654504 Bijl01 Jaarstukken 2025 definitief.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
Jaarstukken 2025 | 1
INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE ................................................................................ 2 SAMENVATTING .................................................................................... 4 Leeswijzer ............................................................................................................... 4 Beleid ...................................................................................................................... 4 Financieel ................................................................................................................ 6
JAARVERSLAG .................................................................................... 13 PROGRAMMAVERANTWOORDING ................................................... 13 1. Gezond en actief Venlo ..................................................................................... 13 2. Leefbaar Venlo .................................................................................................. 49 3. Grenzeloos Venlo .............................................................................................. 78 4. Welvarend Venlo ............................................................................................... 86 5. Centrumstad Venlo.......................................................................................... 104 6. Circulaire en duurzame hoofdstad................................................................... 122 Algemene middelen............................................................................................. 133
PARAGRAFEN ................................................................................... 136 Lokale heffingen .................................................................................................. 136 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................... 146 Grondbeleid ......................................................................................................... 153 Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................. 159 Financiering ......................................................................................................... 169 Bedrijfsvoering..................................................................................................... 175 Verbonden partijen en samenwerkingspartners .................................................. 184 Rekenkameronderzoeken ................................................................................... 209 Openbaarheid...................................................................................................... 219
JAARREKENING ................................................................................ 221 Baten en lasten in de jaarrekening per programma over 2025 ............................ 222 Inleiding ............................................................................................................... 222 Balans en toelichting per 31-12-2025 .................................................................. 229 Rechtmatigheidsverantwoording Venlo ............................................................... 253
2 | Jaarstukken 2025
Overzicht incidentele baten en lasten per programma en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ............................................................................ 254 Rechtmatigheid begrotingsafwijkingen ................................................................ 257 Informatie Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector .................................................................................................................. 258 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa-bijlage) ........................ 260 Conversietabel taakvelden - programma's .......................................................... 282
OVERIGE GEGEVENS ....................................................................... 287 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ......................................... 287
Bijlagen ............................................................................................... 288 Begrippenlijst ...................................................................................... 289
Jaarstukken 2025 | 3
SAMENVATTING Leeswijzer Zo zijn de Jaarstukken 2025 opgezet:
Over de geldbedragen in de tabellen: we schrijven de bedragen x € 1.000. Als het anders is, staat dit erbij.
Deze jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. In beide delen leggen we het resultaat uit. In de programmaverantwoording in het jaarverslag staat de inhoudelijke en financiële toelichting op de vragen "Wat hebben wij bereikt? ", "Wat hebben we daarvoor gedaan?" en "Wat heeft het gekost?". In de jaarrekening staat de balans en de toelichting hierop.
Opbouw 'Programmaverantwoording en algemene middelen':
In de Jaarstukken 2025 zijn de drie W-vragen per programmalijn opgenomen. Meetbaar Venlo als apart document is vervangen door opname van de indicatoren per programmalijn, bij de eerste W-vraag (onderdeel van het Jaarverslag).
In ieder programma staat een financiële tabel, gesplitst in baten en lasten per programmalijn. We leggen verschillen uit die groter zijn dan € 200.000 per programmalijn zowel op de lasten als de baten volgens de financiële verordening.
Beleid De programmaverantwoording laat een consistent beeld zien: Venlo ligt inhoudelijk op koers en realiseert de belangrijkste opgaven, ondanks externe druk. Tegelijkertijd was 2025 het laatste volledige begrotingsjaar van het college dat onder de titel 'Samen verder bouwen aan een gezond Venlo!' in 2022 begon aan een ambitieus programma. Zoals we u al eerder meldden met een raadsinformatiebrief, is dit programma tijdens de vier jaar vrijwel geheel uitgevoerd. Binnen het programma Gezond en Actief Venlo staat het versterken van zelfredzaamheid en samenredzaamheid centraal. De inzet verschuift zichtbaar van zwaardere vormen van ondersteuning naar het voorkomen van problemen, onder meer via gezondheid, sport, onderwijs en armoedebeleid. De resultaten laten zien dat inwoners in toenemende mate profiteren van deze aanpak, bijvoorbeeld door een betere gezondheid, stabiele sportdeelname en een afname van het aandeel huishoudens met een laag inkomen. Tegelijkertijd staat het systeem onder druk. De vraag naar ondersteuning, met name in de jeugdzorg en Wmo, blijft hoog en wordt versterkt door arbeidsmarktkrapte. In de fysieke leefomgeving wordt gewerkt aan het versterken van de kwaliteit van wonen, leven en verblijven in de stad. De dienstverlening ontwikkelt zich verder, onder andere door digitalisering en verbetering van klantcontact.
Op het gebied van veiligheid en leefbaarheid blijft het beeld overwegend stabiel. De grootste opgave ligt bij de woningmarkt. De vraag naar woningen blijft onverminderd groot, terwijl de realisatie nog achterblijft bij de behoefte. Tegelijkertijd worden wel belangrijke stappen gezet in planvorming, vergunningverlening en gebiedsontwikkeling. Hier wordt duidelijk dat ambitie en realisatie niet altijd in hetzelfde tempo kunnen verlopen, mede door externe factoren zoals marktontwikkelingen, procedures en capaciteit. De positie van Venlo als centrumgemeente en als schakel in de regio en over de grens wordt verder versterkt. Er is veel geïnvesteerd in regionale samenwerking, lobby en positionering richting Rijk en Europa. Dit vertaalt zich nog niet altijd direct in zichtbare resultaten voor inwoners, maar legt wel een 4 | Jaarstukken 2025
belangrijke basis voor toekomstige ontwikkeling. De deelname aan landelijke programma’s en de inzet op een geactualiseerde regionale visie onderstrepen dat steeds meer opgaven alleen in gezamenlijkheid kunnen worden opgepakt. De ambitie 'Gezondste Regio' is daarbij leidend. Economisch gezien ontwikkelt Venlo zich stabiel, maar verandert de aard van de opgave. Waar het voorheen vooral ging om het faciliteren van groei, ligt de nadruk nu meer op het sturen van die groei. De krapte op de arbeidsmarkt is daarbij een bepalende factor. Dit vraagt om een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, investeringen in kennis en vaardigheden en het benutten van kansen in de regio. De ontwikkeling van Venlo als centrumstad krijgt verder vorm door te investeren in de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de stad en haar voorzieningen. De inzet richt zich op het versterken van de basis, het verbreden van het aanbod en het verder onderscheiden van het profiel. Hierbij is samenwerking met maatschappelijke en private partners essentieel. De centrumfunctie staat niet op zichzelf, maar is nauw verbonden met ontwikkelingen op het gebied van wonen, economie en leefbaarheid. Op het terrein van duurzaamheid en circulariteit is zichtbaar dat de gemeente de stap maakt van beleidsvorming naar uitvoering.
Er wordt gewerkt aan de energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit, waarbij de aanpak steeds concreter wordt. Tegelijkertijd bevindt dit programma zich nog in een opbouwfase. Veel resultaten zijn voorbereidend of structureel van aard. De uitdaging ligt in het versnellen van de uitvoering, het borgen van betaalbaarheid en draagvlak en het verbinden van deze opgave met andere beleidsvelden. Overkoepelend ontstaat het beeld van een gemeente die haar strategie consequent uitvoert en financieel in control is, maar tegelijkertijd te maken heeft met een aantal structurele spanningen. De druk op het maatschappelijk domein neemt toe en de realisatie van ambities, bijvoorbeeld op het gebied van woningbouw en duurzaamheid, blijft mede afhankelijk van externe factoren. Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat veel opgaven de schaal van de gemeente overstijgen en vragen om intensieve regionale samenwerking. De kern is dat Venlo zich ontwikkelt in de richting die zij heeft ingezet, met meer samenhang, meer nadruk op preventie en een sterkere oriëntatie op de lange termijn. Venlo heeft haar zaken goed op orde, zowel inhoudelijk als financieel. Dat is duidelijk zichtbaar. De uitdaging voor de komende jaren ligt niet zozeer in het formuleren van nieuwe ambities, maar in het daadwerkelijk realiseren ervan binnen de beschikbare ruimte en in samenwerking met partners.
