Jaarstukken 2020.pdf
Tekst van het document
Dit TEN-T netwerk is bepalend voor de prioriteiten qua investeringen en het verlengde daarvan ook de bijbehorende subsidieprogramma's. Succesvolle subsidie projecten In 2020 zijn ook de nodige subsidies succesvol aangevraagd en toegekend. Een mooi voorbeeld hiervan is de subsidie voor de havenvisie als onderdeel van een internationaal consortium bestaande uit meerdere havens die deze subsidie hebben aangevraagd. De gemeente is in dit traject actief geweest in het agenderen van het concept dat achter het project (koppeling met europese thema's 50
als Green Deal etc) op Europees niveau en heeft ook in de verdere totstandkoming van het project een cruciale rol gespeeld. Naast het pionieren vanuit Venlo hebben de Provincie Limburg en Topcorridors ook een belangrijke rol gehad in totstandkoming van de aanvraag. Aardgasvrije wijken Minister Ollongren maakte maandag 26 oktober bekend dat de gemeente Venlo 7,6 miljoen subsidie krijgt voor het Programma Aardgasvrije Wijken. De belangrijkste redenen waarom de subsidie aan Venlo is verleend, komen in het kort op het volgende neer:
De integrale aanpak; Venlo kijkt niet alleen naar de energieopgave, maar ook naar klimaatadaptatie en circulariteit.
De keuze voor een innovatieve aanpak; aquathermie met de Maas als bron
De samenwerking met andere partijen.
De subsidie is verleend om bestaande woningen en andere gebouwen in Hagerhof-Oost aardgasvrij te maken, maar ook een stuk tegemoet te komen aan de proceskosten en de activiteiten die gericht zijn op nieuwe natuur (klimaatadaptatie) en nieuw gebruik (circulariteit). Hoe het geld precies wordt besteed en wat dit betekent voor de bewoners van de wijk, wordt de komende periode in de Kopgroep Wijkaanpak verder uitgewerkt. Expo Real Deelname aan de Expo Real vond niet plaats aangezien deze uitsluitend digitaal plaatsvond met kennissessies. De mogelijkheid tot netwerken was in niet gegeven.
Wat heeft het gekost? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de grootste / belangrijkste afwijkingen die gerelateerd zijn aan dit programma en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2020. Exploitatie bedragen x € 1.000 Baten / Lasten 3. Grenzeloos Venlo
Baten Lasten
Saldo baten en lasten Onttrekkingen aan reserves
Baten
Toevoegingen aan reserves
Lasten
Begroting Rekening na wijziging 2020 2020 2.656 2.615
51
Verschil
98%
-41
1.932
1.768
92%
164
724
847
117%
123
212
Saldo verrekening met reserves Totaal resultaat programma
%
724
-212
-212
0%
-212
635
88%
-89
Bedragen x € 1.000 Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
Regionale samenwerking
Baten
Begroting Rekening na wijziging 2020 2020 2.656 2.615
Lasten
%
Verschil
98%
-41
1.932
1.980
102%
-48
Subtotaal Regionale samenwerking
724
635
88%
-89
Totaal resultaat programma
724
635
88%
-89
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Baten en lasten in de jaarrekening per programma". bedragen x € 1.000 Rekening 2020
Waarvan
Rekening 2020
Covid-19
excl. Covid-19
Baten
2.615
2.615
Lasten
1.980
1.980
Saldo
635
635
Een nadere toelichting op bovenstaande tabel is opgenomen in de paragraaf Covid-19. Restantkredieten Bedragen x € 1.000 Kredieten programma 03
Kredietsoort
Krediet
Realisatie t/m 2019
Realisatie 2020
Restant krediet
Begrote uitgaven 2020
Prognose uitgaven 2020
% Gerealiseerd 2020 t.o.v. Begroot
Geen kredieten van toepassing Totaal kredieten
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Bijlage III Kredieten".
52
4. Welvarend Venlo Inleiding Het programma Welvarend Venlo is de economische motor binnen het gemeentelijke programmamanagement. Het behouden en versterken van goede lokale economische omstandigheden draagt bij tot een welvarende gemeente, wat zich uit in bedrijvigheid en werkgelegenheid. Essentiële netwerken zoals Crossroads Limburg en Brightlands Campus Greenport Venlo hebben voor dynamiek binnen de speerpuntsectoren gezorgd. In ruimtelijke zin zijn de Venlose werklocaties en Tradeports economische hotspots, wat een fundament voor de economie heeft gevormd. De thema’s kennisinfrastructuur & arbeidsmarkt, (innovatieve) economie en mobiliteit doorsnijden de economische sectoren en de gebiedsgerichte benadering. Dit zijn de drie programmalijnen binnen het programma Welvarend Venlo waarover verantwoording over 2020 wordt afgelegd.
Wat hebben wij bereikt? De centrale ambitie van dit programma (en ook zo benoemd in de begroting 2020) is om van Venlo een stad te maken in een regio met een brede, duurzame en innovatieve economische basis, die excelleert op de cross-overs tussen een beperkt aantal economische terreinen en op het gebied van mobiliteit, met als hoofddoel om ook in 2030 te zorgen voor voldoende werkgelegenheid, bereikbaarheid en (lokale en regionale) koopkracht. Specifiek gericht op de versterking van het middelbaar en hoger beroepsonderwijs, verbetering van de bovenkant van de arbeidsmarkt, optimalisering van dynamiek tussen economische sectoren en netwerken, gebieden en thema’s, alsook vergroting van bereikbaarheid en verkeersveiligheid. In algemene zin hebben we zoveel mogelijk gedaan als toegezegd in de begroting en onze doelen bereikt, ondanks dat we te maken kregen met veranderende behoeften van het economisch middelveld als gevolg van de coronacrisis. We hebben met bestaande capaciteit en budget passend en pragmatisch ingespeeld op deze veranderende behoeften, door in samenwerking met het middelveld, werk met werk te maken. We hebben daar waar nodig accenten verlegd en enkele activiteiten die (tijdelijk) niet of nauwelijks effectief waren (nog) niet uitgevoerd.
Vanuit de programmalijn onderwijs- en kennisinfrastructuur hebben we met de doorontwikkeling van Venlo studentenstad en de realisatie van de bachelor Gezondheid bij Fontys een belangrijke bijdrage geleverd aan het vasthouden en aantrekken van hoogopgeleide mensen voor de stad en de regio. Terugkijkend naar de begroting 2020 dan zien we dat voor de programmalijn economie expliciet aandacht is besteed aan realisatie van een aantal projecten benoemd in het (integrale) Economisch Uitvoeringsprogramma (EUP). Een concreet programma voor het brede economische speelveld, gericht op economische structuurversterking. Binnen de programmalijnen economie en mobiliteit zijn meerdere projecten uit het EUP gerealiseerd. Ook zijn er enkele projecten op het gebied van retail (programma Centrumstad Venlo) en circulariteit (programma Circulaire en Duurzame Hoofdstad) 53
geïnitieerd. Voor de realisatie van de projecten is co-financiering opgehaald en samenwerking georganiseerd. Hieraan ligt een meerjarig convenant tussen Ondernemend Venlo en de gemeente Venlo ten grondslag. Deze samenwerking is adequaat en kansrijk gebleken, waarbij gezamenlijke doelen zijn bereikt. Om ook naar de toekomst de kwaliteit van de bedrijventerreinen te kunnen blijven borgen is de BIZ bedrijventerreinen verlengd met vijf jaren en uitgebreid naar twintig Venlose bedrijventerreinen, wat een fundamentele basis biedt voor publiek-private samenwerking. De verkoop van bedrijvenkavels binnen het Werklandschap Greenport Venlo verloopt nog steeds zeer voorspoedig, dit draagt bij versterking van de regionale economie door het creëren van werkgelegenheid en kennisontwikkeling. Op het gebied van mobiliteit streven we naar het vergroten van de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid, en het verduurzamen van mobiliteit. Voor het vergroten van de bereikbaarheid wordt continu ingezet op verbetering van de strategische infrastructuur (weg, water en spoor) in samenspraak met hogere overheden, bedrijfsleven en infrastructuurpartners. Hiervoor is een havenvisie opgeleverd die inzet op de multimodale bereikbaarheid over water. Tevens is, naar aanleiding van het interpellatiedebat met de raad, ook de spoorvisie opgeleverd met daarin aandacht voor zowel personen als goederenvervoer.
