03 Bijlage 1 Tweede bestuursrapportage 2024

2e Bestuursrapportage 2024

Gemeente Venray 29-10-2024

2

Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad, Hierbij ontvangt u de tweede bestuursrapportage 2024 van de gemeente Venray. Sinds de vaststelling van de begroting 2024 en de eerste bestuursrapportage 2024, zijn er ontwikkelingen geweest met financieel effect. Deze zijn inzichtelijk gemaakt in deze tweede bestuursrapportage. Het totaal van de wijzigingen in deze bestuursrapportage betreft € 4,6 miljoen. Een deel wordt veroorzaakt door de meicirculaire/septembercirculaire 2024 ( € 1.825.000), de definitieve BUIG 2024 (€ 1.077.000), vrijval middelen tijdelijke opvang Oekraïne (€ 1.300.000) en de bijstelling van de APPA voorziening (- € 1.895.000). Meerjarenperspectief 2025-2028 Uitgaande van de Programmabegroting 2025 - 2028 en de financiële effecten uit deze tweede bestuursrapportage 2024 ziet het geactualiseerde meerjarige saldo er als volgt uit: Meerjarenperspectief 2025 - 2028 Resultaat primaire begroting

(x €1.000)

Begroting 2025

Begroting 2026

96

Begroting 2027

-4.086

-4.870

Begroting 2028

-5.315

9

8

10

8

Wijzigingen 2e bestuursrapportage

1.640

1.771

1.404

876

Totaal Saldo

1.745

-2.307

-3.456

-4.430

Wijzigingen vóór 2e berap

Het meerjarig resultaat van de 2e bestuursrapportage 2024, de aanpassingen op de begroting 2025 en verdere jaren, wordt met name veroorzaakt door de septembercirculaire 2024 en de actualisatie van de investeringen. Omdat de jaren 2026 tot en met 2028 geen sluitende begroting laten zien, is nogmaals kritisch gekeken naar de budgetten. In bijlage 5 is weergegeven waar nog bijstellingen zijn doorgevoerd. Daarmee is een eerste stap richting sluitende begroting 2026 en verdere jaren gezet. Voor de langere termijn blijven de uitdagingen groot. We gaan dan ook op volle kracht door met de uitvoering van het "Actieplan sluitende begroting". Effect septembercirculaire 2024 Zoals aangegeven in de RIB septembercirculaire is het belangrijk op te merken dat de aanpassingen in de septembercirculaire 2024 betrekking hebben op de inkomsten van de gemeente (gemeentefondsuitkering). Deze extra inkomsten uit deze septembercirculaire zijn nodig om de negatieve effecten van inflatie aan de kostenkant op te vangen. In deze bestuursrapportage is het component LPO (loonprijs- ontwikkeling) dan ook direct gereserveerd om deze kostenstijging op te vangen.

Het college van burgemeester en wethouders van gemeente Venray.

3

4

Vaststellingsbesluit

De raad van de gemeente Venray, Gelezen het advies van B&W van 29 oktober 2024. Besluit: Besluit inzake 2e bestuursrapportage 2024: 1. De 2e bestuursrapportage 2024 en de daarin opgenomen financiële mutaties in de exploitatie, investeringsbudgetten en de reserves en voorzieningen vast te stellen. 2. Akkoord te gaan met het positieve resultaat 2024 van € 4.566.534 voortvloeiend uit de 2e bijstellingen 2024 en dit ten gunste te brengen van het resultaat 2024. 3. Het resultaat uit deze 2e bestuursrapportage over de jaren 2025 tot en met 2028 te verwerken in de meerjarenbegroting. 4. De in de algemene reserve gereserveerde budgetten voor, zie bijlage 1 mutaties reserves en voorzieningen, vrij te laten vallen binnen de algemene reserve. 5. De budgetten als genoemd in bijlage 1, mutaties reserves en voorzieningen, over te hevelen naar het jaar 2025. 6. Akkoord te gaan met het aanpassen van het afschrijvingsbeleid speelvoorzieningen van 10 naar 15 jaar. 7. Akkoord te gaan met het instellen van de voorziening regeling voor vervroegd uittreden (RVU, V.26407). 8. Per subsidieregeling voor het jaar 2024 een subsidieplafond gewijzigd vast te stellen zoals opgenomen in bijlage 3.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 10 december 2024.

, raadsgriffier

5

Inhoud Aanbiedingsbrief ..................................................................................................................3 Vaststellingsbesluit ...............................................................................................................5 Inhoud ................................................................................................................................6 Leeswijzer ...........................................................................................................................7 1. De 2e bestuursrapportage 2024 .........................................................................................8 Programma 1 Leven ..........................................................................................................8 Programma 2 Wonen ....................................................................................................... 11 Programma 3 Werken ...................................................................................................... 14 Programma 4 Besturen .................................................................................................... 15 2. De 2e bijstellingen ..........................................................................................................

17 Actueel financieel beeld na bijstellingen ............................................................................. 17 Financiële afwijkingen...................................................................................................... 19 Verloop investeringen ...................................................................................................... 43 Majeure projecten ........................................................................................................... 44 3. De Bijlagen .................................................................................................................... 56 Bijlage 1. Mutaties Reserves en Voorzieningen.................................................................... 57 Bijlage 2. Mutaties Investeringsbudgetten .......................................................................... 63 Bijlage 3. Overzicht subsidieplafond .................................................................................. 65 Bijlage 4. Lijst met afkortingen ......................................................................................... 66 Bijlage 5. Financiële gevolgen ravijnjaar ............................................................................ 72 Financiële gevolgen ravijnjaar begroting 2025 ....................................................................

72 Financiële gevolgen ravijnjaar 2e berap 2024 ..................................................................... 75

6

Leeswijzer Voor u ligt de 2e bestuursrapportage 2024. Deze bestaat uit de (financiële) ontwikkelingen van de begroting 2024. Per programma zijn de ambities uit het collegeprogramma weergegeven en de ontwikkelingen. Daarna zijn de financiële afwijkingen tekstueel en financieel inzichtelijk gemaakt. De raad heeft beslissingsbevoegdheid per programma (Leven, Wonen, Werken en Besturen). De college en raadsbesluiten tot en met september 2024 zijn verantwoord in deze rapportage. De minimale rapportagegrens van afwijkingen is voor het jaar 2024 en verdere jaren bepaald op € 50.000. Vanwege de transparantie worden begrotingsaanpassingen onder de € 50.000 ook weergegeven in de financiële afwijkingen ten opzichte van de (primaire) begroting. In overleg met de auditcommissie is, met ingang van de kadernota 2025, het overzicht van de financiële afwijkingen (tekstueel en in de tabel) op totaal niveau in plaats van op programmaniveau weergegeven. Dit om de leesbaarheid en het inzicht van de raadsleden te bevorderen. Tot slot vindt u een actueel financieel beeld van het meerjarenperspectief 2025-2028 waarin de raadsinformatiebrief van de septembercirculaire 2024 is verwerkt. Deze 2e bestuursrapportage 2024 kent de volgende opzet: Hoofdstuk 1:

De 2e bestuursrapportage 2024

Hoofdstuk 2:

De 2e bijstellingen

Hoofdstuk 3:

De Bijlagen 1) Mutaties reserves en voorzieningen 2) Mutaties investeringsbudgetten 3) Overzicht subsidieplafond 4) Lijst met afkortingen 5) Financiële gevolgen ravijnjaren

De bedragen in de tabellen zijn in € 1.000 tenzij anders is vermeld.