Jaarstukken 2025 | 5
Financieel Financiële positie Inleiding Voor de strategische opgaven en ambities uit 'Venlo 2040: strategische visie gemeente Venlo' is een solide financieel beleid een voorwaarde. De financiële positie is belangrijk binnen de integrale afwegingen die we maken over de te varen koers op de korte en de (middel)lange termijn. De financiële positie is geen doel op zich. We bekijken dit altijd samen met de maatschappelijke opgaven van de stad. Het gaat erom wat we bereiken voor de samenleving (het maatschappelijk rendement) en de bijdrage aan onze inhoudelijke doelstellingen. Conclusie financiële positie Financieel resultaat 2025 De jaarrekening 2025 sluit met een positief resultaat van € 30,1 miljoen na verrekeningen met de reserves. De jaarrekening is € 7,5 miljoen positiever ten opzichte van de vastgestelde Slotnota. De financiële indicatoren zijn bij de jaarrekening 2025 licht verbeterd. Dit heeft wel voor een groot deel betrekking op 'uitgestelde' reserveringen. De bestemmingsreserves zijn eind 2025 € 170,3 miljoen. U heeft hier als raad maatschappelijke doelstellingen oftewel opdrachten aan gekoppeld die we de komende jaren realiseren. Dit bedrag heeft nu een (tijdelijke) positieve invloed op de financiële indicatoren. We concluderen dat eind 2025 de financiële positie goed is.
Bij onder andere besteding van de gereserveerde middelen volgens de vastgestelde doelstellingen verminderen de bestemmingsreserves. Dit heeft onder andere invloed op de omvang van de reserves en de financiële positie op de middellange termijn. Financiële verhoudingen De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) bracht twee rapporten uit: ‘Afrekenen met disbalans’ en ‘Meters maken met medebewind’. De kern voor gemeenten is dat de huidige verhouding tussen taken, middelen en verantwoordelijkheden uit balans is geraakt: Het Rijk legt ambities en taken op zonder structureel voldoende financiering en beleidsruimte. Hierdoor blijven de uitvoerbaarheid en lokale autonomie onder druk staan. De ROB pleit daarom voor duidelijke keuzes, stabiele en toereikende bekostiging, eenvoudiger en minder gedetailleerd medebewind en meer vertrouwen in gemeenten. Zo kan beleid realistischer worden uitgevoerd en daadwerkelijk tot resultaten leiden. Ook de VNG geeft aan dat gemeenten structureel voldoende en vrij inzetbare financiële middelen nodig hebben om hun taken goed te kunnen uitvoeren. Meerjarige begrotingen zijn zelden houdbaar en integrale beleidsvoering wordt bemoeilijkt door verkokerde en tijdelijke geldstromen zoals Specifieke Uitkeringen (SPUK’s).
Voor duurzame uitvoeringskracht zijn een transparant en evenwichtig gemeentefonds, meer beleidsvrijheid en heldere afspraken over taken en risico’s cruciaal. Kabinetsformatie: Coalitieakkoord 2026-2030 ‘Aan de slag’ Het coalitieakkoord van 30 januari 2026 zet in op een verbetering van de interbestuurlijke verhoudingen met een nadruk op een versterkte rol van medeoverheden (waaronder gemeenten). Het coalitieakkoord biedt nog geen zichtbare oplossingen of perspectief voor de balans tussen taken en middelen.
6 | Jaarstukken 2025
Conclusie De financiële positie per einde 2025 is gezond. Het positieve resultaat 2025 draagt daar aan bij. Op basis van deze jaarrekening is Venlo weerbaar en wendbaar. Gezien de ontwikkeling van de financiële verhoudingen is de verwachting dat de realisatie en invulling van structurele (strategische) opgaven op de korte en (middel)lange termijn onder druk blijft staan. Beoordeling financiële positie De beoordeling van de financiële positie, waarop de conclusie gebaseerd is, gebeurt op basis van de vastgestelde strategische en tactische doelstellingen. Schematisch ziet dit er als volgt uit:
Bij de tactische doelstellingen horen één of meerdere financiële indicatoren. Deze financiële indicatoren- inclusief een analyse en beoordeling- lichten we toe in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing en in de paragraaf Financiering. In deze paragraaf staan de belangrijkste conclusies. Financieel resultaat Doel is een structureel sluitende begroting. De jaarrekening 2025 sluit met een positief resultaat van € 30,1 miljoen na verrekeningen met de reserves. Het saldo van baten en lasten vóór verrekening met de reserves is € 38,3 miljoen. Dit betekent dat er een bedrag van per saldo € 8,2 miljoen is toegevoegd aan de (bestemmings)reserves. Dit is het saldo van onttrekkingen aan reserves € 60,4 miljoen en toevoegingen aan de reserves van € 68,6 miljoen. In het overzicht van baten en lasten staan de verschillen ten opzichte van de bijgestelde begroting op programmaniveau inclusief de algemene middelen verder toegelicht. Het rekeningresultaat van € 30,1 miljoen is € 7,5 miljoen positiever ten opzichte van de vastgestelde Slotnota van € 22,6 miljoen. Bij de Slotnota is rekening gehouden met een bedrag van € 3,2 miljoen aan budgetoverhevelingen naar het jaar 2026. Tevens is bij de slotnota het amendement verwerkt en is € 3 miljoen toegevoegd aan de reserve leefbaarheidsmaatregelen Venlo-Oost.
De grootste verschillen ten opzichte van de Slotnota zijn, per saldo, op de programmalijnen en algemene middelen:
Jaarstukken 2025 | 7
Programma 1. Gezond en actief Venlo: programmalijn Meedoen
€ 1,4 miljoen
V
Programma 2. Leefbaar Venlo: programmalijn Wonen
€ 1,7 miljoen
V
Programma 2: Leefbaar Venlo: programmalijn Omgeving
€ 1,4 miljoen
V
Programma 6: Circulaire en duurzame hoofdstad: programmalijn Energietransitie
€ 2,9 miljoen
V
Algemene middelen
€ 1,1 miljoen
N
Saldo verschillen overige programmalijnen
€ 1,2 miljoen
V
Totaal
€ 7,5 miljoen
V
Een uitgebreide toelichting op de lasten en de baten op de programmalijnen staat onder de programma's bij de beantwoording van de 3e W-vraag: Wat heeft het gekost? Voldoende weerstandscapaciteit Doel is het beschikbaar hebben van voldoende middelen (weerstandscapaciteit) voor het opvangen van geïdentificeerde risico's. De risicobereidheid is: "Venlo wil geen risicomijdende gemeente zijn". De ratio weerstandsvermogen is 2,11 op basis van de direct beschikbare middelen. Dit is iets lager dan de (gewijzigde) begroting 2025 (2,16). De beschikbare weerstandscapaciteit is € 2,1 miljoen hoger ten opzichte van de bijgestelde begroting en de benodigde weerstandscapaciteit is € 1,9 miljoen hoger ten opzichte van de (gewijzigde) begroting. Aandachtspunt is dat een bedrag van € 3,2 miljoen aan budgetoverhevelingen in het weerstandsvermogen is opgenomen dat in 2026 wordt uitgegeven. De solvabiliteitsratio is 42%. Dit is 7% hoger dan de primaire begroting (35%) en 2% hoger ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (40%). Het eigen vermogen is € 33 miljoen hoger dan de begroting na wijziging. Het gerealiseerde jaarrekeningresultaat zorgt voor een stijging van 3%, de hogere reserves voor een stijging van 2%. Mede door het hoger eigen vermogen en de vooruitontvangen bedragen is het balanstotaal € 54 miljoen hoger dan de begroting na wijziging. Dit verlaagt de solvabiliteitsratio met ruim 3%.