Onder de naam Trendsportal is het stakeholdersnetwerk uitgebreid en is de visie en bijbehorend projectenprogramma herijkt. Hierin onder meer het uitvoeringsplan verkeersveiligheid en meerdere duurzame mobiliteitsprojecten. Ook is specifiek vanuit alle drie de programmalijnen een actieve bijdrage geleverd aan de Regiovisie Noord-Limburg, om daarmee de “Gezondste Regio” te worden. Dit met inbegrip van de Regionale Investeringsagenda en de Regiodeal, inclusief de Fieldslabs. De diverse activiteiten bevinden zich veelal nog in de opstartfase, desalniettemin is proactief bijgedragen. In de monitor 2020 zijn acht indicatoren opgenomen. Van de meeste indicatoren zijn (nog) géén gegevens voor 2020 beschikbaar. De enige uitzondering hierop vormt de indicator 'Co-financiering regionale innovatieprojecten'. Deze indicator geeft de verhouding weer tussen de verleende innovatiesubsidies en de totale investeringsomvang van de projecten. In 2020 bedroeg deze indicator 46%. Dat betekent dat de totale investeringssom (inclusief cofinanciering) van alle projecten ongeveer twee keer zo groot was als de verleende innovatiesubsidies. De voorgaande drie jaren lag deze verhouding tussen de 5 en 15% (ambitie: 15%). In hoeverre de in het algemeen positieve trends bij de andere indicatoren zich hebben voortgezet in 2020 is door de coronacrisis moeilijk in te schatten.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? Voor het programma Welvarend Venlo geldt dat de behaalde resultaten in 2020 passen binnen de centrale ambitie en diverse resultaten over 2020 zijn bereikt zoals in de begroting 2020 is voorgenomen. Per programmalijn wordt een niet limitatieve opsomming verzorgt van de (kaderstellende) resultaten.
54
Programmalijn kennisinfrastructuur & arbeidsmarkt In de begroting 2020 is toegezegd dat zou worden ingezet op de realisatie van hybride opleidingen ter verdere versterking van de samenwerking van bedrijven en het beroepsonderwijs en als onderdeel van het opleidingscontinuüm. Daarin zijn we geslaagd. In september 2020 is het traject hybride opleidingen Techniek gestart. Daarnaast is de Bachelor Gezondheid gerealiseerd, met formele goedkeuring door de minister van OCW en goedkeuring opleidingscontent door NVAO (Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie). De bachelor start in september 2021. Tegelijkertijd is Venlo Studentenstad doorontwikkeld, met een accent op maatschappelijke verbreding en ingezet op gezamenlijk communicatieplan. In het kader van de verdere doorontwikkeling van de Brightlands Campus Greenport Venlo is de capaciteit business development met Brightlands Campus Greenport Venlo pragmatisch opgepakt en is gestart met de realisatie van 2 nieuwe gebouwen, het Brighthouse en Brightworks. Programmalijn economie In de begroting 2020 is aangegeven welke activiteiten uit het Economisch Uitvoeringsplan (EUP) in 2020 zouden worden opgestart en/of uitgevoerd. Zo zouden we inzetten op de EUP-projecten het verbeteren van de uitstraling van bedrijventerreinen (1) en op herstructurering en verduurzamen van bedrijventerreinen (2).
In 2020 is daartoe het subsidietraject Duurzame Bedrijventerreinen Ondernemend Venlo opgestart en toegekend en zijn wij tot de Stichting Duurzame Bedrijventerreinen toegetreden. Concreet is gestart met de projecten “Voortzetting/ opschaling Pilot Noorderpoort Duurzaam” en “Verbetering uitstraling bedrijventerreinen”. Daarnaast zijn zoals toegezegd regiobranding en acquisitie voortgezet, net als de economische lobby en externe profilering . In dit kader hebben we ook actief deelgenomen aan het project Grensranking dat onder leiding van Fontys is uitgevoerd. Doel van dit project is om de grensligging van de stad Venlo verder uit te nutten. Ter bevordering van innovaties in het MKB en ter versterking van de relatie binnenstad en campusomgeving is met concrete pilots met diverse ondernemers invulling gegeven aan de crossover tussen de toerisme- en de agrofoodsector. Hiermee is tegelijkertijd een fundament gelegd voor een toekomstgericht businessplan voor een platform agrotoerisme. Programmalijn mobiliteit Ook voor deze programmalijn geldt dat de in de begroting 2020 toegezegde activiteiten zijn opgepakt, maar nog niet allemaal afgerond.
Zo is weliswaar de verbetering van de havenvoorzieningen ten behoeve van scheepvaart nog niet gerealiseerd, maar zijn wel de havenvisie voor industriehaven met uitvoeringsagenda vastgesteld, waarin deze fysieke verbeteringen een plek hebben gekregen. En zijn er twee subsidies gehonoreerd die realisatie mogelijk gaan maken: de garantstelling voor de Grubbenvorsterweg (€ 500.000) en de Europese bijdrage uit het Connecting Europe Facility (CEF) voor de uitbreiding van de Bargeterminal en het onderliggende wegennet nabij de haven (€ 4.200.000). De beoogde aanpassingen van de Grubbenvorsterweg zijn verder in planvorming. Ook het EUP-project “Uitbreiding truckparking James Cookweg” (3) loopt nog door. In 2020 is de businesscase afgerond, de erfpacht-overeenkomst met de exploitant getekend en het ontwerp-bestemmingsplan vastgesteld. Ook voor het EUP-project “Last mile en bereikbaarheid bedrijventerreinen” (4) zijn de afgesproken activiteiten uitgevoerd en ondergebracht in de Regionale 55
Investeringsagenda. Voor de overige toezeggingen in de begroting, waaronder het interregproject ESmartech, pilot Mobie geldt dat zij actief zijn opgepakt en/of doorlopen, maar dat er nog géén concrete resultaten te benoemen zijn. Tot slot is kunnen we melden dat in het najaar de Railterminal Tradeport-Noord is geopend - na oplevering van de aankomst- en vertreksporen in het voorjaar.
Wat heeft het gekost? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de grootste / belangrijkste afwijkingen die gerelateerd zijn aan dit programma en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2020. Exploitatie bedragen x € 1.000 Baten / Lasten 4. Welvarend Venlo
Baten Lasten
Saldo baten en lasten
Begroting Rekening na wijziging 2020 2020 5.502 3.959
%
Verschil
72%
-1.543
10.421
10.099
97%
322
-4.919
-6.140
125%
-1.221
Onttrekkingen aan reserves
Baten
317
213
67%
-104
Toevoegingen aan reserves
Lasten
70
65
93%
5
Saldo verrekening met reserves
247
148
60%
-99
Totaal resultaat programma
-4.672
-5.992
128%
-1.320
Bedragen x € 1.000 Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
Economie
Baten Lasten
Subtotaal Mobiliteit Totaal resultaat programma
2.696
Verschil
68%
-1.293
7.592
6.065
80%
1.527
-3.369
93%
234
Baten
265
88
33%
-177
Lasten
681
396
58%
285
-416
-308
74%
108
Baten
1.565
1.388
89%
-177
Lasten
2.218
3.703
167%
-1.485
-653
-2.315
355%
-1.662
-4.672
-5.992
128%
-1.320
Subtotaal Kennisinfra en arbeidsmarkt Mobiliteit
3.989
%
-3.603
Subtotaal Economie Kennisinfra en arbeidsmarkt
Begroting Rekening na wijziging 2020 2020
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Baten en lasten in de jaarrekening per programma".
56
bedragen x € 1.000 Rekening 2020
Waarvan
Rekening 2020
Covid-19
excl. Covid-19
Baten
4.172
4.172
Lasten
10.164
207
9.957
Saldo
-5.992
207
-6.199
Een nadere toelichting op bovenstaande tabel is opgenomen in de paragraaf Covid-19. Restantkredieten Bedragen x € 1.000 Realisatie 2020
Restant krediet
Begrote uitgaven 2020
Prognose uitgaven 2020
% Gerealiseerd 2020 t.o.v. Begroot
218
4.600
1.000
1.000
22%
Kredieten programma 04
Kredietsoort
Krediet
Realisatie t/m 2019
Geluidwerende maatr a73/a74
Uitbreiding
15.000
10.182
Multimodale Ontw.industriehave
Uitbreiding
13.859
382
13.477
Multimodale Ontw.railterminal
Uitbreiding
4.656
2.555
2.101
2.101
GVVP 2016
Uitbreiding
2.873
1.250
-118
1.742
223
30
-53%
GVVP 2018
Uitbreiding
450
45
58
347
75
50
78%
BV Deelnemingen Greenport
Uitbreiding
22.417
21.277
197
943
120
197
164%
Brightlands Campus Greenport
Uitbreiding
4.400
2.200
2.200
4.400
2.200
50%
Uitbr.truckpark.James Cookweg
Uitbreiding
3.000
83
2.917
650
650
13%
Aanpas.Grubbenvorsterweg
Uitbreiding
2.600
25
2.575
300
50
8%
Havenvoorziening scheepvaart
Uitbreiding
500
20
480
100
50
20%
Ontsluiting Brightlands campus
Uitbreiding
125
125
125
50
0%
Herstructurering Bedrijventer.
