03 Aangepaste teksten Omgevingsvisie (1)

Omgevingsvisie Venray 2023 actualisatie 12 december 2023

Bouwstenen Omgevingsvisie

Inhoudsopgave

Blz.

1

Algemene teksten

1

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 1.10

Inleidende tekst Wat is een omgevingsvisie? Hoe werkt de website? Proces Omgevingseffectrapport Rol van de gemeente Uitvoering en monitoring Nieuws Dankwoord wethouder Jan Jenneskens Contact

1 1 2 5 6 8 9 13 13 14

1

Algemene teksten

1

1.1

Inleidende tekst

1

1.2 Wat is een omgevingsvisie?

1

1.3 Hoe werkt de website?

2

1.4 Proces naar de Omgevingsvisie

5

1.5 Omgevingseffectrapport

6

1.6 Rol van de gemeente

8

1.7 Uitvoering en monitoring

9

1.8 Nieuws

13

1.9 Dankwoord Jan Jenneskens

13

1.10 Contact

14

2

Ambities

14

2.1 2.2 2.3 2.4

Groen wonen voor iedereen Een gezond Venray heeft de toekomst Venray bloeit, bruist en boeit Natuurlijk Venray!

14 16 17 20

2.5

Ambities in regionaal perspectief

22

3

Gebieden

25

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Centrum Venray Woongebieden Werkgebieden Agrarische gebieden Natuurgebieden

26 30 33 36 40

4

Thema’s

43

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Wonen Economie Gezondheid Bereikbaarheid Recreatie en Toerisme Milieu Duurzaamheid Voorzieningen

43 46 49 52 55 58 61 67

5

Waarden

69

5.1 5.2 5.3 Groen 5.4 5.5

Erfgoed Landschap Natuur en groen 75 Water en bodem Stedenbouwkundig kader

69 71 74

3

Gebieden

26

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Centrum Venray Woongebieden Werkgebieden Agrarische gebieden Natuurgebieden

26 30 34 36 41

4

Thema’s

44

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6

Wonen Economie Gezondheid Bereikbaarheid Recreatie en Toerisme Milieu

44 47 50 53 56 58

78 80

4.7 4.8

Duurzaamheid Voorzieningen

62 67

5

Waarden

70

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

Erfgoed Landschap Natuur en groen Water en bodem Stedenbouwkundig kader

70 72 75 78 80

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

1

Algemene teksten 1.1

Inleidende tekst

Welkom op de website van de omgevingsvisie van de gemeente Venray! In de omgevingsvisie laten we zien voor welke uitdagingen de Gemeente Venray staat en waar we als gemeente naar toe willen in de toekomst. De omgevingsvisie vormt de ruimtelijke vertaling van de strategische visie: onze Toekomstvisie 2030 ‘Venray loopt voorop’. Samen met de input van onze inwoners, ondernemers en verenigingen hebben we deze omgevingsvisie tot stand gebracht. Daar zijn we trots op! De belangrijke waarden van Venray willen wij beschermen en versterken. De aankomende jaren zetten we ons hiervoor in. We houden daarbij rekening met verschillende opgaven zoals de klimaatverandering, de energietransitie en de woningbouw om het woningtekort op te lossen. Dit doen we aan de hand van onze ambities. Hoe ziet onze gemeente er over 10 jaar uit? De ambities spelen een rol in ontwikkelingen binnen de verschillende deelgebieden. Dit alles leest u terug in de gemeentelijke omgevingsvisie!

1.2 Wat is een omgevingsvisie? De omgevingsvisie van onze gemeente geeft aan wat we belangrijk vinden in de fysieke leefomgeving. De fysieke leefomgeving is alles wat we buiten zien en voelen: bijvoorbeeld hoe onze gemeente eruit ziet, wat de kwaliteit is van de lucht en welke bedrijven er zijn. De omgevingsvisie gaat in op ambities, beleid en de samenhang tussen ruimte, water, milieu, natuur, landschap, verkeer en vervoer, wonen en werken en cultureel erfgoed. De onderdelen van deze leefomgeving waar we trots op zijn, willen we graag beschermen en verbeteren. Daarnaast willen we ook nieuwe doelen bereiken. Deze doelen hebben we in deze omgevingsvisie vertaald naar vier hoofdambities. We kiezen bewust voor een gebiedsgerichte, integrale aanpak: per deelgebied omschrijven we waar we de komende jaren mee aan de slag willen gaan. Met de omgevingsvisie laten we zien waar we als gemeente voor staan. We kiezen bewust voor een gebiedsgerichte uitwerking van het omgevingsbeleid en houden rekening met verschillende sectoren van beleid. Door deze gebiedsgerichte benadering komt de gezamenlijke afweging beter tot stand en komen de kenmerken per gebied meer centraal te staan. De combinatie van ‘thema’s’, ‘waarden’ en ‘ambities’ per deelgebied wordt ook wel het toetsingskader genoemd voor nieuwe initiatieven. De visie zelf maakt immers nog geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk.

Dat gebeurt met de nieuwe initiatieven van burgers, verenigingen en ondernemers. Past het initiatief binnen het toetsingskader van de omgevingsvisie, dan kunt u ervan uitgaan dat we als gemeente hier positief naar kijken. Het is dus belangrijk dat een nieuw initiatief op de juiste plek (gebied) komt, op de juiste manier omgaat met verschillende thema’s, onze waarden behoudt of

Blad 1 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

versterkt en een bijdrage levert aan het behalen van onze ambities! In deze infographic lees je in één oogopslag waar de omgevingsvisie Venray voor staat. Voortbordurend op onze Toekomstvisie 2030 ‘Venray loopt voorop’ willen we met de omgevingsvisie samen met inwoners, ondernemers en verenigingen een toekomstbeeld schetsen en hen inspireren om onze gemeente nog mooier en gezonder te maken om in te wonen, werken en verblijven. We richten met deze omgevingsvisie onze blik tot 2030 (gelijk aan de Toekomstvisie), maar we kijken ook verder naar 2050 gezien de grote opgaven waar we voor staan. Wij bepalen in de visie niet precies wat er ergens moet gebeuren. Met onze kaders geven we aan wat we belangrijk vinden. We nodigen inwoners en bedrijven uit om met plannen te komen die hierbij passen. De omgevingsvisie is niet ‘in beton gegoten’, maar wordt elke vier jaar geactualiseerd, of vaker als daar aanleiding voor is. Lees hier meer over de Uitvoering en monitoring. Nog geen Omgevingswet en toch al een omgevingsvisie vaststellen? Deze omgevingsvisie heeft nu nog de status van structuurvisie onder de Wet Ruimtelijke Ordening, maar wordt ook onmiddellijk een omgevingsvisie op het moment dat de nieuwe Omgevingswet van kracht wordt. Hiervoor maken we gebruik van de zogenaamde gelijkstellingsbepaling die de Omgevingswet biedt.

De omgevingsvisie bevat onze ambities en beleidsdoelen op de lange termijn. We werken dit verder uit in (thematische of gebiedsgerichte) omgevingsprogramma’s. De juridische vertaling van de omgevingsvisie vindt plaats in het omgevingsplan (de opvolger van het bestemmingsplan). Hierin staat straks precies wat er wel en niet in de omgeving kan en mag gebeuren.

1.3 Hoe werkt de website? We hebben onze omgevingsvisie opgesteld in de vorm van een website. Hiermee kunnen we op een duidelijke manier laten zien wat we belangrijk vinden in onze gemeente en waar we naartoe willen. De website bestaat uit een aantal onderdelen, namelijk ambities, gebieden, thema’s en waarden. Als je benieuwd bent wat er in een gebied speelt, kun je per gebied bekijken welke thema’s, waarden en ambities hier gelden.

