381324 Bijl02. OER Omgevingsvisie Venlo 2040.pdf
Tekst van het document
Omgevingseffectrapport (OER) Omgevingsvisie Venlo 2040 11 maart 2025
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Verantwoording Titel
Omgevingseffectrapport (OER) Omgevingsvisie Venlo 2040
Opdrachtgever
Gemeente Venlo
Projectleider
Marieke van der Linde, Joost de Jong
Auteur(s)
Alisa van Gent, Tristan van Herk
Tweede lezer
Joost de Jong
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Aantal pagina’s
158 (exclusief bijlagen)
Datum
11 maart 2025
Handtekening
Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.
Colofon TAUW bv Handelskade 37 Postbus 133 7400 AC Deventer T +31 57 06 99 91 1 E info.deventer@tauw.com
2/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Inhoud 0
1
Samenvatting............................................................................................................................. 8 0.1
Milieueffectrapportage voor de omgevingsvisie ................................................................. 8
0.2
Het doel en de opzet van het OER .................................................................................... 9
0.3
Wisselwerking omgevingsvisie en OER ............................................................................. 9
0.4
Hoofdpunten omgevingsvisie ........................................................................................... 10
0.5
Stappen die zijn doorlopen ............................................................................................... 13
0.6
Conclusies effecten alternatieven (‘sporen’) .................................................................... 16
0.7
Conclusies effecten omgevingsvisie ................................................................................ 16
0.8
Conclusies passende beoordeling Natura 2000-gebieden .............................................. 29
0.9
Conclusies synergiën en strijdigheden ............................................................................. 29
0.10
Conclusies doelbereik ...................................................................................................... 31
0.11
Aanbevelingen ................................................................................................................. 33
0.12
Leemten in kennis ............................................................................................................ 36
0.13
Monitoring en evaluatie van beleid ................................................................................... 36
Inleiding ................................................................................................................................... 38 1.1
Aanleiding ........................................................................................................................ 38
1.2
Het OER ........................................................................................................................... 38
1.2.1
Plicht en doel van het OER ....................................................................................... 38
1.2.2
Uitgangspunten van het OER ................................................................................... 39
1.2.3
Wisselwerking omgevingsvisie en OER .................................................................... 39
1.2.4
Procedure van het OER ............................................................................................ 41
1.3 2
Leeswijzer ........................................................................................................................ 42
Omgevingsvisie Venlo ............................................................................................................. 43 2.1
Totstandkoming omgevingsvisie ...................................................................................... 43
2.1.1 2.2
3
Participatie ................................................................................................................ 44
Omgevingsvisie ................................................................................................................ 44
2.2.1
De vijf ambities van Venlo ......................................................................................... 44
2.2.2
Majeure opgave ........................................................................................................ 47
2.2.3
Gebiedsuitwerking..................................................................................................... 49
Onderzoeksmethodiek............................................................................................................. 51
3/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
3.1
Stap 1: Vaststellen beoordelingskader ............................................................................. 51
3.2
Stap 2: Beschrijven en beoordelen huidige situatie en autonome ontwikkeling
(referentiesituatie) ....................................................................................................................... 53 3.3
Stap 3: Beoordelen effecten alternatieven (sporen) ......................................................... 53
3.4
Stap 4: Beoordelen effecten omgevingsvisie en opstellen passende beoordeling .......... 53
3.4.1
Effectbeoordeling per indicator ................................................................................. 53
3.4.2
Doelbereik ................................................................................................................. 54
3.4.3
Synergie en strijdigheden.......................................................................................... 54
3.4.4
Passende beoordeling .............................................................................................. 55
3.5 Stap 5: Beschrijven aanbevelingen en mitigerende maatregelen, leemten in kennis en monitoring en evaluatie ............................................................................................................... 55 4
5
Effecten alternatieven (sporen) ............................................................................................... 56 4.1
Beschrijving van de sporen .............................................................................................. 56
4.2
Samenvatting effecten sporen ......................................................................................... 59
4.3
Advies naar aanleiding van effectbeoordeling ................................................................. 59
4.3.1
Natuur: Natura 2000 en NNN .................................................................................... 59
4.3.2
Landschappelijke kwaliteiten .................................................................................... 60
4.3.3
Ondergronds ruimtegebruik ...................................................................................... 60
4.3.4
Verkeer: Modal split en bereikbaarheid – wegverkeer .............................................. 61
4.3.5
Hernieuwbare energie ............................................................................................... 61
4.3.6
Klimaatadaptatie: Wateroverlast, Overstroming, Droogte en Hittestress .................. 61
Effecten omgevingsvisie .......................................................................................................... 62 5.1
Bodem .............................................................................................................................. 70
5.1.1
Ondergronds ruimtegebruik ...................................................................................... 70
5.1.2
Aardkundige waarden ............................................................................................... 71
5.2
Water ................................................................................................................................ 72
5.2.1
Waterkwaliteit ............................................................................................................ 72
5.2.2
Waterhuishoudkundig systeem ................................................................................. 74
5.3
Natuur en landschap ........................................................................................................ 75
5.3.1
Natura 2000-gebieden .............................................................................................. 75
5.3.2
NNN-gebieden .......................................................................................................... 76
5.3.3
Biodiversiteit .............................................................................................................. 78
4/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
5.3.4
Waardevolle bomen en houtopstanden .................................................................... 79
5.3.5
Landschap................................................................................................................. 80
5.4
Cultureel erfgoed .............................................................................................................. 81
5.4.1
Historische (steden)bouwkunde ................................................................................ 81
5.4.2
Historische geografie ................................................................................................ 83
5.4.3
Archeologie ............................................................................................................... 84
5.5
Gezonde leefomgeving .................................................................................................... 85
5.5.1
Luchtkwaliteit............................................................................................................. 85
5.5.2
Geluid ........................................................................................................................ 86
5.5.3
Geur van veehouderijen ............................................................................................ 88
5.5.4
Externe veiligheid ...................................................................................................... 90
5.6
Leefbare woonomgeving .................................................................................................. 92
5.6.1
Recreatie ................................................................................................................... 92
5.6.2
Stilte .......................................................................................................................... 93
5.6.3
Voorzieningen ........................................................................................................... 94
5.6.4
Gezondheidsbevordering .......................................................................................... 95
5.7
Energie ............................................................................................................................. 97
5.7.1
