03 Memo Grip op het sociaal domein 30-03-21
Tekst van het document
inwoners vragen om een woningaanpassing, kan het
woningaanpassing of verhuizen mogelijk is. Als
toepassen van het primaat verhuizen of het plaatsen
aanpassen van de woning duurder is dan het
van een woonunit tot onvrede leiden omdat dit een
verstrekken van een verhuiskostenvergoeding, wordt
andere oplossing is dan gevraagd.
voor een verhuiskostenvergoeding gekozen. Het
28
Bijlage 3
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
X
Financieel effect
Communicatie
Waar wordt het financieel voordeel behaald?
Samen met externe partners verzorgt een werkgroep
We willen meer rekening houden met kostenefficiëntie
het informatietraject, specifiek bedoeld voor inwoners
bij aanvragen voor woningaanpassingen. Dit door
met een eigen woning over het levensloopbestendig
meer te sturen op voorzienbaarheid en op verhuizen.
maken van de eigen woning. De inzet is om inwoners
Daarnaast kan voor de complexe woningaanpassingen
meer bewust te maken van de mogelijkheden en van
gekeken worden naar het plaatsen van woonunits als
wat zij zelf kunnen regelen. Er is nog niet specifiek over
alternatief.
de optie woonunits gecommuniceerd.
Hoe groot en hoe hard is het voordeel?
Regionale samenhang
Om hiervoor concrete bedragen te benoemen is verder
Het gesprek hierover met de regio is nog niet gevoerd.
onderzoek noodzakelijk. Landelijke ontwikkelingen Vanaf welk moment wordt voordeel behaald?
Geen bijzonderheden bekend.
Deze maatregelen leveren niet direct een besparing op. Op termijn zouden aanpassingen goedkoper/
Afhankelijkheden
eenvoudiger toegekend kunnen worden.
Omdat het aantal aanvragen naar woningaanpassingen stijgt is het lastig om in beeld te brengen wat het
Overige info
inzetten van woonunits oplevert. Dit hangt ook samen
Een woonunit kost rond de € 50.000,- en gaat
met de beweging dat mensen langer thuis blijven
15 tot 20 jaar mee. Een unit wordt nu niet
wonen. Dit leidt tevens tot een stijging van het aantal
teruggehaald of herplaatst maar verstrekt aan de
aanvragen voor woningaanpassingen.
bewoner. Op dit moment zijn er zes units geplaatst in Venray. Door inkoopafspraken te maken met de regio over herplaatsing, scherp in te kopen en onderhoudsafspraken te maken kan een unit vaker gebruikt worden waardoor hier minder vaak op geïnvesteerd zou hoeven worden. Monitoring Hoe monitoring op het resultaat van deze maatregel vorm kan krijgen is nog niet uitgewerkt. Wet- en regelgeving Het primaat van verhuizen is al jaren een belangrijk onderwerp in de juridische procedures. Het primaat van verhuizen vraagt goed onderzoek en afweging van alle belangen.
29
Sociaal Domein
WMO | 8 | SCOOTMOBIELEN Status maatregel
Maatschappelijk effect van de maatregel
Nog te onderzoeken maatregel. Indien uit het
De huidige grote groep oudere gebruikers zal mogelijk
onderzoek komt dat regelgeving moet of kan worden
moeten wennen aan deze wijziging.
aangepast, dan volgt nog een separaat raadsvoorstel. Financieel effect De voorziening
Waar wordt het financieel voordeel behaald?
Wanneer iemand beperkingen in de zelfredzaamheid
Binnen deze maatregel worden twee dingen voorgesteld
op participatie heeft doordat hij of zij niet in staat
om te onderzoeken:
is om zichzelf te verplaatsen kan het zo zijn dat er
1. Een scootmobiel als algemeen gebruikelijk
een vervoersvoorziening verstrekt moet worden.
beschouwen. Als dit mogelijk is, dan verstrekken we
Dit kan door onder andere het verstrekken van de
geen scootmobielen meer omdat we geen algemeen gebruikelijke voorzieningen verstrekken.
maatwerkvoorziening scootmobiel. Een scootmobiel is
2. Een scootmobiel als algemene voorziening
aangemerkt als specifiek gehandicaptenvoertuig.
verstrekken i.p.v. een maatwerkvoorziening. De voorgestelde maatregel
Hierdoor is het abonnementstarief niet meer van
Het aanschaffen van een scootmobiel lijkt steeds
toepassing en kan een inkomensafhankelijke eigen
gewoner te worden. Zowel commerciële aanbieders
bijdrage worden opgelegd voor mensen die een
als supermarkten (Lidl en Aldi) bieden scootmobielen
scootmobiel nodig hebben.
te koop aan. Ook zien we dat veel scootmobielen (tweedehands) aangeboden worden via marktplaats. De
Hoe groot en hoe hard is het voordeel?
prijs van een nieuwe scootmobiel is vergelijkbaar met
Met het algemeen gebruikelijk beschouwen van
een elektrische fiets, welke door de gemeente Venray
scootmobielen (1) zouden we structureel kosten
beschouwd wordt als algemeen gebruikelijk.
kunnen besparen (in de begroting is ca. € 114.000 aan jaarlijkse kapitaallasten en € 31.000 aan
Het voorstel is de scootmobiel als algemeen gebruikelijk
onderhoud opgenomen). De juridische haalbaarheid
te beschouwen. Als dit juridisch niet haalbaar blijkt te
van deze maatregel blijkt echter zo klein dat hier naar
zijn onderzoeken we als alternatief of een scootmobiel
verwachting geen resultaat uit voort vloeit.
ingezet kan worden als algemene voorziening i.p.v.
Om het financieel effect van het verstrekken van een
maatwerkvoorziening. Een hulpmiddel kan een
scootmobiel als algemene voorziening in plaats van
algemene voorziening worden wanneer er geen
maatwerkvoorziening (2) te kunnen benoemen is
sprake is van een duurzame hulpverleningsrelatie.
verder onderzoek noodzakelijk.
Met het verstrekken van een scootmobiel als algemene voorziening is het abonnementstarief niet
Vanaf welk moment wordt voordeel behaald?
van toepassing. Dit biedt mogelijkheden om een
De maatregel (onderdeel 2) levert vanaf datum
inkomensafhankelijke eigen bijdrage te heffen voor
invoering meer inkomsten uit eigen bijdrage op.
mensen die een scootmobiel nodig hebben.
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
30
X
Bijlage 3
Monitoring
en met de regio met wie we samen een contract
Hoe monitoring op het resultaat van deze maatregel
hebben afgesloten.
vorm kan krijgen is nog niet uitgewerkt. Regionale samenhang Wet- en regelgeving
De regio Noord Limburg heeft een nieuw contract
Het algemeen gebruikelijk beschouwen van
afgesloten voor de hulpmiddelen (inclusief
scootmobielen lijkt juridisch niet haalbaar te zijn,
scootmobielen) met ingang van 1 december 2020 voor
maar kan nog verder onderzocht worden. Ook
de duur van drie jaar. De voorgestelde maatregel zal
het verstrekken van scootmobielen als algemene
ook in dit contract nader bekeken moeten worden.
voorziening zal verder onderzocht moet worden, zowel Landelijke ontwikkelingen
in juridische haalbaarheid als in praktische uitvoering.
De gemeente Maastricht gaat over tot het inzetten van Communicatie
scootmobielen als algemene voorziening.
Deze maatregelen zijn nog niet besproken met de Afhankelijkheden
adviesraad sociaal domein, met de huidige aanbieder
Geen bijzonderheden.
WMO | 9 | GEHANDICAPTENPARKEERKAART (GPK) Status maatregel
aan JPH te betalen. Daarna gaat de inwoner naar de
Kan in reguliere uitvoering worden opgepakt, behoeft
gemeente voor de aanvraag van een GPK. Daarbij
geen aparte besluitvorming.
levert de inwoner het keuringsrapport van JPH aan, waardoor onze medewerkers de GPK in orde kunnen
De voorziening
maken. De inwoner betaalt net als voorheen de
Voor de aanvraag van een gehandicaptenparkeerkaart
legeskosten voor de GPK (net zoals bij een rijbewijs of
(GPK) meldt de inwoner zich bij de gemeente. Voor
paspoort).
het toekennen dan wel afwijzen van een aanvraag, is wettelijk bepaald dat er in de meeste gevallen een
Maatschappelijk effect van de maatregel
medische keuring plaats moet vinden.
