003 Wrp 2026-2029

2026 - 2029

Opdrachtgever: Projectnr: Datum:

Gemeente Venray VEN183 - 0001 26 augustus 2025

Opdrachtgever: Projectnr: Rapportnr: Status: Datum:

Gemeente Venray VEN183 - 0001 20250826-VEN183-RAP-WRP Venray 1.0 Ontwerp 26 augustus 2025

Opsteller: HKE / HVK

-+C0HKE+-

Verificatie: HVK T 088 - 33 66 333 E info@kragten.nl

© 2025 Kragten Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van Kragten. Het is tevens verboden informatie en kennis verwerkt in dit rapport ter beschikking te stellen aan derden of op andere wijze toe te passen dan waaraan in de overeenkomst toestemming wordt verleend.

-+R0HVK+-

Validatie: HVK

-+V0HVK+-

INHOUDSOPGAVE 1.1 1.2 1.3 1.4

Doel water- en rioleringsprogramma ............................................................................................................................. 11 De zorgplichten........................................................................................................................................................ 11 Proces.................................................................................................................................................................... 13 Leeswijzer .............................................................................................................................................................. 13

3.1 3.2 3.3

Omgevingsvisie Venray.............................................................................................................................................. 19 We geven invulling aan de gemeentelijke zorgtaken ....................................................................................................... 21 We geven invulling aan de regionale samenwerking........................................................................................................ 22

4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.3 4.4 4.4.1 4.4.2 4.5 4.6

Afvalwater .............................................................................................................................................................. 23 Wat hebben we te onderhouden? ............................................................................................................................... 23 We verwerken het huishoudelijk afvalwater in onze kernen op doelmatige wijze .................................................................. 25 We verwerken het huishoudelijk afvalwater in het buitengebied op een doelmatige wijze ....................................................... 26 We gaan door met minder vuilbelasting op oppervlaktewater ............................................................................................ 28 Hemelwater ............................................................................................................................................................ 29 We streven naar het scheiden van waterstromen ............................................................................................................ 30 We streven naar een klimaatbestendige leefomgeving.....................................................................................................

32 We stimuleren hergebruik en infiltratie van hemelwater op particulier terrein........................................................................ 37 Grondwater ............................................................................................................................................................. 38 Oppervlaktewater ..................................................................................................................................................... 42 Bodem en watersysteem Venray ................................................................................................................................. 42 Waterkwaliteit......................................................................................................................................................... 43 Rioleringssysteem op orde.......................................................................................................................................... 44 Regionale samenwerking ........................................................................................................................................... 46

5.1 5.2 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4 5.2.4.1 5.2.4.2 5.2.4.3 5.2.4.4 5.3 5.4

Personele middelen .................................................................................................................................................. 48 Uitgaven rioleringen.................................................................................................................................................. 48 Exploitatielasten....................................................................................................................................................... 49 Kapitaallasten reeds gerealiseerde projecten .................................................................................................................. 49 Operationele (nieuwe) investeringen............................................................................................................................ 50 Vervanging bestaande voorzieningen (bestaand areaal)................................................................................................... 51 Vrijvervalriolen......................................................................................................................................................... 51 Drukriolering ...........................................................................................................................................................

52 Bergbezinkvoorzieningen ........................................................................................................................................... 52 Rioolgemalen, pompputten en pompunits ..................................................................................................................... 52 Kostendekkingsplanberekening ................................................................................................................................... 52 Uitkomsten berekening rioolheffing.............................................................................................................................. 53

3

BIJLAGEN

B7.1 B7.1.1 B7.1.2 B7.1.3 B7.1.4 B7.2 B7.2.1 B7.2.2 B7.3

Uitgaven rioleringen Kapitaallasten bestaand Operationele investeringen/projecten Exploitatielasten Vervangingskosten areaal Modelberekening kostendekkingsplan Parameterblad Modelberekening - benodigde inkomsten Heffingsverloop met inflatie

TABELLEN Tabel 1 Tabel 2 Tabel 3 Tabel 4 Tabel 5 Tabel 6 Tabel 7

Gedeeltelijke inventarisatie aangesloten verhard oppervlak op gemengde riolering................................................................. 16 Overlast gebeurtenissen............................................................................................................................................. 34 Analyse uitgangspunten GRP 2022 - 2025 en WRP 2026 - 2029 ..................................................................................... 48 Gerealiseerde projecten planperiode GRP 2022 - 2025 .................................................................................................... 1-2 Kenmerken areaal in beheer bij riolering ....................................................................................................................... 2-6 Overzicht gemengde riooloverstorten............................................................................................................................ 3-9 bepaling verhard oppervlak ........................................................................................................................................ 6-1

AFBEELDINGEN Afbeelding 1 Kringloop van water.................................................................................................................................................. 12 Afbeelding 2 WRP in relatie tot Omgevingswet ................................................................................................................................ 13 Afbeelding 3 Rioolvervanging en aanleg infiltratieriolering Albionstraat Leunen ....................................................................................... 15 Afbeelding 4 Watercoach op de Hiltobeurs ...................................................................................................................................... 18 Afbeelding 5 Blauw-groene schoolpleinen De Hommel - Venray (voor en na) ......................................................................................... 18 Afbeelding 6 Waterbeleving bij Grote Molenbeek.............................................................................................................................. 20 Afbeelding 7 Type lozingen op de gemeentelijke riolering ..................................................................................................................

23 Afbeelding 8 Leidingen binnen het stedelijk watersysteem ................................................................................................................. 24 Afbeelding 9 Renovatie pompunits drukriolering ............................................................................................................................... 27 Afbeelding 10 Palet van instrumenten die invloed hebben op de waterkwaliteit........................................................................................ 29 Afbeelding 11 Zichtbaarheid voor inwoners over infiltratiegebieden ........................................................................................................ 31

4

Afbeelding 12 Hemelwater dat uit de riolering stroomt ter hoogte van Kempweg...................................................................................... 33 Afbeelding 13 Water op straat ter plaatse van Zevenblad..................................................................................................................... 34 Afbeelding 14 Handreiking hemelwaterbeleid gemeente Venray............................................................................................................ 36 Afbeelding 15 Wadi in Vlakwater .................................................................................................................................................... 36 Afbeelding 16 Grafiek monitoring peilbuis centrum van Venray ............................................................................................................. 39 Afbeelding 17 Grondwaterbeschermingsgebied binnen Venray .............................................................................................................. 41 Afbeelding 18 Beken in de gemeente Venray .................................................................................................................................... 42 Afbeelding 19 Waterberging bij de nieuwe Overloonseweg...................................................................................................................

45 Afbeelding 20 Totale uitgaven inclusief inflatie................................................................................................................................... 49 Afbeelding 21 Operationele investeringsbedragen............................................................................................................................... 50 Afbeelding 22 Investeringskosten vervangen bestaand areaal inclusief relinen .......................................................................................... 51 Afbeelding 23 Heffingsverloop prijspeil 2025 en inclusief inflatie........................................................................................................... 53 Afbeelding 24 Verloop voorziening inclusief inflatie............................................................................................................................. 54 Afbeelding 25 Handreiking hemelwaterbeleid .................................................................................................................................. 5-17

5

SAMENVATTING Met de blik vooruit… Voor u ligt het Water en Rioleringsprogramma (WRP) van onze gemeente voor de planperiode 2026 tot en met 2029. Vooruitkijken naar uitdagingen is essentieel in waterbeheer. We gebruiken dit WRP om nu en in de toekomst aan de gemeentelijke zorgplichten te kunnen voldoen en als toetsingskader voor nieuwe ontwikkelingen. Onze visie is gebaseerd op de omgevingsvisie van de gemeente Venray, het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) en het landelijk beleid waarbij rekening gehouden wordt met water en bodem.

