RC008 bijl04 Analyserapport Omgevingsprogramma Retail door BRO.pdf
Tekst van het document
Horecaonderzoek gemeente Venlo MARKT- & BELEIDSANALYSE Geactualiseerde versie – februari 2023
Horecaonderzoek gemeente Venlo
1
colofon
projectnaam Horecaonderzoek gemeente Venlo datum 3 februari 2023 projectnummer P05601 opdrachtgever Gemeente Venlo BRO projectleider Christian Severijns projectteam Kay ten Brink, Daan Goos bron kaft BRO
Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl
Horecaonderzoek gemeente Venlo
2
Inhoudsopgave 1
Inleiding
4
2
Vraag- en aanbodanalyse
6
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
7 7 7 10 13 13
Verantwoording vraag- en aanbodanalyse Algemene beschrijving Venlose horeca Horeca naar deelgebied Ontwikkeling horeca in gemeente Venlo Kwaliteitsniveau horeca Overige vormen van horeca
3
Beleidskaders
15
4
Trends en ontwikkelingen
22
4.1 4.2 4.3
23 23 24
Nederlandse horecatrends Horecatrends binnensteden Plannen en recente initiatieven Gemeente Venlo
Bijlage 1 - Horeca-indeling - sectoren Bijlage 2 - Modelmatige behoefteraming horeca
Horecaonderzoek gemeente Venlo
3
1
Inleiding
Horecaonderzoek gemeente Venlo
4
Aanleiding
Opmerking over data-analyse
Het vigerende detailhandelsbeleid van de gemeente Venlo dateert uit
De (kwantitatieve) data-analyse voor dit onderzoek heeft plaatsgevonden
2015, het horecabeleid uit 2007. De stad en de dorpen veranderen, func-
op twee momenten. Voor het eerst in augustus/september 2022 en geac-
ties en gebruik veranderen en er is een ander toekomstperspectief. Dit al-
tualiseerd in januari 2023 met de meest actuele data. Zo is met opdracht-
les maakt dat zowel de markt als de gemeente toe is aan actualiseren/op-
gever en Rho Adviseurs (voor detailhandelsanalyse) peildatum 1 januari
nieuw vaststellen van beleid. Het detailhandelsbeleid wordt geactuali-
2023 afgesproken voor analyses. Locatus actualiseert de hele dataset één
seerd, het horecabeleid is gezien de ouderdom op onderdelen aan ver-
keer per jaar. Er kan dus enig verschil zijn tussen peildatum en dataset
nieuwing toe. Ondanks dat detailhandel, diensten en horeca verschillende
wat geen probleem is daar de aantallen met name bedoeld zijn om op
sectoren zijn, hebben ze een sterke relatie met elkaar is en het de wens
hoofdlijnen de ontwikkelingen vast te leggen.
van de gemeente (als opdrachtgever) om deze qua visie te integreren. Rho Adviseurs neemt het onderdeel detailhandel/diensten voor haar reke-
Recente ontwikkelingen zijn bijvoorbeeld foodhal Mout en de Posterij (bei-
ning. De adviseurs van BRO stellen de horecavisie op. Het voorafgaande
den Venlo centrum) die in 2021 nog niet geopend waren. In Lomm was er
(participatie-) traject is gezamenlijk doorlopen.
in 2021 nog 1 horecabedrijf dat inmiddels gesloten is.
Onderzoeksrapport: marktanalyse horeca
Definitie horeca
Een ruimtelijke horecavisie geeft inzicht in het ontwikkelperspectief voor
Locatus kijkt alleen naar zichtbare en voor de consument toegankelijke
de horeca. Het stuk bepaalt welke horeca we op welke plek voorzien. Voor
horeca als hoofdactiviteit. Ondergeschikte horeca, zoals de koffiecorner bij
een gedegen ruimtelijke horecavisie is eerst inzicht nodig in de Venlose
de bouwmarkt, maar ook paracommerciële horeca, zoals bijvoorbeeld
horecasector. Hoe ontwikkelt de sector zich en heeft Venlo verhoudings-
(verenigings-)sportkantines of wijkcentra zijn niet meegenomen. Het aan-
gewijs veel of juist weinig horeca in vergelijking met enkele soortgelijke
bod is ingedeeld in drie categorieën (zie bijlage 1 voor definitie):
steden? Wat zijn de beleidsambities? Welke relevante trends en ontwikke-
Drankenverstrekkers: met name cafés en koffiezaken.
lingen spelen in Venlo? Kortom: wat is het ontwikkelperspectief voor de
Fastservice: met name lunchrooms en alles op het gebied van be-
horeca in Venlo. Voorliggend onderzoeksrapport gaat hierop in en is basis
zorg/afhaal economie.
voor de op te stellen (retail-)visie. We gaan in de volgende hoofdstukken
in op: de vraag- en aanbodanalyse, de beleidskaders en de trends en ont-
Logiesverstrekkers (w.o. hotels) zijn ook onderdeel van de horecasector,
wikkelingen. In de bijlage is een indicatieve marktbehoefteraming opge-
maar niet apart uiteengezet. In de bijlage is een overzicht weergegeven
steld. Dit geeft enig inzicht in de ontwikkelruimte voor nieuwe en be-
met de branche(-indeling) en de bijbehorende categorie.
Restaurants.
staande horeca in Venlo. In de nog op te leveren visie wordt voorliggend onderzoeksrapport integraal verwerkt tot een beknopt stuk.
Steyl, Brasserie ‘t Vaerhóes
Horecaonderzoek gemeente Venlo
5
2
Vraag- en aanbodanalyse
Navolgend gaan we eerst in op de horecastructuur voor de hele gemeente. We beschrijven de verschillende horecagebieden. Vervolgens gaan we in op de cijfermatige ontwikkeling van de horeca. We beschrijven het kwaliteitsniveau van de horeca en we gaan in op overige vormen van horeca.
Horecaonderzoek gemeente Venlo
6
2.1
Verantwoording vraag- en aanbodanalyse
‘slechts’ 40.700.1 Daarmee wijkt Venlo ook af van de ‘echte’ honderddui-
sterk toeristisch profiel. Daar zijn diverse vakantieparken en campings ge-
Dit onderzoek maakt gebruik van de meest actuele, betrouwbare en uni-
zendsteden in de benchmark die uitsluitend uit stad- en stadswijken be-
richt op de kwaliteitstoerist die naar Noord Limburg/de Maasduinen komt
forme data van Locatus Retailverkenner (peildatum 1 januari 2023). Waar
staat. De benchmarksteden zijn geen echte studentensteden (behalve
veelal om te wandelen, te fietsen en culinair te genieten.
nodig checken we dit met gegevens van Vastgoeddata (voorheen Hore-
Delft). Venlo is (nog) geen studentenstad maar heeft ambities op dit vlak.
caDNA).
De meeste vergelijkingssteden hebben een wezenlijke relatie met het
Centrum Venlo is overdag zeer populair bij de Duitse kooptoeristen. Met
Duitse achterland met uitzondering van Deventer en Delft. Alkmaar kent
name in het weekend en op de (vele) Duitse feestdagen loopt de stad al
veel Duits (zomer)toerisme.
vroeg vol. Veel Duitsers komen vooral voor typisch Nederlandse eetwaren
Locatus kijkt alleen naar zichtbare en voor de consument toegankelijke horeca als hoofdactiviteit. Ondergeschikte horeca, zoals de sportkantine of de koffiecorner bij de bouwmarkt, zijn niet meegenomen. Het aanbod is in-
en waren die in Nederland goedkoper zijn. De start van het bezoek is vaak
Drankenverstrekkers: met name cafés en koffiezaken.
Fastservice: vooral lunchrooms en alles op het gebied van bezorg/afhaal economie.
Restaurants.
Logiesvertrekkers (w.o. hotels) zijn ook onderdeel van de horecasector, maar behoren niet tot de scope van deze visie. Dit is in de toeristische pa-
op de zaterdagse warenmarkt. Veel Duitsers verblijven vooral in het noor-
Tabel 1: Bevolkingsprognose benchmarkgemeenten
gedeeld in drie categorieën (zie bijlage 1 voor definitie):
2022
2030
2040
delijk deel van de binnenstad, al zie je de laatste jaren iets meer spreiding.
Alkmaar
110.810
121.710
130.390
Veel Venlonaren mijden op deze drukke dagen dat deel en zie je meer in
Delft
104.540
115.340
125.470
het midden en zuidelijk deel van de binnenstad. Daar zijn vele terrassen
Heerlen
86.880
88.020
85.000
op pleinen, groot en klein, en straten gericht op de Venlonaar. In het noor-
Hengelo
81.440
82.640
82.710
delijk deel is de horeca (vanzelfsprekend) meer gericht op de Duitse gas-
Sittard-Geleen
91.760
89.730
85.520
Roermond
59.140
63.760
63.850
2
103.200
105.800
107.700
Venlo
ten. Zowel qua aanbod, uitstraling en openingstijden. Kloosterdorp Steyl, met haar grote religieuze bekendheid moet het veel
ragraaf gedaan. De horeca-indeling uit Locatus komt daarnaast niet volle-
meer hebben van kleinschalig toerisme, museumbezoekers en fietsers die
dig overeen met de horeca-categorieën uit het gemeentelijk beleid (zie ho-
neervlijen op een terras, in of nabij de botanische tuinen.
reca-categorieën bijlage 1). Dat is logisch, de gemeentelijke categorieën
2.2
verschillen immers per gemeente.