Blad 2 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

Een aantal tips om wegwijs te worden op onze website: - klik op het logo van gemeente Venray linksboven op de pagina, op deze manier kom je terug op de hoofdpagina:

- via deze zoekbalk kun je zoeken op verschillende trefwoorden, maar kun je ook zoeken op adres (op de kaart van Venray zie je dan ook een punt op de kaart verschijnen):

- je kunt klikken op de kaart van Venray aan de rechterkant, wanneer je hier met je muis overheen gaat lichten de verschillende deelgebieden op, hier kun je op klikken om vervolgens meer informatie te lezen over dit gebied:

Blad 3 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

- door bij Thema’s op toon alle te klikken, verschijnen alle 8 thema’s die deel uitmaken van de omgevingsvisie:

- wanneer je op de kopjes klikt van Ambities, Gebieden, Thema’s en Waarden kom je bij de algemene teksten:

We leggen nu uit wat er per onderdeel wordt besproken: Ambities: onder de ambities staan de belangrijkste doelen voor en van Venray in de komende jaren. De vier hoofdambities geven aan waar we naar toe willen met onze gemeente. Daarnaast plaatsen we onze ambities in regionaal perspectief. Gebieden: per deelgebied wordt beschreven waar we nu staan, wat er op ons af komt en welk toekomstperspectief we voor ogen hebben. Ook geven we aan welke beleidskeuzes we hebben gemaakt en wat we hiervoor gaan doen.

Blad 4 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

Thema’s: in een thema wordt besproken hoe we in onze gemeente om willen gaan met een bepaald onderwerp. Bij het thema ‘Wonen’ geven we bijvoorbeeld aan welke soort woningen we graag in Venray willen bouwen de komende jaren. Waarden: de waarden geven aan wat de kracht is van Venray. De waarden bepalen het ‘DNA’ en de identiteit van de gemeente. Deze waarden willen we graag behouden of zelfs versterken met nieuwe initiatieven. In het landelijk gebied zijn dit bijvoorbeeld de landschappelijke waarden.

1.4 Proces naar de Omgevingsvisie Bij het opstellen van de omgevingsvisie vinden wij – net als bij het proces van de Toekomstvisie – het belangrijk dat inwoners, bedrijven en andere partijen mee denken over de inhoud. Op deze manier is de omgevingsvisie niet alleen een visie van de gemeente, maar van iedereen! Hiervoor hebben we een gezamenlijk proces doorlopen. Voorbereiding Eerst is verzameld van wat er op dit moment gebeurt in de gemeente. Hoe ziet de gemeente eruit, wat zijn de kwaliteiten? Welk bestaand beleid kent de gemeente, is dit beleid nog actueel? Welke nieuwe ontwikkelingen komen er op ons af? Zo brachten we in beeld welke belangrijke opgaven er liggen, waar we de komende jaren mee aan de slag moeten. Onze eigen inventarisatie is vervolgens besproken met een groep stakeholders, zoals de wijk- en dorpsraden, natuurorganisaties, provincie, GGD en het waterschap. De belangrijkste ’opgaven per gebied vanuit de gemeente (blauwe iconen) en de sleutelpersonen (oranje iconen) zijn weergegeven op de Gebiedsfoto Venray. Participatie Digitale enquête In maart 2020 hebben we de omgevingsvisie, deel 1 opgesteld (bestaand beleid). Deze vormde het vertrekpunt om in gesprek te gaan met de inwoners van de gemeente, maar ook met de bedrijven, de buurgemeenten, het waterschap, de provincie en andere betrokken partijen.

Door de Coronacrisis konden we geen fysieke bijeenkomsten houden. Daarom hebben we een digitale enquête uitgezet. Via deze enquête is de mogelijkheid geboden om mee te denken over verschillende thema’s van de omgevingsvisie. In totaal hebben 768 personen hiervan gebruik gemaakt. Lees hier de resultaten in het verslag: Verslag digitale enquête Tekenwedstrijd Ook organiseerden we een tekenwedstrijd zodat ook onze jongste inwoners hun richting konden meegeven aan de visie. Daaruit kwamen winnaars van de Montessorischool Venray en van De

Blad 5 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

Bongerd. Veel kinderen gaven aandacht aan een groene omgeving, genoeg woningen en de opwekking van duurzame energie. Collage tekeningen Enquête jongeren We vroegen niet alleen de kinderen, maar ook de jongeren uit Venray en omgeving naar hun wensen voor de toekomst. Hiervoor hielden we een enquête onder de leerlingen van het Raayland College en van Gilde Opleidingen. Lees hier de resultaten. Verslag enquête jongeren ThemaCafés en SlotCafé Samen met inwoners, bedrijven en organisaties dachten we tijdens twee ThemaCafés in september 2020 na over hoe onze gemeente de komende twintig jaar verandert. En wat dat betekent voor de omgeving. Bijvoorbeeld als het gaat om wonen en voorzieningen in uw wijk, bereikbaarheid, gezond leven, werken en ondernemen in de gemeente. Of om groen, water, het klimaat en nieuwe energie. Hebben we straks in elke wijk genoeg voorzieningen? Hoe kunnen we de bereikbaarheid verbeteren? Zijn onze huizen dan allemaal van het gas af? En hoe werken en ondernemen we straks in onze gemeente? Daarover gingen we met elkaar in gesprek. Bent u benieuwd naar de uitkomsten van de ThemaCafés, klik dan op onderstaande links: Verslag ThemaCafé 1: Werk & ondernemen, Duurzaamheid, Mobiliteit Verslag ThemaCafé 2: Wonen, Gezondheid, Mijn buurt Bij het SlotCafé op 14 oktober 2020 kwamen we digitaal samen via Zoom.

Tijdens deze avond keken we naar de resultaten van de ThemaCafés. Welke onderwerpen vinden we nu echt belangrijk, waar moeten we mee aan de slag? Als belangen botsen, welke keuzes maken we dan? Download via onderstaande knop het verslag: Verslag SlotCafé en evaluatie Alle opbrengsten uit de ThemaCafés, het SlotCafé en de enquête hebben we meegenomen in het verdere proces. Uit deze participatie kwam een aantal speerpunten en doelen naar voren. De opgehaalde informatie is vertaald naar deze omgevingsvisie.

1.5 Omgevingseffectrapport Bij het opstellen van een omgevingsvisie is het belangrijk (en vanuit de wet verplicht) om de effecten op de fysieke leefomgeving mee te ‘wegen’ in de keuzes die je maakt. Deze effecten hebben we in beeld gebracht in het Omgevingseffectrapport. Het OER is formeel een milieueffectrapport (MER), maar gaat ook in op sociale en economische aspecten. Daarom is, in aansluiting op de Omgevingswet, de term ‘omgevingseffectrapport’ (OER) gekozen.

Blad 6 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

Omgevingseffectrapport (OER) Om de effecten goed te kunnen bepalen, hebben we eerst een notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) en een nulmeting, de zogenaamde leefomgevingsfoto (LOF), opgesteld. Op deze foto kun je de situatie in Venray zien voor veel onderwerpen, zoals luchtkwaliteit en natuur. Vervolgens is gelijktijdig met het opstellen van de omgevingsvisie een OER opgesteld. Het OER heeft bijgedragen aan de omgevingsvisie en daarin gemaakte keuzes en ambities door inzicht te geven in mogelijke effecten op de omgeving, en door verbetervoorstellen aan te dragen voor aanscherping van beleid. Wat is er onderzocht en wat heeft dat onderzoek opgeleverd? In het OER lees je drie typen beoordeling. 1. Beoordeling van de referentiesituatie (situatie bij ongewijzigd beleid). 2. Afweging en beoordeling van verschillende beleidsopties (botsproeven). 3. Beoordeling van de gemaakte keuzes in de omgevingsvisie. Hierin is voor alle deelgebieden en per hoofdambitie afzonderlijk een beoordeling gemaakt. Ook zijn er aanbevelingen gedaan per deelgebied/ambitie. Hieruit blijkt het volgende. Voor de ambitie ‘Groen wonen voor iedereen’ is een verbetering te zien ten aanzien van de referentiesituatie, met name vanwege de keuzes om in het centrum, de woongebieden en de werkgebieden te vergroenen en meer ruimte te bieden aan verblijfsfuncties.