7

1. De 2e bestuursrapportage 2024 Programma 1 Leven

Ambities In het collegeprogramma 2022-2026 is de volgende ambitie vastgelegd voor het programma Leven: “Wij geloven in het uitgangspunt dat voorkomen beter is dan genezen, dus zetten wij vol in op preventie. Wij werken aan een inclusieve Venrayse samenleving waarin iedereen naar vermogen mee kan doen. Wij doen een beroep op onze inwoners, hun omgeving én onze partners zoals (zorg)aanbieders om eigen verantwoordelijkheden te nemen en de eigen krachten in te zetten. Belemmeringen die het meedoen in de weg staan nemen wij zoveel mogelijk weg. Wij bieden ondersteuning aan onze inwoners die dat echt nodig hebben.” Het programma leven draagt bij aan de volgende activiteiten uit ons collegeprogramma: - Gezondheid (inclusief sport) en Zorg. - Onderwijsbeleid. - Kunst en Cultuur. - Inclusieve samenleving. - Accommodaties, subsidies en onderwijshuisvesting. - Preventie. - Veiligheid en Zorg. - Wonen en Zorg (bijzondere doelgroepen). - Vangnet. - Monitor sociaal domein. Ontwikkelingen De raad is in 2024 met de raadsinformatiebrieven geïnformeerd over specifieke ontwikkelingen. Voor het programma Leven zijn voor 2024, naast de raadinformatiebrieven, de volgende ontwikkelingen belangrijk en relevant om hier te noemen: NLW In de raadsvergadering van 27 juni 2024 heeft de gemeenteraad de strategische koers 2021-2030 NLW ingetrokken.

Tegelijkertijd is gestart met de uitwerking van de opdracht iedereen doet mee. Deze opdracht bestaat uit 3 deelopdrachten: 1.

Strategische samenwerkingsverkenning Participatie

2.

Onderzoek wat ervoor nodig is om de verouderde GR te herzien of te ontbinden.

3.

Nieuwe infrastructuur voor beschermd en beschut werken.

In de raadsvergadering van december 2024 ligt een voorstel voor om een principebesluit te nemen over de toekomst van de GR en NLW NV en het vervolg toekomstige samenwerking tussen gemeenten. Dit principebesluit wordt vervolgens nader uitgewerkt en voorgelegd ter definitieve besluitvorming in 2025.

8

Inkoop jeugdhulp en WMO In het eerste kwartaal van 2024 heeft een evaluatie van de huidige contracten van de inkoop jeugdhulp plaatsgevonden. Naar aanleiding hiervan is besloten om voor segment 3 (dagbesteding en dagbehandeling), segment 4 (ambulante hulp, m.u.v. dyslexiezorg en vaktherapie) en onderwijs-zorg een nieuwe aanbesteding te starten. Op dit moment wordt de aanbesteding voorbereid, zodat deze begin 2025 uitgezet kan worden. Na implementatie zullen de nieuwe contracten per 1-1-2026 ingaan. Naast de nieuwe aanbesteding loopt er voor alle overige aanbestede producten een kostprijsonderzoek naar reële tarieven, naar aanleiding van een AMvB die per 1 juli 2024 van kracht is. Dit gaat mogelijk gevolgen hebben voor de budgetten vanaf 2026. Mutsaersstichting In de loop van 2023 bleek dat de Mutsaersstichting in financiële problemen verkeerde. De Mutsaersstichting heeft toen een continuïteitsplan opgesteld, met ingrijpende voorstellen om de organisatie weer financieel gezond te maken. Dat was een voorwaarde voor de gemeenten in Noord- en MiddenLimburg om de Mutsaersstichting te steunen met een bedrag van € 7,9 miljoen (€ 936.301 voor de gemeente Venray). Dit bedrag wordt in de periode zomer 2024 – december 2025 in delen uitbetaald aan de Mutsaersstichting, zodat de hulp aan kwetsbare kinderen kan doorlopen. Daarna zou de organisatie weer financieel gezond moeten zijn.

Inmiddels is de nieuwe aanbesteding voor jeugd segment 3 en 4 gestart, de Mutsaersstichting kan daaraan deelnemen en zal dan per 01-01-2026 volgens de nieuwe tarieven betaald worden. Taskforce Robuust Zorglandschap In de loop van 2024 werd duidelijk dat er in Limburg meerdere cruciale zorgaanbieders in financiële problemen verkeerden (de Mutsaersstichting, Xonar en Vigogroep). De vier jeugdzorgregio’s (Noord-Limburg, Midden-Limburg Oost, Midden-Limburg West en Zuid-Limburg) hebben hun zorgen gedeeld met het ministerie van VWS, de VNG, de Jeugdautoriteit (JA) en de Inspectie voor Gezondheid en Jeugd (IGJ). Dit heeft geleid tot een Taskforce Robuust Zorglandschap, die in de provincie Limburg onderzoekt hoe het zorglandschap robuuster gemaakt kan worden. Hieruit zijn drie mogelijke scenario’s van samenwerking uit voortgekomen, ook op het gebied van governance. Het is nog onduidelijk hoe dit gevolgen zal hebben voor de begroting. Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming Het landelijke toekomstscenario kind- en gezinsbescherming beoogt een verbetering in de samenwerking van de keten rondom kinderbescherming in geval van Geweld in Afhankelijkheidsrelaties. Het landelijke toekomstscenario wordt verwerkt in een regionale visie, die in Q1 2025 zal voorliggen bij ons college en gemeenteraad. Dit zal verder uitgewerkt worden in een lokale beleidsagenda.

Huisvesting van asielzoekers en andere doelgroepen. Tijdens de behandeling van de RIB en de memo inzake de huisvesting van asielzoekers en andere doelgroepen op 27 juni 2024 heeft de gemeenteraad een nieuwe motie aangenomen waarin zij het college van B&W opdraagt: Vóór de raadsvergadering van 24 september een startnotitie voor te bereiden met mogelijke scenario’s om uitvoering te geven aan de bestaande opdracht zoals verwoord in het raadsbesluit van 12 december 2023. Deze startnotitie is besproken in de commissie Leven van 5 september en staat op de agenda van de Gemeenteraad op 24 september 2024. Beschermd Wonen Beschermd Wonen (BW) is bedoeld voor mensen met psychische of psychosociale problemen die niet zelfstandig kunnen wonen én 24/7 toezicht nodig hebben. In 2022 hadden we een kleine onderschrijding van het aantal ingekochte plaatsen beschermd wonen (totaal was 265). In 2023 zien we echter een overschrijding met 15 plaatsen en is er een wachtlijst ontstaan van ruim 80 personen. Uit een analyse blijkt dat er met name veel jongeren in een BW traject zitten of op de wachtlijst staan. De uitstroom uit BW stagneert om diverse redenen. Er zijn lange wachtlijsten voor behandeling in de generalistische en specialistische ggz van meer dan een jaar. Vaak gaat BW en behandeling samen. Wanneer behandeling uitblijft kan niet gewerkt 9

worden aan woonvaardigheden waardoor de duur van een BW plek langer duurt dan gemiddeld. Tegelijkertijd is er een terughoudende toewijzing van Wlz-indicaties omdat de aantallen die vanuit BW instromen in de Wlz hoger is dan verwacht (o.a. meer oudere ggz-clienten met bijkomende ouderdomsproblematiek voor wie zelfstandig wonen niet meer haalbaar is). Als laatste is er een tekort aan passende zelfstandige woningen waardoor de uitstroom uit BW ook stagneert. Vanwege de druk op de woningmarkt, de langdurige procedure omtrent flexwoningen en het tekort aan zeer goedkope woonruimte voor de jongste doelgroep is een oplossing op korte termijn niet te verwachten. Er is in 2023 overgegaan tot de inkoop van 20 extra plaatsen BW, deze plaatsen lopen meerjarig door. Daarnaast wordt onderzocht of er wellicht andere woonvormen georganiseerd kunnen worden waardoor er toch uitstroom uit BW mogelijk is, een optie die hiervoor wordt onderzocht is woningdelen/vriendencontract. Onderhoud van gemeentelijke gebouwen In 2024 zijn de te plannen onderhoudsactiviteiten voor gemeentelijke gebouwen geactualiseerd. Voor de accommodatie Gemeentehuis voorzien we een tekort op basis van de huidige stand van de voorziening en de onderhoudsactiviteiten welke gepland staan voor de periode 2024-2029. Voor de overige accommodaties geldt dat er onderbesteding is en de voorziening juist financieel toeneemt.

