03 Middelen-meicirculaire-2023-sociaal-domein
Tekst van het document
B&W adviesnota Onderwerp
Middelen meicirculaire 2023 sociaal domein
Zaaknummer
Z23002501
Teammanager
Chantal Strous
B & W datum
18 juli 2023
Afdeling/Team
Maatschappelijke Ontwikkeling
Naam steller
Michel Vogelaar
Portefeuillehouder
Martin Leenders
Besproken met portefeuillehouder Ja, met Martin Leenders en Wim de Schryver op 10 juli 2023 Openbaarheid Ja, per direct.
Bevoegd orgaan B en W Ter kennisname aanbieden aan Commissie Leven en Raad
ADVIES 1. De middelen 2023 sociaal domein € 137.212,- via de tweede BERAP 2023 over te hevelen naar het sociaal domein. 2. De middelen 2024 – 2027 sociaal domein via de begroting 2024 te verwerken voor het sociaal domein. 3. De overige middelen ten gunste of ten laste van de algemene middelen te brengen conform het voorstel.
1 van 6
B&W adviesnota Inleiding Bij de behandeling van de meicirculaire in uw college van 27 juni 2023 heeft u kennis kunnen nemen van de gevolgen van de circulaire voor de gemeente Venray. Een aantal mutaties heeft betrekking op het sociaal domein en gebruikelijk is om een nadere onderbouwing op te stellen alvorens de middelen over te hevelen naar het desbetreffende programma. Deze nota geeft hiertoe een onderbouwing en is afgestemd met het team Financiën, Planning & Control. Beoogd resultaat De via de meicirculaire 2023 beschikbaar gestelde middelen voor het sociaal domein over te hevelen voor inzet in het sociaal domein. Argumenten Jeugdzorg Het Rijk en de VNG hebben een financieel akkoord bereikt voor de Hervormingsagenda Jeugd. Dit heeft gevolgen voor onze meerjarenbegroting. Een aantal eerder aangekondigde bezuinigingen gaat niet door en levert per saldo dus een voordeel op in onze begroting. In totaal € 399.000,- in 2024 en € 327.000,- in 2025. De extra uitkering AP jeugdhulp is verdisconteerd in de berekening. Voor de jaren 2026 en verder blijven de middelen gereserveerd en zal toevoeging aan de algemene uitkering plaatsvinden na advies van een nog te benoemen deskundigencommissie en besluitvorming daarover. Conform de bestaande afspraken komen de voor- of nadelen ten gunste of ten laste van de algemene middelen.
Daar staat tegenover dat de inhoudelijke afspraken voor de hervormingsagenda Jeugd ook grotendeels bekend zijn. Voor de uitvoering van de hervormingsagenda zijn extra middelen noodzakelijk. Dit is in een eerdere fase ook aan u medegedeeld. De kosten hiervoor zullen we in het kader van realistisch begroten opnemen in de begroting 2024 en 2025. In totaal betreft het een bedrag van € 591.000 per jaar. Eventuele opbrengsten als gevolg van hervormingsagenda jeugd zullen dan via de gebruikelijke P&C-cyclus worden afgeraamd. Voogdij 18+ Per 2023 is een deel van de integratie-uitkering Voogdij 18+ overgeheveld naar de algemene uitkering. Op basis van de huidige normeringssystematiek telt dit budget in 2023 nog niet mee in de grondslag van het accres voor de jaren 2023 tot en met 2025. Daarom wordt voor dit overgehevelde budget nog één keer loon- en prijsbijstelling toegekend voor de periode 2023 tot en met 2025. Daarnaast wordt een aantal bedragen vanwege Voogdij 18+ Compensatieregeling (IU) en Voogdij 18+ bijzondere functies (IU) uit het gemeentefonds genomen. Voor Venray heeft dit de volgende financiële gevolgen: € 131.131,- (2023), € 139.232,- (2024) en € 146.404,- (2025). De uitname in 2023 is groot - € 76.611,-.
Gelet op het feit dat wij geconfronteerd worden met hogere lasten als gevolg van indexatie wordt voorgesteld deze middelen te bestemmen voor het sociaal domein Werkdrukverlaging jeugdbescherming Gezien de acute situatie met de hoge werkdruk en wachtlijsten in de jeugdbescherming is er in overleg met de VNG besloten om voor het jaar 2023, eenmalig, € 10 miljoen aan het gemeentefonds te onttrekken ten behoeve van de daling van de werkdruk. De middelen
2 van 6
B&W adviesnota worden overgeheveld naar de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en daar toegevoegd aan het budget voor de subsidieregeling verlagen werkdruk gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming en jeugdreclassering. Voor Venray een bedrag van - € 25.973,- in 2023. Kinderen in een AZC Gemeenten zijn vanaf 2019 volledig verantwoordelijk worden voor de organisatie en financiering van jeugdhulp, inclusief de jeugd-ggz, aan kinderen in een AZC. Voor Venray een bedrag van € 819,-. Dit bedrag kan vrijvallen naar de algemene middelen. Voorschoolse voorzieningen peuters De decentrale uitkering voorschoolse voorzieningen peuters heeft als doel dat alle peuters, zonder recht op kinderopvangtoeslag of voorschoolse educatie, naar een voorschoolse voorziening kunnen gaan. In het beleidsplan Peuteropvang & Voor- en vroegschoolse educatie 2023-2026 is bepaald dat deze middelen vanaf 2024 weer worden opgenomen in de begroting 2024 e.v. Voorschoolse educatie Voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid ontvangen gemeenten geld via een specifieke uitkering. De voor- en vroegschoolse educatie (vve) maakt hier deel van uit. Daarnaast ontvangen gemeenten via de algemene uitkering een aanvullende bijdrage vanwege het (eerstelijns) toezicht dat de GGD’en houden. Voor Venray een bedrag van € 4.047,- in 2023 aflopend naar een bedrag van € 1.741,- in 2027.
Deze middelen zijn noodzakelijk ter dekking van de werkzaamheden door de GGD. Daarom wordt voorgesteld deze middelen te bestemmen voor het sociaal domein. Wmo Integraal zorgakkoord Het kabinet stelt structureel extra middelen (€ 110 miljoen) beschikbaar aan gemeenten samenhangend met het Integraal Zorgakkoord. Voor Venray levert dat het volgende financiële voordeel op € 289.355,- (2025), € 284.425,- (2026) en € 286.027,- (2027). Deze middelen zijn ter compensatie van gemeenten voor gestegen kosten als gevolg van de invoering van het abonnementstarief Wmo. Aangezien het uitgangspunt is realistisch begroten kunnen deze vrijvallen naar de algemene middelen. Eigen bijdrage Wmo Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft en in plaats daarvan wordt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 heringevoerd voor alle voorzieningen binnen de Wmo. Daarbij is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de vormgeving zoals die voorheen was met oog voor inkomenseffecten en het beroep dat wordt gedaan op de Wmo. Via de meicirculaire 2022 is eerder geanticipeerd op een beperkte invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage (eerder was alleen sprake van hulp bij het huishouden). De eerder doorgevoerde korting wordt volledig teruggedraaid en heeft de volgende financiële gevolgen: € 259.700,- (2025), € 255.440,- (2026) en € 257.019,- (2027).
Daar staat tegenover een korting van - € 594.520,-(2026) en - € 598.195,- (2027). Bij de behandeling van de
3 van 6
B&W adviesnota meicirculaire 2022 is de volgende afspraak gemaakt: “Omdat de wijze van berekening van de eigen bijdrage regeling die vanaf 2025 gehanteerd gaat worden nog niet bekend is kan nu nog niet worden aangegeven wat de invoering van de eigen bijdrage gaat betekenen. Dit kan pas nadat het wetsvoorstel en de berekening is gepubliceerd. Dit maakt het uitgangspunt realistisch begroten lastig. Vooralsnog gaan we er van uit dat de uitname gemeentefonds neutraal plaatsvindt. Dus de uitname wordt volledig gecompenseerd door de te ontvangen eigen bijdrage. Mocht blijken dat de hoogte van de eigen bijdrage de uitname niet dekt dan komt het restant ten laste van de algemene middelen. Mocht de eigen bijdrage hoger uitvallen dan geldt dat het surplus ten goede komt van de algemene middelen na verrekening binnen het sociaal domein”. Voorgesteld wordt om voor de meicirculaire 2023 dezelfde werkwijze te hanteren. Brede impuls combinatiefuncties Op 8 februari 2023 is de Regeling specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis 2023-2026 (SPUK-SGCS, ook wel ‘brede SPUK”) gepubliceerd. Voor de bestaande Brede Regeling Combinatiefuncties betekent dit een wijziging van het type uitkering van een decentralisatie uitkering naar een specifieke uitkering.
