085 bijl01 - Finrap 2023 (aangepast).pdf
Tekst van het document
1 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
LEESWIJZER In deze leeswijzer staat kort hoe de FinRap 2023 is opgezet, omdat deze op onderdelen afwijkt van de FinRap van voorgaande jaren.
De afwijkingen (inhoudelijk en budgettair) worden per programmalijn toegelicht. Elk programma start met een tabel waarin het totaal van de voorgestelde begrotingswijzigingen per programmalijn staat. Dit wordt uitgesplitst naar budgettair-neutrale en niet-budgettairneutrale voorstellen. Daarna volgt per programmalijn een toelichting op de belangrijkste inhoudelijke en financiële afwijkingen. Mochten er programmalijn overstijgende afwijkingen zijn, worden deze na de programmalijnen toegelicht. In bijlage III staat een overzicht van de totale voorgestelde begrotingswijzigingen per programmalijn.
2 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
VOORWOORD Voor u ligt de Afwijkingenrapportage (FinRap) 2023. De FinRap informeert u over de beleidsinhoudelijke en financiële afwijkingen op de vastgestelde programma's en programmalijnen van de Programmabegroting 2023-2026. In deze FinRap presenteren we eerst een algemeen beeld. In een aparte paragraaf volgen de actuele ontwikkelingen op het onderwerp kostenstijging & inflatie. Vervolgens staat per programmalijn wat de belangrijkste inhoudelijke en financiële afwijkingen zijn ten opzichte van de programmabegroting. Tot slot komen nog enkele afzonderlijke thema's aan bod, waaronder ontwikkelingen in de formatie en personele begroting en de reserves.
3 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
INHOUDSOPGAVE LEESWIJZER ......................................................................................................... 2 VOORWOORD .................................................................................................... 3 INHOUDSOPGAVE............................................................................................. 4 SAMENVATTING ................................................................................................. 5 Beleidsmatige ontwikkelingen en uiteenzetting financiële positie.............................. 5 Financieel .............................................................................................................................. 6
ACTUELE ONTWIKKELINGEN ........................................................................ 10 Kostenstijging & inflatie ....................................................................................................10
AFWIJKINGEN PROGRAMMA'S.................................................................... 13 1. Gezond en actief Venlo ................................................................................................14 2. Leefbaar Venlo...............................................................................................................23 3. Grenzeloos Venlo ..........................................................................................................29 4. Welvarend Venlo ...........................................................................................................31 5. Centrumstad Venlo .......................................................................................................34 6. Circulaire en duurzame hoofdstad .............................................................................36 Algemene middelen ..........................................................................................................38
OVERIGE THEMA'S .......................................................................................... 41 Ontwikkelingen personeelskostenbegroting ................................................................41 Reserves...............................................................................................................................41
Bijlage I Overzicht reserves en voorzieningen ............................................ 44 Bijlage II Nieuw in te stellen - op te heffen - herrubriceren reserves en voorzieningen................................................................................................... 47 Bijlage III Begrotingswijzigingen FinRap ...................................................... 55 Bijlage IV Begroting 2023 naar FinRap ........................................................ 62
4 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
SAMENVATTING Beleidsmatige ontwikkelingen en uiteenzetting financiële positie De FinRap is na de VoRap een tweede bestuurlijke rapportage op basis van de ontwikkelingen tot en met september. De FinRap laat zien hoe we invulling geven aan de door u vastgestelde begroting. De FinRap is een afwijkingenrapportage met een prognose ultimo 2023 en geeft daarmee ook een vooruitblik naar de jaarstukken en het jaarresultaat.
Het zijn nog steeds in veel opzichten onzekere en onrustige tijden. Het zijn de jaren na Corona, er is oorlog in Oekraïne en er zijn de recente ontwikkelingen in Israël. Om daar -binnen het kader van deze rapportage- iets meer beeld en geluid bij te geven kozen we ervoor om een verdiepende paragraaf op te nemen. Hierin lichten we ontwikkelingen ten aanzien van inflatie en kosten nader toe. Het is een thema met een hoge mate van onzekerheid en daarmee een hoge mate van onvoorspelbaarheid. Nu lijkt de toestroom van vluchtelingen aanzienlijk maar in omvang beheerst en de inflatie afnemend. Maar eerdere jaren hebben ons geleerd dat dit relatief snel kan omslaan. De arbeidsmarkt in onze regio is, ondanks een verwachte stijging van de landelijke werkloosheidscijfers, inmiddels als zeer krap gekwalificeerd. Dat is merkbaar bij de werving van ambtelijk personeel en bij onze maatschappelijke partners.
Over het algemeen genomen realiseren wij de bestuurlijke opdrachten zoals in de begroting staat en in het vastgestelde beleid is voorzien. Een enkele keer leiden bovenstaande ontwikkelingen tot vertragingen of het doorschuiven van voorgenomen investeringen en activiteiten.
Venlo vaart een ambitieuze strategische koers om de ambities in de strategische visie Venlo 2040 te realiseren. We werken samen met strategische partners en met de Provincie Limburg, het Rijk en onze buurgemeenten. Om niet alleen voor ons zelf, maar ook aan toekomstige generaties inwoners een gemeente na te laten waar het goed wonen, leven en werken is. In 2023 zijn hiervoor ontwikkelingen op dit gebied in gang gezet. Het gaat onder andere om de aanvraag van een nieuwe regiodeal, de instelling van een strategisch investeringsfonds en de daaraan gekoppelde voorgenomen herontwikkeling van Venlo-Noord en de voorbereidingen van de omgevingsvisie.
Wij zien uit naar de behandeling in uw raad.
5 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Financieel Deze financiële samenvatting geeft op hoofdlijnen inzicht in de realisatie en afwijkingen in financiële zin van de begroting per 30 september 2023 en de voorgestelde begrotingswijzigingen. De kolom Begroting na wijziging toont de (verwachte) baten en de lasten aan het eind van 2023, die bereikt wordt met de begrotingswijzigingen. Daarnaast staan hier de gerealiseerde baten en lasten tot en met september 2023.
