landelijk gebied. - Duurzaamheid algemeen/communicatie. - Energietransitie. - Circulaire economie. - Klimaatadaptatie. Ontwikkelingen De raad is in 2023 middels de raadsinformatiebrieven geïnformeerd over specifieke ontwikkelingen. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van deze raadsinformatiebrieven.
Voor programma Wonen zijn voor 2023, naast de raadinformatiebrieven, de volgende ontwikkelingen belangrijk en relevant om hier te noemen: Klimaatadaptatie In 2023 is verder invulling gegeven aan de projecten die zijn opgenomen in het Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie. Voor het project 'vergroenen van schoolpleinen' zijn de eerste 2 schoolpleinen deze zomer opnieuw ingericht en worden nog eens twee schoolpleinen dit najaar ingericht. Daarnaast zijn coaches gestart met vier andere scholen om te komen tot een nieuw inrichtingsplan. Deze zomer is gestart met de uitbreiding van het ecologisch bermbeheer. Hierbij wordt dit najaar een digitale storymap gelanceerd waarin we het beheer uitleggen. We stellen momenteel een strategie op om de ambities voor extra bomen en uitbreiding van ons areaal bos te realiseren. We onderzoeken de mogelijkheden voor de aanleg van geveltuintjes in het kader van Steenbreek. Tevens zijn we gestart met het onderzoeken van de mogelijkheden voor een dynamische natuuranalyse waarin we de biodiversiteit monitoren, waardoor we ook kunnen voldoen aan natuurregelgeving in de openbare ruimte en bossen.
20
Voor een versterking van onze biodiversiteit zijn leefgebieden voor kwetsbare soorten verbeterd. Dit in samenwerking met partijen uit de samenleving. Implementatie Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) Op 1 januari 2024 treedt een nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door het inschakelen van private kwaliteitsborgers. De gemeente blijft bevoegd gezag. De gevolgen van de Wkb worden meegenomen in het nieuw op te stellen VTH-beleid (nalevingsbeleid). Implementatie Wet goed verhuurderschap Per 1 juli 2023 is de Wet goed verhuurderschap in werking getreden. Deze wet is bedoeld om misstanden tegen te gaan bij het verhuren van woon- en verblijfruimtes. De nieuwe wet bestaat uit een aantal onderdelen. Het instellen van een Meld- en informatiepunt voor huurders is verplicht. Daarnaast moet de gemeente handhaven op zeven wettelijk vastgelegde algemene regels voor goed verhuurderschap. Het meldpunt dient voor 1 januari 2024 te zijn ingevoerd. We richten ons op het verplichte deel van de Wet goed verhuurderschap. Dat gaat dus om de inrichting van een meldpunt, de toezicht en handhaving, het inregelen van de inbeheername en de communicatie.
Tekstuele financiële afwijkingen programma Wonen Anterieure overeenkomsten: bijdragen bovenwijks en RO Op basis van afgesloten anterieure overeenkomsten worden bijdragen ontvangen voor de fondsen Bovenwijks en Ruimtelijke Ontwikkeling. Deze bijdragen worden conform het Grondbeleid gestort in de respectievelijke bestemmingsreserves Bovenwijkse werken en Ruimtelijke Ontwikkeling. Bij de 2e berap wordt de raming van deze bijdragen opgenomen op basis van de gerealiseerde bedragen op dat moment. Tevens geraamd de, uit 2022 doorgeschoven, onttrekking ten laste van bestemmingsreserve ruimtelijke ontwikkeling voor aankoop grond t.b.v. ontsluiting landbouwverkeer Merselo. Bestekken OMOP en schouwboetes plantsoenen De inschrijfstaat voor het bestek OMOP is 25 % hoger. Dit geldt voor 2023-2026. De reden van de verhoging is de vierjaarlijkse toetsing van de marktconformiteit. De bestekken van de plantsoenen worden verminderd met schouwboetes vanwege de kwaliteit van het onderhoud van de plantsoenen. Bijdrage aanpak preventie jongeren in criminaliteit In 2023 zijn we in samenwerking met STRDR een aanpak gestart, die gericht is op het voorkomen van afglijden van jongeren in criminaliteit. Dit door jongeren perspectief te bieden en ze onder meer (terug) te begeleiden richting school of werk.