Ook wordt te veel geld uitgegeven aan onderhoud, niet via de voorzieningen, terwijl daar niet voldoende budget voor is. Voor 2024 is hiertoe budget toegevoegd tijdens de 2e berap. Inmiddels is een actueel beeld geschetst over het verloop van de voorzieningen en bijhorende uitgaven over de resterende periode 2024 t/m 2029. Er is een raadsvoorstel in voorbereiding voor februari 2025 om verdere strategie op de onderhoudsvoorzieningen voor te leggen en structureel budget voor onderhoud en storingen te vragen. Deze wordt in Q4 voorgelegd aan het College van B&W. Huisvesting bibliotheek De bibliotheek heeft medio dit jaar haar nieuwe onderkomen betrokken. Inmiddels is ook de subsidieaanvraag 2025 ingediend. Als gevolg van de verhuizing wordt rekening gehouden met fors hogere huisvestingskosten. De aanvraag wordt op dit moment beoordeeld en kan leiden tot bijstelling van het subsidieplafond. Integraal Zorgakkoord Het Gemeentelijk Uitvoeringsplan IZA Regio Noord- en Midden-Limburg ‘Samen sterk voor gezondheid’ beschrijft op hoofdlijnen wat de samenwerkende gemeenten in 2024 doen om de afspraken uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) te realiseren en welke kosten daarvoor op hoofdlijnen worden geraamd. Vanuit de SPUK IZA is voor de regiogemeenten jaarlijks een totaalbudget beschikbaar van ruim € 4,7 miljoen tot en met 2026.

Uitgangspunt is dat die middelen zoveel als mogelijk worden uitgegeven. Daarvoor is de gemeente Venlo aangewezen als mandaatgemeente en is de samenwerkingsovereenkomst tussen en met de 14 regiogemeenten vastgesteld. De bijdragen aan gemeenten worden zoveel mogelijk geobjectiveerd en aan de hand van een verdeelsleutel gemaximeerd. Op deze manier kunnen regiogemeenten projecten die bijdragen aan de IZA-doelstellingen tot een maximumbedrag per gemeente indienen. We kijken daarbij naar bestaande projecten die nu al gefinancierd worden uit de gemeentelijke middelen. De verwachting is dat dit een voordeel per jaareinde oplevert. Dit verantwoorden we bij de jaarrekening 2024. Budget sociaal domein Voor het sociaal domein is er per saldo sprake van een voordeel van € 1.744.000. Dit bedrag valt vrij naar de algemene middelen. Zowel bij de Wmo als bij Participatie is er sprake van een voordeel terwijl bij Jeugd juist sprake is van een nadeel. Jeugd (per saldo een nadeel € 443.000) • De grootste nadelen bij Jeugd doen zich voor in segment 4 (ambulante hulp, consultatie, vaktherapie, GGZ). Bij jeugdhulp begeleiding is sprake van een toename van de zwaarte van de zorg en een stijging van de gemiddelde kosten per cliënt. Omdat de huidige producten niet goed aansluiten bij de vraag wordt ook meer maat- en meerwerk ingezet.

10

•

Hogere kosten bij de jeugdhulp zonder verblijf vanwege meer inzet maat- en meerwerk doordat producten niet goed aansluiten. Daarnaast hebben jeugdigen vaker een langdurige begeleidingsvraag. Ook mede door de wachtlijsten bij de jeugdconsulenten stijgen de kosten. Indicaties worden verlengd of worden middels een verkorte procedure afgehandeld.

Wmo (per saldo een voordeel € 658.000) • Stijging aantal cliënten hulp bij het huishouden en segmenten 2a en 2b. •

Voordeel beschermd wonen als gevolg van de meicirculaire 2024 waarbij de budgetten voor beschermd wonen zijn opgehoogd en daarmee een hoger surplus per gemeente.

•

Stabilisatie van uitgaven woningaanpassingen.

Participatie (per saldo een voordeel € 1.529.000) • De definitieve Buig 2024 sluit hoger en extrapolatie van de uitkeringen laat zien dat we dit bedrag niet nodig hebben. •

Vrijval restantmiddelen energietoeslag.

•

Voordeel bijzondere bijstand als gevolg van lager bereik meedoenregeling.

•

Lagere uitgaven re-integratie.

•

Lagere uitvoeringskosten inburgering door inrichting werkplein en nieuwe processen waardoor geen nieuwe initiatieven zijn opgestart.

Programma 2 Wonen

Ambities In het collegeprogramma 2022-2026 is de volgende ambitie vastgelegd voor het programma Wonen: “De behoefte aan woningen groeit en daarom zetten wij in op het bouwen van betaalbare en voldoende woningen voor al onze inwoners. Daarnaast werken we de komende jaren aan het minimaal behouden en waar nodig en mogelijk verbeteren van de kwaliteit van onze leefomgeving. Wij zetten stappen vooruit om onze woon- en leefomgeving duurzamer, veiliger en gezonder te maken. Wij bouwen verder op de uitgangspunten die door de gemeenteraad zijn vastgesteld binnen de omgevingsprogramma’s Wonen, Landelijk Gebied en Venray Vergroent.” Het programma Wonen draagt bij aan de volgende activiteiten uit ons collegeprogramma: - Omgevingsprogramma Wonen. - Omgevingswet. - Huisvesting internationale werknemers. - Woonomgeving. - Vliegbasis de Peel. - Veiligheid. - Vergunningsverlening, toezicht en handhaving. - Omgevingsprogramma landelijk gebied. - Duurzaamheid algemeen/communicatie. - Energietransitie. 11

- Circulaire economie. - Klimaatadaptatie. Ontwikkelingen De raad is in 2024 middels de raadsinformatiebrieven geïnformeerd over specifieke ontwikkelingen. Voor programma Wonen zijn voor 2024, naast de raadinformatiebrieven, de volgende ontwikkelingen belangrijk en relevant om hier te noemen: Wet Versterking regie Volkshuisvesting Tijdens de Kadernota, de Avond van het Wonen en Jaarbrief Wonen is aangegeven dat er een concept Wetsvoorstel Versterking Regie Volkshuisvesting geagendeerd is in de Tweede Kamer. Wanneer deze wordt aangenomen is een aanpassing van het Omgevingsprogramma (mogelijk) noodzakelijk. Er is voorbereidend hierop gestart met een behoefteonderzoek. Startersleningen In de gemeente Venray stimuleren we de nieuwbouw van betaalbare starterswoningen. Medio 2024 heeft dit geleid tot een piek in de aanvragen voor nieuwe startersleningen. Om ook de komende jaren starters een steuntje in de rug te bieden betekent dit dat we onze rekening courant bij Svn moeten aanvullen met extra financiële middelen. Het is een revolverend fonds. Betekent dus dat we met financiële middelen aanvullen, maar dit ook terugkomt via rente en aflossingen. Hiervoor is een raadsvoorstel in voorbereiding. Huisvesting Internationale Werknemers Eind 2023 is door de raad een ambitie uitgesproken om 1.500 bedden te realiseren.

Er is een wenselijkheid in Venray dus er wordt getoetst op de haalbaarheid. Het beleid met haar kaders is hier helpend in. Er zijn momenteel ca. 10 initiatieven waarover gesprekken lopen. Overigens merken we in de praktijk wel dat het aangenomen amendement (maximaal 400 arbeidsmigranten in een diameter van 2,5 km) dermate beperkend en vertragend werkt, dat de uitvoering meer capaciteitsinzet vergt. Het resulteert ook in het feit dat de ambitie onder druk komt te staan doordat er minder initiatieven geresulteerd worden. Preventie met Gezag De gemeente Venray heeft een specifieke uitkering ontvangen vanuit het Ministerie van Justitie en Veiligheid in het kader van het landelijke programma Preventie met Gezag. Met het programma wordt beoogd te voorkomen dat kinderen, jongeren en jongvolwassenen in de leeftijd van 8 tot en met 27 jaar in de (georganiseerde en ondermijnende) criminaliteit terecht komen of daarin doorgroeien. Het programma is op 1 juli 2024 van start gegaan en loopt 3 jaar. RUD De huidige regionale netwerk RUD voldoet niet aan de landelijk gestelde criteria om als volwaardige omgevingsdienst te functioneren. In opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat moet de netwerk RUD worden omgevormd tot een robuuste omgevingsdienst. Hiertoe is een plan van aanpak opgesteld waarbij de 15 deelnemende gemeenten en provincie gezamenlijk optrekken.