Budgettair kader (EXCL. verrekening reserves)
Vastgestelde begroting 2023
Neutrale Niet-neutrale wijziging wijziging
Begroting na wijziging
Realisatie per 30-9-23
Baten 1. Gezond en actief Venlo
85.902
6.822
5.432
98.156
53.422
2. Leefbaar Venlo
45.451
-5.326
2.275
42.400
32.565
3. Grenzeloos Venlo
21.157
-6.581
14.576
3.122
4. Welvarend Venlo
4.368
-130
4.138
905
5. Centrumstad Venlo
10.307
-1.960
8.347
4.378
6. Circulaire en duurzame hoofdstad
3.302
1.167
4.469
982
Algemene middelen
357.049
7.353
7.962
372.364
353.795
Subtotaal baten begroting 2023
527.536
1.345
15.569
544.449
449.169
1. Gezond en actief Venlo
299.448
8.065
1.843
309.356
216.072
2. Leefbaar Venlo
99.457
-6.229
746
93.973
64.268
3. Grenzeloos Venlo
21.409
-6.357
15.052
5.298
4. Welvarend Venlo
13.921
-2.996
11.166
6.274
5. Centrumstad Venlo
26.330
-2.782
23.548
17.545
6. Circulaire en duurzame hoofdstad
14.023
-5.429
8.594
4.488
Algemene middelen
62.667
-1.617
4.492
65.543
47.033
Subtotaal lasten begroting 2023
537.254
-17.344
7.321
527.232
360.979
Saldo exclusief mutaties reserves
-9.718
18.689
8.248
17.219
88.190
Onttrekkingen aan reserves
40.392
-12.962
-2
27.429
15.330
Toevoegingen aan reserves
27.962
5.727
444
34.134
18.993
Saldo mutaties reserves
12.430
-18.689
-446
-6.705
-3.664
Saldo totaal
2.712
7.802
10.514
84.527
-100
Lasten
240
In bovenstaande tabel staan per programma de actuele begroting 2023, de voorgestelde begrotingswijzigingen van deze FinRap en de realisatie tot en met september 2023. Deze zijn verdeeld over baten en lasten. De voorgestelde neutrale begrotingswijzigingen worden per programma toegelicht.
6 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Samenvatting financieel perspectief
Budgettair beeld tot en met september 2023. In de periode waar deze rapportage over gaat (peildatum 30 september 2023) gaven we invulling aan het realiseren van de afgesproken doelstellingen en activiteiten.
Op basis van de cijfers, met als peildatum 30 september 2023, verwachten wij bij de jaarrekening 2023 uit te komen op een positief begrotingssaldo van € 10.514.000, na verrekening met de reserves (2,0% ten opzichte van het totaal aan lasten van de begroting na wijziging). Dit is een toename van per saldo € 7.802.000 ten opzichte van het vastgestelde begrotingssaldo bij de VoRap 2023.
De grootste verschillen ten opzichte van het begrotingssaldo bij de VoRap 2023 worden veroorzaakt door: Omschrijving Netto resultaat Gemeentefonds - mei- en
Programma
Bedrag V/N
Algemene middelen
€ 3.867.000
V
Actualisatie financieringslasten en baten
Algemene middelen
€ 2.150.000
V
Vrijval inflatie en volumeontwikkelingen
Algemene middelen
€ 1.358.000
V
Inkomensondersteuning inclusief BUIG
Gezond en actief Venlo
€ 1.315.000
V
Wijkteams algemeen
Gezond en actief Venlo
€ 738.000
V
Toeristenbelasting
Algemene middelen
€ 610.000
V
Inkomsten straatparkeren
Leefbaar Venlo
€ 591.000
V
Register niet ingezetenen
Leefbaar Venlo
€ 530.000
V
Budget hoogwaterveiligheid
Leefbaar Venlo
€ 500.000
V
Toevoeging dubieuze debiteuren
Algemene middelen
€ 2.533.000
N
Overheadkosten
Algemene middelen
€ 1.134.000
N
Totaal personeelskostenbegroting
Algemene middelen
€ 975.000
N
Afwaarderen Daelweg ivm Flexwoningen
Leefbaar Venlo
€ 530.000
N
septembercirculaire
Saldo van baten en lasten vóór verrekening met de reserves en mutaties reserves Het saldo van baten en lasten vóór verrekening met de reserves is € 17.219.000 voordelig. Dit is € 26.937.000 voordeliger ten opzichte van de vastgestelde begroting. In financiële zin zijn de baten, op peildatum 30 september 2023, voor 82% gerealiseerd en de lasten voor 69% ten opzichte van de bijgestelde begroting.
7 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Door uitgestelde/vertraagde uitgaven onttrekken we voor in totaal € 12.964.000 minder uit de reserves dan in de vastgestelde begroting staat. Enkele grote verschillen worden veroorzaakt door:
Bestemmingsreserve (minder onttrekkingen/realisatie) Versnelling aanpak verduurzamen maatschappelijk vastgoed
Programma
Bedrag
Circulaire en duurzame hoofdstad € 6.750.000
Versterking wetenschappelijk onderzoek en onderwijs Welvarend
€ 1.000.000
Woonwagenlocaties
Leefbaar Venlo
€ 971.000
Innovatiebudget sociaal domein
Gezond en actief Venlo
€ 799.000
Kwaliteitsontwikkelbudget
Bedrijfsvoering
€ 769.000
In deze rapportage wordt er voor € 6.171.000 meer toegevoegd aan de reserves dan in de vastgestelde begroting is opgenomen. Enkele grote verschillen worden veroorzaakt door:
Bestemmingsreserve
Programma
Bedrag
Versterking wetenschappelijk onderzoek en onderwijs Welvarend
€ 1.977.000
Opvang Ontheemden Oekraïne
Gezond en actief Venlo
€ 1.200.000
Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming
Gezond en actief Venlo
€ 780.000
Brede aanpak dak- en thuislozen
Gezond en actief Venlo
€ 534.000
Innovatiebudget sociaal domein
Gezond en actief Venlo
€ 510.000
(Aanvullende toevoegingen)
Per saldo nemen de reserves toe met € 19.135.000. Dit is gekoppeld aan de realisatie van de maatschappelijke opgave die u vaststelde waarvoor de middelen in latere jaren worden uitgegeven.