Dit draagt positief bij aan de kwaliteit van de woon- en werkomgeving en stimuleert sociale contacten en ontmoetingen. De effecten op de ambitie ‘Venray bloeit, bruist en bloeit’ zijn wisselend licht negatief of licht positief. Sommige keuzes leiden tot minder mogelijkheden voor de auto, maar worden andere vervoersmiddelen (zoals de fiets) juist gestimuleerd. Ook bij keuzes die kunnen leiden tot afname van werkgelegenheid is het voornemen om andere vormen van werkgelegenheid of mogelijkheden voor combinaties van ruimtegebruik te stimuleren. Binnen de stedelijke gebieden worden keuzes gemaakt die positief zijn voor de ambitie ‘Een gezond Venray heeft de toekomst’. Het ontbreken van (uitgewerkte) keuzes in de agrarische gebieden maakt echter dat deze ambitie in het OER vooralsnog negatief scoort. Met name de keuze om een gebiedsgerichte uitwerking van het agrarisch gebied op te stellen is voor het OER onvoldoende concreet om de effecten hiervan goed te kunnen beoordelen. Bij de verdere uitwerking zijn de effecten op de aspecten milieu, bodem en water dan ook erg belangrijk. Wanneer deze op een goede manier (conform de adviezen uit het OER) worden meegenomen zal het effect op deze ambitie ook positiever zijn.

Blad 7 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

Ook voor de ambitie ‘Natuurlijk Venray’ spelen de keuzes in het agrarisch gebied een grote rol. Voor het doel om een meer robuuster natuursysteem te creëren en om verdroging tegen te gaan zijn nog belangrijke keuzes te maken. Voor natuur blijven er knelpunten bestaan doordat concrete doelstellingen om stikstofemissies terug te dringen of de biodiversiteit te vergroten ontbreken. Voor dat laatste bieden maatregelen voor nieuwe natuurgebieden en meer groen in het stedelijk gebied wel goede kansen. Daarnaast zijn er ook maatregelen in het agrarisch gebied nodig. Het OER en de omgevingsvisie zijn parallel aan elkaar opgesteld. Hierdoor konden de adviezen uit het OER direct meegenomen worden in de omgevingsvisie. Onderstaande tabel maakt inzichtelijk welk deel van het beleid in de omgevingsvisie is nader uitgewerkt mede naar aanleiding van de beoordeling van de referentiesituatie en de botsproeven uit het OER. Hieronder zijn deze aanvullingen per aanbeveling weergegeven. Voor de uitgebreide beoordelingen, aanbevelingen en wisselwerking tussen het OER en de omgevingsvisie verwijzen we graag naar het Omgevingseffectrapport.

1.6 Rol van de gemeente De samenleving verandert en daarmee ook de rol van de gemeente. Dit hebben we ook nadrukkelijk zo benoemd in onze Toekomstvisie (www.watwordtjouwrol.nl). Welke rol hebben we op welk moment? Wat vragen we van een ander? Het motto van Omgevingswet is ‘ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit’. Met de Omgevingsvisie Venray geven wij invulling aan dit principe. De Omgevingsvisie vormt een kapstok voor nieuwe initiatieven, zonder deze vooraf exact in te vullen. De Gemeente Venray werkt volgens de ‘Venrayse werkwijze’: (samen) werken op basis van vertrouwen, partnerschap en gelijkwaardigheid. Vertrouwen • Inwoners weten vaak heel goed wat goed is voor de omgeving. Door minder specifieke regelgeving en meer ruimte voor maatwerk maken we het voor inwoners eenvoudiger om initiatieven van de grond te krijgen. • De gemeente biedt duidelijke kaders met de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Daarbinnen bieden we inwoners ruimte en vertrouwen om met initiatieven voor de omgeving te komen. • De gemeente gaat meer vraaggericht en opgavegericht werken. We tonen een open en toegankelijke houding en werken meer vanuit ‘de bedoeling’: het initiatief staat centraal en niet de regels. Partnerschap • De gemeente is een partner van inwoners. Dat betekent dat we meedenken en meehelpen bij initiatieven van onderop. We werken vanuit een positieve grondhouding.

Blad 8 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

•

•

De gemeente verwacht wederzijds partnerschap. Het eigenaarschap voor een initiatief in de omgeving blijft zodoende bij de initiatiefnemer liggen. De gemeente komt daarbij meer in een helpende en regisserende rol. Initiatiefnemers en gemeente zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de kwaliteit van de leefomgeving in Venray. De gemeente verwacht ook partnerschap tussen inwoners onderling. Initiatiefnemers moeten er voor open staan om hun initiatief (nog) beter te maken: door oog te hebben voor de omgeving en hiermee de dialoog aan te gaan. We hebben hiervoor een handreiking omgevingsdialoog opgesteld.

Gelijkwaardigheid • De inwoner heeft net zoveel informatie als de gemeente. We ontsluiten alle informatie zo veel mogelijk digitaal, zodat de inwoner voor een aanvraag al weet wat de eisen en voorwaarden zijn. • De gemeente werkt vanuit het besef dat inwoners heel veel kennis hebben van de omgeving. Door deze kennis, meningen en ideeën bij elkaar te brengen, ontstaan er initiatieven die beter zijn dan initiatieven die alleen door de gemeente bedacht zijn. Door samen te werken, bereiken we meer. • De gemeente zorgt voor een gelijk speelveld, zodat alle individuele en collectieve belangen gewogen worden. We beschermen kwetsbare inwoners en een kwetsbare omgeving.

1.7 Uitvoering en monitoring De omgevingsvisie richt zich op complexere ruimtelijke ontwikkelingen en biedt het kader om dergelijke initiatieven goed te kunnen afwegen. De maatschappij staat echter niet stil en er komen telkens nieuwe ontwikkelingen en opgaven op ons af. De omgevingsvisie geeft richting, maar is tegelijkertijd ook een levend document. We houden de vinger aan de pols. In (thematische of gebiedsgerichte) omgevingsprogramma’s werken we de meer abstracte ambities en beleidsdoelen van de omgevingsvisie verder uit. De juridische vertaling van de omgevingsvisie vindt plaats in omgevingsplan (de opvolger van het bestemmingsplan). Hierin staat straks precies wat er wel en niet in de omgeving kan en mag gebeuren. Afwegingskader In de omgevingsvisie worden verschillende deelgebieden onderscheiden. Per deelgebied beschrijven we de kenmerken en kwaliteiten van het gebied, wat we willen bereiken en hoe we dat willen bereiken. De combinatie van deze kenmerken, waarden en ambities vormen het toetsingskader voor nieuwe initiatieven. Initiatieven die hieraan bijdragen, kunnen rekenen op een positieve grondhouding van de gemeente. Op voorhand sluiten we niets uit, mits er duidelijk sprake is van kwaliteit.

Wij nodigen iedereen uit om Venray in de toekomst (nog) mooier, gezonder, duurzamer en sterker te maken! Om te bepalen of een initiatief de omgevingskwaliteit versterkt, moet er (per saldo) sprake zijn van meerwaarde: wordt Venray er mooier, gezonder, duurzamer en sterker van? Concreet betekent dit dat een bijdrage wordt geleverd aan (een van) de vier hoofdambities van de omgevingsvisie.

Blad 9 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

Naast de vraag of een initiatief bijdraagt aan de hoofdambities van de Omgevingsvisie, toetsen wij natuurlijk ook aan bestaande wetten en regels (bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, milieu, verkeer). Uiteindelijk moet voor elk initiatief een ruimtelijke procedure worden doorlopen. Samen met de initiatiefnemer bespreken we wie welke rol hierin pakt (zie rol van de gemeente). Ruimtelijk kwaliteitskader In deze omgevingsvisie wordt ook een beschrijving van de waarden gegeven. Het betreft de volgende waarden: • Erfgoed • Landschap • Natuur en groen • Water en bodem • Stedenbouwkundig kader Deze waarden vormen gezamenlijk de ruimtelijk kwaliteit van de gemeente. Door de ruimtelijke kwaliteit van Venray te beschermen en te versterken sluiten we aan bij het motto van de Omgevingswet ‘Ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit’. Hiervoor is een integraal ruimtelijk kwaliteitskader opgesteld, zie https://www.rkkvenray.nl/. Hierin hebben we de ruimtelijke kwaliteit vastgelegd in de vorm van kenmerken en streefbeelden. Dit ruimtelijk kwaliteitskader dient als belangrijke bouwsteen voor het op te stellen Omgevingsplan Venray. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt getoetst aan het ruimtelijk kwaliteitskader waarin is vastgelegd welke kwaliteiten belangrijk zijn om te behouden en welke ontwikkelingen gewenst zijn.