Tabel 2 toont het aantal horecazaken (vkp) naar deelgebied en omvang in
Algemene beschrijving Venlose horeca
m2 (wvo) voor gemeente Venlo. Centrum Venlo is veruit het belangrijkste Via voorgaande indeling maken we uniforme vergelijkingen met andere
horeca-concentratie-gebied met bijna de helft van het totale aanbod in de
steden. We vergelijken Venlo met enkele referentiesteden te weten: Alk-
gemeente. (De centra van) Blerick en Tegelen volgen op ruime afstand.
maar, Delft, Deventer, Heerlen, Hengelo, Sittard-Geleen en Roermond.
Van de dorpen telt Arcen nog een aanzienlijk aantal horecazaken. Zie ook
Het zijn steden die qua inwonertal (met uitzondering van Roermond) en
de kaarten verderop.
2.3
Horeca naar deelgebied
Venlo centrum Grofweg is het centrum te verdelen in ‘de Duitse hoek’ en het kern(winkel) centrum, wat weer onderverdeeld is in een aantal horecagebieden. Duitse hoek; Nolensplein en de straten eromheen Zoals hierboven al beschreven, zijn hier vooral zaken die inspelen op de
profiel enigszins vergelijkbaar zijn. Dit type referentie-onderzoek geeft enig vergelijkingsperspectief voor de Venlose horeca. Uiteraard moeten deze
Daar waar de meeste kernen in de gemeente vooral lokaal verzorgend
vergelijkingen altijd in perspectief worden gezien en de resultaten zijn niet
zijn, hebben drie stadsdelen ook een toeristische functie. Arcen heeft een
Duitse gast die vooral in de vroege ochtend en middag in Venlo is. Met name (traditionele) daghoreca, waar men al vroeg kan ontbijten en fast-
maatgevend. Een belangrijke kanttekening bij deze vergelijking is dat de
foodbedrijven (friet, snack, vis). De Venlonazaal, een grote zaallocatie,
gemeente Venlo 100.000 inwoners heeft. Het stadsdeel Venlo echter
gaat binnenkort definitief sluiten en maakt plaats voor woningbouw.
1 2
CBS 2022 CBS juli 2022 3 jaarlijkse prognose, gemeente Venlo hanteert bovengrensscenario
Horecaonderzoek gemeente Venlo
7
Parade
Tabel 2: Horeca naar deelgebied (exclusief hotels)
De Parade is sinds vele jaren een uitgaansgebied, voor jong en oud. Hier
vkp
wvo
is van oudsher de grootse horecaconcentratie. Overwegend drankver-
Centrum Venlo
148
17.330
strekkers met terrasjes die veelal vanaf de (na-)middag geopend zijn tot in
Venlo overig
47
4.526
de late uurtjes. Het aanbod bestaat uit enkele vernieuwende concepten,
Blerick
45
3.495
‘standaard’ cafés, restaurants/brasserieën en de nodige fastfood.
Tegelen
38
3.430
Arcen
19
2.613
Velden
8
1.319
Trade-port
8
1.226
Belfeld
6
515
Steyl
7
532
Lomm
0
0
326
34.986
De langgerekte Parade loopt tot aan het NS-station. Nabij het station zijn enkele stadshotels gevestigd. Aan de Deken van Oppensingel ligt de recent geopende foodhal Mout met stadsbrouwerij. Aan de Picardie ligt een moderne kleinschalige bioscoop met 3 zalen. Markt – Oude Markt – Kwartelenmarkt Hartje stad. Zowel de Markt als de Oude Markt heeft dag- en avond-
Eindtotaal
horeca, veelal restaurants/brasseries met grote en kleine terrassen, in verschillende (prijs-)klassen waar men ook terecht kan voor alleen een drankje.
Venlo overig Het aantal horecabedrijven in de wijken neemt af, met uitzondering van
Maasstraat en Maasboulevard Sinds een aantal jaren is dit gebied vernieuwd. Er zijn enkele ‘formule-’bedrijven in de Maasstraat en twee grote café-restaurants aan de Maashaven en een mobiel ijsterras aan de Maas. Dominicanen gebied Dit gebied heef in het afgelopen decennium een forse upgrade gehad. Er is een nieuw horecagebied ontstaan met fraaie bedrijven en in de voormalige kerk Domani met velerlei (horeca/culturele en maatschappelijke) mogelijkheden, mede dankzij samenwerking met diverse partijen. Fluasplein - Beekstraat De zuidelijke uitloper van de stad, kampt met (toenemende) winkelleegstand. Enigszins versnipperd gebied met enkele cafés, fastservice bedrijven en daghoreca met sterk wisselende kwalitatieve uitstraling. Zoals in vrijwel elke stad, zijn er ook in Venlo een aantal solitair gevestigde horecabedrijven in diverse (winkel-)straten.
Horecaonderzoek gemeente Venlo
Venlo centrum, BackWERK
een aantal cafetaria’s/afhaalbedrijven. Deze trend is in veel steden te herkennen. Hier en daar is nog een (buurt-) café of restaurant, maar veel bedrijven zijn verdwenen en er staan bedrijven te koop/te huur. Ook in buurtschap ’t Ven is het horeca-aanbod teruggelopen. Wel hebben een aantal wijken in de gemeente een (paracommercieel) buurtcentrum en sportkantines. Verder is er (commerciële) horeca bij winkels (bijvoorbeeld tuincentra). Tegelen Tegelen had van oorsprong veel horeca, met name veel cafés/feestzalen in het centrum. Daar zijn er veel van verdwenen. Nu zijn er nog 21 horecalocaties in het centrum. Het eens zo bruisende caféleven in Tegelen staat al geruime tijd op een laag pitje. Veel panden zijn van functie veranderd. Verspreid over het dorp zijn nog een aantal horecabedrijven voor een specifieke doelgroep en vooral lokaal verzorgend. Sinds 2007 was de grote Harmoniezaal gesloten. De eigenaar heeft het pand geschonken aan de Tegelse gemeenschap.
Tegelen, Château de Holmühle (restaurant-hotel)
8
Die heeft het gerenoveerd en in mei 2022 is dit weer geopend als ‘Huiska-
de bekende pannenkoekenboerderij Jagersrust. Op de grens met Venlo
mer’ en repetitielokaal (paracommercieel). Ook zijn er de nodige sportkan-
ligt horeca-/leisurecenter Taurus.
tines met horeca. Daarnaast heeft Tegelen een 4* Bilderberg hotel-restaurant in Château de Holtmühle.
Belfeld Belfeld heeft de afgelopen jaren veel horecabedrijven zien sluiten. Belang-
Blerick – Hout-Blerick – Boekend - Trade Port
rijkste trefpunt is nu nog het gemeenschapshuis(paracommercieel). Daar-
Ook in Blerick is er in de loop der jaren veel (met name drankverstrek-
naast zijn er diverse sportkantines. Beide hotels in Belfeld zijn gesloten en
kende) horeca verdwenen. Het centrum heeft nu nog 20 horecavestigin-
hebben een andere functie gekregen. Er zijn enkel nog cafetaria’s. In de
gen. Er is veel retail leegstand/transformatie. In de Blerickse (woon-)wij-
bossen, op steenworp afstand van de Duitse grens ligt een vakantiepark
ken is er behalve fastservice niet veel horeca meer te vinden. Er zijn wel
met zelfstandige horeca (Italiaans restaurant). Daar vlakbij is een grens-
nog een aantal buurthuizen (met paracommerciële horeca). Hout- Blerick
café (met zomerterras) dat incidenteel open is. Verderop de Maria Hoeve
heeft nog een enkel (eet-)café en een modern gemeenschapscentrum. In
gericht op fietsers en wandelaars.
het buurtschap Boekend zit Hotel Maashof, enkele zaallocaties en diverse sportkantines. Op de Trade Ports liggen enkele horecabedrijven voor
Steyl
werknemers en beroepschauffeurs.
Steyl maakt onderdeel uit van Tegelen. Het kloosterdorp aan de Maas trekt jaarlijks vele met name (religieuze) bezoekers naar kloosters, (botani-
Arcen
sche) tuin en musea. Voor specifieke doelgroepen heeft het Missiehuis
Arcen is één van de toeristische pareltjes van (Noord-) Limburg. Het gros
een gastenverblijf. Daarnaast zijn er enkele horecabedrijven die hierop in-
van de horeca is gesitueerd rondom het dorpsplein in de kleine historische
spelen maar er is ook lokaal verzorgende horeca.