In deze FinRap stellen we een aantal nieuw in te stellen reserves aan uw raad voor. Daarnaast doen we een aantal voorstellen waarbij de doelstelling of voeding van de reserves wijzigt. Een totaal overzicht staat in het hoofdstuk reserves, bijlage I 'Overzicht reserves en voorzieningen' en bijlage II 'Nieuw in te stellen - op te heffen - herrubriceren reserves en voorzieningen'. Investeringsbudgetten In deze FinRap staat informatie over de afwijkingen van de investeringsbudgetten. Daarnaast leggen we u enkele budgetwijzigingen ter besluitvorming voor. Ook treft u als afzonderlijke bijlage de voortgangsrapportage Projectenrapportage ruimtelijk fysieke projecten aan.
Voor meer informatie over mutaties investeringsbudgetten in het kader van prijsinflatie verwijzen wij u naar het hoofdstuk Actuele ontwikkelingen onderdeel Kostenstijging & inflatie. 8 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
In onderstaande tabel staat de som van alle gevoteerde uitbreiding- en vervangingsinvesteringen tot en met 30 september 2023 inclusief realisatie, openstaande verplichting en restantinvesteringsbudget. Dit geeft inzicht in de financiële voortgang. Ook ziet u wat de geraamde (begrote) en verwachte (prognose) investeringsuitgaven voor 2023 zijn. Van de begrote investeringsuitgaven van € 69.000.000 is de prognose dat € 66.900.000 (97%) in 2023 wordt gerealiseerd en het overige deel later. De belangrijkste afwijkingen op de begroting zijn: •
Sportpark Herungerberg -/- € 550.000
•
Vervangen openbare verlichting 2023 -/- € 500.000
•
Vervangen civiele objecten 2023 -/- € 400.000
De oorzaken van deze afwijkingen zijn besluitvorming die later is genomen of vertraging in de uitvoering.
In deze FinRap staan naast enkele nieuwe budgetmutaties ook mutaties geformaliseerd door besluitvorming in het kader van de begroting 2024-2027. De nieuwe budgetmutaties worden in de programma’s afzonderlijk toegelicht. Ontwikkeling investeringsbudgetten 2023 Geraamde Realisatie Realisatie uitgaven Gevoteerde Restant t/m t/m 30-09- Verplichting 2023 budgetten budget 2022 2023 (Begroting /Vorap)
Prognose % Prognose uitgaven t.o.v. 2023 geraamd (Finrap) 2023 *
Openstaande budgetten (excl. Grondexploitaties) Openstaande budgetten t/m 30-092023
367.601
145.314
39.545
20.522 162.221
68.815
66.773
97%
Budgetmutaties Finrap 2023 Project De Harlekijn **
550
550
Aanvullend budget Startersleningen
400
400
400
400
Herinr. O.R. Antoniuslaan Blerick **
225
225
225
225
Kindcentrum Sint Martinusschool
81
81
81
81
Vervangen speelplekken 2023
-100
-100
-75
-75
Aanpassingen Grubbenvorsterweg
-500
-500
-500
-500
Budgetmutaties Finrap 2023
656
656
131
131
Velddijk vervangende nieuwbouw
-7.380
-7.380
Budgetmutaties n.a.v. begroting
-7.380
-7.380
Totaal budgetmutaties Finrap 2023
-6.724
-6.724
131
131
100%
Openstaande budgetten incl. Finrap 2023
360.878
20.522 155.497
68.946
66.904
97%
Gem. VTH-applicatie ***
Budgetmutaties n.a.v. besluitvorming begroting 2024-2027
145.314
39.545
* betreft de procentuele verwachte uitgave ten opzichte van de geraamde uitgaven 2023 ** betreft inflatieposten; zie hoofdstuk actuele ontwikkelingen onderdeel kostenstijging & inflatie *** betreft een wijziging van de dekking
9 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
ACTUELE ONTWIKKELINGEN In dit hoofdstuk komt de actuele ontwikkelingen rondom Kostenstijging & inflatie aan bod.
Kostenstijging & inflatie Algemene toelichting Met onder andere de VoRap 2023 bent u al geïnformeerd over gevolgen van kostenstijging en inflatie. Bij de totstandkoming van de begroting 2023-2026 is de kadernota 2023 (voorjaar 2022) als uitgangspunt genomen. De gehanteerde loon- prijsontwikkelingen zijn de inflatiecijfers van het Centraal Plan Bureau, zoals gepubliceerd in maart 2022. Tijdens de VoRap 2023 heeft u al enkele specifieke voorstellen goedgekeurd met bijstellingen door de loon- en prijsontwikkeling.
Generieke lijn budgetten subsidies Jaarlijks worden de begrotingsbudgetten aangepast met een inflatiepercentage dat gebaseerd is op de ramingen van het Centraal Plan Bureau voor het jaar-t zoals die worden gepubliceerd in maart van jaar t-1. In het voorjaar hebben wij middelen als algemeen dekkingsmiddel gekregen om publieke en maatschappelijke voorzieningen te compenseren voor hogere kosten i.c. aanvullend te compenseren. Naar aanleiding van het op 30 mei 2023 genomen besluit inzake de vijf culturele basisinstellingen en de Raadsinformatiebrief wordt voorgesteld om een generieke aanpak te hanteren voor gesubsidieerde publieke en maatschappelijke voorzieningen. Het voorstel is om alle hiervoor in aanmerking komende subsidiebudgetten voor de jaren 2022 en 2023 op dezelfde wijze te compenseren als de eerder genoemde vijf basisinstellingen. Indien sprake is van compensatie van een inflatiecijfer worden deze eenmalig gecompenseerd met een bijstelling van het subsidiebedrag. Concreet betekent dit op basis van het CEP-cijfer (maart 2023: 6,1%) een éénmalige compensatie over 2022 en dat deze compensatie vervolgens structureel doorwerkt vanaf 2023. De éénmalige compensatie voor 2023 zal ook op basis van het meest recente CEP-cijfer (augustus 2023: 4,8%) worden verwerkt. Dit betekent een eenmalige compensatie over 2023 (incidenteel) met een structurele doorwerking vanaf 2023.