Voorheen meldde de inwoner zich en de rest werd door de gemeente geregeld. Na de aanvraag hoefde
De voorgestelde maatregel
de inwoner alleen te verschijnen op de keuring
Door de gemeente als tussenpersoon weg te halen,
die voor hem ingepland werd en om de kaart op
dient de inwoner zelf een afspraak te maken bij de
te halen. Met het doorvoeren van deze maatregel
gecontracteerde aanbieder voor een medische keuring
komt de verantwoordelijkheid meer bij de inwoner
(JPH consult) en deze keuring dan ook zelf rechtstreeks
te liggen. Deze dient alles zelf te regelen en voor te
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
31
X
Sociaal Domein
bereiden (contact JPH, inplannen keuring, ontvangen
doorvoeren van deze maatregel zitten. De aanbieder
keuringsrapport), voordat de inwoner de aanvraag kan
heeft ons zelf gewezen op deze werkwijze en kan ons
doen bij de gemeente.
begeleiden in de overgang. Voor de juridische aspecten, zoals de aanvraag en beschikking verandert er niets;
Financieel effect
deze werkzaamheden blijven bij onze medewerkers.
Waar wordt het financieel voordeel behaald?
Het kan alleen zo zijn dat deze op een ander moment in
De benodigde medische keuring laten we voortaan
het proces plaatsvinden (aanvraag pas na de keuring in
niet meer via de gemeente lopen maar wordt door de
plaats van ervoor).
aanvrager zelf geregeld. Communicatie Deze maatregel is al ingevoerd.
Hoe groot en hoe hard is het voordeel? Dit levert naar verwachting € 8.000 per jaar op én 55 uur besparing bij front i.v.m. vervallen taken.
Regionale samenhang
De legesopbrengsten zullen wellicht wat lager uitvallen.
De gehandicaptenparkeerkaart is een lokale voorziening.
Vanaf welk moment wordt voordeel behaald? Landelijke ontwikkelingen
Deze maatregel is al ingevoerd.
Gemeente Horst aan de Maas heeft deze maatregel ook Monitoring
ingevoerd.
Geen bijzonderheden. Afhankelijkheden Wet- en regelgeving
Geen bijzonderheden.
De verwachting is dat er geen juridische risico’s aan het
WMO | 10 | BIJZONDERE EN NOODZAKELIJKE FIETSEN Status maatregel
De voorgestelde maatregel
Nog te onderzoeken maatregel. Indien uit het
Een fiets met trapondersteuning is door de gemeente
onderzoek komt dat regelgeving moet of kan worden
Venray aangemerkt als algemeen gebruikelijk, met
aangepast, dan volgt nog een separaat raadsvoorstel.
uitzondering van uitzonderlijke casussen zoals wanneer een kind een fiets met trapondersteuning nodig heeft
De voorziening
vanwege beperkingen. Wanneer een inwoner een
Wanneer iemand beperkingen in de zelfredzaamheid
bijzondere fiets (zoals een driewieler) aanvraagt is het
op participatie heeft doordat hij of zij niet in staat is
omdat een normale fiets (met trapondersteuning) niet
zichzelf te verplaatsen, kan een vervoersvoorziening
(meer) passend is. De inwoner heeft dus iets ‘extra’s’
verstrekt worden, onder andere in de vorm van
nodig bovenop de normale fiets.
de maatwerkvoorziening van een bijzondere fiets (bijvoorbeeld een driewielfiets).
32
Bijlage 3
In plaats van het financieren van een complete
2015 nog niet expliciet over de besparingsbijdrage
bijzondere fiets, kiezen we ervoor om de meerkosten
heeft geoordeeld is de kans vrij groot dat deze ook
van de bijzondere fiets ten opzichte van een normale
nu niet toegepast mag worden. In een vrij recente
fiets te financieren. Immers wanneer de inwoner de
uitspraak (ECLI:NL:CRVB:2019:3535) heeft de Centrale
bijzondere fiets niet nodig zou hebben, zou hij of zij de
Raad van Beroep geoordeeld dat ook de Wmo 2015
normale fiets (al dan niet met trapondersteuning) ook
geen ruimte biedt om naast de eigen bijdrage financiële
zelf aanschaffen.
voorwaarden te stellen. In die uitspraak wordt expliciet verwezen naar de uitspraak onder de oude Wmo,
Maatschappelijk effect van de maatregel
waarin de besparingsbijdrage onderuit werd gehaald.
De huidige groep gebruikers zal mogelijk moeten Vóór de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep
wennen aan deze wijziging.
van 20-11-2019 is er jurisprudentie dat een fiets Financieel effect
met trapondersteuning als algemeen gebruikelijk
Waar wordt het financieel voordeel behaald?
aangemerkt kan worden. Door deze uitspraak is
In plaats van het financieren van een complete
het echter twijfelachtig of dit nog steeds het geval
bijzondere fiets, kiezen we ervoor om alleen de
is. De uitspraak van de Centrale Raad van Beroep
meerkosten van de bijzondere fiets ten opzichte van
geeft aan dat de criteria voor algemeen gebruikelijk
een normale fiets te vergoeden.
zijn aangescherpt. Toegevoegd is dat de voorziening financieel draagbaar is met een inkomen op minimumniveau.
Hoe groot en hoe hard is het voordeel? Deze maatregel zou een structurele besparing van € 40.000 op kunnen leveren. De juridische haalbaarheid
Communicatie
van deze maatregel lijkt op dit moment dermate klein
De maatregel is nog niet besproken met externe
dat het niet reëel is om er vanuit te gaan dat deze
partijen, omdat de haalbaarheid (juridisch en praktisch)
maatregel een financieel voordeel gaat opleveren.
nog nader onderzocht dient te worden.
Vanaf welk moment wordt voordeel behaald?
Regionale samenhang
Niet van toepassing.
Gemeente Venray heeft samen met de regio een contract met een leverancier van hulpmiddelen
Monitoring
waaronder driewielfietsen. Deze leverancier is niet op
Geen bijzonderheden.
de hoogte van de voorgestelde maatregelen. Er is per 1 december 2020, samen met de regio, een nieuw
Wet- en regelgeving
contract afgesloten voor de duur van drie jaar.
Onder de vorige Wmo heeft de Centrale Raad van Beroep geoordeeld dat het opleggen van een
Landelijke ontwikkelingen
besparingsbijdrage niet is toegestaan, omdat dit
Geen bijzonderheden bekend.
neerkomt op het opleggen van extra financiële voorwaarden, naast de eigen bijdrage.
Afhankelijkheden.
Hoewel de Centrale Raad van Beroep onder de Wmo
Geen bijzonderheden.
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
33
X
Sociaal Domein
WMO | 11 | ENKELVOUDIGE HULPVRAGEN SNELLER VERWERKEN Status maatregel
Financieel effect
Kan in reguliere uitvoering worden opgepakt, behoeft
Waar wordt het financieel voordeel behaald?
geen aparte besluitvorming.