Belfeld, cafetaria De Prins
kern. Een paar bedrijven hebben aan de achterkant uitzicht op de Maas. Verspreid door het dorp liggen er nog enkele andere horecabedrijven en
Lomm
enkele toeristische trekkers met horeca. Enkele prominente bedrijven: de
Lomm heeft geen horeca meer. Ondanks verschillende pogingen in de af-
Kasteeltuinen, het Thermaalbad Arcen, de Hertog Jan Brouwerij met een
gelopen jaren is het geen exploitant gelukt het lokale café levensvatbaar
proeflokaal en Graanbranderij de IJsvogel. Bij de diverse campings/ va-
te krijgen. Dit ligt alweer geruime tijd leeg. Lomm heeft een gemeen-
kantieparken is ook horeca, die vanzelfsprekend overwegend gericht is op
schapshuis en sportkantines. Het gerenoveerde spa/saunacomplex heeft
de verblijfsgasten. Ook Arcen kent een aantal paracommerciële voorzie-
geen lokale functie.
ningen. Velden Velden heeft ondanks het verlies van een aantal (drankverstrekkende) horecabedrijven nog wel een paar cafés/fastfoodbedrjjven in de dorpskern. Het hotel-restaurant aldaar is in 2022 verkocht en heeft nu een andere functie. Of dit bedrijf weer voor horeca beschikbaar komt is op dit moment onduidelijk. In het buurtschap Schandelo, op de grens met Duitsland, ligt
Horecaonderzoek gemeente Venlo
Arcen, Landhuis De Barones (huiskamerrestaurant en B&B)
9
2.4
Ontwikkeling horeca in gemeente Venlo
We analyseerden ook de verhouding horeca versus andere commerciële
Nevenstaand figuur toont de ontwikkeling van het aantal horecazaken in
voorzieningen in centrum Venlo. Dit geeft inzicht in de rol die horeca in de
gemeente Venlo. Dat aantal is door de jaren redelijk stabiel. Het aantal
binnenstad heeft. In Venlo ligt het aandeel van de horeca op gemiddeld ni-
drankverstrekkers (vooral cafés) krimpt, behalve in Venlo centrum. Het
veau ten opzichte van de benchmarksteden. Venlo verschilt dus niet we-
aantal fastservicezaken neemt toe, met name fastfood. Dit sluit aan bij de
zenlijk van de andere steden.
Nederlandse trends. Horeca gemeente Venlo in perspectief De tabel op de volgende pagina toont het aantal horecazaken per 10.000 inwoners, voor Venlo, de referentie-gemeenten en het gemiddelde. De eigen inwoners vormen het voornaamste consumentendraagvlak voor ho-
Ontwikkeling horeca aanbod in de gemeente Venlo 400
reca. Venlo heeft wat meer horeca dan gemiddeld in alle sectoren, maar
300
ligt redelijk in lijn met de referentiegemeenten. Ook Roermond heeft ver-
200
houdingsgewijs veel horeca, vanwege de vele (Duitse)kooptoeristen. De verhouding horeca ten opzichte van het aantal banen (figuur volgende pagina) toont eenzelfde beeld. Naast het aantal inwoners is ook het aantal
96
104
98
102
97
102
106
111
117
131
137
137
139
142
107
98
90
84
83
84
78
2013
2015
2017
2019
2021
2022
2023
100 0
banen namelijk altijd van invloed op de horecacapaciteit. Venlo heeft
dranken
vooral een bovengemiddeld aantal drankverstrekkers t.o.v. het aantal ba-
fastservice
restaurant
nen. De groei/afname in de segmenten tussen 2012 en 2022 geeft niet het aantal mutaties weer. Dat zijn er aanzienlijk meer.
Ontwikkeling horeca aanbod in het centrum van Venlo
Ontwikkeling horeca Venlose binnenstad
200
Nevenstaand figuur toont de ontwikkeling van de horeca in de Venlose
150
binnenstad. Hieruit blijkt dat het aantal horecazaken toeneemt en dan vooral het aantal fastservice-zaken. Het aantal drankverstrekkers is redelijk stabiel. Op de volgende pagina is het aantal horecazaken per 10.000
46
48
45
50
45
46
54
100 50
37
41
47
49
54
54
57
36
35
33
32
36
37
37
2013
2015
2017
2019
2021
2022
2023
inwoners in beeld gebracht. Dit voor centrum Venlo en als de referentiegemeenten en het gemiddelde daarvan. Het aantal horecazaken in de Venlose binnenstad ligt wat hoger dan gemiddeld. Feitelijk is dat nog wat hoger, als we rekening houden met de eerder gemaakte opmerking dat
0
dranken
fastservice
restaurant
het stadsdeel Venlo ongeveer 40% van het totale inwonertal vertegenwoordigt van de gemeente Venlo. Noemenswaardig is dat vooral het aantal drankverstrekkers (cafés) hoger ligt dan gemiddeld, wat ook zichtbaar is in het Venlose straatbeeld.
Horecaonderzoek gemeente Venlo
10
Aantal horecazaken per 10.000 inwoners voor Venlo en benchmark 50,0 40,0 13,7
30,0
10,7
20,0
8,8
10,0
12,8
14,6
0,0
4,5
5,8
Alkmaar
Delft
8,6 5,5
9,1 15,1 11,3 2,7 Deventer
9,5
9,3
12,5
13,3
10,5
17,1
10,7
14,0
6,2
5,4
8,8
5,8
5,4
7,4
Heerlen
Hengelo
Roermond
Sittard-Geleen
Gemiddelde
Venlo
15,7
16,0
16,7
20,7
22,9
22,3
dranken
fastservice
restaurants
Aantal horecazaken per 10.000 banen voor Venlo en benchmark 70,0 60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0
21,5
20,3 16,5 24,0
16,9 27,8 21,2
13,5 8,8 23,6
26,9
16,9
8,4
11,1
5,0
9,7
8,6
13,8
9,6
9,3
11,8
Alkmaar
Delft
Deventer
Heerlen
Hengelo
Roermond
Sittard-Geleen
Gemiddeld
Venlo
dranken
fastservice
restaurants
Aantal horecazaken in het centrumgebied per 10.000 inwoners voor Venlo en benchmark 70,0 60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 Figuur 1: Heatmap horeca gemeente Venlo, gewogen naar wvo
21,5
20,3 16,5 24,0
16,9 27,8 21,2
13,5
8,8 23,6
16,0
16,7
20,7
22,9
22,3
26,9
16,9
8,4
11,1
5,0
9,7
8,6
13,8
9,6
9,3
11,8
Alkmaar
Delft
Deventer
Heerlen
Hengelo
Roermond
Sittard-Geleen
Gemiddeld
Venlo
dranken
Horecaonderzoek gemeente Venlo
15,7
fastservice
restaurants
11
Figuur 2: Hittekaart aanbod horeca in de binnenstad van Venlo
Horecaonderzoek gemeente Venlo
Figuur 3: Horeca aanbod (exclusief hotels) naar sector in de binnenstad van de gemeente Venlo op basis van Locatus registratie (Locatus, 2023)
12
2.5
Kwaliteitsniveau horeca
Het centrum van Venlo heeft een omvangrijk en gevarieerd horeca-aan-
terrassen bij elkaar komen (in het stadscentrum), is verbetering van de ruimtelijke kwaliteit mogelijk, door duidelijke spelregels en handhaving.
bod. De uitgaanshoreca heeft in vergelijking met een aantal jaar geleden minder concurrentie in de regio. Het verdwijnen van grote discotheken
2.6
Overige vormen van horeca
(o.a. Helden, Venray, Kaldenkirchen) en de verminderde belangstelling
Feestzalen
voor Duitse discotheken ( E-Dry, Geldern) maakt dat uitgaan meer in
Feestzalen zijn er in veel verschillende soorten. Soms behoren zij tot een
Venlo plaatsvindt. Ook de verruiming van de openingstijden in Venlo heeft
regulier café, soms zijn het autonome bedrijven. Ook verschillen feestza-
dit bevorderd. De jeugd/studenten vinden vooral in het centrum in (dans-)
len onderling wezenlijk qua openingstijden. Venlo telt momenteel 7 zelf-
cafés hun vertier; op de Parade, de Markt en Houtstraat. Ook beschikt
standige feestzalen. In enkele referentiegemeenten komen geen feestza-
Venlo over een theater en professioneel poppodium, bioscoop en filmhuis.
len voor. Daarom zijn feestzalen uit de voorgaande vergelijkingen gehouden. In de marktbehoefteraming voor de Venlose horeca nemen we de
In veel steden neemt het aantal ketens/formulebedrijven in de restaurant-
feestzalen wel mee als horeca-aanbod.
en fastservice al jaren hard toe, met name in centra. In Venlo speelt dit minder. Er is bijvoorbeeld geen De Beeren, La Cubanita, Zusje, Loetje,
Paracommerciële horeca
Bregje, et cetera, gevestigd. Recent is een Happy Italy in het centrum geo-
Paracommerciële horeca is een horecavoorziening bij een niet-commer-
pend. Ook in de fastservice zijn slechts enkele landelijk ketens/formules in
ciële instelling (denk aan stichtingen en verenigingen) die zich in de eerste
het centrum van Venlo vertegenwoordigd, zoals McDonalds, Subway, Buf-
plaats richten op andere activiteiten, zoals sport, educatie, cultuur, religie,
kes, Brownies& Downies, Bagels & Beans, enkele pizza(bezorg-)zaken en
et cetera. Horeca is daar een nevenactiviteit. Omdat deze instellingen
redelijk recent Espresso Perfetto en Backwerk. Wel is de Nederlandse
vaak subsidies ontvangen, met vrijwilligers werken of andere (fiscale)
groei van de fastservicesector ook in Venlo waarneembaar.
voordelen genieten, worden er beperkingen opgelegd via de Alcoholwet.