Energiegebruik .......................................................................................................... 97
5.7.2
Hernieuwbare energie ............................................................................................... 98
5.8
Klimaatadaptatie .............................................................................................................. 99
5.8.1
Wateroverlast ............................................................................................................ 99
5.8.2
Overstroming........................................................................................................... 100
5.8.3
Droogte ................................................................................................................... 102
5.8.4
Hittestress ............................................................................................................... 103
5.9
Verkeer en mobiliteit ...................................................................................................... 104
5.9.1
Modal split ............................................................................................................... 104
5.9.2
Bereikbaarheid – wegverkeer ................................................................................. 106
5.9.3
Parkeerdruk............................................................................................................. 107
5.9.4
Bereikbaarheid OV .................................................................................................. 108
5.10
Wonen ............................................................................................................................ 109
5.10.1
Woningvoorraad .................................................................................................. 109
5.10.2
Differentiatie woningvoorraad aandachtsgroepen ............................................... 111
5/158
Kenmerk
5.11
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Economie ....................................................................................................................... 112
5.11.1 6
7
8
Synergie en strijdigheden ...................................................................................................... 114 6.1
Toelichting analyse synergie en strijdigheden ............................................................... 114
6.2
Venlo werkt aan een schaalsprong ................................................................................ 116
6.3
Venlo gaat voor een vitale leefomgeving ....................................................................... 117
6.4
Venlo zet in op een mobiliteitstransitie ........................................................................... 118
6.5
Venlo werkt aan een waardevolle economie.................................................................. 119
6.6
Venlo wordt klimaatbestendig ........................................................................................ 120
Doelbereik ............................................................................................................................. 121 7.1
Venlo maakt een schaalsprong ...................................................................................... 122
7.2
Venlo gaat voor een vitale leefomgeving ....................................................................... 124
7.3
Venlo zet in op een mobiliteitstransitie ........................................................................... 126
7.4
Venlo werkt aan een waardevolle economie.................................................................. 128
7.5
Venlo wordt klimaatbestendig ........................................................................................ 129
Passende beoordeling ........................................................................................................... 133 8.1
Waarom een passende beoordeling? ............................................................................ 133
8.2
Ontwikkelen omgevingsvisie .......................................................................................... 133
8.3
Doel passende beoordeling ........................................................................................... 133
8.4
Natura 2000-gebieden ................................................................................................... 134
8.4.1 8.5
Natura 2000-gebied Maasduinen ............................................................................ 134
Potentiële effecten ......................................................................................................... 136
8.5.1
Effecten door verstoring .......................................................................................... 137
8.5.2
Stikstofdepositie ...................................................................................................... 137
8.5.3
Verdroging............................................................................................................... 138
8.6 9
Werkgelegenheid en werkloosheid...................................................................... 112
Conclusie ....................................................................................................................... 138
Conclusie en aanbevelingen ................................................................................................. 140 9.1
Conclusie effecten van de omgevingsvisie .................................................................... 140
9.2
Conclusie passende beoordeling (Natura 2000) ............................................................ 146
9.3
Conclusie synergie en strijdigheden .............................................................................. 147
9.4
Conclusie doelbereik ...................................................................................................... 149
9.5
Aanbevelingen ............................................................................................................... 151
6/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
10 Leemten in kennis, evaluatie en monitoring van beleid......................................................... 154 10.1
Leemten in kennis .......................................................................................................... 154
10.2
Monitoring en evaluatie .................................................................................................. 154
10.2.1
Belang van monitoring en evaluatie .................................................................... 154
10.2.2
Monitoring voor de omgevingsvisie Venlo ........................................................... 155
10.2.3
Instrumenten voor uitvoering ............................................................................... 156
Bijlage 1
Begrippen en afkortingen
Bijlage 2
HSAO OER Omgevingsvisie Venlo
Bijlage 3
Effectbeoordeling sporen
Bijlage 4
Ontwikkelen langs drie sporen
Bijlage 5
Instandhoudingsdoelstellingen Natura 2000-gebieden
7/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
0 Samenvatting Het OER voor de omgevingsvisie Venlo is gelijktijdig opgesteld met de concept-omgevingsvisie en heeft gedurende dit traject waardevolle informatie opgeleverd voor de omgevingsvisie. De bevindingen uit het OER en aanbevelingen voor het vervolg zijn in dit hoofdstuk samengevat.
0.1
Milieueffectrapportage voor de omgevingsvisie
De gemeente Venlo stelt een omgevingsvisie op. Dit betreft één integrale visie voor de fysieke leefomgeving voor het gehele gemeentelijke grondgebied. Een lokale omgevingsvisie is, onder de Omgevingswet, een verplicht instrument voor gemeenten om de gewenste ontwikkeling en bescherming van de fysieke leefomgeving te waarborgen. Gelijktijdig met het opstellen van de omgevingsvisie is voorliggend omgevingseffectrapport (OER) opgesteld. Een omgevingsvisie is een wettelijk voorgeschreven plan en daardoor mogelijk plan-mer-plichtig1 (artikel 16.34, eerste lid van de Omgevingswet) wanneer deze kaderstellend is voor mer(beoordelings)plichtige activiteiten (artikel 16.36 Omgevingswet). Voorgenoemde projecten zijn terug te vinden in kolom 1 van bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Daarnaast is de vraag of voor het plan een passende beoordeling in het kader van Natura 20002 gemaakt moet worden. Ook in dit geval is er sprake van een plan-mer-plicht. De omgevingsvisie van gemeente Venlo is kaderstellend voor een aantal categorieën die zijn opgenomen in bijlage V van het Omgevingsbesluit.
Het betreft in ieder geval categorie J2 (Spoorwegen en faciliteiten voor de overlading tussen vervoerswijzen en van overladingsstations) in verband met de ontwikkeling van station Venlo Centraal tot een internationaal vervoersknooppunt met alle bijbehorende voorzieningen, J10 (Industrieterrein) in verband met de transformatie van bedrijventerreinen naar woon-werkmilieus en de herstructurering van bedrijventerreinen, J11 (Stedelijk ontwikkelingsproject) vanwege het opnemen van zoekgebieden voor woningbouw, J12 (Landinrichtingsproject) in verband met het bergen van water in de beekdalen en M2 (Jachthavens) in verband met de aanleg van de nieuwe jachthaven in de Océ Weerd. Daarnaast is niet op voorhand uit te sluiten dat significante effecten op het Natura 2000-gebied De Maasduinen optreden. Deze effecten kunnen optreden door de ontwikkelingen die worden mogelijk gemaakt door de omgevingsvisie. Om deze reden is ten behoeve van de omgevingsvisie ook een passende beoordeling opgesteld wat eveneens leidt tot een mer-plicht.
1
In een aantal gevallen is het mogelijk om eerst een plan-mer-beoordeling te doen. Hieruit blijkt of het plan of programma aanzienlijke milieueffecten heeft. Als dat niet het geval is, kan een plan-milieueffectrapportage achterwege blijven. Een plan-merbeoordeling is mogelijk als: Het om een kleine wijziging van een plan of programma gaat Het plan betrekking heeft op een klein gebied op lokaal niveau Het plan het kader vormt voor projecten die niet in bijlage V bij het Omgevingsbesluit zijn opgenomen maar die aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben 2 Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. In deze Natura 2000-gebieden worden bepaalde dieren, planten en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit (soortenrijkdom) te behouden. (Bron: Natura 2000)
8/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Het plan heeft een mer-plicht en daarom moet er een plan-mer worden opgesteld. Echter is ervoor gekozen om een omgevingseffectrapportage (OER) op te stellen. Het verschil tussen een planmer en een OER is dat het OER niet alleen kijkt naar de ‘traditionele’ milieuthema’s, maar ook naar andere thema’s binnen de fysieke leefomgeving, zoals de Omgevingswet voorstaat. Dat betreft in dit OER onder andere de thema's klimaatadaptatie, energietransitie, gezondheidsbevordering, biodiversiteit, woon- en werklocaties, bereikbaarheid van recreatie en sociale voorzieningen.