Dit plan van aanpak heeft nog geen goedkeuring van het ministerie ontvangen. Gesprekken hierover lopen in november en december 2024. De robuuste omgevingsdienst moet per april 2026 zijn gerealiseerd. Wet betaalbare huur Op 1 juli 2023 is de Wet goed verhuurderschap (Wgv) in werking getreden waarmee gemeenten een belangrijke rol hebben gekregen bij het bevorderen van goed verhuurderschap. Met de de Wet betaalbare huur (Wbh) wordt deze rol verder uitgebreid. Doel van de Wbh is het versterken van de rechtspositie van huurders en het reguleren van huren in de sociale en vrije middenhuur sector. Gemeenten krijgen hierbij een toezichthoudende en

12

handhavende rol. De wet treedt op 1 januari 2025 in werking. Tot dat moment hebben gemeenten tijd om zich voor te bereiden op hun nieuwe taken (aanpassen gemeentelijk meldpunt, aanpassen informatievoorziening, inrichten proces toezicht en handhaving, etc.). Gemeenten krijgen overigens via het gemeentefonds extra middelen van het rijk voor zowel kosten implementatie als extra uitvoeringskosten die de Wgv en Wbh met zich meebrengen. Venray Vergroent Politieke ontwikkelingen bij rijk en provincie laten op het gebied van klimaat en duurzaamheid een ‘pas op de plaats’ zien. Er wordt onder andere gerekend op verzilvering van innovaties in de energietransitie en minder strenge natuurwetgeving in de toekomst. Duurzaamheid maakt daardoor minder integraal onderdeel uit van ruimtelijke ontwikkelingen en lopende afspraken en projecten worden vertraagd, uitgesteld of helemaal gestopt. Dat zorgt ervoor dat naast de rijksdoelen ook onze gemeentelijke doelen steeds uitdagender worden. En het is een risico dat andere opgaven en transities die ook een investering en ruimtevraag (nodig) hebben eerder duidelijkheid krijgen waardoor we straks een achterstand moeten gaan wegwerken op een opgave die al heel ambitieus was. Wat het allemaal concreet gaat betekenen wordt in de loop van 2024 steeds duidelijker.

Dan zal ook de aangepaste omgevingsverordening van de provincie vastgesteld gaan worden met naar verwachting andere standpunten ten aanzien van de mogelijkheden voor zonneparken. Ook zal het nieuwe kabinet een besluit nemen over het vervolg van (extra) middelen voor gemeenten voor de uitvoering van het Klimaatakkoord (nu CDOKE). Het Rijk vraagt ondertussen aan gemeenten om uitvoering te geven aan diverse opgaven van de energietransitie. Actueel speelt: - Voor de uitvoering van het Nationaal isolatie programma (NIP) wordt in regionaal verband een Meerjarige collectieve ontzorgingsaanpak voorbereid voor het treffen van isolatiemaatregelen bij eigen woningbezitters. Hierbij wordt nog gezocht naar een goede aanpak die ook recht doet aan de natuurwetgeving. - Er is een nieuwe warmtewet (Wcw en Wgiw) aangekondigd waarbij de gemeente de regie krijgt over de warmtetransitie. Met het doel ervoor te zorgen dat in 2050 elk gebouw aardgasvrij is. Voor de verzwaring elektriciteitsnet in de gebouwde omgeving door netbeheerder wordt inzet van de gemeente gevraagd (huidige planningen hebben een looptijd van 10 jaar). De verzwaring is één van de maatregelen/oplossingen om de netcongestie aan te pakken. Landelijk gebied De opgaven in het landelijk gebied zijn groot en divers, waarbij ook de samenhang tussen de opgaven groot is. Voor de meeste doelen, is het rijk aan zet.

Gemeente Venray bepaalt in haar eigen omgevingsvisie de koers voor het landelijk gebied. Het omgevingsprogramma landelijk gebied geeft het proces en de uitvoering aan hoe de doelen in de omgevingsvisie gehaald gaan worden. De volgende lijnen krijgen steeds verdere invulling: 1. Gezond en veilig Venray 2. Gebiedsgerichte aanpak 3. basis op orde (zoals de actualisatie van beleid, monitoring, uitvoering van regeling van het rijk, de balans, geurbeleid, etc. etc.) Deze drie lijnen geven input aan de beleidscyclus en dus ook aan nieuwe omgevingsvisie en het nog op te stellen omgevingsplan. Omdat de vastgestelde uitvoering body te kunnen geven worden de programmagelden hiervoor gereserveerd. Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties Voor de aanpak van de stikstofreductie zijn een tweetal vrijwillige beëindigingsregelingen voor veehouderijlocaties (LBV en LBV+ regeling) opengesteld. Gemeenten hebben in de uitvoering van beide regelingen een rol en ontvangen hiervoor in 2024 en 2025 ook een vergoeding in de decentralisatieuitkering van het gemeentefonds. De uitvoering van de regeling loopt naar verwachting door tot 2030. De middelen blijven dan ook gereserveerd voor na 2025 ter dekking van de uitvoeringslasten.

13

Het huidige kabinet werkt op dit moment aan een nieuwe brede beëindigingsregeling in 2026. Naar verwachting zal van gemeenten gevraagd worden om hiervoor werkzaamheden uit te voeren, net als bij de LBV en LBV+ regeling. Financiële tegemoetkoming van het rijk en ondersteuning in de uitvoering voor gemeenten is hierbij essentieel. Grenzeloos meten Het project grenzeloos meten (samenwerking met de gemeente Horst aan de Maas, Peel en Maas en de provincie Limburg) zal dit jaar afgerond worden. In dit project wordt onderzocht of op basis van een lokaal meetnetwerk op basis van sensortechnologie handelingsperspectief voor inwoners, ondernemers en beleidsmaker ontwikkeld kunnen worden voor verbetering voor de regionale luchtkwaliteit. Waarbij de onderlinge kennis en ervaring gedeeld wordt. Aan het einde van 2024 worden de resultaten gedeeld tijdens een congres. Op dit moment wordt samen met de huidige partners en de gemeente Venlo de mogelijkheden onderzocht voor het vervolg op dit onderzoek.

Programma 3 Werken Ambitie In het collegeprogramma 2022-2026 is de volgende ambitie vastgelegd voor het programma Werken: “Wij blijven ons onverminderd inzetten voor een welvarend Venray. Aantrekkelijk om te wonen, werken, leren en recreëren. Hier hoort een gezonde en toekomstbestendige economie en een goede bereikbaarheid van Venray via weg, spoor, water en de digitale snelweg bij. Wij vinden het belangrijk dat sectoren en bedrijven in Venray duurzaam kunnen blijven innoveren en ontwikkelen. Steeds meer ontwikkelingen op het gebied van economie, arbeidsmarkt, kennisinfrastructuur en mobiliteit zijn niet langer lokaal. Daarom is en blijft onze ambitie om ook in regionaal verband actief te zijn. We profileren Venray, juist via die sectoren die bijdragen aan de richting die we voor de toekomst van Venray willen bereiken. Verder is het onze ambitie om als Venray voor bedrijven herkenbaar en aantrekkelijk te blijven als vestigingsplaats, zeker voor de bestaande Venrayse bedrijven.” Het programma Werken draagt bij aan de volgende activiteiten uit ons collegeprogramma: - Bedrijven en arbeidsmarkt. - Kennis en innovatie. - Centrumontwikkeling. - Vrijetijdseconomie. - Mobiliteit. - Infrastructuur. Ontwikkelingen De raad is in 2024 met de raadsinformatiebrieven geïnformeerd over specifieke ontwikkelingen.