…de volksgezondheid voorop… De zorg voor riolering draagt bij aan een gezonde leefomgeving en is uitgewerkt in zorgplichten. Volgens deze zorgplichten draagt de gemeente, vanuit het oogpunt van volksgezondheid en veiligheid, zorg voor een doelmatige inzameling, berging, transport en/of lokale zuivering van afvalwater, hemelwater en grondwater. De kans op overlast dient hierbij te worden beperkt tot maatschappelijk aanvaardbare normen. Deze taakverantwoordelijkheid geldt alleen indien de inwoner niet zelf op eigen terrein het hemel- en grondwater doelmatig kan verwerken.

…koersen we naar een duurzame, klimaatbestendige, professionele en participerende waterketen… Bij de inzameling en het transport van het stedelijk afvalwater zorgen we ervoor dat ons systeem zo doelmatig mogelijk functioneert, dat we duurzame technieken inzetten en dat de volksgezondheid niet in het geding komt. Dat betekent dat we: Tenminste het huidige serviceniveau behouden. Het aanbod van afvalwater op de RWZI ten hoogste gelijk houden, maar streven naar minder. De vuilbelasting van het oppervlaktewater verminderen. Nieuwe foutaansluitingen voorkomen en bestaande foutaansluitingen opheffen. Door het uit uitvoeren van een systeemoverzicht stedelijk water (SSW) in combinatie met meten en monitoring meer inzicht krijgen in het werkelijk functioneren van ons riolerings- en watersysteem. Het veranderende klimaat en de verstedelijking brengen grote uitdagingen met zich mee. Regenbuien worden steeds extremer en komen vaker voor, met veel overlast en schade tot gevolg. Ook het vasthouden van het gewenste grondwaterpeil wordt moeilijker tijdens extreem lange droge of natte perioden. Omdat het aantal warme dagen toeneemt wordt hittestress ook een probleem, vooral in een gebouwde omgeving met weinig groen en veel verharding. Het besef groeit dat wateroverlast en -onderlast niet langer is op te lossen door alleen maar het aanpassen van de riolering.

Om extreme buien doelmatig te verwerken moeten we de gehele buitenruimte benutten. Bijvoorbeeld via de aanleg van meer groene voorzieningen, bergingsbassins en oppervlaktewater. Maar ook het vergroenen van daken en tuinen, het opwaarderen van sloten en het aanpassen van bestaande parken en pleinen zodat deze (meer) water kunnen bergen. Dit noemen we klimaatadaptatie.

6

We houden bij de (her)inrichting van de openbare ruimte rekening met de verwerking van extreme neerslaghoeveelheden. Hemelwater verwerken we zo lokaal mogelijk en benutten we voor het aantrekkelijk maken van de leefomgeving. Dat betekent dat we: Regenwater gebruiken daar waar het valt en waterstromen scheiden. Bij alle afkoppelplannen samen integraal werken en proberen zoveel mogelijk te ontstenen en te vergroenen. Aan de slag gaan met een hemelwaterstructuurplan zodat niet alle afkoppelde hemelwaterleidingen op zichzelf staan. De inrichting van de openbare ruimte benutten voor de opvang van overtollig hemelwater. Streven naar efficiënte en robuuste (collectieve) voorzieningen. Communiceren naar de inwoners dat we een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben om wateroverlast te voorkomen, iedere druppel telt. Communiceren naar de inwoners dat we als gevolg van de zwaardere buien wat vaker water op straat moeten accepteren en dat wat vaker water op straat hygiënisch verontreinigd kan zijn. Een gezonde grondwaterhuishouding is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van zowel particulieren, gemeente, waterschap en provincie. Samen streven we naar het voorkomen van verdroging en grondwateroverlast en -onderlast. De invloed van menselijke ingrepen op het grondwaterregime onderzoeken we vooraf, waarbij we er naar streven om de natuurlijke situatie intact te laten.

Dat betekent dat we: Met ons grondwatermeetnet voldoende inzicht hebben in de grondwaterstanden binnen onze gemeente. Bij nieuwe ontwikkelingen toetsen op voldoende ontwateringsdiepten en aandacht hebben voor ontwikkelingen binnen voor ons grondwaterbeschermingsgebied en de boringsvrije zones. Bij het treffen van maatregelen rekening houden met de mogelijke effecten op de grondwaterhuishouding. In de gemeente Venray ligt voor circa € 495 miljoen aan infrastructuur (vrijverval riolen, pompgemalen, drukriolering, bergingen, infiltratievoorzieningen) onder de grond om droge voeten en schoon water te houden. De waarde hiervan en de impact bij falen rechtvaardigt een professionele aanpak. Ook hier is het de kunst om een gezonde balans te vinden tussen het zo goed mogelijk uitvoeren van de watertaken, het realiseren van ambities, het omgaan met risico’s en een betaalbare rioolheffing. Omdat gebieden niet altijd gelijk zijn aan elkaar biedt dit ruimte om te differentiëren in beheer en onderhoud. We doen minder waar het kan en meer waar het moet. Hierbij houden we oog voor de doelen waarvoor de riolering ooit is aangelegd: volksgezondheid en veiligheid. We zoeken de speelruimte met name op het vlak van comfort, milieu en belevingswaarde. Dat betekent dat we: De kwaliteit van de uitvoering van watertaken behouden of vergroten (ook met het oog op de toekomstige opgaven).

Geen onaanvaardbare risico’s nemen als het gaat om volksgezondheid en veiligheid. Streven naar kostenefficiëntie en doelmatigheid. Streven naar regionale samenwerking om de personele kwetsbaarheid te verminderen.

7

We kunnen de gebouwde omgeving niet in één keer klimaatbestendig en water robuust maken. Opgaven worden daarom steeds vaker integraal opgepakt en verweven met andere ruimtelijke ontwikkelingen om niet alleen (potentiële) problemen op te lossen, maar tevens de leefbaarheid van de omgeving te verbeteren. Bovendien kunnen we dit niet alleen en hebben we onze inwoners en bedrijven nodig.

…en naar een klimaatbestendig, schoon, geordend en beleefbaar watersysteem… Samen met Waterschap Limburg werken we aan een klimaatbestendig watersysteem en communiceren richting inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties wat ze wel of niet van ons mogen verwachten en wat wij van hen verwachten. De behoefte aan schoon en gezond water zal er altijd zijn en blijven. Er is echter een sterke afhankelijkheid van andere gebiedspartners om dit te kunnen bereiken. Wij dragen als gemeenten bij aan een watersysteem van goede kwaliteit. Dit alles in lijn met de provinciale doelen. Daarbij hebben we oog voor de ecologie, de stoffen in het water én het vermijden van (nieuwe) gezondheidsrisico’s. Ons oppervlaktewater heeft nog niet overal een voldoende kwaliteit blijkt uit de ecologische toets die het Waterschap Limburg heeft uitgevoerd. Overstorten vanuit de riolering hebben in verhouding met de landbouw een vrij kleine invloed op de waterkwaliteit, toch proberen we door het minder verharden en afkoppelen minder frequent overstorten te hebben. Daarnaast worden op een aantal locaties nog buffers aangelegd om overstortend water tijdelijk te bergen zodat dit voor minder belasting op het oppervlaktewater zorgt. Aan water kleven verhalen, water inspireert en water geeft rust. Water leent zich goed om je mee te kunnen onderscheiden en je daarmee een identiteit te verschaffen.

