03 Beleidskader internationale werknemers 2024-2030-Gemeente Venray
Tekst van het document
Gewoon zoals het hoort
Integraal beleidskader internationale werknemers
2024-2030 Venray, focus op mensen
1
Gewoon zoals het hoort
2
Voorwoord
Voorwoord Internationale werknemers zijn van groot belang voor onze welvaart en ons welzijn. Vele sectoren en bedrijven zijn afhankelijk van de inzet van deze werknemers. Zonder hen immers geen mensen om woningen te bouwen of zonnepanelen te leggen. Geen draaiende distributiecentra en snelle thuisbezorging. Onvoldoende handen in de zorg. Haperende ICT-bedrijven. Asperges en wortelen die in de grond blijven zitten. Allemaal sectoren en bedrijven die afhankelijk zijn van internationale werknemers. We hebben dan ook veel van deze internationale werknemers in onze gemeente. In veel gevallen is alles goed geregeld. Zowel voor de omgeving, als voor de werknemers zelf. Maar helaas kennen we ook voorbeelden waar het misgaat. Dit kan leiden tot slechte woonomstandigheden en in extreme gevallen zelfs tot uitbuiting van de medewerkers en overlast voor omwonenden. Zo hoort het niet. In de gemeente Venray willen we dat niet alleen de bestaande inwoners, maar ook de internationale werknemers zich prettig en welkom voelen. We staan voor grote opgaven. Als het gaat om huisvesting is er een tekort aan vergunde plekken. Dit vergroot de druk op de reguliere woningmarkt en de leefomgeving en stelt ons voor een dilemma. We willen ongewenste situaties aanpakken, maar we willen ook voorkomen dat mensen op straat komen te staan.
Daarom willen we tempo maken en zo snel mogelijk zorgen voor voldoende nieuwe locaties. En aan huisvesters maken we duidelijk wat we van hen verwachten. We nemen regie en we werken in vertrouwen samen met bonafide partijen. We weten helaas ook dat een klein aantal inwoners en bedrijven zich niet aan de regels houdt. Dat gaat ten koste van anderen: de werknemer die in een afhankelijke positie wordt gehouden, omwonenden die overlast ervaren en concurrenten die zich wél aan de regels houden. Daarom werken we aan een gelijk speelveld voor bedrijven, met controle en handhaving waar nodig. Met continu onze focus op voldoende en goede huisvesting en constructieve samenwerking. Dit maakt dat het in de gemeente Venray aangenaam wonen, leven en werken is voor iedereen.
Gewoon zoals het hoort! Venray, oktober 2023 Namens het college van burgemeester en wethouders, Wim de Schryver, wethouder
3
Gewoon zoals het hoort
Inhoud Samenvatting
6
1. Inleiding
10
2. Integraal beleid: zes sporen
12
3. Uitwerking per spoor
13
Spoor 1: Begrip en draagvlak
13
Spoor 2: Dekkende registratie
14
Spoor 3: Goede en voldoende huisvesting
16
Spoor 4: Sociaal en maatschappelijk verbonden
21
Spoor 5: Veilig en ordentelijk
23
Spoor 6: Uitvoerbaar
26
4. Regionale aanpak
27
Bijlage 1
29
Toelichting op huisvestingskader
4
Definities
ENKELE D E F I NI T I E S Internationale werknemer of arbeidsmigrant? Bij de term internationale werknemers ontstaat regelmatig discussie over de vraag “over wie gaat het precies?”. Ook in nationale wetgeving of in regionale onderzoeken lopen de termen internationale werknemer, kenniswerker en arbeidsmigrant door elkaar. In dit beleid hebben we het vooral over internationale werknemers. Soms gaat het in deze beleidsnota echter alléén over arbeidsmigranten – bijvoorbeeld omdat we verwijzen naar een nationale wet die expliciet op die doelgroep is gericht. Of ons baseren op een regionale prognose die aangeeft hoe groot de behoefte aan verblijfsplaatsen voor arbeidsmigranten is, omdat kenniswerkers doorgaans zelf hun plek op de reguliere woningmarkt vinden. Een internationale werknemer is iemand die zijn of haar land verlaat, vaak voor een beperkte duur om elders (beter betaald) werk te verrichten. Internationale werknemers worden onderscheiden in twee groepen: kenniswerkers en arbeidsmigranten. Een kenniswerker is een internationale werknemer met een bruto jaarinkomen van meer dan € 30.845 (jonger dan 30 jaar) of meer dan € 42.068 (vanaf 30 jaar; prijspeil 2023). Een arbeidsmigrant is een internationale werknemer niet zijnde een kenniswerker. In Venray werken ca 6000 arbeidsmigranten en 2000 kenniswerkers: samen ongeveer 8000 internationale werknemers.
Wonen of verblijven? Kenniswerkers vinden doorgaans zelf of met behulp van hun werkgever een plek op de reguliere woningmarkt. Arbeidsmigranten die hier langer willen verblijven, stromen vaak ook door naar reguliere woningen. Voor deze mensen gelden dezelfde regels als voor alle andere woningzoekenden. Venray maakt voor hen geen apart huisvestingsbeleid, maar neemt hun vraag mee in het reguliere woonbeleid en woningbouwprogrammering. Planologisch gezien is huisvesting op twee soorten locaties mogelijk: locaties met de bestemming “wonen” en locaties met de bestemming “logies of verblijf”. De voorwaarden die aan woonlocaties worden gesteld zijn strenger dan die voor logies- of verblijfslocaties. Op locaties met de bestemming wonen is het toegestaan hier voor onbepaalde tijd te wonen of verblijven. Op locaties met de bestemming logies- of verblijf mogen mensen alleen tijdelijk verblijven. In navolging van de andere gemeenten in Noord-Limburg is dit maximaal vier maanden per half jaar of acht maanden per jaar. De locatie- en kwaliteitsvoorwaarden die in dit beleid worden uitgewerkt, zijn minimumvoorwaarden. Deze zijn zowel op woonlocaties, als op logies- en verblijfslocaties van toepassing. In landelijk of regionaal beleid wordt soms onderscheid gemaakt tussen longstay, midstay en shortstayarbeidsmigranten.
Dit onderscheid maken we in ons beleid niet: mensen die hier langer willen blijven of zich definitief willen vestigen, zijn net als alle andere mensen aangewezen op de reguliere woningmarkt. Mensen die hier tijdelijk verblijven, kunnen zowel terecht in (bedrijfs)woningen – waar dan ook de regels voor “wonen” gelden, waar nodig in dit beleid aangevuld met specifieke regels voor de huisvesting van werknemers - als in logies- en verblijfslocaties. Die locaties kennen verschillende vormen, waarop in dit beleid onder spoor 3 “goede en voldoende huisvesting” nader op wordt ingegaan.
5
Gewoon zoals het hoort
Samenvatting Gewoon zoals het hoort! De gemeente Venray doet wat nodig is voor goede, fatsoenlijke huisvesting en begeleiding van internationale werknemers. Dit doen we omdat het belangrijk is: voor de internationale werknemers zelf, voor de economie en voor omwonenden. We doen het om invulling te geven aan wetgeving en aan regionale afspraken. En we doen het samen met onze inwoners, werkgevers, uitzenders en huisvesters én met de internationale werknemers zelf. Het integraal beleid internationale werknemers
werkgevers verbeteren we de mogelijkheden om
kent zes sporen. Het schema voorafgaand aan deze
internationale werknemers in- en uit te schrijven. Met
samenvatting toont de verschillende beleidskeuzes. De
de regio zetten we ons in om ook voor mensen die hier
belangrijkste doelen per spoor zijn:
korter dan vier maanden verblijven (en zich in een nationaal register inschrijven) te regelen dat verblijfs-
Begrip en draagvlak
en contactgegevens bij ons bekend zijn.