Inmiddels loopt er een aantal individuele trajecten en is in samenwerking met Raayland College een groepsaanpak ontwikkeld. In de doorontwikkeling van deze aanpak is er per juli 2023 een aanvraag gedaan voor extra financiële middelen, die beschikbaar zijn via RIEC Limburg (met de gemeente Maastricht als beheergemeente) vanuit het landelijke ondermijningsfonds. Deze incidentele middelen ter hoogte van € 40.000 zijn toegekend en dienen in 2023 te worden besteed. Voor 2023 is een specifieke uitkering aangevraagd en toegekend ter hoogte van € 20.833 voor een preventieve aanpak van radicalisering. De gemeente Maastricht is voor deze SPUK de hoofdaanvrager. De middelen worden ingezet ten behoeve van het organiseren van trainingen weerbaarheid voor jongeren, het verzorgen van voorlichting voor vaders respectievelijk moeders alsook voor de organisatie van een seminar voor professionals gericht op kansrijk opgroeien c.q. voorkomen van uitsluiting (zijnde een belangrijke voedingsbodem voor radicalisering).
21
Brandweerkazerne In het raadsvoorstel over de verkoop van de brandweerkazerne was uitgegaan van verkoop van de panden Acaciastraat 15 en 17 per 1.2.2022. Na de daadwerkelijke verkoopdatum zou dit gecorrigeerd worden in de eerstvolgende berap daarna. T.t.v de opmaak van de 2e berap is nog geen verkoopdatum bekend. Bij het verwerken van het besluit voor de (voorgenomen) verkoop is een structureel nadeel ingeboekt omdat de in de begroting opgenomen lasten lager zijn dan de baten. Door de latere verkoop levert dit voor 2023 een voordeel op van € 28.000. Brede SPUK 2023-2026 Om meer verbinding te krijgen tussen de domeinen sport, bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis heeft de minister van Langdurige zorg en Sport een “brede specifieke uitkering 2023-2026” in het leven geroepen die minder vrijblijvend is op het behalen van doelen, met beweging naar de voorkant, een integrale benadering en met een geoormerkt budget. De gemeente Venray heeft voor alle onderdelen uit de regeling subsidie ontvangen die per onderdeel apart moet worden verantwoord. Om deze verantwoording zuiver te kunnen doen zijn meerdere begrotingswijzigingen nodig binnen de (deel)programma's en de diverse bouwstenen.
Budget formatie voor het verankeren van toezicht en handhaving In het collegeprogramma is voor het verankeren van toezicht en handhaving in beleidsvorm budget opgenomen voor formatie-uitbreiding. De exacte invulling hiervan is nog niet duidelijk en zal bepaald worden in / n.a.v. het nog op te stellen nalevingsbeleid. In 2023 wordt ten gevolge van krapte op de arbeidsmarkt, ongeveer eenderde van de beschikbare middelen besteed. Het saldo op dit budget wordt deels ingezet om de nog resterende taakstelling “ontbinding samenwerking Horst aan de Maas” voor 2023 op te lossen. Met een ander deel van het restant-budget wordt een verlaging van bijdragen door de regiogemeenten opgevangen. Deze verlaging is een gevolg van verschuiving van werkzaamheden voor de regio naar capaciteitsinzet binnen de eigen gemeente. In 2024 wordt op basis van het nieuw op te stellen nalevingsbeleid de inhoud van de toekomstige capaciteitsinzet voor VTH bepaald. Budgetoverheveling Circulaire Economie Het uitvoeringsprogramma Circulaire Economie 2021 t/m 2024 is een dynamisch programma. De uitvoering van een deel van de projecten is vertraagd door personele wisselingen. Uitvoering van deze projecten wordt verschoven naar 2024 en het verzoek is om € 25.000 uit 2023 over te zetten naar 2024.
Budgetoverheveling project herplanting bomen Het project Cobra, dat zorgt voor de herplanting van bomen en onderdeel is van aanleg openbaar groen, wordt niet gerealiseerd in 2023. Er is geconstateerd dat de af te voeren grond vervuild is met Pfas en als niet toepasbaar is geclassificeerd. Op dit moment zijn we bezig om een aanbesteding te onderzoeken. De meest logische uitvoeringperiode is het najaar. Voor de omgeving geeft uitvoering in het voorjaar meer overlast (Carnaval en aanvang terrasseizoen). We mikken daarom met de uitvoering op Q4-2024. Daarom wordt het overige budget van € 197.825 meegenomen naar 2024, waarin het project gerealiseerd wordt. Doorschuiven subsidie energieke gebiedsontwikkeling De Peel Het project energieke gebiedsontwikkeling De Peel is onderdeel van de Investeringsagenda Noord-Limburg. Voor dit project heeft de gemeente Venray een éénmalige subsidie van € 50.000 ontvangen van de gemeente Venlo. De kosten voor dit project worden naar verwachting in 2024 gemaakt, het budget moet worden doorgeschoven.