Het ruimtelijk kwaliteitskader vormt ook een inspiratiedocument voor initiatiefnemers en bevat aanbevelingen die helpen om een initiatief zo goed mogelijk in te passen rekening houdend met de omringende waarden. Regulier kostenverhaal en financiële bijdragen Door de invoering van de Omgevingswet wijzigt er niets aan het huidige principe dat wij verplicht zijn onze kosten te verhalen bij activiteiten die de wet aangeeft. De wijze waarop dit kostenverhaal plaatsvindt, wijkt wel af van de huidige praktijk onder de Grondexploitatiewet. Naast deze verplichting tot regulier kostenverhaal bestaat ook de mogelijkheid om financiële bijdragen te vragen aan initiatiefnemers voor diverse soorten voorzieningen, die niet direct het gevolg zijn van de activiteit van het initiatief zelf. Anders dan onder de huidige wetgeving is dit geen vrijwillige maar een verplichte bijdrage. Het beleid ten aanzien van het kostenverhaal en bijdrage ruimtelijke ontwikkeling, zoals opgenomen in de nota Grondbeleid en de Structuurvisie Bijdrage Ruimtelijke Ontwikkeling, zal daarom worden herijkt met inwerkingtreding van de Omgevingswet. Hiervoor stellen we een programma op waarin de bijdragen en de bestedingsdoelen zullen worden gedefinieerd op basis van deze omgevingsvisie en/of andere omgevingsprogramma’s.

Ook is het in sommige gevallen noodzakelijk dat in het omgevingsplan regels over het verhalen van kosten en financiële bijdragen worden opgenomen.

Blad 10 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

Omgevingsprogramma’s en omgevingsplan In de omgevingsvisie bundelen we onze ambities en doelen van het omgevingsbeleid voor de lange termijn. De ambities en waarden en de vertaling naar gebieden en thema’s in deze visie vormen de basis, de hoofdzaken van het beleid van de gemeente. In een zogenoemd (omgevings) programma kan dit beleid verder uitgewerkt worden. Daarnaast vertalen we dit beleid naar ruimtelijke regels voor inwoners en bedrijven in het omgevingsplan. Om de gewenste ambities en beleidsdoelen te bereiken, biedt de Omgevingswet de mogelijkheid om gebiedsgerichte of thematische programma’s op te stellen. In dergelijke programma’s staan maatregelen geformuleerd die leiden tot de gewenste kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Daarbij kan gedacht worden aan een nadere uitwerking in beleidsregels en financiële middelen, maar ook de uitvoering van concrete projecten, communicatie/voorlichting of het sluiten van convenanten. Zowel gebiedsgerichte als thematische programma’s kennen een participatietraject en worden door het college van B&W als uitwerking van de omgevingsvisie vastgesteld. Wanneer deze ingrijpende beleidswijzigingen of investeringsbeslissingen vragen, is dit een bevoegdheid van de gemeenteraad. De volgende (thematische of gebiedsgerichte) programma’s zijn of worden opgesteld:

• • • • • • • • •

Regionaal: Regionaal Actieprogramma Vrijetijdseconomie Noord-Limburg 2018-2025 (2017) en Uitvoeringsprogramma De gezondste Regio 2020-2023 (2020) Visie en actieprogramma Recreatie en toerisme 2026 (2020) Omgevingsprogramma Wonen 2022-2026 (2022) Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie (2021; onderdeel programma Venray Vergroent) Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie (2021; onderdeel programma Venray Vergroent) Programma Landelijk gebied (waaronder drie deelprogramma’s) Programma /Uitvoeringsagenda Economie (verwacht 2024) Uitvoeringsprogramma Schone Luchtakkoord (2022) Programma Financiële bijdrage (verwacht 2024)

Bovengenoemde programma’s vloeien grotendeels voort uit eerdere afspraken en lopende beleidstrajecten. Ze zijn dan ook sterk verschillend van elkaar qua opbouw en reikwijdte. We gaan uit van een groeiproces waarbij we de verschillende programma’s beter op elkaar afstemmen en op onze beleidscyclus (lees hier meer over in de volgende paragraaf). Uiteindelijk streven we ernaar om het aantal programma’s te beperken en de bestaande programma’s zo veel mogelijk te bundelen naar de hoofdambities, bijvoorbeeld één integraal programma op gebied van duurzaamheid. Beperking van het aantal programma’s leidt naar verwachting tot een duidelijkere prioritering en meer overzicht, ook voor onze inwoners en bedrijven. De datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet is 1 juli 2024. De bestaande bestemmingsplannen binnen de gemeente Venray worden vanaf die datum van rechtswege gezien als één omgevingsplan. We hebben vervolgens tot en met 31 december 2032 de tijd om dit omgevingsplan aan te passen aan de eisen van de Omgevingswet. Dit gaan we gefaseerd

Blad 11 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

doen, per deelgebied. In het omgevingsplan worden ook ruimtelijk relevante regels uit verordeningen opgenomen. Monitoring De Omgevingsvisie Venray is een dynamisch document. Doordat we met de opgaven in de visie aan de slag gaan, veranderen deze opgaven. Daarnaast kunnen nieuwe inzichten en veranderingen in de maatschappij, de markt en/of wijziging van beleid of regelgeving van rijk of provincie leiden tot noodzakelijke aanpassingen. Om zorg te dragen dat de omgevingsvisie steeds zo actueel mogelijk is, willen we de visie jaarlijks monitoren en evalueren. Hiervoor kijken we ook terug naar de nulmeting (leefomgevingsfoto) die we hebben opgesteld in het kader van de omgevingseffectrapportage. Leidt de uitvoering van onze ambities tot een verbetering van de omgevingskwaliteit, of is het nodig om bij te sturen? Minimaal éénmaal per vier jaar vindt een integrale herijking van de omgevingsvisie plaats, bij voorkeur in het jaar na de gemeenteraadsverkiezingen. Maar vaker is ook mogelijk, indien zich specifieke opgaven aandienen. Hiertoe ontwikkelen we een cyclisch proces om de gemeenteraad, maar ook onze inwoners en andere partners te betrekken bij nieuwe trends, ontwikkelingen en/of opgaven voor de visie.

De omgevingsvisie is een belangrijk instrument dat sturing geeft aan de ambities en doelen van Venray op de lange termijn. Samen met het omgevingsplan (regels), programma’s (uitvoering) en omgevingsvergunningen (uitvoering) vormt het de beleidscyclus van de Omgevingswet.

Blad 12 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

1.8 Nieuws Het laatste nieuws over de omgevingsvisie van Venray:

1.9 Dankwoord Jan Jenneskens Beste Venraynaar, Het is goed wonen, werken en recreëren bij ons in Venray. Wonen in een bloeiend en bruisend centrum of juist landelijk met alle ruimte. Werken in de zorg, in het onderwijs, in de agrobusiness, in de maakindustrie of in de logistiek. Shoppen in het centrum van Venray, een terrasje pikken, genieten aan de Maas of met een wandeling in de vele bossen die onze gemeente rijk is. Het kan allemaal in Venray. Grote opgaven Dat betekent niet dat er niets te verbeteren valt. We staan de komende decennia voor grote uitdagingen. Hoe gaan we om met de klimaatopgave, waarvoor we ook in Venray staan? Hoe zorgen we ervoor dat ons woningaanbod beter aansluit bij de vraag? Hoe houden we regie op de veranderingen die in ons landelijk gebied gaan plaatsvinden? Hoe houden we ons centrum sterk en bruisend? En hoe zorgen we ervoor dat we onze leefomgeving gezonder, duurzamer en schoner maken? Input van inwoners In deze Omgevingsvisie gaan we in op deze vragen, en meer. De visie is weliswaar geschreven vanuit het perspectief van de gemeente, maar kon enkel tot stand komen met dank aan alle input van inwoners. In coronatijd was het lang niet altijd makkelijk om werkvormen te bedenken waarin we de ideeën van inwoners op een goede manier konden ophalen. Toch hebben we dat zo goed mogelijk geprobeerd te doen.