Uitbreiding
50
50
50
100%
9.144
4.327
30%
Totaal kredieten
69.930
50 35.691
2.733
31.506
0%
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Bijlage III Kredieten".
57
5. Centrumstad Venlo Inleiding De ambitie van het programma ‘Centrumstad Venlo’ is om Venlo het bestuurlijke, culturele en economische kloppend hart te maken van de regio. De stad en het stedelijk centrum moeten de juiste mix van woon-, werk- en leefmilieus bieden met een breed en divers palet aan voorzieningen en kwaliteiten. Venlo moet daarnaast blijven verjongen en streven naar demografische diversiteit en balans qua opleidings- en inkomensniveau. Vanuit dit programma wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de hoofdopgaven van de Strategische visie 2030 en meer in het bijzonder aan het daarin benoemde thema 'Centrum Euregio: Hoofdstad en vitaal hart'. Vanuit het coalitieprogramma 'Samen Venlo veranderen' wordt met dit programma primair aangesloten bij de thema's 'Projecten' en 'Kunst en cultuur'. Ook wordt invulling gegeven aan de gewenst nieuwe rol en houding van de gemeente inzake de af te ronden majeure projecten met een kritische blik op de kosten. Venlo werkt bovenstaande ambitie uit langs drie programmalijnen met als doel de centrumfunctie van Venlo vanuit een solide en sterke basis te verbreden en daarmee robuust te maken, waarin ook volop aandacht is voor dat wat Venlo bijzonder en uniek maakt. Aan de hand van deze programmalijnen is in één oogopslag duidelijk met welk doel een activiteit of middel wordt ingezet om de aantrekkingskracht van Venlo te versterken.
Wat hebben wij bereikt? De ambitie is om van Venlo het bestuurlijk, cultureel en economisch kloppend hart te maken van de regio. Het stedelijk centrum van Venlo is het vanzelfsprekende middelpunt voor het stedelijk wonen, werken en leven van bewoners, ondernemers en bezoekers, nu en in de toekomst. Venlo werkt bovenstaande ambitie uit langs drie programmalijnen met als doel de centrumfunctie van Venlo vanuit een solide en sterke basis te verbreden en daarmee robuust te maken, waarin ook volop aandacht is voor dat wat Venlo bijzonder en uniek maakt. Aan de hand van deze programmalijnen is in één oogopslag duidelijk met welk doel een activiteit of middel wordt ingezet om de aantrekkingskracht van Venlo te versterken. 1. De basis sterk houden Venlo biedt de stad en regio het stedelijk centrum voor burger, ondernemer en bezoeker een basisaanbod van voorzieningen, faciliteiten en uitstraling op het gebied van stedelijk wonen, werken en leven.
58
2. Verbreden en robuust maken Venlo bouwt aan een stabiel en robuust draagvlak voor het stedelijk wonen, werken en leven door te stimuleren wat ons sterker maakt en te voorkomen wat ons verzwakt. 3. Verdiepen en onderscheiden Venlo zet in op een onderscheidend profiel van het stedelijk centrum in de regio en daarbuiten om de aantrekkingskracht van Venlo te versterken naar bewoners, ondernemers en bezoekers. Een belangrijke opgave is gelegen in de demografische ontwikkeling van onze stad en de regio. Als Venlo wil kunnen profiteren van de wel haast onstuitbare structurele trend van 'de trek naar de stad' zal het blijvend moeten werken aan het creëren van een zekere mate van 'grootstedelijkheid'. Positief is de positie van het Venlose centrum als het enige stedelijke woon-, werk- en leefmilieu binnen een verder overwegend rurale regio. Dit biedt unieke ontwikkelkansen, maar vraagt ook voortdurend om balanceren en keuzes maken. Uiteindelijk 'stemmen' nieuwe bewoners - maar ook huidige bewoners- nu eenmaal met hun voeten, een loyale binding met een stad of regio is helaas minder vanzelfsprekend geworden. Als het aanbod niet toereikend (meer) is, verhuist men net zo makkelijk naar een andere woonplaats.
De stad in het algemeen, maar het stedelijk centrum in het bijzonder moet de juiste mix van woon- en werk en leefmilieus bieden met een breed en divers palet aan voorzieningen en kwaliteiten. Venlo moet dan blijven verjongen en streven naar demografische diversiteit en balans qua opleidings- en inkomensniveau. De overkoepelende opgaven zijn het beste samen te vatten als het boeien en binden van jonge mensen en hoger opgeleiden met een rijk palet aan regionale en stedelijke voorzieningen, rustend op een sterke basis en een onderscheidend karakter. Kenmerkend zijn het meerjarige karakter en de complexiteit en dynamiek van de opgaven. In het coalitieakkoord Venlo ‘Samen Venlo Veranderen 2018 – 2022' zijn de bestaande ambities voor het programma bevestigd en wordt de rol van Venlo als sterke regionale centrumstad onderschreven. Daarnaast wordt vanuit deze rol gestreefd naar het beter benutten van de regionale samenwerkingsverbanden onder andere op het gebied van duurzaamheid, werkgelegenheid, cultuur en toerisme. In 2020 zijn via de Stadspeiling voor het eerst de hoofdindicatoren voor de verschillende programmalijnen getoetst. Uit deze representatieve steekproef blijkt dat 4 op de 5 bewoners het aanbod van voorzieningen in de binnenstad (incl. Maaswaard en Kazerne Kwartier) in de pas vindt lopen met het verwachtingspatroon hierover.
Het ambitieniveau is hiermee bereikt, echter waakzaamheid is geboden om de huidige basis sterk te houden. Ook de onderliggende 59
indicatoren binnen de programmalijn 'De basis sterk houden' tonen een positieve ontwikkeling, voor zover de cijfers tot op heden bekend zijn. Ook is het lastig om de invloed van Corona op deze indicatoren te bepalen, omdat een referentie voor een dergelijke situatie ontbreekt. Wel zien we de leegstand van detailhandel in het stedelijk centrum weer oplopen en verder van het ambitieniveau geraken. Voor 2021 en 2022 zal vanuit het Transformatiefonds dan ook primair ingezet worden op het terugdringen van deze leegstand, zowel in de binnenstad als in de stadsdeelcentra van Tegelen en Blerick. Voor de programmalijn 'Verbreden en robuust maken' is ook voor het eerst de hoofdindicator getoetst. De helft van de bewoners vindt de binnenstad een plek waar men op een andere manier kan wonen, werken en leven dan in omliggende wijken en dorpen. Voor deze indicator is nog geen ambitieniveau vastgesteld, desondanks kan deze score nog niet tot tevredenheid stemmen. Venlo wil in de binnenstad graag een stedelijk woon-, werk- en leefmilieu creëren in aanvulling op het bestaande aanbod in stad en regio met als doel de stedelijk georiënteerde doelgroepen aan Venlo te binden en/of vast te houden. De gebiedsontwikkelingen en projecten in de binnenstad -zoals Q4, Maaswaard, Museumkwartier en Kazerne Kwartier - zijn nog grotendeels in uitvoering en zullen moet bijdragen aan dit bijzondere profiel.