We communiceren regelmatig en proactief richting onze inwoners en bedrijven over onze inzet en over
Goede en voldoende huisvesting
ontwikkelingen rondom internationale werknemers in
Bouwen, bouwen, bouwen! Als er niet voldoende,
Venray en de regio.
binnen de normen passende huisvesting beschikbaar
We zijn een actieve en bereikbare gemeente en we
is, blijft de druk op ongewenste of illegale huisvesting
vragen huisvesters dit ook te zijn. Bij vragen, klachten
groot. Nette wooncampussen maken het mogelijk
of meldingen zijn we goed bereikbaar en we laten
goed, gereguleerd en veilig te wonen, zonder overlast
weten hoe en wanneer we daar actie op ondernemen.
voor de omgeving. Tot 2027 willen we daarom in totaal 1500 nieuwe huisvestingsplekken mogelijk maken op
Dekkende registratie
enkele campussen waar tot maximaal 750 mensen
We zorgen dat iedere internationale werknemer goed
kunnen verblijven. De gemeente neemt het voortouw
staat ingeschreven. Samen met uitzendbureaus en
bij het vinden van geschikte locaties, marktpartijen zijn
6
Samenvatting
vervolgens aan zet voor de realisatie.
samenwerking met de regiogemeenten, bezien of de
Daarnaast reguleren we de verhuur van woningen en
verhuurvergunning arbeidsmigranten kan worden
van huisvesting bij (agrarische) ondernemers, zodat
ingevoerd.
het woon- en leefklimaat voor zowel de internationale werknemers als voor omwonenden op peil blijft.
Ondertussen past de gemeente Venray het bestaande handhavingsbeleid toe (handhaven van onveilige
Sociaal en maatschappelijk verbonden
en ongezonde situaties, handhaven op melding) en
Samen met werkgevers, onderwijs, politie,
werken we in regionaal verband aan de aanpak van
gezondheidspartijen en anderen zetten we ons in om
ondermijning, fraude, mensenhandel, arbeidsuitbuiting
het ontwikkelperspectief van internationale werknemers
en de aanpak voor maatschappelijke opvang van
te vergroten. Goede kennis van de Nederlandse taal
dakloze (ex-)arbeidsmigranten.
en cultuur en het benutten en doorontwikkelen van de capaciteiten van de werknemers geeft hen niet
Uitvoerbaar
alleen betere mogelijkheden tot integratie, het kan
We voeren geen nieuw beleid in zonder voldoende
ook bijdragen aan het versterken van de regionale
uitvoeringscapaciteit en -kennis. Bij dit beleid hoort
arbeidsmarkt en het invullen van schaarse banen nu
een uitvoeringsagenda, inclusief een raming van
en op termijn. Dit pakken we in regionaal verband
de benodigde menskracht, middelen, prioritering
op. Net als de meertalige informatievoorziening aan
en fasering. De uitvoeringsagenda wordt jaarlijks
internationale medewerkers, waardoor zij weerbaarder
geactualiseerd.
worden en minder vatbaar voor uitbuiting. Goede
Voor een goede afstemming met regionale en lokale
informatievoorziening draagt ook bij aan betere
partners en een goede interne samenwerking, werken
mogelijkheden om mee te doen in de maatschappij.
we programmatisch. Met de gemeentelijke programmacoördinator als spin in het web.
Veilig en ordentelijk Met de Wet goed verhuurderschap (Wgv) heeft de
De realisatie van een integraal beleid internationale
gemeente instrumenten om de kwaliteit van de
werknemers is een regionale opgave, waarin de
huisvesting van internationale werknemers te borgen
gemeente Venray zijn lokale verantwoordelijkheid
en ongewenste huisvestingssituaties tegen te gaan.
neemt. Per spoor is in dit beleid uitgewerkt welke
Als eerste worden het wettelijk verplichte meldpunt
onderdelen we regionaal oppakken. Daarmee geven
en de verplichte handhaving van de algemene
we invulling aan de regionale bestuursopdracht
regels van de Wgv ingevoerd. Vervolgens wordt, in
internationale werknemers (2023-2026).
7
Gewoon zoals het hoort
Integraal beleidskader
De gemeente inform
over belang en bele
internationale werknemers
omwonenden bij nie
2024-2030 Huisvesters zorgen voor aanspreekpunt voor omwonenden, gemeente en instanties
Voldoende uitvoeringscapaciteit en
1 Begri draag
middelen opnemen in Uitvoeringsagenda
Integraal beleidsteam internationale werknemers
6. Uitvoerbaar
Wet goed verhuurderschap - meldpunt
Interna werkne
- handhaving algemene normen - verhuurvergunning arbeidsmigranten
Regionaal Toezicht & handhaving op
5. Veilig en ordentelijk
arbeidsuitbuiting, ondermijning en fraude
Regionale aanpak maatschappelijke opvang
4 Socia maatsch verbo
Lokale handhavingsagenda
Investeren in kwaliteit van werk en in mensen die hier al zijn
Internationale werk
weerbaar en in staa
aan de maatschapp
8
Integraal beleidskader internationale werknemers
meert inwoners
eid en betrekt
euwe plannen
Gemeente heeft een vast aanspreekpunt
Internationale werknemers worden ingeschreven in BRP of digitaal nachtregister
Venray en haar werkgevers organiseren centrale inschrijfmogelijkheid
1. ip en gvlak
1500 extra huisvestingsplekken tot 2027, op keurige wooncampussen
2. Dekkende registratie
Initiatief bij de markt; actieve rol gemeente
Werkgevers verantwoordelijk voor huisvesting
ationale emers
4. aal en happelijk onden
Locatie- en kwaliteitsvoorwaarden: - aanvaardbaar woon- en leefklimaat
3. Goede en voldoende huisvesting
- SNF-normen - omgevingsdialoog - werkgeversverantwoordelijkheid - sociaal beheer - past in omgeving - grootschalig bij werkgebieden of op VAL’s - niet meer in recreatiegebied - 20 plekken bij agrarisch bedrijf - inperken verkamering
Geen nieuwe grootschalige bedrijven die de schaarse ruimte innemen én afhankelijk zijn Versterken wederzijds begrip en
van arbeidsmigratie
overleg door stimuleren ontmoetingen Reguliere woningbehoefte opnemen in woningbouwprogrammering
knemers zijn
at deel te nemen
pij
9
Gewoon zoals het hoort
1. Inleiding Met dit beleid wil de gemeente Venray heldere kaders bieden voor inwoners, internationale werknemers, werkgevers/inleners, uitzendorganisaties en huisvesters. Daarnaast geeft het beleid koers aan onze eigen organisatie en aan onze samenwerkingspartners in de regio.
Met dit beleid willen we bereiken dat internationale
pakken. Met dit beleid pakt de gemeente Venray
werknemers volwaardig kunnen deelnemen aan de
haar rol.
samenleving. De gemeente Venray wil goede en
• Slechte huisvesting en beperkte integratie zijn niet
fatsoenlijke huisvesting bieden. Zowel voor hen die hier
alleen ongewenst voor internationale werknemers,
tijdelijk verblijven (logies), als voor hen die hier langer
maar kunnen ook leiden tot overlast voor de
blijven (wonen).
omgeving. Beleid is nodig om de leefbaarheid te
Ook willen we een goede balans tussen het aantal
beschermen.
werkzame internationale werknemers en het aantal
• Veel internationale werknemers staan niet correct
internationale werknemers dat hier ook woont.
geregistreerd. Nationaal, regionaal en lokaal
Die balans moet zowel kloppen in Venray, als in de
beleid is daardoor gebaseerd op schattingen, wat
regio, zodat over en weer waterbedeffecten worden
monitoring en bijsturing in de toekomst lastig
voorkomen.
maakt. Ook kan de gemeente mensen die niet zijn ingeschreven lastig bereiken en mist zij inkomsten
Aanleiding
als mensen hier wel wonen of verblijven, maar zich
Er zijn verschillende aanleidingen voor dit beleid:
niet inschrijven. Niet-inschrijven kan ook nadelig zijn
• Het belang van internationale werknemers voor
voor betrokkenen: zij hebben mogelijk geen rechten
onze economie is groot en groeit nog verder.
op bepaalde sociale of maatschappelijke zorg en
Tegelijk neemt de internationale concurrentie om
opvang. Ook zijn werknemers kwetsbaar voor
hen aan te trekken, toe. Nu al is bijna 30% van alle
uitbuiting als zij onder de radar blijven.
werknemers in onze gemeente een internationale
• In de regionale bestuursopdracht Internationale
werknemer. Met een integraal beleid internationale
werknemers (2023-2026) is vastgelegd welke
werknemers wil de gemeente Venray bijdragen aan
opgaven rondom internationale werknemers
een blijvend sterk vestigingsklimaat.
regionaal worden opgepakt. Daarin zijn afspraken gemaakt over kennisdeling, lobby en samenwerking
• Er werken circa 8000 internationale werknemers in de gemeente Venray. Ongeveer 6000 van hen is
op onderdelen, zoals arbeidsmarkt. Ook is
arbeidsmigrant. Hoeveel er precies in Venray wonen
vastgelegd dat lokaal beleid en regionale aanpak
is onbekend: ongeveer 1200 mensen op vergunde
elkaar versterken.
plekken, nog eens minstens zo veel op locaties waar geen vergunning nodig is en een onbekend
Totstandkoming van dit beleid
aantal “elders”. Een betere balans is wenselijk
Dit beleid is tot stand gekomen in afstemming met
met het oog op acceptabele woon-werkreistijden
diverse betrokken partijen, college- en raadsleden,
en om onevenredige druk op de huisvesting in
medewerkers van de gemeente Venray en
andere gemeenten te voorkomen. Tegelijk is het
medeoverheden in de regio en de provincie. Naast
belangrijk niet te veel huisvesting te realiseren, om
een raadsbezoek aan locaties waar internationale
aanzuigende werking te voorkomen. Naar schatting
werknemers wonen en werken, zijn er twee thema-
zijn tot 2030 in Venray tussen de 1800 en 2350
avonden georganiseerd: een voor alleen raads- en
extra huisvestingsplekken nodig1.
collegeleden en een waarbij ook externe partijen en medewerkers van de gemeente aanwezig waren.
