471928 Bijl01 Jaarstukken 2024.pdf
Tekst van het document
1 | JAARSTUKKEN 2024
INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE............................................................................................. 2 SAMENVATTING ................................................................................................. 4 Leeswijzer .............................................................................................................................. 4 Beleid ..................................................................................................................................... 4 Financieel .............................................................................................................................. 6
JAARVERSLAG ................................................................................................. 13 PROGRAMMAVERANTWOORDING ............................................................ 14 1. Gezond en actief Venlo ................................................................................................14 2. Leefbaar Venlo...............................................................................................................43 3. Grenzeloos Venlo ..........................................................................................................66 4. Welvarend Venlo ...........................................................................................................74 5. Centrumstad Venlo .......................................................................................................90 6. Circulaire en duurzame hoofdstad .......................................................................... 101 Algemene middelen ....................................................................................................... 112
PARAGRAFEN................................................................................................. 116 Lokale heffingen ............................................................................................................. 116 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 128 Grondbeleid..................................................................................................................... 138 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................... 144 Financiering ..................................................................................................................... 156 Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 162 Verbonden partijen en samenwerkingspartners ....................................................... 172 Rekenkameronderzoeken ............................................................................................. 192 Openbaarheid................................................................................................................. 202
JAARREKENING ............................................................................................. 203 Baten en lasten in de jaarrekening per programma ................................................. 204 Inleiding ............................................................................................................................ 204 2 | JAARSTUKKEN 2024
Rechtmatigheidsverantwoording Venlo ..................................................................... 212 Overzicht incidentele baten en lasten per programma en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ..................................................................................... 213 Personeelskostenbegroting .......................................................................................... 216 Centrale toelichting kapitaallasten ............................................................................. 217 EMU-saldo........................................................................................................................ 218 Rechtmatigheid begrotingsafwijkingen ...................................................................... 219 Informatie Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ........................................................................................................ 222 Balans en toelichting ...................................................................................................... 225 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa-bijlage)......................... 249 Conversietabel taakvelden - programma's ................................................................
274 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ............................................ 279
Bijlagen............................................................................................................ 280 Begrippenlijst.................................................................................................. 281
3 | JAARSTUKKEN 2024
SAMENVATTING Leeswijzer Zo zijn de Jaarstukken 2024 opgezet: •
Over de geldbedragen in de tabellen: we schrijven de bedragen x € 1.000. Als het anders is, staat dit erbij.
•
De voorliggende jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. In beide delen leggen we het resultaat uit. De inhoudelijke en financiële toelichting op de vragen "Wat hebben wij bereikt? ", "Wat hebben we daarvoor gedaan" en "Wat heeft het gekost?" staan in de programmaverantwoording in het jaarverslag. In de jaarrekening zijn de balans en de toelichting hierop opgenomen.
•
Opbouw 'Programmaverantwoording en algemene middelen': ο
In de Jaarstukken 2024 zijn de 3 W-vragen ook per programmalijn opgenomen.
ο
In ieder programma staat een financiële tabel, gesplitst in baten en lasten per programmalijn. We leggen verschillen in baten en/of lasten groter dan € 200.000 uit volgens de financiële verordening.
Beleid In deze beknopte beleidssamenvatting tonen we een paar opvallende ontwikkelingen van het afgelopen jaar. De effectindicatoren in Meetbaar Venlo laten over het algemeen vooruitgang zien. Vooral de gestage afname van het aandeel huishoudens met een laag inkomen is zichtbaar gedaald in onze stad. En dat is goed nieuws. Klaarblijkelijk profiteren onze inwoners van de mogelijkheden die Venlo hen biedt en van de ondersteuning die onze organisatie biedt. Tegelijkertijd is het aantal bijstandsuitkeringen het afgelopen jaar voor het eerst sinds een aantal jaren licht toegenomen. Het gaat met name om de kortdurende bijstand (<6 maanden) en de langdurige bijstand (>10 jaar). We verwachten dat dit een tijdelijke ontwikkeling is die te maken heeft met de minder gunstige ontwikkeling van de economie en de vestiging van nieuwkomers die nog geen plek hebben gevonden op de arbeidsmarkt. De lange termijnontwikkeling van onze regionale arbeidsmarkt wijst op dit moment namelijk maar in één richting en dat is een verdere verkrapping. Dat wil zeggen dat het voor werkgevers al lastig is en steeds lastiger wordt om voldoende en goed gekwalificeerde medewerkers te vinden. Tegen die achtergrond is het goed om vast te stellen dat onze stad opnieuw is gegroeid.
Venlo wordt door woningzoekenden gepercipieerd als een aantrekkelijke woongemeente Het aantal Venlonaren nam opnieuw toe, naar 104.057, een groei van per saldo 264 inwoners. Net als in de rest van Nederland werden in Venlo in 2024 minder nieuwbouwwoningen opgeleverd dan het langjarig gemiddelde. Tegelijkertijd verdubbelde echter het aantal afgegeven bouwvergunningen in 2024 naar 231 (2023: 120) en lijken de vooruitzichten daarmee gunstig. Onze lokale woningmarkt is sterk en
4 | JAARSTUKKEN 2024
woningen werden het afgelopen jaar gemiddeld 12% duurder. Plannen en bouwen voor de vraag lijkt daarmee het devies. De ontwikkeling in de Brainportregio biedt ons gelukkig volop kansen om deze ontwikkeling een stevige impuls te geven. Het afgelopen jaar staken we -zowel ambtelijk als bestuurlijk- veel energie in dit perspectief. Deze ontwikkeling neemt zeker nog meerdere jaren in beslag en biedt Venlo de mogelijkheid om zich verder te ontwikkelen voor wat betreft een gevarieerd en aantrekkelijk woningaanbod en in het verlengde daarvan wat betreft het behoud en versterking van onze stedelijke voorzieningen. Het afgelopen jaar hebben we, samen met een grote variëteit aan maatschappelijke partners, gewerkt aan het ruimtelijk ontwikkelperspectief van onze stad, de omgevingsvisie. Daarin hebben we ook deze ontwikkeling een nadrukkelijke plaats gegeven. De afgelopen jaren hebben we niet alleen geïnvesteerd in de versterking van onze economie en welvaart, maar ook in het tegen gaan van geldzorgen, stimulering van sport en bewegen en preventieve programma's op het gebied van gezondheid en vitaliteit. En natuurlijk zijn we verder aan de slag gegaan met de afspraken uit de Hervormingsagenda Jeugd. Maar daarmee is Venlo is natuurlijk niet af. Ook aan de regionale samenwerking hebben we een stevige impuls gegeven.
Op basis van het voorbereidende werk dat voornamelijk in 2024 heeft plaats gevonden verwachten we u -ter vaststelling- een geactualiseerde regionale visie en een geformaliseerde regionale samenwerking te kunnen aanbieden. Daarnaast sloten we met het Rijk een 2e Regio Deal en hebben we actief ingespeeld op de gelegenheid om aan te sluiten bij Elke Regio Telt en participeren we nu als regio in het Nationaal Programma Vitale Regio's. Venlo heeft haar zaken goed op orde, zowel inhoudelijk als financieel. Dat is duidelijk zichtbaar. Ondanks de onzekerheden die verbonden zijn aan het financieel ravijn en dankzij de keuzes die u in de afgelopen jaren heeft gemaakt zijn we erin geslaagd om zelf regie te houden op onze belangrijkste opgaven. Daar kunnen we -in het licht van de actuele ontwikkelingen binnen de sector gemeenten- trots en tevreden mee zijn. Het afgelopen jaar hebben we u -door middel van een midterm review- geïnformeerd over de realisatie van de afspraken uit het coalitieakkoord 'Samen bouwen aan een gezond Venlo'. We spraken daarbij de verwachting uit dat we alle afspraken uit coalitieakkoord in deze bestuursperiode ook daadwerkelijk kunnen uitvoeren. Dat stemt, met het einde van de bestuursperiode in zicht, tot tevredenheid. Het voorafgaande is natuurlijk slechts een bescheiden bloemlezing uit hetgeen er het afgelopen jaar door de organisatie is gerealiseerd.
Graag verwijzen wij u naar de programmaverantwoordingen.