Vanwege deze wijziging is in de meicirculaire 2023 de maatstaf Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches vervallen. Voor Venray een bedrag van - € 200.343,-. Daar staat dus tegenover aanvullende inkomsten vanwege de SPUK-SGCS. In principe dus een budget neutrale verwerking. Participatie Indexering Integratie-uitkering Participatie De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2023 (€ 114,97 miljoen in 2023, aflopend naar € 95,96 miljoen in 2028) en bevat twee onderdelen. De bijdrage Wsw is verhoogd vanwege de reguliere indexering en daarnaast als gevolg van de verhoging van het wettelijk minimumloon. De bijdrage Wsw voor Venray stijgt daarmee met € 391.892,- ten opzichte van de septembercirculaire 2022 (€ 9.934.434,- t.o.v. € 9.542.542,-). Het deel van de integratie-uitkering bedoeld voor beschut werk stijgt met € 15.870,- (€ 273.691,t.o.v. € 257.821,-). Daarnaast voor de jaren 2023 tot en met 2025 nog een stijging van 15.203,oplopend naar 18.516,- vanwege de indexering. Voorgesteld wordt om deze middelen ook te bestemmen voor het sociaal domein. Als gevolg van indexatie en verhoging wettelijk minimumloon worden wij ook geconfronteerd met hogere kosten. Armoede In het kader van armoedebestrijding vinden er een drietal uitkeringen plaats.
In de decembercirculaire 2016 zijn gemeenten geïnformeerd over de middelen die structureel beschikbaar is gesteld voor de bestrijding van de gevolgen van armoede onder kinderen. Jaarlijks vindt in de meicirculaire actualisatie plaats. Voor Venray een bedrag van € 176.776 in 2023 en € 178.409,- vanaf 2024 en verder. Ten opzichte van de meerjarenraming een voordeel van € 1.633 vanaf 2024. Uit deze middelen worden de kindregelingen gefinancierd. Voorgesteld wordt om deze middelen ook te bestemmen voor het sociaal domein.
4 van 6
B&W adviesnota
Voor de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden heeft het kabinet middelen beschikbaar gesteld als investering in betere dienstverlening. Gemeenten kunnen deze middelen inzetten om aan de slag te gaan met de prioriteiten van de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden, zoals het verdubbelen van het gebruik van de schuldhulpverlening en het tegengaan van kinderarmoede. Voor Venray gaat het om een bedrag van € 90.743,- in 2023. We gaan aan de slag met de prioriteiten van het Actieplan Geldzorgen, armoede en schulden. Daarbij gaat het op dit moment om een sneller en efficiënter schuldhulpverleningsproces, waaronder de verkorting van de Msnp naar 18 maanden, een mogelijke overgangsregeling en het hoger gebruik van de inkomensondersteunende regelingen en dienstverlening. Hiervoor zijn deze financiële middelen benodigd en wordt voorgesteld deze middelen ook beschikbaar te stellen voor het sociaal domein. Al laatste stelt het kabinet middelen beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Voor Venray een bedrag van € 113.429,in 2023. Deze middelen kunnen vrijvallen. We zien op dit moment nog geen stijging van de aanvragen individuele bijzondere bijstand en signalen Vroegsignalering. Daarnaast is er enige ruimte binnen het budget mocht er alsnog een lichte stijging komen dan wel aanvullende acties plaatsvinden.
Oekraïne Het kabinet stelt voor twee onderdelen middelen beschikbaar aan gemeenten vanwege de opvang van Oekraïners. Ontheemden uit Oekraïne hebben nu beperkte mogelijkheden om de Nederlandse taal op vrijwillige basis te leren. Om een hogere arbeidsparticipatie te stimuleren, het mogelijk te maken voor Oekraïners om werk te doen dat past bij hun vaardigheden en opleiding en om deel te kunnen nemen aan de Nederlandse maatschappij, is het leren van de Nederlandse taal essentieel. Voor Venray een bedrag van € 33.905,-. Momenteel bieden wij via vrijwilligers taallessen aan Oekraïners. Er is tot op heden geen aanleiding om extra, of ander aanbod te organiseren. Mocht hier later wel vraag naar zijn, is er voldoende ruimte in de bestaande budgetten. Deze middelen kunnen dus vrijvallen naar de algemene middelen. De decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïne is een tegemoetkoming aan gemeenten voor de kosten die zij hebben gemaakt, en maken voor vervoer naar onderwijs. Voor Venray een bedrag van € 29.791,-. Deze middelen zijn niet noodzakelijk en kunnen vrijvallen naar de algemene middelen. Eventueel vervoer kan worden opgevangen binnen de bestaande budgetten.
Einde Lening Inburgeringsplicht (ELIP) In het Bestuurlijk Overleg van april 2020 zijn tussen het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de VNG afspraken gemaakt over het ondersteunen van de zogenaamde Einde Lening Inburgeringsplicht (ELIPs). Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. Voor Venray een bedrag van € 1.516,-. Dit bedrag kan vrijvallen naar de algemene middelen.
5 van 6
B&W adviesnota Kanttekeningen of risico’s N.v.t. Communicatie N.v.t. Financiële gevolgen Financieel heeft dit voorstel de volgende gevolgen: Meicirculaire 2023 sociaal domein
2023
2024
2025
2026
2027
Flankerend beleid energiearmoede Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Loon- en prijsbijstelling 2023 participatie Loon- en prijsbijstelling 2023 AP Jeugdhulp* Loon- en prijsbijstelling 2023 Voogdij 18+ Compensatieregeling voogdij 18+ Werkdrukverlaging jeugdbescherming Integraal Zorgakkoord (WMO abonnementstarief) Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp WMO Herinvoering eigen bijdrage WMO Jeugdzorg** Voorschoolse educatie Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches (DU)*** Voorschoolse voorziening peuters (DU) Jeugdhulp kinderen in een AZC (DU) Armoedebestrijding kinderen (DU) Leerlingenvervoer Oekraïne Taal voor ontheemden uit Oekraïne Einde lening Inburgeringsplicht (ELIP) Subtotaal
Nieuw Nieuw Bestaand Nieuw Bestaand Bestaand Nieuw Nieuw Bestaand Nieuw Bestaand Bestaand Bestaand Bestaand Nieuw Bestaand Nieuw Nieuw Nieuw
€ 112.724 € 90.178 € 15.108 €0 € 128.090 -€ 74.844 -€ 25.373 €0 €0 €0 €0 € 4.053 -€ 200.343 -€ 5.448 € 819 €0 € 29.791 € 33.905 € 1.516 € 110.176
€0 €0 € 16.652 €0 € 136.525 €0 €0 €0 €0 €0 € 399.000 € 1.700 -€ 200.343 -€ 5.448 € 819 € 1.633 €0 €0 €0 € 350.538
€0 €0 € 18.421 €0 € 143.585 €0 €0 € 287.724 € 258.322 €0 € 327.000 € 1.788 -€ 200.343 -€ 5.448 € 819 € 1.633 €0 €0 €0 € 833.501
€0 €0 -€ 52 €0 €0 €0 €0 € 282.814 € 254.079 -€ 591.355 €0 € 1.747 -€ 200.343 -€ 5.448 € 819 € 1.633 €0 €0 €0 -€ 256.106
€0 €0 -€ 53 €0 €0 €0 €0 € 284.436 € 255.676 -€ 595.068 €0 € 1.745 -€ 200.343 -€ 5.448 € 819 € 1.633 €0 €0 €0 -€ 256.603
Wsw Re-integratie (IU) (vanaf 2023 algemene uitkering excl. Beschut werk) Totaal mutaties
Bestaand Bestaand
€ 391.892 € 15.870 € 407.762
€ 419.097 € 17.285 € 436.382
€ 386.191 € 18.703 € 404.894
€ 336.459 € 20.139 € 356.598
€ 320.667 € 21.570 € 342.237
€ 137.212 € 178.755
€ 154.877 € 399.819
€ 163.794 € 615.543
€ 1.695 € 283.633
€ 1.692 € 285.255
Ten gunste van sociaal domein Waarvan naar algemene middelen * AP jeugdhulp is meegenomen in het saldo jeugdzorg ** Opgenomen is het voordeel ten opzichte van de begroting *** Tegenover de uitname staat de SPUK. Per saldo dus budgetair neutraal
Vervolgtraject besluitvorming N.v.t. Evaluatie N.v.t. Bijlagen N.v.t. Naslagwerk Raadsinformatiebrief meicirculaire 2023 Bijlage bij raadsinformatiebrief meicirculaire 2023
6 van 6
Gemeentt
Venf1y
Bedrijfsvoering Raadhuisstraat
1
Postbus 500, 5800 AM Venray Telefoon (0478) 52 33 33 Telefax (0478) 52 32 22
E-mail gemeente@venrav.nl
Leden van de gemeenteraad Venray
Internet www.venray.nl KvK-nummer L4132389
IBAN NL20 BNGH 028 5028 383 (belastingen) IBAN NLl1 BNGH 028 5008 757 (algemeen)
BIC
Datum
27 juni2023
Bedrijfsvoering
Datum uw brief
Ons kenmerk Pagina
Behandeld door
BNGHNL2G
1van3
Uw kenmerk
onderwerp Raadsinformat¡ebrief meicirculaire2023 gemeentefonds
Geachte leden van de Raad,
In uw raadsvergadering van 4 en 5 juli 2023 wordt de kadernota 2024behandeld. Via deze brief willen wij u op de hoogte stellen van de resultaten van de meicirculaire 2023 gemeentefonds, zoals die op dit moment in beeld zijn. De meerjarige financiële gevolgen van de meicirculaire zullen meegenomen worden in het samenstellingstraject van de programmabegroting 2024, Eind apriljl, heeft het Rijk de Voorjaarsnota 2023 gepubliceerd. De hierin vermelde belangrijke ontwikkelingen met betrekking tot het gemeentefonds zijn toegelicht in de kadernota 2024 en zoveel mogelijk financieel vertaald. De financiële doorverwerking van de Voorjaarsnota van het Rijk heeft nu plaatsgevonden in de meicirculaire 2023.Wij willen graag een aantal onderwerpen specifiek onder uw aandacht brengen.