Daar waar er sprake is van een plafond zal op dezelfde wijze het plafond vanaf 2024 worden verhoogd. Het voorstel is de financiële consequenties te financieren uit de daarvoor beschikbare middelen ‘inflatie’. Hiervoor moeten de middelen beschikbaar blijven in 2024, omdat de nabetalingen over 2023 (voornamelijk) in 2024 plaatsvinden. Het voorstel is dit te vertalen naar onderstaande begrotingswijziging ('Indexering instellingen').
10 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Aanwending stelpost inflatie (exploitatie)
2023
2024
2025
2026
2027
23-601 Terugstorting inflatie jeugd
300
23-655 Terugstorting inflatie sociale basis
67
23-597 Veiligheidsregio Noord Limburg (VRNL)
60
23-667 Venlo partners 23-599 Prijsinflatie tarieven- WAA inleen
-37
-23
-23
-23
-23
-61
-61
-61
-61
-61
23-664 Indexering instellingen
-670
-311
-311
-311
-311
-341
-394
-394
-394
-394
Voorstellen tot begrotingswijziging exploitatiebudgetten In deze FinRap staan wederom een aantal specifieke voorstellen tot bijstellingen door de loon- en prijsontwikkeling 2023. Het gaat om voorstellen waarbij tijdens de VoRap 2023 nog onvoldoende zekerheid was over de noodzaak hiervan of die de eerder genoemde generieke lijn raken.
Verder stellen we voor enkele begrotingsvoorstellen van de VoRap 2023 te herzien waarvoor inmiddels is gebleken dat deze stijging alsnog opgevangen kan worden binnen de oorspronkelijke budgetten. Het gaat om de budgetten Jeugd (€ 300.000), Sociale basis (€ 67.000) en Veiligheidsregio Noord Limburg (€ 60.000).
Het voorstel is om, zoals hierboven toegelicht, een generieke lijn toe te passen op subsidiebudgetten die in aanmerking komen voor in totaal € 670.000. Verder zijn de kosten van de WAA-inleen en Venlo partners gestegen ten opzichte van waar in de begroting 2023 rekening mee is gehouden. We stellen voor om deze stijgingen bij te stellen voor een bedrag van € 61.000 en € 37.000.
Als het gaat om investeringsbudgetten leggen we, net als ten tijde van de VoRap 2023, enkele specifieke voorstellen aan u voor. Aanwending stelpost inflatie (investeringen)
2023
2024
2025
-15
-14
-15
-14
23-602 Project De Harlekijn 23-604 Herinrichting openbare ruimte Antoniuslaan Blerick
2026
2027
-36
-35
-14
-14
-50
-49
Voorstellen tot begrotingswijziging investeringsbudgetten In deze FinRap staan twee voorstellen om investeringsbudgetten bij te stellen als gevolg van prijsontwikkeling 2023. Een toelichting staat hieronder.
De renovatie van openbare basisschool De Harlekijn staat opgenomen in het onderwijshuisvestingsplan 2018-2038. Voor de renovatie van het schoolgebouw is € 2.075.000 beschikbaar plus een onderzoeksinvesteringsbudget van € 100.000. Vanwege een stijging van de bouw- en materiaal prijzen is het voorstel het investeringsbudget te verhogen met € 550.000. Deze voorgestelde aanpassing was eerder meegenomen in begrotingsproces 2024 en wordt financieel vertaald in deze FinRap. 11 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
De kostenraming voor het project Herinrichting openbare ruimte Antoniuslaan Blerick voor de begroting 2023 dateert van het eerste kwartaal van 2022. Uitvoering van dit project staat gepland voor 2024-2025. Bij de verdere uitwerking, mede in overleg met de omgeving en de nutsbedrijven, bleek dat de uitvoering duurder wordt. Dit komt door een stijging op zowel uren als leveranties van materialen. Het voorstel is het investeringsbudget op te hogen met € 225.000.
12 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
AFWIJKINGEN PROGRAMMA'S In dit hoofdstuk staat per programmalijn de beleidsmatige afwijkingen en de niet-neutrale begrotingswijzigingen (> € 100.000) op de programmadoelstellingen uit de begroting 20232026. In iedere paragraaf staat een financiële tabel voor het betreffende programma, gesplitst in baten en lasten per programmalijn. De splitsing in baten en lasten is bij een aantal toelichtingen losgelaten. Hier wordt een afwijking op het geheel toegelicht. In deze tabellen staan ook de financiële gevolgen van Kostenstijging & inflatie verwerkt. Deze worden echter niet in dit betreffend hoofdstuk toegelicht maar in het hoofdstuk Actuele Ontwikkelingen. Een gecomprimeerd overzicht van alle programma's met de begrotingswijzigingen staat in bijlage III.
13 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
1. Gezond en actief Venlo De uitvoering van het programma Gezond en Actief Venlo ligt op hoofdlijnen op koers. Een toelichting op de grotere financiële en inhoudelijke wijzigingen ten opzichte van de begroting staan hieronder toegelicht per programmalijn. Vastgestelde begroting 2023
Budgettair kader (incl. verrekening reserves)
Neutrale Niet-neutrale wijziging wijziging
Begroting na wijziging
Realisatie per 30-9-23
5.818
2.788
11.045
1.657
Baten Gezond en Vitaal
5.311
57
450
Ontplooiing
9.755
1.290
Meedoen
73.412
4.816
4.950
83.178
49.316
Zelfredzaamheid
8.545
-926
32
7.651
7.124
Subtotaal baten begroting 2023
97.023
5.237
5.432
107.693
60.885
Gezond en Vitaal
19.968
-471
50
19.548
13.645
Ontplooiing
23.233
1.290
-200
24.323
14.628
Meedoen
127.750
8.295
3.238
139.283
97.432
Zelfredzaamheid
135.455
2.019
-801
136.673
97.327
Subtotaal lasten begroting 2023
306.406
11.132
2.287
319.827
223.031
Saldo
-209.383
-5.895
3.146
-212.133
-162.146
Lasten
Gezond en Vitaal We stellen in totaal een begrotingswijziging van € 507.000 voor op de baten en € - 421.000 op de lasten van programmalijn Gezond en Vitaal. Het gaat zowel om budgettair neutrale als nietbudgettair neutrale wijzigingen. Hieronder staat een toelichting op deze betreffende programmalijn.