De solvabiliteitsratio zit ruim boven de vastgestelde streefwaarde van 25%-30%. Een belangrijk deel van het eigen vermogen, € 170,3 miljoen, bestaat uit bestemmingsreserves. Deze bestemmingsreserves zijn gekoppeld aan het realiseren van doelstellingen. Als we deze doelstellingen realiseren, heeft dit een negatief effect op de omvang van de solvabiliteitsratio. Wendbare begroting Bij deze doelstelling gaat het om de bepaling of de begroting voldoende wendbaar is om tijdig te kunnen anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Het kapitaallastenplafond is in 2025 structureel niet overschreden. De structurele exploitatieruimte is voor 2025 positief en bedraagt 5,6% en is daarmee positiever ten opzichte van de primitieve begroting (0,1%) en licht hoger ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (4,8%). De ratio ligt daarmee ruim boven de vastgestelde streefwaarde van groter dan 0. Dit betekent dat op basis van deze jaarrekening onze structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Het gaat om de structurele exploitatieruimte zoals gedefinieerd in het Besluit Begroting en Verantwoording. Als we de rekening afzetten ten opzichte van de begroting 2026-2029 dan verwachten we op basis van de interne analyse dat per saldo, het structureel effect nihil is. Dit geeft het bijzondere en incidentele karakter van het rekeningresultaat 2025 aan.
8 | Jaarstukken 2025
Acceptabele schuld De doelstelling is dat de schuldpositie van de gemeente Venlo op een acceptabel niveau is waarbij de netto schuldquotes onder de streefwaarde van < 90% blijven. De schuldquotes (36% en 20%) bevinden zich in 2025 ruim binnen de vastgestelde streefwaarden en zijn substantieel lager dan op basis van de primitieve begroting (respectievelijk 51% en 43%) en lager dan op basis van de (gewijzigde) begroting verwacht werd (respectievelijk 43% en 26%). Positieve effecten op de netto schuld ten opzichte van de begroting na wijziging zijn voornamelijk het jaarrekeningresultaat na mutaties reserves van € 30,1 miljoen, per saldo € 8,5 miljoen meer toevoegingen aan reserves, € 5,5 miljoen minder onttrekkingen aan de reserves en voorzieningen en € 11 miljoen minder investeringsuitgaven.
Exploitatieoverzicht Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2024 wijziging 2025 wijziging 2025 2025 Baten
576.485
599.059
605.238
595.018 -10.219
Lasten
549.071
606.760
579.853
556.765
23.088
Totaal saldo baten en lasten
27.414
-7.701
25.385
38.254
12.869
Onttrekkingen aan reserves (baten)
66.985
29.444
61.303
60.429
-874
Toevoegingen aan reserves (lasten)
79.507
21.743
64.092
68.589
-4.498
Totaal saldo verrekeningen met reserves
-12.523
7.701
-2.789
-8.160
-5.372
Totaal resultaat
14.892
22.596
30.093
7.497
Het gerealiseerd resultaat 2024 van € 14,9 miljoen is met resultaatbestemming aan de reserves toegevoegd. In onderstaande tabel is het jaarrekening resultaat uitgesplitst per programma. Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2024 wijziging 2025 wijziging 2025 2025 1. Gezond en actief Venlo
-219.208
-220.872
-227.791 -227.707
2. Leefbaar Venlo
-52.916
-67.405
-72.053
-68.468
3.585
84
3. Grenzeloos Venlo
-392
84
-1.450
-1.352
98
4. Welvarend Venlo
-8.028
-7.998
-7.674
-7.358
316
5. Centrumstad Venlo
-28.171
-18.611
-19.677
-19.645
32
6. Circulaire en Duurzame hoofdstad
-4.768
-7.449
-8.593
-4.915
3.678
Algemene Middelen
328.376
322.251
359.834
359.538
-296
Totaal resultaat
14.892
22.596
30.093
7.497
In het hoofdstuk Programmaverantwoording staat een toelichting op de grootste afwijkingen op de inhoud van de programma's en de programmalijnen.
Jaarstukken 2025 | 9
Samenvatting grondbedrijf De gemeenteraad besluit op basis van separate voorstellen over de financiële kaders van strategische aankopen en de voorbereiding en uitvoering van grondexploitaties. Voor kleinere aankopen en projecten stelt zij verzamelkredieten vast in het kader van de begroting. Het college wijst ten laste van de verzamelkredieten, kredieten toe aan afzonderlijke aankopen en projecten en verantwoordt dit in deze jaarrekening. Wijzigingen in de financiële kaders worden eveneens via de P&C-cyclus (deze jaarrekening) aan de gemeenteraad voorgelegd en verantwoord. Uitzondering hierop zijn forse planwijzigingen. Voor een transparante besluitvorming stellen we in het raadsvoorstel bij de jaarrekening expliciet voor om: 1. kennis te nemen van de toewijzing van kredieten aan afzonderlijke grondexploitaties en strategische aankopen door het college ten laste van de verzamelkredieten 2025 (tabel 1). 2. in te stemmen met de gewijzigde financiële kaders van grondexploitaties zoals verwerkt in deze jaarrekening: a. de herziene grondexploitatiebegrotingen (conform tabel 2); b. de aanpassing (vermeerdering) van de voorzieningen ter dekking van de geraamde grondexploitatietekorten met per saldo € 0,7 miljoen (conform tabel 2); c.
de aanpassing (vermeerdering) van de kredieten voor de voorbereiding en uitvoering van de grondexploitaties met per saldo € 7,4 miljoen (conform tabel 3);
d. de aanpassing (vermindering) van het netto-risico met betrekking tot de grondexploitaties met per saldo € 1,1 miljoen (conform tabel 4).
TABEL 1: Beschikbare en toegekende kredieten bedragen in euro's KREDIET Totaal
beschikbaar
toegekend
8.000.000
150.000
Nieuwe en afgesloten grondexploitaties In 2025 werden zes nieuwe grondexploitaties gestart en werden er vijf afgesloten met per saldo een positief resultaat van € 0,1 miljoen.
TABEL 2: Nieuwe grondexploitatieramingen en aanpassing van de voorziening bedragen in euro's HERZIENE GREX-begroting Totaal Totaal op contante waarde
kosten 184.187.060
opbrengsten
geraamd resultaat
geraamde resultaat vorig jaar
158.393.387 -25.793.673 -25.912.279
aanpassing voorziening 118.606 698.401
De Voorziening Nadelige Exploitatieresultaten nam toe. Dit kwam onder andere door aanvullende tekorten in de exploitaties Q4 en Tiendstraat. De Voorziening Nadelige Exploitatieresultaten is conform voorschriften aangevuld tot een bedrag van € 25,6 miljoen per 31 december 2025.
10 | Jaarstukken 2025
TABEL 3: Nieuw geraamde grondexploitatiekosten en aanpassing kredieten bedragen in euro's HERZIENE GREX-kredieten Totaal
kosten
kosten vorig jaar
aanpassing krediet
184.187.060
176.777.648
7.409.412
Naast wijzigingen in de kostenramingen van de grondexploitaties zijn een aantal grondexploitaties toegevoegd en afgesloten. Per saldo nemen de totaal geraamde investeringen in de lopende grondexploitaties toe met € 7,4 miljoen. Dit komt voornamelijk door de grondexploitaties Geresstraat en Kazernekwartier.
TABEL 4: Nieuw geraamde netto-risico's van de grondexploitaties bedragen in euro's HERZIENE RISICO-profiel
netto-risico
risico vorig jaar
aanpassing risico
Totaal
11.060.000
12.120.000
-1.060.000
Het geraamde netto-risico (ook wel: gewogen risico) in de grondexploitatieprojecten neemt af met € 1,1 miljoen. Dit komt met name door het stoppen met de voorgenomen ontwikkeling aan de Keulse Barrière en doordat de grondexploitatie Q4 richting einde looptijd gaat en er logischerwijs steeds minder risico’s zijn. Dit afgenomen risico is verwerkt in de gemeentelijke weerstandsratio zoals opgenomen in deze jaarrekening.
TABEL 5: Ontwikkeling Algemene Grondreserve in 2025 bedragen in euro's ALGEMENE GRONDRESERVE Beginstand 1-1-2025 Totaal toevoeging
10.000.000 3.051.585
Totaal onttrekking Afdracht Algemene Reserve
-706.244 -2.345.341
Eindstand 31-12-2025
10.000.000
De Algemene Grondreserve kwam per 31 december 2025 uit op € 12,3 miljoen. Daarna is een bedrag van € 2,3 miljoen afgedragen aan de Algemene Reserve van de gemeente Venlo. De eindstand is daarmee € 10 miljoen. Een uitgebreide toelichting staat in de paragraaf Grondbeleid en de bijlage Grondexploitaties van deze jaarrekening 2025.