De onderliggende indicatoren laten wel al een positieve ontwikkeling zien; de WOZ-waarde is in 2020, in het verlengde van de landelijke trend, wederom toegenomen in de binnenstad. De ontwikkeling van de gemiddelde WOZ-waarde geeft een beeld van de waardering van het stedelijk centrum als woon-, werk- en leefmilieu. De omzetontwikkeling van detailhandel, horeca en dienstverlening in 2020 is pas later in 2021 beschikbaar, maar verwachting zal deze uit de pas lopen met de positieve ontwikkeling van de afgelopen jaren als gevolg van Corona. Ook binnen de programmalijn 'Verdiepen en onderscheiden' worden de inspanningen om bewoners (en bezoekers) regelmatig te verrassen en het onderscheidend karakter te versterken, gewaardeerd. Het merendeel van de bewoners onderkent dit, echter het ambitieniveau wordt nog niet gehaald. Op de onderliggende indicatoren zijn de ambitieniveaus in het vizier. De aanstaande investeringen in de openbare ruimte op basis van de Agenda Groen & Water en de Integrale Visie Openbare Ruimte met veel aandacht voor vergroening, water en erfgoed zal een positief effect hebben op de waardering van de openbare ruimte. De indicator voor het aantal overnachtingen is in 2020 niet representatief als gevolg van Corona, desondanks is het aanbod verder verbreed en verruimd met enkele Bed & Breakfast-accommodaties en een vernieuwd stadshotel aan de Keulsepoort.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? Onze ambities en doelstellingen reiken verder dan het begrotingsjaar 2020. Om deze langere termijn ambities waar te kunnen maken, hebben we op hoofdlijnen de volgende inspanningen in 2020 geleverd. 60
Voor Programmalijn 1 | De basis sterk houden zijn de belangrijkste resultaten:
Voor zowel de kernwinkelgebieden van Blerick en Tegelen als de binnenstad van Venlo lag in 2020 de focus op het toekomstbestendiger maken van de winkelgebieden, onder andere door een structurele borging van het centrummanagement (middels cofinanciering) en het tegengaan van leegstand.
Het merendeel van de publieksgerichte ondernemingen in onze stad heeft grote hinder ondervonden van de maatregelen tegen het coronavirus. Een groot deel van deze bedrijven (zoals winkels, horeca en dienstverleners) moest tijdelijk zelfs haar deuren sluiten. Samen met ondernemerscollectieven, brancheverenigingen en centrummanagers is een economie brede aanpak uitgevoerd ter ondersteuning van de getroffen sectoren, zoals ook beschreven in het programma Welvarend Venlo. Voor het programma Centrumstad Venlo gaat het daarbij met name om een detailhandel en horeca gerelateerde aanpak met een extra impuls centrummanagement en -marketing. En daarnaast om kwaliteitsverbeteringen in de binnenstad en de kernwinkelgebieden Blerick en Tegelen. De impuls centrummanagement en -marketing haakt ook aan op het project “Actieve rol spelen in Venlo Partners” uit het Economisch Uitvoeringsprogramma, zoals ook beschreven bij het programma Welvarend Venlo.
In 2019 is samen met Venlo Partners een traject ingezet om samen (vastgoed)partners en ondernemers tot een uitvoeringsgericht en integraal toekomstbeeld voor de binnenstad te komen. Dit traject heeft in 2020 verder vorm gekregen en zal naar verwachting in het eerste half jaar van 2021 worden afgerond. Doordat dit traject, mede door het coronavirus, nog niet is afgerond is in 2020 nog geen begin gemaakt aan een nieuwe retailnota (detailhandel, horeca en reclame).
Voor de culturele basisinstellingen Theater De Maaspoort, Kunstencentrum Venlo en de Bibliotheek Venlo is in 2020 een Benchmark uitgevoerd. Daarin zijn de prestaties in verhouding tot het subsidiebudget van onze instellingen afgezet tegen vergelijkbare voorzieningen in vergelijkbare steden in Nederland. In de Benchmark werd geconcludeerd dat de culturele partners uitzonderlijke prestaties leveren voor het subsidiebudget. Ten aanzien van de bibliotheek werd geconcludeerd dat het subsidiebudget te laag is voor dienstverlening aan een stad met de omvang van Venlo. Op basis van deze uitkomst heeft de gemeenteraad met ingang van 2021 het subsidiebudget voor de bibliotheek structureel met € 140.000,- verhoogd zodat ook in de stadsdelen de wettelijke taken beter uitgevoerd kunnen worden.
In 2020 werd een nieuwe cultuurvisie door de gemeenteraad vastgesteld : Het Cultureel Vermogen van Venlo. Met de uitvoering van de cultuurvisie willen we cultuur inzetten als middel om doelen in andere domeinen, mede te realiseren. Een sterke basisinfrastructuur is daarvoor noodzakelijk. Daarnaast is het belangrijk om de culturele talenten in Venlo door middel van projectgelden te kunnen stimuleren om zich in te zetten voor het realiseren van gemeentelijke doelen. De gemeenteraad heeft voor de uitvoering van de cultuurvisie de
61
beschikbare projectbudgetten met € 80.000,- verhoogd. Hiermee wordt ook beoogd projecten voor beeldende kunst te stimuleren.
De culturele sector werd in 2020 hard getroffen door de coronacrisis, derhalve zijn diverse acties ondernomen om de culturele infrastructuur overeind te houden in deze moeilijke tijd.
Voor Programmalijn 2 | Verbreden en robuust maken zijn de belangrijkste resultaten:
Voor het Kazerne Kwartier is na vaststelling van de stedenbouwkundige visie in januari 2020 de markt benaderd om een propositie in te dienen. Op basis van de proposities zijn uiteindelijk 3 marktpartijen geselecteerd, waarmee de gemeente de ontwikkeling vorm wil geven. Samen met die marktpartijen is in het najaar een start gemaakt om te komen tot een gezamenlijk ontwikkelplan en is de samenwerking tussen partijen tot stand gebracht. Deze samenwerking wordt nog bekrachtigd in een samenwerkingsovereenkomst (SOK) als opmaat voor de realisatie / koopovereenkomsten.
In Q4 zijn voor de locatie Aan de Stadsmuur de ontwikkelplannen geactualiseerd en is de tijdelijke parkeerplaats ontmanteld. Aan de projectontwikkelaar is de omgevingsvergunning voor in totaal 72 stadswoningen en appartementen verleend. Met Woonwenz is een koopovereenkomst gesloten voor de bouw van 34 sociale huurappartementen. De locatie Helschriksel is middels een ‘Right to Challenge’ gegund aan een lokale ontwikkelcombinatie in de vorm van collectief particulier opdrachtgeverschap. Het voor de locatie Bastion Lichtenberg, samen met de huidige gebruikers, opgestelde ontwikkelscenario is in uitvoering. De nieuwe parkeergarage in het Blok van Gendt is gereed en in gebruik genomen. In Q4 is na een aanbesteding de herinrichting van de Lage Loswal opgestart en de aanbesteding voor de restauratie van de voormalige stadsmuur opgepakt. als gevolg van een lange periode van hoogwater is de oplevering eind 2020 enigszins vertraagd. De oplevering is nu voorzien in het voorjaar van 2021.
In de gebiedsontwikkeling Maaswaard is gestart met de bouw van 32 stadswoningen op de locaties Veilingstraat en Chocoladefabriek. Oplevering van de woningen en het openbaar gebied is gepland in Q1 van 2021. Voor de locatie Stadskantoor is een koopovereenkomst gesloten met ontwikkelende partijen. De omgevingsvergunning voor 95 sociale huur appartementen en 5 stadswoningen is verleend. Geplande bouwstart is Q1 2021 met een bouwtijd van ca. 1 jaar.
Op de locatie Arsenaal is vooruitlopend op het brede parkeeronderzoek met betrekking tot een nieuwe garage werd – voor de tussenliggende periode - gekozen voor een tijdelijke garage. Na een succesvolle aanbesteding is deze inmiddels in aanbouw. Tevens wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar een garage onder het Julianapark.
Tot slot is medewerking verleend aan diverse initiatieven van uiteenlopende omvang van derden die bijdragen aan het versterken en robuust maken van het stedelijk centrum als woon-, werk en leefgebied.
62
Voor Programmalijn 3 | Verdiepen en onderscheiden zijn de belangrijkste resultaten:
In het Museumkwartier zijn wederom grote stappen gezet om tot realisatie te komen van een hoogwaardig educatief en cultureel cluster. 2020 stond in het teken van de verbouw van het postkantoor tot het nieuwe Museum van Bommel van Dam. Naar verwachting wordt in het voorjaar 2021 de verbouw afgerond en opgeleverd. Daarna kan het museum beginnen met de verdere inrichting daarvan. Voor de buitenruimte van het Museumkwartier is een herinrichtingsvoorstel ontworpen met als inzet een aangenaam verblijfsgebied en het versterken van de groen en parkfunctie. In dit proces hebben diversen belanghebbenden geparticipeerd. De voorbereiding van de nieuwe inrichting heeft enige vertraging opgelopen. Mede als gevolg van de op voorhand geraamde meerkosten is in de begroting 2021 een extra krediet van € 500.000,= vastgesteld. Als gevolg van een geraamde De uitvoering is voorzien vanaf Q1 2021.
Voor het voormalige pand van het Museum van Bommel van Dam is met behulp van een aanbesteding een herbestemming gevonden. Na verbouw en inrichting zal in 2022 het horecaconcept SJUUL Venlo zich vestigen in het pand.