We koesteren daarom ons water en gebruiken het om de leefbaarheid te verhogen. We onderzoeken wat gebruikers (inwoners, recreanten) aan water waarderen om hier effectief op in te kunnen spelen. We maken water bereikbaar en zichtbaar. Al zijn we altijd ook alert om de natuur niet overal te storen. De veelheid van functies die het watersysteem vraagt, rechtvaardigt een professionele aanpak. Hier is het – net als in de waterketen – de kunst om een gezonde balans te vinden tussen het zo goed mogelijk uitvoeren van de watertaken, het realiseren van ambities en betaalbare lasten. We accepteren risico’s, maar zorgen voor beheersbaarheid en voorspelbaarheid. Dat betekent dat we vanwege verschil in omstandigheden en risico’s bewust differentiëren in beheer en onderhoud.

…door voortvarend aan de slag te gaan… Als gemeente voeren wij in de aankomende planperiode een groot aantal gevarieerde taken en activiteiten uit om invulling te geven aan onze verplichtingen, doelen en ambities. We stellen nieuwe plannen op of actualiseren ze, voeren onderzoeken uit naar de toestand en het functioneren van ons watersysteem, en plegen tijdig onderhoud daar waar nodig. Ook zijn ingrijpendere maatregelen nodig, zoals het vervangen of verbeteren van (delen van) onze boven- of ondergrondse voorzieningen.

…tegen aanvaardbare kosten. Voor het beheer van het watersysteem zijn goede mensen en financiële middelen nodig. In de komende planperiode geven we hieraan gemiddeld € 5,4 miljoen per jaar uit. Geld dat inwoners en bedrijven via de rioolheffing bijeenbrengen.

8

Enerzijds besteden we de middelen aan het onderhoud van de riolering, de exploitatielasten, anderzijds gaan we riolen vervangen, hemelwater- of infiltratieleidingen aanleggen en regenwater afkoppelen, dit zijn investeringen voor de lange termijn zodat onze inwoners vaker droge voeten houden en we dus een gezonde en veilige leefomgeving behouden. Uit de analyse van de aanwezige formatie en de benodigde formatie, blijkt dat we het met de huidige bezetting net redden met wat we allemaal op de planning hebben staan. Hierbij dient de kanttekening te worden geplaatst dat interne projectbegeleiding in de kosten van projecten zijn opgenomen. Dit komt niet tot uitdrukking in de manuren. Er moet wel voldoende personeel aanwezig zijn of worden ingehuurd om de projecten te kunnen begeleiden. Vanuit de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is de toegerekende rente ten opzichte van de voorgaande berekening van 1,60% naar 1,40% bijgesteld. De inflatie stijgt van 1,70% naar 2,20% in dit nieuwe plan. Omdat dit over een rekenperiode van 80 jaar wordt meegenomen, heeft deze aanpassing een grote invloed op de uitgaven. Ook afwijkingen op de geprognotiseerde percentages hebben een grote invloed op de uitkomst van de berekening. Om de riolering kostendekkend te houden is stijging van de heffing noodzakelijk.

De kostendekkendheid wordt berekend over een periode van 80 jaar (gemiddelde levensduur van de vrijverval riolering), waarbij door middel van sparen en zo nodig kapitaliseren de rioolheffing zo constant mogelijk wordt gehouden. Om uiteindelijk een kostendekkende heffing te hebben aan het einde van de rekenperiode, komen we de eerstkomende 11 jaar uit met het huidige tarief van € 265,14 voor de categorie meerpersoons huishouden. Daarna stijgt de heffing tot 2063 tot € 462,14. Dit is nodig om op enig moment de piek aan vervangingen te kunnen bekostigen. Rekening houdend met de hoogte van de voorziening, kan ik de periode vanaf 2082 het tarief geleidelijk weer omlaag naar € 332,14 helemaal aan het einde van de rekenperiode van 80 jaar. Voor de categorie eenpersoons huishouden en niet-woningen verschillen deze componenten. Aan het einde van de rekenperiode is de voorziening tot ca. € 0,8 miljoen gereduceerd.

9

Verloop voorziening rioleringen Het verloop van de uitgaven en de heffing is onderstaand grafisch weergegeven.

Totale uitgaven

Hoogte heffing basistarief meerpersoons huishouden

De uitgaven nemen in de tijd toe als gevolg van vervanging van het areaal. In de grafiek zijn zowel de heffing prijspeil 2025 als de heffing inclusief inflatie zichtbaar gemaakt.

10

1

INLEIDING In dit Water- en Rioleringsprogramma (WRP) wordt beschreven hoe we als gemeente Venray omgaan met onze wettelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en grondwater. Daarbij gaan we ook in op de zorg voor het oppervlaktewater. Dit WRP omvat de periode 2026 - 2029 en is de opvolger van het gemeentelijke rioleringsplan (GRP) Venray 2022 - 2025.

1.1

Doel water- en rioleringsprogramma Het stedelijk watersysteem is een samenhangend systeem, bestaande uit stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater en oppervlaktewater. Ons stedelijk watersysteem beschermt de volksgezondheid en het milieu door vuilwater af te voeren naar de rioolwaterzuivering (RWZI). Daarnaast is het systeem ingericht om wateroverlast zoveel mogelijk te voorkomen, maar ook om genoeg hemelwater vast te houden voor de functies die hiervan afhankelijk zijn. Ook streven we naar een zo natuurlijk mogelijk grondwaterniveau, zonder grondwateroverlast- of -onderlast. Het stedelijk watersysteem is daarmee een belangrijk onderdeel van de leefomgeving, waarbij er een directe relatie is met andere disciplines in de boven- en ondergrondse openbare ruimte. Samenvattend is het doel van ons stedelijk watersysteem: Het beschermen van de volksgezondheid Het beschermen van het milieu Het handhaven van de kwaliteit van de openbare ruimte. Dit WRP geeft aan hoe we deze doelen willen bereiken in Venray.