Momenteel worden aanvragen voor een collectieve vervoersvoorziening of een rolstoel opgepakt door
De voorziening
Wmo-consulenten. Deze aanvragen vragen incl. een
De klant krijgt een keukentafelgesprek waarbij de
keukentafelgesprek een tijdsinvestering van minimaal
hulpvraag breed wordt uitgevraagd. Vervolgens volgt
6 uur per klant. Een brede uitvraag is in veel gevallen
een leefzorgplan- en na ondertekening een beschikking
overbodig en zou in het geval van de collectieve
opgemaakt.
vervoersvoorziening en transportrolstoelen tijdwinst kunnen opleveren. Daarnaast wordt bespaard op het
De voorgestelde maatregel
uurtarief door deze aanvragen door klantbeheerders te
In de huidige situatie wordt iedere nieuwe klant
laten afhandelen.
benaderd via het principe brede uitvraag (door de Wmo consulent) voor een collectieve vervoersvoorziening of
Hoe groot en hoe hard is het voordeel?
een rolstoel. Het afhandelen van deze aanvragen via
Het is moeilijk in te schatten wat dit voorstel op de
het keuktentafelgesprek vragen een tijdsinvestering
lange termijn gaat opleveren. Als we bijvoorbeeld in
van minimaal 6 uur per klant.
staat zijn om per aanvraag minimaal 3 uur te besparen, dan zou dit bij een gemiddelde van 4 aanvragen
Een brede uitvraag (het uitvragen van de
per week ongeveer een 0,5 fte kunnen opleveren
zelfredzaamheid op alle leefdomeinen) is in veel van
(€ 35.000). Dit is wat op lange termijn mogelijk kan
deze casussen overbodig en zou in principe door de
worden gerealiseerd.
klantbeheerders opgepakt kunnen worden. Vooral in het geval van de collectieve vervoersvoorziening en
Vanaf welk moment wordt voordeel behaald?
transportrolstoelen. Bij reeds bekende klanten gebeurt
Het voordeel zal in het begin nog beperkt zijn. Pas als
dat vaak nu al. De klantbeheerders zijn bekwaam in
medewerkers de nieuwe werkwijze beheersen kan een
het telefonisch doen van onderzoek en kunnen op korte
grotere besparing gerealiseerd worden.
termijn starten met het uitvoeren van deze maatregel. Monitoring Maatschappelijk effect van de maatregel
Hoe monitoring op het resultaat van deze maatregel
Klanten krijgen niet langer bij iedere aanvraag een
vorm kan krijgen is nog niet uitgewerkt. Daarbij zal
keukentafelgesprek. Beslissingen kunnen sneller
in elk geval aandacht moeten krijgen in hoeverre de
genomen worden en hulpvragen kunnen daardoor
klant goed geholpen wordt met hulpvragen op andere
sneller opgelost worden.
gebieden (alsnog het bezoek van een consulent gewenst om de brede uitvraag te doen). Alsook of er sprake is van een toename in het aantal aanvragen door het wegvallen van het brede keukentafelgesprek.
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
34
X
Bijlage 3
Wet- en regelgeving
Communicatie
Bij doorvoering van de maatregel dient de verordening
Deze maatregel is nog niet ingevoerd, er is nog niet
hierop aangepast te worden. Inmiddels heeft
over gecommuniceerd.
onze bezwaarschriftencommissie al diverse keren aangegeven dat er een keukentafelgesprek moet
Regionale samenhang
plaatsvinden. De huidige verordening laat dit in het
Dit is een lokale voorziening.
midden. Landelijke ontwikkelingen Geen bijzonderheden bekend.
Bij uitwerking dient in het oog gehouden te worden dat het onderzoek voldoet aan de voorwaarden van art. 2.3.2 Wmo 2015 (vereisten onderzoek) en aan de eisen
Afhankelijkheden
van de Awb (onder andere zorgvuldigheid).
Geen bijzonderheden.
WMO | 12 | STUREN OP DOOR- EN UITSTROOM BEGELEIDING INDIVIDUEEL (BGI) EN EEN ‘STRIPPENKAART’ INVOEREN Status maatregel
ingevoerd kan worden. Hiermee kan de cliënt naar
Nog te onderzoeken maatregel. Indien uit het
behoefte gebruik maken van begeleiding. Dit in
onderzoek komt dat dit interessant is om door te
aansluiting op de behoefte van de cliënt. Consulenten
voeren, dan volgt een separaat collegebesluit.
en cliënten kunnen daarmee al wennen aan de nieuwe werkwijze die regionaal per 2022 wordt ingevoerd.
De voorziening Begeleiding Individueel (BGI) is een
Maatschappelijk effect van de maatregel
maatwerkvoorziening en bedoeld voor kwetsbare
Het kost deze cliënten vaak tijd om te wennen aan een
mensen met vaak psychiatrische en/of verstandelijke
nieuwe begeleider, om deze te vertrouwen en om de
beperkingen. Denk aan verslaving, dakloosheid en
afhankelijkheid van zorg los te durven laten. Als we
schulden. Het gaat altijd om complexe situaties, er is
sneller de uitstroom naar een algemene voorziening
nooit sprake van een enkelvoudige hulpvraag maar
willen realiseren, zal dit voor deze cliënten soms lastig
juist de combinatie van problematieken maakt dat het
zijn. Als het de (kwetsbare) inwoner niet lukt om de
te zwaar is voor het voorliggende veld (bijvoorbeeld
termijn van begeleiding te verkorten of af te schalen,
maatschappelijk werk of ervaringsdeskundige). De
komt hij of zij weer terug in de maatwerkvoorziening.
kans dat er voor deze doelgroep langdurige begeleiding
De cliënt kan dit ervaren als een terugval. Bij kwetsbare
noodzakelijk is, is groot. Gezien de processtappen voor
inwoners is een terugval minder goed te verwerken
het zorgvuldig doorlopen van een maatwerkvoorziening
vanwege een verminderde grotere veerkracht.
BGI kost het minimaal een jaar voordat toegewerkt kan worden naar uitstroom. Gemiddeld duurt een traject
Financieel effect
3,2 jaar.
Waar wordt het financieel voordeel behaald? Door deze maatregel proberen we snellere uitstroom
De voorgestelde maatregel
naar een algemene voorziening te realiseren waardoor
In Venray is een stijging van de uitgaven aan deze
de uitgaven BGI kunnen worden verminderd.
maatwerkvoorziening vastgesteld van € 1,3 miljoen in 2015 naar € 2 miljoen in 2019.
Hoe groot en hoe hard is het voordeel?
Het streven is tot een resultaat van 80% hersteld
De maatregel zal een positief effect hebben op de
(in plaats van 100% hersteld) te komen. Dus als
uitgaven aan de maatwerkvoorziening BGI. De omvang
80% van de doelen zijn behaald, kan de cliënt
van dit voordeel is op dit moment niet in te schatten.
uitstromen naar ondersteuning door een algemene voorziening (bijvoorbeeld maatschappelijk werk of
Vanaf welk moment wordt voordeel behaald?
ervaringsdeskundige).
Deze maatregel zal bij invoering direct een positief
Daarnaast is het voorstel te onderzoeken of voor de
effect hebben op de uitgaven.
cliënten met langdurige begeleiding een ‘strippenkaart’
35
Sociaal Domein
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
X
Monitoring
dat de nadruk niet ligt op het compenseren van een
Hoe monitoring op het resultaat van deze maatregel
gebrek, maar op het versterken van zelfredzaamheid
vorm kan krijgen is nog niet uitgewerkt. Dit zal extra
en participatie (zie TK 2013-2014, 33 841, nr. 89). Het
aandacht vragen, aangezien het lastig is om de in-
resultaat van de gekozen voorziening staat dus centraal.
door en uitstroom van begeleiding individueel 18+ te Communicatie
monitoren.
De maatregel is nog niet besproken met externe Wet- en regelgeving
partijen en nog niet gecheckt op uitvoerbaarheid.
In de Wmo 2015 is de term ‘maatwerkvoorziening’ geïntroduceerd en in de wet staat niet wat voor soort
Regionale samenhang
voorziening dit moet zijn. De gemeente heeft hierin
Per 1 januari 2022 wordt de Begeleiding Individueel
dus een bepaalde vrijheid. Echter staat wel vast dat
opnieuw aanbesteed en dan is een “strippenkaart”
de gekozen maatwerkvoorziening de beperkingen in
(waakvlamtraject) onderdeel van het aanbod.
de zelfredzaamheid of participatie van de cliënt moet compenseren (artikel 2.3.5 lid 3 en 4 Wmo 2015).