5 | JAARSTUKKEN 2024
Financieel Financiële positie Inleiding Voor de strategische opgaven en ambities uit 'Venlo 2040: strategische visie gemeente Venlo' is een solide financieel beleid een voorwaarde. De financiële positie is belangrijk binnen de integrale afwegingen die we maken over de te varen koers op de korte en de (middel)lange termijn. De financiële positie is geen doel op zich. We bekijken dit altijd samen met de maatschappelijke opgaven van de stad. Het gaat erom wat we bereiken voor de samenleving (het maatschappelijk rendement) en de bijdrage aan onze inhoudelijke doelstellingen.
Conclusie financiële positie Financieel resultaat 2024 Zoals in de beleidsmatige samenvatting staat, laten de effectindicatoren in Meetbaar Venlo over het algemeen vooruitgang zien. Ook liggen we op koers om alle afspraken uit het coalitieakkoord uit te voeren. De jaarrekening 2024 sluit met een positief resultaat van € 14,9 miljoen na verrekeningen met de reserves. De jaarrekening is € 12,7 miljoen positiever ten opzichte van de vastgestelde slotnota. De financiële indicatoren zijn bij de jaarrekening 2024 verder verbeterd. Deze zitten ruim binnen de streefwaarden. Dit heeft wel voor een groot deel betrekking op 'uitgestelde' reserveringen. De bestemmingsreserves zijn eind 2024 € 154,0 miljoen. U heeft hier als raad maatschappelijke doelstellingen oftewel opdrachten aan gekoppeld die we de komende jaren realiseren. Dit bedrag heeft nu een (tijdelijke) positieve invloed op de financiële indicatoren. We concluderen dat eind 2024 de financiële positie goed is. Bij besteding van de gereserveerde middelen volgens de vastgestelde doelstellingen verminderen de bestemmingsreserves weer. Dit heeft invloed op de financiële positie op de middellange termijn.
Financiële verhoudingen Bij het opmaken van de jaarstukken 2024 werden er nog steeds gesprekken gevoerd door de VNG met het Rijk over de financiële verhoudingen. Een belangrijke ontwikkeling is het onderzoek van de deskundigencommissie naar de jeugdzorg en de haalbaarheid van de Hervormingsagenda jeugd. Ook is er nog altijd discussie over de nieuwe financieringssystematiek van het Rijk en de toereikendheid van middelen voor de uitvoering van alle taken. Door de korting op het gemeentefonds en de wijziging in de berekeningssystematiek, is de toekomst van de gemeentelijke financiering onduidelijk.
Gemeenten verkeren in zeer zwaar weer. De gemeente Venlo heeft hierop tijdig geanticipeerd door een deel van de begroting voorwaardelijk te maken en door het niet inboeken van onzekere opbrengsten. We hebben nog steeds zelf de regie in handen zonder ingrijpende maatregelen. We maken dus keuzes aan de voorkant. Onvoldoende Rijksmiddelen blijven belemmerend voor de realisatie van onze (strategische) opgaven op de (middellange) termijn. Dat is en blijft uitdagend. 6 | JAARSTUKKEN 2024
Beoordeling financiële positie De beoordeling van de financiële positie, waarop de conclusie gebaseerd is, gebeurt op basis van de vastgestelde strategische en tactische doelstellingen. Schematisch ziet dit er als volgt uit:
Bij de tactische doelstellingen horen één of meerdere financiële indicatoren. Deze financiële indicatoren- inclusief een analyse en beoordeling- lichten we toe in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing en in de paragraaf financiering. In deze paragraaf staan de belangrijkste conclusies.
Financieel resultaat Doel is een structureel sluitende begroting. De jaarrekening 2024 sluit met een positief resultaat van € 14,9 miljoen na verrekeningen met de reserves. Het saldo van baten en lasten vóór verrekening met de reserves is € 27,5 miljoen positief. Dit betekent dat er een bedrag van per saldo € 12,5 miljoen is toegevoegd aan de (bestemmings)reserves. Dit is het saldo van onttrekkingen aan reserves € 67,0 miljoen en toevoegingen aan de reserves van € 79,5 miljoen. In het overzicht van baten en lasten staan de verschillen ten opzichte van de bijgestelde begroting op programmaniveau inclusief de algemene middelen verder toegelicht.
Het rekeningresultaat van € 14,9 miljoen is € 12,7 miljoen positiever ten opzichte van de bijgestelde begroting in de slotnota van € 2,2 miljoen. Bij de slotnota is rekening gehouden met een bedrag van € 3,5 miljoen aan budgetoverheveling naar het jaar 2025. De grootste verschillen zijn, per saldo, op de programmalijnen: Programma 1. Gezond en actief Venlo: programmalijn Meedoen
€ 2,6 miljoen
V
Programma 2. Leefbaar Venlo: programmalijn Omgeving
€ 3,1 miljoen
V
Algemene middelen
€ 4,4 miljoen
V
7 | JAARSTUKKEN 2024
Een uitgebreide toelichting op zowel de lasten als de baten op de programmalijnen is opgenomen onder de programma's bij de beantwoording van de 3e W-vraag: Wat heeft het gekost?
Voldoende weerstandscapaciteit Doel is het beschikbaar hebben van voldoende middelen (weerstandscapaciteit) voor het opvangen van geïdentificeerde risico's. De risicobereidheid is: "Venlo wil geen risicomijdende gemeente zijn".
De ratio weerstandsvermogen is 1,90 op basis van de direct beschikbare middelen. Dit is in lijn met de (gewijzigde) begroting 2024 (1,91). De beschikbare weerstandscapaciteit is € 4,5 miljoen hoger ten opzichte van de bijgestelde begroting en de benodigde weerstandscapaciteit is € 2,6 miljoen hoger ten opzichte van de (gewijzigde) begroting. Aandachtspunt is dat een bedrag van € 3,5 miljoen aan budgetoverhevelingen in het weerstandsvermogen is opgenomen dat in 2025 wordt uitgegeven. De ratio weerstandsvermogen zit binnen de vastgestelde streefwaarde ≥ 1,4 < 2,0.
De solvabiliteitsratio is 39%. Dit is 4% hoger dan de primaire begroting (35%) en 3% hoger ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (36%). Het eigen vermogen is ongeveer € 26 miljoen hoger dan de begroting na wijziging. Het gerealiseerde jaarrekeningresultaat van € 14,9 miljoen zorgt voor een stijging van 2%, de hogere reserves voor een stijging van 2%. Mede door het hoger eigen vermogen is het balanstotaal € 23 miljoen hoger dan de begroting na wijziging. Dit verlaagt de solvabiliteit met 1%. De solvabiliteitsratio zit ruim boven de vastgestelde streefwaarde van 25%30%.
Een belangrijk deel van het eigen vermogen, € 154,0 miljoen, bestaat uit bestemmingsreserves. Deze bestemmingsreserves zijn gekoppeld aan het realiseren van doelstellingen. Als we deze doelstellingen realiseren, heeft dit een negatief effect op de omvang van de solvabiliteitsratio.
Wendbare begroting Bij deze doelstelling gaat het om de bepaling of de begroting voldoende wendbaar is om tijdig te kunnen anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Het kapitaallastenplafond is in 2024 structureel niet overschreden.
De structurele exploitatieruimte is voor 2024 positief en bedraagt 7,6% en is daarmee positiever ten opzichte van de primitieve begroting (2,9%) en licht hoger ten opzichte van de (gewijzigde) begroting (6,2%). De ratio ligt daarmee ruim boven de vastgestelde streefwaarde van groter dan 0. Dit betekent dat op basis van deze jaarrekening onze structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Het gaat om de structurele exploitatieruimte zoals gedefinieerd in het Besluit Begroting en Verantwoording. Als we de rekening afzetten ten opzichte van de begroting 2025-2028 dan verwachten we op basis van de interne analyse dat per saldo, het structureel effect nihil is. Dit geeft het bijzondere en incidentele karakter van het rekeningresultaat 2024 aan.