Binnensport (baten € 450.000 voordeel / lasten € 150.000 nadeel) Bij binnensport hebben we te maken met extra incidentele baten uit een meerjarige energieteruggaaf (zowel subsidie als afrekening derden). De huuropbrengsten binnensport blijven daarentegen achter bij de begroting. Dat komt met name door de verhuizing van tophandbal naar Sporthal Egerbos, extra keuringen van sportmateriaal in gemeenschapsruimtes en een onderzoek naar de exploitatie van een nieuw zwembad.
Preventieve gezondheidszorg (lasten € 100.000 voordeel) Het budget preventieve gezondheidszorg is in juli met circa € 1 miljoen vanuit een specifieke uitkering verhoogd (Gezond en Actief Leven Akkoord). Hierdoor hebben we deels bestaande interventies versterkt, maar wordt in 2023 een deel van lokale middelen die al eerder ingezet zijn gesubstitueerd. Door deze substitutie hebben we een eenmalige positieve afwijking van € 100.000. 14 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Naast de bovenstaande niet-neutrale begrotingswijzigingen zijn er ook een aantal voorgestelde budgettair neutrale begrotingswijzigingen (€ 57.000 baten en € -471.000 lasten). Deze gaan onder andere over de reserves: Regiodeal/investeringsagenda, Innovatiefonds preventie, innovatiebudget Sociaal Domein. Ook is sprake van een aantal herschikkingen en andere technische wijzigingen.
Ontplooiing In totaal stellen we een begrotingswijziging van € 1.290.000 voor op de baten en € 1.090.000 op de lasten van programmalijn ontplooiing. Het gaat om zowel budgettair neutrale als niet-budgettair neutrale wijzigingen. Hieronder staat een toelichting op deze betreffende programmalijn.
Laaggeletterdheid We zijn in 2023 gestart met de uitvoering van het aanvalsplan laaggeletterdheid. Het plan heeft als doel de versterking en uitbreiding van activiteiten, voornamelijk via de bestaande infrastructuur zoals het Taalhuis. Dit proces loopt en moet gecombineerd worden met het vinden van een aanpak om die laaggeletterden te bereiken die wij nu nog niet kunnen bereiken. Het opstellen van de aanpak hiervoor heeft enige vertraging opgelopen. Dit wordt in 2024 opgestart. Een gedeelte van de gereserveerde middelen voor 2023 onttrekken we niet in 2023 maar naar verwachting in 2024.
Passend onderwijs Een van de belangrijkste taken binnen de wet Passend Onderwijs is het zorg dragen voor een dekkend onderwijsaanbod. Dit is te vertalen in zoveel als mogelijk thuis, nabij en voldoende onderwijsaanbod voor Venlose leerlingen. Het creëren van een dekkend onderwijsaanbod is een wettelijke opgave van het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs PO en VO in Noord-Limburg. Gemeente, schoolbesturen en Samenwerkingsverbanden trekken samen op om dit te bereiken. Bij de start van het schooljaar 2023-2024 constateerden we dat er geen dekkend onderwijsaanbod binnen de gemeente Venlo beschikbaar is. Er zijn wachtlijsten en volverklaringen binnen het (voortgezet) speciaal onderwijs, opgesteld door het desbetreffende onderwijsbestuur. Het gaat om de scholen Velddijk, Ulingshof en Talentencampus. We zetten ons in om zo snel mogelijk oplossingen (structureel en incidenteel) te vinden voor deze wachtlijsten. Doorstroming van leerlingen vanuit het regulier onderwijs die een toelaatbaarheidsverklaring hebben gekregen richting speciaal en voortgezet speciaal onderwijs stagneert ook. Hierdoor blijven leerlingen langer dan nodig in ondersteunende (onderwijs)voorzieningen. De behoefte naar speciaal en voortgezet speciaal onderwijs (met name op gebied van gedrag) stijgt qua aantallen, maar ook qua complexiteit.
Daarom is het nodig om de benodigde onderwijsplekken (inclusief ondersteuning uit te breiden). Huisvesting voortgezet onderwijs (lasten € 200.000 voordeel) In 2022 is een nieuwe doordecentralisatieovereenkomst afgesloten tussen OGVO en de gemeente Venlo. Met deze doordecentralisatieovereenkomst vullen we onze wettelijke taak in; voorzien in adequate onderwijshuisvesting. Tevens is met deze overeenkomst ook voor een nieuwe vorm van 15 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
financiering gekozen namelijk schatkistbankieren met verstrekking van een gemeentegarantie. Financieel betekent dit dat de vergoeding lager uitvalt (rentevoordeel). Ook zijn er afspraken gemaakt over een vaste indexering. Dit leidt nu tot voordelen ten opzichte van het begrote bedrag. Inhoudelijk is, zoals u bekend is, het bestuur van OGVO zich aan het heroriënteren ten opzichte van haar huidige planvorming en organisatie. Vooralsnog gaan we er vanuit dat OGVO blijft handelen in lijn zoals afgesproken in de doordecentralisatieovereenkomst. Mocht dit niet zo zijn dan is een aanpassing van deze overeenkomst nodig. Hiervoor bent u beslissingsbevoegd.
Naast de niet-neutrale begrotingswijzigingen zijn er ook een aantal budgettair neutrale wijzigingen (€ 1.290.000 baten en € 1.290.000 lasten). Deze gaan over het herschikken en/of bijstellen van de volgende budgetten: Inburgering, RMC 2023, webmiddelen, gelijke kansen 12+ en Nationaal Programma onderwijs. Ook is sprake van een aantal herschikkingen en andere technische wijzigingen.
Meedoen Totaal voorgestelde begrotingswijziging van € 9.766.000 op de baten en € 11.533.000 op de lasten van programmalijn meedoen. Het gaat om zowel budgettair neutrale als niet-budgettair neutrale wijzigingen. Onderstaand een toelichting van deze betreffende programmalijn.