Definitief gesloten, een beeld dat in met name in Tegelen en Belfeld zichtbaar is
Denk aan beperking van schenktijden en het verbod op feesten van perVenlo beschikt tevens over een gevarieerd aantal restaurant, waaronder
soonlijke aard (verjaardagsfeestjes, bruiloften, etc.). Dit om de reguliere
een aantal luxe restaurants. Hotel-Restaurant Valuas heeft dit jaar haar
horeca geen oneerlijke concurrentie aan te doen. Grotere instellingen kun-
Michelinster moeten inleveren (wel nog bib gourmand). In 2018 heeft Res-
nen deze beperkingen ‘omzeilen’ door een Besloten Vennootschap (B.V.)
taurant Aubergine in Steyl haar ster verloren. Desondanks zijn er in Venlo
op te richten en profiteren (in veel gevallen) van beide voordelen.
diverse restaurants die een noemenswaardige vermelding in de restaurantgidsen vertegenwoordigen.
De gemeente Venlo kent zo’n 100 locaties waar paracommerciële horecaactiviteit plaatsvindt, exclusief ‘de B.V. ’s’. Dat is veel. Denk aan buurt-/ge-
Terrassen zijn er vooral in de centra van de stadsdelen en de dorpen. In
meenschapshuizen, sportkantines en musea. De horeca-activiteiten zijn
de coronatijd zijn deze op een aantal plaatsen vergroot. De kwaliteit en uit-
zeer verschillend van omvang, kwaliteit en toegankelijkheid. Deze horeca-
straling verschilt. Op een aantal plaatsen zijn de terrassen niet volgens de
locaties zijn niet meegenomen in de marktanalyse, en dus ook niet mee-
terrasregels ingericht. Zo staan er bijvoorbeeld terrasschotten op pleinter-
gewogen in de benchmarkvergelijkingen. Ze voorzien in een zekere be-
rassen waar die niet zijn toegestaan. Zeker op plaatsen waar meerdere
hoefte maar ’snoepen’ ook aan de omzet van de reguliere horeca.
Horecaonderzoek gemeente Venlo
Arcen, Graanbranderij de Ijsvogel
13
Zeker in de dorpen, waar het voortbestaan van met name cafés steeds
het aantal overnachtingen3. Zeer waarschijnlijk corona gerelateerd4. In
moeilijker wordt, door verschillende oorzaken, kan dit wel het verschil ma-
2021 is (alweer) een opleving in overnachtingen zichtbaar.
ken tussen stoppen of doorgaan voor de lokale dorpskroeg. Veel gemeenten staan (oogluikend) toe dat verenigingen en stichtingen actief horeca aanbieden. Zowel vanuit maatschappelijk als financieel oogpunt (zodat ze minder subsidie afhankelijk zijn). De gemeente Venlo heeft geen specifiek beleid voor paracommerciële horeca. Wel heeft de gemeente in de APV de sluitingstijden vastgelegd (APV art 2:34a/2:34:b). Overnachten in Venlo Venlo beschikt over 17 hotels, waarvan zich er 9 in het stadscentrum bevinden. Het aanbod is overwegend 3 en 4 sterren. De grotere hotels bevinden zich vooral in en aan de rand van het centrum van Venlo. Recent zijn er een paar forse uitbreidingen geweest; vooral bij Van der Valk (2022), aan de snelweg A67, en bij Maashof (2021) in Boekend. In de binnenstad is het oude Stationshotel afgebroken en is het nieuwe hotel Mr. Jigs geopend in 2020. Recent is Stadsherberg Ald Weishoes in de binnenstad geopend. In de afgelopen jaren zijn ook enkele (kleinschalige) hotels gesloten; onder andere Hotel café Juliana en Hotel de Krekelberg in Belfeld, HR Van den Hombergh/Maasduinen in Venlo en Hotel Rembrand in Venlo. Er zijn 41 geregistreerde B&B’s verspreid over de gemeente in verschillende prijsklassen. Ervaring leert dat er in elke gemeente ook ongeregistreerde /illegale zijn, evenals Airbnb’s .
Er zijn naast een aantal solitaire vakantiewoningen (vaak bij particulieren) diverse grote en kleine vakantieparken (in Arcen en Belfeld). Verspreid over de hele gemeente, maar met name in Arcen, zijn campings in de gemeente Venlo van verschillende omvang en luxe niveaus. Al deze voorzieningen zorgen voor veel toeristische overnachtingen in de gemeente. Er is wel sprake van een daling van Venlo, Parade
3 4
In 2019: 1.024180, in 2020: 834.272 en in 2021: 975.229 overnachtingen. In het kader van deze opdracht is dit niet nader onderzocht. Bron cijfers: gemeente Venlo
Horecaonderzoek gemeente Venlo
14
3
Beleidskaders
Een ruimtelijke horecavisie staat niet op zichzelf, maar haakt in op andere beleidsstukken van verschillende schaalniveaus. We beschrijven de belangrijkste beleidskaders en hun relatie tot de horeca. Ook gaan we in op de planologische uitgangssituatie in de gemeente Venlo.
Horecaonderzoek gemeente Venlo
15
Provincie: Omgevingsvisie Limburg (2020)
Om de doelen te halen zijn de volgende opgaven benoemd:
Hierin is een aantal uitgangspunten en overwegingen voor horeca opge-
De omgeving meer beleefbaar maken.
wonen en leven in binnenstad. Dit via specifieke beleidsregels uit te
nomen:
Accommodaties vitaliseren en inzetten voor recreatief gebruik.
werken en af te stemmen met bewoners en ondernemers (o.a. terras
Dagrecreatieve voorzieningen zoals bioscopen, casino’s, kartbanen
Attractiewaarde dagrecreatie vergroten.
en geluid).
en trampolineparken horen thuis in het ‘bebouwd gebied’ (‘stedelijk
Nieuwe verbindingen aangaan tussen vrijetijdssector en andere secto-
gebied’, ‘stedelijke centrumgebied’ en ‘landelijke kern’). Dit type voor-
6. Verzilveren potentie kenniseconomie.
ren zoals sport en agro.
zieningen en andere functies (zoals detailhandel en horeca) verster-
5. Grip krijgen op ontwikkeling van de horeca voor goede balans tussen
Het bijgevoegde uitvoeringsprogramma van het plan beschrijft onder an-
ken elkaar en kunnen daardoor de vitaliteit van stedelijke centra ver-
Evaluatie voorgaande horecavisie
dere een verbetering van de openbare ruimte, groenvoorziening en gevel-
sterken.
Op 8 januari 2007 is het rapport “Ontwikkelingsrichting horecasector” op-
kwaliteit, maar ook het zichtbaar maken van de historie, een verlichtings-
De stromen voor horeca hebben een sterke samenhang met de koop-
geleverd door BRO aan de (toenmalige) gemeente Venlo. Een visie die
plan en aandacht voor communicatie en promotie. Tot slot is een pilotplan
stromen voor recreatieve aankopen. De grotere binnensteden en cen-
lange tijd dienst heeft gedaan. Enkele jaren later is de gemeente uitge-
benoemd ‘Maak de draai’ om smalle en diepe winkel of horecapanden te
trumgebieden zijn belangrijke locaties voor een bezoek aan de ho-
breid (met Arcen, Lomm en Velden, per 1-1-2010) en is er op specifieke
draaien tot meer praktische units. Specifiek voor horeca kan dit wenselijk
reca. Toeristische toevloeiing heeft een relatief groot aandeel in de to-
onderdelen beleid/regels herzien of aangevuld. Voor de ondernemers zijn
zijn (meer tafels aan het raam en betere zichtbaarheid van buitenaf).
tale bestedingen. Het aanbod in een aantal specifieke gemeenten is
het meest tastbaar het vrijlaten van de sluitingstijd en wijzigingen in terras-
daardoor sterk afhankelijk van het toerisme.
senbeleid. In de coronaperiode is nog een aantal noodmaatregelen geno-
Gemeente Venlo: Evenementenbeleid 2020-2023
De kwaliteit van de stedelijke centra als belangrijke ontmoetingsplaats
men.