Jaarstukken 2025 | 11
Restant investeringsbudgetten Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2024 2025 2025
Restant budget
Programma
Budget*
1. Gezond en actief Venlo
132.851
13.133
31.685
21.716
98.002
2. Leefbaar Venlo
94.619
24.681
30.794
21.260
48.678
4. Welvarend Venlo
92.655
55.044
26.684
24.473
13.137
5. Centrumstad Venlo
133.787
65.395
18.971
17.092
51.300
6. Circulaire, duurzame hoofdstad
12.658
7.815
1.889
957
3.887
Algemene middelen
1.666
4
1.037
936
725
468.235
166.072
111.059
86.435
215.728
Totaal
* Investeringsbudgetten tot en met 2025 exclusief grondexploitaties
Investeringsuitgaven gaan vaak over meerdere jaarschijven. In de begroting is voor € 111,1 miljoen (begrote kasstroom 2025) aan investeringsuitgaven gepland. Bij de Slotnota zijn de verwachte investeringsuitgaven bijgesteld naar € 82,9 miljoen. Er is voor € 86,4 miljoen (realisatie 2025) aan investeringsuitgaven gerealiseerd. Dit is 104% ten opzichte van de Slotnota en 78% ten opzichte van de begroting. Er zijn verschillende redenen voor de afwijkingen tussen de begrote en werkelijke kasstromen. Denk aan vertraging in de voorbereiding, vertraging in de aanbesteding, weersomstandigheden, beschikbare capaciteit en/of leveringsproblemen. De afwijkingen op kasstroom leiden meestal niet tot overschrijdingen van het investeringsbudget. Het geld wordt op een later moment uitgegeven dan gepland. Voor drie investeringsbudgetten is er in 2025 een overschrijding. Binnen programma Leefbaar Venlo, programmalijn Omgeving, is er op investeringsbudget Verplaatsen Jachthaven een overschrijding van € 298.000. Daarnaast zijn er nog twee investeringsbudgetten die minimaal zijn overschreden, maar waar externe bijdragen tegenover staan. Door stijgende kosten door inflatie kan op termijn bijsturing op het investeringsbudget nodig zijn. Meer informatie over de investeringsbudgetten staat bij de toelichting van de programmalijnen.
Centrale toelichting kapitaallasten In deze jaarrekening zijn er geen afwijkingen op de kapitaallasten. De afschrijvingen worden gebaseerd op de in gebruik genomen investeringen van voorgaand jaar. De rente wordt berekend over de boekwaarde per 1 januari. Daarom kunnen de kapitaallasten tussentijds nauwkeurig begroot worden.
12 | Jaarstukken 2025
JAARVERSLAG PROGRAMMAVERANTWOORDING 1. Gezond en actief Venlo Het programma Gezond en Actief Venlo raakt alle inwoners van onze gemeente. Met dit programma willen we bereiken dat onze inwoners zoveel mogelijk zelfredzaam en samenredzaam zijn. Hierbij bieden we, binnen de vastgestelde financiële kaders, passende ondersteuning aan onze inwoners. Passend varieert van laagdrempelige initiatieven gericht op sport, gezondheid en preventie tot zwaardere ondersteuningsvragen op het vlak van bijvoorbeeld Wmo en jeugdzorg. In 2025 hebben we ingezet op het verder brengen of afronden van de speerpunten uit de programma's en kaders die de afgelopen jaren zijn ontwikkeld. Denk aan de doorontwikkeling van de toegang via de uitgangspunten uit Fier Verdiept!, clustering van onze sportaccommodatievisie, tegengaan van geldzorgen via het beleidskader geldzorgen, het versterken van de gemeenschapsaccommodaties via het uitvoeringsprogramma en de aanpak basisvaardigheden. We doen dit zoveel mogelijk in samenhang en met onze partners. Zo werken we bijvoorbeeld met onze onderwijspartners aan het gelijke kansen programma waarbinnen we via tal van interventies kinderen kansrijk laten opgroeien in onze gemeente. Ook in 2025 leverden we passende ondersteuning binnen de kaders aan onze inwoners.
Dit doen we lokaal en regionaal - samen met veel partners op het terrein van de jeugdzorg, Wmo, Beschermd wonen, werk en inkomen en ook op thema's als inburgering en vroegtijdig schoolverlaten. We zien dat er druk staat op de ondersteuning. Dit komt door de krapte op de arbeidsmarkt en druk op budgetten. Dit is met name zo in de jeugdzorg, hiervoor zijn we in afwachting van concretere kaders vanuit het Rijk. In het jaarverslag leest u per programmalijn een uitgebreidere inhoudelijke en financiële verantwoording. Exploitatie Middelen per programma
Baten / Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil Lasten 2024 wijziging 2025 wijziging 2025 2025
1. Gezond en actief Venlo
Baten
103.237
91.921
99.929
100.981
1.052
Lasten
317.929
321.386
332.682
333.192
-511
-232.753 -232.212
Saldo baten en lasten
-214.692
-229.465
Onttrekkingen aan reserves
Baten
4.942
8.992
8.825
8.464
-361
Toevoegingen aan reserves
Lasten
9.458
399
3.863
3.959
-96
4.962
4.505
-457
-227.791 -227.707
84
Saldo verrekening met reserves Totaal resultaat programma
-4.516
8.593
-219.208
-220.872
541
Jaarstukken 2025 | 13
Middelen per programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil Lasten 2024 wijziging 2025 wijziging 2025 2025
Gezond en Vitaal
Baten Lasten
Subtotaal Gezond en Vitaal Ontplooiing
6.307
6.566
259
19.975
20.298
20.763
21.478
-715
-13.609
-14.827
-14.456
-14.912
-456
Baten
12.706
8.341
11.842
12.268
427
26.047
22.996
25.818
26.441
-623
-13.341
-14.655
-13.976
-14.172
-196
Baten
78.994
76.485
78.924
79.055
132
Lasten
133.280
124.253
132.170
130.871
1.298
-54.286
-47.768
-53.246
-51.816
1.430
Subtotaal Meedoen Zelfredzaamheid
5.471
Lasten Subtotaal Ontplooiing Meedoen
6.366
Baten
10.112
10.616
11.681
11.556
-126
Lasten
148.085
154.238
157.794
158.361
-568
Subtotaal Zelfredzaamheid
-137.973
-143.622
-146.113 -146.806
-693
Totaal resultaat programma
-219.208
-220.872
-227.791 -227.707
84
Investeringsbudgetten Begrote Realisatie kasstroom 2025 2025
Budget
Realisatie t/m 2024
Gezond en Vitaal
54.087
3.467
19.177
19.869
30.751
Ontplooiing
72.165
9.591
7.884
1.676
60.898
99
75
24
21
3
4.600
150
6.350
31.685
21.716
98.002
Meedoen Zelfredzaamheid Totaal investeringsbudgetten
6.500 132.851
13.133
Restant budget
Meer informatie over de afzonderlijke investeringen staat in de verantwoording van de investeringsbudgetten per programmalijn.
Gezond en vitaal Inleiding In 2025 hebben we voor de programmalijn Gezond en vitaal gewerkt aan:
de uitvoering van het gezondheidsbeleid (onderdeel Fier op Venlo);
de Venlo.fit sportvisie 2030;
en de Venlo.fit sportaccommodatievisie 2030.
Wat hebben we bereikt Doel: een bijdrage leveren aan de gezondheid en kwaliteit van leven van onze inwoners. In 2025 bereikten we de volgende effecten:
Ongeveer 56% van de Venlose inwoners voldeed in 2025 aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB). Dit is een lichte daling ten opzichte van het vorige jaar en onder de ambitie. 63,7% van de Venlose inwoners voldeed aan de combinorm (combinatie Nederlandse Norm Gezond Bewegen en fitnorm).