.
. .
Vanaf 2026 is nog steeds sprake van een grote terugval van de middelen in het gemeentefonds. Landelijk is er vanaf 2026 voor gemeenten structureel ruim €3 miljard minder beschikbaar (en verder oplopend in de navolgende jaren) voor het uitvoeren van de gemeentelijke taken en biedt de uitkering vanaf 2O27 te weinig vergoeding voor het opvangen van de autonome groei van de zorgtaken (Bron: VNG). De terugval wordt onder meer veroorzaakt door de eenzijdige verlaging door het kabinet van het gemeentefonds vanaf 2026 en de opschalingskorting die vanaf 2O26 weer in werking treedt, De huidige financieringssystematiek'samen de trap op en af' wordt vanaf 2026 afgeschaft' Dit is eenzijdig door het kabinet besloten. Vanaf 2027 wordt een nieuwe financieringssystematiek ingevoerd gebaseerd op het bruto binnenlands product (bbp). De nieuwe systematiek is niet uitgewerkt in de meicirculaire. De VNG geeft aan dat er hierover ook geen bestuurlijke besluitvorming heeft plaatsgevonden tussen de VNG en het kabinet. Het is daarnaast ook merkwaardig dat het kabinet de nieuwe systematiek per 2027 in laat gaan, terwijl het coalitieakkoord spreekt over 2026 en de financieringssystematiek 'samen trap op en af'al vanaf 2O26 wordt afgeschaft.
De VNG geeft via een ledenbrief aan kritische kanttekeningen te plaatsen bij de nieuwe financieringssystematiek, zoals dat er gemeentelijke kosten zijn die harder stijgen dan het BBP bijvoorbeeld de bekostiging van zorgtaken. De VNG verwacht op korte termijn een bestuurlijk overleg hierover tussen gemeenten, provincies en het rijk.
4F uenray, f*tus ap ¡îtetlseo
Datum
\t-
27 juni2023
Gemeente
Ons kenmerk Pagina
VenfOy -t\
2van3
Fi na nciël e resu ltaten meici rcu la ir e 2O23 gemeentefonds
De meicirculaire 2023' informeert over de gemeentefondsultkering gebaseerd op de Voorjaarsbesluitvorming van het Rijk. De mededelingen in de circulaire zijn onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring. De financiële gevolgen van de meicirculaire 2023 ten opzichte van de september/decemberci rculai re 2022 zijn : x € 1.000
Financiële resultaten me¡c¡rcula¡re 2023 Financiële qevolqen meicirculaire 2023
2023 1.173
2024 5.327
2025 5.067
2026
2027
3.135
5.603
De financiële gevolgen van de meicirculaire laten een heel positief beeld zien. Hie¡bij dient, naast de hierboven beschreven onzekerheden, echter nog een kanttekening geplaatst te worden. Met een aantal middelen die in de meicirculaire toegekend worden, is al rekening gehouden in de huidige begroting 2023 - 2026 namelijk de jeugdzorggelden 2Q24 en 2025 en in de kadernota 2024 is onder meer de loon- / prijscompensatie (LPO) uit de Voorjaarsnota van het Rijk al verwerkt, Om dubbeltellingen te voorkomen dienen deze voordelen geëlimineerd te worden, waardoor het resultaat van de meicirculaire er als volgt uit komt te zien: x € 1.000
Financiële resultaten meicirculaire 2023 Financiële gevolgen meicirculaire 2023
2023 1.173
2024
2025
5.327
5.067
2026
2027
3.1 35
5.603
Af: reeds wrwerkt in de begroting 2023 - 2026 en de kadernota
2024
- Jeugdzorg (begroting 2023 - 2026)
-3.008
-1.803
- LPO + nieuwe inancieringss¡atematiek (Kadernota 2024)
-475
-850
-1.350
-1.440
-3.505
Meicirculaire 2023 exclusief reeds qeraamde inkomsten
698
1.470
1.914
1.695
2.098
+ = voordeel
In de toename van de middelen zijn de door het rijk verwachte meerjarige loon- en prijsontwik-
kelingen opgenomen. Deze zijn gebaseerd op de ramingen van het Centraal Economisch plan (CEp) van maart 2023. Met deze middelen kunnen de loon-/en prijsstijgingen waarmee de gemeente geconfronteerd wordt geheel of gedeeltelijk worden opgevangen. In het samenstellingsproces van de begroting 2024 - 2027 zal zo goed mogelijk geïnventariseerd worden welke bedragen hiervoor benodigd zijn. Hierbij wordt vanzelfsprekend ook geinventariseerd welke overige uitgaven sinds de kadernota aan verandering onderhevig zijn, zoals het sociaal domein, De financiële gevolgen van de meicirculaire voor het jaar2023 worden verwerktvia de tweede bestuursrapportage 2023 in het begrotingsjaar 2023. De financiële gevolgen vanaf het jaar 2024 worden verwerkt in de nog op te stellen programmabegroting 2024 - ZO27.
Voor een nadere inhoudelijke toelichting op de meicirculaire 2023 verwijzen wij u naar de bijlage bij deze raadsinformatiebrief.
Wij kijken er naar uit om met uw raad een constructief debat te voeren over de richting en de kaders ten behoeve van de meerjarenbegroting 2024 -2027.
Datum
27 júnl 2023
Ons kenmerk Pag¡na
Gemeente
3van3
Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester,
de secretaris,
L.A.M. Kompier
E.G.J. Voorn
VenfAy èk
Bijlage: inhoudelijke toelichtingen op de financiële resultaten meicirculaire 2O23 gemeentefonds Nadere inhoudelijke toelichtingen op de financiële resultaten van de meicirculaire 2023
Algemeen
Eind april jl. is door het Rijk de Voorjaarsnota 2023 gepubliceerd. De hierin vermelde informatie is door het Rijk financieel vertaald in de meicirculaire 2023. In de kadernota2024 Venray is informatie vanuit de Voorjaarnota 2023 van het rijk met betrekking tot het gemeentefonds opgenomen en financieel vertaald. In onderstaande toelichtingen wordt daarom Vermeld welke informatie / financiële gevolgen al zijn meegenomen in de kadernota 2O24 van Venray. Fi na nciël e resu ltaten meici rcula i re 2O23 gemeentefonds
De circulaire is in belangrijke mate een financieel-technisch document. Bij de meerjarige berekeningen is gebruik gemaakt van schattingen, verwachtingen etc.. op landelijk en lokaal niveau. Deze zijn in de tijd aan wijzigingen onderhevig, De gemeentefondsuitkering van enig jaar wordt pas definitief twee jaar na afloop van het betreffende jaar, Tot dan kan er sprake zijn van
substantiële wijzigingen.