De juiste evenementen op de juiste plek leiden tot spin-off voor winkels en
willen we behouden en waar mogelijk versterken. Die kwaliteit wordt
horeca. Het evenementenbeleid heeft een aantal doelstellingen en waar-
uiteraard niet alleen bepaald door winkels, maar door de mix met ho-
Gemeente Venlo: Plan binnenstad Venlo 2030
reca, dienstverlening, cultuurhistorische objecten, kantoren, (ambach-
Dit plan beschrijft dat o.a. door veranderend koopgedrag middelgrote cen-
den: de Venlonaar centraal. Duurzaamheid, samenwerking, communicatie. Kwaliteit boven kwantiteit. “Het evenementenaanbod wat wij nu heb-
telijke) bedrijven en binnenstedelijk wonen en zorg. Met aantrekkelijke
tra (zoals Venlo) kwetsbaar zijn. De centra zijn vaak niet onderscheidend
ben is divers en representatief voor Venlo; we richten ons daarom op het
binnensteden kan ook de aantrekkingskracht van Limburg voor grens-
genoeg qua voorzieningenniveau. Horeca is steeds vaker onderdeel van
duurzamer en inclusiever maken van dit aanbod.” Evenementen moeten
overschrijdend kooptoerisme en funshoppen behouden blijven en
het centrumbezoek. De binnenstad heeft een wat uniform horeca-aanbod
o.a. bijdragen aan de profilering en levendigheid van Venlo en de samen-
waar mogelijk worden verhoogd.
met relatief veel fastfood-zaken. Naast de Markt, de Oude Markt en Kwar-
werking aangaan met andere partijen.
telenmarkt, is horeca in de zijstraten (struinmilieu) steeds belangrijker. Ook Regio: Actieprogramma vrijetijdseconomie Noord-Limburg
de Parade is in opkomst als horeca- en leisuregebied. Het plan beschrijft
Gemeente Venlo: Ontwikkelrichting Centrum Blerick (2021) 5
Dit actieprogramma heeft de volgende concrete doelen voor de vrijetijds-
zes opgaven voor de binnenstad:
De Taskforce Winkelhart Blerick bestaat uit een vertegenwoordiging van
sector:
1. Inzetten op economische kracht van beleving.
ondernemers, vastgoed en het culturele-maatschappelijke veld. De Task-
Focus op familierecreatie.
2. Terugdringen vierkante meters detailhandel.
force streeft naar een integrale herijking van het centrum van Blerick, na-
Toegroeien naar €1 miljard aan vrijetijdsbestedingen richting 2025.
3. Opmars van eenzijdig en voordelig aanbod doorbreken en onderschei-
drukkelijk in co-creatie met stakeholders zoals de gemeente Venlo. Uit de
Het actieprogramma moet op termijn leiden tot een toename van de jaarlijkse vrijetijdsbestedingen van 200 miljoen in 2025 (24%).
5
dend en uniek aanbod stimuleren.
SWOT-analyse zijn ambities bepaald:
4. Binden van de regiobewoners.
Dit is geen vastgesteld beleid.
Horecaonderzoek gemeente Venlo
16
Eigen krachten versterken: bijvoorbeeld door het Blerickse verleden
Gemeente Venlo: Centrum Tegelen visie inrichting openbare ruimte
zichtbaar te maken.
(2021)6
Een plek om te verblijven: het centrum mist een hart en een centrale
Als het aan Stichting Ondernemersfonds Tegelen Centrum ligt krijgt het
verblijfsplek. De Carleysplaats is de aangewezen plek als ‘huiskamer'
centrum van Tegelen de komende jaren een flinke impuls. In het maga-
van het centrum.
zine is een aantal ambities gedefinieerd:
Compact centrum & transformatie winkelvastgoed: dat kan deels door
Minder leegstand, meer investeringen en een sterke lokale economie.
invulling met andere functies, maar ook door transformatie naar wo-
Een openbare ruimte die eenheid uitstraalt en herkenbaar is.
nen.
Een openbare ruimte die wordt doorverteld en herinneringen oproept.
Optimaliseren boodschappenaanbod: modernisering van de super-
Een openbare ruimte die in staat is delen in het centrum te verbinden.
markten is noodzakelijk.
Het verbinden van de Kerkstraat en het voormalige Raadhuis is een pro-
Verschillende accenten: doelstelling is om in het toekomstige centrum
ject van de allerhoogste prioriteit. Vandaag de dag ontbreekt een (visuele)
twee duidelijke sfeergebieden te definiëren naar bezoekmotief
verbinding tussen de belangrijkste winkelstraat van Tegelen, de Kerk-
Vergroening en klimaatadaptatie.
straat, en het voormalige Raadhuis, één van dé ‘pareltjes’ van Tegelen.
Centrum goed bereikbaar en eenvoudig parkeren: een kwaliteit van
Bestaande bomen ontnemen het zicht op dit monument. Deze worden
het centrum is de goede bereikbaarheid, zowel per auto als per fiets
daarom vervangen door een monumentale structuur van bomen. De twee
en de ruime en gratis autoparkeergelegenheid
bomenrijen versterken straks juist het zicht op het voormalige raadhuis.
Samenwerking is een werkwoord: de keuzes in de centrumvisie moet
Op deze manier ontstaat een wandelpromenade tussen de Kerkstraat en
elan brengen in de samenwerking.
het Raadhuis.
Aan de hand van de ambities en een aantal toetsingscriteria is een ontwik-
Halverwege de Kerkstraat zullen bezoekers in de toekomst worden verrast
kelscenario bepaald voor centrum Blerick: het Haltermodel 2.0. Het combi-
door een groen en sfeervol pleintje. Het Wilhelminaplein is en blijft een be-
neren van bezoekmotieven staat centraal in dit scenario. Uitgangspunt is
langrijke plek in Centrum Tegelen. Een startpunt van het bezoek aan het
het aantrekken van verschillende type functies in het centrum, en meer
centrum. Deze locatie wordt in de toekomst daarom nog meer ingericht
specifiek in de Kloosterstraat vanwege de huidige leegstand. In het scena-
om te verblijven. Waar het nu nog voelt als een groot en leeg plein, gaat
rio ‘twee centra met een eigen accent’ verkleurt de Kloosterstraat naar een
de beleving flink veranderen. Het Wilhelminaplein zal veranderen in een
woon-/werkstraat. Levendigheid is hier ondergeschikt. Het haltermodel
groene en knusse ‘huiskamer’.
Tegelen centrum, Brasserie RACH
gaat uit van verbindingen tussen oost en west en stimuleert circuitvorming.
Venlo centrum, De Posterij in museum Van Bommel van Dam 6
Niet vastgesteld beleid.
Horecaonderzoek gemeente Venlo
17
Gemeente Venlo: Groenste gemeente aan de Maas (2010)
Centrum Venlo, met een belangrijke functie t.a.v. funshoppen, het cul-
plein, Keulsepoort, Deken van Oppensingel, Mercatorstraat, Noord-Bin-
turele aanbod (musea, Maaspoort) en (boven)regionale evenementen;
nensingel, Hogeweg, van 't Hoffweg, Wilhelminapark en St. Urbanusweg,
Kloosterdorp Steyl, met een belangrijke functie t.a.v. bezinnings- en
waarbij genoemde straten eveneens tot de binnenstad behoren. Bij wijzi-
tisch karakter (van met name Venlo) door middel van een duidelijke en
cultuurtoerisme met een bijzonder karakter passend binnen de context
ging van de ondernemingsvorm van vergunninghouder (die noopt tot wijzi-
herkenbare positionering. De visie voor Venlo is ‘Groenste gemeente aan
van het Kloosterdorp.
ging van de tenaamstelling van de vergunning) of bij overdracht van de
De opgave voor de nieuwe gemeente is het behouden van het bestaande toeristische aandeel (met name in Arcen) en het versterken van het toeris-
de Maas’. Hiervoor is gekozen want de gemeente heeft sterke ‘rode’,
onderneming van vergunninghouder zal de geldende vergunning voor het
‘blauwe’ en groene assen. Bij het formuleren van de ambities is onder-
Om de ambities te realiseren is een aantal acties uitgezet. Voor specifiek
scheid gemaakt tussen strategische en tactische doelen. Het strategische
de horeca is relevant dat wordt ingezet op een culinair marketingconcept
doel behelst de missie voor middellange termijn. De tactische doelen leve-
en op het thema Venlo congresstad.
terras in beginsel dienovereenkomstig gewijzigd/ verleend worden. Gemeente Venlo: Tijdelijke aanvullende beleidsregels terrassen horecabedrijven (2020) Geldig tot 1-3-2023
ren op relatief korte termijn een bijdrage hieraan. Strategisch: Versterken van de vrijetijdseconomie, waardoor Venlo zijn functie als complete cen-
Gemeente Venlo: Beleidsregels terrassen horecabedrijven 2019
Door de corona-beperkingen zijn er in Venlo sinds juni 2020 aanvullende
trumstad waar kan maken, voor eigen inwoners, regiobevolking (incl.