• De commissie Roemer heeft veel misstanden in het werk en de huisvesting van arbeidsmigranten
Ook zijn er interviews met betrokken partijen en met
vastgesteld en heeft aanbevelingen aan Rijk,
vakinhoudelijk betrokken collega’s geweest. Met deze
werkgevers en gemeenten gedaan om dit aan te
aanpak is de opgave in beeld gebracht, zijn ambities gesteld en maatregelen bepaald. Het concept-beleid is,
1. Huisvestingsplekken is iets anders dan woningen. Het
voor het ter vaststelling in de gemeente is behandeld,
gaat om verblijfsplekken voor werknemers die hier tijdelijk
ter consultatie voorgelegd aan verschillende externe
verblijven. Zie voor meer cijfers en prognoses: Onderzoek
partijen.
woonopgave internationale werknemers in Noord-Limburg (Companen/Decisio, november 2022).
10
Inleiding
Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt voor elk van de zes sporen
Op verschillende plekken in dit beleid staan gekleurde
aangegeven wat de gemeente Venray met het integraal
tekstblokken. De roze blokken zijn informerend en
beleid wil bereiken. In hoofdstuk 3 beschrijven we de
geven achtergrondinformatie over definities, wetten of
bijbehorende beleidskeuzes per spoor. In hoofdstuk 4
normen. De groene blokken geven aan welke kaders we
is uitgewerkt hoe de regionale aanpak en dit beleid in
hanteren voor de uitvoering van dit beleid: wat gaan
elkaar grijpen.
we doen of waar toetsen we op. Gelijktijdig met dit beleid wordt een uitvoeringsagenda vastgesteld, waarin de benodigde capaciteit en middelen inzichtelijk worden gemaakt.
11
Gewoon zoals het hoort
2. Integraal beleid: zes sporen 1. Begrip en draagvlak 6. Uitvoerbaar
5. Veilig en ordentelijk
2. Dekkende registratie
Internationale werknemers Gewoon zoals het hoort 4. Sociaal en maatschappelijk verbonden
3. Goede en voldoende huisvesting
Dit beleid is gebaseerd op zes sporen. Per spoor willen we het volgende bereiken: 1. Begrip en draagvlak - Vergroten begrip van en draagvlak voor
huisvestingslocaties (anders dan in reguliere
internationale werknemers;
woningen).
- Omwonenden vroegtijdig betrekken bij de ontwikkeling van huisvestingslocaties en bij het
4. Sociaal en maatschappelijk verbonden
oplossen van (mogelijke) knelpunten;
- Internationale werknemers voelen zich thuis
- Zorgen dat huisvesters goed aanspreekbaar en
en kunnen zich ontwikkelen. Dat draagt bij aan
bereikbaar zijn voor omwonenden en instanties.
hun eigen welzijn en aan een het oplossen van knelpunten op de arbeidsmarkt, nu en in de
2. Dekkende registratie
toekomst.
- Goede en actuele registratie van internationale
- Integratie op maat. Vergroten van
werknemers.
integratiemogelijkheden voor internationale werknemers die hier langer dan drie jaar willen
3. Goede en voldoende huisvesting
blijven. Iedereen moet zich Venraynaar kunnen
- Voldoende verblijfsplekken en woningen voor
voelen;
arbeidsmigranten, zonder dat dit leidt tot een
- Internationale werknemers zijn zelfredzaam en goed
aanzuigende werking;
geïnformeerd. Hiermee gaan we uitbuiting tegen.
- Fatsoenlijke, menswaardige huisvesting voor internationale werknemers, zonder verdringing van
5. Veilig en ordentelijk
andere woningzoekenden;
- Inwoners kunnen veilig en gezond leven;
- Goede leef- en omgevingskwaliteit in wijken en
- Overtredingen en overlastsituaties worden
dorpen;
aangepakt;
- Alternatieven bieden voor huisvesting in de wijken
- (Complexe) misstanden en overlastsituaties worden
en dorpen;
in regionaal verband bestreden.
- Werkgevers organiseren voldoende huisvesting voor 6. Uitvoerbaar
de bij hen werkzame arbeidsmigranten. - Inwoners worden via een goede omgevingsdialoog
- We hebben helder en transparant beleid, voorzien
betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe
van voldoende capaciteit en middelen.
12
Uitwerking per spoor
3. Uitwerking per spoor De gemeente informeert inwoners over belang en beleid en betrekt omwonenden bij nieuwe plannen
1. Begrip en draagvlak
Gemeente heeft een vast aanspreekpunt
Huisvesters zorgen voor aanspreekpunt voor omwonenden, gemeente en instanties
Spoor 1: Begrip en draagvlak Bijna iedereen vindt dat we de medemensen die een
er in het land veel goede voorbeelden zijn. Daarom
bijdrage leveren aan de economie netjes moeten
willen we bij alle betrokkenen (omwonenden, bedrijven
behandelen. Maar als de huisvesting bij mensen om
en bedrijfscollectieven, de gemeente zelf) aandacht
de hoek plaatsvindt, ontstaat er toch een gevoel van
besteden aan de juiste beeldvorming om draagvlak te
onbehagen. Dat komt ook doordat men in de media
creëren en behouden.
vooral negatieve berichten leest. Het gaat zelden over het gros van de ruim een half miljoen arbeidsmigranten
Een goede relatie tussen internationale werknemers,
in Nederland, of de 6000 in Venray, die hard werken
huisvesters en omwonenden maakt het mogelijk snel
en een normaal bestaan leiden. Ook valt op dat
contact te hebben bij eventuele klachten, overlast of
veel huisvesting in de wijken gewoon ontstaat en
calamiteiten. Dit draagt sterk bij aan de leefkwaliteit
dat grotere huisvestingslocaties veel weerstand
van de omgeving. Daarom is het belangrijk dat
oproepen. Terwijl juist die grotere locaties met nette
iedereen met vragen of meldingen terecht kan bij zowel
voorzieningen vaak nauwelijks tot overlast leiden en
de gemeente, als bij degenen die de locaties verhuren.
HOE WI LL E N W E DI T BE R E I KE N •
De gemeente informeert inwoners over het belang van en beleid met betrekking tot internationale werknemers: -
De gemeente communiceert regelmatig en proactief via de reguliere kanalen over dit beleid, de uitvoeringsagenda en nieuwe huisvestingsplannen;
-
Het beleid en de achtergronddocumenten zijn via de gemeentelijke website beschikbaar;
-
De gemeente nodigt dorpsplatformen, verenigingen, vertegenwoordigers van internationale werknemers en betreffende verhuurders eenmaal per jaar uit om de stand van zaken rondom internationale werknemers te bespreken.
•
De gemeente heeft een vast aanspreekpunt dat telefonisch en digitaal goed bereikbaar is en zorgt voor een snelle en duidelijke reactie op vragen en meldingen.
•
Huisvesters zorgen voor een goed bereikbaar aanspreekpunt voor omwonenden, gemeente en instanties. Bij locaties met meer dan 100 plekken zorgt de verhuurder ervoor dat er altijd (24/7) een aanspreekpunt bereikbaar is en tijdens kantooruren ook fysiek aanwezig. Op locaties met minder dan 100 plekken geldt ook de eis van 24/7-bereikbaarheid van een aanspreekpunt, maar deze hoeft niet permanent op de locatie zelf aanwezig te zijn. Dat maakt het mogelijk de aanspreekbaarheid voor meerdere kleinere locaties te combineren.