Landelijke ontwikkelingen
Tijdens de wetsbehandeling van de Wmo 2015 is
Geen bijzonderheden bekend.
expliciet vastgelegd dat de verplichting om onder omstandigheden een maatwerkvoorziening te
Afhankelijkheden
verstrekken, qua zekerheid voor de cliënt niet verschilt
Het uitgangspunt 80% hersteld (in plaats van 100%
van de bedoeling van de compensatieplicht in de ‘oude’
hersteld) zet druk op de prestaties van onze aanbieders
Wmo. Uit de tekst van artikel 2.3.5 Wmo 2015 blijkt
en legt druk bij de toch al kwetsbare doelgroep.
WMO | 13 | DOORLOOPTIJD AANVRAGEN WMO VERSNELLEN Status maatregel
De mogelijkheden zijn:
Kan in reguliere uitvoering worden opgepakt, behoeft
- Aanvragen van bepaalde voorzieningen, zoals Hulp bij huishouden of Omnibuzz altijd telefonisch of via
geen aparte besluitvorming.
beeldbellen doen (wordt al uitvoering aan gegeven); De voorziening
- Herindicaties in principe altijd door klantbeheer
Via het werkproces aanvragen worden aanvragen
laten doen. Nu is dat in principe consulent en na
afgehandeld.
diens inschatting, de klantbeheerder (onderdeel van maatregel 11);
De voorgestelde maatregel
- We gaan ‘indiceren zonder einddatum’ invoeren bij bepaalde voorzieningen;
Consulenten constateren dat zij in bepaalde gevallen
- Differentiatie werkzaamheden, en dus consulenten,
veel tijd kwijt te zijn met rapporteren. De maatregel bestaat eruit te onderzoeken of het rapporteren
in voorzieningen en begeleiding waardoor de
efficiënter kan.
consulenten minder brede kennis nodig hebben en
36
Bijlage 3
sneller kunnen werken in hun eigen specialisatie;
Hoe groot en hoe hard is het voordeel?
- Bij begeleiding, volwassenen met complexe en
De maatregel kan mogelijk ruimte scheppen in de
meervoudige ondersteuningsvraag en volwassenen
uitvoeringscapaciteit. De omvang hiervan is moeilijk
met langdurige ondersteuningsvraag: eerste
op voorhand aan te geven. Daarnaast is het de vraag
aanvraag uitgebreid, daarna procesregie op lopend
of het in dat geval ook haalbaar is om de capaciteit
dossier met korte momenten;
daadwerkelijk af te schalen.
- Daarnaast bij begeleidingscasuïstiek deze benaderen vanuit regisseursrol, geen uitgebreide doelen en
Vanaf welk moment wordt voordeel behaald?
plannen, maar beschikken op basis van vertrouwen
Dit levert pas op langere termijn een voordeel
in aanbieder zonder uitgebreide rapportages;
op wanneer we een structurele verkorting van de
- Normtijd omlaag brengen en consulenten verplichten
doorlooptijden weten te realiseren en het aantal
het in vijf ipv zeven uur te doen, minder grondig,
aanvragen niet verder stijgt.
kort en bondige rapportage; doelen op hoofdlijnen; Monitoring
- Normtijd omlaag brengen doordat consulenten zich beperken tot de aangevraagde voorziening, dus niet
Hoe monitoring op het resultaat van deze maatregel
breed kijken.
vorm kan krijgen is nog niet uitgewerkt.
Ten dele worden maatregelen al doorgevoerd, deels
Wet- en regelgeving
vraagt het meer voorbereiding of een een aanpassing
Van sommige mogelijkheden is nog onduidelijk of dit
van het systeem. De klantbeheerders zullen geschoold
juridisch haalbaar is en of het bij behandeling in de
moeten worden in het indiceren van de voorzieningen
bezwaar- en beroepsprocedure de juridische toets kan
en de rapportagetool.
doorstaan. Aanpassen van de verordening vraagt om een raadsbesluit.
Maatschappelijk effect van de maatregel De overgang naar de nieuwe werkwijze kan in het begin
Communicatie
tot vertragingen leiden en tot meer overleg.
Er is nog niet gecommuniceerd over deze maatregel.
Financieel effect
Regionale samenhang
Waar wordt het financieel voordeel behaald?
Dit betreft een lokale aangelegenheid.
Doorlooptijden van de aanvragen Wmo worden verlaagd middels een aantal specifieke maatregelen in
Landelijke ontwikkelingen
de uitvoering. Dit zal geen besparing opleveren in de
Geen bijzonderheden bekend.
zin van minder of goedkopere voorzieningen. Wel zal dit een besparing of verschuiving kunnen betekenen in
Afhankelijkheden
formatie bij gelijkblijvend aantal meldingen.
Besluiten nemen op basis van vertrouwen van de aanbieder zal pragmatisch zeer zeker werken. We missen dan wel de eenduidigheid in vastleggen van de doelen waarop we sturen.
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
X
37
Sociaal Domein
WMO EN JEUGD | 14 | TOETSINGSTEAM Status maatregel
Maatschappelijk effect van de maatregel
Kan in reguliere uitvoering worden opgepakt, behoeft
- Er wordt vaker gebruik gemaakt van
geen aparte besluitvorming.
voorliggende voorzieningen en minder vaak van maatwerkvoorzieningen.
De voorziening
- Maatwerkvoorzieningen worden minder lang en
Wanneer er geen voorliggende of algemeen
minder intensief ingezet.
toegankelijke voorzieningen beschikbaar zijn waarmee
- Er worden vaker aanvragen voor
de gewenste ondersteuning kan worden geboden, zet
maatwerkvoorzieningen afgewezen.
de gemeente een maatwerkvoorziening in.
- Een verbetering van interne processen door inzicht in op welke punten meer duidelijkheid moet komen
De voorgestelde maatregel
voor consulenten.
Er is een toetsingsteam ingericht (beleid, kwaliteit, jurist) dat wekelijks een selectie van vijftien van
In de casussen waar bovenstaande effecten optreden,
de voorliggende leefzorgplannen met inzet van
wordt gecompenseerd door de inzet van voorliggende
maatwerkvoorzieningen toetst aan de mate waarin met
of algemene voorzieningen of de inzet eigen middelen
de leefzorgplannen uitvoering wordt gegeven aan de
van inwoners.
beleidsuitgangspunten. Het biedt de kans om onze toegang (in de huidige Doelen maatregel:
opzet) nog scherper te laten toetsen op de
- We willen ons voorzieningenaanbod betaalbaar
afgesproken beleidsuitgangspunten. Tevens geeft het
houden zodat de inwoners die onvoldoende
beleidsmedewerkers meer inzicht of informatie over
zelfredzaam zijn ondersteund blijven worden.
voorliggende en algemene voorzieningen goed landt bij
- Meer inzicht krijgen in de algemene (voorliggende)
de uitvoering en of er nog gaten zitten in het aanbod
voorzieningen en de mogelijkheden hiervan, het
van algemene voorzieningen.
inzetten en het versterken van deze voorzieningen. - Bewustzijn van de consulenten vergroten met
Het betekent voor inwoners en consulenten dat
betrekking tot kosten van maatwerkvoorzieningen.
zij moeten wachten op de toetsing voordat een
- Inzicht geven aan management en bestuur hoe
maatwerkvoorziening kan worden ingezet.
uitvoering wordt gegeven aan de gemaakte Financieel effect
afspraken. - Afspraken maken over hoe de regierol in een casus
Waar wordt het financieel voordeel behaald?
wordt uitgevoerd, hoe hierop wordt gestuurd en
Inzet van een toetsingsteam kan een besparing
komen tot concrete richtlijnen als het gaat om het
opleveren in de zin van inzet van minder of goedkopere
indiceren van Jeugd- en Wmo-producten.
voorzieningen. Het zal een signalerend / lerend effect
- Terug naar de basis waar en voor wie is de Wmo en
hebben op de consulenten waardoor zij kritischer gaan
de Jeugdwet bedoeld en dit vertalen in richtlijnen en
indiceren.
beleidskaders.