De regels zijn van toepassing op de verschillende terrastypen te weten: de
beleidsregels voor terrassen van kracht. Tijdelijke extra terrasruimte zal na
Duitse achterland) en toeristen.
gevelterrassen, de aanleunterrassen en eilandterrassen. Voor dit type ter-
overeenstemming door de gemeente per brief aan de betreffende onder-
rassen is een exploitatie- of terrasvergunning verplicht. De regulering hier-
nemer worden vergund, aan de hand van de ingediende situatieschets. De
Tactisch:
van is via artikel 2:10 / 2.28 APV ondergebracht bij de exploitatie- en ter-
geldende exploitatie- en terrasvergunningen worden niet gewijzigd. Voor
Circa 10% groei van de bestedingen per overnachting en werkgele-
rasvergunning. Het terras mag alleen worden ingericht met stoelen, ban-
de extra terrasruimte zal gedurende de looptijd van deze tijdelijke beleids-
genheid, mede door een toename van het kruisgebruik van de voor-
ken, tafels, statafels, barkrukken, windschermen, parasols en een bestek-
regel geen huur in rekening gebracht worden. Aanvragen voor uitbreiding
zieningen;
bak. In bijzondere situaties kan de gemeente een verbod tot het plaatsen
van terrasruimte worden beoordeeld op basis van een aantal criteria:
Door een uitbreiding van de capaciteit en een betere productmix een
van windschermen en parasols instellen. Terrasschermen mogen uitslui-
1. De openbare orde en veiligheid mogen niet in het gedrang komen. Dit
groei van circa 5% van het aantal overnachtingen in de komende 10
tend bij aanleun- en gevelterrassen geplaatst worden. De terrassen moe-
geldt ook voor de bereikbaarheid voor hulpdiensten en brandkranen/-
jaar. Dit kan door het creëren van een gedifferentieerder aanbod en
ten gesloten zijn van 02.00 uur tot 07.00 uur. Bij een aantal evenementen
putten.
hogere belevingswaarde, om zo het verblijf te verlengen en het herha-
moeten terrassen volledig zijn opgeruimd. Wanneer een terras wordt ge-
2. De uitbreiding van het terras moet zichtbaar zijn vanuit de lokaliteit.
lingsbezoek te verhogen.
plaatst op gemeentegrond is een huurovereenkomst gekoppeld aan de
3. Noodingangen en -uitgangen moeten bereikbaar zijn.
vergunning.
4. De uitbreiding van het terras moet passend zijn bij het straatbeeld.
In algemene zin zet de visie in op een goede mix aan horeca en andere voorzieningen om ‘kruisgebruik’ te stimuleren.
Deze huurovereenkomst wordt gekoppeld aan de exploitatie-/terrasver-
Een aanvraag die voldoet aan de gestelde criteria (uit artikel 5) biedt geen
Gemeente Venlo: Toeristisch recreatief actieprogramma (2022)
gunning met de mogelijkheid tot (wederzijdse) opzegging. Het bevoegd
garantie voor een akkoord.
De basis voor dit toeristisch recreatief actieprogramma blijft de toeristische
gezag behoudt zich het recht voor om de ruimtes voor terrassen te herin-
visie. In deze visie worden voor de toeristische ontwikkeling en positione-
delen in samenspraak met ondernemers. Ten behoeve van de berekening
Gemeente Venlo: Beleidsregels sluitingstijden horecabedrijven ge-
ring van onze gemeente drie speerpunten onderscheiden:
van de huur wordt onder de kern Venlo begrepen het gebied begrensd
meente Venlo
Arcen, met een belangrijke functie t.a.v. grootschalig toeristisch ver-
door de Maaskade, Werf (voorheen genaamd Havenkade), Prinsessensin-
Gemeente Venlo kent vrije sluitingstijden sinds 2017. Sluitingstijden van
blijf, wellness en dagrecreatie (in het bijzonder Kasteeltuinen, Ther-
gel, Prof. Gelissensingel tot aan het viaduct Eindhovenseweg, Eindhoven-
terrassen is op alle dagen van 02.00 – 07.00 uur. Er zijn afwijkingen, maar
maalbad Arcen, Hertog Jan en de dorpskern Arcen);
seweg, Roermondsepoort, Koninginnesingel, Koninginneplein, Stations-
deze staan als voorwaarden in de exploitatie- en terrasvergunningen van specifieke bedrijven. Voor enkele terrassen geldt namelijk een sluitingstijd
Horecaonderzoek gemeente Venlo
18
van 22.00 uur of 23.00 uur. Dit zijn voornamelijk terrassen aan de achter-
Artikel 2.30 Sluitingsuur
zijde van een horecabedrijf tussen de bebouwing.
Het is verboden voor publiek toegankelijke plaatsen waarvoor een ontheffing bedoeld in artikel 35 van de Drank- en Horecawet geldt voor bezoe-
Reclamebeleid gemeente Venlo 2014
kers geopend te hebben of daarop bezoekers te hebben van 02.00 uur tot
De Reclamenota binnenstad Venlo is in 2015 nog aangevuld met nadere
07.00 uur.
regels. Voor horecabedrijven zijn de belangrijkste items, deels vergunningsvrij, reclame op gevels, luifels/zonwering, lantaarns, parasols en ter-
Artikel 2:34a Schenktijden paracommerciële inrichting
rasschotten. Er zijn gebiedsgericht ‘harde’ regels qua omvang (o.a. maat-
Het is verboden in een paracommerciële inrichting alcoholhoudende drank
voering) van de reclame, verlichting en hoeveelheid/aantal van reclame(-
te verstrekken op andere tijdstippen dan van 09.00 uur tot het tijdstip
objecten). Tevens zijn er ‘zachte’ regelsmet betrekking tot uitstraling,
waarop de inrichting bij of krachtens artikel 2:30 voor bezoekers geopend
vormgeving en leesbaarheid.
mag zijn.
Gemeente Venlo: Algemene Periodieke Verordening (26-02-22 tot he-
Artikel 2:34b Bijeenkomsten paracommerciële inrichting
den)
1. Het is verboden in een paracommerciële inrichting alcoholhoudende
Het is verboden zonder vergunning van de burgemeester een horeca-in-
drank te verstrekken tijdens bijeenkomsten van persoonlijke aard of tij-
richting te exploiteren. Voor het verkrijgen van een vergunning moet een
dens bijeenkomsten die gericht zijn op personen die niet of niet recht-
aanvraag bij de burgemeester worden ingediend aan de hand van een
streeks bij de activiteiten van de houder van de vergunning betrokken
door de burgemeester vast te stellen formulier. Met een zodanige aanvraag wordt gelijkgesteld een aanvraag om een vergunning als bedoeld in
zijn. 2. Het is verboden de mogelijkheid tot het houden van bijeenkomsten
artikel 3 van de Drank- en Horecawet voor het uitoefenen van een horeca-
van persoonlijke aard openlijk aan te prijzen, hiermee te adverteren of
bedrijf.
reclame te maken.
Artikel 2:29b Vergunningaanvraag horeca
Bibob beleidsregel Venlo (gewijzigd per 1-10-2017)
Bij de aanvraag, bedoeld in het vorige lid, wordt tenminste:
De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur
a. opgaaf gedaan van de personalia dan wel zetel en het adres van de
(Wet Bibob) stelt het openbaar bestuur in staat zich te beschermen tegen
leidinggevende voor wiens rekening en risico de inrichting wordt geëx-
het risico dat criminele activiteiten worden gefaciliteerd bij het verlenen
ploiteerd; b. opgaaf gedaan van de personalia en het adres van iedere overige leidinggevende; c.
overgelegd een recente pasfoto van de leidinggevende(n);
d. opgaaf gedaan van het adres en de aard van de inrichting; e. een bewijsstuk dat de leidinggevende, voor wiens rekening en risico de inrichting wordt geëxploiteerd, kan beschikken over de inrichting.
Horecaonderzoek gemeente Venlo
Blerick, restaurant De Cantharel
19
van vergunningen en subsidies, het gunnen van opdrachten in het kader
Voor centrum Tegelen is de planologische situatie9 als volgt:
fastfoodhoreca geen eigen categorie heeft (zie de volgende horeca-cate-
van aanbestedingen en het aangaan van vastgoedtransacties. De Wet
gorieën).
Bibob is bedoeld als een aanvulling op de bestaande mogelijkheden om een vergunning te weigeren of in te trekken dan wel een overeenkomst
Centrumbestemming: horeca tot en met categorie 3, toegestaan op begane grond.