0.2
Het doel en de opzet van het OER
Het doel van het OER is inzichtelijk maken wat de effecten van de omgevingsvisie op de leefomgeving zijn en in hoeverre de voorgestelde koers bijdraagt aan het behalen van de door de gemeente gestelde ambities. Het OER geeft de (milieu-)informatie die nodig is om een besluit te nemen over de vaststelling van de omgevingsvisie. Een besluit waarbij de milieubelangen op basis van het OER volwaardig worden meegewogen. Zoals in de laatste alinea van de vorige paragraaf aangehaald wordt, is in het OER niet alleen gekeken naar de ‘traditionele’ milieuthema’s, maar ook naar andere thema’s binnen de fysieke leefomgeving. Dit is een van de uitgangspunten van dit OER. De andere uitgangspunten voor de omgevingsvisie van de gemeente Venlo zijn als volgt:
Het OER en de Passende beoordeling sluiten aan op het abstractieniveau van de omgevingsvisie. De effectbeoordeling is kwalitatief van aard. Als het gaat om speerpunten met (in relatieve zin) concretere acties, dan sluit de effectbeoordeling in het OER daarop aan
De omgevingsvisie is een integrale lange-termijn-ontwikkelkoers. Bestaand beleid en toekomstige plannen en programma’s moeten passen bij en bijdragen aan dit integrale toekomstbeeld. Het doel van de mer-procedure is om de onderlinge strijdigheid of synergie tussen de ambities in de voorgestelde koers te onderzoeken en in beeld te brengen. Dit kan echter niet los gezien worden van de verdere uitwerking waarvoor de omgevingsvisie het kader vormt. Daarom omvat het OER een doorkijk naar de haalbaarheid van ambities (doelbereik). In het verlengde hiervan geeft het OER aanbevelingen voor de verdere uitwerking. Deze aanbevelingen helpen om de gestelde ambities in de omgevingsvisie daadwerkelijk te behalen
0.3
De omgevingsvisie richt zich op de periode tot 2040. Het OER sluit hierop aan
Wisselwerking omgevingsvisie en OER
Het OER helpt als procesinstrument bij het maken van afgewogen keuzes voor de omgevingsvisie. Gedurende het opstellingsproces van de omgevingsvisie heeft het OER inzicht gegeven in de wijze waarop de gemeente met de omgevingsvisie haar (milieu)kwaliteiten kan behouden, versterken of toevoegen. Doordat het OER als procesinstrument is ingezet, konden de tussenresultaten van het OER benut worden bij het opstellen van de omgevingsvisie. Figuur 0.1 verbeeldt dit proces.
9/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Figuur 0.1 Samenhang OER – omgevingsvisie
Het OER geeft de (milieu-) informatie die nodig is om een weloverwogen besluit te nemen over de vaststelling van de omgevingsvisie, waarbij de milieubelangen volwaardig worden meegewogen. Om de omgevingsvisie optimaal af te stemmen op de milieueffecten, is de omgevingsvisie en het OER gelijktijdig opgesteld. Zo konden de effecten van de keuzes en ambities direct beoordeeld worden. De sporen zijn onderling beoordeeld op milieu- en leefomgevingseffecten. Deze beoordelingen zijn meegewogen in de keuzes voor de elementen uit de sporen in de stap naar de ontwerp-omgevingsvisie. Er zijn enkele keuzes bijgesteld, maar er is vooral rekening gehouden met de effecten die van invloed zijn op de visie. De uiteindelijke omgevingsvisie is op onderdelen aangescherpt om ongewenste effecten op de leefomgeving te voorkomen. Hiervoor zijn de effecten van de keuzes uit de 90%-versie van de omgevingsvisie in beeld gebracht en is gezamenlijk gekeken naar het doelbereik en passende beoordeling. Op een aantal punten waaronder bijvoorbeeld de binnenstedelijke uitwerking van de schaalsprong en energietransitie in het buitengebied - is de omgevingsvisie aangescherpt.
0.4
Hoofdpunten omgevingsvisie
In de omgevingsvisie Venlo 2040 is een beeld geschetst van de gewenste situatie van Venlo in 2040. Om dit te bereiken zijn er vijf ambities opgesteld. De gemeente Venlo kent veel afwisseling in gebieden, daarom is er gebruik gemaakt van een gebiedsgerichte, passende aanpak. De vijf ambities zijn vertaald in gebiedsgerichte keuzes voor de stad, dorpen en buitengebied. In de omgevingsvisie wordt gebruik gemaakt van 10 majeure opgaven. De vijf ambities van Venlo In 2040 is Venlo een sterke en aantrekkelijke gemeente waarin nieuwe economische verdienmodellen zijn ontstaan en waar water- en bodemsystemen een belangrijke rol spelen in ruimtelijke ontwikkelingen. De gemeente hecht waarde aan haar historische gelaagdheid en zorgt voor verbinding tussen stad, dorpen, landelijk gebied en de Maas. Venlo is gegroeid en biedt ruimte voor wonen, werken, leren, ondernemen, genieten en recreëren. Om deze toekomst te realiseren, werkt de gemeente aan vijf ambities: Venlo maakt een schaalsprong
10/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Venlo gaat voor de vitale leefomgeving
Venlo zet in op een mobiliteitstransitie Venlo werkt aan een waardevolle economie Venlo wordt klimaatbestendig
Gebiedsgerichte aanpak De gemeente Venlo kent veel afwisseling in landschap. Verschillende gebieden in de gemeente worden daarom voorzien van een gebiedsgerichte aanpak die aansluit bij de vijf ambities van Venlo. Op deze manier krijgt elke plek in de gemeente een passende ontwikkelrichting voor de toekomst. De drie gebiedsgerichte uitwerkingen zijn:
Een aantrekkelijk en sterk centraal stedelijk gebied Vitale en leefbare dorpen Een beleefbaar, veerkrachtig en toekomstbestendig buitengebied
De vijf ambities en gebiedsgerichte aanpak zijn verbeeld in de visiekaart (figuur 0.1). Een grote versie van de visiekaart inclusief legenda is opgenomen in paragraaf 2.2.1. Majeure opgaven In de omgevingsvisie wordt gebruik gemaakt van 10 majeure opgaven.
Centrum: van station tot station Maasopgave (Maas 2050) Venlo Noord
Middengebied Tegelen station Vastenavondkamp
Campus Keulse Barrière/ Oostflank Industriehaven
Doorontwikkeling nationale infrastructuur
11/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Figuur 0.2 De kaart van de omgevingsvisie gemeente Venlo 2040
12/158
Kenmerk
0.5
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Stappen die zijn doorlopen
Dit OER is opgesteld in de volgende stappen: 1. Vaststellen beoordelingskader 2. Beschrijven en beoordelen huidige situatie en autonome ontwikkeling (referentiesituatie) 3. 4. 5.