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
X
38
Bijlage 3
Hoe groot en hoe hard is het voordeel?
Communicatie
De maatregel heeft een positief effect op de uitgaven
Dit betreft een interne uitvoeringsmaatregel die
aan de maatwerkvoorzieningen jeugd en WMO. De
interne communicatie met consulenten Wmo en
omvang hiervan is nu niet op- voorhand te bepalen.
jeugd, deelnemers aan het toetsingsteam, wethouder
Tegenover een eventuele besparing moet ook rekening
en betrokken managers vraagt. Hierbij zal aandacht
gehouden worden met extra kosten die gemaakt
moeten zijn voor de extra tijd die het kost in het
moeten worden door de extra tijdsinvestering
werkproces, terwijl er sprake is van een wettelijke
(ca. 0,75 fte).
termijn (van 8 weken) waar binnen een besluit genomen moet worden.
Vanaf welk moment wordt voordeel behaald? Deze maatregel zal bij invoering direct een positief
Regionale samenhang
effect hebben op de uitgaven.
Regionaal is afgesproken dat iedereen zijn eigen keuzes maakt in de inrichting en uitvoering van de toegang.
Wet- en regelgeving Het mandaat voor het besluit tot het inzetten van een
Landelijke ontwikkelingen
maatwerkvoorziening blijft bij de consulent liggen.
Onder meer gemeente Eindhoven en Venlo werken
Indien er discussie ontstaat ligt het finale oordeel bij
met een soort toetsingsteam. Ook zijn er gemeenten
de teammanager van de consulenten, welke door het
die met een vierogen principe werken of alleen
college is gemandateerd op casusniveau besluiten te
maatwerkvoorzieningen inzetten na consultatie van
nemen.
het gehele uitvoerende team of bijvoorbeeld een gedragswetenschapper. Afhankelijkheden Geen bijzonderheden.
39
Sociaal Domein
Inkoop, contract- en leveranciersmanagement
40
Bijlage 3
JEUGD | 15 | SAMENWERKING MET EXTERNE VERWIJZERS Status maatregel Kan in reguliere uitvoering worden opgepakt, behoeft
welke vorm van jeugdhulp in welke mate nodig is. In
geen aparte besluitvorming. Uitzondering daarop is de
de praktijk is het dan de jeugdhulpaanbieder die zelf,
aanpassing van de verordening, hierover is reeds een
samen met de jeugdige en/ of ouders, beoordeelt welke
raadsbesluit genomen.
specifieke voorziening nodig is, in welke omvang en voor hoe lang. De rol van de jeugdhulpaanbieder ter
De voorziening
bepaling van de zorginzet is daarmee cruciaal. Het feit
De voorzieningen jeugdhulp worden ingezet voor
dat de jeugdhulpaanbieder vaak de sociale kaart niet zo
jeugdigen die tegen problemen aanlopen in hun
goed kent en een financiële prikkel heeft tot het leveren
mentale welzijn in hun ontwikkeling, opvoeding en
van veel en dure zorg, maakt dat we meer inzicht willen
opgroeien. Deze voorzieningen worden ingezet door
en meer willen sturen op het proces van verzoek tot
zowel consulenten jeugd van de gemeente als door
toewijzing.
externe verwijzers. Externe verwijzers zijn huisartsen, jeugdartsen, medisch specialisten, rechters en
Door onze eigen toegang meer te betrekken bij externe
gecertificeerde instellingen (GI’s).
verwijzingen verwachten we dat er meer aandacht komt voor de inzet van voorliggende/ algemene
De voorgestelde maatregel
voorzieningen. Dat er kritischer gekeken wordt naar
Intensievere samenwerking met externe verwijzers
welk product passend is en dat er eerder afgeschaald
binnen de Jeugdwet:
wordt. Dit leidt tot minder en/ of korter durende
1. Sturen op meer procesregie op de eigen toegang
maatwerkvoorzieningen. Dit vanuit het uitgangspunt: passende zorg voor inwoners.
door jeugdconsulenten en bij externe verwijzers bij casuïstiek duurder dan € 15.000,-.
Financieel effect
2. Afspraken maken, monitoren en sturen op afstemming met gemeente bij externe verwijzers
Waar wordt het financieel voordeel behaald?
(met name bij jeugdartsen, medisch specialisten en
Onze eigen toegang (jeugdconsulenten) meer
gecertificeerde instellingen). Met huisartsen zijn al
betrekken bij externe verwijzingen (huisartsen, GI’s,
goede samenwerkingsafspraken gemaakt die goed
rechtbank, jeugdartsen en medisch specialisten)
worden nageleefd.
moet leiden tot minder en/of korter durende maatwerkvoorzieningen.
3. Aanpassing in de verordening om meer inzicht en sturing te krijgen op het proces van verzoek tot verwijzing in het geval van externe verwijzingen. De
Hoe groot en hoe hard is het voordeel?
aangepaste verordening Jeugd is op 9 februari 2020
Het is lastig om een betrouwbare inschatting te
door de raad vastgesteld.
maken wat deze maatregel concreet oplevert. De verwachting is dat de verwijzingen van de huisartsen
Maatschappelijk effect van de maatregel
en de gecertificeerde instellingen de meeste winst
Na een externe verwijzing staat vaak nog niet vast
kunnen opleveren qua procesregie, omdat deze het
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
X
41
Sociaal Domein
meest divers van aard zijn. Een besparing van 5%
Communicatie
op de huidige kosten die we hebben na verwijzing
De communicatie met externe verwijzers en
door medisch specialisten, GI’s en jeugdartsen zou
zorgaanbieders moet nog planmatig worden uitgewerkt.
bijvoorbeeld ca. € 160.000 op kunnen leveren. Dit betreft dan een zeer grove inschatting.
Regionale samenhang
Daarnaast zal deze maatregel ook extra capaciteitsinzet
Met de gecertificeerde instellingen zijn reeds op
van consulenten gaan vergen. De omvang hiervan moet
regionale schaal samenwerkingsafspraken gemaakt.
blijken tijdens de uitvoering van de maatregel.
Hierin staat beschreven dat alvorens GI’s overgaan tot het bepalen of en zo ja welke jeugdhulp is aangewezen
Vanaf welk moment wordt voordeel behaald?
bij de uitvoering van een maatregel, zij eerst op
Het effect van de maatregel is in het begin slechts
casusniveau moeten overleggen met de gemeente.
beperkt omdat dit zal optreden bij nieuwe verwijzingen.
Met de andere partijen zijn deze afspraken er nog niet.
Naar de toekomst toe zal dit voordeel groter zal
Regionaal worden gesprekken gevoerd met alle externe
worden.
aanbieders (huisartsen, jeugdartsen, kinderartsen, gecertificeerde instellingen).
Monitoring Monitoring en sturing op deze afspraken moet intern
Alle gemeenten in de regio worstelen met dit
worden georganiseerd. Ook op het opvolgen van
vraagstuk. Verschillende gemeenten hebben ook
de uitvoering van afspraken met de gecertificeerde
aangegeven interesse te hebben in de mogelijkheden
instellingen dient sturing ingericht te worden.
om hier juridisch iets over vast te leggen in de verordening. De regio wordt hierover op de hoogte
Wet- en regelgeving
gehouden. Ook wordt in het regionale project ‘Sturing
De Jeugdwet geeft een bevoegdheid tot verwijzen naar
en Inkoop’ meegenomen welke passages in de nieuwe
jeugdhulp aan de externe verwijzers. Deze bevoegdheid
contracten met jeugdzorgaanbieders moeten landen,
staat niet ter discussie. Maar door het maken van
om betere samenwerking bij externe verwijzingen te
samenwerkingsafspraken (waar de Jeugdwet ook
realiseren.
een verplichting in geeft) kan er meer invloed vanuit de gemeente uitgeoefend worden. Daarnaast is het
Landelijke ontwikkelingen
dan van belang om ook in de contractafspraken
Er zijn gemeenten die vergelijkbare maatregelen
met de zorgaanbieders hierover afspraken te
hebben genomen, bijvoorbeeld in West Brabant West.
maken. De insteek is niet; afbreuk doen aan de
Ook daar is de verordening aangepast op een betere
verwijsbevoegdheid, maar samenwerking zoeken met
samenwerking met externe verwijzers.
verwijzers en jeugdhulpaanbieders en afspraken maken om zodoende een zo passend mogelijke jeugdhulp in
Afhankelijkheden
te zetten. Dit is in lijn met een eis die jeugdhulp stelt:
De mate waarin externe verwijzers erin slagen
hulp moet passend zijn.
uitvoering te geven aan de afspraken.