13
Gewoon zoals het hoort
Spoor 2: Dekkende registratie
Internationale werknemers worden
2. Dekkende registratie
ingeschreven in BRP of digitaal nachtregister
Venray en haar werkgevers organiseren centrale inschrijfmogelijkheid
Een goede registratie van internationale werknemers,
Ook als internationale werknemers op een adres
met name van arbeidsmigranten, is al lange tijd een
verblijven waar dit volgens het bestemmingsplan niet
probleem. Arbeidsmigranten worden ingeschreven als
mag, schrijven we hen toch in. Juist op niet-toegestane
niet-ingezetenen in de Basisregistratie Personen (BRP),
locaties is het risico van misstanden immers groter.
het Register Niet-Ingezetenen (RNI). Bij inschrijving in
Daarom willen we ook, of juist, zicht houden op wie op
de BRP als niet-ingezetene krijgen arbeidsmigranten
die locaties verblijven.
een Burgerservicenummer (BSN). Naast een kleine set
Voor het doorvoeren van deze aanpak maken we
persoonsgegevens, wordt ook het woonadres van de
voldoende capaciteit vrij. We monitoren de voortgang
arbeidsmigrant in het buitenland geregistreerd. Het
en bepalen jaarlijks of op- dan wel afschaling nodig is.
verblijfadres in Nederland niet. Het is onbekend op welk adres de arbeidsmigrant in Nederland verblijft. Een juiste registratie is een voorwaarde om zaken als uitbuiting, fraude en andere misstanden terug te dringen. Het verblijfadres en contactgegevens moeten worden geregistreerd en er moeten maatregelen worden genomen om verkeerde of niet-actuele inschrijving tegen te gaan. De gemeente Venray wil mensen actief inschrijven en daarbij ook contactgegevens en verblijfadres registreren. Verblijfaanbieders die nachtverblijf bieden aan personen die niet in de BRP zijn opgenomen, zijn (wettelijk) verplicht een nachtregister bij te houden. Op basis hiervan wordt ook verblijfsbelasting geheven. Venray voert per 2024 een digitaal nachtregister in. Alle verblijfaanbieders die (tijdelijke) huisvesting bieden aan toeristen, recreanten of internationale werknemers zijn verplicht om in dit digitaal nachtregister gegevens van die personen op te nemen. Het nachtregister is bedoeld om in het kader van veiligheid in beeld te hebben wie waar wanneer verblijft. In regionaal verband zetten we ons in om contact- en verblijfgegevens ook op te nemen in het RNI (waarvan in onze regio een loket in Venlo zit). Via de VNG pleiten we ervoor dat als het verblijfsadres in de RNI wordt geregistreerd, de arbeidsmigrant wordt meegeteld in het gemeentefonds.
Op deze manier worden de kosten die de gemeente voor arbeidsmigranten maakt deels gecompenseerd.
14
Uitwerking per spoor
HOE WI LL E N W E DI T BE R E I KE N
Groepsgewijze inschrijving In overleg met huisvesters organiseert de gemeente
•
•
•
De gemeente Venray vraagt huisvesters
regelmatig bijeenkomsten waar internationale
en werkgevers actief om internationale
werknemers zich kunnen inschrijven. De gemeente
werknemers bij vestiging of vertrek te
vraagt huisvesters, uitzendbureaus en werkgevers
stimuleren deze wijziging door te geven aan
inschrijfformulieren aan internationale werknemers
de gemeente.
te overhandigen en toe te zien op tijdige en goede
Huisvesters zijn verplicht internationale
invulling. Op afgesproken momenten bezoekt de
werknemers die niet voldoen aan de vereisten
gemeente de bedrijven of uitzendbureaus, waarbij zij
om ingeschreven te worden in de BRP in het
zelf moeten zorgen voor een goede ontvangstruimte
Digitaal Nachtregister te registreren.
en tolken. De gemeente schrijft dan op locatie groepen
De gemeente Venray maakt groepsgewijze
internationale werknemers in.
inschrijving in het BRP mogelijk en vraagt
•
huisvesters en werkgevers van internationale
De gemeente organiseert ook momenten voor
werknemers hier actief aan mee te werken.
groepsgewijze inschrijving in het gemeentehuis.
De gemeente Venray maakt afspraken met
Huisvesters, uitzendbureaus en werkgevers zien
werkgevers over een werkwijze, waarbij de
toe op het aanleveren van informatie aan en door
internationaal werknemers moeten voldoen
internationale werknemers en op daadwerkelijke
aan de wettelijke verplichting tot het doen
deelname aan de groepsinschrijving.
van aangifte van adreswijziging (emigratie of ander adres in Nederland) om daarmee de actualiteit van de gegevens in de BRP te garanderen.
15
Gewoon zoals het hoort
Spoor 3: Goede en voldoende huisvesting
1500 extra huisvestingsplekken tot 2027, op keurige
Locatie- en kwaliteitsvoorwaarden:
wooncampussen
- aanvaardbaar woon- en leefklimaat - SNF-normen - omgevingsdialoog
3. Goede en voldoende huisvesting
Initiatief bij de markt; actieve
- werkgeversverantwoordelijkheid
rol gemeente
- sociaal beheer - past in omgeving - grootschalig bij werkgebieden of op VAL’s - niet meer in recreatiegebied
Geen nieuwe grootschalige
- 20 plekken bij agrarisch bedrijf
bedrijven die de schaarse
- inperken verkamering
ruimte innemen én afhankelijk zijn van arbeidsmigratie Reguliere woningbehoefte opnemen in woningbouwprogrammering Werkgevers verantwoordelijk voor huisvesting
1500 extra plekken op wooncampussen Om de woon-werkbalans voor arbeidsmigranten op
beheer mogelijk, alsmede de mogelijkheid algemene
orde te brengen, wil de gemeente Venray tot 2027 de
voorzieningen (sport, recreatie, medisch, winkeltje)
realisatie van 1500 huisvestingsplekken ten behoeve
op locatie te realiseren. Dat vergroot de leef- en
van logies mogelijk maken. Als de prognoses daar
verblijfskwaliteit voor internationale werknemers en
in 2025 nog aanleiding toe geven, worden voor de
vermindert overlast voor de omgeving;
periode 2027-2030 aanvullende doelen gesteld. Als
- Versnippering van de huisvesting over de hele
deze huisvestingsplekken worden gerealiseerd, draagt
gemeente wordt voorkomen. Daardoor is er sprake
de gemeente Venray bij aan het terugdringen van
van een efficiënter ruimtegebruik en beperken we de
een waterbedeffect, waarbij werknemers uit Venray
huisvestingsdruk op andere locaties;
huisvesting vinden in omliggende gemeenten in de
- Ervaringen op verschillende andere plekken leren
regio of over de grens. Andere gemeenten in Noord-
dat campussen voor alle partijen (internationaal
Limburg kennen al een redelijke balans tussen het
werknemers, omwonenden, instanties, huisvesters
aantal in de gemeente werkzame en in de gemeente
en bedrijven) positieve effecten hebben;
woonachtige arbeidsmigranten, of zijn al bezig met
- De exploitatie van grote locaties (vanaf 100) is
het realiseren van meer huisvesting om deze balans te
makkelijker rond te krijgen.
verbeteren. De campussen kunnen zowel aan de rand van of nabij De gemeente Venray wil hiertoe – naast huisvesting bij
bedrijventerreinen liggen, als in vrijkomende agrarische
ondernemers en op bestaande locaties - de komende
bebouwing.
jaren enkele grote, nette campussen met een omvang van 100 tot 750 bedden mogelijk maken. Naar het
Initiatiefnemers die grote locaties (100 tot 750 plekken)
voorbeeld van verschillende soortgelijke campussen
willen ontwikkelen, ervaren in de praktijk dat het zeer
elders in Nederland. De redenen om hiervoor te kiezen
lastig is hiervoor geschikte locaties te vinden. Vanwege
zijn:
het economische, ruimtelijke en sociale belang van
- Hiermee kan snel in een fors deel van de behoefte
goede huisvesting voor internationale werknemers,
worden voorzien;
wil de gemeente waar nodig een actievere rol spelen
- Op grotere locaties (vanaf 100) is permanent sociaal
in het vinden van een goede locatie. Een goede
16
omgevingsdialoog, waarin alle belangen evenwichtig
voldoende mensen te vinden zijn. In samenwerking
aan bod komen, kan in dit geval gebaat zijn bij een
met de andere gemeenten en de provincie agendeert
leidende rol van de gemeente. Daarom willen we het
de gemeente Venray dit ook als bespreekpunt in het
voortouw nemen bij het zoeken van locaties waar
Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo.