In het onderstaande overzicht zijn de financiële afwijkingen ten opzichte van de voorgaande september-/decembercirculaire 2022 in beeld gebracht. Nadere inhoudelijke toelichtingen op de belangrijkste financiële gevolgen zijn onder het ovezicht opgenomen. x € 1.000
Financiële resultaten meicirculaire 2O23
2023
2024
2026
2025
2lJ27
Algemene u¡tkering Groei gemeentefonds (accres): Ioon-/prijs-deel (LPO)
2.777
668
1.496
2.488
2.667
516
416
439
459
576
1.1U
1.9',t2
2.528
3.126
5.594
351
-3
-J
-10
175
101
86
2.242
Financieringssptemat¡ek nieuw Owrige
Totaal algemene uitkering (A) Toekenningen integratie- en decentralisatieuitkeringen en overige: Beleids\€lden (exclusief sociaal domein) Beleids\êld sociaal domein: - Jeugdarg
- Owrige
3.407
2.130
518
592
1.032
869
3.996
3.159
9l
262
Gevolgen meicirculaire 2023 (A + Bl
2.053
s.908
6.087
3.217
5.856
Te bestemmen \oor beleids\elden excl. Sociaal domein
-362
12
12
'19
-167
Te bestemmen \oor soc¡aal domein (erc|. Jeugdzorg) (Nog te onderbouwen via een B&W nota)
-518
-592
-1.O32
't0l
-86
-880
-581
-1.020
-82
-253
1.173
5.327
5.067
3.135
5.603
Totaal integratie- en decentralisatie uitkeringen (B)
Totaal te bestemmen voor beleidwelden
Financiële gevolgen meicirculaire 2023 Æ: reeds \erwerkt in de begroting 2023 - 2026 en de kadernota
2024
- Jeugdzorg (begroting 2023 - 2026)
-3.008
-1.803
- LPO + nieuwe lnancier¡ngss)6tematiek (Kadernota 2024)
-475
-850
-1.350
1.440
-3.505
Meicirculaire 2023 exclusief reeds qeraamde inkomden
698
1.470
1.914
1.695
2.098
+ = voordeel
1
. Algemene u¡tker¡ng o.b.v. loon-/prijsontwikkeling (LPO) De ontwikkeling van de algemene uitkering wordL voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven (accres). Volgens het systeem van'samen de trap op en samen de trap af'hebben wijzigingen in de rijksuitgaven invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toe- of afname van de algemene uitkering, voorvloeiend uit de trap op trap afnormeringsmethode, wordt het accres genoemd.
Via de raadsinformatiebrieven over voorgaande circulaires en via de kadernota 2024 hebben we u geinformeerd dat het volumedeel van Rijksuitgaven voor 2022-2025 bevroren is op de stand van de Voorjaarsnota 2022 van het Rijk. De accresständen voor de jaren 2022 tot en met 2025 wijzigen wel nog als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen (LPO). In de meicirculaire is opgenomen dat de LPO-ontwikkelingen zijn bijgewerkt op basis van de CPB ramingen uit maart 2023. Er is sprake van een opwaartse bijstelling voor alle jaren. Tevens is vanaf 2023 sprake van een prijsbijstelling over het jaar 2022. Daartoe heeft het kabinet besloten op grond van de aanzienlijke prijsontwikkelingen in 2O22 na de Voorjaarsnota 2022 van het rijk. De gevolgen volgens de meicirculaire voor Venray zijn onderstaand weergegeven. In de kadernota
2024Yenray was hiermee indicatief al rekening gehouden. Om dubbeltellingen te voorkomen dienen deze indicatieve voordelen geëlimineerd te worden. x € 1.000
Groei gemeentefonds (accres) : loon-/prijs-
2023
deel (LPO)
202s
2024
2026
2027
Algemene uitkering Groei gemeentefonds (accres); loonJprijs-deel (LPO)
668
1.496
2.488
2.667
2.777
Æ reeds rerwerK in de kadernota 2024 (pag. 1 3 Kadernota 2024)
-475
-850
-1.350
-1.440
-1 ,505
LoonJprijsdeel exclusief gevolgen via kadernota 2024 verwerkt
t93
646
1.138
1.227
'1.272
+ = voordeel
Fina ncieri ngssystematiek nieuw
In de meicirculaire is opgenomen dat, vooruitlopend op de nieuwe financieringssystematiek, de eerder alleen voor 2026 toegekende bijdrage van landelijk ongeveer € 1 miljard, structureel wordt doorgetrokken. Voor Venray is dit vanaf 2O27 ongeveer € 2.2 mln.. In de kadernota 2024 Venray is
hiermee indicatief rekening gehouden. Ten opzichte van de kadernota 2024 een structureel voordeel van ongeveer € 0.2 mln. per jaar.
x € 1.000
Fina ncieringssystemat¡ek nieuw
2023
2024
2026
2025
2027
Financieringsslætematiek (meicirculaire 2023) Af: reeds in de kadernota
2.242
2024 opgenomen (paq. 1 3 Kadernota 2024)
Nieuwe financieringssystematiek
t.o.v. kadernota 2024
-2.000 0
0
0
0
242
+ = voordeel
Het kabinet heeft eenzijdig besloten om het gemeentefonds voor de volume-ontwikkeling vanaf
2O27 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). In de
meicirculaire 2023 is een beschrijving van de hoofdlijnen van deze nieuwe financieringssystematiek opgenomen. De nieuwe financieringssystematiek houdt in dat de volumeontwikkeling van het gemeentefonds vanaf 2027 wordt gebaseerd op een historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). De koppeling aan het bbp is in deze meicirculaire niet doorgevoerd. De VNG is bestuurlijk niet gekend in deze nieuwe normeringssystematiek. Inmiddels is door de VNG onder meer tot uitdrukking gebracht dat'het merkwaardig is dat de normeringssystematiek'samen de trap op en af'buiten werking is gesteld vanaf 2026 en de nieuwe financieringssystematiek pas vanaf 2027 wordt ingevoerd. Tevens geeft de VNG aan dat er binnen de nieuwe systematiek gekeken moet worden naar onderdelen waarvan de uitgaven sneller groeien dan het BBP, zoals bijvoorbeeld bij de zorg het geval is.
2
.
over¡ge
Onder deze post zijn onder meer de ontwikkelingen in de onderliggende maatstaven opgenomen. De verwachte (toekomstige) hoogte van de gemeentefondsuitkering (wordt naast bovenstaande informatie) ook bepaald door de ontwikkeling in een onderliggend zestigtal maatstaven, De aantallen van deze maatstaven worden vermenigvuldigd met het bijbehorende bedrag per eenheid Dit betreffen maatstaven zoals inwoners, lage inkomens, leerlingen, omgevingsadressendichtheid, oppervlakte et cetera.
Bij de mei- en septembercirculaire worden de maatstaven door het Rijk geactualiseerd op basis van de meest recente gegevens, Voor een aantal maatstaven hanteert Venray (net als veel andere gemeenten) intern aangeleverde aantallen zoals voor de inwoners, leerlingen, bijstandsontvangers/ huishoudens en WOZ-waarden. Dit omdat de gemeente zelf beter in staat is deze aantallen en de ontwikkelingen hierin te ramen, Voor de overige maatstaven worden de aantallen geactualiseerd door het rijk. De gemeenten hebben veelal zelf niet de beschikking over deze gegevens. Deze aanpassingen hebben doorwerking op de hoogte van de gemeentefondsuitkering.
. opschalingskofting Over de opschalingskorting is niets vermeld in de meicirculaire 2023. Het is echter van belang dat deze korting in beeld blijft. De opschalingskorting vloeit voort uit het regeerakkoord 'Bruggen slaan'uit 2012. De gedachte was dat de schaalvergroting van gemeenten richting 100.000+ inwoners zou leiden tot besparíngen door schaalvoordelen, minder dubbeling van taken et cetera, Het gemeentefonds zou over een periode van 10 jaar landelijk met € 975 miljoen worden gekort. De schaalvergroting van gemeenten heeft het kabinet destijds laten varen, maar dat geldt niet voor de opschalingskorting. De gemeenten en de VNG willen al sinds 2012.van deze korting af. Gezien de toegenomen financiële druk bij gemeenten door corona heeft het kabinet in het jaar 2020 besloten de oploop in de opschalingskorting voor gemeenten in de jaren 2020 en 202t incidenteel te schrappen. In het regeerakkoord is afgesproken dat deze korting in ieder geval tot en met 2025 komt te vervallen. In de Voorjaarsnota 2023 van het Rijk en in de meicirculaire 2023 staat hierover geen nieuwe informatie opgenomen. Zonder nadere toekomstige besluitvorming treedt de opschalingskorting vanaf 2026 weer in werking. In de meerjarenbegroting van Venray is deze korting verwerkt. De eventuele afschaf van de opschalingskorting zou vanaf 2026 een voordeel voor de begroting van Venray betekenen.