Met enquêtes, in bijeenkomsten – digitaal en fysiek – en met een prijsvraag onder de jongste van onze inwoners, hebben we heel veel ideeën van inwoners weten op te halen. Nu én in de toekomst Ik wil al die Venraynaren die hebben meegedacht en meegeholpen danken voor de inzet. De omgeving is van ons allemaal, dus het is belangrijk om daar met zijn allen zorg voor te dragen. Zodat het nu fijn is om Venraynaar te zijn, maar ook omdat nieuwe generaties hier op een fijne en gezonde manier kunnen wonen en ieders talenten en dromen ten volle ontplooid en verwezenlijkt kunnen worden. Wat mij betreft is dit een dynamisch document en praten we hier de komende jaren verder over. Onze omgeving is in beweging, dus moeten we in gesprek blijven over hoe het beter, gezonder en duurzamer kan. Ik nodig u dan ook graag uit om in gesprek met de gemeente te blijven. Want goed wonen, werken en recreëren, dat gaat ons allemaal aan. Jan Jenneskens Wethouder gemeente Venray

Blad 13 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

1.10 Contact Heeft u vragen of opmerkingen over de omgevingsvisie, dan horen we dat natuurlijk graag. Hiervoor kunt u ons e-mailen (gemeente@venray.nl) onder vermelding van Omgevingsvisie. Uw persoonlijke gegevens worden dan enkel gebruikt voor communicatie rondom de omgevingsvisie. Heeft u een vraag, dan beantwoorden we deze binnen 5 werkdagen.

2

Ambities In de omgevingsvisie komen de verschillende opgaven samen in vier integrale hoofdambities voor de komende 10 à 20 jaar. Met de ambities geven we duidelijk aan waar we voor staan en waar we in de toekomst naar toe gaan. Daarnaast plaatsen we onze ambities in regionaal perspectief. 1.

2.

3.

4.

Groen wonen voor iedereen: Venray heeft een goed woon- en leefklimaat. We zetten in op een toekomstbestendige woningvoorraad, vitale gemeenschappen en een groene woonomgeving die uitnodigt om te bewegen en te ontmoeten. Een gezond Venray heeft de toekomst: We zetten in op schonere lucht, duurzame energiebronnen, kringlooplandbouw en het stimuleren van innovatie in de agrarische sector. Hiermee verbeteren we de gezondheid van onze inwoners en van onze natuur en dragen we ons steentje bij aan de regionale opgaven op het gebied van de energietransitie, de landbouwtransitie en de klimaatadaptatie. Venray bloeit, bruist en boeit: Deze ambitie richt zich op een aantrekkelijk werk- en verblijfsklimaat. We zetten in op een bruisend centrum met een regionaal aanbod aan voorzieningen, een goed ondernemersklimaat, goede bereikbaarheid en een aantrekkelijk landelijk gebied. Natuurlijk Venray: Deze ambitie richt zich op behoud en versterking van de ruimtelijke kwaliteiten in onze gemeente: de grote verscheidenheid aan landschappen, ons erfgoed en cultuurhistorie en onze natuurwaarden.

2.1

Groen wonen voor iedereen

In Venray is het fijn wonen in een groene omgeving. Toch zien we ook uitdagingen. De komende jaren vinden er grote ontwikkelingen in de samenleving plaats. We krijgen te maken met een groeiende bevolking en een sterke vergrijzing. Onze groeiende en veranderende bevolking woont in 2030 groen, gezond en veilig in Venray. Er is voldoende groen en ruimte om te sporten, te bewegen en te spelen. Sociale contacten zijn onmisbaar in een fijne woonomgeving. We zorgen voor toegankelijke ontmoetingsplekken in de wijken. Wanneer inwoners van Venray samen met elkaar optrekken ontstaan er waardevolle verbindingen. Samen streven we naar groen wonen voor iedereen. ❖

Elkaar ontmoeten in het groen

Gezondheid staat bij de gemeente Venray hoog in het vaandel. We stimuleren onze inwoners tot ontmoeten, spelen en bewegen. Wij doen dit vanuit positieve gezondheid; een bredere

Blad 14 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

benadering van gezondheid die uitgaat van de eigen kracht van mensen om om te gaan met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven. Een groene en gezonde omgeving draagt bij aan een positieve gezondheid. Bomen en groen zijn positief voor de beleving, kunnen bijdragen aan een goede luchtkwaliteit, zorgen voor verkoeling bij hete periodes, versterken de biodiversiteit, zetten aan tot bewegen. We gaan samen op weg naar een vitale samenleving. We hebben in Venray een goed gespreid aanbod van gemeenschapshuizen en sportaccommodaties, maar ook kleinschalige sport- en speelvoorzieningen in de buurt. Wij behouden deze voorzieningen en zorgen ervoor dat deze voor iedereen toegankelijk zijn en blijven. We zetten in op toegankelijk groen in alle woongebieden. Dat is goed voor een gezonde omgeving, maar ook om beter bestand te zijn tegen verandering van het klimaat. Met meer groen in de woongebieden kunnen we hittestress en wateroverlast beperken. Vanuit de woongebieden lopen inwoners onze groene omgeving in en tussen de woonwijken worden groene ‘ommetjes’ gerealiseerd: wandelroutes die starten vanuit de wijk. Groene verbindingen zijn er ook in en naar het centrum van Venray. We geven de fietser en wandelaar in het centrum meer de ruimte. Ook onze werkomgeving blijft niet achter en gaan we volop verder vergroenen.

Op onze bedrijventerreinen voegen we meer openbaar groen toe, zodat ook dit aangename en gezonde verblijfsgebieden worden. ❖

Veilig, gezond en fijn wonen

In onze gemeente groeit de Venrayse bevolking nog door tot en met pakweg 2035, daarna kan er sprake zijn van krimp. We krijgen te maken met een sterke vergrijzing, een toename van eenpersoonshuishoudens en inwoners met een migratieachtergrond. Als gemeente spelen we in op deze veranderingen in de samenleving en de nieuwe vraag naar woningen die daarbij hoort. Wij zorgen voor een passend woningaanbod voor jong en oud. Met het Omgevingsprogramma Wonen ‘Verder bouwen aan de toekomst van Venray’ zetten we in op het versnellen, vergroten, veranderen en vergroenen/verduurzamen van onze woningmarkt. Daarbij hoort niet alleen het realiseren van nieuwbouw maar ook het aanpassen van bestaande woningen en het herbestemmen van vrijkomende (karakteristieke en/of monumentale) gebouwen. Als gemeente sturen wij aan op meer betaalbare en levensloopbestendige woningen, maar ook een goede toegankelijkheid van voorzieningen. Dat zorgt ervoor dat ouderen langer thuis kunnen blijven wonen. Bovenstaande moet voor alle inwoners van Venray toe- en doorgankelijk zijn (#Venrayvooriedereen). We tonen ambitie op het gebied van een gezonde en veilige leefomgeving, ook in het landelijk gebied. Een vermenging van veehouderijen en woningen in landelijk gebied leidt tot problemen rond de kwaliteit van de leefomgeving.

Deze problemen hebben vooral te maken met zorgen om de volksgezondheid, zoals overlast van fijnstof en geur. We streven naar een gezonde luchtkwaliteit en nemen maatregelen door in het agrarische gebied functies tussen wonen en intensieve veehouderij te scheiden. De nadruk in de kernrandzones en woonclusters komt te liggen op wonen. In het agrarische gebied met veel agrarische bedrijven ligt de nadruk meer op landbouw. Dit noemen wij een gebiedsgerichte benadering. We zorgen hiermee voor een juiste balans tussen wonen en veehouderij in ons buitengebied.