Voor programma Werken zijn voor 2024, naast de raadinformatiebrieven, de volgende ontwikkelingen belangrijk en relevant om hier te noemen: Naamswijziging reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen De reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen is gebaseerd op de wettelijke mogelijkheid in de Wet ruimtelijke ordening om bij ruimtelijke initiatieven een financiële bijdragen aan de initiatiefnemers te vragen. Deze bijdragen worden in de reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen gestort waarna deze gebruikt kan worden voor projecten als genoemd en bedoeld in de Structuurvisie bijdrage Ruimtelijke Ontwikkeling. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De bijdrage Ruimtelijke Ontwikkeling heet vanaf die datum Financiële bijdrage. Juridisch bestaat de term bijdrage Ruimtelijke Ontwikkeling dus niet meer. Om die reden en voor de eenduidigheid wordt de naam van de reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen gewijzigd in reserve Financiële bijdrage. 14

Programma 4 Besturen Ambities In het collegeprogramma 2022-2026 is de volgende ambitie vastgelegd voor het programma Besturen vastgelegd: “In contact met onze inwoners, onze lokale en regionale partners, gebruiken wij een open en transparante bestuursstijl. Samen komen we verder: Inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties, medeoverheden. Zeker met het oog op alle ontwikkelingen die we hiervoor beschreven. Waar nodig nemen wij, als tweede stedelijke kern in Noord-Limburg, het voortouw. Het verbeteren van de dienstverlening naar onze inwoners is een van de uitdagingen voor de komende jaren. Ook willen we de kwaliteit van onze ambtelijke organisatie behouden. Dit met het oog op de toenemende krapte op de arbeidsmarkt.” Het programma besturen draagt bij aan de volgende activiteiten uit ons collegeprogramma: - Bestuursstijl. - Inwonersparticipatie/zelfsturing/vitale gemeenschappen. - Regionale samenwerking. - Dienstverlening. - Organisatie. - Financiën. Ontwikkelingen De raad is in 2024 middels de raadsinformatiebrieven geïnformeerd over specifieke ontwikkelingen. Voor programma Besturen zijn voor 2024, naast de raadsinformatiebrieven, de volgende ontwikkelingen belangrijk en relevant om hier te benoemen: Regionale Samenwerking Regiodeal/Investeringsagenda De regiodeal en Investeringsagenda bevinden zich in afrondende fase.

Dat wil zeggen: alle projecten in het kader van de 1e regiodeal zijn in uitvoering of reeds afgerond. Het volledige budget voor de 1e Regiodeal is daarmee besteed. Inmiddels hebben we als regio met provincie en rijk een convenant afgesloten voor een 2e Regiodeal. De middelen daarvoor zijn via de Kadernota reeds gereserveerd. De overeenkomst die we met de provincie hebben gesloten over de investeringsagenda liep tot eind 2023. Omdat de uitvoering van de investeringsagenda, onder andere door corona, vertraging heeft opgelopen, zijn we met de provincie overeengekomen om in 2024 nog één 'envelop' met projecten samen te stellen. Besluitvorming over deze 6e envelop vindt plaats in dit najaar. De uitvoering van de projecten in deze envelop wordt opgepakt in 2025 en verder. Organisatie en Bedrijfsvoering Digitale transformatie Met de digitale transformatie zijn we inwoners en bedrijven steeds beter van dienst, benutten we digitale kansen, verwachtingen én de noodzaak van de toenemende digitalisering. Het is een continue verandering van de hele organisatie, gedreven en ondersteund door het toenemende gebruik van digitale technologieën. Zo werken we aan vijf doelen: - Excellente dienstverlening; - Open, transparant en veilig; - Ons werk optimaliseren; 15

- Samen digitaal; - Digitale cultuur; Digitale transformatie staat op de kaart. Dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven is bij alle digitale en technologische ontwikkelingen in ons achterhoofd. Hoe verbeteren we deze verder en welke middelen helpen daarbij. Er is een datastrategie vastgelegd waar al uitvoering aan wordt gegeven. We werken stap voor stap al meer data-gedreven. Bijvoorbeeld met informatiedashboard die inzage geven in bepaalde processen. We hebben een aanpak voor de moderne digitale werkplek waaraan we uitvoering geven. We maken steeds meer gebruik van MS Teams. We werken al actief aan de digitale vaardigheden van onze medewerkers. Verder is procesmatig werken op de kaart gezet en willen we meer procesmatig werken. Met technologische middelen ondersteunen we hierin. We hebben eerste stappen gezet op het gebied van robotisering, van routinematige taken. WOZbezwaren worden ingeboekt door een "robot", in het juiste systeem. Slimmer organiseren Door de krapte op de arbeidsmarkt zullen wij de komende jaren te maken krijgen met een personeelstekort. Om onze dienstverlening desondanks ook in te toekomst op peil te kunnen houden is er een nieuwe opgave ontstaan waarbinnen we zoeken naar manieren om met minder mensen dezelfde dienstverlening te kunnen bieden.

Dit vraagt slimmer organiseren! Er zijn al meerdere (deel) opdrachten binnen de organisatieontwikkeling die bijdragen aan het doel van deze opdracht. Denk aan Digitale transformatie, ”I” in het hart en digitaal participatieplatform. Ook diverse opdrachten in de lijn dragen bij aan ‘slimmer organiseren’. Door slimme coördinatie/sturing/planning kan deze opdracht leiden tot een versnelling op het gebied van slimmer organiseren. We hebben binnen deze opdracht een inventarisatie gemaakt van processen binnen de verschillende afdelingen en teams, waar door middel van slimmer organiseren snel resultaten behaald kunnen worden. Zo is er binnen het werkplein een rekenmodule ontwikkeld die het berekenen van verschillende uitkeringen eenvoudiger en sneller maakt. Binnen het project ‘data wonen’ zijn we samen met diverse disciplines aan het kijken hoe we de benodigde data sneller en correcter uit verschillende systemen kunnen halen. Doordat we met collega’s uit verschillende disciplines samenwerken, kunnen we snel verbanden leggen met andere projecten die ook gericht zijn op slimmer organiseren. In de komende periode zullen we deze samenwerking intensiveren, processen verder gaan verbeteren en waar mogelijk automatiseren en/of robotiseren. Wet Open Overheid (Woo) De Wet open overheid regelt voor iedereen het recht op publieke informatie. Wat de overheid doet, hoe ze dat doet en waarom.

De gemeente Venray moet hieraan ook invulling geven door die informatie uit zichzelf te geven (de actieve openbaarmaking), of als iemand daarom vraagt (passieve openbaarmaking). De informatie wordt dan openbaar. Overheidsinformatie moet daarom toegankelijk, vindbaar, juist, volledig en betrouwbaar zijn. Aan de hand van drie pijlers zorgen we ervoor dat we op de juiste manier invulling geven aan de Woo. Pijler 1 passieve openbaarmaking + Behandelen Woo-verzoeken; Pijler 2 actieve openbaarmaking; Pijler 3 informatiehuishouding op orde, zodat het openbaar maken makkelijker wordt; Voor de uitrol van de Woo is budget beschikbaar gesteld door de rijksoverheid. Pensioenen (voormalig) wethouders. Voor het op peil houden van de voorziening voor de pensioenen van (voormalig) wethouders (APPA) is jaarlijks een bedrag in de begroting opgenomen. Bepalend voor het bedrag dat toegevoegd moet worden zijn diverse parameters, waaronder de rekenrente en toe te passen sterftetabellen, die gehanteerd moeten worden ingeval van waardeoverdracht aan een pensioenfonds. Deze parameters worden jaarlijks vastgesteld door het Ministerie van BZK. Medio september is de rekenrente gedaald van 3,16% naar 2,4% en de indexatie bepaald op 3.5%. Dit is in tegenstelling tot de jaren 2021, 2022 en 2023 waarbij sprake was van een stijging van de rekenrente.

16

2. De 2e bijstellingen

Actueel financieel beeld na bijstellingen

Onderstaand actueel financieel beeld is de stand ultimo september 2024. Het actueel financieel beeld betreft een momentopname. Tot het einde van het jaar kunnen er nog onverwachte verschillen optreden. Deze zullen worden toegelicht in de jaarrekening 2024. Bij significante wijzigingen zullen we u proactief informeren door middel van een raadsinformatiebrief. Uitgangspunt bij het opstellen van de begroting en de tussentijdse bijstellingen is om zo reëel mogelijk te begroten. Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moet elke gemeente in de begroting in de exploitatie een post onvoorzien opnemen. De post onvoorzien is in de financiële verordening (artikel 212) bepaald op € 0. Wijzigingen op basis van collegevoorstellen en raadsvoorstellen worden ten laste of ten gunste van het begrotingsresultaat gebracht. De minimale rapportagegrens van afwijkingen is voor het jaar 2024 en verdere jaren bepaald op € 50.000. Vanwege de transparantie worden begrotingsaanpassingen onder de € 50.000 ook weergegeven in de financiële afwijkingen ten opzichte van de (primaire) begroting. Mutaties in begrotingsresultaat Het betreft een overzicht van de bedragen ten laste of ten gunste van het begrotingsresultaat gebracht voor de jaren 2024 en verder.