r Integratie-/decentralisatie en overige uitkeringen Dit betreft beperkte ontwikkelingen zoals de suppletie-uitkering bommenregeling, Zie onderstaand overzicht, Onderstaande toekenningen worden besproken met de betreffende beleidsvelden en bij voldoende onderbouwing ter beschikking gesteld aan het betreffende beleidsveld. Bij onvoldoende onderbouwing komen deze ten gunste van de algemene middelen. x € 1.OOO
Beleidsvelden (exclusief sociaal domein)
2fJ23
Suppletie-uitkering Bom men regel i ng
361
GDI voorzieningen 2022
-19
2l,24
2026
2025
BTW-com pensatiefonds
2lJ27
186
Overige
10
-3
-3
-10
-10
351
-3
-3
-10
175
+ = voordeel
Suooletie-uitkerinq bommenreoelinq Via het gemeentefonds worden vergoedingen ontvangen ter bestrijding van kosten, In deze circulaire onder andere een vergoeding voor het opsporen en ruimen van conventionele explosieven uit de Twee wereldoorlog. Het betreffende raadsvoorstel is in uw raad van 21 maart 2023 vastgesteld. De ontvangen gelden worden beschikbaar gesteld aan het betreffende beleidsveld.
3
GDl-voorzieninoen 2O22 De gemeentefondsuitkering wordt verlaagd door een eenmalige bijdrage aan het gebruik van de centrale voorzieningen generieke digitale infrastructuur (GDI).
BTW-comoensatiefonds In de landelijke toekenning van € 1 miljard voor de nieuwe financieringssystematiek is een bedrag opgenomen dat gestort moet worden in het BTW-compensatiefonds. Om bij ons niet bekende redenen is dit niet verwerkt in deze meicirculaire 2023, Volgens informatie van het Rijk wordt deze storting via de septembercirculaire 2023 verwerkt. Het bedrag € 186.000 wordt daarvoor gereserveerd.
Sociaal domein: Inteqratie- en decentralisatie uitkerinoen Onderstaand volgt een opsomming van de belangrijkste inhoudelijke / financiële consequenties van
de meicirculaire 2023 voor het sociaal domein. Alvorens de toekenningen en uitnamen worden bestemd voor het sociaal domein wordt nog een onderbouwende nota sociaal domein meicirculaire 2023 opgesteld. In deze nota zal worden toegelicht hoe onderstaande toekenningen / uitnamen zullen worden ingezet en/of eventueel kunnen vrijvallen ten gunste vãn de algemene middelen.
Toeken n inge n meicircu I aire 2023: x € 1.000
Meicirculaire 2O23 sociaal domein
2023
2024
2026
2025
2027
Jeuqdzorq Jeugdzorg m eicirculaire 2023
3.407
Reeds in de begroting 2023-2026 \erwerkt: Voordeel algemene m¡ddelen
3.008
2.130 'l:803
0
399
327
0
0
408
436
405
357
342
1
1
lnteoratieuitkerinoen
:
Partic¡patie: WSW (lU)
Orerige: Flankerend beleid energiearm oede
1't3
Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulder
90
Loon- en prijsbijstelling 2023 participatie
15
Loon- en prijsbijstelling 2023 AP Jeugdhulp Loon- en prijsbijstetling 2023 Voogdij 18+
't28
Com pensatieregeling
-75
\oogdij 1 8+
Werkdrukrerlaging jeugdbescherm ing
17
18
204
't21
137
144
-25
lntegraal Zorgakkoord (WMO abonnem entstarief)
288
283
284
Terugdraaien eigen b¡jdrage huishoudelijke hulp WlrllO
258
254
256
-591
-595
Herin\oering eigen bijdrage Wlr/O Voorschoolse educatie Brede ¡mpuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches
(DU)
Voorschoolse voorziening peuters (DU) Jeugdhulp kinderen in een AZC (DU)
4
2
2
2
2
-200
-200
-200
-200
-200
-5
-5
-5
-5
-5
1
1
1
2
2
2
2
592
1.032
101
86
Armoedebestrijd¡ng kinderen (DU)
Leerlingen\ênoer Oekraïné
30
Taal voor ontheemden u¡t Oekraihe
34
E¡nde len¡no lnburqerinos olicht (ELtP)
,|
1
2
Totaal inteqrat¡euitkerinqen en overiqe
518
4
Jeuodzoro Het Rijk en de VNG hebben 18 april dit jaar een financieel principeakkoord bereikt voor de Hervormingsagenda Jeugd. Op 14 juni hebben gemeenten tijdens de ALV van de VNG ingestemd met de Hervormingsagenda Jeugd. In de meicirculaire 2023 is landelijk voor jeugdzorg voor 2024 € 1.454 miljoen en voor 2025 € 954 miljoen beschikbaar gesteld. Van de extra middelen wordt een deel vanuit de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ingezet voor de investeringen en uitvoeringskosten van de Hervormingsagenda. Voor 2024 gaat het om een bedrag van € 91 miljoen en voor 2025€.95 miljoen. Persaldo wordt hierdoorvoor 2024€ 1,363 miljoen en voor 2025€ 859 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. Voor de jaren2026 en verder blijven de middelen gereserveerd en zal toevoeging aan de algemene uitkering plaatsvinden na het advies van de deskundigencommissie en besluitvorming daarover. Dit heeft de volgende financiële gevolgen voor Venray: een toevoeging aan de algemene uitkering van € 3.473.976,- in 2O24 en C 2.229.796,- in 2025. In de begroting 2023 -2026 mocht op basis van landelijke richtlijnen t/m 2026 reeds rekening worden gehouden met de te verwachten toekenningen. In de begroting 2023 -2O26is voorhet jaar2O24 € 3.007.615 geraamd en voor 2025 € 1.802.558.
Conform de bestaande afspraken komen de voor- of nadelen ten gunste of ten laste van de algemene middelen, tenzij de in de begroting 2023 geraamde uitgaven voor jeugdzorg bij- of afgeraamd worden. Op basis van de bekende informatie komt vooralsnog ten gunste van de alggmene middelen jaar 2024 € 399.000 en 2025 € 327.000.
Inmiddels zijn ook de inhoudelijke afspraken voor de hervormingsagenda Jeugd grotendeels bekend, Voor de uitvoering van de hervormingsagenda zijn extra middelen noodzakelijk. De kosten hiervoor zullen we opnemen in het kader van realistisch begroten en de besluitvorming over de meicirculaire 2023 (sociaal domein). Participat¡e De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2023 (CIL4,97 miljoen in2O23, aflopend naar€ 95,96 miljoen in 2028) en bevat twee onderdelen. De bijdrage Wsw is verhoogd vanwege de reguliere indexering en daarnaast als gevolg van de verhoging van het wettelijk minimumloon. De bijdrage Wsw voor Venray stijgt daarmee met € 39L.892,- ten opzichte van de septembercirculaire 2022 (€ 9.934.434,- t.o,v. € 9.542.542,-). Het deel van de integratie-uitkering bedoeld voor beschut werk stijgt met € 15.870,- (€273.69t,-
t.o.v. € 257.827,-). Flankerend beleid enerqiearmoede
Het kabinetsteltin totaal incidenteel € 200 miljoen voorde jaren2022 toten met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag wordt in 2023in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand. Voor Venray is dit een bedrag van € 113.429,- in 2O23. Dienstverlenino gemeenten aanpak armoede en schulden Voor de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden heeft het kabinet in 2023 in totaal € 118 miljoen beschikbaar gesteld. Van deze middelen wordt € 40 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld als investering in betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden, Gemeenten kunnen deze middelen inzetten om aan de slag te gaan met de prioriteiten van de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden, zoals het verdubbelen van het gebruik van de schuldhulpverlening en het tegengaan van kinderarmoede. Voor Venray gaat het om een bedrag van € 90.743,- in 2023.
Indexeri ng Integratie-uitkeri no Participatie Naast de wijziging in de omvang van de integratie-uitkering Participatie is er voor de jaren 2023 tot en met 2025 nog een stijging van 15.203,- oplopend naar 18.516,- vanwege indexering AP leugdhulp
Op de AP (aanvullende post) staan nog middelen uit het coalitieakkoord gereserveerd voor de Jeugdzorg. Ook deze gereserveerde middelen op de AP worden gecompenseerd voor loon- en prijsontwikkeling. Het deel daarvan wat betrekking heeft op de bij Voorjaarsnota 2023 vrijgegeven middelen van de AP wordt nu toegevoegd aan de algemene uitkering. Voor Venray een bedrag van € 208,169,- in 2024 en € 123.302,- in 2025.