grootschalige ontwikkelingen mogelijk zijn. Als er al
Bij de ontwikkeling van bedrijventerrein Smakterheide-
initiatiefnemers zijn die een dergelijke locatie willen
Noord en bij toekomstige andere plannen voor
ontwikkelen, worden deze hierbij betrokken. Vanaf
bedrijventerreinen, wil de gemeente de mogelijkheid
het moment dat de locaties zijn vastgesteld, ligt de
onderzoeken om ruimte voor huisvesting in de
verantwoordelijkheid voor de planontwikkeling en dus
ruimtelijke plannen op te nemen.
ook de verdere omgevingsdialoog bij de initiatiefnemer. Werkgevers verantwoordelijk voor huisvesting Initiatief bij de markt, actievere rol gemeente
Werkgevers en uitzenders zijn verantwoordelijk voor
Het initiatief om huisvestingslocaties te realiseren ligt
het regelen van voldoende en binnen de normen
bij de markt. Bij de ontwikkeling van grootschalige
passende huisvesting voor hun internationaal
locaties stelt de gemeente per project een projectleider
werknemers die hier tijdelijk verblijven.
aan, die als intermediair tussen de partijen optreedt,
Voor bedrijven die zich hier vestigen, onderzoekt de
afspraken met initiatiefnemers over hun bijdrage in de
gemeente in overleg met de regiogemeenten en met
plankosten maakt en de inzet vanuit de gemeente bij
het bedrijfsleven de mogelijkheid tot het invoeren van
de communicatie met de omgeving.
een huisvestingseffectrapportage (h.e.r.). Deze brengt in beeld wat de verwachte vraag is naar verblijfs- en
Geen nieuwe grootschalige logistieke bedrijven
woonruimten voor medewerkers van nieuwe of uit te
Bij de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen,
breiden bedrijven, of bij de ontwikkeling van nieuwe
wordt geen ruimte meer opgenomen voor grote
bedrijventerreinen. Op grond van deze h.e.r. kan de
kavels ten behoeve van grootschalige logistiek. Reden
gemeente dan in haar ruimtelijk- en woonbeleid plek
hiervoor is dat dit soort bedrijven veel (schaarse)
bieden aan deze verwachte vraag en kunnen bedrijven
ruimte gebruiken voor relatief weinig werkgelegenheid
aangeven hoe zij zullen zorgdragen voor voldoende
per hectare, waarvoor bovendien niet of nauwelijks
verblijfslocaties voor hun internationale werknemers.
17
Gewoon zoals het hoort
Om initiatiefnemers voldoende zekerheid voor een
Venray werkt in principe mee aan huisvestingslocaties
haalbare exploitatie te bieden, zoekt de gemeente in
waar op basis van logies of kamerverhuur internationale
principe naar locaties die blijvend beschikbaar zijn. En
werknemers worden gehuisvest. Huisvesting is onder
waar dat niet haalbaar is, naar locaties die minstens 15
voorwaarden toegestaan in agrarische gebieden,
jaar gebruikt kunnen worden.
werkgebieden en woongebieden2. Het is niet toegestaan in natuurgebieden.
Reguliere woningbehoefte wordt structureel opgenomen in de planning
De locaties moeten passen in de ruimtelijke structuur,
Internationale werknemers die zich permanent willen
andere functies in het gebied niet hinderen en voldoen
vestigen, kunnen in reguliere woningen wonen. De
aan de hierna genoemde voorwaarden.
huisvestingsvraag die daarmee samenhangt nemen we structureel op in de woningbouw-programmering.
Voor de huisvesting gelden verschillende locatieen kwaliteitsvoorwaarden. Naast algemene
Locatie- en kwaliteitsvoorwaarden aan
voorwaarden die voor alle situaties gelden, zijn er ook
huisvestingslocaties: ja, mits….
specifieke voorwaarden voor een aantal vormen van
De gemeente Venray hanteert bij de huisvesting van
huisvestingslocaties.
internationale werknemers een “ja, mits…”-benadering. Huisvesting is in principe mogelijk, mits het aan een aantal kwaliteits- en locatievoorwaarden voldoet. Kaart: gebiedsindeling gemeente Venray
agrarische gebieden natuurgebieden werkgebieden woongebieden
2. Deze kaart is conform de kaart in de Omgevingsvisie, met de volgende uitzondering: In de Omgevingsvisie is “Centrum Venray” als apart gebied op de kaart opgenomen. Voor het beleid internationale werknemers is dat onderscheid niet relevant, en valt het centrum onder dezelfde regels als woongebieden.
18
Uitwerking per spoor
AFWEGI NG SKA DE R H UI SV E ST I NG I N T E R N ATI O N AL E W E R K N E M E R S Algemene randvoorwaarden •
Er moet sprake zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor de internationale werknemers en voor omwonenden;
•
Past qua maat en schaal bij de omgeving;
•
Afgestemd met omgeving (omgevingsdialoog);
•
De huisvesting voldoet minimaal aan de SNF-normen;
•
Beheerder is bekend en bereikbaar voor huurders, omgeving en gemeente;
•
Permanente aanwezigheid beheerder (24/7) op locaties met meer dan 100 huisvestingsplekken. Permanente bereikbaarheid beheerder op kleinere locaties (beheer van meerdere locaties mag worden gecombineerd);
•
Voldoende parkeerruimte;
•
Plannen houden rekening met het ruimtelijk beleid van Rijk en provincie.
Huisvesting in woningen (niet zijnde bedrijfswoningen) binnen en buiten bebouwde kom •
Alleen toegestaan in woningen, niet in bijgebouwen;
•
Maximaal vier personen die niet tot een gezamenlijk huishouden behoren;
•
De afstand tussen locaties met een woon- of logiesbestemming (ten behoeve van verhuur) waar huurders worden gehuisvest moet binnen de bebouwde kom minimaal 50 en buiten de bebouwde kom minimaal 200 meter bedragen, hemelsbreed gemeten tussen bestemmingsvlakken van woonbestemmingen.
Huisvesting in bedrijfswoningen •
Maximaal aantal personen werkzaam bij het bijbehorende bedrijf per woning gebaseerd op SNF-normen met een maximum van 20 personen per woning.
Huisvesting bij (agrarische) bedrijven •
Toegestaan bij bedrijven waar ook bedrijfswoningen zijn toegestaan;
•
Maximaal 20 plekken;
•
Groter dan 20 tot maximaal 100 is alleen mogelijk indien deze internationale werknemers benodigd zijn voor de eigen bedrijfsvoering, aan te tonen middels een advies van een externe adviescommissie. Als een bedrijf meerdere werklocaties heeft, mag de huisvesting voor deze werknemers op één locatie gerealiseerd worden;
•
Bedrijfsvoering van omliggende bedrijven wordt niet gehinderd;
•
Realisatie binnen het bouwvlak of direct daaraan grenzend;
•
Als de locatie een gedeelte van het jaar niet benut wordt voor de huisvesting van eigen medewerkers, mag deze benut worden door derden. De initiatiefnemer geeft bij de vergunningaanvraag aan hoe lang het seizoen loopt. Daarbuiten is huisvesting van werknemers van derden toegestaan;
•
Voldoende parkeerruimte op eigen terrein;
•
De huisvesting stopt als de agrarische activiteiten worden beëindigd.
Huisvesting bij (agrarische) bedrijven tijdens piekmomenten •
Maximaal 40 plekken;
•
Maximaal zes maanden per jaar;
•
Bedrijfsvoering van omliggende bedrijven wordt niet gehinderd;
•
Tijdelijke woonunits die voldoen aan SNF-norm;
•
De tijdelijke units worden na gebruik verwijderd;
•
Voldoende parkeerruimte op eigen terrein.
Huisvesting op of nabij werkgebieden zoals bedoeld in de Omgevingsvisie •
Toegestaan aan de randen van de werkgebieden of direct aangrenzend, mits de bedrijfsvoering van omliggende bedrijven niet wordt gehinderd.
19
Gewoon zoals het hoort
AFWEGI NG SKA DE R H UI SV E ST I NG I N T E R N ATI O N AL E W E R K N E M E R S Huisvesting grootschalige locaties (tot 750 plekken), niet zijnde vrijkomende agrarische locaties •
Zoekgebieden voor deze locaties liggen aan de randen van werkgebieden of direct daaraan grenzend;
•
Tenminste 80% van beoogde huurders werkt in een straal van 35 kilometer rondom de locatie;
•
Bedrijfsvoering van omliggende bedrijven wordt niet gehinderd;
•
Er worden voldoende voorzieningen op het terrein gerealiseerd (sport, ontmoeting, medisch, sociaal beheer, kleine winkelvoorziening als de locatie meer dan twee kilometer van een winkel ligt);
•
Voldoende parkeerruimte op eigen terrein.