Geldzorgenbeleid Na een intensief en participatief proces rondom het nieuwe armoedebeleid (voortaan als Geldzorgenbeleid te benoemen) is nu de vertaling naar uitvoeringsplannen en implementatie volop gaande. De uitvoering start in 2024. Door dit nieuwe beleid heeft dit thema veel aandacht gekregen en is het mogelijk dat in 2023 meer beroep op de huidige regelingen gedaan wordt. Hierdoor kan er een lichte overschrijding van de huidige budgetten ontstaan.
Ook de onzekerheid en onduidelijkheid over de energietoeslag 2023 vanuit het Rijk is het vermelden waard. Dit maakt dat gemeenten de regeling nog niet kunnen uitvoeren met zekerheid over de risico’s. Momenteel wordt onderzocht wat wanneer kan. Hiervoor kijken we onder meer naar voorbeelden van andere gemeenten. In principe komt het rijksgeld voor deze regeling per december 2023 voor gemeenten beschikbaar. De spelregels voor de energietoeslag moeten nog worden uitgewerkt. Dit kan mogelijk tot een overschrijding leiden.
16 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Werk en Inkomen Het aantal bijstandsuitkeringen is dit jaar erg stabiel en wijkt daarmee licht af van de landelijke iets stijgende trend. De toename van statushouders in het begin van het jaar heeft zich vooralsnog niet voortgezet. In alle complexiteit van wet- & regelgeving, doorontwikkeling van het Fier op Venlobeleidskader en Geldzorgenbeleid én met toenemende arbeidskrapte blijft het een forse opgave om de dienstverlening op het gewenste niveau te houden. We zien mogelijkheden om de dienstverlening te optimaliseren daar waar het gaat om het maatschappelijk meedoen van langdurig uitkeringsgerechtigden. Daarom hebben we samen met stagiairs van Fontys een onderzoek ingezet om daar op basis van een luisterend oor inzichten en tips vanuit de praktijk op te halen.
Wet sociale werkvoorziening (Wsw) Door de overname van de aandelen van de WAA Groep NV is gemeente Venlo vanaf begin maart met terugwerkende kracht eigenaar van het uitvoeringsbedrijf WAA geworden. De WAA Groep NV en de teams Werk en Inkomen werken procesmatig toe naar een ketengerichte samenwerking om de doorlopende lijn naar zo regulier en inclusief mogelijk werk te optimaliseren. Dit leer- en veranderproces heeft enige tijd nodig. De financiële rendementen daarvan zullen niet direct in dit of volgend begrotingsjaar groots zichtbaar worden.
Opvang Ontheemden Oekraïne De bekostigingsregeling Opvang ontheemden Oekraïne voorziet in een vergoeding van € 83 van het Rijk per opvangplek per dag. Voor 2023 betekent dat een bedrag van € 13.750.000. Uit het budget worden alle kosten van de opvang betaald. Daarnaast is in 2023 een bedrag van € 1.200.000 opgenomen voor de realisatie van het project Daelweg. Voor deze investering kunnen we in 2023 een transitiekostenvergoeding van het rijk van € 200.000 verwachten. We verwachten gesaldeerd een overschot van afgerond € 1.200.000 voor 2023. Wij stellen voor om dit bedrag nu te reserveren en in te zetten voor Opvang ontheemden Oekraïne in 2024 middels het instellen van een reserve. Bij de jaarrekening 2023 wordt deze reservering aangepast aan het daadwerkelijk gerealiseerde overschot van 2023.
Sociale Basis (lasten € 197.922 voordeel) Middels een specifieke uitkering ontvangen we middelen voor de uitvoering van het GALA akkoord. We zetten al in op het realiseren van de beoogde doelen. Door de inzet van deze specifieke middelen ontstaat een voordeel binnen sociale basis van € 265.000. Het gepresenteerde voordeel valt echter lager uit omdat de in de VoRap geclaimde inflatiemiddelen in mindering zijn gebracht op dit budget.
Re-integratie (lasten € 200.000 voordeel) Er is sprake van onderbenutting binnen ons re-integratie budget omdat vanwege personeelskrapte er minder dan verwacht geïntensiveerd kan worden op het meer en beter faciliteren van optimaal meedoen door bijstandsgerechtigden. We verwachten dat deze onderbenutting niet structureel blijft. 17 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Inkomensondersteuning en BUIG (baten € 4.950.445 voordeel / lasten €3.636.200 nadeel) Het bijstandsbudget (BUIG) is één van de grootste posten in de gemeentelijke begroting, zowel voor de lasten als de baten. Vanwege de relatieve onvoorspelbaarheid van de baten, prognosticeren we die sinds enige tijd niet meer vanuit lokaal inzicht, maar sluiten we aan op de meest recente BUIGbeschikking van het Rijk. Begin oktober 2023 publiceerde het Rijk het definitieve BUIG-budget voor 2023. Hierin is macro (landelijk) een lichte stijging van het volume en een aanzienlijke prijsstijging opgenomen. Lokaal zien we die stijging van het volume maar beperkt terug. Ook de prijsstijging lijkt in Venlo minder hoog dan waar landelijk mee wordt gerekend. Een mogelijke oorzaak kan zijn dat in Venlo relatief gezien meer mensen met een bijstandsuitkering parttime inkomen hebben. Een andere mogelijke oorzaak is dat de in het budget opgenomen baten voor verwachte extra bijstandslasten voor statushouders voor Venlo (voorlopig) positief uitvallen. Voor Venlo zien we een positief financieel beeld: lager dan (landelijk) verwacht aantal uitkeringsgerechtigden tegen een lager dan (landelijk) verwachte prijs per uitkering. Dit financiële beeld komt overeen met het beleidsmatige beeld dat, gezien de omvang van onze sociaaleconomische uitdagingen, verhoudingsgewijs redelijk positief is.
Tegenover dit resultaat staat echter ook een forse inspanning vanuit de organisatie om deze resultaten te realiseren, waarbij ook de daarvoor gemaakte meerkosten bij dit resultaat worden gesaldeerd.