5
Vooodii 18+ & Compensatieregelinq Vooqdij 18+ Per 2023 is een deel van de integratie-uitkering Voogdij 18+ overgeheveld naar de algemene uitkéring. Op basis van de huidige normeringssystematiek telt dit budget in 2023 nog niet mee in de grondslag van het accres voor de jaren 2023 tot en met 2025. Daarom wordt voor dit overgehevelde budget nog één keer loon- en prijsbijstelling toegekend voor de periode 2023 tot en met 2025. Daarnaast worden een aantal bedragen vanwege Voogdij 18+ Compensatieregeling (IU) en Voogdij 18+ bijzondere functies (IU) uit het gemeentefonds genomen. Voor Venray heeft dit de volgende financiële gevolgen: € 131.131,- (2023), € L39.232,- (2024) en € t46.404,- (2025). De uitname in 2023 bedraagt - e76.6L7,-. Werkdrukverlaoinq jeugdbescherminq Gezien de acute situatie met de hoge werkdruk en wachtlijsten in de jeugdbescherming is er in overleg met de VNG besloten om voor het jaar 2023, eenmalig, € 10 miljoen aan het gemeentefonds te onttrekken ten behoeve van de daling van de werkdruk. De middelen worden overgeheveld naar de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en daar toegevoegd aan het budget voor de subsidieregeling verlagen werkdruk gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming en jeugdreclassering. Voor Venray is dit een bedrag van - € 25.973,- in 2023.
Inteqraal zorqakkoord Het kabinet stelt structureel extra middelen (€ 110 miljoen) beschikbaar aan gemeenteh samenhangend met het Integraal Zorgakkoord, ter compensatie van gemeenten voor gestegen kosten äls gevolg van de invoering van het abonnementstarief Wmo. Voor Venray levert dat het volgende financiële voordeel op € 289.355,- (2025), € 284.425,- (2026) en € 286.027,- (2027). Eigen bijdrage Wmo Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft (geraamde opbrengst € 95 miljoen vanaf 2025) en in plaats daarvan wordt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015
heringevoerd (geraamde opbrengst € 225 miljoen vanaf 2026). Daarbij is het uitgangspunt dat
zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de vormgeving zoals die voorheen was met oog voor inkomenseffecten en het beroep dat wordt gedaan op de Wmo, De eerder doorgevoerde korting wordt volledig teruggedraaid en heeft de volgende financiële gevolgen: € 259.700,- (2025), € 255.440,- (2026) en € 257.019,- (2027). Daar staat tegenover een korting van - € 594.520,(2026) en - € 598.195,- (2027). Bij de behandeling van de meicirculaire2022 is de volgende afspraak gemaakt: "Omdat de wijze van berekening van de eigen bijdrage regeling die vanaf 2025 gehanteerd gaat worden nog niet bekend is kan nu nog niet worden aangegeven wat de invoering van de eigen bijdrage gaat betekenen. Dit kan pas nadat het wetsvoorstel en de berekening is gepubliceerd. D¡t maakt het u¡tgangspunt realistisch begroten lastig. Vooralsnog gaan we er van uit dat de uitname gemeentefonds neutraal plaatsvindt. Dus de uitname wordt volledig gecompenseerd door de te ontvangen eigen bijdrage. Mocht blijken dat de hoogte van de eigen bijdrage de uitname niet dekt dan komt het restant ten laste van de algemene middelen. Mocht de eigen bijdrage hoger uitvallen dan geldt dat het surplus ten goede komt van de algemene middelen na verrekening binnen het sbciaal domein". Voorschoolse educatie
Voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid ontvangen gemeenten geld via een specifieke uitkering. De voor- en vroegschoolse educatie (vve) maakt hier deel van uit. Daarnaast ontvangen gemeenten via de algemene uitkering een aanvullende bijdrage vanwege het (eerstelijns) toezicht dat de GGD'en houden. Voor Venray een bedrag van € 4.O47,- in 2023 aflopend naar een bedrag van € L74L,- in 2O27. Brede impuls combinatiefuncties Op 8 februari 2023 is de Regeling specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis 2023-2026 (SPUK-SGCS, ook wel 'brede SPUK") gepubliceerd. Voor de bestaande Brede Regeling Combinatiefuncties betekent dit een wijziging van het type uitkering van een decentralisatie uitkering naar een specifieke uitker¡ng Vanwege deze wijziging hebben is in de meicirculaire 2023 Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches met ingang van uitkeringsjaar 2023 en verder komen te vervallen, Voor Venray een bedrag van - € 200.343,-. Daar tegenover staan aanvullende inkomsten via de SPUK-SGCS. Voorschoolse voorzieningen peuters De decentrale uitkering voorschoolse voorzieningen peuters heeft als doel dat alle peuters, 6
zonder recht op kinderopvangtoeslag of voorschoolse educatie, naar een voorschoolse voorziening kunnen gaan. De decentrale uitkering voorschoolse voorzieningen is voor 2023 geactualiseerd. Voor Venray is dit een totaalbedrag bedrag van € 7L.792,-. Dit betekent een daling van het jaarlijks beschikbare budget van - € 5.448.-. Kinderen in een AZC Gemeenten geTnformeerd zijn vanaf 2019 volledig verantwoordelijk worden voor de organisatie en financiering van jeugdhulp, inclusief de jeugd-ggz, aan kinderen in een AZC. Voor Venray een bedrag van € 819,:.
Armoedebestriidinq ki nderen In de decembercirculaire 2016 zijn gemeenten geïnformeerd over de middelen die structureel beschikbaär is gesteld voor de bestrijding van de gevolgen van armoede onder kinderen. Jaarlijks vindt in de meicirculaire actualisatie plaats van de verdeling voor het jaar t+1 en verder. Voor Venray een bedrag van € 176.776 in 2023 en € 178.409,- vanaf 2024 en verder. Ten opzichte van de meerjarenraming een voordeel van € 1.633 vanaf 2024. Leerli noenvervoer Oekraine
De decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïne is een tegemoetkoming aan
gemeenten voor de kosten die zij hebben gemaakt, en maken voor vervoer naar onderwijs. Voor Venray een bedrag van € 29.791,-. Taal voor ontheemden uit OekraTne Ontheemden uit Oekraïne hebben nu beperkte mogelijkheden om de Nederlandse taal op vrijwillige basis te leren. Om een hogere arbeidsparticipatie te stimuleren, het mogelijk te maken voor Oekraïners om werk te doen dat past bij hun vaardigheden en opleiding en om deel te kunnen nemen aan de Nederlandse maatschappij, is het leren van de Nederlandse taal essentieel. Deze middelen (€ 15 miljoen) hebben tot doel het gemeentelijke aanbod van taalonderwijs aan volwassen ontheemden uit Oekraïne te stimuleren. Voor Venray een bedrag van € 33.905,-. Einde Lening Inburgeringsplicht (ELIP)
In het Bestuurlijk Overleg van april 2O20 zijn tussen het ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (SZW) en de VNG afspraken gemaakt over het ondersteunen van de zogenaamde Einde Lening Inburgeringsplicht (ELIPs), Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn De afspraken zijn met ingang van 1 januari 2023 geformaliseerd in regelgeving. In het besluit Inburgering is nu opgenomen dat gemeenten inburgeraars die onder de ELIP definitie gerekend worden, hulp en begeleiding kunnen aanbieden. Voor Venray een bedrag van € 1'516,-.
Overige
Energietoeslag 2O23
Voor 2023 is besloten om in 2023 nogmaals C 1300 aan de mensen met een laag inkomen uit te keren om hen te ondersteunen bij het voldoen van de energierekening. Om huishoudens in 2022 nog beterte ondersteunen,.heeft het kabinet gemeenten de mogelijkheid gegeven om € 500 miljoen hiervan alin2O22 uit te keren. De resterende € 875 miljoen zal pas in de septembercirculaire 2023 via een decentralisatie-uitkering worden verdeeld en niet via de algemene uitkering. Geen onderdeel van de meicirculaire 2023 maar wel vermeldenswaardig
BUIG De BUIG, zeg maar de uitkering die we ontvangen van het rijk om de uitkeringen en de loonkostensubsidies te verstrekken, maakt geen onderdeel uit van de meicirculaire maar vormt wel een substantieel deel van het sociaal domein. De BUIG wordt op drie momenten gedurende het jaar bijgesteld. Op 3 mei 2023 heeft het ministerie het nader voorlopig budget BUIG voor 2023 vastgesteld. De budgettaire gevolgen zijn als volgt: De nadervoorlopige BUIG is met€29L.760,- naar beneden bijgesteld ten opzichte van het voorlopig budget. De verhoging van het wettelijk minimumloon per 1 januari 2023 is nog niet meegenomen. Wel is een raming afgegeven van het budget inclusief verhoging wettelijk
7
minimumloon waarbij de opmerking geplaatst moet worden dat een en ander pas wordt verwerkt bU de definitieve vaststelling van het budget in september 2023 (€ 14.681.000,-).