Beoordelen effecten alternatieven (sporen) Beoordelen effecten omgevingsvisie en opstellen passende beoordeling Beschrijven mitigerende maatregelen, leemten in kennis en monitoring en evaluatie
Figuur 0.3 De stappen van de mer-procedure
Stap 1: Vaststellen beoordelingskader De eerste stap is het opstellen van het beoordelingskader. Dit kader bevat per thema verschillende indicatoren waarmee de effecten van de omgevingsvisie worden beoordeeld. Voor elke indicator is beschreven welk criterium wordt gebruikt om het effect te bepalen. Stap 2: Beschrijven en beoordelen huidige situatie en autonome ontwikkeling (referentiesituatie) De tweede stap is het in beeld brengen van de referentiesituatie, bestaande uit de huidige situatie en autonome ontwikkeling. Autonome ontwikkeling verwijst naar de te verwachten voortgang van de huidige situatie zonder dat er nieuw beleid van kracht is. Dit omvat alle ontwikkelingen en activiteiten die met enige zekerheid plaatsvinden, ook al gaat de voorgenomen activiteit niet door. Voor elke indicator uit het beoordelingskader is een beoordeling gegeven van het kwaliteitsniveau van zowel de huidige situatie als de autonome ontwikkeling. De beoordeling van het kwaliteitsniveau is uitgedrukt in slecht, neutraal of goed (tabel 0.1). De beoordeling is voor alle indicatoren uit het beoordelingskader onderbouwd in de HSAO (zie bijlage 2). Waar mogelijk is gebruik gemaakt van kaartmateriaal om zo ruimtelijk te kunnen duiden waar bepaalde kansen of knelpunten optreden.
De huidige situatie en autonome ontwikkeling vormen samen de ‘referentiesituatie’ waartegenover in stap 2 het effect van de omgevingsvisie is afgezet. Tabel 0.1 Legenda beoordeling kwaliteitsniveau
13/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Stap 3: Beoordelen effecten alternatieven (sporen) In fase 2 van de totstandkoming van de omgevingsvisie zijn alternatieven opgesteld, ‘sporen’ genaamd. Deze sporen zijn beoordeeld op milieu-/omgevingseffecten. De volgende alternatieven zijn onderzocht: Venlo Vitaal, Venlo vergroent en Venlo groeit. Deze sporen vormden bouwstenen voor het formuleren van de omgevingsvisie van de gemeente Venlo. De beschrijving van de sporen en een samenvatting van de effectbeoordeling zijn opgenomen in hoofdstuk 4. In bijlage 3 is de volledige effectbeoordeling van de sporen opgenomen. Stap 4: Beoordelen effecten omgevingsvisie en opstellen passende beoordeling Stap 4 bestaat uit verschillende onderdelen: het uitvoeren van een effectbeoordeling per indicator, het in beeld brengen van het doelbereik, het inzichtelijk maken van synergie en strijdigheden en het opstellen van een passende beoordeling. De onderdelen worden een voor een toegelicht. Effectbeoordeling per indicator In dit OER zijn de effecten van de omgevingsvisie ten opzichte van de referentiesituatie in beeld gebracht. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de effecten van het beleid op het stedelijke gebied, de dorpen en het buitengebied.
Per indicator is gekeken naar het kwaliteitsniveau in de huidige situatie en autonome ontwikkeling (HSAO) en of de omgevingsvisie daar een (licht) positieve, geen/neutrale of een (licht) negatieve invloed op heeft (tabel 0.2). Op één indicator kan de ene beleidskeuze positief zijn, maar de andere negatief. Er kunnen dus meerdere verschillende invloeden van toepassing zijn op dezelfde indicator. Door deze beoordeling is een eerste beeld gecreëerd van de mate waarin de omgevingsvisie tot effecten kan leiden op de betreffende indicator. Bij de beoordeling is gekeken naar de invloeden van het beleid, opgesteld voor de verschillende gebieden, op de indicatoren. Zo kan de ontwikkeling van woningen in het stedelijk gebied een negatieve invloed hebben op de Natura 2000-gebieden door extra stikstofdepositie in de aanleg- en gebruiksfase. Deze ontwikkeling is in dit geval beoordeeld voor het stedelijke gebied, omdat dit de locatie is waar de ontwikkeling plaatsvindt. Het feit dat het Natura 2000-gebied in het buitengebied ligt is voor de beoordeling irrelevant. Tabel 0.2 Visualisatie van de beoordelingsniveaus voor de beoordeling van de omgevingsvisie Positieve invloed
Licht positieve
Geen of neutrale
Licht negatieve
invloed
invloed
invloed
Negatieve invloed
Doelbereik In het doelbereik is beoordeeld in welke mate de vooraf gestelde ambities in de omgevingsvisie behaald kunnen worden. De omgevingsvisie Venlo kent vijf hoofdambities. Voor de beoordeling van het doelbereik is kwalitatief beoordeeld hoe de beleidskeuzes bijdragen aan het behalen van de vijf ambities. In de beoordeling zijn naast de beleidskeuzes in de omgevingsvisie ook
14/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
maatschappelijke en milieu gerelateerde trends en de rol en invloed van de gemeente meegenomen. Per ambitie is in beeld gebracht of er geen tot zeer beperkte kans is om de ambitie te behalen, een redelijke kans om de ambitie te behalen of een zeer grote kans om de ambitie te behalen. Aanvullend is aangegeven hoe groot de onzekerheidsmarge is bij het behalen van de ambitie. De onzekerheid wordt groter naarmate autonome ontwikkelingen meespelen en/of als de gemeente afhankelijk is van andere partijen. De onzekerheidsmarge geeft dus aan hoeveel de gemeente zelf kan doen aan het behalen van de gestelde ambities. De conceptbeoordeling van de effecten en het doelbereik is in een werksessie besproken met het omgevingsvisieteam van gemeente Venlo en beleidsadviseurs van uiteenlopende thema’s. Op basis van de feedback is de effectbeoordeling en het doelbereik uitgewerkt in het (concept) OER. Synergie en strijdigheden In de beoordeling is ook inzichtelijk gemaakt wat de mogelijkheden zijn voor synergie en de strijdigheden tussen ambities en onderliggende acties in de omgevingsvisie. Anders gezegd: welke ambities en acties versterken elkaar (synergie) en welke belemmeren elkaar (strijdigheid). Op basis van deze analyse kan worden bepaald of er maatregelen moeten worden genomen om de negatieve effecten te verminderen of de positieve effecten te versterken.
Passende beoordeling Wanneer significante negatieve effecten op Natura 2000-gebieden niet zijn uit te sluiten, is een Passende beoordeling conform de Omgevingswet (voorheen: Wet natuurbescherming) noodzakelijk. Binnen de gemeentegrenzen van Venlo ligt het Natura 2000-gebied ‘De Maasduinen’. Daarnaast liggen er in de nabijheid van de gemeente Venlo (binnen 25 kilometer afstand of minder) nog zeven andere Natura 2000-gebieden. Aangezien de omgevingsvisie ontwikkelingen zoals grootschalige woningbouw mogelijk maakt zijn negatieve effecten niet uit te sluiten. Er is daarom, als onderdeel van het OER, een passende beoordeling opgesteld die aansluit bij het abstractieniveau van de visie. De beoordeling is kwalitatief, want een gedetailleerd kwantitatieve beoordeling is pas mogelijk bij een omgevingsplan of specifiek programma. De passende beoordeling bestaat uit een beschrijving van de negatieve effecten van de omgevingsvisie op de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden, een overzicht van welke ambities zorgen voor minder stikstofdepositie en mogelijke mitigerende maatregelen of randvoorwaarden voor verlaging van stikstofdepositie. De passende beoordeling is opgenomen in hoofdstuk 8.