Blad 15 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

Wat gaan we doen (lees hier meer over bij de deelgebieden): •

•

•

We richten ons op een groen, veilig en toegankelijk centrum, dorpen en wijken. Hiermee gaan we hittestress tegen en stimuleren we ontmoeten en bewegen. We zetten ons in voor een gezonde en vitale samenleving. We verbeteren de woonkwaliteit door het bouwen van de juiste woningen en het aanpassen van de bestaande woningvoorraad. We hebben aandacht voor behoud en toegankelijkheid van voorzieningen. We verbeteren het woonklimaat in de agrarische gebieden onder anderen door meer scheiding tussen wonen en veehouderij. Relatie met: Wonen, Voorzieningen, Gezondheid, Duurzaamheid en Bereikbaarheid

2.2

Een gezond Venray heeft de toekomst

We bereiden ons voor op de toekomst. We staan voor grote opgaven als klimaatadaptatie, energietransitie en een circulaire economie. Dit vraagt om bewustwording binnen onze gemeente, maar ook om een actieve aanpak. We zetten in op een goede milieukwaliteit, duurzame energiebronnen, kringlooplandbouw en het stimuleren van innovatie in de agrarische sector. Als gemeente hebben we een voorbeeldfunctie op het gebied van duurzame maatregelen. Woningen en bedrijven worden duurzamer en de leefomgeving wordt gezonder. ❖ Toekomstbestendig wonen en werken We willen een duurzame en gezonde leefomgeving in Venray realiseren. We verbeteren de gezondheid door maatregelen te nemen tegen milieuhinder. Met name in het agrarisch gebied, waar wonen en veehouderij gecombineerd wordt, nemen we maatregelen tegen geuroverlast en verbeteren we de luchtkwaliteit. Met het ondertekenen van het Schone Lucht Akkoord hebben we de ambitie om te streven naar het bereiken van de WHO gezondheidsnormen voor stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM 2.5 en PM10) in 2030. Dit bereiken we onder andere door in te zetten op emissieafname van de landbouw en binnenvaart en het stimuleren van duurzame mobiliteit. Ook willen we de overlast door houtstook in de woongebieden verminderen. We kijken naar de energiebronnen van de toekomst.

Onze ambitie op gebied van duurzame energie is: Venray in 2030 CO2- neutraal en in 2050 volledig energieneutraal. Uitgaande van onze Energiestrategie ligt de ambitie van Venray voor lokale hernieuwbare stroom op ca. 4 windturbines (100 TJ) en ca. 250 ha zonnepanelen (1130 TJ, op daken en velden) tot 2030. In de agrarische gebieden hebben we met het Kader voor Opwekking Duurzame Energie (KODE) de randvoorwaarden geformuleerd op welke wijze we willen omgaan met initiatieven voor zonne- en windenergie. Het verduurzamen van bestaande gebouwen in Venray zal geleidelijk plaatsvinden. Er is een Transitievisie warmte. Deze visie is vooral gericht op besparing. We stimuleren initiatieven vanuit inwoners en ondernemers om hun eigen woning of bedrijfspand aan te passen en te

Blad 16 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

verduurzamen, bijvoorbeeld door isoleren en het plaatsen van zonnepanelen op daken. Er komt een nieuwe Transitievisie warmte. Met het oog op de toekomst zetten we ook in op circulair ondernemen. De circulaire economie is een duurzame economie, waarin we producten slim ontwerpen, hergebruiken, repareren en vervolgens recyclen, zodat de grondstoffen waarvan een product ooit gemaakt is opnieuw beschikbaar zijn. Om dit te bereiken vragen we bedrijven om meer samen te werken en hun processen op elkaar af te stemmen. We stimuleren kringlooplandbouw. ❖ Inspelen op de klimaatverandering Om de gevolgen van klimaatverandering (extreme weersomstandigheden, hogere temperaturen, droogte en wateroverlast) zoveel mogelijk te beperken moeten we maatregelen nemen. In het landelijk gebied pakken we klimaatverandering aan met een mix van grootschalige en kleinschalige maatregelen. Denk bij grootschalige maatregelen aan buffering van water in beekdalen, en bij kleinschalige maatregelen aan boerenstuwtjes in kleine watergangen. Verdroging in het agrarisch gebied gaan we tegen door het stimuleren van een ander grondgebruik en een ander waterbeheer. Dit draagt ook bij aan het tegengaan van verdroging in natuurgebieden. We werken hierbij samen met agrariërs, natuurbeheerders, Waterschap Limburg en andere overheden.

Daarnaast gaan we verdroging in natuurgebieden aanpakken door andere vormen van natuurbeheer toe te passen. Natuurlijker waterbeheer, ecosysteembeheer en bosbeheer gericht op biodiversiteit zijn hier voorbeelden van. We richten onze woongebieden zo in dat we beter voorbereid zijn op het toekomstig klimaat, waarbij we wateroverlast en hittestress beperken en voorkomen. We vergroenen ons centrum en de woonwijken (zie de ambitie: Groen wonen voor iedereen). Wat gaan we doen (lees hier meer over bij de deelgebieden): • • • •

We zetten in op een gezonde woonomgeving en verhogen de milieukwaliteit (bodem, lucht, geluid). We werken een gebiedsgerichte aanpak uit voor het bepalen van een toekomstbestendige invulling van het agrarisch gebied. We bevorderen actief energiebesparing en duurzame energiemaatregelen (bij woningen en (agrarische) bedrijven) en zetten in op een circulaire economie. We gaan wateroverlast tegen en nemen maatregelen tegen verdroging.

Relatie met: Milieu, Duurzaamheid, Economie, Wonen en Gezondheid

2.3

Venray bloeit, bruist en boeit

Op naar een bruisend Venray! We richten ons op een toekomstig Venray waar het aantrekkelijk is voor inwoners en bedrijven om zich te vestigen en te ontwikkelen. Bedrijventerreinen maken we aantrekkelijk door het versterken van de samenwerking tussen ondernemers, een groene

Blad 17 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

uitstraling en een betere bereikbaarheid (niet alleen met de auto, maar ook met openbaar vervoer en de fiets). Bezoekers uit de wijde omgeving nemen graag deel aan de uitnodigende activiteiten die Venray te bieden heeft. Ons centrum is goed bereikbaar en aantrekkelijk, waarbij elk pand gevuld is met een leuke winkel, horeca of cultuur en het is er prettig om te wonen. Ook zetten we in de gehele gemeente in op een sterk en onderscheidend toeristisch-recreatief aanbod. Hiermee bieden we in Venray een aantrekkelijk woon-, werk- en verblijfsklimaat voor onze (huidige en toekomstige) inwoners, ondernemers en bezoekers. Ook regionaal hebben we een sterke positie en zetten we Venray op de kaart. Hierover lees je meer onder Ambities in regionaal perspectief. ❖ Een bloeiend centrum Ons centrum is het hart van onze gemeente waar veel te beleven valt. De uitstraling en sfeer die het centrum uitstraalt draagt bij aan de beleving van onze bezoekers. Onze centra maken een sterke verandering door; de focus verandert van minder nadruk op winkelen naar meer nadruk op horeca, beleving en wonen. We gaan voor een compact, compleet en comfortabel centrum, met een passend aanbod aan cultuur en evenementen. In het hoofdwinkelgebied ligt de nadruk op het vestigen van winkels, horeca en cultuur/recreatie, waardoor Venray een bloeiend, levendig en gezellig centrum behoudt.

Ook verbeteren we de verbinding tussen het centrum en het station en knappen de stationsomgeving op. Dit zorgt voor meer aantrekkingskracht en een betere bereikbaarheid. In het centrum wordt ook gewoond. Om een goed woonklimaat te garanderen zetten we in op meer woningen aan de randen: leegkomende winkelpanden aan de rand kunnen worden omgevormd tot woningen. ❖ Aantrekkelijke bedrijventerreinen Onze werkgebieden hebben een belangrijk aandeel in de werkgelegenheid en welvaart van Venray. We kennen een gevarieerd aanbod aan werklocaties. In de toekomst willen we ervoor zorgen dat er ruimte is en blijft voor Venrayse bedrijven om door te kunnen ontwikkelen en zetten we in op meer zonnepanelen op bedrijfsdaken. Met de Omgevingswet (in 2024) wordt dit een verplichting voor nieuwe bedrijfsgebouwen. Daarnaast stimuleren we een duurzame wijze van verwarmen en het gebruik van circulaire bouwmaterialen. Op Smakterheide-Noord ontwikkelen we 22 ha nieuw bedrijventerrein in combinatie met 20 ha nieuwe natuur. Hiermee komen we tegemoet aan de lokale behoefte aan kleinere en middelgrote kavels (tot maximaal 2 ha per bedrijf). Behalve op De Blakt en delen van Smakterheide en Haven Wanssum worden geen grote logistieke bedrijven toegestaan, hiervoor is er ruimte binnen Greenport Venlo. We gaan actief aan de slag met het opknappen van de bestaande bedrijventerreinen.