Gemengde bestemming: Horeca van maximaal categorie 2, in een
niet aan te gaan. De wet maakt het mogelijk de integriteit van de aanvra-
omvang die niet meer bedraagt dan de omvang op 22-11-2021. On-
ger en de bij de aanvraag betrokken (rechts)personen dan wel de be-
dergeschikte horeca bij een perifere detailhandelsvestiging tot maxi-
oogde contractspartij te beoordelen.
maal 10% van de bruto vloeroppervlakte van de betreffende vestiging.
Ontwikkellocaties: Horeca ten dienste van de genoemde hoofdfunc-
Bij het aanvragen van o.a. een Drank- en Horecavergunning (alcoholwet)
ties, voet- en fietspaden, kunstwerken, parkeervoorzieningen, groen-
of horeca exploitatievergunning (m.u.v. paracommerciële instellingen) in
voorzieningen, nutsvoorzieningen, water, waterhuishoudkundige voor-
de gemeente Venlo wordt een (beperkt) Bibob-onderzoek gedaan, die kan
zieningen, etc.
leiden tot een volledige toets.
Woongebied: horeca 2,3 en 4 uitsluitend via aanduiding toegestaan. Waar aangeduid met gemengd 1: horeca van categorie 5 of maat-
Planologische situatie (binnenstad) Venlo
schappelijke functies met daaraan ondergeschikt horeca van categorie
Bij ruimtelijke sturing op horeca is de huidige planologische situatie het uit-
2. Waar aangeduid met gemengd 2: horeca tot en met categorie 2, uit-
gangspunt. In het Venlose beleid is horeca ingedeeld in de categorieën in
sluitend op de begane grond.
Horeca-categorieën in Venlo Horeca categorie 1: een horecabedrijf dat qua exploitatievorm aansluit bij winkelvoorzieningen en waar naast overwegend niet ter plaatse bereide kleinere etenswaren en in hoofdzaak alcoholvrije drank worden verstrekt. Horeca categorie 2: een inrichting die geheel of in overwegende mate is gericht op het verstrekken van maaltijden of etenswaren die ter plaatse dienen te worden genuttigd. Daaronder worden begrepen: cafetaria/ snackbar, fastfood en broodjeszaak, lunchroom, ijssalon/ ijswinkel, koffie- en/of theeschenkerij, afhaalcentrum, eetwinkels, restaurant.
het blauwe kader. In de binnenstad van Venlo is de planologische situatie voor horeca als volgt:
Voor centrum Blerick10 is de planologische situatie11 als volgt:
Horeca categorie 3: een inrichting die geheel of in overwegende mate
is gericht op het verstrekken van (alcoholische) dranken voor con-
Centrum 1 bestemming: horeca 1 t/m 3 en 5 vrij toegestaan. Horeca categorie 4 uitsluitend via aanduiding toegestaan.
Centrum 2 bestemming: horeca 1 t/m 2 en 5 vrij toegestaan. Horeca
3 uitsluitend via aanduiding toegestaan.
categorie 3 en 4 uitsluitend via aanduiding toegestaan.
Bestemming horeca: horeca 1 t/m 2 en 3 uitsluitend via aanduiding
Centrumbestemming: horeca tot en met categorie 2. Horeca categorie Gemengde bestemming: Horeca tot en met horecacategorie 3, via aanduiding toegestaan.
Horeca-bestemming: horeca tot en met categorie 3.
7 8 9 10 11
waren die ter plaatse dienen te worden genuttigd, alsmede (in sommige gevallen) de gelegenheid biedt tot dansen. Daaronder worden begrepen: café, bar, grand-café, eetcafé, danscafé, pubs, juice- en healthbar.
toegestaan7.
sumptie ter plaatse, alsmede het verstrekken van maaltijden of etens-
Gemengde bestemming: horeca 2,3 en 5 uitsluitend via aanduiding
Uit het voorgaande blijkt dat vooral in de Venlose binnenstad de horeca
toegestaan8.
vrij ruim is bestemd, gevolgd door Blerick en Tegelen. Opvallend is dat
Gemeente Venlo. Bestemmingsplan Centrum Venlo (2014). Gemeente Venlo. Bestemmingsplan Centrum Venlo (2014). Gemeente Venlo. Bestemmingsplan met verbrede reikwijdte Tegelen (2021). Gemeente Venlo. Bestemmingsplan Centrum Blerick (2016). Gemeente Venlo. Bestemmingsplan Centrum Tegelen (2010).
Horecaonderzoek gemeente Venlo
20
Samenvatting beleidscontext Horeca categorie 4:een inrichting die geheel of in overwegende mate
Europese Dienstenrichtlijn
is gericht op het bieden van vermaak en ontspanning (niet zijnde een
Als er sprake is van het beperken van het vestigen van een horecabe-
recreatieve voorziening) en/of het geven van gelegenheid tot de dans-
drijf, de branchering ervan of een oppervlaktebeperking, is de
beoefening, al dan niet met levende muziek en al dan niet met de ver-
Dienstenrichtlijn van toepassing. Dit soort beperkingen zijn toege-
strekking van dranken en kleine etenswaren. Daaronder worden be-
staan, mits zij aan de volgende eisen voldoen:
grepen: discotheek/ dancing, nachtcafé en een zalencentrum (met
a. Discriminatieverbod: de eisen maken geen direct of indirect on-
nachtvergunning).
derscheid naar nationaliteit of, voor vennootschappen, de plaats van hun statutaire zetel (n.v.t.).
Horeca categorie 5:een inrichting die geheel of in overwegende mate
b. Noodzakelijkheid: de eisen zijn gerechtvaardigd om een dwin-
is gericht op het verstrekken van nachtverblijf, al dan niet in combinatie met een restaurant. Daaronder wordt begrepen: hotel, motel, pension en overige logiesverstrekkers.
gende reden van algemeen belang. c.
Evenredigheid: wordt uitgesplitst in de volgende aspecten die op basis van specifieke gegevens nader onderbouwd moeten worden:
Horecavisie in relatie tot Europese Dienstenrichtlijn Een ruimtelijke horecavisie geeft visie welk type horeca op welke plek
streefde doel te bereiken?
wenselijk is. Dit is uitgewerkt in een stelsel van bestemmingsplannen. Horeca moet net als detailhandel als dienst worden opgevat 12 en daarom is
gen, zonder beperkingen. Het beleidsmatig ruimtelijk reguleren van nieuwe horeca via het doorvoeren van beleidsregels kan nog steeds, mits wordt voldaan aan de eisen van de Dienstenrichtlijn. Voorliggende visie houdt rekening met de Dienstenrichtlijn. In algemene zin is belangrijk dat horeca-categorieën bijdragen aan het goede woon- en leefklimaat. Be-
Is de maatregel effectief om het nagestreefde doel te bereiken?
voor horeca de Europese Dienstenrichtlijn van toepassing (zie volgende kader). Dit betekent eenvoudig uitgelegd dat horeca zich overal mag vesti-
Handelt de gemeente coherent en systematisch om het nage-
Gaat de maatregel niet verder dan nodig om het nagestreefde doel te bereiken?
Zijn er (aantoonbaar) geen andere, minder beperkende maat-
De horecavisie staat niet op zichzelf, maar is onderdeel van de bredere beleidscontext. We vatten de belangrijkste kaders samen. De provinciale omgevingsvisie benoemt de meerwaarde van horeca in combinatie met andere voorzieningen om de centra vitaal en aantrekkelijk te houden. Het actieprogramma Vrijetijdseconomie Noord-Limburg legt de focus op familierecreatie en heeft als concrete ambitie €1 miljard aan vrijetijdsbestedingen richting 2025. De toeristische visie en het actieprogramma van gemeente zetten in op het versterken van het toerisme en zien de meerwaarde van horeca in vitale centra. Het gemeentelijke plan binnenstad Venlo, de ontwikkelrichting centrum Blerick en de visie op centrum Tegelen beschrijven de verschillende opgaven om de drie centra aantrekkelijker te houden. Er zijn ingrepen nodig in zowel het voorzieningenniveau, de openbare ruimte en de mobiliteit. Qua beleidsregels is relevant dat in de Venlose binnenstad een terras- of exploitatievergunning nodig is. Wanneer een terras wordt geplaatst op gemeentegrond is een huurovereenkomst gekoppeld aan de vergunning. Door de corona-beperkingen zijn er in Venlo sinds juni 2020 aanvullende beleidsregels voor terrassen van kracht (geweest). Qua planologie is relevant dat de Venlose binnenstad een vrij ruime bestemming heeft voor horeca, via de centrumbestemmingen.
Zie ook hoofdstuk 3 voor toelichting op de beleidskaders.
regelen mogelijk? Uit jurisprudentie blijkt dat de zwaarte van de onderbouwingslast ligt bij het ‘brede pakket aan vestigingsmaatregelen’ van de gemeente. Dit betekent dat de horeca-categorieën niet los van het door gemeente gevoerde beleid kunnen worden gezien.
paalde typen horeca worden geclusterd om overlast te voorkomen, maar ook om centra vitaal te houden. De horeca-categorieën zijn uniform verankerd in beleid en bestemmingsplannen. Dit is het juiste en (enige juridischplanologisch) bindende) instrument om ruimtelijk te sturen op horeca.