Stap 5: Beschrijven aanbevelingen en mitigerende maatregelen, leemten in kennis en monitoring en evaluatie Aan de hand van de effectbeoordeling zijn aanbevelingen beschreven en, indien van toepassing, aanbevelingen voor mitigerende maatregelen gedaan waardoor problemen of knelpunten verminderd of weggenomen kunnen worden. Mitigeren betekent dan ook verzachten of
15/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
verminderen. De aanbevelingen zijn het startpunt voor de verdere uitwerking van het beleid in omgevingsprogramma’s en gebiedsvisies. Aanvullend zijn de onderdelen leemten in kennis en monitoring en evaluatie toegevoegd.
0.6
Conclusies effecten alternatieven (‘sporen’)
Onderstaande tabel toont een samenvatting van de effectbeoordeling van de drie sporen van de omgevingsvisie. Voor deze effectbeoordeling is in samenspraak met de gemeente een selectie gemaakt van milieu-indicatoren. Deze indicatoren zijn onderverdeeld in de volgende categorieën: natuur, landschappelijke kwaliteiten, ondergronds ruimtegebruik, verkeer, hernieuwbare energie en klimaatadaptatie. Tabel 0.3 Overzicht effectbeoordeling alternatieven (sporen)
Milieu-indicator
Bijdrage van spoor 1
Bijdrage van spoor 2
Bijdrage van spoor 3
op indicator
op indicator
op indicator
Natura 2000 Natuurnetwerk Nederland (NNN) Landschappelijke kwaliteiten Ondergronds ruimtegebruik Modal split Bereikbaarheid – wegverkeer Hernieuwbare energie Wateroverlast Overstroming Droogte Hittestress
0.7
Conclusies effecten omgevingsvisie
Onderstaande figuren geven in één opslag een beeld van de beoordeling per indicator van de omgevingsvisie voor het stedelijk gebied, de dorpen en het buitengebied. De tabel eronder geeft een totaaloverzicht van de beoordeling per indicator van de omgevingsvisie.
16/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Figuur 0.4 Totaalbeeld van de beoordeling per indicator van de omgevingsvisie voor het stedelijk gebied
17/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Figuur 0.5 Totaalbeeld van de beoordeling per indicator van de omgevingsvisie voor de dorpen
18/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Figuur 0.6 Totaalbeeld van de beoordeling per indicator van de omgevingsvisie voor het buitengebied
19/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Tabel 0.4 Effectbeoordeling omgevingsvisie Indicator
Ondergronds
Huidige situatie
Autonome
Effect omgevingsvisie van de
ontwikkeling
gebiedsgerichte uitwerking Stedelijk
ruimtegebruik Dorpen
Buitengebied
Aardkundige waarden
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Waterkwaliteit
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Waterhuishoudkundig
Stedelijk
systeem Dorpen
Buitengebied
Natura 2000-gebieden
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
NNN-gebieden
Stedelijk
20/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Indicator
Huidige situatie
Autonome
Effect omgevingsvisie van de
ontwikkeling
gebiedsgerichte uitwerking Dorpen
Buitengebied
Biodiversiteit
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Waardevolle bomen en
Stedelijk
houtopstanden Dorpen
Buitengebied
Landschap
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Historische
Stedelijk
(steden)bouwkunde Dorpen
Buitengebied
Historische geografie
Stedelijk
Dorpen
21/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Indicator
Huidige situatie
Autonome
Effect omgevingsvisie van de
ontwikkeling
gebiedsgerichte uitwerking Buitengebied
Archeologie
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Luchtkwaliteit
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Geluid
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Geur van veehouderijen
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Externe veiligheid
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
22/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Indicator
Recreatie
Huidige situatie
Autonome
Effect omgevingsvisie van de
ontwikkeling
gebiedsgerichte uitwerking Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Stilte
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Voorzieningen
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Gezondheidsbevordering
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Energiegebruik
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Hernieuwbare energie
Stedelijk
23/158
Kenmerk
Indicator
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Huidige situatie
Autonome
Effect omgevingsvisie van de
ontwikkeling
gebiedsgerichte uitwerking Dorpen
Buitengebied
Wateroverlast
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Overstroming
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Droogte
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Hittestress
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Modal split
Stedelijk
Dorpen
24/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Indicator
Huidige situatie
Autonome
Effect omgevingsvisie van de
ontwikkeling
gebiedsgerichte uitwerking Buitengebied
Bereikbaarheid -
Stedelijk
wegverkeer Dorpen
Buitengebied
Parkeerdruk
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Bereikbaarheid OV
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Woningvoorraad
Stedelijk
Dorpen
Buitengebied
Differentiatie
Stedelijk
woningvoorraad aandachtsgroepen
Dorpen
Buitengebied
25/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Indicator
Werkgelegenheid en
Huidige situatie
Autonome
Effect omgevingsvisie van de
ontwikkeling
gebiedsgerichte uitwerking Stedelijk
werkeloosheid Dorpen
Buitengebied
Aangezien de omgevingsvisie een grote diversiteit aan ambities bevat, lopen de effecten op de verschillende thema’s uiteen en zijn er (licht) positieve, neutrale en (licht) negatieve effecten waargenomen. In onderstaande paragrafen worden de effecten per thema toegelicht. Bodem Voor het thema bodem geldt dat er voornamelijk sprake is van negatieve effecten. Zo heeft de omgevingsvisie vooral negatieve effecten op de ondergrond. De ambitieuze plannen voor energietransitie, vergroening en de uitbreiding van woon- en werklocaties in het stedelijk gebied vragen aanzienlijke ondergrondse ruimte, wat leidt tot een verslechtering van het ondergronds ruimtegebruik. Daarnaast heeft de uitbreiding van de dorpen Arcen, Lomm en Belfeld een negatief effect op de aardkundige waarden, omdat deze dorpen in aardkundige waarden gebieden liggen. Water Op het gebied van water heeft de omgevingsvisie een overwegend positief effect. Hoewel de ontwikkelingen in het stedelijk gebied en de dorpen de waterkwaliteit kunnen aantasten, dragen ze ook bij aan het versterken van groen-blauwe kwaliteiten. In het buitengebied zijn er veel positieve effecten op de waterkwaliteit, zoals het beschermen van natuur en waterkwaliteit en de transitie van de agrarische sector. Op het waterhuishoudkundig systeem zijn alleen positieve effecten.