Externe verwijzer
Gemiddelde kosten per cliënt in 2019
Aantal cliënten in 2019
Totale kosten 2019
Huisartsen
€
4.105
382
€ 1.568.110
Gecertificeerde instellingen
€ 19.000
83
€ 1.577.000
Rechtbank
€
3.842
15
€
Jeugdartsen
€ 13.000
72
€ 936.000
Medische specialisten
€ 16.000
40
€
42
57.630
640.000
Bijlage 3
Overige maatregelen die een financiële besparing opleveren
Sociaal Domein
WMO | 16 | SUBSIDIE SYNTHESE EN GEZINSCOACHES Status maatregel
ontwikkelingen, zijn geconfronteerd. Het college wil
Deze maatregel is reeds geëffectueerd door middel van
hiermee Synthese bewegen zijn organisatie meer
een collegebesluit.
kostenefficiënt in te richten en meer resultaatgericht te gaan werken.
De voorziening Synthese is in Venray de algemene voorziening
Het niet verhogen en niet indexeren van de subsidie
in welzijnswerk waar onze inwoners zonder
heeft direct gevolgen voor deze algemeen toegankelijke
indicatie gebruik van kunnen maken. Synthese
dienstverlening aan onze inwoners. Mogelijk resulteert
biedt maatschappelijk werk, opbouwwerk, jeugd-
dit in wachtlijsten voor zowel jeugd als volwassenen.
en jongerenwerk, mantelzorgondersteuning,
Dit kan de mate waarin doelstellingen uit de kadernota
buurtbemiddeling en gemeenschapsondersteuning.
– gericht op de sociale basisinfrastructuur – worden gehaald, beïnvloeden.
Het team gezinscoaches is een samenwerking tussen Synthese (penvoerder), Bureau Jeugdzorg en MEE.
Financieel effect
Ook dat is een algemene voorziening. Gezinscoaches
Waar wordt het financieel voordeel behaald?
ondersteunen kinderen/ jongeren en gezinnen bij het
Het college heeft besloten het subsidiebedrag 2021
opgroeien en opvoeden van -9 maanden tot 23 jaar.
gelijk te houden aan 2020 en geen indexatie toe te passen.
De voorgestelde maatregel Per 1 januari 2021 zijn nieuwe subsidieafspraken met
Bij Synthese zijn per 2021 twee fte ingeleverd. Per
Synthese voor drie jaar van kracht. Daarin is subsidie
2022 zal dit jaarlijks met enkele uren oplopen omdat
niet geïndexeerd en niet verhoogd. Daarmee is deze
de gemeente Venray een prijsindex hanteert en geen
maatregel al uitgevoerd. Wel is er voor alleen 2021
loonindex.
extra ingekocht op de vroegsignalering schulden en de
Dit heeft het college tevens toegepast op de subsidie
buurtbemiddeling.
voor de gezinscoaches.
Per 1 januari 2021 zijn ook nieuwe subsidieafspraken
Hoe groot en hoe hard is het voordeel?
met de Gezinscoaches van kracht. Subsidie is niet
Subsidie Synthese: Effect van € 113.458 (voor 2021
geïndexeerd en niet verhoogd.
staat € 1.089.045 begroot, er wordt € 975.587 verstrekt).
Maatschappelijk effect van de maatregel
Subsidie Gezinscoaches: Effect per januari 2021 van
Er is besloten om de subsidie van Synthese niet te
€ 46.094 (voor 2021 staat er €768.582 begroot, er
indexeren en gelijk te houden aan het subsidiebedrag
wordt €722.488 verstrekt).
uit 2020 (en de jaren ervoor). Dit betekent dat Synthese niet wordt gecompenseerd voor de grote
Vanaf welk moment wordt voordeel behaald?
stijgingen in loonkosten waarmee zij, door CAO
Deze maatregel is al uitgevoerd. Het financieel voordeel gaat in per 1-1-2021.
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
44
X
Bijlage 3
Monitoring
onze inwoners gebruik moeten maken van regionale
Voor wat betreft de Gezinscoaches is afgesproken
voorzieningen zoals de Maatschappelijke Opvang of
dat er een extern onderzoek wordt gedaan naar
Beschermd Wonen.
resultaatmonitoring. Landelijke ontwikkelingen Wet- en regelgeving
Niet van toepassing.
De Jeugdwet en Wmo geven opdracht om voldoende algemene voorzieningen in te zetten (preventie,
Afhankelijkheden
vroegsignalering) en te bevorderen in het kader van
- De bezuiniging op het welzijnswerk kan leiden tot verschuiving van inwonersondersteuning naar
zelfredzaamheid, participatie, beschermd wonen en
maatwerk.
opvang.
- De impact van coronamaatregelen kan een Communicatie
toenemende vraag teweeg brengen. Dat kan bij
Deze maatregel is al doorgevoerd. Synthese heeft de
gelijkblijvende inzet gevolgen hebben voor de
beschikking 2021 ontvangen.
ondersteuning daarbij. - Het maatschappelijk werk is cruciaal in het
Regionale samenhang
preventief (onder andere Evie) oppakken van
Het welzijnswerk is een lokale voorziening. Vanuit
vragen die collectief kunnen worden beantwoord. Bij
regionaal perspectief wordt wel van alle lokale
gelijkblijvende inzet kan dit leiden tot verschuiving
gemeenten verwacht dat er lokaal ingezet wordt
van inwonersondersteuning naar maatwerk.
op preventieve maatregelen om te voorkomen dat
P-WET | 17 | AFSCHAFFEN MEEDOENBUDGET VOOR KINDEREN Status maatregel
Maatschappelijk effect van de maatregel
Over deze maatregel is reeds een collegebesluit
Het meedoenbudget heeft als doel om participatie van
genomen. Hoewel dit de bevoegdheid van het
deze specifieke doelgroep te bevorderen. Gebleken
college betreft is besloten publicatie en daarmee
is dat we relatief veel budget besteden aan armoede
effectuering van de maatregel te laten wachten
onder kinderen (benchmark armoede en schulden) in
tot na de behandeling van deze maatregelen in de
vergelijking met andere gemeenten. Het extra budget
gemeenteraad. De oude regeling is dus nog geldend op
Klijnsmagelden wordt sinds 2017 volledig ingezet.
dit moment.
Indien de maatregel wordt doorgevoerd blijven er alternatieve voorzieningen beschikbaar. Te weten
De voorziening
Stichting Leergeld, Jeugdfonds Sport en Jeugdfonds
Het meedoenbudget bekostigd de educatieve-,
Cultuur.
culturele- en sportactiviteiten voor inwoners met een minimum inkomen, aanvullend op fondsen en
Financieel effect
andere initiatieven. Het meedoenbudget bestaat
Waar wordt het financieel voordeel behaald?
uit een declaratieregeling voor volwassenen en
Door het afschaffen van het meedoenbudget ontstaat
kinderen tot maximaal € 150,- per kalenderjaar. De
er ruimte in het budget voor bijzondere bijstand.
gemeente Venray biedt het meedoenbudget aan voor inwoners met een inkomen maximaal 110% van de
Hoe groot en hoe hard is het voordeel?
bijstandsnorm. Het meedoenbudget valt onder de
Het afschaffen van het meedoenbudget kinderen,
inkomensondersteunende regelingen binnen de aanpak
zonder het bieden van een alternatief, levert jaarlijks
van armoede.
een bedrag van circa € 66.000,- op.