Definitief
2O2Z
Voorlooio 2O23 € 12.849.144 € 13.550.191
Nader voorlooio 2O23 € 13.258.431
8
Verschil -€ 29t.760
Bijlage: inhoudelijke toelichtingen op de financiële resultaten meicirculaire 2023 gemeentefonds Nadere inhoudelijke toelichtingen op de financiële resultaten van de meicirculaire 2023.
Algemeen Eind april jl. is door het Rijk de Voorjaarsnota 2023 gepubliceerd. De hierin vermelde informatie is door het Rijk financieel vertaald in de meicirculaire 2023. In de kadernota 2024 Venray is informatie vanuit de Voorjaarnota 2023 van het rijk met betrekking tot het gemeentefonds opgenomen en financieel vertaald. In onderstaande toelichtingen wordt daarom vermeld welke informatie / financiële gevolgen al zijn meegenomen in de kadernota 2024 van Venray.
Financiële resultaten meicirculaire 2023 gemeentefonds De circulaire is in belangrijke mate een financieel-technisch document. Bij de meerjarige berekeningen is gebruik gemaakt van schattingen, verwachtingen etc.. op landelijk en lokaal niveau. Deze zijn in de tijd aan wijzigingen onderhevig. De gemeentefondsuitkering van enig jaar wordt pas definitief twee jaar na afloop van het betreffende jaar. Tot dan kan er sprake zijn van substantiële wijzigingen. In het onderstaande overzicht zijn de financiële afwijkingen ten opzichte van de voorgaande september-/decembercirculaire 2022 in beeld gebracht. Nadere inhoudelijke toelichtingen op de belangrijkste financiële gevolgen zijn onder het overzicht opgenomen. x € 1.000
Financiële resultaten meicirculaire 2023
2023
2024
2025
2026
2027
Algemene uitkering Groei gemeentefonds (accres): loon-/prijs-deel (LPO)
668
1.496
2.488
2.667
Financieringssystematiek nieuw
2.777 2.242
Overige
Totaal algemene uitkering (A)
516
416
439
459
576
1.184
1.912
2.928
3.126
5.594
351
-3
-3
-10
175
Toekenningen integratie- en decentralisatieuitkeringen en overige: Beleidsvelden (exclusief sociaal domein) Beleidsveld sociaal domein: - Jeugdzorg
3.407
2.130
518
592
1.032
101
86
869
3.996
3.159
91
262
Gevolgen meicirculaire 2023 (A + B)
2.053
5.908
6.087
3.217
5.856
Te bestemmen voor beleidsvelden excl. Sociaal domein
-362
12
12
19
-167
Te bestemmen voor sociaal domein (excl. Jeugdzorg) (Nog te onderbouwen via een B&W nota)
-518
-592
-1.032
-101
-86
-880
-581
-1.020
-82
-253
1.173
5.327
5.067
3.135
5.603
- Overige
Totaal integratie- en decentralisatie uitkeringen (B)
Totaal te bestemmen voor beleidsvelden Financiële gevolgen meicirculaire 2023 Af: reeds verwerkt in de begroting 2023 - 2026 en de kadernota 2024 - Jeugdzorg (begroting 2023 - 2026)
-3.008
-1.803
- LPO + nieuwe financieringssystematiek (Kadernota 2024)
-475
-850
-1.350
-1.440
-3.505
Meicirculaire 2023 exclusief reeds geraamde inkomsten
698
1.470
1.914
1.695
2.098
+ = voordeel
1
• Algemene uitkering o.b.v. loon-/prijsontwikkeling (LPO) De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven (accres). Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toe- of afname van de algemene uitkering, voorvloeiend uit de trap op trap afnormeringsmethode, wordt het accres genoemd. Via de raadsinformatiebrieven over voorgaande circulaires en via de kadernota 2024 hebben we u geïnformeerd dat het volumedeel van Rijksuitgaven voor 2022–2025 bevroren is op de stand van de Voorjaarsnota 2022 van het Rijk. De accresstanden voor de jaren 2022 tot en met 2025 wijzigen wel nog als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen (LPO). In de meicirculaire is opgenomen dat de LPO-ontwikkelingen zijn bijgewerkt op basis van de CPB ramingen uit maart 2023. Er is sprake van een opwaartse bijstelling voor alle jaren. Tevens is vanaf 2023 sprake van een prijsbijstelling over het jaar 2022. Daartoe heeft het kabinet besloten op grond van de aanzienlijke prijsontwikkelingen in 2022 na de Voorjaarsnota 2022 van het rijk. De gevolgen volgens de meicirculaire voor Venray zijn onderstaand weergegeven. In de kadernota 2024 Venray was hiermee indicatief al rekening gehouden.
Om dubbeltellingen te voorkomen dienen deze indicatieve voordelen geëlimineerd te worden. x € 1.000
Groei gemeentefonds (accres): loon-/prijsdeel (LPO)
2023
2024
2025
2026
2027
Algemene uitkering Groei gemeentefonds (accres): loon-/prijs-deel (LPO)
668
1.496
2.488
2.667
2.777
Af: reeds verwerkt in de kadernota 2024 (pag. 13 Kadernota 2024)
-475
-850
-1.350
-1.440
-1.505
Loon-/prijsdeel exclusief gevolgen via kadernota 2024 verwerkt
193
646
1.138
1.227
1.272
+ = voordeel
Financieringssystematiek nieuw In de meicirculaire is opgenomen dat, vooruitlopend op de nieuwe financieringssystematiek, de eerder alleen voor 2026 toegekende bijdrage van landelijk ongeveer € 1 miljard, structureel wordt doorgetrokken. Voor Venray is dit vanaf 2027 ongeveer € 2.2 mln.. In de kadernota 2024 Venray is hiermee indicatief rekening gehouden. Ten opzichte van de kadernota 2024 een structureel voordeel van ongeveer € 0.2 mln. per jaar. x € 1.000
Financieringssystematiek nieuw
2023
2024
2025
2026
2027
Financieringssystematiek (meicirculaire 2023)
2.242
Af: reeds in de kadernota 2024 opgenomen (pag. 13 Kadernota 2024)
-2.000
Nieuwe financieringssystematiek t.o.v. kadernota 2024
0
0
0
0
242
+ = voordeel
Het kabinet heeft eenzijdig besloten om het gemeentefonds voor de volume-ontwikkeling vanaf 2027 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). In de meicirculaire 2023 is een beschrijving van de hoofdlijnen van deze nieuwe financieringssystematiek opgenomen. De nieuwe financieringssystematiek houdt in dat de volumeontwikkeling van het gemeentefonds vanaf 2027 wordt gebaseerd op een historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). De koppeling aan het bbp is in deze meicirculaire niet doorgevoerd. De VNG is bestuurlijk niet gekend in deze nieuwe normeringssystematiek. Inmiddels is door de VNG onder meer tot uitdrukking gebracht dat het merkwaardig is dat de normeringssystematiek ‘samen de trap op en af’ buiten werking is gesteld vanaf 2026 en de nieuwe financieringssystematiek pas vanaf 2027 wordt ingevoerd. Tevens geeft de VNG aan dat er binnen de nieuwe systematiek gekeken moet worden naar onderdelen waarvan de uitgaven sneller groeien dan het BBP, zoals bijvoorbeeld bij de zorg het geval is.
2
• Overige Onder deze post zijn onder meer de ontwikkelingen in de onderliggende maatstaven opgenomen. De verwachte (toekomstige) hoogte van de gemeentefondsuitkering (wordt naast bovenstaande informatie) ook bepaald door de ontwikkeling in een onderliggend zestigtal maatstaven. De aantallen van deze maatstaven worden vermenigvuldigd met het bijbehorende bedrag per eenheid. Dit betreffen maatstaven zoals inwoners, lage inkomens, leerlingen, omgevingsadressendichtheid, oppervlakte et cetera. Bij de mei- en septembercirculaire worden de maatstaven door het Rijk geactualiseerd op basis van de meest recente gegevens. Voor een aantal maatstaven hanteert Venray (net als veel andere gemeenten) intern aangeleverde aantallen zoals voor de inwoners, leerlingen, bijstandsontvangers, huishoudens en WOZ-waarden. Dit omdat de gemeente zelf beter in staat is deze aantallen en de ontwikkelingen hierin te ramen. Voor de overige maatstaven worden de aantallen geactualiseerd door het rijk. De gemeenten hebben veelal zelf niet de beschikking over deze gegevens. Deze aanpassingen hebben doorwerking op de hoogte van de gemeentefondsuitkering. • Opschalingskorting Over de opschalingskorting is niets vermeld in de meicirculaire 2023. Het is echter van belang dat deze korting in beeld blijft. De opschalingskorting vloeit voort uit het regeerakkoord ‘Bruggen slaan’ uit 2012.