Huisvesting in vrijkomende agrarische locaties (tot 400 plekken) •
Na opheffen agrarisch bedrijf op de voor huisvesting in te richten locatie;
•
Tenminste 80% van beoogde huurders werkt in een straal van 35 kilometer rondom de locatie.
•
Bedrijfsvoering van omliggende bedrijven wordt niet gehinderd;
•
Voldoende parkeerruimte op eigen terrein;
•
Indien meer dan 100 plaatsen: er worden voldoende voorzieningen op het terrein gerealiseerd (sport, ontmoeting, medisch, sociaal beheer, kleine winkelvoorziening als de locatie meer dan twee kilometer van een winkel ligt);
•
De locatie ligt bij voorkeur binnen een straal van twee kilometer rond de kernen; solitaire locaties zijn afweegbaar, mits goed ontsloten;
•
Bij nieuw- of verbouw worden per saldo geen extra m3 gerealiseerd;
•
Niet-functionele opstallen worden volledig gesloopt.
Huisvesting recreatieparken •
Niet toegestaan (met uitzondering van bestaande vergunningen/afspraken)
Zie bijlage 1 voor de toelichting op bovenstaand afwegingskader.
20
Uitwerking per spoor
Spoor 4: Sociaal en maatschappelijk verbonden Investeren in kwaliteit van werk en in mensen die hier al zijn
4. Sociaal en maatschappelijk verbonden
Internationale werknemers zijn weerbaar en in staat deel te nemen aan de maatschappij
Versterken wederzijds begrip en overleg door stimuleren ontmoetingen
De gemeente Venray richt zich op de ontwikkeling
Inwoners voelen zich thuis en welkom en zijn in staat
van brede welvaart. Brede welvaart omvat naast
zich sociaal en maatschappelijk te verbinden met
economische groei ook gezondheid, geluk, veiligheid
hun omgeving. Dit vraagt om een wederkerige relatie
en goede huisvesting van iedereen die hier woont
tussen inwoners, bedrijven en organisaties enerzijds en
en werkt. Voor internationale werknemers die
nieuwkomers anderzijds.
langer dan drie jaar hier willen blijven, zijn goede ontwikkelmogelijkheden, beheersing van de
Bij zich thuis voelen, hoort ook dat mensen een
Nederlandse taal en kennis van de regels en cultuur
goed toekomstperspectief hebben en zich kunnen
belangrijk.
ontwikkelen in hun werk. Zowel voor de werknemer als voor de werkgever is dit ook belangrijk omdat zo de kwaliteit van de beroepsbevolking blijft aansluiten op de (steeds hogere en complexere) aard van het werk. Gezien de huidige en toekomstige krapte op de arbeidsmarkt in met name midden-beroepen in de zorg, techniek, bouw en ICT, is het wenselijk dat werknemers die er al zijn, worden vastgehouden en de kans krijgen zich door te ontwikkelen. Een fijne leef- en werkomgeving waarin brede welvaart goed tot zijn recht komt, draagt ook bij aan het aantrekkelijk maken en houden van de gemeente Venray voor toekomstige internationale werknemers. Dit is niet alleen belangrijk vanwege de al bestaande tekorten aan werknemers, maar ook om een goede positie te houden in de internationale concurrentieslag om toekomstige werknemers. Landen om ons heen worden steeds aantrekkelijker voor hen en Nederland raakt juist achterop. Belangrijke rol voor werkgevers en uitleners De gemeente Venray vindt dat bedrijven verantwoordelijk zijn voor een goede huisvesting van hun internationale werknemers (of inleenkrachten) binnen een straal van 35 kilometer van het bedrijf, voor een goede sociale begeleiding en voor het
21
Gewoon zoals het hoort
HOE WI L LE N W E D I T BE R E I KE N? •
Venray zet zich in regionaal verband in voor een convenant Goed Werkgeverschap;
•
De weerbaarheid en integratie van internationale werknemers wordt versterkt door goede en meertalige informatievoorziening, onder meer via de MyInfo app. Deze wordt op landelijk niveau automatisch beheerd en op lokaal niveau gevuld met zowel landelijke, regionale als lokale informatie. Hiernaast neemt Venray deel aan het regionale Informatiepunt in Meterik (gemeente Horst aan de Maas);
•
We organiseren geen op internationale doelgroepen gericht zorg- en welzijnswerk, maar informeren internationale medewerkers gericht over de mogelijkheden van de bestaande mogelijkheden die voor iedereen toegankelijk zijn;
•
Specifieke voorzieningen als maatschappelijke opvang of gezondheidszorg of onderwijs in eigen taal organiseren we goed op regionaal niveau;
•
Zie bij spoor 1 voor stimuleren ontmoetingen.
actief bijdragen aan hun inschrijving in het BRP. Om
En: wat doen we niet?
werknemers niet in een te afhankelijke positie te
Er zijn op dit thema onderwerpen waarvan het
plaatsen, moeten arbeids- en huisvestingscontract
effect lokaal en regionaal zichtbaar is, maar waar
gescheiden zijn. Daarnaast onderkent Venray het
vooral landelijk beleid of landelijke interventies
belang van goed werkgeverschap om arbeidskrachten
nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan de aanpak van
aan bedrijven, maar ook aan Nederland te binden.
detacheringsbureaus die de grenzen van de regels
We zetten ons daarom in regionaal verband in om
opzoeken, de (her)invoering van een certificering van
tot een convenant te komen, waarin werkgevers,
uitzend- en detacheringsbureaus, partnerschappen
huisvesters, internationale werknemers en gemeenten
met “zendende landen” met betrekking tot gerichte
afspraken maken over informatievoorziening, in- en
werving en opleiding of de invoering van een vorm van
uitschrijving in BRP, taalonderwijs, ontwikkel- en
burgerberaad over de toekomst van (arbeids)migratie.
doorgroeimogelijkheden en goede huisvesting.
Op dit vlak zijn naar aanleiding van de commissie Roemer en vanwege de toegenomen aandacht voor migratie in de breedte, al verschillende (landelijke) interventies in voorbereiding. Omdat de gemeente hier geen directe invloed op heeft, gaan we hier in dit beleid niet verder op in. Wel zullen we, zowel lokaal als in regionaal verband, de ontwikkelingen nauwgezet volgen en, als daar aanleiding toe is, dit beleid of de uitvoeringsagenda daarop aanpassen.
22
Uitwerking per spoor
Spoor 5: Veilig en ordentelijk Wet goed verhuurderschap - meldpunt - handhaving algemene normen - verhuurvergunning arbeidsmigranten
5. Veilig en ordentelijk
Regionaal Toezicht & handhaving op arbeidsuitbuiting, ondermijning en fraude
Regionale aanpak maatschappelijke opvang
Lokale handhavingsagenda
Goed toezicht en handhaving zijn essentieel om
Zonder handhaving verliest het beleid aan
naleving van de regelgeving te bevorderen en
effectiviteit en daarmee aan waarde. Dat geldt zowel
misstanden tegen te gaan. Om arbeidsmigranten beter
voor de vergunningsgebonden als voor de niet-
te beschermen tegen misstanden en om een gelijk
vergunningsgebonden handhaving. Het gaat daarbij
speelveld voor ondernemers te creëren, is handhaving
onder meer om vragen als: hoe voorkom je illegale of
een belangrijk instrument.
ongewenste bewoning of overlast doordat mensen hun
Als huisvesters die de regels negeren daarmee
vuilniszakken op de verkeerde dagen buiten zetten?
wegkomen, verkleint dat bij anderen het draagvlak om
Of hoe zorg je dat er goed geparkeerd wordt? Juist
te investeren in fatsoenlijke huisvesting. Voldoende
om draagvlak te waarborgen, is op die punten goede
handhaving is belangrijk om dit te doorbreken.
handhaving nodig.