1.2

De zorgplichten Vanuit de wet- en regelgeving hebben we zorgplichten ten aanzien van het stedelijk watersysteem. In dit WRP geven we aan hoe we deze invullen. Hieronder gaan we per onderdeel kort in op de verschillende zorgplichten: Stedelijke afvalwater: Op grond van de Omgevingswet artikel 2.16 lid 1a-3 is elke gemeente verantwoordelijk voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater dat vrijkomt bij de in de gemeente gelegen percelen. Alle percelen binnen de bebouwde kom zijn daarom aangesloten op de (vrijverval) riolering. Buiten de bebouwde kom zijn alle percelen waar afvalwater vrij komt aangesloten op de drukriolering of een geoorloofd alternatief. Het waterschap heeft op grond van de Omgevingswet artikel 2.17 lid 1a-2 de verplichting om het afvalwater te zuiveren (of te laten zuiveren door een andere partij). Zie hiervoor paragraaf 4.1. Hemelwater: Vanuit de Omgevingswet artikel 2.16 lid 1a-1 zijn gemeenten verplicht om zorg te dragen voor een doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater, maar alleen als degene die zich ervan wil ontdoen niet redelijkerwijs het water zelf kan verwerken

11

-

-

op eigen perceel, door het in de bodem of in het oppervlaktewater te brengen. Zie hiervoor paragraaf 4.2. Grondwater: In de Omgevingswet artikel 2.16 lid 1a-2, is bepaald dat de gemeente zorg heeft om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of beperken. Dit doet de gemeente door maatregelen te treffen in het openbaar gemeentelijk gebied voor zover deze doelmatig zijn en niet tot de zorg van de (grondwater) beheerder of de provincie behoort. Zie hiervoor paragraaf 4.3. Drinkwater: De gemeente draagt samen met Rijk, provincie en waterschap zorg voor een duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening (Drinkwaterwet, artikel 2). Oppervlaktewater: Uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (artikel 3.16) volgt dat de gemeente er zorg voor draagt dat een openbaar vuilwaterriool zo wordt ontworpen, aangelegd en onderhouden dat:1) het zoveel mogelijk berekend is op de eigenschappen, samenstelling en hoeveelheid van het afvalwater, 2) lekkage zoveel mogelijk wordt voorkomen, en 3) het aantal overstortingen op oppervlaktewater zo beperkt is als voor een doelmatig beheer van afvalwater mogelijk is. In paragraaf 4.4 lichten wij dit toe.

De water- en rioleringstaken hebben een sterke relatie met het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie dat loopt binnen de gemeente Venray. Het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie wordt in het najaar van 2025 geactualiseerd.

Afbeelding 1 Kringloop van water

12

1.3

Proces Riolering is samen met de rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI) onderdeel van de afvalwaterketen en heeft via overstorten en uitlaten veel relaties met het watersysteem. Voor het nieuwe WRP geldt als belangrijk vertrekpunt dat we verder gaan op de basis die reeds in het GRP 2022 - 2025 zijn vastgelegd. Hiervoor hebben we door middel van een evaluatie kritisch gekeken naar alle ambities en doelstelling uit het GRP 2022 - 2025 en bepaald welke wij willen behouden, welke om aanscherping vragen en welke kunnen komen te vervallen. De resultaten zijn verwerkt in voorliggend WRP en concreet vertaald naar een uitvoeringsprogramma waarvoor de middelen in het kostendekkingsplan (KDP) zijn opgenomen.

1.4

Leeswijzer In Afbeelding 2 staat de opbouw van dit WRP en de relatie die er ligt met de Omgevingswet. Dit programma is uit verschillende delen opgebouwd: Hoofdstuk 2 - Terugblik - Wat hebben we afgelopen planperiode gedaan? Hoofdstuk 3 - Visie - Wat willen we? Hoofdstuk 4 - Programma - Wat is daarvoor nodig? Hoofdstuk 5 - Middelen - Wat gaat ons dit kosten?

Afbeelding 2 WRP in relatie tot Omgevingswet

Terugblik In de terugblik kijken we naar hetgeen we in de afgelopen planperiode hebben gerealiseerd.

Visie In het visiedeel geven we aan wat onze ambities zijn voor de lange termijn. Voor een deel komen deze voort uit het actuele GRP 2022 - 2025 en zijn deze al integraal opgenomen in de Omgevingsvisie. Daarnaast gaan we in op de samenwerking en de invulling van de zorgtaken.

13

Programma In het uitvoeringsprogramma hebben we concrete invulling gegeven aan onze ambities. We maken onderscheid naar: Afvalwater Hemelwater Grondwater Oppervlaktewater Systeem op orde Regionale samenwerking Ieder thema komt terug in de hoofdstukken en is volgens de volgende structuur opgebouwd: Uitwerking van onze doelstellingen; wat willen we? Toetsing huidige situatie: Voldoen we?; waar staan we? Benodigde strategie/maatregelen; wat gaan we doen om deze doelen te halen? Middelen Tot slot is bepaald welke middelen benodigd zijn voor het uitvoeren van dit programma. We hebben hierbij onderscheid gemaakt tussen personele en financiële middelen en dit is doorgerekend in het kostendekkingsplan.

14

2

TERUGBLIK In het GRP 2022 - 2025 waren het beleid en de ambities voor water en riolering van de gemeente Venray omschreven. Gedurende de looptijd van het GRP is het beheer en onderhoud niet helemaal uitgevoerd volgens de planning. Binnen het GRP zijn veel projecten opgenomen om wateroverlast in stedelijk gebied te beperken. Hiervoor zijn in het verleden middelen beschikbaar gesteld met als opdracht dat de projecten voor 2027 gereed zouden zijn. Binnen de planning is geschoven met het uitvoeringsjaar zodat projecten integraal (met de disciplines verkeer en wegen) konden worden uitgevoerd, maar de genoemde projecten zijn wel grotendeels gerealiseerd. Ongeveer 15% van de projecten is momenteel nog in voorbereiding/uitvoering. Daarnaast hebben we ook een aantal straten afgekoppeld die niet in de detailplanning stonden. Deze werkzaamheden hebben hun positieve uitwerking gehad op het voorkomen van wateroverlast.

Afbeelding 3 Rioolvervanging en aanleg infiltratieriolering Albionstraat Leunen

15

De kwaliteit van de riolen is voldoende waardoor het risico op falen vanwege de aangepaste planning beperkt is. Door middel van inspecties wordt de kwaliteit nauwlettend in de gaten gehouden. In de winterperiode van 2023/2024, waarbij we te maken hadden met extreem hoge grondwaterstanden, is wel sprake geweest van een aantal sinkholes. Deze zijn ontstaan door een extremiteit en hadden we niet kunnen voorkomen. Inmiddels wordt samen met de disciplines wegen, verkeer en groen gewerkt aan een integrale planning voor de komende jaren. Deze vormt input voor het maatregelenprogramma van dit WRP. Er zijn veel infiltratieriolen aangelegd waarbij voornamelijk openbare verharding is afgekoppeld. Door middel van subsidie aan particulieren hebben zij ook verhard oppervlak afgekoppeld. De gemeente is afgelopen jaren voortvarend aan de slag gegaan blijkt uit de inventarisatie van het verhard oppervlak dat is aangesloten op de riolering. In 2025 is voor een deel van de gemeente, op verzoek van het waterschap, een inventarisatie gemaakt van het actuele verhard oppervlak, zie Tabel 1. Hieruit blijkt dat er circa 21 ha minder verharding aangesloten is op de gemengde riolering. Dit leidt tot minder overstortingen vanuit de gemengde riolering en heeft daarmee een positief effect op de waterkwaliteit.