14 | Jaarstukken 2025
Het aantal leden van een sportvereniging ligt al enkele jaren onder het ambitieniveau, en dit blijft al enkele jaren vrijwel gelijk. Ten opzichte van het vorig jaar is er in 2025 echter een lichte daling te zien.
De waardering die inwoners aan hun gezondheid geven ligt iets onder de streefwaarde en is het afgelopen jaar opnieuw iets gedaald.
Indicatoren Een overzicht van de verplichte BBV beleidsindicatoren staat op Waarstaatjegemeente.nl. Dit is Venlo in vergelijking met andere gemeenten met 100.000 - 300.000 inwoners.
Jaarstukken 2025 | 15
16 | Jaarstukken 2025
Jaarstukken 2025 | 17
Wat hebben we daarvoor gedaan In 2025 hebben we het volgende gedaan in het kader van (positieve) gezondheid: We werken aan een meerjarig uitvoeringsprogramma “Gezond & Vitaal”. Dit komt voort uit het vastgestelde gezondheidsbeleid (als onderdeel van Fier op Venlo) en de Venlo.fit sportvisie. Dit geeft richting aan het sport- en het gezondheidsbeleid. In 2025 werkten we aan verschillende onderdelen van het gezondheidsbeleid:
Er wordt meer gewerkt volgens de visie van positieve gezondheid. Deze manier van werken is steeds beter terug te zien in de uitvoeringsactiviteiten (indicator waardering die inwoners geven aan hun gezondheid).
We deden meer om kansengelijkheid te vergroten (indicator leefstijlscore) om de gezondheidsachterstanden te verkleinen.
In 2025 werkten we verder aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). De uitvoering sluit zoveel mogelijk aan bij de bestaande activiteiten.
We bleven inzetten op de (regionale) aanpakken Keigezond (overgewicht), Welzijn op Recept, Rookvrije generatie, Eén tegen eenzaamheid, de voedselagenda en de Health Impact Bond Valpreventie. In 2025 stond het uitvoeren van deze aanpakken centraal. Een deel van deze ketenaanpakken is afkomstig uit het IZA. Ook zijn verkenningen gestart om sterkere verbindingen te maken tussen de verstrekkingen van maatwerkvoorzieningen Wmo, reablement en de beleidsdoelstellingen en het beweegaanbod van programmalijn Gezond & Vitaal.
Met “De Gezonde Basisschool van de Toekomst” blijven we een stevige basis en totaalaanpak geven voor het breed versterken van het welzijn van kinderen in aandachtswijken. Dit doen we door ongelijk te investeren in scholen waar deze interventie het meest effect heeft.
We zijn begonnen met impactgerichte financiering binnen de programmalijn. De Health Impact Bond Valpreventie bestond al. In 2025 startten we met deze methodiek ook voor Welzijn op Recept.
De pilot Positieve Gezondheid in de Wijk begon in 2024 met twee wijken en is in 2025 verder gegaan. Het wijkgezondheidsplan wordt nu opgeleverd. In Arcen en Venlo Noord zijn diverse initiatieven uitgevoerd. Daarnaast is een 0-meting gestart om de effecten te volgen.
Na het vaststellen van het versterkingsplan toekomstbestendige GGD en het toekennen van de bijbehorende middelen startte de GGD in 2025 met het werven van nieuwe medewerkers om de formatie weer op peil te brengen.
Daarnaast zijn de GGD en de gemeenten verschillende werkgroepen gestart om aan de slag te gaan met een productenboek. Hierin staat welke producten en taken de GGD uitvoert en levert. Verder zijn er voorbereidingen getroffen voor de start van lokale uitvoeringsplannen voor de individuele gemeenten vanaf 2026.
18 | Jaarstukken 2025
In 2025 hebben we het volgende gedaan om sport en bewegen te bevorderen: We werkten volgens de vier pijlers uit de sportvisie:
Pijler 1 Wij leren bewegen (vitale jeugd): We deden verschillende projecten samen met de kinderopvang en het onderwijs om kinderen vitaal te laten opgroeien. Samen met de consultatiebureaus en kinderopvanglocaties lieten we de jongste jeugd in aanraking komen met bewegen en gezondheid. Op de andere basisscholen voeren we kleinschalige interventies uit op het gebied van bewegen, motorische vaardigheden en gezondheid. Dit gaan we ook doen in de samenwerking met OGVO. De projecten dragen eraan bij dat kinderen van 0 tot 18 jaar in aanraking komen met sport, bewegen, motorische vaardigheden en gezondheid.
Pijler 2 Bij ons beweegt iedereen: Met het project 'Beweegvraag' begeleidden we 133 kwetsbare inwoners met een individuele beweegvraag naar sport- en beweegaanbod. 434 ouderen met een verhoogd valrisico deden mee aan het programma Valpreventie. Via Iedereen Kan Sporten (IKS) kwamen inwoners met een beperking in beweging met een divers aangepast aanbod. 5 statushouders werden via kennismaking met het gemeentelijk sportaanbod lid van een sportvereniging. Dit was onderdeel van hun inburgeringstraject. Daarnaast kwamen 165 vrouwen met een migratieachtergrond wekelijks in beweging. 150 kinderen met een migratieachtergrond konden lid worden bij een sportvereniging via het Jeugdfonds Sport & Cultuur.
Pijler 3 Sportverenigingen en hun voorzieningen: Sportverenigingen zijn toekomstbestendiger en vitaler geworden. We boden 90 verenigingen ondersteuning voor het toekomstbestendig en vitaal houden van de vereniging. Een aantal grotere sportverenigingen kreeg een verenigingsmanager voor meer professionele ondersteuning.Steeds meer verenigingen zoeken onderling de samenwerking op in de buurt of per sporttak. In 2025 fuseerden voetbalverenigingen TSC’04 en Sportclub Irene tot TSC Irene.
Pijler 4 Onze ruimte nodigt uit: In 2025 gingen we aan de slag met het speelruimtebeleidsplan (BOSS-plan). We inventariseerden de bestaande speelvoorzieningen en leverden een eerste analyse van verbeterpunten op. De verdere uitwerking van het beleidsplan is aanbesteed.
Stichting Performance Center Venlo, VVV Foundation en 57 sportverenigingen kregen subsidie in 2025.
De methodiek van impactgericht werken is, in samenwerking met team Sport en Bewegen (Venlo.fit) onderdeel geworden van de reguliere werkwijze van de programmalijn. Hiervoor volgden medewerkers onder andere verdiepingstrainingen.
In 2025 hebben we het volgende gedaan om onze sportvoorzieningen te versterken:
Bewegingsonderwijs: Voor de buitengymzaal bij basisschool het Sterrenpad is in samenwerking met de scholenkoepel en de betrokken school het ontwerp afgerond. In de Slotnota is het budget verhoogd zodat de buitengymzaal in 2026 kan worden gerealiseerd.
De bouw van het nieuwe zwembad liep in 2025 volgens planning. We lopen op schema om eind 2026 het nieuwe zwembad te openen. Ook zijn de voorbereidingen gestart voor een nieuw buitenbad. Het buitenbad wordt op onderdelen gekoppeld aan het binnenbad. We onderzoeken ook of in de exploitatie van deze zwembaden een combinatie gemaakt kan worden tussen professionele inzet via de gemeente Venlo en vrijwilligers van Stichting Buitenbad Groot Venlo.
De herontwikkeling van sportkern Herungerberg is bijna klaar. Het sportpark is grotendeels al in gebruik door FCV-Venlo.
Jaarstukken 2025 | 19
In 2025 kreeg sportkern Vrijenbroek een blaashal voor Hockeyvereniging Delta Venlo. Hiermee kan de vereniging beter en meer zaalhockey faciliteren.
De voorbereidingen voor de nieuwbouw sporthal Gulick zijn gestart en het voorlopig ontwerp is gereed. Naar verwachting is de realisatie van de sporthal en daarmee de herontwikkeling van sportkern Bakenbos in 2027 klaar.
Voor de nieuwe multifunctionele accommodatie in Hout-Blerick is het definitief ontwerp afgerond en het omgevingsplan is vastgesteld.