8 | JAARSTUKKEN 2024
Acceptabele schuld De doelstelling is dat de schuldpositie van de gemeente Venlo op een acceptabel niveau is waarbij de vastgestelde streefwaarden van de netto schuldquotes < 90% is. De schuldquotes (35% en 19%) bevinden zich in 2024 ruim binnen de vastgestelde streefwaarden en zijn substantieel lager dan op basis van de primitieve begroting (respectievelijk 45% en 40%) en lager dan op basis van de (gewijzigde) begroting verwacht werd (respectievelijk 43% en 27%). Positieve effecten op de netto schuld ten opzichte van de begroting na wijziging zijn voornamelijk het jaarrekeningresultaat van € 14,9 miljoen, per saldo € 20 miljoen minder onttrekkingen aan reserves en voorzieningen en € 28 miljoen aan minder investeringsuitgaven. Daartegenover is de voorraad onderhanden werk € 14 miljoen hoger.
Exploitatieoverzicht Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2023 wijziging 2024 wijziging 2024 2024 Baten
537.803
557.007
580.508
576.485
-4.023
Lasten
507.551
557.889
571.606
549.071
22.535
Totaal saldo baten en lasten
30.252
-882
8.902
27.414
18.513
Onttrekkingen aan reserves (baten)
26.038
39.162
70.558
66.985
-3.574
Toevoegingen aan reserves (lasten)
40.100
38.041
77.204
79.507
-2.304
Totaal saldo verrekeningen met reserves
-14.063
1.122
-6.645
-12.523
-5.877
Totaal resultaat
16.190
240
2.256
14.892
12.635
Het gerealiseerd resultaat 2023 van € 16, 2 miljoen is middels resultaatbestemming aan de reserves toegevoegd.
In onderstaande tabel is het jaarrekening resultaat uitgesplitst per programma. Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2023 wijziging 2024 wijziging 2024 2024 1. Gezond en actief Venlo
-208.584
-212.452
-223.007 -219.208
3.799
2. Leefbaar Venlo
-49.584
-53.608
-57.562
-52.916
4.646
3. Grenzeloos Venlo
-594
50
-679
-392
287
4. Welvarend Venlo
-7.696
-7.817
-7.205
-8.028
-823
5. Centrumstad Venlo
-17.174
-18.558
-27.753
-28.171
-419
6. Circulaire en duurzame hoofdstad
-4.737
-4.687
-5.467
-4.768
698
Algemene middelen
304.558
297.310
323.929
328.376
4.447
Totaal resultaat
16.190
240
2.256
14.892
12.635
In het hoofdstuk Programmaverantwoording staat een toelichting op de grootste afwijkingen op de inhoud van de programma's en de programmalijnen.
9 | JAARSTUKKEN 2024
Samenvatting grondbedrijf De gemeenteraad besluit op basis van separate voorstellen over de financiële kaders van strategische aankopen en de voorbereiding en uitvoering van grondexploitaties. Voor kleinere aankopen en projecten stelt zij verzamelkredieten vast in het kader van de begroting. Het college wijst ten laste van de verzamelkredieten, kredieten toe aan afzonderlijke aankopen en projecten en verantwoordt dit in deze jaarrekening.
Wijzigingen in de financiële kaders, met uitzondering van wijzigingen als gevolg van forse planwijzigingen, worden eveneens via de P&C-cyclus (deze jaarrekening) aan de gemeenteraad voorgelegd en verantwoord. Voor een transparante besluitvorming wordt in het raadsvoorstel bij de jaarrekening expliciet voorgesteld: 1.
kennis te nemen van de toewijzing van kredieten aan afzonderlijke grondexploitaties en strategische aankopen door het college ten laste van de verzamelkredieten 2024 (tabel 1).
2.
in te stemmen met de gewijzigde financiële kaders van grondexploitaties, zoals verwerkt in deze jaarrekening: a.
de herziene grondexploitatiebegrotingen (conform tabel 2);
b.
de aanpassing (vermindering) van de voorzieningen ter dekking van de geraamde grondexploitatietekorten met per saldo € 1,1 miljoen (conform tabel 2);
c.
de aanpassing (vermindering) van de kredieten ten behoeve van de voorbereiding en uitvoering van de grondexploitaties met per saldo € 12,4 miljoen (conform tabel 3);
d.
de aanpassing (vermindering) van het netto-risico met betrekking tot de grondexploitaties met per saldo € 4,1 miljoen (conform tabel 4).
TABEL 1: Beschikbare en toegekende kredieten bedragen in euro's KREDIET
beschikbaar
toegekend
Totaal
8.000.000
1.057.650
In 2024 werden vier nieuwe grondexploitaties gestart en werden er tien afgesloten met per saldo een positief resultaat van € 0,2 miljoen. TABEL 2: Nieuwe grondexploitatieramingen en aanpassing van de voorziening bedragen in euro's HERZIENE GREX-BEGROTING Totaal
kosten Opbrengsten 200.724.337
geraamd resultaat
resultaat vorig jaar
174.812.058 -25.912.279 -25.674.995
Totaal op contante waarde
aanpassing voorziening -237.284 -1.100.781
De Voorziening Nadelige Exploitatieresultaten daalde, enerzijds door het administratief afsluiten van langlopende exploitatie Centrumplan Blerick en anderzijds door het tekort in de nieuwe grondexploitatie Geresstraat. De Voorziening Nadelige Exploitatieresultaten is conform voorschriften verminderd tot een bedrag van € 24,9 miljoen per 31 december 2024. 10 | JAARSTUKKEN 2024
TABEL 3: Nieuw geraamde grondexploitatiekosten en aanpassing kredieten bedragen in euro's HERZIENE GREX-kredieten Totaal
kosten vorig jaar
kosten 176.777.648
aanpassing krediet
189.184.556 -12.406.908
Naast wijzigingen in de kostenramingen van de grondexploitaties zijn een aantal grondexploitaties toegevoegd en afgesloten. Per saldo nemen de totaal geraamde investeringen in de lopende grondexploitaties af met € 12,4 miljoen (voornamelijk door het afsluiten van grondexploitaties Centrumplan Blerick en Revitalisering Veegtes).
TABEL 4: Nieuw geraamde netto-risico's van de grondexploitaties bedragen in euro's HERZIENE RISICO-profiel
netto-risico
risico vorig jaar
aanpassing risico
Totaal
12.120.000
16.200.000
-4.080.000
Het geraamde netto-risico (ook wel: gewogen risico) in de grondexploitatieprojecten neemt af met € 4,1 miljoen). Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat risico’s feitelijk zijn opgetreden in Kazernekwartier. Dit afgenomen risico is verwerkt in de gemeentelijke weerstandsratio, zoals opgenomen in deze jaarrekening. TABEL 5: Ontwikkeling Algemene Grondreserve in 2024 bedragen in euro's ALGEMENE GRONDRESERVE Beginstand 1-1-2024
10.000.000
Totaal toevoeging
2.479.210
Totaal onttrekking
-2.479.210
Eindstand 31-12-2024
10.000.000
De Algemene Grondreserve kwam uit op € 10,4 miljoen, waarna conform afspraak met de raad een bedrag van € 0,4 miljoen is afgedragen aan de Algemene Reserve. De Algemene Grondreserve bedraagt ultimo 2024 derhalve exact € 10,0 miljoen. Dat is identiek aan de vorige jaarrekening.
Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we naar de paragraaf Grondbeleid en de bijlage Samenvatting grondbedrijf in deze jaarrekening 2024.
11 | JAARSTUKKEN 2024
Restant investeringsbudgetten Programma
Budget*
Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2023 2024 2024
Restant budget
1. Gezond en actief Venlo
90.926
22.498
22.446
8.054
60.375
2. Leefbaar Venlo
74.220
11.837
29.473
17.162
45.221
4. Welvarend Venlo
71.197
34.993
29.155
20.051
16.153
5. Centrumstad Venlo
119.607
42.777
33.289
25.515
51.314
6. Circulaire, duurzame hoofdstad
6.655
3.444
3.211
4.371
-1.160
Algemene middelen
3.690
1.686
2.004
576
1.427
366.295
117.236
119.578
75.729
173.330
Totaal
* Investeringsbudgetten t/m 2024 exclusief grondexploitaties
Investeringsuitgaven gaan vaak over meerdere jaarschijven. Alleen binnen programma Circulaire, duurzame hoofdstad ontstaat op één investeringsbudget een overschrijding. Begrotingstechnisch hebben we er rekening mee gehouden dat we in jaarschijf 2024 voor € 119,6 miljoen (Begrote kasstroom 2024) aan investeringsuitgaven zouden doen. Bij de Slotnota 2024 zijn de verwachte investeringsuitgaven 2024 bijgesteld naar € 83,9 miljoen. Daadwerkelijk is er voor € 75,7 miljoen (Realisatie 2024) aan investeringsuitgaven 2024 gerealiseerd. Ten opzichte van de Slotnota 2024 is 90% gerealiseerd. Ten opzichte van de begrote investeringsuitgaven (kasstroom) 2024 is dat 63%.