Voor de overige kernen volgt later nog een inventarisatie van het verhard oppervlak, dit wordt gedaan bij de hydraulische herberekeningen die in het kader van het opstellen van het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) worden gemaakt. Tabel 1

Gedeeltelijke inventarisatie aangesloten verhard oppervlak op gemengde riolering

Kern

BRP 2015

Inventarisatie 2025

Blitterswijck

Aangesloten op gemengd (ha) 11,00

Aangesloten op gemengd (ha) 7,94

Castenray

4,50

5,88

Heide

2,80

3,42

Leunen

16,50

13,61

Merselo

6,30

6,61

Oostrum

19,00

19,66

Vredepeel

0,00

0,00

Wanssum

38,80

18,24

Ysselsteyn

13,60

14,70

Veulen

1,60

2,50

Totaal

114,10

92,56

De gemeente voert iedere 10 jaar een hydraulische herberekening uit van het rioolstelsel. De resultaten werden vastgelegd in een BasisRioleringsPlan (BRP) en dit vormde de basis voor afspraken met het waterschap over geaccepteerde overstortfrequenties en de afnameverplichting. Voor de gemeente Venray is het BRP in 2015 voor het laatst opgesteld. Het SSW is de opvolger van het BRP en kijkt verder dan alleen het rioolstelsel. In een SSW wordt rekening gehouden met al het water binnen de scope van de gemeentelijke zorgplichten. Oorspronkelijk was het plan om voor het eind van de planperiode van het GRP een actueel SSW te hebben. De hydraulische herberekening geeft een actueler beeld van te verwachten wateroverlastlocaties voor de toekomst met het oog op klimaatverandering. Daarnaast ontstaat ook een actueler beeld van overstortfrequenties van de gemengde overstorten. Dit draagt bij in het bepalen van maatregelen rondom de overstorten in relatie tot de waterkwaliteit. Doelstelling van de gemeente Venray is om het SSW in 2026 af te ronden.

16

Door de invoering van het SSW en de actualisatie van de module hydraulisch rekenen van de Kennisbank Stedelijk Water van Stichting RIONED was een actualisatie van de Uniforme Rekenmethode en het BRP-format gewenst. Het Bestuurlijk Regio Overleg Limburg voor de samenwerking in de waterketen (BROL), heeft deze actualisatie in Limburg laten uitvoeren. Dit heeft eind 2023 geresulteerd in ‘De Uniforme rekenmethode 2.0 voor het opstellen van een systeemoverzicht stedelijk water’ (URM 2.0). De URM 2.0 vormt de basis voor de hydraulische berekeningen en het opstellen van het SSW.

Het waterschap heeft in 2024/2025 een ecologische toets uitgevoerd. Op basis van de resultaten van de ecologische toets die is uitgevoerd kan niet gesteld worden dat er bij bepaalde overstorten maatregelen noodzakelijk zijn. Wel is hieruit gekomen dat de waterkwaliteit nog niet bij alle waterlopen voldoende is en dat maatregelen nodig zijn ter verbetering van de waterkwaliteit. Overigens dragen niet alleen overstorten uit de gemengde riolering bij aan de mindere waterkwaliteit, maar zijn andere bronnen hier ook voor verantwoordelijk. Als gemeente sluiten we onze ogen hier niet voor, maar kiezen we in basis voor het afkoppelen van bestaand stedelijk gebied om op deze wijze minder rioolwater te laten overstorten naar oppervlaktewater. In de ecologische toets zijn de basisgegevens uit 2015 gebruikt terwijl in de tussentijd al veel is afgekoppeld, zie Tabel 1. Als gemeente gaan we eerst een herberekening van het rioolstelsel uitvoeren en als daaruit blijkt dat op korte termijn werkelijk maatregelen vanuit de riolering een positief effect hebben op de frequentie van overstorten dan kan het zijn dat we hiervoor maatregelen gaan uitvoeren anders dan afkoppelen van bestaande riolering. In de planperiode is de achterstand voor het verwerken van revisiegegevens ingelopen.

Met de komst van het nieuwe beheerpakket is het uitdraaien van gegevensbestanden een uitdaging, terwijl dit wel noodzakelijk is om regulier onderhoud uit te voeren. De gemeente maakt momenteel een start met omzetting van de beheergegevens naar de GWSW-standaard. Dit gaat meer eenduidigheid geven over de type voorzieningen die in beheer en onderhoud zijn bij de gemeente. De gemeente heeft ook een slag gemaakt met het beter inzichtelijk krijgen van de duikers die aanwezig zijn binnen de gemeente. Het blijkt dat er zo’n 3.000 duikers binnen de gemeente Venray aanwezig zijn. De financiële impact van de aanwezigheid van deze duikers is voor de gemeente beperkt omdat 95% van de duikers niet in beheer is bij de gemeente, maar bij de initiatiefnemer van het leggen van de duiker. Het inzicht van de aanwezige duikers helpt wel bij calamiteiten in het watersysteem om knelpunten aan te wijzen en maatregelen al dan niet in overleg met particulieren te treffen. Binnen het samenwerkingsverband Waterpanel Noord zijn afgelopen jaren verschillende projecten opgepakt zoals opgenomen in het waterketenplan 2021 - 2025. Zo heeft het actieplan Waterklaar opgeleverd dat we met onze Waterklaar bus lokaal aandacht vragen voor het afkoppelen van de regenpijp van woningen. De watercoach komt daarmee naar onze inwoners toe en helpt hen hoe ze dit op de juiste wijze kunnen realiseren.

17

Afbeelding 4 Watercoach op de Hiltobeurs Ook zijn we actief aan de slag gegaan met blauw-groene schoolpleinen en dat heeft al een paar mooie schoolpleinen opgeleverd, zoals bij De Hommel in Venray, zie ook Afbeelding 5. Een van de projecten, relevant voor het gemeentelijke waterbeleid, is het opstellen van bouwstenen voor water en riolering om op te nemen in het omgevingsplan. Dit WRP sluit aan op de regels die zijn opgenomen in de bouwstenen.

Afbeelding 5 Blauw-groene schoolpleinen De Hommel - Venray (voor en na) In bijlage B1 vindt u een uitgebreidere terugblik op de resultaten van de vorige planperiode.

18

3

VISIE Op basis van de opgenomen waarden in de omgevingsvisie van de gemeente Venray is onze visie opgesteld. Belangrijk vertrekpunt hierin is dat met de komst van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) is ingestoken op water als een ruimtelijke opgave. Onder de Omgevingswet laat zich dit vertalen in een veilige (water als ruimtelijke opgave) en gezonde (inzameling en transport door riolering) leefomgeving. De uitdagingen die op ons afkomen zijn groot en vragen dat er nog meer rekening gehouden moet worden met water en bodem bij ruimtelijke ontwikkelingen, zoals het kabinet in haar beleidsbrieven in 2022 en 2024 ook heeft verwoord. Innovaties, een blik op het verleden en het boerenverstand helpen ons de uitdaging de baas te blijven.

3.1

Omgevingsvisie Venray De Omgevingswet zet de fysieke leefomgeving, waar water en riolering een onderdeel van is, veel meer centraal. Belangrijke transities in Venray vragen om slim te combineren op ‘de vierkante meter’. In de omgevingsvisie komen de verschillende opgaven samen in vier integrale hoofdambities voor de komende 10 à 20 jaar. Met de ambities geven we duidelijk aan waar we voor staan en waar we in de toekomst naar toe gaan. In dit WRP lichten we toe in hoeverre we vanuit water en riolering een bijdrage kunnen leveren om de integrale ambities te realiseren. Daarnaast plaatsen we onze ambities in regionaal perspectief.