Voor de hoogwaardige beweegvoorzieningen Plexat en Vossenerpark zijn de voorbereidingen voor de herontwikkeling, inclusief de aanbesteding, afgerond. Het budget hiervoor is met de Slotnota opgehoogd naar aanleiding van de aanbesteding.
Sporthal Egerbos kreeg aanpassingen die passend bij de behoeften van Fortes Venlo. De handbalvereniging maakt nu zoveel mogelijk gebruik van deze gemeentelijke voorziening.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2025. Als het van toepassing is, staat er een toelichting bij. Een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting staat in de paragraaf Bedrijfsvoering. In de Samenvatting lichtten we de kapitaallasten al centraal toe. Exploitatie Programmalijn Gezond en Vitaal
Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2024 wijziging 2025 wijziging 2025 2025
Personeel
204
105
105
549
444
Reserves
308
505
776
744
-32
Overig
5.854
4.860
5.426
5.273
-154
Saldo baten
6.366
5.471
6.307
6.566
259
Personeel
4.782
4.452
4.826
5.319
-493
Kapitaallasten
1.343
1.915
1.479
1.479
13.850
13.931
14.458
14.680
-222
Reserves Overig Saldo lasten
19.975
20.298
20.763
21.478
-715
Saldo Gezond en Vitaal
-13.609
-14.827
-14.456
-14.912
-456
In 2025 zijn de middelen binnen de programmalijn Gezond en Vitaal ingezet ten behoeve van de (positieve) gezondheid van onze inwoners, om sport en bewegen te bevorderen en daarbij passende sportvoorzieningen aan te bieden en deze te versterken. De baten zijn € 259.000 hoger dan begroot en de lasten € 715.000 hoger dan begroot. Deze afwijkingen komen met name door afwijkingen in personeelskosten. Deze toelichting staat in de paragraaf Bedrijfsvoering. De overige afwijkingen verschillen per beleidsonderdeel en zijn op de baten en lasten kleiner dan € 200.000.
20 | Jaarstukken 2025
Investeringsbudgetten Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2024 2025 2025
Restant budget
Gereed 2025
Jaar verwacht gereed
Naam
Budget
Nieuwbouw zwembad De Wisselslag
29.004
2.368
11.731
13.389
13.247
2026
Sporthal Bakenbos
7.600
78
325
295
7.227
2027
250
181
40
53
17
2026
6.153
802
5.541
5.336
14
2026
Beweegtoestellen voor senioren
938
34
450
903
2026
Collectorveld Herungerberg
135
135
135
2026
Blaashal Hockeyclub Delta
758
Nieuwbouw buitenbad Venlo
9.250
Totaal Gezond en Vitaal
54.087
Buitensportaccommodatiebeleid Herungerberg Sportpark
4
3.467
754
713
41
2026
200
84
9.166
2026
19.177
19.869
30.751
In 2025 deden we diverse investeringen voor het versterken, vernieuwen en toekomstbestendig maken van onze sportvoorzieningen. Op drie projecten is er een afwijking. Het gaat niet om een overschrijding van budget, maar om een afwijking in de kasstroom. Deze afwijkingen worden hieronder toegelicht:
Zwembad de Wisselslag: We zijn met dit project voortvarend aan de slag gegaan. Daarmee zijn er meer kosten al gerealiseerd in 2025 dan vooraf in de kasstroom begroot. We blijven met dit project binnen het vastgestelde budget. Het nieuwe zwembad de Wisselslag wordt in het najaar van 2026 opgeleverd.
Herungerberg Sportpark: Project zou in 2025 gereed zijn, op restpunten na. Onder andere door groeiperiode sportvelden en aanverwante werken loopt dit project qua realisatie nog door tot medio 2026. Daarna volgt nog een deel financiële afronding.
Beweegtoestellen voor senioren: Dit investeringsbudget wordt besteed aan de realisatie van hoogwaardige beweegvoorziening Plexat en Vossenerpark. Er is geen financiële afwijking te melden. Door een mislukte aanbesteding is de start van de realisatie uitgesteld en wordt de beoogde kasstroom voor deze investering niet gehaald.
Ontplooiing Inleiding Met de programmalijn Ontplooiing willen we onze inwoners in staat stellen zich te ontwikkelen en te ontplooien, zodat zij naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. We richten ons op alle inwoners, en in het bijzonder op onze jeugdige inwoners. Ieder kind heeft recht op optimale en gelijke ontwikkelingskansen. We werken graag intensief samen met maatschappelijke partners op basis van gelijkwaardigheid om de doelen te bereiken. Met een programmatische aanpak brengen we doorgaande leer-ontwikkel- en ondersteuningslijnen tot stand.
Wat hebben we bereikt In 2025 hebben we samen met onze maatschappelijke partners de volgende effecten bereikt:
Het lokale VSV (Voortijdig Schoolverlaters) percentage bleef nagenoeg gelijk in schooljaar 2023-2024 op 2,60 (dit was 2,59), er waren 178 VSV-ers (dit was 179 VSV-ers). De meeste uitvallers waren 18-20 jaar, het gaat om 142 jongeren. Jaarstukken 2025 | 21
De mate waarin inwoners werken aan hun eigen ontplooiing is stabiel. Dit schommelt al een aantal jaren rondom de streefwaarde van 40%.
Indicatoren Een overzicht van de verplichte BBV beleidsindicatoren staat op Waarstaatjegemeente.nl. Dit is Venlo in vergelijking met andere gemeenten met 100.000 - 300.000 inwoners.
22 | Jaarstukken 2025
Wat hebben we daarvoor gedaan Programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking In 2025 is er een nieuw koersplan voor het programma opgesteld voor 2026-2029. Het koersplan sluit aan bij de fase waarin het programma zit: het programmatisch werken aan kansengelijkheid, waarbij we uitgaan van de school- en wijkanalyses in de speerpuntwijken. De inzet van het programma gebeurt in nauwe afstemming met overig gemeentelijk beleid, zoals het onderwijsachterstandenbeleid, het gezondheidsbeleid, de hervormingsagenda jeugd, preventie met gezag, het beleidskader geldzorgen en Kansrijk Venlo. Programma Aanpak voortijdig schoolverlaters (VSV) In 2025 werkten we aan de implementatie van het wetsvoorstel Van school naar duurzaam werk. De invoering van de wet is 1 januari 2026. Met dit wetsvoorstel krijgen scholen en gemeenten meer mogelijkheden om jongeren tot 27 jaar te ondersteunen bij de overgang van school naar werk en het behoud van werk. Het bestaande VSV programma 2020-2024 is daarom in 2025 voor 1 jaar verlengd. De nieuwe wet Van school naar duurzaam werk zorgt voor drie belangrijke veranderingen. Deze bepalen onze regionale aanpak in Noord- en Midden-Limburg: 1. Verruiming van de doelgroep: van 23 naar 27 jaar. 2. Een uitbreiding van voorkomen van uitval naar begeleiden naar duurzaam werk, samen met de Arbeidsmarkt Regio Noord Limburg. 3.
Versterkte wettelijke taken voor onderwijs, gemeente en Doorstroompunt. Onze gezamenlijke doelstelling is dat jongeren;
op school zitten;
aan het werk zijn;
of bezig zijn met het doorlopen van een route richting onderwijs/(passend) werk.