22
Grenzeloos meten Het project grenzeloos meten is een regionaal project, waarbij wij vanuit de regio Noord Limburg en IBP zuid oostelijke zandgronden totaal 407.500 subsidie hebben ontvangen. Na een voorbereiding is in 2023 gestart met het meten van fijnstof, geur en beleving. Het heeft wat langer geduurd voordat het project van start kon, in verband met het maken met afspraken met partners. Het project loopt tot eind 2024, vandaar de overheveling van de middelen naar 2024. Grondbedrijf 2e berap 2023 De wijziging betreft de bijstelling van de budgetten van het grondbedrijf op basis van de laatste ontwikkelingen. Kosten instandhouding accommodaties De overschrijding op dit budget wordt voornamelijk veroorzaakt door éénmalige kosten voor het gebruiksklaar maken van de locatie Toverbal voor het tijdelijke gebruik door het Raayland College. Voor 2023 en 2024 zullen de exploitatiekosten toenemen vanwege dit gebruik. In de overeenkomst met Raayland voor dit gebruik is opgenomen dat zij een voorschot zullen betalen voor de levering van energie en aanvullende diensten. Deze zullen in 2024 worden afgerekend op basis van de alsdan werkelijke kosten en betaalde voorschotten hierop. Hierin is voorzien via de voorgestelde budgetaanpassingen. Kwijtschelding afvalstoffenheffing Het budget kwijtschelding afvalstoffenheffing is reeds meerjarig gecorrigeerd voor de programmabegroting 2024.
Er is ook voor 2023 uitgegaan van de inflatiecorrecties 1,5% (2022) en 2,3% (2023) terwijl de daadwerkelijke inflatie op de afvalstoffenheffing gemiddeld 9% (2022) en 8% (2023) was. Daarnaast wordt vanaf 2022 de verruimde vermogensnorm toegepast bij de toetsing van kwijtscheldingsverzoeken. Er zijn nog enkele kwijtscheldingsverzoeken voor 2023 in behandeling. Meicirculaire 2023 Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de Raadsinformatiebrief die op 27 juni 2023 in het college is vastgesteld. Ophogen inkomsten bouwleges Het aantal vragen om bouwvergunningen is hoger dan ingeschat. Dit geldt zowel voor de grote projecten als reguliere bouw. Dit heeft als gevolgd dat de verwachte inkomsten veel hoger uitkomen. In de tweede helft van dit jaar voorzien we vooral hogere opbrengsten uit de grote projecten. Ophoging budget uitvoeringsprogramma arbeidsmigranten Voor het opstellen van het integraal beleid internationale werknemers is een meerjarig budget opgenomen van € 40.000 per jaar tot 2028. Het budget van 2023 is hiermee helemaal aangesproken per september 2023 met € 11.000 overschreden. Door meerwerkkosten t.a.v. uitbesteed werk en communicatiekosten wordt het t/m december 2023 nogmaals overschreden met € 23.000. Deze overschrijding wordt opgevangen met een ophoging van het budget. Het verzoek is om het budget van 2024 hiervoor aan te spreken.
De kosten van het tot stand laten komen van dit nieuwe beleid zitten vooral aan de voorkant en dus in 1e twee jaren. (2023-2024). Structurele kosten m.b.t. formatie die dit beleid met zich meebrengt worden inzichtelijk gemaakt en op 12/12/2023 samen met het beleid en uitvoeringsagenda aan de raad aangeboden.
23
Ophoging budget vergunningen/meldingen De overschrijding op proces-en gerechtskosten wordt veroorzaakt door een optelsom van diverse (kleinere) posten. Denk hierbij aan kosten voor ingebreke stellingen, beoordelingen van gecompliceerde geluidsrapportages (denk aan haven Wanssum) en second opinions in diverse procedures. Dit budget wordt eenmalig opgehoogd. Programmamiddelen Omgevingsprogramma Landelijk Gebied Het omgevingsprogramma Landelijk Gebied 2023-2026 is een dynamische programma met diverse projecten. De uitvoering van een deel van deze projecten zijn vertraagd (bv in afwachting van landelijk en/of provinciaal beleid). Uitvoering van deze projecten wordt verschoven naar 2024 en het verzoek is om het resterende budget uit 2023 over te zetten naar 2024. Resultaten septembercirculaire 2023 gemeentefonds Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de Raadsinformatiebrief die op 24 oktober 2023 in het college is vastgesteld. Uitvoeringskosten Klimaatakkoord (SPUK CDOKE) In mei 2023 zijn middelen ontvangen van het Rijk vanuit de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). In 2023 gaat het om een bedrag van € 774.379, in 2024 ontvangen we € 781.404 en in 2025 is € 788.428 beschikbaar vanuit deze regeling.