Groen wonen voor iedereen In Venray is het fijn wonen in een groene omgeving. Toch zien we ook uitdagingen. We krijgen te maken met een groei van de bevolking en een sterke vergrijzing. Onze groeiende en veranderende bevolking woont in 2030 groen, gezond en veilig in Venray. Vanuit het WRP dragen we hieraan bij door het realiseren van enkel noodzakelijke verharding en overbodige verharding te vervangen door groen. Hierdoor beperkt het risico van wateroverlast en wordt het risico van hittestress kleiner. Bij het afkoppelen van verhard oppervlak zoeken we ruimte voor waterberging in het groen. Samen met de groenbeheerder passen we de vegetatie daar waar noodzakelijk aan zodat beplanting ook onder natte omstandigheden kan uitgroeien tot volwassen beplanting. Hoe we dat doen is toegelicht in paragraaf 4.2 en 4.3.

Een gezond Venray heeft de toekomst We bereiden ons voor op de toekomst. We staan voor grote opgaven als klimaatadaptatie, energietransitie en een circulaire economie. We zetten in op een goede milieukwaliteit, duurzame energiebronnen, kringlooplandbouw en het stimuleren van innovatie in de agrarische sector. Als gemeente hebben we een voorbeeldfunctie op het gebied van duurzame maatregelen. Vanuit het WRP dragen we hieraan bij door het stimuleren van afkoppelen van verharde oppervlaktes en het realiseren van groene daken (vanuit het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie). Dit draagt bij aan het verduurzamen van bestaande gebouwen, het verminderen van wateroverlast en het beperken van verdroging. Voor nieuwe bebouwing gaan we kijken of innovatieve maatregelen als het hergebruik van hemelwater voor toiletspoeling een bijdrage kan leveren aan het verminderen van het gebruik van drinkwater zodat dit bijdraagt aan het behoud van de zoetwatervoorraden. Hoe we dat doen is toegelicht in paragraaf 4.1 en 4.2.

19

Venray bloeit, bruist en boeit Op naar een bruisend Venray. We richten ons op een toekomstig Venray waar het aantrekkelijk is voor inwoners en bedrijven om zich te vestigen. Bedrijventerreinen maken we aantrekkelijk door het versterken van de samenwerking tussen ondernemers, een groen/blauwe uitstraling en een betere bereikbaarheid. Ons centrum is het hart van onze gemeente waar veel te beleven valt. De uitstraling en sfeer die het centrum uitstraalt draagt bij aan de beleving van onze bezoekers. Onze centra maken een sterke verandering door; de focus verandert van minder nadruk op winkelen naar meer nadruk op horeca, beleving en wonen. Vanuit het WRP zorgen we voor goede uitgangspunten om een aantrekkelijk bedrijventerrein te realiseren waar voldoende ruimte is voor water en groen ondanks de grote verharde oppervlaktes en wateroverlast bij bedrijven wordt voorkomen. Ook zorgen we bij herinrichtingen van onze centra dat water en groen ruimte krijgen voor een betere beleving en woongenot. Hoe we dat doen is toegelicht in paragraaf 4.2.

Natuurlijk Venray! We zijn trots op wat Venray allemaal te bieden heeft. Onze natuur en groene omgeving is daarbij een belangrijke kwaliteit. We willen de kwaliteiten op het gebied van landschap, natuur, water, bodem en cultureel erfgoed zoveel mogelijk versterken en de belevingswaarde hiervan verhogen. Vanuit het WRP dragen we door het scheiden van waterstromen bij aan het beperken van verdroging wat ten goede komt aan onze natuur. De waterbergende voorzieningen worden zoveel mogelijk natuurlijk ingericht wat bijdraagt aan de belevingswaarde. Hoe we dat doen is toegelicht in paragraaf 4.2 en 4.4.

Afbeelding 6 Waterbeleving bij Groote Molenbeek

20

Ambities in regionaal perspectief Venray is de tweede stad van Noord-Limburg. Dankzij ons groot aanbod aan voorzieningen (op het vlak van winkelen, zorg en cultuur), de vele bedrijvigheid en de goede bereikbaarheid staan we regionaal stevig op de kaart. Om onze regionale positie te versterken werken we samen met onze partners binnen en buiten de regio. Vanuit het WRP dragen we hieraan bij door in het Waterpanel Noord onze waterbijdrage te leveren. Samen komen we verder dan alleen. Hoe we dat doen is toegelicht in paragraaf 4.6.

3.2

We geven invulling aan de gemeentelijke zorgtaken De gemeentelijke zorgtaken voor afvalwater, hemelwater en grondwater zijn met de inwerkingtreding van de Omgevingswet opgenomen in artikel 2.16 van de Omgevingswet. Naast de gemeentelijke zorgtaken werken we vanuit het WRP ook aan oppervlaktewater als verlengde van onze riolering, zorgen dat het rioleringssysteem op orde is en blijft en we zetten in op regionale samenwerking.

Afvalwater De doelen voor afvalwater formuleren we als volgt: We verwerken het huishoudelijk afvalwater in onze kernen op een doelmatige wijze We verwerken het huishoudelijk afvalwater in het buitengebied op een doelmatige wijze We gaan door met minder vuilbelasting op oppervlaktewater

Hemelwater De doelen voor hemelwater formuleren we als volgt: We streven naar het scheiden van waterstromen We streven naar ruimtelijke opgaven waarbij (hemel)water en bodem sturend zijn We streven naar een klimaat robuuste leefomgeving, als aspect van een gezond Venray zoals benoemd in de Omgevingsvisie We streven naar het hergebruik van hemelwater

Grondwater De grondwatertaak heeft het karakter van een inspanningsverplichting. Dat willen zeggen dat wij niet verantwoordelijk zijn voor handhaving van het grondwaterpeil in bebouwd gebied, maar alleen een regierol vervullen. De taak werkt niet met terugwerkende kracht en kan dus niet leiden tot aansprakelijkheid voor schadesituaties uit het verleden. De doelen voor grondwater formuleren we als volgt: We zorgen dat grondwater de bestemming van een gebied niet structureel belemmert We faciliteren bij grondwaterproblemen We zorgen voor een nauwkeurig meetnet in onze dorpskernen

Oppervlaktewater In tegenstelling tot eerdere rioleringsplannen gaan wij bij het uitvoeren van onze water- en rioleringstaken uit van het natuurlijk, historisch oppervlaktewatersysteem. De natte periode in 2023/2024 heeft laten zien dat oude watersystemen in een natte periode ineens weer ‘boven water’ komen. Het is om die reden belangrijk om ook te kijken naar het oorspronkelijke watersysteem in een gebied alvorens gestart wordt met ontwerp van een nieuw watersysteem.

21

De doelen voor oppervlaktewater formuleren we als volgt: We zorgen voor droge voeten in onze dorpskernen We gebruiken onze sloten, watergangen en waterpartijen optimaal om water vast te houden We zorgen voor tijdelijke plekken om water te bergen bij extreme neerslag We zorgen voor goed beheer van de waterlopen die niet in beheer zijn bij het waterschap

Rioleringssysteem op orde Om proactief te kunnen beheren en in te springen op veranderende situaties zoals het klimaat houden wij ons rioleringssysteem op orde. De doelen om het rioleringssysteem op orde te houden formuleren we als volgt: We houden het beheer van de objecten op orde; We houden de beheergegevens op orde en actueel; We meten en monitoren waar nodig en houden hiermee een vinger aan de pols. Er komt een nieuwe richtlijn stedelijk afvalwater met nieuwe verplichtingen voor gemeenten met betrekking tot monitoren en rapporteren. In de komende planperiode zal hier invulling aan worden gegeven.