Jaarstukken 2025 | 23
Onderwijsachterstandenbeleid/gelijke kansen (2 tot 12 jaar) De doelgroepdefinitie om peuters een VVE-indicatie(voor- en vroegschoolse indicatie) toe te kennen, is afgelopen jaar herijkt. Nu is er een uniforme werkwijze voor het indiceren van doelgroeppeuters. Daarnaast zijn afspraken met de GGD/JGZ gemaakt over het in beeld brengen van het bereik en nonbereik van VVE-peuters. In de speerpuntwijken zijn nu alle peuters in beeld. Ook weten we de redenen voor het eventueel niet bereiken van de doelgroep. Dit brengen we ook in kaart voor peuters die niet in de speerpuntwijken wonen. Zodra het non-bereik volledig in kaart is gebracht, bespreken we met de GGD en de kinderopvang wat we doen om dit mogelijk terug te dringen. In het vierde kwartaal van 2025 begonnen we met de evaluatie van het huidige uitvoeringsprogramma 2024-2026. Dit deden we samen met onze partners: onderwijs, kinderopvang, de GGD en de Bibliotheek. Met de evaluatie bereiden we de nieuwe planperiode van het OAB 2027-2030 voor. Het helpt ons ook om in te spelen op de (door het Rijk aangekondigde) bezuinigingen op het OAB-budget vanaf 2026. De afgelopen drie jaar is er een zogenaamde koppelsubsidie verstrekt om de doorgaande lijn tussen kinderopvang en onderwijs te verbeteren. Vanaf halverwege 2025 is de focus verlegd naar specifieke behoeften per wijk om kansengelijkheid te bevorderen.
Hier hoort de opzet van een peuterkleutergroep bij die gericht is op het verbeteren van de zelfredzaamheid en taalvaardigheid van kinderen, en de start van het programma ‘Thuis in Taal’ op zes scholen. Leerlingenvervoer Begin 2025 zijn de Verordening Leerlingenvervoer en de bijbehorende Beleidsregels Leerlingenvervoer geactualiseerd. Met de nieuwe verordening en beleidsregel is het beleid verduidelijkt, zijn beoordelingscriteria aangescherpt en wordt sterker ingezet op het stimuleren van eigen kracht, zoals begeleid fietsen, openbaar vervoer en vergoeding van eigen vervoer. Uitgangspunt is eigen vervoer en niet aangepast vervoer. De uitvoering van het Leerlingenvervoer stond in 2025 onder druk door een toenemend aantal "vol"verklaringen binnen het Onderwijs. Hierdoor was meer maatwerk nodig en moesten leerlingen naar een verder weg gelegen school vervoerd worden. Inclusief onderwijs We willen samen met kinderopvang, scholen en de samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs zorgen voor een dekkend en inclusief onderwijslandschap. Sinds schooljaar 2023–2024 neemt de druk op het (voortgezet) speciaal onderwijs en het praktijkonderwijs in Venlo toe, met wachtlijsten tot gevolg.
In 2025 konden hierdoor kinderen en jongeren niet altijd tijdig doorstromen naar een passende onderwijsplek en kwamen zij soms langer in ontwikkelgroepen terecht of (tijdelijk) thuis te zitten, vaak met ondersteuning vanuit de Jeugdwet. In 2025 hebben we zes keer bestuurlijk met betrokken partners overlegd om wachtlijsten terug te dringen en duurzame alternatieven te ontwikkelen, in lijn met de landelijke ambitie voor inclusief onderwijs. In 2025 hebben we onderwijs-zorgarrangementen uitgebreid en versterkt, zodat leerlingen die (dreigen te) uitvallen een passend traject met perspectief krijgen. Nieuwkomersonderwijs In de afgelopen jaren is het aantal leerplichtige nieuwkomers in de gemeente Venlo sterk toegenomen. We ontwikkelden met de schoolbesturen een solide structuur die voldoende onderwijsmogelijkheden biedt voor alle nieuwkomers. Sinds dit schooljaar is er een verschuiving te zien, waarbij de instroom in taalklassen zorgt voor uitstroom naar reguliere klassen. Dit zorgde in sommige gevallen tot handelingsverlegenheid binnen het reguliere onderwijs, omdat de nieuwkomers nog steeds aanvullende ondersteuning op het gebied van taalbeheersing nodig hebben.
24 | Jaarstukken 2025
Met name binnen het praktijkonderwijs kwamen er significant meer leerlingen met een migratieachtergrond. Daarom werkten we samen met onder andere samenwerkingsverbanden en scholen aan passende oplossingen. Onderwijshuisvesting De gemeente Venlo en de Venlose schoolbesturen hebben in 2025 verder samengewerkt aan de uitvoering van het integraal huisvestingsplan 2024-2038. De vorming van (inclusieve) kindcentra is hierbij een speerpunt. Hierbij werken onderwijs en kinderopvang nauw samen om een doorlopende leer- en ondersteuningslijn voor kinderen te garanderen. Binnen het integraal huisvestingsplan gaat het ook om het realiseren van een evenredige spreiding van scholen over de Venlose wijken, efficiënt gebruik van geldstromen en het uitspreken van de voorkeur voor renovatie boven nieuwbouw. In 2025 zijn veel aankomende onderwijshuisvestingsprojecten voorbereid. De voorbereiding van een onderwijshuisvesting project duurt gemiddeld 1,5-2 jaar, voordat we kunnen starten met de renovatie/nieuwbouw. In 2025 is de realisatie van de bouwprojecten voor basisscholen De Meule/Nova Montessori en De Harlekijn gestart. De beschikbaarheid van tijdelijke huisvesting is voor beide projecten een vereiste, voor het starten van de bouw. Een deel van de leerlingen van Harlekijn kan terecht bij college Blariacum, een ander gedeelte kan terecht bij basisschool Klingerberg.
De zoektocht voor tijdelijke huisvesting voor leerlingen van basisschool De Meule/Nova Montessori is complexer. Diverse opties zijn onderzocht. Uiteindelijk is gekozen voor huisvesting op de voormalige locatie ISK in de Bachstraat, in combinatie met tijdelijke units. De (huur)prijs van tijdelijke units is de afgelopen jaren sterk gestegen, daarom willen we liever beschikbaar maatschappelijk vastgoed gebruiken. In 2025 heeft basisschool KleurRijk diverse malen te maken gehad met wateroverlast. Er zijn diverse onderzoeken gestart naar de oorzaak van deze overlast. Onderwijsgemeenschap Venlo & Omstreken (OGVO) heeft de nieuw opgestelde strategische koers kenbaar gemaakt. OGVO blijft inzetten op het aanbieden van onderwijs vanuit 3 campussen. OGVO ziet een duidelijke verbondenheid en verwevenheid met de Venlose samenleving en neemt dit mee in de verdere planvorming. Doorstroompunt (voorheen: RMC / Voortijdig SchoolVerlaters) Vanwege de inwerkingtreding van de Wet Van school naar duurzaam werk (WVSDW) per 1 januari 2026 hebben we in 2025 onder andere gewerkt aan een nieuw regionaal programma voor Noord- en Midden-Limburg. Door nieuwe wetgeving verschuiven werkzaamheden. Voorheen richtten we ons vooral op het tegengaan van voortijdig schoolverlaten (vsv). Het nieuwe programma gaat over de gehele route van school naar een duurzame plek op de arbeidsmarkt.
Het gaat dus nu ook over het verbeteren van de overgang naar de arbeidsmarkt en het behoud van werk. De doorstroom/RMC inzet is en blijft gericht op het terugbrengen van jongeren richting onderwijs of het begeleiden naar (passend werk). Als dit niet direct mogelijk is, proberen wij jongeren op een route te brengen richting onderwijs en/of werk. We willen in Venlo het percentage VSV-ers onder het landelijke gemiddelde uit laten komen (indicator Meetbaar Venlo). Volwasseneneducatie en aanpak basisvaardigheden Met de arbeidsmarktregio Noord-Limburg stelden we voor 2026 – 2029 een nieuwe regionaal beleidsprogramma vast. Met de deelnemende gemeenten (Beesel, Horst aan de Maas, Peel en Maas, Venray, Venlo) kozen we er in de aanbesteding voor volwasseneneducatie voor om met de uitvoerder van de formele educatie Gilde Opleidingen een publiek-publieke samenwerking voor onbepaalde tijd aan te gaan. Verder is een aanvraag ingediend bij het Nationaal Groeifonds voor het ‘Leven Lang ontwikkelen Collectief laagopgeleiden en laaggeletterden’,. Inmiddels is duidelijk dat deze is
Jaarstukken 2025 | 25
toegekend. Voor de eerste keer is een impactmeting gedaan. Hierbij hebben we vastgesteld dat de deelnemers aan de cursussen vooruitgang boeken op hun ontwikkeling. Vanuit het lokale uitvoeringsplan is een aantal basisscholen gestart met Thuis in Taal. Daarnaast hebben diverse partners subsidie aangevraagd voor 2026 op basis van de nieuwe subsidieregel basisvaardigheden in de volwasseneneducatie. Het Taalhuis is verder geprofessionaliseerd en er is een campagne opgestart om meer vrijwilligers te werven en wijkgerichte acties te ontwikkelen. De gemeente neemt nu de Taalmeter structureel af bij inwoners die een uitkering aanvragen. Hierna wordt verwezen naar passend aanbod waar nodig. Inburgering statushouders In 2025 bleef de instroom van volwassen inburgeraars in Venlo relatief laag (90), na de hoge instroom in 2024 (231). De instroom bestond vooral uit gezinshereniging; meereizende kinderen zijn daarbij meestal niet inburgeringsplichtig. We verbeterden de kwaliteit van de uitvoeren onder andere binnen het taalonderwijs. We zien dat de Venlose aanpak onderscheidend is: inburgeraars participeren aantoonbaar meer dan wettelijk vereist en er is duidelijke groei in zelfredzaamheid. In de zomer van 2025 is een nieuwe openbare Europese aanbesteding inburgering gestart en succesvol afgerond. Refugee Team kreeg de opdracht gegund, met Gilde Educatie als onderaannemer.