Om tegemoet te komen aan het budgetrecht van uw raad is een overzicht op programmaniveau opgenomen van het totaal van alle bij de 2e bestuursrapportage 2024 voorgestelde begrotingswijzigingen ten laste of ten gunste van het resultaat. Programma

(x €1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Programma 1 Leven

6.366

-108

-1.092

-1.115

-1.185

Programma 2 Wonen Programma 3 Werken

1.423 333

-144 370

608 406

97 69

111 67

Programma 4 Besturen

2.678

-1.266

1.292

1.352

1.354

Subtotaal

10.800

-1.148

1.215

402

346

Mutaties reserves

-6.234

2.789

556

1.002

530

Begrotingsresultaat

4.567

1.640

1.771

1.404

876

Resultaat begroting 2024 In bovenstaand overzicht is het verloop van de begroting 2024 inzichtelijk gemaakt tot en met de 2e bestuursrapportage. De grootste financiële aanpassingen voor het boekjaar 2024 in de 2e bestuursrapportage bestaan uit de meicirculaire/septembercirculaire 2024 ( € 1.825.000), de definitieve BUIG 2024 (€ 1.077.000), vrijval middelen tijdelijke opvang Oekraïne (€ 1.300.000) en de bijstelling van de APPA voorziening (- €1.895.000). (x €1.000) Begroting Resultaat begroting 2024 2024

Resultaat primaire begroting 2024 Wijzigingen 2e bestuursrapportage 2023 Wijzigingen vóór 1e bestuursrapportage 2024

342 944 -1.082

Wijzigingen 1e bestuursrapportage 2024 en kadernota 2025

677

Wijzigingen voor begroting 2025

-74

Wijzigingen vóór 2e bestuursrapportage 2024

-1

Wijzigingen 2e bestuursrapportage 2024

4.567

Totaal Saldo

5.373

17

Het meerjarig resultaat van de 2e bestuursrapportage 2024, de aanpassingen op de begroting 2025, wordt met name veroorzaakt door de septembercirculaire 2024 en de actualisatie van de investeringen. Meerjarenperspectief 2025 - 2028

(x €1.000)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Resultaat primaire begroting

96

-4.086

-4.870

-5.315

Wijzigingen vóór 2e berap

9

8

10

8

Wijzigingen 2e bestuursrapportage

1.640

1.771

1.404

876

Totaal Saldo

1.745

-2.307

-3.456

-4.430

18

Financiële afwijkingen Tekstuele financiële afwijkingen Aanleg grondwal en verkabeling Voorstel is op 15 oktober 2024 akkoord bevonden door B&W. Aanleg grondwal: Investering in 2030 voor een bedrag van € 470.000, waarvan kapitaallasten (rente en afschrijving) met ingang van 2031 in de begroting worden opgenomen. Verleggen kabelverbinding: Bijdrage aan netbeheerder Tennet, met een totale kostenraming van € 1,82 miljoen en termijnbetalingen in 2025, 2027, 2028 en 2029. De reserve Bovenwijkse Werken draagt bij voor € 1 miljoen en de resterende € 820.000 komt ten laste van de Algemene Reserve, in de jaren 2027 (€ 92.000), 2028 (€ 546.000) en 2029 (€ 182.000). Aanpassen budget Bomen De indexering voor 2024 is t.o.v. de marktontwikkeling onvoldoende. Tevens is door de extremen in het weer (lange droge/natte perioden) meer snoeiwerk. Bij droogte zijn er meer stervende boomkronen of plots afbrekende takken (summer branch drop). Bij natte periode is er meer extreme takgroei, vaak stamschot. Ook nemen de kosten toe door klachten over overhangende takken. Het budget wordt daarom verhoogd met € 32.728 voor het jaar 2024. Aanpassen budget legen en reinigen afvalbakken Door te verwachten uitbreiding van het aantal afvalbakken (onder andere door de hoge vraag naar bakken voor hondenpoepzakjes) is er een toename van materiaalkosten, kosten voor ledigen en reiniging en stortkosten.

Daar tegenover staat een hoge vergoeding voor openbare afvalbakken van derden. Dit geeft een positief resultaat van € 53.000. Aanpassen budget vegen straten De stortkosten van het veegvuil zijn door de toenemende extreme regenval minder omdat er meer veegvuil van de goten naar de straatkolken afgevoerd wordt. Aanpassen raming Energiearmoede Eerder is de vooruitontvangen subsidie voor aanpak energiearmoede in het geheel geraamd voor 2024. Inmiddels gaan we uit van realisatie van € 100.000. Overige ontvangen middelen blijven staan op de balans en worden in 2025 ingezet. Aanpassing budget landschapselementen In 2022 is de MUIP-aanvraag geaccordeerd voor uitbreiding budget landschappelijke elementen i.v.m. extra areaal GOW (Ooijen Wanssum) en Loobeek. De uitbreiding Loobeek is echter nog niet overgedragen van waterschap/provincie naar gemeente. Dit zou in 2022 geregeld worden zodat de gemeente per 1 januari 2023 het beheer zou krijgen. Naar verwachting staat de overdracht dit jaar gepland. Het bedrag beschikbaar voor Loobeek kan voor 2024 afgeraamd worden met € 23.830. Aanpassingen belastingen Kwijtschelding afvalstoffenheffing, rioolheffing en onroerende zaakbelasting herberekent met achtereenvolgens de inflatie conform begroting 2024, GRP 2022-2025 en kadernota 2025. De inkomsten van de toeristenbelasting is naar schatting iets minder dan op dit moment begroot is.

Ten aanzien van drukwerk formulieren is het budget te klein en moet verhoogd worden om de extra dienstverlening ten behoeve voor de burger mogelijk te maken. 19

Denk hierbij aan ideal betalingen en QR codes. In totaal geeft dit voor 2025 een nadeel van € 25.237, voor 2026 € 22.234, voor 2027 € 19.937, een voordeel voor 2028 van € 9.167. Aanvullende kosten voor de regievoering en advisering Mutsaersstiching. Naast de kosten die gemoeid zijn met de steun aan de Mutsaersstichting maken de gemeenten kosten voor de uitvoering van hun taken op grond van het draaiboek Continuïteit cruciale jeugdzorg. Het gaat concreet om kosten voor de regievoering en advisering. Specialistisch expertise vooral op juridisch vlak is ingezet om te komen tot de gewenste invulling van de steunvraag. Conform college besluit 2 juli 2024. Betreft een bedrag van € 53.619. Accommodatie binnensport De indexatie op de accommodatiebijdragen die van toepassing zijn voor de beheersorganisaties qua binnensport is minder hard gestegen dan vooraf was ingeschat op basis van de (op dat moment) beschikbare indexcijfers van het CBS. Het budget is daarom meerjarig naar beneden bijgesteld met € 60.519 in 2024, € 53.505 in 2025, € 54.683 in 2026, € 55.885 in 2027, € 57.116 in 2028 en € 58.371 in 2029. Accommodatie brandweerkazerne In 2024 is afgesproken dat de VRLN zelf haar energievoorzieningen op naam stelt. Dit is inmiddels gebeurd waardoor het budget kan worden opgeheven. Indien er wel lasten ontstaan of worden geboekt dienen deze te worden doorbelast.