Deze voorschotten zijn te gebruiken voor uitgaven aan personele kosten (intern en inhuur) in de twee kalenderjaren volgend op het jaar van uitbetaling van het voorschot. Het ministerie van EZK heeft in oktober 2022 aangekondigd dat zij op langere termijn zekerheid over de middelen wil bieden, door zo snel mogelijk een wettelijke regeling op te stellen voor het uitkeren van de middelen voor 2026 t/m 2030. Bij de jaarrekening zal het restant van het budget worden overgezet naar 2024. Uit deze subsidie wordt ook de bijdrage aan de RES NML voldaan voor het uitvoeren van de basistaken en de plustaken (Coalition Of Willing). Vanaf 2024 is de financiële bijdrage van de gemeente voor de basistaken ongeveer € 115.000. Verhoging budget dierplaagbestrijding Sinds 1 januari 2023 is het verplicht om eerst alternatieve middelen te gebruiken voor het bestrijden van ratten. Rattenvallen bijvoorbeeld, in plaats van gif. Volgens de toezichthouder maakt dit de bestrijding veel moeilijker, wat voor een deel de stijging verklaart. In het voorjaar zien we een piek die te maken heeft met hogere temperaturen. Mensen komen naar buiten en ratten komen uit hun holen. Dit maakt de kans groter dat men ratten ziet (en dus meldt). Dat mensen buiten leven leidt tot meer voedsel in de buitenruimte voor ratten, doordat mensen veelal buiten eten. Dat maakt ook dat er meer ratten gezien worden in deze periode.
Hogere temperaturen versterkt de geur, wat ratten aantrekt. Dit wil overigens niet zeggen dat er ook daadwerkelijk meer ratten zijn, maar dat ze meer waargenomen worden. Maar betekent wel dat je de bestrijding zult moeten opstarten of advies moet inwinnen. Wanneer we kijken naar de totaliteit van meldingen in de gemeente (op alle onderwerpen) is een toename te zien. De meldingsbereidheid is groter, wellicht door het gemak van de meldingsapp. Verder is er een toename van met name de Hoornaar (wespsoort). Het bestrijden is geen doe-het-zelf klusje. Hiervoor is het nodig om professionele bestrijders in te huren. Verlaging opbrengsten pachtgelden kermis Net als in de begroting zal het bedrag van “inkomsten pachtgelden” ook in het huidige jaar omlaag moeten. Het gemiddelde nemende van de opbrengsten van de vorige twee jaren zal dit bedrag naar beneden bijgesteld moeten worden tot € 145.000 om realistisch te begroten. De inkomsten van pachtgelden fluctueren altijd, terwijl het opgenomen budget m.b.t. de inkomende pachtgelden ieder jaar omhoog is gegaan (en ook nog geïndexeerd). De pachtgelden worden afzonderlijk afgesproken met individuele exploitanten en verschillen daardoor jaarlijks. Door het bedrag structureel gelijk te houden, kan deze fluctuatie het best opgevangen worden. 24
Verschuiving capaciteit van grondbedrijf naar anterieure overeenkomsten De wijzing betreft de verschuiving van capaciteitsinzet van grondbedrijf naar anterieure overeenkomsten als gevolg van de terugloop van de eigen grondexploitaties en daarnaast een toename bij de anterieure overeenkomsten. Omdat ook de dekking verschuift van grondbedrijf naar anterieure overeenkomsten heeft deze wijziging geen gevolgen voor het begrotingsresultaat. (x € 1.000) Lasten 2023
Financiële afwijkingen Programma
Baten 2023
Saldo 2023
Lasten 2024
Baten 2024
Saldo 2024
Lasten 2025
Baten 2025
Saldo 2025
Lasten 2026
Baten 2026
Saldo 2026
-326
326
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Bijdrage aanpak preventie jongeren in criminaliteit
-61
61
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Brandweerkazerne
-124
143
19
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Brede SPUK 2023-2026
-27
27
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Budget formatie voor het verankeren van toezicht en handhaving
98
-92
6
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Anterieure overeenkomsten: bijdragen bovenwijks en RO Bestekken OMOP en schouwboetes plantsoenen
Budgetoverheveling Circulaire Economie
25
-25
0
-25
25
0
0
0
0
0
0
0
Budgetoverheveling project herplanting bomen
198
-198
0
-198
198
0
0
0
0
0
0
0
Doorschuiven subsidie energieke gebiedsontwikkeling De Peel
50
-50
0
-50
50