23
Gewoon zoals het hoort
Voor goede handhaving is het óók nodig dat er
illegaliteit pakken we in regionaal verband op via de
voldoende huisvesting beschikbaar is. Zolang er
samenwerking in het RIEC (Regionaal informatie- en
onvoldoende nieuwe locaties zijn, komen de huurders
expertisecentrum).
op straat terecht of worden genoodzaakt te verhuizen naar andere slechte locaties. In het in 2024 vast te
Wet goed verhuurderschap
stellen nalevingsbeleid en de jaarlijks te actualiseren
Venray benut de mogelijkheden die de Wet goed
handhavingsagenda internationale werknemers houden
verhuurderschap (Wgv) biedt om toezicht en
we hier rekening mee. Daarnaast willen we in het
handhaving op de huisvesting van internationale
convenant Goed Werkgeverschap (zie spoor 4) ook
werknemers te versterken, om ongewenste vormen
met grote huisvesters afspreken dat zij een beperkt
en locaties van huisvesting aan te pakken en om de
aantal plaatsen beschikbaar houden voor noodopvang
huurder te beschermen. Om de meldingsbereidheid
van huurders, die bij het handhaven van schrijnende
van arbeidsmigranten te vergroten, worden ze in
situaties op straat dreigen te komen.
meerdere talen over dit meldpunt geïnformeerd. Naast het Nederlands en Engels gebeurt dit ook in het Pools,
Het is belangrijk de handhavingsagenda zoveel
Bulgaars, Roemeens en Spaans.
mogelijk regionaal af te stemmen, om een waterbedeffect te voorkomen wanneer de ene gemeente
In overleg met de regiogemeenten onderzoekt Venray
strenger controleert en handhaaft dan de andere. De
of de Verhuurvergunning arbeidsmigranten kan worden
handhavingsagenda sluit aan op het nalevingsbeleid.
ingevoerd. Daarbij wil de gemeente ook onderzoeken of het werken met geaccrediteerde verhuurdersplatforms
Handhaving van aspecten van bouw- en woningtoezicht
kan bijdragen aan zowel een betere naleving van
en veiligheid organiseren we lokaal, de aanpak
de regels, als een lagere administratieve druk voor
van zaken als slecht werkgeverschap, uitbuiting en
bedrijven en de gemeente.
TOELI CHT I NG : A LG E ME NE R E G E LS W E T G O E D VE R HU U RD E RS C HAP De Wet goed verhuurderschap stelt zeven algemene regels waaraan de verhuurder of verhuurbemiddelaar zich moet houden. Deze gelden vanzelfsprekend ook in Venray. De verhuurder/verhuurbemiddelaar: -
heeft een werkwijze om woondiscriminatie te voorkomen;
-
mag de huurder niet intimideren;
-
mag maximaal twee maanden kale huur aan borg vragen;
-
legt alle afspraken met de huurder schriftelijk vast;
-
geeft de huurder informatie over de algemene rechten en plichten; hieronder valt ook de zorgplicht van de huisvester voor in- en uitschrijving van werknemers in de BRP of het RNI.
-
mag geen onredelijke servicekosten vragen;
-
houdt zich aan extra regels bij verhuur aan een arbeidsmigrant, namelijk:
-
legt de huurovereenkomst los van de arbeidsovereenkomst vast
-
biedt de informatie over de algemene rechten en plichten van de huurder aan in een taal die de arbeidsmigrant begrijpt of waar hij de voorkeur aan geeft
-
heeft een verhuurvergunning als de gemeente die verplicht.
Als de verhuurder/verhuurbemiddelaar zich niet aan een van deze regels houdt, kan de gemeente sancties opleggen. Voor verdere toelichting op de Wet goed verhuurderschap zie: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/woning-verhuren/vraag-en-antwoord/nieuwe-regels-voorverhuurders-en-verhuurbemiddelaars-1-juli-2023
24
Uitwerking per spoor
Lokale samenwerking bij toezicht en handhaving
Regionale samenwerking bij toezicht en
Inwoners, bedrijven en internationale werknemers
handhaving
kunnen bij het meldpunt Goed Verhuurderschap en
Op provinciale schaal werkt de gemeente Venray samen
de MyInfo app terecht met vragen en om overlast
met andere gemeenten, de provincie, het openbaar
of misstanden te melden. De gemeente zorgt, in
ministerie, de politie/AVIM3, douane, belastingdienst,
samenwerking met betrokken organisaties, voor een
FIOD, arbeidsinspectie, marechaussee, IND, UWV en de
juiste opvolging en informeert de melder over de
voedsel- en warenautoriteit onder het RIEC-convenant.
resultaten van de controle voor zover passend binnen
Met die partners worden misstanden op het gebied van
de (privacy)wet- en regelgeving.
onder meer arbeidsuitbuiting aangepakt (dadergericht
Overlastsituaties pakt de gemeente samen met
met regierol voor ketenregisseur mensenhandel van
bewoners, ondernemers en netwerkpartners aan.
het RIEC). Daarnaast organiseert en coördineert de
Zie voor een toelichting op de werkwijze:
zorgcoördinator mensenhandel, onder de vlag van
https://www.beleidvenray.nl/vthbeleid/ en
het Zorg- en Veiligheidshuis Noord-Limburg, zorg
https://www.beleidvenray.nl/vthbeleid/images/
en begeleiding voor slachtoffers van mensenhandel.
Infographic-Visie-Toezicht-en-Handhaving.jpg
Dit in afstemming met de lokale (gemeentelijke) aandachtsfunctionaris mensenhandel. Ook wordt er onder regie van het Zorg- en Veiligheidshuis een regionale aanpak ontwikkeld op de doelgroep
MyInfoApp
‘uitvallers’, zijnde internationale werknemers die om
Via de MyInfoApp is in 16 talen
uiteenlopende redenen dakloos zijn geworden.
informatie beschikbaar over wonen, werken en leven in Nederland, plus gerichte informatie over Venray. Zie voor de informatie: www.myinfoapp.nl/venray of open de app via deze QR-code:
3. Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel
HOE WI L LE N W E D I T BE R E I KE N? •
Verhuurders dienen te voldoen aan de algemene normen van de Wet goed verhuurderschap (Wgv); de gemeente zorgt voor afdoende toezicht en handhaving;
•
Per 1 januari 2024 voert Venray een meldpunt in waar inwoners, bedrijven en huurders terecht kunnen met vragen, klachten of overlastmeldingen met betrekking tot huisvesting. De gemeente geeft tijdig en transparant opvolging aan meldingen en vragen. Hiervoor voeren we een online informatiesysteem in. Een overzicht van aanspreekpunten bij de gemeente wordt opgenomen (en frequent geactualiseerd) in de uitvoeringsagenda.
•
Venray onderzoekt samen met de regiogemeenten of invoering van de Verhuurvergunning arbeidsmigranten in het kader van de Wgv nuttig en noodzakelijk is;
•
De gemeente zorgt voor regelmatige en proactieve informatieverstrekking over de regelgeving, toezicht en handhaving. (zie spoor 1);
•
Via de Regionale Aanpak Mensenhandel gaat de gemeente uitbuiting tegen en ontwikkelt een aanpak maatschappelijke zorg, gericht op dakloze internationale werknemers;
•
In een jaarlijks te actualiseren handhavingsagenda internationale werknemers worden capaciteit, prioriteiten en fasering van gerichte inzet bepaald, zowel voor de vergunningsgebonden als voor de niet-vergunningsgebonden handhaving.
25
Gewoon zoals het hoort
Spoor 6: Uitvoerbaar
Voldoende uitvoeringscapaciteit en middelen opnemen in Uitvoeringsagenda
6. Uitvoerbaar Integraal beleidsteam internationale werknemers
Voldoende middelen
Goede interne afstemming
Voldoende uitvoeringscapaciteit vraagt om de juiste
Veel verschillende vakgebieden zijn betrokken bij het
menskracht, competenties en middelen in de hele
beleid Internationale werknemers. Elk vakgebied kent
keten. Daarbij kan worden gedacht aan communicatie
zijn eigen prioriteiten en organisatorische opgaven.
over de beleidskaders of aan een pro-actieve intake
Zonder goede afstemming bestaat het risico dat
van initiatieven en servicegericht werken. Bij complexe
teams langs elkaar heen werken, of dat zaken die in
opgaven/plannen wordt aan de voorkant met de
het ene team hoge prioriteit hebben, in een ander
initiatiefnemer meegedacht, om onverwachte situaties
team minder aandacht krijgen. Daarom is regelmatige
te voorkomen en in te spelen op wensen en behoeften.
interne afstemming door alle betrokken vakgebieden
Het vraagt zeker ook om voldoende toezicht- en
noodzakelijk, onder voorzitterschap van de medewerker
handhavingscapaciteit, om te voorkomen dat het
die er ook verantwoordelijk voor is dat de gemeente
beleid een dode letter wordt en dat gaat rondzingen
een aanspreekpunt voor inwoners, internationale
dat er niet of niet voldoende wordt gehandhaafd. Met
werknemers en bedrijven heeft (zie spoor 1).
toezicht- en handhavingscapaciteit is ook voldoende capaciteit voor de afhandeling en juridische inzet nodig. Een ander thema waar voldoende capaciteit belangrijk HO E W I L L E N W E D I T B E R E I K E N ?
is betreft het aanjagen en goed begeleiden van de ontwikkeling van geschikte grootschalige locaties.