De voorgestelde maatregel
Vanaf welk moment wordt voordeel behaald?
Het meedoenbudget voor kinderen afschaffen per
Het genoemde voordeel wordt na invoering van de
1-1-2022.
maatregel behaald.
45
Sociaal Domein
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
X
Monitoring
Voor het doorvoeren van deze maatregel is aanpassing
Niet van toepassing.
van de beleidsregel sociale en culturele activiteiten noodzakelijk. Deze aanpassing is doorgevoerd met
Wet- en regelgeving
de Beleidsregel B095 - Meedoenbudget volwassenen
Gemeenten kunnen op basis van de Participatiewet
(bevoegdheid college en vastgesteld in de
bijzondere bijstand verstrekken voor maatschappelijke
collegevergadering van 2 november 2020). Publicatie
participatie (artikel 35 lid 4 Participatiewet voor
van de beleidsregel heeft echter als gevolg van de
kinderen). Dit is een beleidskeuze, het is niet verplicht
besluitvorming in de raad van december 2020 niet
om zoiets als het meedoenbudget aan te bieden. De
plaatsgevonden. Daarmee is de gewijzigde beleidsregel
Participatiewet geeft deze mogelijkheid. Volwassenen
niet per 1-1-2021 in werking getreden.
kunnen door de gemeente ook gestimuleerd worden voor deelname aan culturele activiteiten, de grondslag
Communicatie
hiervoor ligt in de gemeentewet.
Er heeft nog geen communicatie plaatsgevonden in afwachting van besluitvorming. In het al opgestelde communicatieplan zijn de volgende onderdelen opgenomen: - Brief aan alle minima; - Brief aan inwoners die in 2021 individuele inkomenstoeslag hebben aangevraagd; - Voorlichting interne medewerkers en externe partners; - Update van de website; - Aanpassing van aanvraagformulieren en beschikkingen (individuele inkomenstoeslag en meedoenbudget); - Publicatie van de gewijzigde Verordening Individuele Inkomenstoeslag 2015 en de beleidsregels. Regionale samenhang Het meedoenbudget betreft een lokale keuze. Landelijke ontwikkelingen Ten opzichte van andere gemeenten geeft de gemeente Venray fors meer uit dan het benchmarkgemiddelde of gemeenten van vergelijkbare omvang.
46
Bijlage 3
P-WET | 18 | AFSCHAFFEN COLLECTIEVE ZORGVERZEKERING MINIMA (CZM) Status maatregel
Resterende middelen worden ingezet voor uitvoering
Deze maatregel is reeds geëffectueerd door middel van
van de beleidsregel ‘Tegemoetkoming eigen risico
een collegebesluit.
zorgverzekering’.
De voorziening
Maatschappelijk effect van de maatregel
Iedereen in Nederland dient bij wet een
Gemeente Venray heeft de keuze gemaakt om de CZM
basisverzekering voor ziektekosten te hebben. Naast
aan te bieden aan inwoners met een laag inkomen
deze basisverzekering kun je ook kiezen voor een
(maximaal 120% van de bijstandsnorm) en daarbij
aanvullende zorgverzekering, waar andere kosten
de voormalige doelgroep Wtcg financieel tegemoet te
geheel of gedeeltelijk uit worden vergoed.
komen met uitbreiding van pakketten van de CZM. De pakketten zijn uitgebreid met de optie om ook het
Met de decentralisaties in 2015 is het voormalig budget
verplicht eigen risico mee te financieren, wat veelal
Wtcg (chronisch zieken en gehandicapten) via de
jaarlijks voor chronisch zieken wordt ingezet en wat
decentralisatie uitkering naar gemeenten gekomen.
voor hen een forse kostenpost is (€ 385,- in 2020).
Gemeenten kunnen op basis van artikel 35 lid 6 van
Een deel van de decentralisatieuitkering wordt ingezet
de Participatiewet ervoor kiezen bijzondere bijstand te
voor vergoeding van de premie van de CZM via de
verstrekken voor de kosten/ premie van de aanvullende
bijzondere bijstand.
zorgverzekering. Voor de CZM heeft de gemeente Financieel effect
contracten afgesloten met VGZ en CZ.
Waar wordt het financieel voordeel behaald? Via de bijzondere bijstand kunnen inwoners met deze
Op 28 september 2020 heeft het college besloten
verzekering een gemeentelijke bijdrage van € 20,00
om de CZM af te schaffen, met begeleiding naar een
per maand ontvangen indien ze aan de voorwaarden
andere passende zorgverzekering en met het bieden
voldoen, zoals een inkomen onder de inkomensgrens
van een aanvullend alternatief voor chronische zieken
van 120% van de bijstandsnorm.
en/of gehandicapten met hogere zorgkosten. Hierdoor ontstaat er ruimte in het budget voor bijzondere bijstand.
De voorgestelde maatregel Afschaffen van de CZM, met begeleiding naar een andere passende zorgverzekering en met beperkt aanvullend alternatief voor chronische zieken en/ of gehandicapten met hogere zorgkosten. In de nota ‘Evaluatie en de volgende stap in de aanpak van armoede 2020 – 2022’ (behandeld gemeenteraad 17 december 2019) is geconcludeerd dat de CZM niet langer passend is als ondersteuning van onze kwetsbare inwoners. Bij collegebesluit van 28 september 2020 is vastgesteld dat per 1 januari 2021 jaarlijks een bedrag van € 100.000,- vrijvalt (ten gunste van de besparingen op het sociaal domein).
Zorgverzekeraar
CZ
VGZ
Basisverzekering
Zorg-op-maat polis
Aanvullende verzekering
Gemeenten Extra Uitgebreid
Gemeentelijke bijdrage
€ 20,00
€ 20,00
Maandelijkse premie
€ 154,07
€ 170,20
47
VGZ Ruime Keuze VGZ Gemeentepakket Compleet + € 0 Eigen risico
Sociaal Domein
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
X
Hoe groot en hoe hard is het voordeel?
Regionale samenhang
Het afschaffen van de CZM levert structureel € 100.000
Het aanbieden van een CZM betreft een lokale keuze.
op. Landelijke ontwikkelingen Vanaf welk moment wordt voordeel behaald?
Door het Rijk is besloten de collectiviteitskorting
Deze maatregel is al ingevoerd en levert per datum
op basiszorgverzekeringen af te schaffen per 1
invoering (1-1-2021) het genoemde voordeel op.
januari 2023. De gemeentepolis is een collectieve zorgverzekering die gemeenten kunnen aanbieden
Monitoring
voor sociale minima. Ook hiervoor wordt de korting
Geen bijzonderheden.
op de basisverzekering afgeschaft. Wel blijft het voor gemeenten mogelijk een premiebijdrage aan hun
Wet- en regelgeving
inwoners te geven en kunnen zorgverzekeraars nog een
Artikel 35 lid 6 van de Participatiewet geeft gemeenten
premiekorting geven op de aanvullende verzekering.
de mogelijkheid om bijzondere bijstand te verstrekken voor de kosten/ premie van de aanvullende
Afhankelijkheden
zorgverzekering. De beleidsregel ‘Tegemoetkoming
Niet van toepassing.
eigen risico zorgverzekering’ (TERZ) is opgesteld en per 1 januari 2021 in werking getreden. Communicatie Er is een communicatiecampagne doorlopen. Deelnemers zijn meerdere malen via brieven gewezen op de afschaffing en op de mogelijkheid om begeleiding te ontvangen bij de overstap. Deelnemers zijn begeleid naar een passende zorgverzekering via Poliswijzer.
48
Bijlage 3
P-WET | 19 | VERSOBERING INDIVIDUELE INKOMENSTOESLAG Status maatregel
1. De inkomensgrens voor individuele inkomenstoeslag
Deze maatregel betreft de bevoegdheid van de raad. Na
te verlagen met 8% naar 102% (artikel 4).
besluitvorming over de 19 maatregelen volgt een apart
2. De bepaling dat de individuele inkomenstoeslag
voorstel over deze maatregel.
jaarlijks wordt geïndexeerd te laten vervallen (artikel 5 lid 4).