Er zijn verschillende redenen voor deze afwijkingen in de begrote kasstromen. Denk aan vertraging in de voorbereiding, vertraging in de aanbesteding, weersomstandigheden, beschikbare capaciteit en/of leveringsproblemen. De afwijkingen met betrekking tot de begrote kasstroom 2024 versus de realisatie 2024 leiden behalve voor één investeringsbudget niet tot meerdere overschrijdingen van investeringsbudgetten. We geven het geld alleen op een ander moment uit dan gepland. Meer informatie hierover staat bij de toelichting van de programmalijnen.
12 | JAARSTUKKEN 2024
JAARVERSLAG
13 | JAARSTUKKEN 2024
PROGRAMMAVERANTWOORDING 1. Gezond en actief Venlo Het programma Gezond en Actief Venlo raakt alle inwoners van onze gemeente. Met dit programma willen we bereiken dat onze inwoners zoveel mogelijk zelfredzaam en samenredzaam zijn. Hierbij bieden we, binnen de vastgestelde financiële kaders, passende ondersteuning aan onze inwoners. Passend varieert van laagdrempelige initiatieven gericht op sport, gezondheid en preventie tot zwaardere ondersteuningsvragen op het vlak van bijvoorbeeld Wmo en jeugdzorg.
In 2024 hebben we ingezet op het verder brengen of afronden van de speerpunten uit de programma's en kaders die de afgelopen jaren zijn ontwikkeld. Denk aan sportaccommodatievisie, beleidskader geldzorgen, uitvoeringsprogramma gemeenschapsaccommodaties, fier op Venlo en de aanpak basisvaardigheden. Daarnaast zijn de voorbereidingen van de nieuwe wetgeving in het kader van de jeugdzorg, participatiewet en inburgering in volle gang. In 2024 zijn de nieuwe kaders voor onderwijshuisvesting vastgesteld.
Ook in 2024 is er passend ondersteuning binnen de kaders geleverd aan onze inwoners. Dit doen we lokaal en regionaal - samen met veel partners op het terrein van de jeugdzorg, Wmo, Beschermd wonen, werk en inkomen en ook op thema's als inburgering en vroegtijdig schoolverlaten. We zien dat er druk staat op de ondersteuning. Dit komt door de krapte op de arbeidsmarkt en druk op budgetten. Dit is met name zo in de jeugdzorg. Dat komt ook omdat er nog geen concrete uitwerking is van de hervormingsagenda Jeugd.
In het jaarverslag leest u per programmalijn een uitgebreidere inhoudelijke en financiële verantwoording.
Exploitatie Middelen per programma
Baten / Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil Lasten 2023 wijziging 2024 wijziging 2024 2024
1. Gezond en actief Venlo
Baten
100.823
79.234
101.324
103.237
1.913
Lasten
306.976
295.293
322.464
317.929
4.534
-206.153
-216.059
-221.140 -214.692
6.448
Saldo baten en lasten Onttrekkingen aan reserves
Baten
8.888
4.199
6.751
4.942
-1.809
Toevoegingen aan reserves
Lasten
11.319
592
8.618
9.458
-839
Saldo verrekening met reserves
-2.431
3.607
-1.868
-4.516
-2.649
Totaal resultaat programma
-208.584
-212.452
-223.007 -219.208
3.799
14 | JAARSTUKKEN 2024
Middelen per programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil Lasten 2023 wijziging 2024 wijziging 2024 2024
Gezond en Vitaal
Baten
5.962
4.534
5.370
6.366
996
Lasten
20.199
17.404
19.736
19.975
-238
Subtotaal Gezond en Vitaal Ontplooiing
-14.238
-12.870
-14.367
-13.609
758
Baten
10.559
8.361
12.658
12.706
48
Lasten
24.762
21.864
26.607
26.047
559
-14.203
-13.503
-13.949
-13.341
608
Baten
85.555
62.711
79.097
78.994
-103
Lasten
136.584
113.549
135.966
133.280
2.686
-51.029
-50.838
-56.869
-54.286
2.583
7.636
7.828
10.950
10.112
-837
Subtotaal Ontplooiing Meedoen Subtotaal Meedoen Zelfredzaamheid
Baten
136.749
143.069
148.772
148.085
687
Subtotaal Zelfredzaamheid
Lasten
-129.114
-135.241
-137.823 -137.973
-150
Totaal resultaat programma
-208.584
-212.452
-223.007 -219.208
3.799
Investeringsbudgetten Budget
Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2023 2024 2024
Restant budget
Gezond en Vitaal
50.157
9.060
12.672
1.654
39.443
Ontplooiing
39.731
12.892
9.282
6.093
20.747
Meedoen
821
546
275
90
185
Zelfredzaamheid
217
217
217
22.446
8.054
Totaal investeringsbudgetten
90.926
22.498
60.375
In de Samenvatting, onderdeel Financieel, zijn de restant investeringsbudgetten opgenomen. Hierin staat op welke investeringen de grootste afwijkingen ten opzichte van de begrote uitgaven 2024 zijn ontstaan. Meer informatie staat in de verantwoording van de investeringsbudgetten per programmalijn.
Gezond en vitaal Inleiding In 2024 hebben we voor de programmalijn Gezond & Vitaal gewerkt aan: •
de uitvoering van het gezondheidsbeleid (onderdeel Fier op Venlo);
•
de Venlo.fit sportvisie 2030;
•
en de Venlo.fit sportaccommodatievisie 2030.
Financieel zijn er enkele afwijkingen. Die zijn vooral technisch.
15 | JAARSTUKKEN 2024
Wat hebben we bereikt Doel: een bijdrage leveren aan de gezondheid en kwaliteit van leven van onze inwoners. In 2024 zijn de volgende resultaten bereikt: •
Inwoners zijn gestimuleerd om te gaan sporten, bewegen en gezond te leven. Vooral kwetsbare inwoners en inwoners met gezondheidsachterstanden (indicator beweegnorm).
•
Er wordt meer gewerkt volgens de visie positieve gezondheid. Dit gebeurt door de principes van positieve gezondheid te verankeren in de uitvoeringsactiviteiten (indicator waardering die inwoners geven aan hun gezondheid). Ook zijn we gestart met een pilot positieve gezondheid in de wijk.
•
We hebben meer gedaan op het vergroten van de kansengelijkheid (indicator leefstijlscore) om de gezondheidsachterstanden te verkleinen.
•
Sportverenigingen zijn toekomstbestendiger en vitaler geworden. We ondersteunden 75 sportverenigingen. Een aantal grotere sportverenigingen kregen een verenigingsmanager voor meer professionele ondersteuning.
•
Het aantal leden van een sportvereniging is al enkele jaren gelijk. Dit is positief, want landelijk daalt het aantal leden.
•
We hebben geïnvesteerd in een meer vitale, toekomstbestendige, openbaar toegankelijke en duurzame sportinfrastructuur. Hierdoor hebben we ervoor gezorgd dat de Venlose inwoner laagdrempelig kan blijven sporten bij een gemeentelijke sportaccommodatie en kwalitatief kan bewegen in de buurt.
Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoering gezondheidsbeleid 2021-2025 We zijn gestart met het meerjarig uitvoeringsprogramma “Gezond & Vitaal”. Dit komt voort uit het vastgestelde gezondheidsbeleid (als onderdeel van Fier op Venlo). Dit geeft richting aan het sport- en het gezondheidsbeleid. In 2024 werkten we aan verschillende onderdelen van het gezondheidsbeleid: •
In 2024 hebben we de plannen van aanpak voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) uitgevoerd. De uitvoering sluit zoveel mogelijk aan bij de bestaande activiteiten.