Bij de herinrichting van de Lage Loswal zijn de kadefaciliteiten vernieuwd, waardoor de toegankelijkheid van het stedelijk centrum voor watertoerisme sterk wordt verbeterd. In het voorjaar wordt de heringerichte Lage Loswal opgeleverd.
In de centra worden vastgoedeigenaren gestimuleerd om leegstaand of leegkomend erfgoed te transformeren tot hoogwaardige woningen en herstel van historische gevels. In 2020 is een aanvang gemaakt met voorbereidende werkzaamheden (onderzoeken en ontwerpen) ten behoeve van herstel van gevels in de Gasthuisstraat en de hoek Vleesstraat/Markt. Tevens is de herbestemming en transformatie van enkele middeleeuwse panden in de binnenstad (Markt 24, Parade 26) afgerond. Vanwege Corona is de daadwerkelijke uitvoering van gevelherstel in de Gasthuisstraat tijdelijk geparkeerd. De verwachting is dat de uitvoering in 2021 wordt opgepakt en dat het restantkrediet vervolgens kan worden ingezet.
In 2020 is het evenementenbeleid 2020 – 2023 vastgesteld. De nadruk ligt vooral op het ondersteunen van het huidige evenementenaanbod, niet op het vergroten van het aanbod. Verder is de verduurzaming van de bestaande evenementen een belangrijk onderdeel. Een van de doelen van het beleid is om de communicatie en samenwerking tussen de inwoners, ondernemers én organisatoren te versterken.
Wat heeft het gekost? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de grootste / belangrijkste afwijkingen die gerelateerd zijn aan dit programma en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2020.
63
Exploitatie bedragen x € 1.000 Baten / Lasten 5. Centrumstad Venlo
Baten
Begroting Rekening na wijziging 2020 2020 12.066 9.896
Lasten
%
Verschil
82%
-2.170
17.472
16.926
97%
545
-5.406
-7.031
130%
-1.625
7.903
6.971
88%
932
Saldo verrekening met reserves
-7.903
-6.971
88%
932
Totaal resultaat programma
-13.309
-14.002
105%
-693
Saldo baten en lasten Onttrekkingen aan reserves
Baten
Toevoegingen aan reserves
Lasten
Bedragen x € 1.000 Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
De basis sterk houden
Baten
Begroting Rekening na wijziging 2020 2020 1.036 604
Lasten
58%
-431
12.130
103%
-297
-10.798
-11.525
107%
-728
Baten
10.865
9.127
84%
-1.738
Lasten
12.906
11.226
87%
1.681
-2.041
-2.099
103%
-58
Baten
165
164
100%
-1
Lasten
635
541
85%
93
-470
-377
80%
93
-13.309
-14.002
105%
-693
Subtotaal Verbreden en robuust maken Verdiepen en onderscheiden
Verschil
11.833
Subtotaal De basis sterk houden Verbreden en robuust maken
%
Subtotaal Verdiepen en onderscheiden Totaal resultaat programma
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Baten en lasten in de jaarrekening per programma". bedragen x € 1.000 Rekening 2020
Waarvan
Rekening 2020
Covid-19
excl. Covid-19
Baten
9.896
348
9.548
Lasten
23.897
270
23.627
Saldo
-14.002
618
-14.620
Een nadere toelichting op bovenstaande tabel is opgenomen in de paragraaf Covid-19.
64
Restantkredieten Bedragen x € 1.000 Realisatie 2020
Restant krediet
Begrote uitgaven 2020
Prognose uitgaven 2020
% Gerealiseerd 2020 t.o.v. Begroot
Kredieten programma 05
Kredietsoort
Krediet
Realisatie t/m 2019
Nieuwbouw stadskantoor
Uitbreiding
55.588
54.948
126
514
640
640
20%
FHK Infrastructuur
Uitbreiding
12.641
3.564
-1.929
11.007
898
898
-215%
Upgrading Maaspoort
Uitbreiding
8.540
7.967
3
571
573
Kazernekwartier OR fase 1
Uitbreiding
11.789
2.943
19
8.827
636
636
3%
Kazernekwartier voorberkrediet
Uitbreiding
500
321
2
177
Ondertunneling Vierpaardjes
Uitbreiding
45.000
876
4.103
40.020
2.100
2.100
195%
Verbetermaatregelen geb.MvBvD
Uitbreiding
9.082
1.693
2.346
5.043
3.250
3.250
72%
Lage Loswal 't Bat Herontw. Q4
Uitbreiding
3.700
1.055
1.866
779
2.645
2.645
71%
Inrichting o.r. Museumkwartier
Uitbreiding
1.500
172
175
1.153
1.328
303
13%
Wonen in erfgoed
Uitbreiding
275
161
114
150
125
107%
6.872
68.204
12.220
10.597
56%
Totaal kredieten
148.615
73.539
1%
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Bijlage III Kredieten".
65
6. Circulaire en duurzame hoofdstad Inleiding Het klimaatvraagstuk is actueler dan ooit en staat centraal in het publieke debat en de media voor wat betreft de opgave. Deze opgave is fors en de weerrecords maken duidelijk dat er moet worden gehandeld. Het raadsprogramma Venlo Circulaire en Duurzame hoofdstad richt zich op de opgave om zowel de nationale, regionale als Venlose klimaatambities te verwezenlijken. De opgave wordt gerealiseerd met projecten in drie programmalijnen (energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit). Dit raadsprogramma heeft een directe relatie met alle andere raadsprogramma’s. Enerzijds vanuit de noodzaak en wettelijke opgave om te verduurzamen en anderzijds vanuit de kansen die verduurzaming biedt onder meer rondom gezondheid, leefbaarheid en circulaire economie.
Wat hebben wij bereikt? Hoofddoel van het programma is om van Venlo een toekomstbestendige gemeente te maken die kansen benut in de energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit. Om dit te bewerkstelligen zijn in 2020 resultaten behaald op weg naar:
Zekerheid van energie en warmte uit hernieuwbare en schone (lokale) bronnen in Venlo
Een groene, leefbare en veilige stad die voorbereid is, zich verhoudt en aanpast op de klimaatverandering
Een circulaire economie en onderscheidende samenleving die gekenmerkt wordt door groei zonder verlies, verspilling of belasting
In de begroting hebben we toegezegd dat we de aandacht gaan verleggen van innovatieve op zichzelf staande voorbeelden naar verbreden in actie en “doen” op grotere schaal. We zouden in 2020 voor massa zorgen (1) , zorgen dat anderen meedoen (2) en faciliteren en ondersteunen (3). We zijn daar grotendeels in geslaagd. In algemene zin hebben we zoveel mogelijk gedaan als was toegezegd in de begroting en onze doelen bereikt, maar door de coronacrisis liep een aantal participatieve projecten en processen vertraging op. Desondanks heeft de keuze van Venlo om naast People, Planet en Profit, 'Plezeer' toe te voegen, er voor gezorgd dat steeds meer inwoners, bedrijven en instellingen de kansen zijn gaan benutten in de energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit. Hier is het echter niet bij gebleven, er zijn ook veel uitvoeringsprojecten opgestart. De subsidieaanvraag voor de pilotwijk gas(t) vrije wijk Hagerhof is gehonoreerd, er is gestart met klimaatwijkakkoorden, het duurzaamheidsloket is geopend en de subsidieregeling voor duurzaamheidsmaatregelen is succesvol in de markt gezet. Dit zijn in het oog springende voorbeelden van projecten die bijdragen aan de hiervoor gestelde ambitie en doelstellingen.