De baten en lasten zijn daarom naar beneden bijgesteld met € 12.193 in 2024, € 12.461 in 2025, € 12.735 in 2026, € 13.015 in 2027, € 13.302 in 2028 en € 13.594 in 2029. Accommodatie buitensport In het budget was nog geen rekening gehouden met de toevoeging van BVV’27 aan het Accommodatiebeleid voor het instandhouden van sportaccommodatie ‘Hoogveld in Blitterswijck. De raad heeft op 23 september 2023 via een amendement verzocht om deze vereniging toe te voegen aan de organisaties welke een instandhoudingsvergoeding ontvangen. Het budget is daarom meerjarig naar boven bijgesteld met € 32.584 in 2024, € 48.411 in 2025, € 50.246 in 2026, € 52.121 in 2027, € 54.038 in 2028 en € 55.997 in 2029. Accommodatie cultureel centrum Het subsidiebudget voor het cultureel centrum is bijgesteld op basis van de actualisatie van de huidige subsidieregeling en actualisering van de indexering. Per saldo zal het budget voor 2024 naar beneden bijgesteld worden met € 12.210. Accommodatie gemeentehuis In 2024 zijn er, als gevolg van de extreme waterstanden, veel werkzaamheden uitgevoerd als gevolg en ter verdere voorkoming van de overlast. Ook zijn er veel storingen met betrekking tot klimaat en de warmte/koude installatie opgepakt en verholpen. Het budget voor 2024 is daarom opgehoogd met € 150.000. Daarnaast is er momenteel € 181.000 geboekt aan energiekosten.

Dit betreffen kosten t/m de periode juli/augustus 2024. Op basis van de realisatie in 2023 over de periode augustus t/m december 2023 wordt het budget verhoogd met € 80.000. Accommodatie Jerusalem De budgetten voor schoonmaak en overige diensten van derden zijn voor het jaar 2024 naar boven bijgesteld met € 13.870 en € 12.500, zodat het budget aansluit op de te verwachtten realisatie.

20

Accommodatie lijkbezorging In verband met het extreme weer zijn vele graven op begraafplaats Boschhuizen ingezakt. Het onderhoud van de begraafplaats is contractueel ondergebracht bij een externe beheerder (uitbesteed werk). De wateroverlast veroorzaakte extra toevoegen van zand, met behulp van materieel inzet. Samen met de kosten voor arbeid veroorzaakte de wateroverlast een onontkoombare extra kostenpost. De begroting is daarom voor het jaar 2024 opgehoogd met € 32.065. Anterieure overeenkomsten: bijdragen bovenwijks en RO Op basis van afgesloten anterieure overeenkomsten worden bijdragen ontvangen voor de fondsen Bovenwijks en Financiële bijdrage. Deze bijdragen worden conform het Grondbeleid gestort in de respectievelijke bestemmingsreserves Bovenwijkse werken en Financiële bijdrage. Bij de 2e berap wordt de raming van deze bijdragen met € 90.493 verhoogd op basis van de gerealiseerde bedragen op dat moment. Dit heeft geen resultaat effect. Baten OZB eigenaren en gebruikers woningen en niet-woningen Baten OZB eigenaren woningen: Bij de vaststelling van de tarieven wordt uitgegaan van de op dat moment geldende prognosewaarden omdat op dat moment de herwaardering nog niet is afgerond. Gebleken is dat de stijging van de WOZ waarden voor woningen iets hoger was dan geprognosticeerd. De inkomsten stijgen daarmee met € 50.000.

Baten OZB gebruiker niet-woningen: Bij de vaststelling van de tarieven wordt uitgegaan van de op dat moment geldende prognosewaarden en leegstandsniveau omdat op dat moment de herwaardering nog niet is afgerond. Gebleken is dat de OZB opbrengst hoger is dan geprognosticeerd. Voor de OZB gebruik niet-woning komt dit met name doordat het leegstandsniveau lager was dan geraamd. Dit levert een voordeel op van € 100.000. Baten OZB eigenaren niet-woningen: Bij de vaststelling van de tarieven wordt uitgegaan van de op dat moment geldende prognosewaarden en leegstandsniveau omdat op dat moment de herwaardering nog niet is afgerond. Gebleken is dat de OZB opbrengst iets lager is dan geprognosticeerd. Dit veroorzaakt een nadeel van € 40.000. In totaal levert dit een voordeel op van € 110.000. Bbz gevestigden declarabel Ondanks een toename in het aantal ondernemers dat zich bij de BBZ meldt, blijkt het volledige budget niet nodig. Het budget stellen we bij op basis van de debiteurensaldi van de bedrijfskapitalen. Per saldo levert dit een incidenteel voordeel op van € 10.000 voor het jaar 2024. Beschermd Wonen Extra inkomsten: Bij de meicirculaire 2024 heeft het Rijk extra middelen toegekend voor de uitvoering van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang.

Het surplus en bijdrage van de regio is daarom opgehoogd met € 353.840 voor het jaar 2024 en € 375.645 voor de jaren 2025 tot en met 2029. Segment 1A1 en 1A2: Vaste kosten die onder het surplus Beschermd Wonen vallen zijn onder andere de ondersteuning voor inwoners met zeer complexe individuele ondersteuning en de dagbesteding voor complexe casuïstiek. Deze twee segmenten kennen een grillig verloop. Na enkele jaren ophogen van de individuele begeleiding is er nu sprake van een ingeschat overschot van € 83.000 terwijl de dagbesteding voor het eerst een stijging laat zien van € 37.000. Per saldo wordt het budget dus met € 46.000 verlaagd. Omdat deze segmenten worden gevoed vanuit het surplus Beschermd Wonen zal het surplus met € 46.000 naar boven worden bijgesteld. Vrijval beschermd wonen: Met de Raad en college is afgesproken dat alleen met toestemming van het college uitgaven vanuit het surplus Beschermd Wonen kunnen worden gedaan voor preventiemaatregelen. Binnen het surplus Beschermd Wonen is, na aftrek van alle vaste kosten en uitgaven en ophoging van de extra inkomsten en overschot segment 1A1 en 1A2, nog een restantbedrag beschikbaar van € 787.738. Dit bedrag zal in 2024 niet meer worden uitgegeven en daarom is het surplus met € 787.738 naar beneden bijgesteld.

Aanpassen verdeelsleutel vanaf 2025: Vanuit de regionale begroting voor Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg & Preventie is met de regio Noord- en Midden Limburg 21

afgesproken dat de deelnemende gemeenten meebetalen aan tekorten of overschotten ontvangen op basis van het resultaat van de regionale begroting volgens een overeengekomen verdeelsleutel. Deze verdeelsleutel wordt vanaf het jaar 2025 aangepast. Dit heeft een positief gevolg. Het surplus en bijdrage van de regio is daarom opgehoogd met € 171.629 voor de jaren 2025 tot en met 2029. Bestekken Monsdal De indexatie van de bestekken lopen niet gelijk met de indexatie van de budgetten. Met dit journaal wordt dit rechtgetrokken. Dit betekent een last voor de exploitatie van € 34.920 voor 2024 tot € 39.743 in 2029. Bijstellen budget Agropole en eiwitrijk Voor de uitvoering van diverse werkzaamheden en projecten op het gebied van Agropole en eiwitrijk maakt de gemeente in 2024 diverse kosten. Hiervoor worden subsidies en bijdragen van derden ontvangen ter hoogte van € 59.000. Bijstellen budget infrastructuur Het budget ict infrastructuur is al enkele jaren niet bijgesteld geweest. Met deze actualisering wordt het niet benodigde budget teruggegeven ten gunste van het begrotingsresultaat. Het gaat hierbij om een bedrag van € 160.000. Bijstellen budget Infrastructuur Horst/Venray Sinds enkele jaren werken we binnen Informatievoorziening als één team in samenwerking tussen de gemeente Horst aan de Maas en de gemeente Venray.