•
We gingen door met de (regionale) aanpakken Keigezond (overgewicht), rookvrije generatie, één tegen eenzaamheid en valpreventie. Uit een eerste evaluatie blijkt dat de Health Impact Bond Valpreventie uiterst effectief is.
•
Met “De Gezonde Basisschool van de Toekomst” leggen we een stevige basis en totaalaanpak voor het breed versterken van het welzijn van kinderen in aandachtswijken. Inmiddels zijn 9 scholen gestart met de volledige interventie. We zijn gestart om op basis van impactgericht financieren derde geldstromen aan te trekken voor deze interventie. Hier gaan we in 2025 mee verder. Ook is er een maatschappelijke businesscase opgesteld. Deze valt zeer positief uit. Deze vormt mede de basis voor het vervolgtraject.
16 | JAARSTUKKEN 2024
•
In 2024 zijn we gestart met de pilot wijkaanpak positieve gezondheid in de wijk in Venlo-Noord en in Arcen. Deze pilot komt voort uit het innovatiefonds gezondheid (onderdeel coalitieakkoord). De samenwerking met de huisarts is hierin cruciaal. De eerste resultaten komen in 2025.
•
Het uitvoeren van de wettelijke taken door de GGD Limburg Noord staat enorm onder druk. In 2024 zijn we begonnen met een herstelplan voor een toekomstbestendige GGD Limburg Noord. Het herstelplan rollen we de komende jaren verder uit.
In 2024 hebben we het volgende gedaan om sport en bewegen te bevorderen: We werkten volgens de vier pijlers uit de sportvisie: •
Pijler 1 Wij leren bewegen (vitale jeugd): We deden diverse projecten samen met de kinderopvang en het onderwijs om kinderen vitaal te laten opgroeien. We werken samen met de consultatiebureaus en 26 kinderopvanglocaties om de jongste jeugd in aanraking te laten komen met bewegen en gezondheid. Op alle overige basisscholen voeren we kleinschalige interventies uit op het gebied van bewegen, motorische vaardigheden en gezondheid. Dit gaan we ook doen in de samenwerking met OGVO. De projecten dragen eraan bij dat kinderen van 0 tot 18 jaar in aanraking komen met sport, bewegen, motorische vaardigheden en gezondheid.
•
Pijler 2 Bij ons beweegt iedereen: De 'afstand tot de sport' is verkleind voor groepen inwoners waarvoor sporten en bewegen minder toegankelijk zijn. Met het project 'Beweegvraag' hielpen we 78 inwoners met een beweegaanbod. 278 ouderen met een verhoogd valrisico deden mee aan het programma Valpreventie. Met Iedereen Kan Sporten (IKS) brachten we inwoners met een beperking in beweging met een divers aangepast aanbod.
•
Pijler 3 Sportverenigingen en hun voorzieningen: We boden 75 verenigingen ondersteuning voor het toekomstbestendig en vitaal houden van de vereniging. Steeds meer verenigingen zoeken onderling de samenwerking op in de buurt of per sporttak. In 2024 zijn bijvoorbeeld Handbal Venlo en Handbalvereniging Blerick gefuseerd tot Fortes Venlo.
•
Pijler 4 Onze ruimte nodigt uit: We willen faciliteren dat mensen laagdrempelig kunnen werken aan gezondheid en beweging, in de wijk en in de openbare ruimte. In 2024 leverden we het ontwikkelplan hoogwaardige beweegvoorzieningen op (als uitvoering van de motie 'Onderzoek mogelijkheden trapveldjes in iedere kern'). In 2024 zijn de eerste plekken uit het ontwikkelplan voorbereid, namelijk Plexat en Vossernerpark. De uitvoering hiervan volgt in 2025.
•
Stichting Performance Center Venlo en 43 sportverenigingen kregen subsidie. Zij helpen mee de doelen uit de gemeentelijke sportvisie te behalen.
17 | JAARSTUKKEN 2024
In 2024 hebben we het volgende gedaan om onze sportvoorzieningen te versterken: •
Bewegingsonderwijs: Alle basis- en speciaal onderwijs scholen hebben voorzieningen voor bewegingsonderwijs in onze gymzalen, sportzalen en sporthallen.
•
Alle voorbereidingen en de aanbestedingen voor de nieuwbouw van zwembad de Wisselslag zijn afgerond. De bouw is gestart. Ook de onderzoeken naar de vorm van beheer en het ondernemingsplan voor het nieuwe zwembad zijn afgerond.
•
Er zijn onderzoeken uitgevoerd naar de toekomst van het buitenbad. Dit staat in het coalitieakkoord. Er is gekeken naar de voorziening, naar de vorm van beheer en exploitatie en naar een koppeling met het nieuwe zwembad de Wisselslag. Op basis van deze onderzoeken neemt uw raad in 2025 een besluit over de toekomst van het buitenbad.
•
De voorbereidingen voor de herontwikkeling van sportkern Herungerberg zijn afgerond. De realisatie is gestart. De verwachting is dat het in 2027 klaar is.
•
De eerste voorbereidingen voor de vervanging van sporthal Gulick zijn, met enige vertraging, gestart. De nieuwe sporthal komt op sportkern Bakenbos. Naar verwachting is de realisatie in 2027 gereed.
•
Voor de nieuwe multifunctionele accommodatie in Hout-Blerick zijn alle aanbestedingen afgerond. Het bouwteam gaat als eerste aan de slag met een ontwerp van het gebouw en het sportpark. Het onderzoek om Tennis- en Padelclub Blerick mee te verhuizen naar het sportpark loopt nog.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2024. Als het van toepassing is, staat er een toelichting bij.
Een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting is opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Personeelskostenbegroting’. Voor de kapitaallasten is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Centrale toelichting kapitaallasten’.
18 | JAARSTUKKEN 2024
Exploitatie Programmalijn Gezond en Vitaal
Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2023 wijziging 2024 wijziging 2024 2024
Personeel
95
103
103
204
101
Reserves
218
411
411
308
-103
Overig
5.649
4.019
4.855
5.854
998
Saldo baten
5.962
4.534
5.370
6.366
996
Personeel
4.018
3.821
4.656
4.782
-126
Kapitaallasten
1.181
1.675
1.343
1.343
Overig
15.000
11.907
13.737
13.850
-112
Saldo lasten
20.199
17.404
19.736
19.975
-238
Saldo
-14.238
-12.870
-14.367
-13.609
758
Reserves
Baten De afwijking, € 996.000 voordeel op de baten, wordt verklaard door: •
Binnensportaccommodaties (overig € 533.000 voordeel): Deze (voordelige) afwijking is te verklaren door: ο
De verdeling van de SPUK BTW sport 2024 middelen zijn hoger uitgevallen dan begroot;
•
ο
Er is nog een voordelige afrekening van de SPUK BTW sport 2023 verwerkt;
ο
Zwembad de Wisselslag had meer inkomsten.
Buitensportaccommodaties (overig € 177.000 voordeel): Ook bij de buitensportaccommodaties is er een voordelige afwijking op de baten door een gunstigere verdeling van de SPUK BTW sport.
•
Sport en Bewegen (overig € 201.000 voordeel): De (voordelige) afwijking van € 201.000 is te verklaren door: ο
De verdeling van de SPUK BTW sport 2024 middelen zijn hoger uitgevallen dan begroot;
ο
Er is een voordelige afrekening van de SPUK BTW sport 2023 verwerkt;
ο
Er zijn meer inkomsten gegenereerd voor de inzet van de combinatiefunctionarissen vanuit partners.
De rest van de financiële afwijkingen zijn kleiner dan € 200.000. Om die reden zijn er hier verder geen financiële afwijkingen toegelicht.
19 | JAARSTUKKEN 2024
Lasten De afwijking, € 238.000 nadeel op de lasten, wordt verklaard door: •
Binnensportaccommodaties (overig € 264.000 nadeel): Hogere kosten aan onderhoud voor het huidige zwembad de Wisselslag vanwege ouderdom van de voorziening. De energiekosten waren € 150.000 hoger. Een groot deel van de kosten wordt gecompenseerd via de SPUK BTW sport regeling. Dit wordt verder uitgelegd hierboven bij de baten van dit organisatieproduct.