Deze (tussen)resultaten zijn bereikt, ondanks dat de rijksoverheid nog geen duidelijkheid heeft gegeven over de (financiële) middelen die beschikbaar worden gesteld om de gemeentelijke opgaven tot 2050 uit te kunnen voeren. In de begrotingsmonitor 2020 waren voor dit programma nog géén indicatoren opgenomen, omdat er een grote mate van onzekerheid bestond over welke indicatoren landelijk consequent en 66
consistent zouden worden gemonitord en dus beschikbaar zouden komen en blijven. In 2020 is hierover meer zekerheid gekomen en is er voor dit programma een set standaardindicatoren op- en vastgesteld.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? Algemeen deel In 2020 zijn de randvoorwaarden voor uitvoering in het relatief nieuwe programma op orde gebracht. Communicatie heeft daarbij top prioriteit gekregen. Naast voorbereidende activiteiten is het resultaat zichtbaar via de website Morgen in Venlo. In 2020 zijn ook actief externe initiatieven programma breed opgespoord en inhoudelijk en financieel ondersteund. Ook is een samenwerkingsconvenant met de lokale energie coöperatie overeengekomen. Ten behoeve van het vergroten van interne organisatorische slagkracht is een invoeringsprogramma gestart om kansen op gebied van duurzaamheid en circulariteit binnen andere programma’s te vergroten. Om de transitie bottum up tot stand te brengen is ambtelijk met drie wijken / dorpen een concept duurzaamheidsakkoord (wijkklimaatakkoorden) opgesteld. Met deze aanpak is in verbinding met verenigingen, scholen, instellingen en inwoners een collectieve verantwoordelijkheid en actiebereidheid voor de programmaopgave gerealiseerd. Voor wat betreft geluidskwaliteit is er een saneringsprogramma opgesteld en bij het ministerie van I&W ingediend om in Tegelen 140 woningen ten gevolge van wegverkeerslawaai te kunnen saneren. Ook zijn alle resterende woningen die nog gesaneerd moeten worden (A-lijst en B-lijst) in kaart gebracht.
Op basis van deze inventarisatie is bij het ministerie van I&W een projectsubsidie aangevraagd om in aanmerking te komen voor het nader onderzoeken van 771 woningen met een geluidbelasting op de gevel van 63 dB(A) en hoger. Vanwege de komst van de Omgevingswet was dit tevens ook de laatste mogelijkheid om nog een aanvraag voor projectsubsidie in te dienen. Tenslotte heeft het college een besluit genomen over het Meerjarenprogramma Geluidsanering (MJPG) Spoor. Luchtkwaliteit Om duurzame mobiliteit te stimuleren zijn er 2 aanbestedingstrajecten uitgevoerd. Een aanbesteding om onze ambtelijke kilometers te verduurzamen door het inzetten van elektrische deelmobiliteit (ecars en e-bikes) en de tweede Europese aanbesteding was gericht op het uitbreiden van het aantal publieke laadpalen in de openbare ruimte op basis van de NAL (Nationale Agenda Laadinfrastructuur) onder leiding van de provincie Noord-Brabant. Daarnaast heeft is de provincie Limburg een projectsubsidie toegekend voor het uitvoeren van de pilot “Slim Laden” (opslaan van energie via zonnepanelen, opgeslagen in een accu voor het laden van elektrische auto’s en e-bikes). Tenslotte zijn initiatieven en aanvragen getoetst op en geadviseerd over het aspect luchtkwaliteit. Bodemkwaliteit Er is een vervolgstap gemaakt met het (beter) beschikbaar maken van bodeminformatie: -rapporten, -besluiten, -meldingen.
In 2021 zal dit een verder vervolg krijgen. Eén van de voorbereidingsinitiatieven nodig om burgers en bedrijven in het licht van de aankomende Omgevingswet (denk daarbij vooral aan het Digitaal Stelsel Omgevingswet) zo goed mogelijk van dienst te kunnen zijn. 67
Programmalijn Energietransitie Binnen de programmalijn energietransitie staan twee kernthema’s centraal (energie en warmte) . De Regionale energiestrategie heeft inzicht opgeleverd over de investeringsprojecten van grootschalige energieopwekking vanuit de rol van lokale overheid met partners. In 2020 is een start gemaakt om een afwegingskader voor wind en zon te ontwikkelen met actieve input en betrokkenheid van (netwerk) partners. Voor wat betreft het onderdeel warmte is de transitievisie warmte verfijnd en doorontwikkeld in een definitieve versie. Naast beleidsvoorbereiding is ook gestart met het opdoen van ervaringen in een wijkaanpak. Hiervoor is met succes een subsidie verworven in het kader van de rijksstimuleringsregeling van proefwijken. Deze pilot in Hagerhof is eind 2020 gestart en zal nog meerdere jaren uitvoering vragen. Programmalijn Klimaatadaptatie Binnen deze programmalijn zijn activiteiten uitgevoerd om de effecten van de klimaatverandering te voorkomen of te beperken. Hiervoor is een aanpak van risicodialogen voorbereid om knelpunten op te lossen in de vitale infrastructuur. Ook is geïnvesteerd in de preventieve aanpak. Met het vaststellen van het beleidskader Agenda Groen & Water is de meerjarige aanpak en strategie van deze programmalijn vastgelegd en voorbereid voor uitvoering.
Programmalijn Circulair In deze programmalijn staat de transitie naar een volledige circulaire economie in 2050 centraal. De opgave is omvangrijk en raakt veel verschillende beleidsterreinen. Met het inhoudelijk sturen op het circulaire bouwen binnen de C2C woonwijk in t Ven worden belangrijke ervaringen opgedaan die als voorbeeldaanpak kan dienen voor andere bouwopgaven. Met deze en andere voorbeelden wordt ook actief bij gedragen aan het onderscheidende profiel van Venlo als circulaire en duurzame hoofdstad.
Wat heeft het gekost? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de grootste / belangrijkste afwijkingen die gerelateerd zijn aan dit programma en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2020. Exploitatie bedragen x € 1.000 Baten / Lasten 6. Circulaire en duurzame hoofdstad
Baten Lasten
Saldo baten en lasten
Begroting Rekening na wijziging 2020 2020 930 688
%
Verschil
74%
-242
4.355
3.337
77%
1.018
-3.425
-2.649
77%
776
Onttrekkingen aan reserves
Baten
1.047
889
85%
-158
Toevoegingen aan reserves
Lasten
842
894
106%
-52
Saldo verrekening met reserves
206
-5
-2%
-211
Totaal resultaat programma
-3.219
-2.654
82%
565
68
Bedragen x € 1.000 Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
Circulariteit
Baten
Begroting Rekening na wijziging 2020 2020 765 495
Lasten
65%
-270
1.103
75%
362
-700
-608
87%
92
Baten
661
600
91%
-60
Lasten
1.281
1.175
92%
106
-621
-575
93%
46
Subtotaal Energietransitie Klimaatadaptatie
Verschil
1.465
Subtotaal Circulariteit Energietransitie
%
Baten
552
481
87%
-71
Lasten
2.450
1.952
80%
498
Subtotaal Klimaatadaptatie
-1.898
-1.470
77%
427
Totaal resultaat programma
-3.219
-2.654
82%
565
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Baten en lasten in de jaarrekening per programma". bedragen x € 1.000 Rekening 2020
Waarvan
Rekening 2020
Covid-19
excl. Covid-19
Baten
1.577
1.577
Lasten
4.231
4.231
Saldo
-2.654
-2.654
Een nadere toelichting op bovenstaande tabel is opgenomen in de paragraaf Covid-19. Restantkredieten Bedragen x € 1.000 Kredieten programma 06
Kredietsoort
Krediet
Realisatie t/m 2019
Realisatie 2020
Restant krediet
Begrote uitgaven 2020
Prognose uitgaven 2020
% Gerealiseerd 2020 t.o.v. Begroot
Geen kredieten van toepassing Totaal kredieten
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Bijlage III Kredieten".
69
Algemene middelen Inleiding Het overzicht algemene middelen bevat de baten en lasten die niet rechtstreeks toewijsbaar zijn aan een van de zes inhoudelijk programma's. Het overzicht algemene middelen is geen programma en gaat daarom ook niet in op de beantwoording van de vragen 'Wat willen we bereiken?' en 'Wat gaan we daarvoor doen?' Een toelichting op de algemene middelen is opgenomen in het jaarrekeningdeel van voorliggende jaarstukken.
Wat heeft het gekost? Exploitatie Bedragen x € 1.000 Baten / Lasten Algemene middelen
Baten Lasten
Saldo baten en lasten
Begroting na Rekening wijziging 2020 2020 296.123 314.488
%
Verschil
106%
18.365
53.340
51.321
96%
2.019
242.782
263.166
108%
20.384
Onttrekkingen aan reserves
Baten
9.537
10.060
105%
523
Toevoegingen aan reserves
Lasten
13.876
16.399
118%
-2.523
Saldo na verrekening met reserves
-4.339
-6.339
146%
-2.000
Totaal resultaat Algemene middelen
238.443
256.828
108%
18.384
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in het onderdeel: "Baten en lasten in de jaarrekening per programma".