Ondernemers worden betrokken in dit proces. Op de bedrijventerreinen komt meer openbaar en bedrijfsgroen en is er meer ruimte om te fietsen en te wandelen. Tegelijkertijd stimuleren we

Blad 18 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

werkgevers om hun werknemers op een gezonde manier naar het werk te laten reizen, bijvoorbeeld met de fiets. In ons agrarisch gebied geven we de bedrijvigheid ruimte om te ontwikkelen tot duurzame bedrijven. We staan alleen grote agrarische bedrijven toe waar dit passend is. In leegstaande/ vrijkomende agrarische gebouwen is ruimte voor kleinschalige niet-agrarische bedrijven of andere functies die passen in het landelijk gebied zoals recreatie of maatschappelijke functies. Grote niet-agrarische bedrijven passen niet in het buitengebied, deze horen thuis op een bedrijventerrein. Er verblijven veel internationale werknemers in onze gemeente, en de verwachting is dat het aantal de komende jaren niet zal afnemen. We zetten ons in voor voldoende en goede huisvesting van internationale werknemers. Hiermee gaan we illegale huisvesting tegen. Naast huisvesting willen we meer oog hebben voor integratie en zorg. ❖ Een beter bereikbaar Venray Als gemeente zijn wij aangesloten bij het Noord-Limburgse samenwerkingsverband Trendsportal: slimme mobiliteit voor morgen (zie thema Bereikbaarheid). We spelen onder andere in op het stimuleren van de elektrische fiets en de veranderingen in voorzieningen die hiervoor nodig zijn zoals oplaadpunten. In het centrum komt er meer ruimte voor fietsers en voetgangers (ook voor mindervaliden) en minder ruimte voor auto’s en vrachtverkeer.

Niet alleen in het centrum wordt er ruimte gemaakt voor fietsroutes, ook op onze bedrijventerreinen faciliteren we dit. Daarnaast gaan we aan de slag met het evalueren van ons parkeerbeleid en onderzoeken we of het in bepaalde gebieden mogelijk is om te werken met flexibele parkeernormen. We zorgen er ook voor dat de bedrijventerreinen goed bereikbaar zijn, door de ligging aan de A73, de N270, de Maaslijn (spoor) en de haven Wanssum. We stimuleren duurzame mobiliteit voor het woon-werk verkeer en het vrachtverkeer. Denk hierbij aan het gebruik van deelvervoer en elektrische auto’s. Ook in de dorpen en wijken stimuleren we het gebruik van deelvervoer en elektrische auto’s en fietsen. Initiatieven zoals de Wensbus omarmen we. Hiermee wordt mobiliteitsarmoede voorkomen. ❖ Venray bruist van toerisme Toerisme zorgt voor werkgelegenheid en economische groei. Ons prachtig centrum, regionale trekkers zoals het Odapark, onze groene omgeving en aantrekkelijke dorpen hebben veel te bieden. Hier liggen kansen voor meer toeristische activiteiten, beter afgestemd op de vraag. Voor onze inwoners, maar ook voor bezoekers uit de wijde regio. Het Maaspark Ooijen-Wanssum is hier een goed voorbeeld van. We zorgen er tegelijkertijd voor dat recreatie en toerisme niet ten koste gaan van onze natuur. Zo schenken we aandacht aan de hoge recreatiedruk langs de Maasoevers.

In het centrum zetten we in op dagrecreatie, winkelen en cultuur. In het agrarische gebied betreft het vooral kleinschalige mogelijkheden voor bed & breakfast, bed & paard, boerencampings en rondleidingen. Ook versterken we de kwaliteit en diversiteit van onze verblijfsrecreatie

Blad 19 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

(vakantieparken, campings). In onze natuurgebieden vergroten we de recreatiewaarde door de fiets- en wandelpaden veiliger en toegankelijker te maken, voor onder andere mindervaliden. Wat gaan we doen (lees hier meer over bij de deelgebieden): • • •

• •

We zetten in op een compact, aantrekkelijk, levendig en toegankelijk centrum. We stimuleren duurzame, veilige en actieve mobiliteit van en naar het centrum, de woonwijken en dorpen en de bedrijventerreinen. We ontwikkelen 22 ha nieuw bedrijventerrein in combinatie met 20 ha nieuwe natuur op Smakterheide-Noord, bedoeld voor de lokale behoefte, en gaan actief aan de slag met het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van bestaande bedrijventerreinen. In het landelijk gebied zetten we in op duurzame bedrijven en kleinschalige nietagrarische bedrijvigheid op de juiste plek. We versterken we de recreatiewaarde van het agrarisch gebied en zorgen ervoor dat recreatie niet ten koste gaat van de natuur.

Relatie met: Economie, Voorzieningen, Recreatie en toerisme, Bereikbaarheid en Duurzaamheid

2.4

Natuurlijk Venray!

We zijn trots op wat Venray allemaal te bieden heeft. Onze natuur en groene omgeving is daarbij een belangrijke kwaliteit. Gingen de drie voorgaande ambities vooral over de opgaven en ontwikkelingen waar we voor staan; beoogt deze ambitie een kader te bieden waarbinnen deze ontwikkelingen kunnen plaatsvinden mét behoud van onze kwaliteiten. We willen de kwaliteiten op het gebied van landschap, natuur, water, bodem en cultureel erfgoed zoveel mogelijk versterken en de belevingswaarde hiervan verhogen. Zo zorgen we ervoor dat ook onze toekomstige generaties van Venray kunnen genieten. ❖ Erfgoed en groen beleven in het stedelijke gebied De kwaliteit van de openbare ruimte is bepalend voor de belevingswaarde van het stedelijk gebied. Maar ook ons cultureel erfgoed draagt bij aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Venray en onze dorpen. Venray heeft zich in de loop van de eeuwen ontwikkeld van een kleine nederzetting tot een grote kern in de regio Noord Limburg. Bijzonder karakteristiek zijn het historisch centrum, de oude bebouwingslinten en de verscheidenheid aan dorpen. In het centrum is de ruimtelijke kwaliteit belangrijk voor de ondernemers, inwoners en bezoekers van het centrum.

Markant qua uitstraling is de bebouwing aan de Grote Markt, met onder meer de Petrus Bandenkerk en het oude raadhuis; de Grotestraat met zijn monumentale bebouwing, de groene omgeving van Jerusalem met het stadspark en gemeentehuis. Naast het centrum dragen ook de historische gebouwen en bebouwingslinten bij aan de beleving van Venray, alsmede de dorpskernen zoals de kern Geijsteren. Daarnaast zijn er ook kenmerkende grote groengebieden: het St. Annapark, Servaasterrein, sportpark de Wieën, de voormalige kloostertuinen en stuifzandgebieden en het Vlakwaterbos.

Blad 20 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

De kwaliteit van de bebouwde omgeving laat op sommige plekken in onze gemeente te wensen over. Denk daarbij aan de leegstand van winkels, kantoren en maatschappelijk vastgoed. We zetten in op een goede herbestemming die past bij de kwaliteit en kansen van de omgeving. We voegen woningbouw, maar ook andere functies toe op de juiste plek en houden rekening met het bestaande groen. ❖ Trots op ons landelijk gebied! Trots zijn we op ons landelijk gebied met een grote variatie aan natuurgebieden en landschappen. Als gemeente zetten wij sterk in op het beschermen en versterken van het landschap en de natuurwaarden. We willen de biodiversiteit in zowel de natuurgebieden als het agrarisch gebied verhogen. We verwachten dat de komende jaren veel agrarische bedrijven zullen stoppen. Deze locaties komen leeg te staan (vrijgekomen agrarische bedrijfsgebouwen of VAB’s) en kunnen voor verrommeling zorgen in het agrarisch gebied. We zetten daarom vooral in op het slopen van VAB’s, tenzij dit monumentale of karakteristieke panden zijn die behoudenswaardig zijn. Op locaties waar het passend is, bestaat ruimte voor hergebruik, bijvoorbeeld door kleinschalige bedrijvigheid en recreatieve voorzieningen. Als we hiermee aan de slag gaan zorgen we dat verkeersveiligheid en bereikbaarheid hand in hand gaat met versterken van het landschap.