De rest van de financiële afwijkingen zijn kleiner dan € 200.000. Om die reden zijn er hier verder geen financiële afwijkingen toegelicht.
Investeringsbudgetten Naam
Budget
Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2023 2024 2024
Restant budget
Gereed 2024 Ja
Jaar verwacht gereed
Uitbr. Sportpark Vrijenbroek
5.098
5.006
520
91
1
Nieuwbouw zwembad de Wisselslag
28.504
1.499
10.256
1.060
25.945
2026
250
145
30
35
69
2029
Sporthal Gulick
7.600
65
485
13
7.522
2027
Sportpark Herungerberg
5.038
179
325
432
4.426
2025
Aanleg kunstgrasvelden
2.150
2.131
19
19
688
31
457
3
Buitensportaccommodatiebeleid
Beweegtoestellen voor senioren Voorb. openb.ruimte zwembad *
4
Collectorveld Herungerberg
250
Blaashal Hockeyclub Delta
580
Totaal Gezond en Vitaal
50.157
9.060
Ja 654
-4
2025 Ja
250
2025 2025
580
4
576
12.672
1.654
39.443
* Dit budget is reeds eerder afgeraamd. Definitieve afsluiting gebeurt met de vaststelling van deze jaarrekening.
In bovenstaande tabel staan de restant investeringsbudgetten en in welk jaar het project naar verwachting volledig gerealiseerd is. Zo worden de projecten sporthal Gulick, beweegtoestellen voor senioren, blaashal Hockeyclub Delta en nieuwbouw zwembad de Wisselslag één jaar later dan gepland opgeleverd. Hierdoor wijkt de realisatie af van de begrote kasstroom in 2024.
Ontplooiing Inleiding Met de programmalijn Ontplooiing willen we onze inwoners in staat stellen zich te ontwikkelen en te ontplooien, zodat zij naar vermogen kunnen meedoen in de samenleving. We richten ons op alle inwoners, en in het bijzonder op onze jeugdige inwoners. Uitgangspunt is dat ieder kind recht heeft op optimale en gelijke ontwikkelingskansen, het maakt niet uit waar je geboren bent.
20 | JAARSTUKKEN 2024
Wat hebben we bereikt Doel: onze inwoners in staat stellen zich naar vermogen te ontwikkelen en te ontplooien zodat zij kunnen meedoen in de samenleving. In 2024 hebben wij samen met onze maatschappelijke partners de volgende resultaten bereikt: •
Verdere ontwikkeling en uitvoering van het programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking;
•
We hebben taalklassen voor verschillende leeftijdsgroepen: 12 taalklassen in het primair onderwijs, 2 taalklassen 10-14 jaar, 10 ISK klassen 12-18 jaar, 2 ISK-MBO klassen 16-23 jaar;
•
Inzet extra taalaanbod voor 22 peutergroepen en 24 kleutergroepen;
•
1.000 kinderen deden mee aan het NPO zomerprogramma (15 keer; inzet op ontmoeten, bewegen, cultuur);
•
17 basisscholen zijn aangesloten bij het jeugdeducatiefonds;
•
7 basisscholen, 1 school voor Praktijksonderwijs, 1 school voor Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en 1 school voor Voortgezet Onderwijs (VO) doen mee aan de Rijke schooldag/school en omgeving;
•
Er zijn scholen vernieuwd: o
De levensduur verlengende renovatie van het openbaar kindcentrum De Toermalijn (basisschool en kinderopvang) is afgerond;
o
De renovatie en de uitbreiding van het integraal kindcentrum Groeneveld (basisschool inclusief uitbreiding door fusie met Taal en Lent en kinderopvang) is afgerond;
o
Ook het nieuwbouwproject voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs van de Wijnbergschool is afgerond;
•
In schooljaar 2023 – 2024 maakten 389 leerlingen gebruik van leerlingenvervoer;
•
Het lokale VSV (Voortijdig Schoolverlaters) percentage daalde in schooljaar 2022-2023 naar 2,59% (179 VSV-ers, waarvan 139 in de leeftijdscategorie 18-20 jaar);
•
231 nieuwe Venlonaren zijn gestart met hun inburgeringstraject. In totaal deden 432 nieuwe Venlonaren mee.
Wat hebben we daarvoor gedaan Programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking Binnen dit programma werken we sinds 2019 met vier kernthema’s/pijlers: taal, gezondheid, leefbaarheid/veiligheid en onderwijsontwikkeling. Het programma richt zich met name op scholen en kinderopvangorganisaties in de wijken in Venlo die extra aandacht verdienen. In 2024 spraken alle schoolbesturen uit dat het programma wegens succes wordt verlengd.
21 | JAARSTUKKEN 2024
Programma Aanpak voortijdig schoolverlaters (VSV) In het programma Aanpak VSV werken gemeenten en onderwijsbesturen in Noord- en MiddenLimburg intensief samen. De basis van de aanpak is het VSV programma 2020-2024. Onze gezamenlijke doelstelling is dat jongeren: •
Op school zitten;
•
Aan het werk zijn;
•
Of bezig zijn met het doorlopen van een route richting onderwijs/(passend) werk.
In 2024 werkten we aan de implementatie van het wetsvoorstel Van school naar duurzaam werk. De geplande invoering van de wet is 1 januari 2026. Met dit wetsvoorstel krijgen scholen en gemeenten meer mogelijkheden om jongeren tot 27 jaar te ondersteunen bij de overgang van school naar werk en het behoud van werk. Het bestaande VSV programma 2020-2024 wordt daarom in 2025 verlengd. Onderwijsachterstandenbeleid/gelijke kansen (2 tot 12 jaar) Het onderwijsachterstandenbeleid hoort bij het programma Gelijke kansen door duurzame samenwerking, binnen de pijler ‘onderwijsontwikkeling’. In 2024 zetten we sterk in op de samenwerking tussen kinderopvang en basisschool. In verschillende themagroepen werken we samen met vertegenwoordigers van GGD, kinderopvang en scholen. De overgang van peuters naar het onderwijs loopt steeds beter en de doorgaande ontwikkel- en leerlijn is verstevigd. Verder werken we vanaf 2024 intensief samen met de Jeugdgezondheidszorg en kinderopvang aan het verbeteren van de toeleiding naar kinderopvang en voorschoolse educatie. Hierdoor krijgen we steeds beter in beeld welke groep peuters geen voorschool bezoeken en waarom. Daarnaast zijn we gestart met het project 'gezinsgerichte aanpak' in Venlo Noord.
Hiermee willen we taalarme gezinnen bereiken, de samenwerking tussen organisaties versterken, toegankelijkheid in het aanbod vergroten en meer zelfredzaamheid en minder zorgvragen creëren. Passend onderwijs Het is onze ambitie om samen met de samenwerkingsverbanden te zorgen voor passend onderwijs voor Primair Onderwijs (PO) en Voortgezet Onderwijs (VO). Tijdens de schooljaren 2023-2024 en 2024-2025 nam de druk op de Venlose (voortgezet) speciaal onderwijsvoorzieningen toe. Vanwege wachtlijsten voeren we zes keer per jaar bestuurlijke overleggen hierover met betrokken schoolbesturen in Venlo en de samenwerkingsverbanden PO en VO. Ook is er een regiegroep ingericht om problematiek in beeld te brengen en mee te denken naar oplossingen die nodig zijn om thuiszitters te voorkomen. Er is structureel overleg tussen taakgebieden jeugd, sociale basis, veiligheid (Preventie met Gezag) en ontplooiing. Concrete acties die hieruit kwamen, zijn onder meer het onderwijszorg arrangement binnen regulier onderwijs voor hoogbegaafde kinderen en het onderwijszorg arrangement op VSO de Velddijk. Beide arrangementen zijn bedoeld om schooluitval te voorkomen. Daarnaast zetten we jongerenwerk in op het voortgezet (speciaal) onderwijs om schooluitval en het verder afglijden naar het criminele circuit te voorkomen. Leerlingenvervoer Soms kunnen kinderen niet zelfstandig naar school.