3.3

We geven invulling aan de regionale samenwerking We werken in het samenwerkingsverband Waterpanel Noord samen met de omliggende 14 gemeenten, Waterschap Limburg en Waterleiding Maatschappij Limburg. In 2023 is het vernieuwde samenwerkingsverband tussen de convenantpartners van Waterpanel Noord getekend. In het convenant staan afspraken over samenwerking tussen de convenantpartners op het gebied van waterketenbeheer. Daarnaast vormt dit samenwerkingsverband de werkregio in het kader van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie, waarin maatregelen worden voorbereid die ervoor gaan zorgen dat Nederland in 2050 water robuust en klimaatbestendig is ingericht. Door samen te werken met gemeenten/partners wordt onderlinge kennis met elkaar gedeeld, het netwerk optimaal ingezet en kan worden ingespeeld op regionale ontwikkelingen. Daarnaast ontstaan kansen voor uniformiteit in het beleid en gezamenlijke uitvoering van regionale projecten. De doelen in de regionale samenwerking zijn als volgt geformuleerd: Samen met onze regionale partners verduurzamen we de afvalwaterketen We werken samen met onze regionale partners aan projecten, aanbestedingen en voor kennisuitwisseling We actualiseren het afvalwaterketenplan voor een doelmatige afvalwaterketen We werken samen met Waterschap Limburg als één van onze belangrijkste stakeholders

22

4

PROGRAMMA We geven concrete invulling aan onze visie en ambities door per thema aan te geven wat willen we? Waar staan we? Wat moeten we nog doen? We hebben dit uitgewerkt voor de volgende thema’s: afvalwater, hemelwater, grondwater, oppervlaktewater, systeem op orde en regionale samenwerking.

4.1

Afvalwater Alle percelen binnen het gemeentelijk grondgebied moeten voorzien zijn van een rioolaansluiting tenzij lokale zuivering doelmatiger is. Om invulling te geven aan de afvalwaterzorgtaak richten we ons op de volgende doelstellingen: -

We zorgen voor doelmatige inzameling en transport van stedelijk afvalwater We gaan door met het reduceren van de vuilbelasting op oppervlaktewater

Afbeelding 7 Type lozingen op de gemeentelijke riolering Afvalwaterlozingen worden tegenwoordig hoofdzakelijk geregeld via algemene regels (AmvB’s). Uitgangspunt hierbij is: de lozer mag niets doen waarvan hij kan verwachten dat het problemen oplevert voor het riool, de zuivering of het (water)milieu. Gemeenten hebben de mogelijkheid om regels aangaande lozingen op de riolering op te nemen in hun omgevingsplan.

4.1.1

Wat hebben we te onderhouden? Ons rioolstelsel bestaat uit onder meer 338 km vrijvervalriolering. Het grootste deel bestaat nog uit gemengde riolering, zie Afbeelding 8. Binnen dit stelsel zijn 48 grotere rioolgemalen aanwezig en 30 overstorten waarvan 12 voorzien van een bergbezinkvoorziening. Daarnaast liggen er in het buitengebied 657 pompunits van de drukriolering en die verpompen het afvalwater via 193 km drukleidingen naar de vrijvervalriolering in onze kernen. De verwachte levensduur van de riolering in onze kernen bedraagt 80 jaar. Bijlage B2 geeft een compleet overzicht van het areaal dat wij in beheer en onderhoud hebben.

23

Afbeelding 8 Leidingen binnen het stedelijk watersysteem

Rioolwaterzuivering Nagenoeg al ons afvalwater wordt naar de rioolwaterzuivering aan de Metaalweg in Venray getransporteerd. Een klein deel van het afvalwater van Smakt voert af richting de gemeente Land van Cuijk. De rioolwaterzuivering is in eigendom van Waterschap Limburg.

Toetsing huidige situatie Doelen, functionele eisen en maatstaven zijn in de jaren negentig van de vorige eeuw ontwikkeld om de rioleringszorg toetsbaar te maken. Ze worden nog steeds veelvuldig gebruikt en hebben dan ook een belangrijke plaats in het WRP. Het toetsen van de doelen aan de maatstaven vormt de basis voor de evaluatie van de prestaties die in de afgelopen periode zijn geleverd en de verantwoording van de middelen die benodigd zijn voor de komende planperiode. Het areaal dat wij in beheer en onderhoud hebben wordt structureel onderhouden. Daarin hanteren we een cyclus zodat we per jaar een gedeelte van het stelsel nader bekijken. Op basis van inspecties worden maatregelen gepland en uitgevoerd om bijvoorbeeld schades te voorkomen. Bijlage B2 geeft een inzicht in het totale areaal dat we hebben en wat de toestand is van de aanwezige riolering.

Strategie / maatregelen Structureel onderhoud uitvoeren: We blijven structureel onderhoud uitvoeren aan ons areaal om ervoor te zorgen dat we het stedelijk afvalwater kunnen blijven transporteren naar de RZWI en dit ten goede komt aan de volksgezondheid van onze inwoners.

24

4.1.2

We verwerken het huishoudelijk afvalwater in onze kernen op doelmatige wijze Binnen de dorpskernen en bedrijventerreinen zijn alle percelen aangesloten op de riolering. Lozers dienen te voldoen aan de regels uit de lozingenbesluiten. Nieuwe riolering leggen we aan volgens de geldende richtlijnen. We houden hierbij vast aan de voorkeursvolgorde voor de verwijdering van afvalwater zoals opgenomen in artikel 2.16 Omgevingswet (lid 1a).

Voorkeursvolgorde voor de verwijdering van huishoudelijk afvalwater a) b) c) d)

Het ontstaan van afvalwater wordt voorkomen of beperkt. Verontreiniging van afvalwater wordt voorkomen of beperkt. Afvalwaterstromen worden gescheiden gehouden. Huishoudelijk afvalwater en daarmee vergelijkbaar afvalwater wordt ingezameld en naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) getransporteerd.

Bij nieuwe (bedrijfs-) afvalwaterlozingen op vrijvervalriolering geldt dat de gemeente afvalwater dat qua biologische afbreekbaarheid verglijkbaar is met huishoudelijk afvalwater, inzamelt. Ook ander bedrijfsafvalwater dat niet lokaal kan worden teruggebracht in het milieu wordt ingezameld, tenzij dit ten koste gaat van het doelmatig functioneren van de vuilwaterriolering of de rioolwaterzuivering. De gemeente kan in overleg met het waterschap nadere voorwaarden verbinden aan nieuwe of bestaande aansluitingen van bedrijven of deze weigeren of beëindigen.

Rioolaansluitingen Aansluitingen op gemeentelijke rioleringsvoorzieningen geschiedt altijd door of in opdracht van de gemeente en is bij nieuwe aansluiting/aanleg altijd volledig voor kosten van de lozer. Dit geldt ook voor aansluiting buiten onze dorpskernen. Afvalwateraansluitingen voor appartementen dienen op eigen terrein verzameld te worden met één centrale aansluiting als overnamepunt.