Opvang Ontheemden Oekraïne (baten € 3.899.515 voordeel / lasten € 2.700.000 nadeel) De bekostigingsregeling Opvang ontheemden Oekraïne voorziet in een vergoeding van € 83 van het Rijk per opvangplek per dag. Voor 2023 betekent dat een bedrag van € 13.750.000. Uit het budget worden alle kosten van de opvang betaald. Daarnaast is in 2023 een bedrag van € 1.200.000 opgenomen voor de realisatie van het project Daelweg. Voor deze investering kunnen we in 2023 een transitiekostenvergoeding van het rijk van € 200.000 verwachten. We verwachten gesaldeerd een overschot van afgerond € 1.200.000. Het voorstel is om bij een positief jaarrekeningresultaat in 2023 deze middelen te reserveren en in te zetten voor Opvang ontheemden Oekraïne in 2024 wanneer nodig.
Naast de niet-neutrale begrotingswijzigingen zijn er ook een fors aantal voorgestelde neutrale begrotingswijzigingen (€ 4.816.000 baten en € 8.295.000 lasten).
Zelfredzaamheid De totaal voorgestelde begrotingswijziging is € - 894.000 op de baten en € 1.218.000 op de lasten van programmalijn zelfredzaamheid. Het gaat om zowel budgettair neutrale als niet-budgettair neutrale wijzigingen. Hieronder staat een toelichting op de betreffende programmalijn.
Beschermd wonen en maatschappelijke opvang De beoogde Wet Woonplaatsbeginsel voor Beschermd Wonen is uitgesteld tot in ieder geval 2025. Hierdoor loopt ook het vaststellen van een regionale verdeelsleutel voor Beschermd Wonen/Maatschappelijk Opvang vertraging op. 18 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Regionaal zien we een overschrijding van het aantal plekken voor beschermd wonen. Dit komt aan de ene kant doordat de toegang naar de Wet langdurige zorg (Wlz) strenger is geworden, cliënten blijven daardoor in de Wmo. Aan de nadere kant zien we dat meer jongeren gebruik maken van de plekken. We zien hier dat de lokale ondersteuning voor jongeren met complexe problematiek niet volledig aansluit op de behoefte en dat de mogelijkheden voor uitstroom beperkt zijn. Inmiddels is het aantal plekken uitgebreid. Ook werken we aan aanpassingen in het lokale segment voor inwoners met complexe problematiek.
Beschermd wonen MGR De begrotingswijziging 2023 van de MGR heeft voor gemeente Venlo per saldo een negatief effect van afgerond € 200.000. Dit komt doordat het OVA-percentage uiteindelijk hoger is dan bij de begroting verwacht werd (4,46% ten opzichte van 3,72%). Door de extra inkomsten vanuit de meicirculaire 2023 voor prijsontwikkeling integratie uitkering Beschermd Wonen keert de MGR € 950.000 extra voordelig saldo uit aan gemeente Venlo. Ten slotte bedragen de kosten van extra benodigde plekken beschermd wonen voor de regio € 1,3 miljoen. Dit leidt voor gemeente Venlo tot een nadeel van ongeveer € 350.000. Per saldo is het totaal voordeel hiermee afgerond € 400.000.
Jeugd en Wmo (lasten € 738.000 voordeel) Op dit moment zijn er geen grote afwijkingen van de afspraken of de vastgestelde budgetten van Jeugd. Echter zien we nog steeds een oplopende trend in zorgzwaarte en looptijd. We monitoren de ontwikkelingen nauwlettend. We pakken deze ontwikkelingen en de maatregelen in de hervormingsagenda samen op. Voor Jeugd verwachten we ten opzichte van de VoRap 2023 een voordeel van € 350.000. Dit is opgebouwd uit de volgende onderdelen: •
Transformatiebudget: € 350.000 voordeel doordat niet alle geplande kosten gemaakt zullen worden in 2023.
•
Jeugdbegeleiding/Jeugdreclassering: € 250.000 voordeel door een dalende trend van de inzet en een aanpassing van de prognose door aanbieders over 2023.
•
PGB's jeugd: € 200.000 voordeel in verband met dalende trend inzet PGB's.
•
Gesloten plaatsingen en crisis: € 150.000 voordeel omdat de eindafrekening 2022 positief is uitgevallen.
•
Landelijke jeugdzorg: € 300.000 nadeel in verband met een toename van het aantal jeugdigen in de landelijke zorg. Het gaat om hoog-specialistische zorg waar de gemeente qua instroom weinig invloed op heeft.
•
De eerder toegekende ophoging van budget (€ 300.000) gecontracteerd jeugd ten laste van inflatiebudget wordt teruggedraaid omdat dit alsnog kan worden opgevangen binnen het oorspronkelijke budget.
19 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
In het algemeen zien we bij een aantal producten binnen Wmo een stijging van indicaties en verstrekkingen. Dit sluit aan op de trend van langer zelfstandig thuis wonen. De invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage is vertraagd. De ingangsdatum is nu gericht op 2026. Voor WMO verwachten we ten opzichte van de VoRap 2023 een voordeel van € 388.000. Dit is opgebouwd uit het volgende: •
PGB's WMO: € 100.000 voordeel omdat de eindafrekening 2022 positief is uitgevallen.
•
Doelgroepenvervoer: € 150.000 voordeel door een lager aantal ritten.
•
Woonvoorzieningen: € 160.000 nadeel door met een stijging in het aantal verstrekkingen.
•
Vervoersvoorzieningen: € 390.000 nadeel door meer verstrekkingen.
•
Hulp bij huishouden: € 350.000 nadeel door het voortdurend oplopen van de indicaties.
•
Begeleiding individueel / groep: € 860.000 voordeel, deels doordat op enkele segmenten het aantal indicaties lager zijn dan verwacht. Er is meer uitstroom van ouderen naar WLZ en het aantal indicaties in het segment complex blijft achter mede als gevolg van de druk op de woningmarkt.
•
€ 178.000 voordeel door vertraging in enkele projecten en het aanboren van andere financiën om de kosten van een regionaal project te dekken.