Leerlingenvervoer is dan de passende voorziening. In 2024 werkten we samen met ouders en scholen aan een betere zelfredzaamheid en 22 | JAARSTUKKEN 2024
zelfstandigheid van leerlingen met een vervoersvoorziening. Verder is het gym vervoer aanbesteed. Het gym vervoer via de bestaande aanbieder gaat door en wordt uitgebreid met één extra school. Nieuwkomersonderwijs In de afgelopen jaren kwamen er meer leerplichtige nieuwkomers in de gemeente Venlo. Verdeeld over de gemeente hebben we 12 reguliere taalklassen binnen basisscholen waar we subsidie voor verlenen. Deze scholen ondersteunen ook de overige leerlingen met een taalachterstand. Daarnaast zijn er twee taalklassen voor nieuwkomers van 10-14 jaar. Het doel van de 10-14 groepen is dat zij direct kunnen uitstromen naar een passende VO school. In 2024 deden we verbetervoorstellen aan de betreffende scholen. Deze worden als voorwaarden opgenomen in de nieuwe subsidieperiode voor taalklassen. Als een nieuwkomer naar Venlo komt en 12 jaar of ouder is, gaat hij naar de Internationale Schakel Klas (ISK). Deze is onderdeel van OGVO. Het aantal klassen varieert van 6 tot 10 groepen. We stonden in 2024 garant voor twee klassen op de ISK. Voor leerlingen vanaf 16 jaar is er binnen Gilde Opleidingen het MBO-ISK. Dit is een unieke vorm van nieuwkomersonderwijs. Naast NT2 onderwijs staan ook loopbaanbegeleiding en praktijkleren centraal. Door het gedifferentieerd aanbod aan nieuwkomers in Venlo is het gelukt om alle nieuwkomers een passende onderwijsplek te bieden.
Voor nieuwkomers met een ondersteuningsbehoefte op gedrag is er nog geen passend aanbod. Hiervoor zijn we in gesprek met gespecialiseerd onderwijs. Onderwijshuisvesting In 2024 is het bestaande onderwijshuisvestingsplan geëvalueerd. Deze evaluatie was input voor het nieuwe Integraal Onderwijshuisvestingsplan 2024-2038. Om in te zetten op gelijke kansen voor alle leerlingen werken we onder meer aan het vormen van krachtige kindcentra. In november 2024 riep u het college van B&W met de motie Wildveld en Velddijk op hoge urgentie aan de ontwikkeling van nieuwbouw Velddijk en Wildveld te geven. In december 2024 zijn twee aangegeven mogelijke bouwlocaties onderzocht. Uiterlijk 2e kwartaal 2025 leggen we de gekozen locatie voor aan de gemeenteraad inclusief een investeringsbudget aanvraag. In oktober 2024 besloot de gemeenteraad de scope en het investeringsbudget van MFC Hout Blerick te wijzigen. In 2025 doorlopen we de ontwerpfase. Onder voorbehoud van grondverwerving en planologische procedure, starten we begin 2026 met de realisatie. In 2024 heeft OGVO de draad weer opgepakt om tot een koers te komen die ertoe moet leiden dat er een herkenbaar en kwalitatief goed voortgezet onderwijsaanbod voor Venlo en omgeving in stand wordt gehouden.
Zoals tussen OGVO en gemeente Venlo overeengekomen, middels een doordecentralisatie overeenkomst wordt er op 3 schoolcampussen voortgezet onderwijs aangeboden, verder wordt er een infrastructuur voor bewegingsonderwijs gefaciliteerd Volwasseneneducatie en aanpak basisvaardigheden (voorheen laaggeletterdheid) Volwasseneneducatie gaat over het verbeteren van de basisvaardigheden: taal, rekenen en digitale vaardigheden. Wij zijn centrumgemeente voor de Wet Educatie Beroepsonderwijs. Sinds 2020 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de aanpak van laaggeletterdheid. Naast een regionaal Beleidsprogramma Laaggeletterdheid 2022- 2025 is een lokaal uitvoeringsplan opgesteld. In 2024 is dit lokale plan aangescherpt. In dit lokale plan is de lijn uitgezet naar 6 aandachtsgebieden van 23 | JAARSTUKKEN 2024
waaruit we samenwerken. Dit zijn: werkgevers, sociaal domein, samenleving, onderwijs, zorg en Taalhuis Venlo. Samen met de netwerkpartners Bibliotheek Venlo, Gilde Educatie, Stichting Groen Licht, Incluzio Sociale Basis, Refugee Team en GGD Noord-Midden Limburg stelden we een nieuw projectplan Taalhuis Venlo 2025-2028 op. Verder is er een divers en gespreid aanbod ontwikkeld, zijn klanten naar het passende aanbod begeleid en inwoners zelfredzamer gemaakt op het toepassen van hun vaardigheden op het gebied van taal, rekenen en digitaal. De aanpak is verder geprofessionaliseerd en toekomstbestendiger gemaakt. Inburgering statushouders In 2024 zijn meer dan 200 inburgeraars gestart met hun traject in Venlo. In totaal deden er 421 mensen mee. Onze aanpak richt zich op zelfredzaamheid, met een sterke focus op taalontwikkeling, participatie en werktoeleiding. De inburgeringsperiode duurt drie jaar. De eerste deelnemers waren in 2024 in de eindfase van hun traject. Hierbij zetten we sterk in op arbeidstoeleiding of actieve participatie via vrijwilligerswerk. Verder zijn er kwaliteitsverbeteringen doorgevoerd en nieuwe initiatieven gestart, zoals het Repair Café en maatschappelijke diensttijd (MDT), die praktijkervaring en netwerkopbouw bevorderen. Ook is de pilot Zorgcafé Venlo gestart.
Dit is een voorliggende voorziening die statushouders ondersteunt en de druk op de huisartsenzorg verlaagt.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2024. Als het van toepassing is, staat er een toelichting bij.
Een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting is opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Personeelskostenbegroting’. Voor de kapitaallasten is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Centrale toelichting kapitaallasten’.
Exploitatie Programmalijn Ontplooiing
Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2023 wijziging 2024 wijziging 2024 2024
Personeel
12
12
Reserves
150
493
110
110
Overig
10.409
7.868
12.548
12.584
36
Saldo baten
10.559
8.361
12.658
12.706
48
Personeel
2.193
1.378
2.494
2.790
-296
Kapitaallasten
3.570
4.040
3.555
3.555
Reserves
906
193
1.226
1.101
125
Overig
18.093
16.253
19.332
18.601
731
Saldo lasten
24.762
21.864
26.607
26.047
559
Saldo
-14.203
-13.503
-13.949
-13.341
608
24 | JAARSTUKKEN 2024
Baten De afwijking, € 48.000 voordeel op de baten, wordt verklaard door: •
Inburgering (overig € 398.000 voordeel): Dit voordeel komt met name door de ontvangen vergoeding voor deelname aan doorstroomvoorziening Horst aan de Maas. Het was lang onduidelijk welk bedrag Horst aan de Maas ter beschikking zou stellen als tegemoetkoming in de kosten. Tegenover deze vergoeding staan kosten die deels verantwoord zijn op het product Inburgering en kosten die verantwoord worden via de personeelskosten begroting. Deze laatstgenoemde kosten worden apart verantwoord via de centrale toelichting op de personeelskostenbegroting in de jaarrekening 2024.
•
Volwasseneneducatie (overig € 424.000 nadeel): Het bedrag, beschikbaar gesteld met een specifieke uitkering, opgenomen in de begroting 2024 is gebaseerd op de ontvangen beschikking vanuit het Rijk. De uitgaven van de Noord-Limburgse gemeenten bleven in 2024 achter. Wat we niet uitgaven moet terugbetaald worden aan het Rijk (25% van het jaarbudget mag worden meegenomen naar 2025). Het geheel heeft geen effect voor het resultaat van de gemeente Venlo voor 2024. De boeking (€ 424.000) wordt budgettair neutraal uitgevoerd (kosten/baten aan elkaar gelijk).
Het restant van de financiële afwijkingen is kleiner dan € 200.000. Om die reden zijn er hier verder geen financiële afwijkingen toegelicht.