70
Overzicht algemene dekkingsmiddelen bedragen x € 1.000 Begroting na wijziging 2020
Rekening 2020
%
Verschil
Financiering
10.454
10.757
103%
303
Lokale heffingen
40.972
41.508
101%
536
Overheadkosten
169
1.032
610%
862
Overige alg dekkingsmiddelen
9.537
10.068
106%
531
Uitkeringen gemeentefonds
244.527
261.183
107%
16.656
Totaal baten
305.659
324.548
106%
18.888
Financiering
11.821
8.699
74%
3.121
Lokale heffingen
1.329
1.595
120%
-265
Overheadkosten
38.979
40.101
103%
-1.122
Overige alg dekkingsmiddelen
14.614
17.325
119%
-2.710
0%
473
Post onvoorzien
473
Vennootschapsbelasting Totaal lasten
67.216
67.720
101%
-504
Saldo algemene dekkingsmiddelen
238.443
256.828
108%
18.384
Overheadkosten en overige algemene dekkingsmiddelen; € 0,7 miljoen nadelig Het nadeel op overheadskosten word grotendeels bepaald door niet ingevulde vacatureruimte, (langdurig) ziekte en meer beheer in vastgoed worden minder declarabele uren gemaakt op projecten dan dat is voorzien in de begroting. Onvoorzien Conform de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen bedraagt de post onvoorzien bij de primitieve begroting jaarlijks € 539.000. Met de vaststelling van voornoemde nota is tevens een beleidsuitgangspunt voor de post Onvoorzien vastgesteld: de onttrekkingen uit de post Onvoorzien zijn direct gekoppeld aan de effectuering van de geïdentificeerde risico’s. Onderstaand de specificatie van de aanwending van de post onvoorzien: Raadsvergadering Besluit 16-12-2020
Omschrijving
RB 2020-069 Vloeren Stadskantoor en parkeergarage
Programma
Bedrag
AM
€ 66.000
(515 Finrap 2020)
Totaal
71
€ 66.000
bedragen x € 1.000 Rekening 2020
Waarvan
Rekening 2020
Covid-19
excl. Covid-19
Baten
324.548
314
324.234
Lasten
67.720
785
66.935
Saldo
256.828
1.099
255.728
Een nadere toelichting op bovenstaande tabel is opgenomen in de paragraaf Covid-19. Restantkredieten Bedragen x € 1.000 Realisatie t/m 2019
Prognose uitgaven 2020
% Gerealiseerd 2020 t.o.v. Begroot
Restant krediet
Begrote uitgaven 2020
50
50
5
145
14
14
36%
Realisatie 2020
Kredieten algemene middelen
Kredietsoort
Krediet
Migratie Content Management 20
Vervanging
50
Websitebeheer 2020
Vervanging
150
Sociaal Intranet
Vervanging
24
9
8
7
15
8
53%
Proj.Inform.beh.op Orde (Prio)
Uitbreiding
1.226
25
210
991
492
375
43%
Release JDEdwards Enterpr.One
Vervanging
125
94
24
7
31
31
77%
E-HRM
Vervanging
468
408
55
4
59
50
93%
De Commissaris
Vervanging
1.200
1.170
26
5
30
30
85%
Telefooncentr GT Connect 2020
Vervanging
270
270
270
Luchtkwaliteitsmetingen
Uitbreiding
152
10
142
152
25
6%
338
1.621
1.114
533
30%
Totaal kredieten
3.665
1.706
0%
0%
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Bijlage III Kredieten".
72
Paragrafen
73
Lokale heffingen Actuele ontwikkelingen Herziening gemeentelijk belastingstelsel De afgelopen jaren is verruiming van het lokaal belastinggebied een nadrukkelijk item geweest. Er zijn diverse onderzoeken gedaan en is dit eveneens onderdeel geweest van lobbytrajecten van o.a. de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. In het huidige regeerakkoord is de mogelijke verruiming van het lokaal belastinggebied niet opgenomen. Dit ondanks dat het vorige kabinet bouwstenen heeft geformuleerd voor uitbreiding van het lokaal belastinggebied. Het onderwerp is echter nog steeds (weer) actueel. In een brief van 15 april 2019, aan de Tweede Kamer, deelt staatssecretaris Snel mee dat begin 2020 de bouwstenen voor een beter belastingstelsel klaar zullen liggen. In eerste instantie gaat het om een 'technische ambtelijke verkenning van een breed palet'. Naast het schuiven tussen grondslagen en tarieven op rijksniveau behoort een verschuiving naar een ruimer gemeentelijk belastinggebied tot de mogelijkheden. In samenwerking met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties worden eerder uitgewerkte plannen voor een herziening van het gemeentelijk belastinggebied opnieuw doordacht. De VNG is betrokken bij de ambtelijke verkenning.
In opvolging van de brief van 15 april 2019 heeft staatssecretaris Vijlbrief (opvolger van staatssecretaris Snel) in een brief van 18 mei 2020 gestalte gegeven aan de toezegging. De Coronacrisis heeft gevolgen die leiden tot een andere richting dan de beleidsopties die uit het bouwstenentraject naar voren zijn gekomen. De uitgewerkte beleidsopties zullen uiteindelijk worden opgeleverd aan het volgende kabinet. Ondanks deze nieuwe ontwikkeling zal naar verwachting de gemeente Venlo ook deze periode grotendeels afhankelijk blijven van inkomsten die van het Rijk worden ontvangen. Het eigen belastinggebied blijft hiermee dus voorlopig beperkt. Dit betekent eveneens dat er voorlopig nog geen hervormingsplan ligt om het evenwicht tussen betalen, bepalen en verantwoorden beter in balans te brengen met de vele taken die gemeenten de laatste jaren erbij hebben gekregen. Waarderen woningen op gebruikersoppervlakte In 2018 is gestart met de voorbereidingen ter invoering van een nieuwe WOZwaarderingssystematiek. Vanaf 2022 legt de wet WOZ de verplichting op om woningtaxaties te baseren op gebruiksoppervlakte. Momenteel gebeurt dit op bruto inhoud van de woning (m3). De totale gebruiksoppervlakte wordt nu verplicht geregistreerd in de BAG (basisregistratie adressen en gebouwen). De BAG wordt beheerd door de gemeenten.
De jaren 2019 en 2020 zijn nodig om de beschikbare gegevens op te werken om te komen tot een goede kwalitatieve registratie van oppervlaktegegevens. Het jaar 2021 staat in het teken van testen zodat, na goedkeuring door de Waarderingskamer, de belastingaanslagen m.i.v. 2022 kunnen worden verzonden. Toerekening overhead Met ingang van 2017 wordt de totale gemeentelijke overhead centraal begroot binnen Algemene dekkingsmiddelen. In de kostendekkende tarieven wordt een opslag voor overhead meegenomen. Voor 2020 geldt, conform uitgangspunt in de Programmabegroting 2020-2023, een overheadopslag van € 46,- per uur. Deze overheadopslag wordt alleen voorcalculatorisch, dus bij vaststelling van de begroting, berekend. Voor de jaarrekening gaan we uit van dezelfde opslag als bij de begroting. 74
Overzicht belastingen en heffingen Lokale heffingen zijn opgedeeld in twee soorten: 1. (algemene) belastingen en 2. rechten en leges (retributies). 1. Gemeenten zijn beperkt in de soorten (algemene) belastingen die ze mogen heffen. Deze zijn limitatief opgesomd in de wet. Deze belastingen worden ook wel ‘Ongebonden belastingen’ genoemd. De gemeente is vrij in de besteding van de opbrengsten van deze belastingen. 2. Daarnaast heft de gemeente rechten en leges voor individuele dienstverlening aan de burgers. De wet geeft voor de mogelijke rechten en leges geen limitatieve opsomming. De rechten en leges worden ook wel ‘Gebonden belastingen’ genoemd. De tarieven dienen zodanig vastgesteld te worden dat de geraamde opbrengsten de geraamde kosten voor het verlenen van de diensten niet overschrijden, de opbrengst dient alleen ter bestrijding van de kosten die de gemeente voor de desbetreffende dienstverlening maakt. De gemeentelijke belastingen en retributies die in 2020 zijn geheven zijn: Bedragen x € 1.000 Belastingoverzicht 2020 Begroting Rekening na wijziging 2019 2020
Rekening 2020
OZB eigenaren niet-woningen
11.713
11.520
12.302
OZB eigenaren woningen
18.498