Omgaan met rioolvreemd water en foutieve aansluitingen Rioolvreemd water is water dat niet direct te herleiden is naar een lozer. Bronneringen die niet bekend zijn, bedrijfslozingen, infiltratie van grondwater of instroom van oppervlaktewater kunnen een oorzaak zijn. Vanuit doelmatigheidsoverwegingen accepteren we dat er een beperkte hoeveelheid grondwater als gevolg van lekke voegen de riolering binnen stroomt. Op het moment dat riolen worden gerepareerd of vervangen krijgt dit aspect aandacht. We streven hierbij naar de meest optimale balans tussen afvoer naar een zuiverende voorziening en afvoer naar oppervlaktewater/bodem. De hoeveelheid rioolvreemd water in Venray is laag volgens Waterschap Limburg. Op het vlak van opsporen van foutaansluitingen (aangesloten hemelwater op vuilwater en visa versa) willen we in de planperiode actiever inspecteren op foutieve aansluitingen. Gevonden foutaansluitingen heffen we op in samenspraak met de lozer op basis van de zorgplicht stedelijk afvalwater (doelmatigheidsbeginsel).

Toetsing huidige situatie Alle percelen in het stedelijk gebied zijn aangesloten op de riolering. Bij nieuwbouw scheiden wij afvalwater en hemelwater bij de bron. Daarnaast heeft de hoeveelheid rioolvreemd water hierbij de aandacht. Veel rioolvreemd water leidt tot een niet doelmatige bedrijfsvoering van de riolering, opvoergemalen en rioolwaterzuivering. Op basis van de resultaten van het nog af te ronden SSW bepalen we of hiervoor nader onderzoek noodzakelijk is.

25

Strategie / maatregelen Afronden SSW: In 2026 wordt het SSW afgerond op basis van actuele data, waarin ook het intensief afkoppelen van de afgelopen jaren is verwerkt. Op basis daarvan worden opnieuw overstortfrequenties bepaald en aan de hand daarvan kan in overleg met het waterschap bekeken worden of en waar de gemeente nog maatregelen zou moeten treffen om de waterkwaliteit te verbeteren. Scheiden afvalwaterstromen: We blijven inzetten op het scheiden van afvalwater en hemelwater door het afkoppelen van verhard oppervlak. Dit combineren we uit efficiëntie met de onderhoudsplanning van wegen. Door het afkoppelen en het systeem te optimaliseren met maatregelen uit het SSW zorgen we voor minder en ‘schonere’ overstortingen. Foutieve aansluitingen opsporen: Opsporen en oplossen van foutaansluitingen gaan we in de planperiode meer aandacht geven.

4.1.3

We verwerken het huishoudelijk afvalwater in het buitengebied op een doelmatige wijze We kiezen voor een efficiënt transport van huishoudelijk afvalwater. In het buitengebied zijn de afstanden te groot om hiervoor vrijvervalriolering toe te passen. In het buitengebied zijn alle percelen waar huishoudelijk afvalwater vrijkomt dan ook aangesloten op de drukriolering. Drukriolering is enkel bedoeld voor de afvoer van huishoudelijk- en in beperkte mate bedrijfsafvalwater. Hemelwater mag voor het goed functioneren van het rioolsysteem niet worden aangesloten op de drukriolering. Nieuwbouwwoningen in het buitengebied vallen onder de zorgtaak van de gemeente. Hierbij horen de volgende uitgangspunten: Iedere woning heeft maximaal een aansluiting op de drukriolering. Alle perceelsgrenzen gelegen tot maximaal 40 meter afstand van de bestaande (druk)riolering sluiten we aan op de gemeentelijke riolering. Is het perceel gelegen buiten deze 40 metergrens en is de aanleg van een decentrale zuivering zoals bijvoorbeeld een IBA doelmatiger dan aansluiting op de bestaande (druk) riolering, dan gaan wij in gesprek met de perceeleigenaar. Mocht de perceeleigenaar toch willen aansluiten op de drukriolering, en dit is technisch qua hoeveelheid en samenstelling van afvalwater mogelijk, dan worden de werkelijke aanlegkosten in rekening gebracht.

Bij de keuze van een IBA komt deze vooralsnog in beheer en eigendom van de perceeleigenaar. Het waterschap toetst de voorziening indien geloosd wordt op oppervlaktewater. De gemeente toetst de voorziening als deze loost op de bodem. (Agrarische) bedrijven dienen voor het lozen van afvalwater te voldoen aan het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en mogelijke regels in de bruidsschat. We hanteren hierbij de volgende voorwaarden: a) Elk bedrijf wordt gevraagd de bedrijfsmatige afvalwaterstromen te specificeren in hoeveelheid en samenstelling, en in eerste instantie lokaal te zuiveren conform onze circulariteitsdoelstellingen. b) Elk bestaand bedrijf mag als dit niet lukt maximaal 0,5 m3 per uur afvalwater op de drukriolering lozen. c) Elk bedrijf heeft maximaal een aansluiting op de drukriolering.

26

d) Elk bedrijf heeft een zorgtaak op het voorkomen van afvalwater en circulariteit en dient aan te tonen hoe en wanneer het afvalwater circulair behandeld wordt/gaat worden. e) Bij een aanbod groter dan 0,5 m3 per uur dient afvalwater op eigen terrein te worden gebufferd. f) Wanneer buffering niet mogelijk is, kan de capaciteit van de drukriolering worden vergroot, of wordt gezocht naar alternatieve oplossingen. De kosten hiervoor zijn voor rekening van de perceeleigenaar. g) Indien de samenstelling van het afvalwater schade kan veroorzaken en het functioneren van het stelsel in gevaar brengt, dient naar decentrale oplossingen te worden gezocht.

Toetsing huidige situatie Vrijwel alle percelen in het buitengebied zijn aangesloten op de drukriolering. De drukriolering is aangelegd sinds 2000. Veel pompinstallaties zijn aan renovatie toe en momenteel wordt jaarlijks een deel van het areaal gerenoveerd. Bekend is dat bij de lozingspunten van de persleidingen op de gemengde riolering sprake is van aantasting van leidingen en putten.

Strategie / maatregelen Renovatie pompunits: We blijven inzetten op het renovatie van pompunits van de drukriolering om daarmee het aantal storingen terug te dringen. Actualiseren aansluitverordening: We gaan de aansluitverordening actualiseren zodat deze ook aansluit op de lozingsregels zoals we die gaan opnemen in het omgevingsplan. Inspectie lozingspunten drukriolering: We gaan de lozingspunten van de drukriolering actiever meenemen in de inspectierondes zodat tijdig maatregelen kunnen worden getroffen ter voorkoming van grotere schades.

Afbeelding 9 Renovatie pompunits drukriolering

27

4.1.4

We gaan door met minder vuilbelasting op oppervlaktewater We gaan door met het terugdringen van de vuilemissie uit de riolering via overstorten door het blijven afkoppelen van hemelwater van de gemengde riolering. Zie bijlage B8 voor de ligging van de huidige overstorten. Als gemeente hebben we een inspanningsverplichting voor het realiseren van de KRW-doelen in 2027 waarbij de waterkwaliteit van het oppervlaktewater op orde moet zijn. Aandachtspunt is de reductie van de impact van indirecte lozingen op de riolering. Hierbij vindt afstemming en samenwerking plaats tussen de gemeente, RBOM (Regionaal Bestuurlijk Overleg Maas), BROL (Bestuurlijk Regionaal Overleg Limburg) en de RUD (Regionale Uitvoeringsdienst) als vergunning verlenende instantie. Vanuit RBOM/BROL wordt hiervoor een gezamenlijke aanpak uitgewerkt.