Voorafgaand hebben we de uitvoering geëvalueerd. De belangrijkste verbeterpunten zijn verwerkt in de aanbestedingsdocumenten, zodat continuïteit en kwaliteit beter zijn geborgd. Daarnaast heeft Refugee Team een landelijke subsidie voor maatschappelijke diensttijd (MDT) gekregen. Refugee Team zet deze volledig in Venlo in voor jonge statushouders. De trajecten lopen tot en met eind 2026 en versterken sociale integratie en netwerkopbouw, in samenwerking met Venlose partners. Tot slot is voor het Zorgcafé, in opdracht van ons, Provico en Cohesie, een begeleidend impactonderzoek uitgevoerd met positieve resultaten. In 2026 willen we deze aanpak verbreden: regionaal en naar andere doelgroepen. Het voorafgaande heeft geleid tot de volgende resultaten:
Binnen de pijlers van het Gelijke Kansen programma is er een lerend netwerk gevormd voor brugfunctionarissen, coördinatoren Rijke Schooldag, taalklassen en taalcoördinatoren en overgang van primair naar voortgezet onderwijs.
Vanuit het gelijke kansen programma kregen 8 scholen een programma vanuit Rijke Schooldag/School en omgeving.
Op 15 scholen werkt een brugfunctionaris en op 2 scholen een jeugdprofessional.
Er zijn 14 taalklassen in het primair onderwijs, 8 Internationale schakelklassen (ISK) in het voortgezet onderwijs en 2 ISK klassen binnen het Middelbaar beroepsonderwijs gevormd.
We zijn op 1 school gestart met een peuter-kleuter klas om de doorgaande lijn te bevorderen.
6 basisscholen en kinderopvanglocaties bieden het taalversterkingsprogramma 'Thuis in taal' aan.
17 scholen worden ondersteund door het Jeugd Educatie Fonds.
Er is 10 keer een programma voor kinderen georganiseerd in de zomervakantie in verschillende wijken.
We zijn gestart met de voorbereidingen van de bouwkundige inpassing van SBO de Lings bij basisschool Passe Partout.
26 | Jaarstukken 2025
De uitbreiding van SO/VSO school Ulingshof is gestart. Er is tijdelijke huisvesting voor een groep leerlingen van SO/VSO Ulingshof geregeld in de voormalige basisschool 't Palet.
Het plan voor tijdelijk extra onderwijsruimte bij de openbare basisschool De Koperwiek is afgerond. Deze tijdelijke uitbreiding wordt in 2026 gerealiseerd. Gelijktijdig sluit de dependance bij locatie Den Hulster.
Het plan voor de mogelijke vestiging van een basisschool inclusief kinderopvang op het Kazernekwartier is afgerond. Het plan is deze vestiging in 2026 te realiseren.
Het haalbaarheidsonderzoek voor huisvesting van praktijkonderwijs school ’t Wildveld en VSO De Velddijk is afgerond. In 2025 zijn we gestart met de vereiste planvorming voor nieuwbouw op locatie Laaghuissingel.
We gingen verder met het uitvoeringsprogramma Venlo Vaardiger en professionalisering van het Taalhuis Venlo.
Er werden cursussen basisvaardigheden gegeven in Venlo-Noord, Venlo-Oost, Tegelen, Steyl en Vossener. 95,3% van de cursisten aan trajecten basisvaardigheden ervoeren leersucces en vooruitgang op sociale inclusie, financiën, gezondheid en/of arbeidsmarktpositie.
In schooljaar 2024-2025 maakten 365 leerlingen gebruik van leerlingenvervoer.
90 nieuwe Venlonaren en 150 gezinsmigranten zijn gestart met hun inburgeringstraject.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2025. Als het van toepassing is, staat er een toelichting bij. Een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting staat in de paragraaf Bedrijfsvoering. In de Samenvatting lichtten we de kapitaallasten al centraal toe. Exploitatie Programmalijn Ontplooiing
Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2024 wijziging 2025 wijziging 2025 2025
Personeel
12
1
1
Reserves
110
1.000
460
433
-27
Overig
12.584
7.341
11.382
11.835
453
Saldo baten
12.706
8.341
11.842
12.268
427
Personeel
2.790
1.883
2.975
3.031
-56
Kapitaallasten
3.555
4.492
3.873
3.873
Reserves
1.101
579
579
Overig
18.601
16.621
18.391
18.958
-567
Saldo lasten
26.047
22.996
25.818
26.441
-623
Saldo Ontplooiing
-13.341
-14.655
-13.976
-14.172
-196
In 2025 zijn de middelen van de programmalijn Ontplooiing ingezet om onze inwoners in staat stellen zich te ontwikkelen en te ontplooien, zodat zij naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. De baten zijn € 427.000 hoger dan begroot. De lasten zijn € 623.000 hoger dan begroot.
Jaarstukken 2025 | 27
Onderwijshuisvesting (nadeel van € 314.000 op de lasten) In het jaar 2025 werkten we verder aan de nieuwbouw Wildveld (praktijkonderwijs) /Velddijk (voortgezet speciaal onderwijs). Onder andere de gesprekken met beide onderwijsteams zijn voortgezet om te komen tot een programma van eisen. Qua onderwijsinhoud wordt intensief samengewerkt en waar dit niet mogelijk is, is er een passend aanbod. Geplande oplevering is in 2028. De administratieve projectorganisatie is ingericht. Het oude project Velddijk is helemaal afgesloten. We keken nogmaals naar de kosten die eerder op dit project zijn verantwoord. Een gedeelte van deze kosten kan niet worden geactiveerd en moet ten laste van de exploitatie worden gebracht (ook niet ten laste van het nieuwe krediet Wildveld/Velddijk). Dit levert op het product huisvesting voortgezet onderwijs per saldo een nadeel op van € 314.000. Inburgering (nadeel van € 196.000 op de lasten en voordeel van € 423.000 op de baten) Het uiteindelijke aantal inburgeraars lag in 2025 hoger dan oorspronkelijk begroot. Het gaat hierbij voornamelijk om gezinshereniging/nareizigers. Deze kosten worden volledig gedekt door de SPUK inburgering. Investeringsbudgetten Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2024 2025 2025
Jaar verwacht gereed
Restant budget
Gereed 2025
-322
419
Ja
340
667
5.531
2027
45
15
30
2026
125
68
1.066
2027
2.498
87
69
18
1.252
1.053
631
14.721
2027
100
2026
Naam
Budget
Velddijk verv. nieuwbouw
3.073
2.975
129
Nieuwbouw De Meule
6.268
69
Renovatie Groeneveldschool
2.509
2.464
Renovatie SBO Kerobei/De Lings
1.134
Renovatie OJBS De Toermalijn
2.585
MFC Hout-Blerick
16.604
Onderz.budget Tegelen
100
100
Onderz.budget Titus Brandsma
150
75
Onderz.budget Blerick