Natuur en landschap De effecten op het thema natuur en landschap zijn wisselend. De ontwikkelingen in het stedelijk gebied en de dorpen hebben negatieve gevolgen voor Natura 2000- en NNN-gebieden, vooral door extra stikstofuitstoot en recreatie. In de buitengebieden wordt echter gewerkt aan het verbeteren van natuurgebieden, wat een positieve invloed heeft. Voor de biodiversiteit hebben de ontwikkelingen overwegend veel positieve effecten. Er wordt onder andere ingezet op natuurinclusief bouwen, extra groenvoorzieningen en robuuste groen-blauwe structuren. Alleen de extra verharding als gevolg van de compacte stad en inbreiding van de dorpen heeft een licht negatief effect. Voor de waardevolle bomen en houtopstanden zijn er alleen positieve en neutrale effecten. Het landschap daarentegen ervaart overwegend veel negatieve effecten van het stedelijk gebied en de dorpen. De landschapsbeleving in het buitengebied wordt wel positief versterkt door het ontwikkelkader landschap.
26/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Cultureel erfgoed De omgevingsvisie heeft een positief effect op de historische (steden)bouwkunde en geografie. Focusgebieden zijn aangewezen en veel erfgoed wordt behouden en versterkt. Dit heeft een positieve invloed op de beleefbaarheid van erfgoed. Echter, de archeologische waarden kennen een negatieve invloed van de ontwikkelingen, vooral door de grote hoeveelheid ambities in het stedelijk gebied en de in- en uitbreiding van de dorpen. Gezonde leefomgeving De effecten op de gezonde leefomgeving zijn zowel positief als negatief. Voor de luchtkwaliteit en geluid is de grote inzet op duurzame vormen van vervoer erg positief. Echter, de schaalsprong zorgt voor extra inwoners en daarmee extra vervoersbewegingen. Omdat elektrisch rijden wordt gestimuleerd in de visie, wordt verwacht dat de negatieve impact beperkt blijft, aangezien elektrische auto’s slechts een geringe negatieve invloed hebben. Het toevoegen van woningen in de dorpen kan ook zorgen voor meer geuroverlast van veehouderijen wat negatief is. Tegelijkertijd zet de gemeente in op gezondheid waar geur ook onder valt, dit is weer positief. In het buitengebied wil de gemeente een grove zonering toepassen, hierdoor kunnen veehouderijen op afstand van woningen ingepast worden en de gemeente helpt stoppende boeren met transformeren wat beide positief is voor het voorkomen van geuroverlast door veehouderijen.
De effecten op de externe veiligheid zijn in de dorpen en het buitengebied neutraal. In het stedelijk gebied is er wel een negatief effect, onder andere door de inzet op hoog stedelijke woonwerkmilieus rondom stations en de zoektocht naar extra ruimte voor economische ontwikkeling. Als gevolg hiervan kan het risico van externe veiligheid toenemen omdat er meer mensen komen te wonen nabij bedrijven met een mogelijk (beperkt) risico. Leefbare woonomgeving Het effect van de omgevingsvisie op het thema leefbare woonomgeving is wisselend. De effecten op de recreatieve netwerken zijn overwegend positief door de verbetering van de bereikbaarheid. Alleen de toename van inwoners kan zorgen voor extra druk op het netwerk. Deze toename heeft ook een (licht) negatief effect op de stiltegebieden. Alleen de transitie naar minder auto’s kan een licht positief effect hebben voor de stiltegebieden. De effecten op de voorzieningen zijn overwegend positief. De schaalsprong zorgt voor extra inwoners, wat leidt tot een grotere vraag en meer draagvlak voor voorzieningen, zowel in het stedelijk gebied als in de dorpen. Een mogelijk negatief effect is dat voorzieningen geclusterd worden of verdwijnen bij onvoldoende draagvlak. De schaalsprong moet ook zorgen voor een gezondheidsbevordering door het stimuleren van sport en recreatie en het bevorderen van een gezonde leefomgeving.
In de dorpen wordt gewerkt aan sterke gemeenschappen en voldoende sportfaciliteiten voor de gezondheidsbevordering en in het buitengebied richt de gemeente zich op het verbeteren van het fiets- en wandelnetwerk. Energie Het thema energie ervaart zowel een groot positief als negatief effect van de omgevingsvisie. De schaalsprong zal het totale energiegebruik laten toenemen, wat negatief is. Tegelijkertijd wordt er ingezet op verduurzaming en de opwek van duurzame energie, wat positief is. Voor hernieuwbare
27/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
energie zijn er ook neutrale effecten, bijvoorbeeld doordat nieuwbouwlocaties volgens het bouwbesluit aardgasvrij zijn. Hierdoor neemt het aandeel aardgas af en het aandeel elektriciteit toe. Dit heeft alleen een positieve invloed wanneer de elektriciteit duurzaam is opgewekt. Klimaatadaptatie In de omgevingsvisie is veel oog voor klimaatadaptatie en daarom zijn de effecten overwegend positief. De schaalsprong zorgt echter voor een negatief effect op de thema’s wateroverlast, overstromingen en hittestress. De extra nieuwbouw en verharding heeft negatieve effecten en de uitbreiding vindt ook plaats in overstromingsgevoelige gebieden. Aan de andere kant wordt er sterk ingezet op het ontstenen, vergroenen en verbeteren van groen-blauwe structuren. Op de transformatielocaties en tevens majeure opgaves het Middengebied, Venlo-Noord, Vastenavondkamp, Keulse Barrière en Spoorzone Tegelen wordt gestreefd naar klimaatadaptieve buurten. Daarnaast wordt er ruimte geboden aan de Maas en het water in de beekdalen, en zet de gemeente in op vernatting. Al deze ontwikkelingen hebben positieve effecten op het thema klimaatadaptatie. Verkeer en mobiliteit Er zijn voornamelijk positieve effecten voor verkeer, zoals het inzetten op een 15-minutenstad, faciliteren van betaalbaar en frequent openbaar vervoer, ontwikkelen van fiets- en (snel)fietsroutes en door ontwikkelen van Venlo Centraal.
Deze ontwikkelingen hebben allemaal een positief effect op de modal split3 en bereikbaarheid met het OV. Tegelijkertijd zorgt dit ook voor minder wegverkeer, waardoor de bereikbaarheid met de auto verbeterd en de parkeerdruk afneemt. In de dorpen blijven inwoners afhankelijk van autovervoer en wordt hier ook de ruimte voor geboden. De geregisseerde groei, het ontwikkelen van de kennisstad Venlo, nieuwe werklocaties, inzet op toerisme, culturele instellingen en grote evenementen kunnen de hoeveelheid knelpunten en de intensiteiten op het wegennet juist weer laten toenemen. Dit heeft een negatief effect op de modal split, de bereikbaarheid van wegverkeer en de parkeerdruk. Daarnaast worden voorzieningen bij onvoldoende draagvlak geclusterd, waardoor de afstand groter kan worden en mensen sneller de auto gebruiken, wat een negatief effect heeft. Wonen De omgevingsvisie heeft veel positieve effecten op het thema wonen. Een groot onderdeel van de visie is de geregisseerde groei naar 125.000 inwoners in 2040. Om dit te realiseren, worden er veel woningen bijgebouwd, voornamelijk in het stedelijk gebied maar ook in de dorpen. Daarbij is aandacht voor het beschikbaar en betaalbaar houden van de woningvoorraad. Echter, deze randvoorwaarden kunnen ook vertragend werken, waardoor het ook een licht negatief effect heeft.