De gedachte was dat de schaalvergroting van gemeenten richting 100.000+ inwoners zou leiden tot besparingen door schaalvoordelen, minder dubbeling van taken et cetera. Het gemeentefonds zou over een periode van 10 jaar landelijk met € 975 miljoen worden gekort. De schaalvergroting van gemeenten heeft het kabinet destijds laten varen, maar dat geldt niet voor de opschalingskorting. De gemeenten en de VNG willen al sinds 2012 van deze korting af. Gezien de toegenomen financiële druk bij gemeenten door corona heeft het kabinet in het jaar 2020 besloten de oploop in de opschalingskorting voor gemeenten in de jaren 2020 en 2021 incidenteel te schrappen. In het regeerakkoord is afgesproken dat deze korting in ieder geval tot en met 2025 komt te vervallen. In de Voorjaarsnota 2023 van het Rijk en in de meicirculaire 2023 staat hierover geen nieuwe informatie opgenomen. Zonder nadere toekomstige besluitvorming treedt de opschalingskorting vanaf 2026 weer in werking. In de meerjarenbegroting van Venray is deze korting verwerkt. De eventuele afschaf van de opschalingskorting zou vanaf 2026 een voordeel voor de begroting van Venray betekenen. • Integratie-/decentralisatie en overige uitkeringen Dit betreft beperkte ontwikkelingen zoals de suppletie-uitkering bommenregeling. Zie onderstaand overzicht.
Onderstaande toekenningen worden besproken met de betreffende beleidsvelden en bij voldoende onderbouwing ter beschikking gesteld aan het betreffende beleidsveld. Bij onvoldoende onderbouwing komen deze ten gunste van de algemene middelen. x € 1.000
Beleidsvelden (exclusief sociaal domein)
2023
Suppletie-uitkering Bommenregeling
361
GDI voorzieningen 2022
-19
2024
2025
2026
BTW-compensatiefonds
2027
186
Overige
10
-3
-3
-10
-10
351
-3
-3
-10
175
+ = voordeel
Suppletie-uitkering bommenregeling Via het gemeentefonds worden vergoedingen ontvangen ter bestrijding van kosten. In deze circulaire onder andere een vergoeding voor het opsporen en ruimen van conventionele explosieven uit de Twee wereldoorlog. Het betreffende raadsvoorstel is in uw raad van 21 maart 2023 vastgesteld. De ontvangen gelden worden beschikbaar gesteld aan het betreffende beleidsveld.
3
GDI-voorzieningen 2022 De gemeentefondsuitkering wordt verlaagd door een eenmalige bijdrage aan het gebruik van de centrale voorzieningen generieke digitale infrastructuur (GDI). BTW-compensatiefonds In de landelijke toekenning van € 1 miljard voor de nieuwe financieringssystematiek is een bedrag opgenomen dat gestort moet worden in het BTW-compensatiefonds. Om bij ons niet bekende redenen is dit niet verwerkt in deze meicirculaire 2023. Volgens informatie van het Rijk wordt deze storting via de septembercirculaire 2023 verwerkt. Het bedrag € 186.000 wordt daarvoor gereserveerd.
Sociaal domein: Integratie- en decentralisatie uitkeringen Onderstaand volgt een opsomming van de belangrijkste inhoudelijke / financiële consequenties van de meicirculaire 2023 voor het sociaal domein. Alvorens de toekenningen en uitnamen worden bestemd voor het sociaal domein wordt nog een onderbouwende nota sociaal domein meicirculaire 2023 opgesteld. In deze nota zal worden toegelicht hoe onderstaande toekenningen / uitnamen zullen worden ingezet en/of eventueel kunnen vrijvallen ten gunste van de algemene middelen.
Toekenningen meicirculaire 2023: x € 1.000
Meicirculaire 2023 sociaal domein
2024
2023
Jeugdzorg Jeugdzorg meicirculaire 2023 Reeds in de begroting 2023-2026 verwerkt: Voordeel algem ene m iddelen
2025
2026
2027
0
3.407 3.008 399
2.130 1.803 327
0
0
408
436
405
357
342
17
18
204
121
1
1
137
144
Integratieuitkeringen: Participatie: WSW (IU) Overige: Flankerend beleid energiearmoede
113
Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden
90
Loon- en prijsbijstelling 2023 participatie
15
Loon- en prijsbijstelling 2023 AP Jeugdhulp Loon- en prijsbijstelling 2023 Voogdij 18+
128
Compensatieregeling voogdij 18+
-75
Werkdrukverlaging jeugdbescherming
-25
Integraal Zorgakkoord (WMO abonnementstarief)
288
283
284
Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp WMO
258
254
256
-591
-595
Herinvoering eigen bijdrage WMO Voorschoolse educatie
4
2
2
2
2
-200
-200
-200
-200
-200
Voorschoolse voorziening peuters (DU)
-5
-5
-5
-5
-5
Jeugdhulp kinderen in een AZC (DU)
1
1
1
1
1
2
2
2
2
592
1.032
101
86
Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches (DU)
Armoedebestrijding kinderen (DU) Leerlingenvervoer Oekraïne
30
Taal voor ontheemden uit Oekraïne
34
Einde lening Inburgeringsplicht (ELIP) Totaal integratieuitkeringen en overige
2 518
4
Jeugdzorg Het Rijk en de VNG hebben 18 april dit jaar een financieel principeakkoord bereikt voor de Hervormingsagenda Jeugd. Op 14 juni hebben gemeenten tijdens de ALV van de VNG ingestemd met de Hervormingsagenda Jeugd. In de meicirculaire 2023 is landelijk voor jeugdzorg voor 2024 € 1.454 miljoen en voor 2025 € 954 miljoen beschikbaar gesteld. Van de extra middelen wordt een deel vanuit de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ingezet voor de investeringen en uitvoeringskosten van de Hervormingsagenda. Voor 2024 gaat het om een bedrag van € 91 miljoen en voor 2025 € 95 miljoen. Per saldo wordt hierdoor voor 2024 € 1.363 miljoen en voor 2025 € 859 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. Voor de jaren 2026 en verder blijven de middelen gereserveerd en zal toevoeging aan de algemene uitkering plaatsvinden na het advies van de deskundigencommissie en besluitvorming daarover. Dit heeft de volgende financiële gevolgen voor Venray: een toevoeging aan de algemene uitkering van € 3.473.976,- in 2024 en € 2.229.196,- in 2025. In de begroting 2023 -2026 mocht op basis van landelijke richtlijnen t/m 2026 reeds rekening worden gehouden met de te verwachten toekenningen. In de begroting 2023 – 2026 is voor het jaar 2024 € 3.007.615 geraamd en voor 2025 € 1.802.558.
Conform de bestaande afspraken komen de voor- of nadelen ten gunste of ten laste van de algemene middelen, tenzij de in de begroting 2023 geraamde uitgaven voor jeugdzorg bij- of afgeraamd worden. Op basis van de bekende informatie komt vooralsnog ten gunste van de algemene middelen jaar 2024 € 399.000 en 2025 € 327.000. Inmiddels zijn ook de inhoudelijke afspraken voor de hervormingsagenda Jeugd grotendeels bekend. Voor de uitvoering van de hervormingsagenda zijn extra middelen noodzakelijk. De kosten hiervoor zullen we opnemen in het kader van realistisch begroten en de besluitvorming over de meicirculaire 2023 (sociaal domein). Participatie De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2023 (€ 114,97 miljoen in 2023, aflopend naar € 95,96 miljoen in 2028) en bevat twee onderdelen. De bijdrage Wsw is verhoogd vanwege de reguliere indexering en daarnaast als gevolg van de verhoging van het wettelijk minimumloon. De bijdrage Wsw voor Venray stijgt daarmee met € 391.892,- ten opzichte van de septembercirculaire 2022 (€ 9.934.434,- t.o.v. € 9.542.542,-). Het deel van de integratie-uitkering bedoeld voor beschut werk stijgt met € 15.870,- (€ 273.691,t.o.v. € 257.821,-).