0
0
0
0
0
0
0
Grenzeloos meten
79
-77
2
-266
266
0
0
0
0
0
0
0
Grondbedrijf 2e berap 2023
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Kosten instandhouding accommodaties
-59
32
-27
-60
60
0
0
0
0
0
0
0
Kwijtschelding afvalstoffenheffing
49
0
49
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-364
0
-364
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
469
469
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-34
0
-34
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Meicirculaire 2023 Ophogen inkomsten bouwleges Ophoging budget uitvoeringsprogramma arbeidsmigranten Ophoging budget vergunningen/meldingen
-35
0
-35
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Programmamiddelen Omgevingsprogramma Landelijk Gebied
394
-394
0
-601
601
0
0
0
0
0
0
0
Resultaten septembercirculaire 2023 gemeentefonds
-42
0
-42
-31
0
-31
-33
0
-33
-32
0
-32
Uitvoeringskosten Klimaatakkoord (SPUK CDOKE)
-774
774
0
-781
781
0
-788
788
0
0
0
0
Verhoging budget dierplaagbestrijding
-36
0
-36
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Verlaging opbrengsten pachtgelden kermis
0
-25
-25
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Verschuiving capaciteit van grondbedrijf naar anterieure overeenkomsten
-57
99
42
0
0
0
0
0
0
0
0
0
-1.046
1.070
24
-2.013
1.982
-31
-821
788
-33
-32
0
-32
Totalen Programma
( - is nadeel)
25
Programma 3 Werken Ambitie In het collegeprogramma 2022-2026 is de volgende ambitie vastgelegd voor het programma Werken: “Wij blijven ons onverminderd inzetten voor een welvarend Venray. Aantrekkelijk om te wonen, werken, leren en recreëren. Hier hoort een gezonde en toekomstbestendige economie en een goede bereikbaarheid van Venray via weg, spoor, water en de digitale snelweg bij. Wij vinden het belangrijk dat sectoren en bedrijven in Venray duurzaam kunnen blijven innoveren en ontwikkelen. Steeds meer ontwikkelingen op het gebied van economie, arbeidsmarkt, kennisinfrastructuur en mobiliteit zijn niet langer lokaal. Daarom is en blijft onze ambitie om ook in regionaal verband actief te zijn. We profileren Venray, juist via die sectoren die bijdragen aan de richting die we voor de toekomst van Venray willen bereiken. Verder is het onze ambitie om als Venray voor bedrijven herkenbaar en aantrekkelijk te blijven als vestigingsplaats, zeker voor de bestaande Venrayse bedrijven.” Het programma Werken draagt bij aan de volgende activiteiten uit ons collegeprogramma: - Bedrijven en arbeidsmarkt. - Kennis en innovatie. - Centrumontwikkeling. - Vrijetijdseconomie. - Mobiliteit. - Infrastructuur. Ontwikkelingen De raad is in 2023 met de raadsinformatiebrieven geïnformeerd over specifieke ontwikkelingen. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van deze raadsinformatiebrieven.
Voor programma Werken zijn voor 2023, naast de raadinformatiebrieven, de volgende ontwikkelingen belangrijk en relevant om hier te noemen: Omgevingsprogramma Economie In maart 2020 heeft de raad ingestemd met deel 1 van de Omgevingsvisie Venray. Hierin is een beschrijving opgenomen van de belangrijkste ruimtelijke kernopgaven, thema’s en waarden van Venray. Een nog op te stellen Omgevingsprogramma Economie gaat aansluiten bij één van de vier kernopgaven van de Omgevingsvisie: een goed werk- en verblijfsklimaat (welvarend en mobiel Venray). Doel van dit omgevingsprogramma is het verkrijgen van inzicht in de speerpunten en concrete acties waarop we m.b.t. economie als gemeente Venray de komende jaren gaan inzetten, in nauwe samenwerking met onze partners. De thema’s landelijk gebied, toerisme/recreatie, wonen en duurzaamheid (incl. klimaatadaptatie, circulaire economie en energietransitie) komen niet als afzonderlijke speerpunten terug in het Omgevingsprogramma Economie. Hiervoor zijn aparte opdrachten afgerond dan wel in ontwikkeling. Vanzelfsprekend vindt er nauwe afstemming plaats met deze opdrachten en worden waar nodig de betreffende collega’s bij het proces betrokken. Vooralsnog onderscheiden we 4 speerpunten: 1. Een gezond ondernemersklimaat 2. Florerende bedrijventerreinen 3. Een arbeidsmarkt voor iedereen 4.