De gemeente streeft naar een evenwichtige bevolkingssamenstelling met oog voor de woonzorgopgave. Er gaat speciale aandacht uit naar bijzondere doelgroepen, zoals aandachtsgroepen, woonurgenten en statushouders, al dan niet met een zorgvraag. Binnen dit kader wordt ingezet op geclusterde woonvormen en levensloopbestendige woningen. Dit heeft een positief effect op de differentiatie in woningvoorraad voor aandachtsgroepen.
3
Verdeling van de verplaatsingen over de vervoerswijzen
28/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Economie Tot slot heeft de omgevingsvisie zowel positieve als licht negatieve effecten. De gemeente Venlo zet in op het versterken van de stedelijke economie door het bevorderen van bedrijvigheid en het creëren van hoogstedelijke woon-werkmilieus, wat positief bijdraagt aan de werkgelegenheid. In de dorpen wordt ruimte geboden aan MKB en wordt de aantrekkingskracht van historische locaties behouden, terwijl de gemeente terughoudend is met grootschalige ontwikkelingen om overlast te voorkomen. In het buitengebied wordt gewerkt aan een duurzame transitie in de agrarische sector en de ontwikkeling van een robuust fiets- en wandelnetwerk, wat de werkgelegenheid en de vrijetijdseconomie positief beïnvloedt
0.8
Conclusies passende beoordeling Natura 2000-gebieden
De omgevingsvisie van de gemeente Venlo is een langetermijnvisie op de fysieke leefomgeving van de gemeente tot aan 2040. Door de lange doorlooptijd en het hoge abstractieniveau van de visie kunnen mogelijke significante effecten op Natura 2000-gebieden binnen en rondom de gemeente Venlo op dit moment niet met zekerheid worden uitgesloten. Tegelijkertijd is ook niet op voorhand sprake van significant negatieve effecten of met zekerheid onuitvoerbare ontwikkelingen, omdat er zowel in de aanlegfase als gebruiksfase doorgaans mogelijkheden gevonden kunnen worden om negatieve effecten effectief te beperken of weg te nemen. Naast bronmaatregelen kan daarbij ook gedacht worden besteed aan zorgvuldige locatiekeuze om verstoringsfactoren, zoals licht, geluid en optische verstoring, te voorkomen en (met name in het geval van stikstofdepositie) aan het gebruik van emissiearm of volledig emissieloos (elektrisch) materieel of de mogelijkheid van saldering met bestaande emissiebronnen. Wanneer concretisering van keuzes plaatsvindt in bijvoorbeeld opvolgende programma’s en het omgevingsplan en er meer duidelijkheid is over de omvang van de verschillende ontwikkelingen, kan nader onderzoek nodig zijn naar effecten op Natura 2000-gebieden en de mogelijkheden om deze te beperken (passende beoordeling op projectniveau).
Zo zullen er op dat moment onder meer concrete stikstofberekeningen nodig zijn om de daadwerkelijke omvang van effecten in beeld te brengen.
0.9
Conclusies synergiën en strijdigheden
In het hoofdstuk synergie en strijdigheden zijn de vijf ambities van de gemeente Venlo op strategisch niveau met elkaar vergeleken. Hieruit blijkt dat de meeste ambities onderling zowel synergie als strijdigheden kennen. In tabel 0.5 is een overzicht opgenomen met de onderlinge relaties tussen de ambities. In deze conclusie zijn sprekende synergiën en strijdigheden uitgelicht.
29/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
Tabel 0.5 Kruistabel synergie en strijdigheden van ambities uit de omgevingsvisie
Zo kent de ambitie ‘Venlo maakt een schaalsprong’ synergie met alle overige ambities. Als gevolg van de schaalsprong neemt het draagvlak voor het voorzieningenniveau toe, en neemt de afstand tot voorzieningen af als gevolg van verdichting in het stedelijk gebied. Dit draagt bij aan een vitale leefomgeving (‘Venlo zet in op een vitale leefomgeving’). Een vitale leefomgeving behelst namelijk ook een goede toegankelijkheid van sociale- en maatschappelijke voorzieningen. Hierdoor wordt het voor bewoners aantrekkelijker om gebruik te maken van actieve mobiliteit, zoals opgenomen in de ambitie 'Venlo zet in op een mobiliteitstransitie’. De beoogde schaalsprong kan botsen met de ambitie ‘Venlo wordt klimaatbestendig’. Zo kan extra verharding een negatieve invloed hebben op de wateroverlastlocaties, hitte en de groenlocaties in de stad. De ambitie ‘Venlo zet in op een vitale leefomgeving’ kan botsen met de ambitie 'Venlo werkt aan een waardevolle economie’. Een waardevolle economie, met werklocaties in en rondom het stedelijke gebied, kan ook een negatieve invloed hebben op de vitale leefomgeving. Door extra vervoersbewegingen rondom deze locaties neemt de geluidshinder toe en verslechtert de luchtkwaliteit. De ambitie ‘Venlo zet in op een mobiliteitstransitie’, waarin wordt ingezet op verduurzaming van het vervoer, draagt bij aan een klimaatbestendige stad.
Daarnaast wordt als onderdeel van deze ambitie ingezet op (een goede bereikbaarheid van de) recreatieve wandel- en fietsroutes in het buitengebied. Deze beoogde ontwikkeling draagt bij aan de vrijetijdseconomie, als onderdeel van een waardevolle economie. Daarnaast draagt deze ambitie bij aan een betere bereikbaarheid van de gemeente Venlo. Dit betekent ook dat de werklocaties in de gemeente Venlo beter bereikbaar zijn en werkgelegenheid buiten de gemeente Venlo goed bereikbaar is voor haar
30/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
inwoners. Dit draagt bij aan de waardevolle economie van Venlo met een duurzame en toekomstbestendige economische groei. De ambitie ‘Venlo werkt aan een waardevolle economie’ kent een synergie met de ambitie ‘Venlo maakt een schaalsprong’. Het versterken, behouden en benutten van erfgoed zoals opgenomen in de ambitie ‘Venlo maakt een schaalsprong’ heeft een positieve invloed op de aantrekkelijkheid van de stad voor toeristen. Daarom kent deze ambitie een synergie met ambitie ‘Venlo werkt aan een waardevolle economie’. De vrijetijdseconomie is namelijk een belangrijk onderdeel van een waardevolle economie. De ambitie ‘Venlo wordt klimaatbestendig’ kent een synergie met de ambitie ‘Venlo zet in op een waardevolle economie’. Een aantrekkelijk buitengebied leidt tot extra recreatie. Dit zal dus een stimulans zijn voor de vrijetijdseconomie. Tegelijkertijd kan de groei van toeristen en recreanten resulteren in extra belasting van het buitengebied. Dit kan ten koste gaan van de kwaliteiten van het buitengebied.