De voorziening De gemeente Venray kent de individuele
Maatschappelijk effect van de maatregel
inkomenstoeslag. Dit is een belastingvrije toeslag op
De maatregel betreft een versobering voor de
basis van artikel 36 van de Participatiewet. De toeslag
minimahuishoudens. Dit kan tot zorgen en onrust
is bedoeld voor inwoners met een minimuminkomen
leiden. Dat betekent dat in sommige gevallen de
die al drie jaar geen inkomensverbetering hebben
zelfredzaamheid hierdoor gestimuleerd wordt en in
weten te realiseren. De toeslag is naar eigen inzicht
andere gevallen zal dit een negatief effect hebben op
van de inwoner te besteden. Met een inkomen op
de zelfredzaamheid. Deze inwoners dienen tijdig en
bijstandsniveau wordt je geacht in je levensonderhoud
zorgvuldig ingelicht te worden over de veranderingen.
te kunnen voorzien. Toch kan de financiële positie
Inwoners die rechtstreeks geraakt worden door deze
van mensen die langdurig op een minimuminkomen
wijzigingen worden apart geïnformeerd.
zijn aangewezen onder druk komen te staan als er na verloop van tijd geen enkel perspectief lijkt te zijn om
Als gevolg van deze versobering voor de
door inkomen uit arbeid het inkomen te verhogen. Het
minimahuishoudens kunnen de mogelijkheden om
al dan niet uitvoeren van deze regeling is geen keuze,
te participeren ook afnemen. Inwoners worden
maar een wettelijke verplichting.
geïnformeerd over de mogelijkheden om kosteloos te participeren, zoals bijvoorbeeld via wijkactiviteiten. Veel
De gemeente Venray biedt de regeling aan voor
van deze initiatieven worden vermeld op de website
inwoners met een laag inkomen (maximaal 110% van
www.wijkactiviteitenvenray.nl.
de bijstandsnorm): - Alleenstaande € 420,-
Financieel effect
- Alleenstaande ouder € 540,-
Waar wordt het financieel voordeel behaald?
- Gehuwden € 600,-.
Versobering van de individuele inkomenstoeslag door
Deze regeling valt onder de inkomensondersteunende
middel van het verlagen van de inkomensgrens van
regelingen binnen de aanpak van armoede. Jaarlijks
110% naar 102% van de bijstandsnorm levert ruimte
worden de bedragen geïndexeerd conform de CPI.
op in het budget voor bijzondere bijstand.
De voorgestelde maatregel
Hoe groot en hoe hard is het voordeel?
Aanpassing van de voorziening individuele
Het verlagen van de inkomensgrens met 8% levert naar
inkomenstoeslag per 1-1-2022 door:
verwachting structureel € 32.000 per jaar op.
Verwachte beïnvloeding van de maatregel op beleidsdoelen ‘De volgende stap’ (Stimulering van) toename van de zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners
X
Kwaliteit van een omgeving die (kwetsbare) inwoners faciliteert en ondersteunt
X
Effectief en efficiënt functioneren van het vangnet
X
Vereenvoudiging van de werkwijze
X
Kanteling in de dienstverlening
X
Draagt bij aan beheersbaarheid van kosten
X
Borgt een integrale en duurzame aanpak (samen met onze partners)
49
X
Sociaal Domein
Vanaf welk moment wordt voordeel behaald?
Regionale samenhang
Deze maatregel levert bij invoering direct resultaat op.
De individuele inkomenstoeslag is een lokale voorziening.
Monitoring
Landelijke ontwikkelingen
Het aantal aanvragen wordt periodiek gemonitord.
68 organisaties hebben ten aanzien van de individuele
Indien er opnieuw sprake is van oplopende kosten is
inkomenstoeslag de gehanteerde inkomensgrens
het mogelijk de nog bestaande beleidsruimte voor
ingevuld bij de benchmark Armoede & Schulden 2019.
verdere versobering op te zoeken.
Inkomensgrens
% van de organisaties
100% 31% Wet- en regelgeving
105% 3%
De wettelijke grondslag voor de individuele
110% 51%
inkomenstoeslag is geregeld in artikel 36 van de
115% 0%
Participatiewet. De toeslag wordt in ieder geval niet
120%
verleend aan mensen met een inkomen hoger dan
125% 2%
110% van het minimumloon. Gemeenten hebben
130% en hoger
14% 0%
de vrijheid om een lager percentage vast te stellen alsmede de hoogte van de uit te keren bedragen te
100%
bepalen.
Deventer, Capelle aan den IJssel, Doetinchem, Ede, Eindhoven, Hengelo, Heerlen, Kampen,
De individuele inkomenstoeslag is geregeld in de
Kerkrade, Landgraaf, Maastricht, Noordoostpolder,
verordening individuele inkomenstoeslag en daarmee
Ommen, Ooststellingwerk, Velsen, Venlo (102%),
een bevoegdheid van de raad. De voorgestelde
Weststellingwerf, Berg en Dal, Midden-Groningen,
aanpassingen zijn verwerkt in de concept verordening
Hoeksche Waard.
zoals voorgelegd in de raad van 15 december 2020. De 105%
raad heeft het agendapunt niet behandeld.
Veenendaal, Rhenen en Renswoude. Communicatie Er heeft nog geen communicatie plaatsgevonden in
110%
afwachting van besluitvorming. Communicatieplan
Beverwijk, Bloemendaal, Bodegraven-Reeuwijk,
is wel opgesteld, waarin onder andere de volgende
Diemen, Gemert-Bakel, Harlingen, Heemstede, Houten,
onderdelen zijn opgenomen:
IJsselstein, Krimpen aan den IJssel, Lopik, Maassluis,
- brief aan alle minima;
Montfoort, Nieuwegein, Nijmegen, Oudewater,
- brief aan inwoners die in 2021 individuele
Overbetuwe, Zwolle, Rheden, Roermond, Terschelling,
inkomenstoeslag hebben aangevraagd;
Twenterand, Veldhoven, Venray, Vlieland, Woerden, Wijdemeren, Zuidplas, Waadhoeke.
- voorlichting interne medewerkers en externe partners; - update van de website;
120%
- aanpassing van aanvraagformulieren en
Beesel, Hattem, Heerde, Heusden, Hoorn, Oss, Uden, Vianen, Krimpenerwaard.
beschikkingen (individuele inkomenstoeslag en meedoenbudget);
125%
- publicatie van de gewijzigde Verordening Individuele
Uithoorn.
Inkomenstoeslag 2015 en de beleidsregels.
50
16 14
Bijlage 3
12 10 8 In tabel 1.4 zie je de uitgaven voor de bijzondere bijstand in het kader van de individuele inkomenstoeslag 6 2017 Tabel 1.4 Gem. Venray Grootteklasse Gemiddelde Uitgaven individuele inkomenstoeslag Percentage uitgaven individuele inkomenstoeslag ten opzichte van de uitgaven bijzondere bijstand
€ 268.430
-
-
21,7%
17,7%
17,3%
16 Uitgaven Venray in vergelijking tot de uitgaven van andere deelnemers. 14
7
Uitgaven individuele inkomenstoeslag per huishouden 12 16
6
10 14
5
8 12
4
6 10
2017
2018
2019
8
2018 Venray benchmarkgemiddelde
6
2017
2018
2019
Uitgaven individuele inkomenstoeslag per inwoner 8 7 6 8 5 7 4 6 5
8
2018
2019
Venray
benchmarkgemiddelde 4 Afhankelijkheden 2018 grootteklasse Deze minimaregelingen zijn open-eindregelingen. Venray Dit betekent dat het budget het aantal aanvragen
2019
volgt, er isbenchmarkgemiddelde geen budgetplafond. Bij een toename van het aantal aanvragen, zoals bijvoorbeeld verwacht grootteklasse als gevolg van de coronamaatregelen, is het mogelijk dat de genoemde besparing niet of niet volledig wordt gerealiseerd.
51
grootteklasse
201
www.venray.nl 52