Dit betekent dat de medewerkers van Venray en Horst binnen alle onderdelen van Informatievoorziening over en weer werkzaamheden uitvoeren. Over deze inzet is een financiële verrekening afgesproken tussen de gemeenten. Het betreffende budget is gebaseerd op het saldo van de onderlinge verrekening, maar voor een juiste administratieve verwerking is het nodig om dit bedrag te splitsen. Omdat hierbij voor 2024 zowel de lasten als de baten met € 210.118 worden verhoogd heeft deze wijziging geen effect op het begrotingsresultaat. Bijstellen budgetten GEO Informatie Het budget digitale kaart en gegevensbeheer is al enkele jaren niet bijgesteld geweest. Met deze actualisering wordt het niet benodigde budget teruggegeven ten gunste van het begrotingsresultaat. Het gaat hierbij om een bedrag van € 9.199. Bijstellen budgetten reclamemasten A73 Het budget reclamemasten A73 is al enkele jaren niet bijgesteld geweest. Met deze actualisering wordt het niet benodigde budget teruggegeven ten gunste van het begrotingsresultaat. Het gaat hierbij om een bedrag van € 24.666. Bijstellen MUIP 2024 implementatie telefonie Het gevraagde budget was op basis van een schatting geraamd. Nu is het project van start gegaan en zijn de prijzen duidelijk en definitief geworden. Het blijkt dat het budget daarom met € 20.000 verminderd kan worden.

Bijstellen van budget vlakwater natuurgebied Dit betreft een vergoeding aan het Odapark. In het verleden werd hier ook de kunstsubsidie uit betaald, deze is echter komen te vervallen. Het overschot op het budget van € 4.907 valt hiermee vrij.

22

Bijstellen van het budget extra inzet preventie/aanpak zwerfafval De uitbestedingskosten voor het zwerfvuil voor de verenigingen in het buitengebied zijn gestegen. Tevens is er een toename van aanschaf van materiaal voor vrijwilligers. Daartegenover staat een nieuwe, hoge vergoeding van derden, de zogenaamde SUPgelden. Totaal levert dit voor 2025 een voordeel op van € 95.000. Voor de jaren 2025 tot en met 2029 in de grootte van € 45.000. Dit komt omdat de vergoeding die we dit jaar ontvangen inclusief de vergoeding is over het jaar 2023. Bijstelling APPA voorziening Voor het op peil houden van de voorziening voor de pensioenen van (voormalig) wethouders (APPA) is jaarlijks een bedrag in de begroting opgenomen. Bepalend voor het bedrag dat toegevoegd moet worden zijn diverse parameters, waaronder de rekenrente en toe te passen sterftetabellen, die gehanteerd moeten worden ingeval van waardeoverdracht aan een pensioenfonds. Deze parameters worden jaarlijks vastgesteld door het Ministerie van BZK. Op basis van de stand van zaken medio september 2024 verstrekt door PROambt is de voorziening niet toereikend. Het tekort wordt ingeschat op € 1.894.616. Dit wordt veroorzaakt door de dalende rekenrente van 3,16% naar 2,4%. Tevens vindt een indexatie plaats van 3,5%. Op basis hiervan is de voorziening bijgesteld.

Bijstelling frictiereserve Bijstelling frictiereserve op basis van het huidige personeelsbestand en uitgangspunten. De wijziging geeft hierdoor een voordeel op het resultaat in 2024 t/m 2027 van respectievelijk € 15.933, € 9.688, € 11.671, € 14.032 en een nadeel op het resultaat in 2028 en 2029 van € 2.857 en € 2.097. Bijstelling kapitaallasten lopende investeringen na 1e controle De uitgaven- en inkomstenplanning van de lopende investeringen is kritisch bekeken. Op basis van de uitkomst is de fasering bijgesteld. De wijzigingen van de kapitaallasten geven hierdoor een voordeel op het resultaat in 2025 en 2026 van respectievelijk € 167.380 en € 215.143. En een nadeel in 2024, 2027 en 2028 van respectievelijk € 27.333, € 42.292 en € 113.065. Bijstelling kapitaallasten lopende investeringen na 2e controle De uitgaven- en inkomstenplanning van de lopende investeringen is kritisch bekeken. Op basis van de uitkomst is de fasering bijgesteld. Dit is in twee delen verwerkt. De wijzigingen van de kapitaallasten geven hierdoor een voordeel op het resultaat in 2025 en 2026 van respectievelijk € 17.789 en € 33.606. En een nadeel in 2027 en 2028 van respectievelijk € 31.642 en € 30.314.

Bijzondere bijstand Het budget 2024 voor bijzondere bijstand is wegens de volgende redenen naar beneden bijgesteld: Er resteert budget wat bedoeld was voor periodieke subsidies € 58.161; Het bereik op de aanvullende doelgroep voor het meedoenbudget (de groep met een inkomen van 120-130% van de bijstandsnorm) blijft nog achter. Daarom wordt dit budget naar beneden bijgesteld met € 64.072. Tot slot is het budget voor de overige uitgaven nog met € 20.000 naar beneden bijgesteld. Per saldo zal 142.033 ten gunsten worden gebracht van het begrotingsresultaat. Daarnaast is de Energietoeslag 2023 afgelopen. De overgebleven middelen á € 184.952 vallen vrij binnen de reserve overheveling restant exploitatiebudgetten en is vervolgens gestort in de algemene reserve. Bomen budget uitbesteed werk Ten opzichte van de marktontwikkeling is de indexering onvoldoende. In 2024 is er nog een kostbare onderhoudsklus (warmtebehandeling) om de levensduur van de waardevolle paardenkastanjes in de Julianasingel te kunnen verlengen. Hiervoor wordt het budget opgehoogd met € 59.539.

23

Budget onderhoud riolering Door de hoge grondwaterstand ontstaan er sinkholes. De kosten van het herstel van de sinkholes, waar in de eerste Berap sprake van was, zijn hoger uitgevallen. Tevens zijn er meer sinkholes bijgekomen. De verhoging van € 50.000 drukt op de egalisatievoorziening van de riolering. Budgetoverheveling aanplant bomen Grote Markt Aanplant boom rotonde Paterskerk is uitgevoerd in 2024. Het herplanten en eventueel herverdelen van de tanende bomen op de Grote Markt zodat deze tot volle wasdom kunnen komen vraagt om meer onderzoek. Op die manier dragen ze bij aan het bestrijden van hittestress en aan een prettig verblijfsplein. Onderzoek moet gedaan worden naar de mogelijkheden van de bestaande bodem in combinatie met de te planten boomsoorten en herverdeling van de bomen voor een betere inpassing van evenementen. Dit vraagt een nauw overleg met alle belangenvertegenwoordigers en gebruikers van de Grote Markt. De uitvoeringsperiode voor de nieuwe aanplant is voorzien in de winter van 2025. Budgetoverheveling bijdrage WK judo Er is € 50.000 begroot voor een WK Aangepast Judo in 2024. De Judo Bond Nederland (JBN) en de Internationale Judo Federatie (IJF) hebben eerder dit jaar echter bepaald dat er eerst een EK moet worden georganiseerd, alvorens er een WK kan plaatsvinden.

Het begrote bedrag willen we daarom splitsen over beide toernooien: het EK Aangepast Judo in 2024 en het WK Aangepast Judo in 2025. Vandaar overheveling naar 2025 van € 25.000. Budgetoverheveling Investeringsagenda De overeenkomst met de provincie over de investeringsagenda liep tot eind 2023. Omdat de uitvoering van de investeringsagenda, onder andere door corona, vertraging heeft opgelopen, zijn we met de provincie overeengekomen om in 2024 nog één 'envelop' met projecten samen te stellen. Besluitvorming over deze 6e envelop vindt plaats in het najaar van 2024. De uitvoering van de projecten in deze envelop wordt opgepakt in 2025 en verder. Op basis van de laatste financiële doorrekening blijkt € 475.000 niet meer nodig te zijn. Dit bedrag valt vrij ten gunste van de algemene reserve. Budgetoverheveling MUIP 2023: Verv dataintegratie SOR Voor de behandeling van de onroerend zaak belasting (WOZ), het beheer van adressen en gebouwen (BAG) en de basiskaart grootschalige topografie (BGT) werken we met applicaties van leverancier VRIS. Software leverancier Xllnc heeft verschillende BAG-WOZ-BGT applicaties opgekocht van verschillende leveranciers. Ook die van onze leverancier VRIS. Xllnc heeft bepaald welke applicaties worden doorontwikkeld. Onze VRIS applicaties worden niet doorontwikkeld en worden nog een beperkte periode ondersteund. Deze applicaties moeten we dus vervangen.