0.10
Conclusies doelbereik
De omgevingsvisie van de gemeente Venlo kent vijf ambities. De omgevingsvisie bevat voldoende beleidskeuzes om veel van de ambities in redelijke mate te halen. Wel is er onzekerheid in hoeverre de ambities naar verwachtingen worden gehaald. Dit varieert per ambitie. Vaak spelen factoren als afhankelijkheid van andere partijen, economische conjunctuur en beschikbare middelen mee in de mate van onzekerheid. Figuur 0.7 geeft de mate van zekerheid en bandbreedte van onzekerheid voor de vijf ambities visueel weer. Onder het figuur wordt het doelbereik van de vijf ambities een voor een toegelicht.
Figuur 0.7 Totaaloverzicht doelbereik van de ambities
Venlo maakt een schaalsprong De gemeente Venlo heeft als ambitie om een schaalsprong naar 125.000 inwoners te maken. Dit moet een bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven in de hele gemeente. De omgevingsvisie bevat concrete maatregelen om deze schaalsprong te realiseren. De gemeente zet in op
31/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
inbreiding, transformatie van locaties en uitbreiding in de stadsrandzones. Hier worden programma’s voor uitgewerkt zoals verdichtingsprincipes, uitwerking van de majeure opgaves en een verdieping van de stadrandzones. In het buitengebied biedt de gemeente ook ruimte voor nieuwe woningen. Denk hierbij aan woonenclaves en herbestemming. Bij de realisatie van de schaalsprong houdt de gemeente rekening met diversiteit van woningtypen en doelgroepen en de doorstroming, het water- en bodemsysteem, op peil houden, versterken en ontwikkelen van het voorzieningenniveau en het behoud en de beleving van het erfgoed in de gemeente. Deze randvoorwaarden zorgen voor geregisseerde groei, maar daarbij brengen ze ook een mate van onzekerheid met zich mee omdat ze het proces kunnen vertragen. Voor de realisatie van de schaalsprong is de gemeente grotendeels aan zet, maar ook afhankelijk van andere partijen zoals woningbouwverenigingen en initiatiefnemers. Verder is de gemeente ook afhankelijk van de onzekerheid op de arbeidsmarkt, de stikstofproblematiek en netcongestie. Ondanks de afhankelijkheden van andere partijen, heeft de gemeente een reële kans om deze ambitie te behalen, zoals weergegeven is in figuur 0.7. Venlo gaat voor een vitale leefomgeving De ambitie is dat de gemeente Venlo in 2040 een gezonde, vitale en veilige gemeente is.
De komende decennia staan positieve gezondheid en brede welvaart centraal. Ruimtelijke keuzes worden gemaakt met deze doelen in het achterhoofd. Het doelbereik wordt vergroot, omdat er in de omgevingsvisie concrete maatregelen benoemd worden zoals: het verbeteren en uitbreiden van de robuuste groen-blauwe structuren; het versterken van het fiets- en wandelnetwerk; het stimuleren van een evenwichtige bevolkingssamenstelling, het bieden van ruimte voor (tijdelijke) culture voorzieningen en door gezondheid en veiligheid te beschouwen als randvoorwaarden. Echter, de gemeente is sterk afhankelijk van ondernemers, bewoners en initiatiefnemers om dit doelbereik te behalen. Het behalen van deze ambitie kent daarom een redelijke mate van onzekerheid door de afhankelijkheid van andere partijen. Daarnaast ligt de grootste slagkracht van de gemeente in de openbare ruimte. Omdat het gemeentelijk grondgebied ook veel privéeigendom kent waarvoor niet altijd maatregelen zijn of kunnen worden opgenomen is er per saldo een redelijke tot reële kans dat deze ambitie wordt gehaald. Deze conclusie wordt weergegeven in figuur 0.7. Venlo zet in op een mobiliteitstransitie De gemeente Venlo wil ervoor zorgen dat de groei van de gemeente geregisseerd plaatsvindt. Onderdeel van een dergelijke groei is een mobiliteitstransitie en daarom heeft de gemeente als ambitie om in te zetten op deze transitie.
Om de mobiliteitstransitie in Venlo te realiseren, neemt de gemeente heldere maatregelen, zoals het versterken van het netwerk en het faciliteren van mobiliteitsoplossingen. Echter, voor het behalen van het doelbereik is de gemeente ook afhankelijk van andere partijen zoals vervoersaanbieders en (de gedragsverandering van) inwoners. Gedragsverandering verwijst naar het bewust aanpassen van het gedrag. In dit geval betreft het de overstap van de auto naar actieve (deel)mobiliteit, zoals fietsen of wandelen. De omgevingsvisie bevat geen maatregelen voor het realiseren van de modal shift van het goederenvervoer. Er worden echter goede maatregelen genomen om de overige aspecten van de
32/158
Kenmerk
R003-1288815MLR-V03-kzo-NL
mobiliteitstransitie te realiseren. Hierin is de gemeente voor een deel afhankelijk van andere partijen. Daarom is de kans dat deze ambitie volledig wordt gehaald per saldo beoordeeld als redelijk met enige mate van onzekerheid (figuur 0.7). Venlo werkt aan een waardevolle economie De gemeente Venlo zet in op een waardevolle economie. Dit betekent onder andere duurzame en toekomstbestendige economische groei. Om deze ambitie te behalen, zet de gemeente in op een goede bereikbaarheid van de stad. Ook wordt de Brightlands Campus doorontwikkeld en wordt er ingezet op de vrijetijdseconomie. Voor het behalen van de ambitie, is de gemeente afhankelijk van ontwikkelpartners, zoals boven (EU-)regionale vervoerders, de provincie, het ministerie en het recreatiegedrag van toeristen. Rekening houdend met deze brede bandbreedte van onzekerheden heeft de gemeente een redelijke kans om deze ambitie te realiseren (figuur 0.7). Venlo wordt klimaatbestendig De ambitie van de gemeente Venlo is het worden van een veerkrachtige, duurzame en groene gemeente waar vitale natuurgebieden, verbeterde waterhuishouding en klimaatadaptieve bebouwing samenkomen, wat bijdraagt aan een aantrekkelijk leefklimaat. Om dit te behalen zijn er maatregelen opgesteld op het gebied van klimaatadaptatie, energietransitie, circulaire economie en het water- en bodemsysteem.
Samen met partner organisaties zet de gemeente in op een maatregelenpakket om de waterveiligheid van Venlo te garanderen. De ambities op klimaatadaptatie behoeven verdere uitwerking om het doelbereik te vergroten. Om de transitie in het buitengebied te realiseren, is de gemeente sterk afhankelijk van een groot aantal partnerorganisaties. Tenslotte is de nationale en gemeentelijke ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn erg ambitieus. Zo kent de energietransitie nog veel onzekerheid wat betreft netcongestie en draagvlak. Tegelijkertijd zet de gemeente Venlo wel stappen in de goede richting voor een klimaatneutrale gemeente. De omgevingsvisie omvat ook maatregelen wat betreft circulariteit. Echter, om de nationale en gemeentelijke ambitie van 2050 te behalen is verdere uitwerking nodig. Dit is ook terug te zien in figuur 0.7 waaruit blijkt dat de kans dat deze ambitie volledig wordt behaald nog iets minder dan redelijk is.