• Niet alles kan tegelijk. Niet alleen is er een grens aan
Het college actualiseert jaarlijks de uitvoeringsagenda internationale
het beschikbare (personele) budget, ook is het in de
werknemers;
praktijk moeilijk om voldoende gekwalificeerd personeel
•
Een Integraal beleidsteam internationale
te vinden. Prioritering en fasering is daarom nodig.
werknemers coördineert de uitvoering van
Dit wordt in de uitvoeringsagenda uitgewerkt. Deze
het beleid.
agenda wordt jaarlijks uiterlijk in mei door het college van burgemeester en wethouders geactualiseerd, zodat wijzigingsvoorstellen met betrekking tot capaciteit en middelen in de kadernota kunnen worden verwerkt.
26
Regionale aanpak
4. Regionale aanpak De gemeente Venray werkt in Noord-Limburgs verband samen met de gemeenten Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Peel en Maas en Venlo. Venray onderschrijft de Bestuursopdracht Internationale Werknemers Noord-Limburg 2023-2026. Het doel van de samenwerking is een op elkaar afgestemde lokale aanpak met daarnaast een regionale aanpak en lobby voor de onderdelen waar dit van toegevoegde waarde is.
Regionale ambitie
Resultaat regionale samenwerking
In 2011 hebben de Noord-Limburgse gemeenten het
Het beoogd resultaat van de bestuursopdracht is:
belang van internationale werknemers al onderschreven
• een regio waar internationale werknemers welkom
in de verklaring van Kerkeböske “Het belang van
zijn en waar internationale werknemers hun weg
arbeidsmigranten”. Arbeidsmigranten zijn welkom in
weten te vinden in de samenleving;
Noord-Limburg:
• een regio die bekend staat om haar proactieve
• Dankzij de arbeidsmigranten kan er veel
aanpak op het thema internationale werknemers én
economische bedrijvigheid en werkgelegenheid in
landelijk geldt als voorbeeldregio;
stand gehouden en verder uitgebreid worden.
• effectieve samenwerking met partners
• De arbeidsmigranten vergroten niet alleen het aantal
(internationale werknemers, werkgevers, uitzenders,
arbeidskrachten, maar ze versterken ook de kwaliteit
huisvesters en overheden) op dit thema.
van de beroepsbevolking (onder arbeidsmigranten zijn vaak goed geschoolde personen aanwezig).
De tabel op de volgende pagina geeft aan hoe de
• Arbeidsmigranten die zich blijvend vestigen, hebben
thema’s van de regionale samenwerking samenhangen
een gunstig effect op de voorziene bevolkingskrimp
met het Venrayse beleid.
en ze hebben een dempend effect op de vergrijzingstendens.
De regionale samenwerking op het gebied van
Deze ambitie staat in de huidige tijd nog steeds
toezicht en handhaving valt buiten het kader van
overeind. Waarbij we ons bewust zijn dat extra inzet
de regionale bestuursopdracht. Op het gebied van
nodig is van alle partijen (werkgevers, uitzenders,
aanpak ondermijning, arbeidsuitbuiting, fraude en
huisvesters en overheden) om de Noord-Limburgse
mensenhandel werkt Venray met de regiogemeenten,
gemeenschappen vitaal te houden gelet op de grote
provincie en andere partijen samen in het RIEC en het
aantallen internationale werknemers die naar onze
zorg- en veiligheidshuis, zoals in dit beleid onder spoor
regio komen.
5 is beschreven. De bijbehorende acties uit het regionale werkprogramma zijn meegenomen in de uitvoeringsagenda.
27
Gewoon zoals het hoort
REGIONALE SAMENWERKING
RAAKVLAKKEN MET VENRAYS BELEID
Samen aan de slag
Spoor 5 Veilig en Ordentelijk
- Oprichten platform voor overleg tussen alle
- Gezamenlijke kennis benutten voor inrichten Wet goed verhuurderschap en verkennen mogelijkheid
betrokken partijen, opstellen gezamenlijke agenda
verhuurvergunning arbeidsmigranten. Spoor 6 Uitvoerbaar - De Venrayse projectleider van het integraal beleidsteam is ook de verantwoordelijk Venrayse deelnemer regionale samenwerking.
Positionering Regio Noord-Limburg en
Spoor 2 Dekkende Registratie
communicatie
- Inzetten om verblijfs- en contactgegevens op te nemen in RNI;
- Gezamenlijke belangenbehartiging/ lobby richting
- Regionale afspraak met werkgevers/uitzenders over
provincie, VNG en Rijk
doorgeven wijzigingen in BRP.
Informeren van internationale werknemers
Spoor 4 Sociaal en maatschappelijk verbonden
- Doorontwikkeling regionaal servicepunt Meterik
- Centraal blijven ontwikkelen en beheren
- Informatie-app
informatievoorziening (MyInfo app, steunpunt
- Informeren tijdens registratie RNI/BRP
Meterik).
- Afstemming en waar mogelijk samen optrekken met betrokken partijen
Sociale integratie in relatie tot de
Spoor 4 Sociaal en maatschappelijk verbonden
maatschappelijke effecten
- Maatschappelijke opvang, gezondheidscentrum
- Proactieve sociale aanpak
internationale werknemers regionaal/centraal
- Taallessen
organiseren.
- Aanpak problematiek overlast/dak- en thuislozen - Rol voor werkgevers, uitzenders en huisvesters
Arbeidsmarktmobiliteit van internationale
Spoor 4 Sociaal en maatschappelijk verbonden
werknemers
- Regionale afspraken met werkgevers, gemeenten, onderwijs: ondernemers bieden ontwikkel-
- Talentontwikkeling internationale werknemers
mogelijkheden en taalles (internationale)
(faciliteren door gemeenten, taak voor werkgevers)
werknemers, verantwoordelijk voor goede huisvesting arbeidsmigranten binnen straal van 35 km van bedrijf; actief meewerken aan goede registratie.
Huisvesting van internationale werknemers
Spoor 3 Goede en voldoende huisvesting
- Iedere gemeente pakt zijn eigen deel in goede
- Venray maakt inhaalslag op basis van gezamenlijke Companen/Decisio-onderzoek uit 2022;
huisvesting
- Onderzoek huisvestingseffectrapportage.
- Onderzoeken huisvestingseffectrapportage
28
Bijlage
Bijlage 1: Toelichting bij het afwegingskader Huisvesting Onder spoor 3, goede en fatsoenlijke huisvesting, zijn
Huisvesting in woningen (niet zijnde
locatie- en kwaliteitsvoorwaarden uitgewerkt. In deze
bedrijfswoningen)
bijlage worden deze waar nodig nader toegelicht.
Onderzoek laat zien dat Nederlanders het liefst in een eengezinswoning met een tuin wonen. Er is veel
Algemene voorwaarden
behoefte aan betaalbare (huur- en koop)woningen .
De algemene voorwaarden gelden voor alle
Betaalbare woningen in deze klasse zijn schaars en
huisvestingslocaties, dus ook voor locaties waarvoor
de woningmarkt staat onder druk. Daarom wil de
in dit beleid geen specifieke nadere voorwaarden zijn
gemeente Venray woningen zoveel mogelijk benutten
uitgewerkt.
voor bewoning door gezinnen. Daarnaast zijn veel wijken ontworpen op bewoning door gezinnen. Als veel
De schaal van de huisvestingslocatie moet goed bij de
huizen worden verkamerd, sluit het aantal mensen dat
omgeving passen. Dit wordt per locatie bepaald en door
gebruik maakt van bijvoorbeeld parkeerplaatsen of
de initiatiefnemer via de omgevingsdialoog ook met de
de inrichting van het openbaar gebied niet meer goed
omgeving afgestemd.
aan op de werkelijke situatie en wordt het risico op woonoverlast groter. Daarom wordt verkamering (het
De SNF-norm is de minimale norm die wordt
verhuren van kamers aan mensen die niet tot hetzelfde
gehanteerd. Waar mogelijk stimuleert de gemeente
huishouden behoren) ontmoedigd door de hier
Venray aanvullend hierop het toepassen van de
opgenomen afwegingskaders. Daarnaast handhaven we
zogeheten Roemer-norm. Voor het bepalen van
de Wet goed verhuurderschap (zie spoor 5).