Dit doen we door bij de inrichting van de (hoofd)wegen in het agrarisch gebied naast de verkeersveiligheid ook te kijken naar het landschap en de biodiversiteit in de bermen. ❖ Samenhang tussen beschermen en benutten van ons landschap Het landschap draagt in belangrijke mate bij aan de identiteit van Venray. We zien echter ook uitdagingen. De biodiversiteit en de kwaliteit van het landschap staan onder druk als gevolg van onder andere een intensief grondgebruik, schaalvergroting in de landbouw, verstedelijking en milieubelasting. Daarnaast moeten we rekening houden met nieuwe opgaven zoals de energietransitie. Duurzame energievoorzieningen hebben impact op de omgeving. In het Kader voor Opwekking Duurzame Energie (KODE) hebben we beschreven op welke wijze we omgaan met initiatieven voor duurzame energie. We houden bij nieuwe initiatieven zo veel mogelijk rekening met bestaande waarden zodat het landschap zoals we dat nu kennen niet in kwaliteit afneemt, maar behouden blijft of juist wordt verbeterd. Ook is het van belang om bij initiatieven uit te gaan van het principe: samen de lasten, samen de lusten delen. Initiatiefnemers gaan met inwoners, bedrijven en grondeigenaren in gesprek aan de hand van een omgevingsdialoog. Initiatieven en projecten die invloed uitoefenen op ons landschap dienen zo veel mogelijk samen te gaan met andere opgaven, de zogenaamde meekoppelkansen.

Blad 21 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

Ook in de natuurgebieden hechten wij waarde aan landschappelijke en natuurlijke waarden. Voor de bestaande natuurgebieden herstellen en versterken wij de natuurkwaliteit gericht op het verbeteren van de biodiversiteit. Nieuwe natuur, bijvoorbeeld in de vorm van verbindingszones, voegen we toe ter versterking van de bestaande natuurgebieden. We hebben speciale aandacht voor Boschhuizerbergen als waardevol Natura 2000 gebied. Wat gaan we doen: •

In het ruimtelijk kwaliteitskader hebben wij vastgelegd welke waarden en karakteristieken belangrijk zijn om te behouden, welke ontwikkelingen gewenst zijn en welke randvoorwaarden gelden om initiatieven mogelijk te maken. Relatie met: Wonen, Voorzieningen, Recreatie en toerisme, Duurzaamheid en Milieu

2.5

Ambities in regionaal perspectief

Venray is de 2e stad van Noord-Limburg. Dankzij ons groot aanbod aan voorzieningen (op het vlak van winkelen, zorg en cultuur), de vele bedrijvigheid en de goede bereikbaarheid staan we regionaal stevig op de kaart. Om onze regionale positie te versterken, werken we samen met onze partners binnen en buiten de regio. Dit is ook nodig, willen we de grote opgaven en ontwikkelingen die op ons af komen (denk aan klimaatverandering en de overgang naar duurzame energie) het hoofd kunnen bieden. De fysieke leefomgeving houdt namelijk niet op bij de grens van de gemeente. Samen bereiken we meer. Venray heeft al sinds jaar en dag een sterke regionale functie. Voor de inwoners van het noordelijk deel van Noord-Limburg en voor de aangrenzende Brabantse en Duitse gemeenten. Dit komt door het grote aanbod aan voorzieningen in onze gemeente. Denk hierbij aan de mate van wonen, zorg en welzijn, winkelen en kunst en cultuur die aanwezig is in Venray. Venray ligt centraal in de driehoek Venlo-Nijmegen-Eindhoven. Ook op het gebied van werkgelegenheid (logistiek en maakindustrie) is de regionale functie sterk herkenbaar. Dit komt mede door de goede ontsluiting (A73, N270, Maaslijn en haven Wanssum) waardoor we onderdeel zijn van de "logistieke hotspot" Venlo-Venray. Maar ook door de strategische ligging op een hoger schaalniveau, tussen de Randstad en het Ruhrgebied.

Venray maakt onderdeel uit van de twee centrale assen van Noord-Limburg: een levendige oost-west as, met focus op economie en ontwikkeling. En een kwalitatieve noord-zuid as, gevormd door Maas en Maasdal. De positie als middelgrote gemeente maakt Venray ook kwetsbaar. Net als andere gemeenten met een soortgelijke omvang wordt Venray geconfronteerd met grote veranderingen. Denk bijvoorbeeld aan de binnenstad waar de leegstand blijft aanhouden. Aan de trek van jongeren en hoogopgeleiden naar de grotere steden. Maar ook het (door vergrijzing, schaalvergroting) onder druk staan van specialistische voorzieningen als ziekenhuizen, hulpdiensten en culturele voorzieningen. Met onze omgevingsvisie willen we beantwoorden aan deze ontwikkelingen. Onze vier ambities bieden perspectief voor een sterke regionale positie van Venray, nu en in de toekomst. Door in te zetten op onze identiteit en verscheidenheid, en door de samenwerking met andere overheden.

Blad 22 van 88

Omgevingsvisie Venray 2023 Gemeente Venray

Onze vier hoofdambities in regionaal perspectief zijn: •

•

•

•

Groen wonen voor iedereen: Venray heeft een goed woon- en leefklimaat. We zetten in op een toekomstbestendige woningvoorraad, positieve gezondheid, vitale gemeenschappen en een groene woonomgeving die uitnodigt om te bewegen en te ontmoeten. Hiermee dragen we niet alleen bij aan het welzijn van de inwoners van Venray, maar versterken we ook de aantrekkingskracht van ‘woonplaats’ Venray voor nieuwe inwoners uit de regio en daarbuiten. Een gezond Venray heeft de toekomst: We zetten in op schonere lucht, duurzame energiebronnen, kringlooplandbouw en het stimuleren van innovatie in de agrarische sector. Hiermee verbeteren we de gezondheid van onze inwoners en van onze natuur en maken we onze landbouw toekomstbestendig. En dragen we ons steentje bij aan de regionale opgaven op het gebied van de energietransitie, de landbouwtransitie en de klimaatadaptatie. Venray bloeit, bruist en boeit: Deze ambitie richt zich op een aantrekkelijk werk- en verblijfsklimaat. We zetten in op een bruisend centrum met een regionaal aanbod aan voorzieningen, een goed ondernemersklimaat, goede bereikbaarheid en een aantrekkelijk landelijk gebied. Zodat het prettig werken, verblijven en recreëren is voor al onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Venray, the place to be(e)! Natuurlijk Venray: Deze ambitie richt zich op behoud en versterking van de ruimtelijke kwaliteiten in onze gemeente.

We zijn trots op het Venrays DNA: het land tussen Peel en Maas, met een grote verscheidenheid aan landschappen. We zijn ook trots op ons erfgoed en cultuurhistorie, die zich kenmerkt door de ondernemersgeest, de sterke banden met de (psychiatrische) zorg en de naoorlogse stedelijke groei.

Om bovenstaande ambities te bereiken, is regionale samenwerking noodzakelijk. Ontwikkelingen staan immers niet stil bij de gemeentegrens. Grote opgaven zoals de overgang naar een duurzame samenleving vragen om een gezamenlijke aanpak. Deze opgaven zijn tevens benoemd in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) van het Rijk en de Provinciale Omgevingsvisie (POVI) van de provincie Limburg. Zo is Venray onderdeel van de Peelregio, die door het Rijk is aangewezen als NOVEX-gebied. In de Peel komen heel veel opgaven samen, die elkaar beïnvloeden en ruimte vragen. Zoals de landbouw- en energietransitie, natuurherstel en de aanpak van droogte. In regionaal verband hebben we onze gezamenlijke ambities vastgelegd in de Regiovisie NoordLimburg ‘de gezondste Regio’. In de regiovisie is er gekozen voor één nadrukkelijke ambitie: het zijn van de gezondste regio. Deze ambitie sluit goed aan bij het profiel van Noord-Limburg, een regio met een sterke focus op gezonde voeding, innovatieve bedrijven, toerisme en vitale gemeenschappen. Samen met de andere gemeenten in Noord-Limburg hebben we daarnaast thematische regionale visies vastgesteld, de zogenaamde POL-uitwerkingen voor Wonen, Bedrijventerreinen/ Kantoren, Detailhandel, Vrijetijdseconomie, Energie en het Landelijk Gebied, en de regionale mobiliteitsvisie Trendsportal. De regionale woonvisie Noord-Limburg is in 2020 herijkt.