12
Hoewel de jurisprudentie zich nu richt op detailhandel, is het hoogstwaarschijnlijk dat ook horeca dat ook onder de Europese Dienstenrichtlijn moet worden geschaard. Zie ook Handreiking, Dienstenrichtlijn en Ruimtelijke ordening, Ministerie van BZK en EZK, oktober 2019
Horecaonderzoek gemeente Venlo
21
4
Trends en ontwikkelingen
Ook de horecabranche is zeer dynamisch en volop in beweging. Onderstaand zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen uiteengezet. Dit geeft duiding op de nog op te stellen ruimtelijke visie op horeca.
Horecaonderzoek gemeente Venlo
22
4.1
Nederlandse horecatrends
krijgt en traditionele horeca, zoals cafés en restaurants minder zicht-
4.2
baar worden.
Het toekomstperspectief van de binnenstad van Venlo hangt samen met
Massaal leegstaande (winkel-)panden omturnen tot horecalocaties
landelijke trends in grotere binnensteden in Nederland. De belangrijkste
Door de gevolgen van corona is het omzetniveau sterk teruggelopen
leidt tot overaanbod van horeca en brengt verschillende negatieve ef-
kansen en opgaven vanuit landelijke trends zijn beschreven, maar ook de
in 2020 en 2021. Voor veel ondernemers heeft dit enorme consequen-
fecten, zowel voor de exploitanten als voor de omgevings(-kwaliteit).
relatie met de specifieke context. Binnensteden veranderen van ‘places to buy’ naar ‘places to be’.
Omzet en bestedingen
De omzet in de horeca neemt sinds 2010 jaarlijks fors toe, tot 2020.
ties gehad. Voor de horecasector, met name drank- en spijsverstrek-
Tijdens de coronaperiode is het bezorgen/afhalen van eenvoudige tot
Horecatrends binnensteden
kers, wordt verwacht dat de omzet relatief snel weer op niveau zal
luxe maatlijden aan huis enorm toegenomen. Sinds de horeca weer
Een sterkere verblijfsfunctie draagt bij aan de behoefte aan sfeer en
zijn, getuige ook de opleving in het tweede kwartaal van 2021 toen de
open is, neemt dat weer af maar verwacht wordt dat het wel in ruimere
beleving die de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Dit is in Venlo al
horeca weer tijdelijk open mocht. Vanwege de blijvende en op termijn
mate blijft dan pré-corona. Het thuis (uitgebreider) tafelen, het gemak
waarschijnlijk zelfs weer toenemende behoefte zal ook het aanbod weer tot minstens het bestaande niveau toenemen. De mooie zomer
redelijk sterk, maar zal nog sterker worden.
van bestellen en bezorgen past in deze tijd.
Het teruglopende perspectief als recreatieve aankooplocatie maakt
van 2022 heeft hier een impuls aan gegevens voor bedrijven met een
giecrisis leidt in rap tempo tot (forse) prijsstijgingen en daling van het
dat er opnieuw moet worden gekeken naar de functie van binnensteden. De toenemende variatie aan functies is aan te duiden als kans.
terras. Personeel dat naar andere sectoren (blijvend) is overgestapt
consumentenvertrouwen. Dat zal doorsijpelen in de horeca-besteding.
Functies als horeca, dienstverlening, wonen en werken vinden name-
De uitbraak van de Oekraïne-oorlog, grondstoffentekorten en de ener-
vormt hierdoor een knelpunt (zie ook het kader over corona).
Horeca is voor initiatiefnemers/ondernemers een relatief ‘laagdrempe-
lige’ sector, waardoor er altijd wel nieuwe kandidaten zijn. De hotelsector zal naar verwachting langere hersteltijd nodig hebben.
lijk steeds meer hun weg naar de binnenstad. Daarmee maken binnensteden de transitie van winkelgebied naar verblijfsgebied. Venlo heeft van oudsher al een evenwichtige functiemix en functioneert minder sterk op puur winkelaanbod. Het horeca- en evenementenaanbod
Met name voor de zakelijke markt, die minder snel reageert op verOntwikkeling omzet horeca naar branche in Nederland t.o.v. 2005
ruimde openstelling dan de particuliere markt en er meer blijvende ef-
fecten van online-werken voorzien zijn. Algemeen wordt verwacht dat
200
de hotelbezetting rond 2025 weer rond het peil van 2019 zal liggen. Snelle hap versus uitgebreid uit eten: net als bij de detailhandel
175
verdwijnt ook het middensegment in de horeca steeds meer. Er is een
150
bepaalde behoefte aan fastfood of fastservice horeca. Dit niet per defi-
125
nitie ongezond, maar vooral gericht op snel, gemakkelijk, efficiënt en
goedkoop. Tegelijkertijd neemt ook de slowfood en ‘casual dining’ toe.
100
Dit focust zich nog meer op kwaliteit binnen relatief kort tijdsbestek.
75
Het uitgebreid dineren is populair onder de rijkere doelgroepen. Voor de horeca geldt dat de behoefte onverminderd toeneemt. Het
50
bestaansrecht van centrumgebieden op buurt- en wijkniveau wordt
25
juist gevormd door de foodbeleving, waar de horeca een belangrijke
0
rol in speelt. Supermarkten of foodmarkten vervullen echter steeds
Horeca totaal
Drankensector
Fastservicesector
Restaurantsector 2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
meer rol in deze trend, waardoor ook de supermarkt een horecafunctie is groot. Dit is positief.
Horecaonderzoek gemeente Venlo
23
In de retail is daarnaast al enkele jaren een terugtrekkende beweging van filiaalbedrijven waarneembaar. In de horeca zie je juist een toe-
Denk aan het wijntje of biertje bij de kapper. Deze trend is vanuit on-
Er zijn op dit moment (januari 2023) geen andere grote plannen of initiatie-
dernemerschap wenselijk, maar wordt met name vanuit de Drank- en
ven van (markt-)partijen bekend/ingediend op het gebied van horeca.
name van (landelijke) formules/filiaalbedrijven, zeker bij fastfood,
Horecawetgeving/Alcoholwet bemoeilijkt. Venlo heeft concept initiatief
dagzaken en (laagdrempelige) restaurants. In Venlo is deze trend nog
om blurring meer toe te gaan staan
duidelijk minder aanwezig in de horeca. Verwacht wordt dat deze trend ook de komende jaren (in Venlo) gaat doorzetten. Lokaal on-
4.3
Plannen en recente initiatieven Gemeente Venlo
dernemerschap en het behouden van uniek en divers aanbod,
Het ‘Ald Weishoes’ in de binnenstad van Venlo is grondig gerestaureerd.
waarmee Venlo zich onderscheidt is van groot belang. Veel lokale on-
En in november 2022 heropent. Het is de thuisbasis voor veel verenigin-
dernemers, enkele met meerdere horecabedrijven maar wel met eigen
gen. Er zijn studentenkamers toegevoegd en een Stadsherberg die door
accent. Een nadeel van de vele kleinschalige en zelfstandige aanbieders is fi-
commerciële partij geëxploiteerd wordt.
nanciële kwetsbaarheid. Ook de schuldenlast door de coronamaat-
Aan de Venloseweg, op de grens van Tegelen/Venlo is een initiatief om
regelen draagt niet bij aan de toekomstbestendigheid. Hier is hierdoor
een garage te verbouwen tot fitness en twee horecagelenheden, van sub-
niet uit te sluiten dat bestaande ondernemers gaan verdwijnen. De binnenstad is daarnaast een steeds belangrijkere woonomgeving.
stantiële omvang en detailhandelsactiviteiten. Dit geheel vraag een bestemmings-planwijziging.
Door de woningdruk in steden is transformatie van leegstaande publieksfuncties naar wonen een veel besproken onderwerp. Transfor-
In Tegelen centrum is in het oude raadhuis een plan voor zorgapparte-
matie naar wonen heeft echter ook een keerzijde, namelijk het (defini-
menten aan de achterzijde en horeca (inclusief vergader-/feestzaal aan
tieve) verlies van publieksaantrekkende/economische functies en
voorzijde) gepland.
Venlo buitengebied – gasterij Groote Heide
daarmee reuring. Bovendien kunnen er belangenconflicten ontstaan
(overlast versus reuring). Daarnaast is het creëren van een aantrekke-
Corona invloed op de toekomst
lijke woonomgeving meer dan enkel het investeren in woningen. Er
De horecasector heeft, met name door langdurige (gedeeltelijke)
dient ook aandacht te zijn voor maatschappelijke voorzieningen (huis-
sluiting harde klappen gekregen. Allerhande steunpakketten en lo-
artsen, onderwijs, kinderopvang, etc.), mobiliteit, duurzaamheid en
kale en landelijke regelingen, van zowel overheid als leveran-