18.761
18.768
OZB gebruikers niet-woningen
8.202
8.182
8.530
Totaal OZB
38.413
38.463
39.599
Hondenbelasting
757
717
656
Parkeerbelasting
3.485
3.457
2.226
Reclamebelasting
190
201
185
Toeristenbelasting
1.873
1.792
1.253
Totaal overige ongebonden belastingen
6.304
6.166
4.320
Totaal ongebonden belastingen
44.717
44.629
43.919
Afvalstoffenheffing
8.243
9.741
9.897
Rioolheffing
8.163
8.037
8.138
Totaal Afval en riool
16.405
17.778
18.035
Bedrijven InvesteringsZones
380
399
393
Haven- en opslaggelden
297
330
278
6.130
5.429
5.677
370
380
374
Leges Lijkbezorgingsrechten Marktgelden
222
249
56
Totaal overig gebonden belastingen
7.399
6.787
6.777
Totaal gebonden belastingen
23.804
24.565
24.812
Totaal opbrengst gemeentelijke heffingen
68.521
69.195
68.731
75
Bedragen x € 1.000 Programma
Onderdeel
1. Gezond en actief Venlo
Leges
Totaal programma 1. Gezond en actief Venlo
Begroting Rekening na wijziging 2019 2020
Rekening 2020
17
9
11
17
9
11
2. Leefbaar Venlo
Afvalstoffenheffing
8.243
9.741
9.897
2. Leefbaar Venlo
Leges
6.057
5.318
5.618
2. Leefbaar Venlo
Lijkbezorgingsrechten
370
380
374
2. Leefbaar Venlo
Parkeerbelasting
3.485
3.457
2.226
2. Leefbaar Venlo
Rioolheffing
Totaal programma 2. Leefbaar Venlo
8.163
8.037
8.138
26.318
26.933
26.252
4. Welvarend Venlo
Bedrijven InvesteringsZones
380
399
393
4. Welvarend Venlo
Haven- en opslaggelden
297
330
278
677
729
671
Totaal programma 4. Welvarend Venlo 5. Centrumstad Venlo
Leges
56
102
48
5. Centrumstad Venlo
Marktgelden
222
249
56
5. Centrumstad Venlo
Reclamebelasting
190
201
185
467
553
289
757
717
656
Totaal programma 5. Centrumstad Venlo Algemene middelen
Hondenbelasting
Algemene middelen
Onroerende-zaakbelasting
38.413
38.463
39.599
Algemene middelen
Toeristenbelasting
1.873
1.792
1.253
Totaal Algemene middelen
41.042
40.972
41.508
Totaal opbrengst gemeentelijke heffingen
68.521
69.195
68.731
76
Beknopte samenvatting van afwijkingen In dit jaarverslag leggen wij verantwoording af over de realisatie van de belastingopbrengsten ten opzichte van de geraamde opbrengsten in de begroting 2020 én van afwijkingen van opbrengsten in de voorgaande jaren. Samenvattend zijn de meest opvallende afwijkingen: Onroerende zaakbelasting € 966.000
Het voordelige resultaat OZB is het gevolg van positieve ontwikkeling van de OZB opbrengst in 2019 die zich vervolgens doorgezet heeft naar 2020 met daarop nog een extra prognoseaanpassing in 2020. Het structureel effect is € 300.000 en is al in de begroting 2021 verwerkt. Opbrengsten afvalstoffenheffing 2016-2020 € 156.000
Over de periode 2016-2020 werd oorspronkelijk uitgegaan van een lagere opbrengst gebaseerd op destijds opgestelde prognoses. Het positieve resultaat wordt deels veroorzaakt door opbrengsten van afgelopen belasting jaren (voor 2020) en daarnaast is het aantal opgelegde heffingseenheden (belastingplichtigen) hoger dan hetgeen in eerste instantie geprognosticeerd. Opbrengsten Rioolheffing 2016-2020 € 101.000
Over de periode 2016-2020 werd oorspronkelijk uitgegaan van een lagere opbrengst gebaseerd op destijds opgestelde prognoses. Het positieve resultaat is het gevolg van een efficiënte inning en een hoger waterverbruik van grootverbruikers. Opbrengsten toeristenbelasting 2016-2020 -/- € 544.000
Bij de definitieve afrekening tot en met het jaar 2019 blijkt dat het aantal gerealiseerde overnachtingen hoger is dan het geprognosticeerde aantal, dit voornamelijk als gevolg van een algemene verbetering van het economische klimaat en daarnaast een beperkte groei van de capaciteit (areaaluitbreiding) in de lokale toeristensector. Het totale nadeel 2020 van € 544.000 is opgebouwd uit een voordeel van € 119.000 betrekking hebbende op 2019 en
77
daarnaast een nadeel van € 663.000 als gevolg van Covid-19. Dit wordt nader toegelicht in de paragraaf Covid-19 van de programmaverantwoording.
Belastingopbrengsten 2020 De hieronder opgenomen specificatie per belastingsoort is gebaseerd op de situatie per 31 december 2020 conform de door de accountant gewaarmerkte afrekeningen van BsGW. In algemene zin valt op te merken dat er vanuit BsGW, behalve bij de OZB-opbrengsten, geen signalen zijn ontvangen dat de geraamde belastingopbrengsten in 2020 niet zullen worden gerealiseerd. Omdat een aantal parameters nog niet is geactualiseerd, is het mogelijk dat er zich alsnog verschillen voordoen ten opzichte van de ramingen voor 2020. Deze zullen in de Jaarrekening 2021 worden meegenomen en verwerkt.
Onroerende zaakbelastingen Jaarlijks wordt een nieuwe WOZ-waarde voor onroerende zaken vastgesteld. In 2020 is deze gebaseerd op de waardenpeildatum 1 januari 2019. De OZB-tarieven worden gecorrigeerd voor de gemiddelde waardeontwikkeling van het vastgoed, om de geraamde opbrengsten en de woonlastennota gelijk te kunnen houden. De totale opbrengsten OZB die in de begroting 2019 zijn geraamd kwamen uit op ruim € 38.500.000. Op basis van de inzichten per ultimo 2020 worden deze opbrengsten naar alle waarschijnlijkheid gerealiseerd. Bij de Jaarrekening 2021 zullen eventuele verschillen (zoals gebruikelijk) worden verwerkt. De belangrijkste reden voor het positieve resultaat: In 2019 en 2020 zijn enkele grotere WOZ-objecten gereedgekomen, dit resulteerde in een meer
dan geraamde toename van de OZB-opbrengst. Een deel van de toename is structureel van aard en reeds verwerkt in de in de begroting 2021 opgenomen extra opbrengst van € 300.000. Onroerende zaakbelasting Bedragen x € 1.000 Rekening 2019 Tarief
Baten
2020 Tarief
Realisatie
Baten Begroot Realisatie
Eigendom woningen
0,1971%
€ 18.395
0,1852%
€ 18.761
€ 18.761
Eigendom niet-woningen
0,3527%
€ 11.735
0,3585%
€ 11.520
€ 12.243
Gebruiker niet-woningen
0,2833%
€ 8.175
0,2880%
€ 8.182
€ 8.370
Resultaat voorgaande jaren Totale baten
€ 108 € 38.413
€ 225 € 38.463
Voorziening oninbaar Totaal
78
€ 39.599 -€ 170
€ 38.413
€ 38.463
€ 39.429
Verschil
€ 966
Hondenbelasting De verwachte opbrengst hondenbelasting wijkt op basis van de huidige inzichten af van de begroting. De laatste jaren zijn de inkomsten geleidelijk teruggelopen als gevolg van de neerwaartse bijstelling van de tarieven conform raadsbesluit in 2017. De begroting is hier onvoldoende op bijgesteld en het aantal belastbare honden is licht gedaald. Hierdoor is inmiddels sprake van een structureel te kort van ruim € 60.000. De begroting 2021 zal hierop worden bijgesteld met € 50.000. Hondenbelasting Bedragen x € 1.000 Rek. 2019
2020
Baten
Baten
Realisatie Begroot Realisatie € 751 Resultaat voorgaande jaren Totale baten
€ 717
€ 660
€5 € 756
-€ 4 € 717
€ 656
Voorziening oninbaar Totaal
-€ 3 € 756
€ 717
€ 653
Verschil
-€ 64
Toeristenbelasting Bij de definitieve afrekening tot en met het jaar 2019 blijkt dat het aantal gerealiseerde overnachtingen hoger is dan het geprognosticeerde aantal, dit voornamelijk als gevolg van een algemene verbetering van het economische klimaat en daarnaast een beperkte groei van de capaciteit (areaaluitbreiding) in de lokale toeristensector. Het totale nadeel 2020 van € 544.000 is opgebouwd uit een voordeel van € 119.000 betrekking hebbende op 2019 en daarnaast een nadeel van € 663.000 als gevolg van Covid-19. Dit wordt nader toegelicht in de paragraaf Covid-19 van de programmaverantwoording. Toeristenbelasting Bedragen x € 1.000 Rek. 2019