Lasten De afwijking, € 559.000 voordeel op de lasten, wordt verklaard door: •
Volwasseneneducatie (overig € 488.000 voordeel): De verklaring voor de afwijking staat hierboven bij de baten.
•
Peuteropvang / OAB (overig € 211.000 voordeel): In 2024 is het jaarprogramma Onderwijsachterstanden Beleid volgens planning uitgevoerd. Het voordeel van € 211.000 op de lasten ontstaat door een bijdrage vanuit Reserve Oekraïne voor een deel van de kosten in de taalklassen voor de deelname van Oekraïense jongeren.
Het restant van de financiële afwijkingen is kleiner dan € 200.000. Om die reden zijn er hier verder geen financiële afwijkingen toegelicht.
25 | JAARSTUKKEN 2024
Investeringsbudgetten Naam
Budget
Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2023 2024 2024
Restant budget
Uitbreiding VSO-LZ de Wijnberg
4.766
3.073
1.693
Nieuwbouw De Meule
1.858
69
170
Renovatie Groenveldschool
2.509
703
1.806
Renovatie Rudolf St. Educare
1.587
1.526
60
60
Renovatie SBO Kerobei/De Lings
1.134
100
1.134
Ren. basisschool St. Martinus
1.663
1.581
81
81
Renovatie OJBS De Toermalijn
2.585
1.463
1.122
1.035
Uitbreiding Groeneveldschool
1.438
1.438
MFC Hout-Blerick
13.304
263
Gereed 2024
1.693
1.761
Jaar verwacht gereed
Ja 1.789
2027
45
2025 Ja 2028 Ja
87
2025 Ja
762
988
12.053
Basisschool De Springbeek *
2027 Ja
Onderzoekkr.stadsdeel Tegelen
100
100
100
2025
Onderzoekkr.Titus Brandsma
150
150
150
2025
Onderzoekkr.Blerick
100
100
100
2025
Project De Harlekijn
3.575
950
3.242
2027
330
330
330
2025 2028
Buitengymzaal BS Sterrenpad
333
Velddijk vervangende nieuwbouw
4.632
2.775
1.857
200
1.657
Totaal Ontplooiing
39.731
12.892
9.282
6.093
20.747
* Dit budget is reeds eerder afgeraamd. Definitieve afsluiting gebeurt met de vaststelling van deze jaarrekening.
In bovenstaande tabel staan de restant onderwijshuisvesting investeringsbudgetten. In 2024 zijn de projecten Wijnberg, Rudolf Steiner, Groeneveldschool en Sint Martinus afgerond. In 2025 wordt gestart met de nieuwbouw van basisschool de Meule en openbare basisschool de Harlekijn. De werkzaamheden rondom MFC Hout-Blerick (inclusief bouw basisschool de Springbeek) zijn in 2024 voortgezet. In 2026 wordt gestart met de voorbereiding van de inpassing van SBO de Lings bij basisschool Passe Partout. Bij de begrotingsbehandeling over het jaar 2025 is de motie Velddijk/Wildveld aangenomen, deze motie moet ertoe leiden dat in het jaar 2025 een locatiekeuze gaat plaatsvinden voor de nieuwbouw van scholen Wildveld/Velddijk en dat in 2025 ook het benodigde investeringsbudget bij de gemeenteraad wordt aangevraagd.
We werken binnen onderwijshuisvesting met drie onderzoek investeringsbudgetten. In 2024 hebben wij een nieuw integraal onderwijshuisvestingsplan opgeleverd. De uitrol hiervan is in 2025. Hiervoor zijn de onderzoek investeringsbudgetten nodig.
26 | JAARSTUKKEN 2024
Meedoen Inleiding Met deze programmalijn willen we bereiken dat iedereen naar vermogen meedoet in de samenleving en voor zover dat mogelijk is zelf in inkomen voorziet. We willen minder sociaal isolement, minder geldzorgen en andere vormen van armoede. Meer sociale cohesie is daarvoor een middel en een doel. Dit doen we door onder meer het faciliteren van een stevige sociale basis, robuust geldzorgenbeleid, focus op meedoen aan economie en maatschappij en waar en voor zolang het nodig is een uitkering.
Wat hebben we bereikt Samen met onze maatschappelijk partners hebben wij in 2024 binnen het programma Meedoen onder andere de volgende resultaten bereikt: •
Geldzorgen: We bereikten meer inwoners (meer inwoners doen beroep op inkomensondersteunende regelingen) en zetten vaker instrumenten in als schuldhulpverlening, bijzondere bijstand, meedoenregeling van de Stadspas, de studietoeslag en de individuele inkomenstoeslag. Dit is een trendbreuk met eerdere jaren, waarin we dit niet volledig benutten.
•
Werk en Inkomen: Opnieuw is de trend op de ontwikkeling van het aantal mensen in bijstand gunstiger dan landelijk. Het aantal bijstandsuitkeringen is met 1,9% licht gestegen (van 2.608 eind 2023 naar 2.659 eind 2024). Ook was er gemiddeld per uitkering een hoger bedrag nodig. De stijging van het aantal uitkeringen komt met name door de doorstroom van statushouders naar gemeenten vanuit de doorstroomvoorziening Horst sinds halverwege 2024.
•
Buurten Met Talent (accent FoV) is in 2024 verder doorontwikkeld. Talentverbinders zijn actief in meerdere buurten, zicht- en merkbaar vanuit vele activiteiten en een outreachende werkwijze. Buurten Met Talent werd bekender en had meer bereik bij zowel onder inwoners en maatschappelijke instanties partners. Zij worden steeds vaker gevraagd om als schakel op casusen overstijgende niveaus te ondersteunen in het maken van verbindingen en vinden van oplossingen. Betrokken inwoners hebben in 2024 de stichting Buurten Met Talent opgericht met mede als doel om de BMT-taken en -kwaliteiten nog meer vanuit samenlevingsperspectief in te gaan zetten. We faciliteren dit door subsidies in de beoogde geleidelijke overdracht van overheid naar samenleving.
•
Incluzio Sociale basis: Met en door Incluzio Sociale Basis is in 2024 verder gewerkt aan het verder verstevigen van de sociale basis. Samen met inwoners, vrijwilligers, buurtnetwerken, verenigingen en partners werken we zo veel als kan samen aan het versterken van de veerkracht en zelfredzaamheid van inwoners. We zijn onder andere gestart met Welzijn op Recept (gericht op psychosociale klachten) en het Verkennend Gesprek (gericht op mentale gezondheid). Beide interventies zijn een samenwerking van Incluzio Sociale Basis, de huisartsencoöperatie Cohesie en ggz professionals. Dit past binnen de transitie in het zorgstelsel. In 2024 zijn we gestart met de toekomst van de sociale basis in Venlo. De huidige overeenkomst met Incluzio loopt tot 1 april 2026. We doorlopen een zorgvuldig proces om te bepalen hoe verder na 2026. 27 | JAARSTUKKEN 2024
•
Venlose Inclusie Agenda: We werkten aan het opstellen van de inclusie-agenda. Hiervoor voerden we gesprekken met ervaringsdeskundigen, belangenbehartigers, belangenorganisaties en collega’s van de verschillende beleidsafdelingen. We willen vooral verbeteren wat de gemeente al doet. Ook is er een inclusiepanel opgericht met ervaringsdeskundigen, belangenbehartigers en vertegenwoordigers van lokale belangenorganisaties. Ze werken samen met ons aan de actiepunten uit de agenda.
•
Gemeenschapsaccommodaties: Het beleidskader 'Koers gemeenschapsaccommodaties Venlo 2023-2033' is vertaald naar een uitvoeringsprogramma met concrete actiepunten. We zijn begonnen met de implementatie. Daarnaast hebben we gezorgd voor de instandhouding van de gemeenschapsaccommodaties;
•
Er zijn op verschillende locaties in de gemeente Venlo Oekraïense ontheemden en asielzoekers opgevangen;
•
Er zijn mensen begeleid naar werk, taallessen aangeboden en op alle locaties is zorgbeheer. Kinderen volgen onderwijs en veel nieuwkomers doen mee met activiteiten in Venlo als vrijwilliger of als deelnemer zoals de Venloop en Zomerparkfeest.