Saldo Toekomstscenario kind en gezin 2022 (baten € 31.968 voordeel / lasten € 164.676 nadeel) Vanaf 2022 krijgen alle centrumgemeenten Vrouwenopvang een extra bijdrage (POK-middelen) in de doeluitkering Vrouwenopvang om een doorontwikkeling naar Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming vorm te geven. Dit geld kan worden ingezet voor de doorontwikkeling van de regionale aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties, zoals het versterken van de lokale teams, systeemgericht werken, implementatie visie gefaseerd samenwerken, MDA++, inzet van ervaringsdeskundigheid, et cetera. Voor de regio Noord- en Midden-Limburg zijn hiervoor in de meicirculaire 2022 € 499.000 in 2022, € 476.000 in 2023 tot en met 2025 en € 14.000 in 2026 opgenomen. In december 2022 zijn alle 14 gemeenten in Noord- en Midden-Limburg akkoord gegaan met de begroting DUVO/ Geweld in Afhankelijkheidsrelaties 2023 waarin de nadere uitwerking van het Toekomstscenario voor onze regio is opgenomen. De middelen voor 2022 zijn grotendeels (nog) niet ingezet. We kunnen concluderen dat we al op een aantal onderdelen met het Meerjarenplan aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling Noord- en Midden-Limburg uitvoering geven aan de ambities van het Toekomstscenario.
Toch is het belangrijk dat er op zeer korte termijn een plan van aanpak hoe we de verdere uitwerking van het Toekomstscenario de komende jaren vorm gaan geven (inclusief begroting) wordt opgesteld. Ook vanuit de justitiële partners is er veel energie om dit vraagstuk gezamenlijk op te pakken. In augustus 2023 is een kwartiermaker gestart met als opdracht om een ambtelijk en bestuurlijk gedragen inhoudelijk en financieel plan te ontwikkelen hoe de (door-)ontwikkeling van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming vorm gaat krijgen in de regio Noord- en MiddenLimburg. Aan de 14 gemeenten wordt voorgesteld om de middelen die in 2022 en 2023 niet ingezet 20 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
zijn, in de bestemmingsreserve Toekomstscenario Kind en gezinsbescherming te storten. Restant 2022: € 560.477 -/- extra subsidie 2022 Veilig Thuis € 116.293 = € 444.184. Het aandeel Venlo van het restant 2022 (€ 132.708) is bij de jaarrekening ten gunste van het exploitatieresultaat 2022 gebracht en heeft hiermee dus een nadeel ten laste van het exploitatieresultaat 2023 tot gevolg.
Naast de niet-neutrale begrotingswijzigingen zijn er ook een fors aantal voorgesteld neutrale begrotingswijzigingen (€ - 926.000 baten en € 2.019.000 lasten). Deze zijn grotendeels technisch van aard en worden hier niet per wijziging benoemd.
Overig Onderstaande thema’s raken het gehele programma Gezond & Actief Venlo en worden daarom niet binnen een specifieke programmalijn verantwoord. Veelal zijn dit budgettair neutrale begrotingswijzigingen. Deze zijn grotendeels technisch van aard en worden hier niet per wijziging benoemd. Met name de verwerking van extra rijksmiddelen (zoals bijvoorbeeld GALA, IZA, Oekraïense ontheemden) speelt hierin een grote rol. Daarnaast gaan veel neutrale wijzigingen over mutaties van reserves omdat de kosten hoger/lager uitvallen dan in eerste instantie werd verwacht. Voor zover dit inhoudelijke afwijkingen betreft, is dit terug te lezen bij de (beleidsinhoudelijke) afwijkingen bij de betreffende programmalijn. Ook is sprake van een aantal herschikkingen en andere technische wijzigingen binnen alle programmalijnen.
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) De VNG, GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS hebben in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) afspraken gemaakt op het gebied van gezondheid en welbevinden. Hierin worden 15 (deels bestaande) regelingen op het gebied van sport en bewegen, gezondheid en sociale basis gebundeld tot een Specifieke Uitkering (brede SPUK). Door het late ontvangen van deze rijksmiddelen gaan we de beoogde intensivering van de bestaande preventieaanpak niet volledig realiseren in 2023. Vanaf 2024 zetten we deze intensivering door.
Integraal Zorg Akkoord (IZA) IZA – Het Integraal Zorgakkoord heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. De gemeente Venlo ontvangt als mandaatgemeente voor de regio Noord- en Midden-Limburg een bedrag van ruim € 4,7 miljoen euro. We verwachten voor 2023 een bedrag van € 325.000 uit te geven. De SPUK IZA regeling is in de zomer gepubliceerd. Hierdoor zit de regio op dit moment in de planfase. De verwachting is dat we slechts een gedeelte van het totale bedrag uitgeven dit jaar.
21 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Investeringen Vervanging Uitbreiding
Budget 2023
Project De Harlekijn
Vervanging
550
Integraal kindcentrum Sint Martinusschool
Uitbreiding
81
81
631
81
Mutaties investeringen programma Gezond en actief Venlo
Totaal mutaties investeringen
Geraamde uitgaven 2023
Project De Harlekijn Zie voor de toelichting het hoofdstuk 'Actuele ontwikkelingen, Kostenstijging & inflatie'.
Integraal kindcentrum Sint Martinusschool Besluiten tot het voornemen om een extra investeringsbudget aan te vragen voor een bedrag van € 81.412 voor het realiseren van het Integraal kindcentrum Sint Martinusschool. Dit is budgettair neutraal: de inkomsten vanuit de kinderopvang vormen de dekking voor de kapitaallasten.
22 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
2. Leefbaar Venlo Het programma Leefbaar Venlo ligt grotendeels op koers. Op een aantal thema's zijn er belangrijke beleidsmatige en/of financiële afwijkingen. Deze lichten wij hieronder per programmalijn toe. Budgettair kader (incl. verrekening reserves)
Vastgestelde begroting 2023
Neutrale Niet-neutrale wijziging wijziging
Begroting na wijziging
Realisatie per 30-9-23
2.470
797
3.267
2.429
474
268
Baten Dienstverlening Openbare orde en veiligheid
190
284
Wonen
20.539
-6.669
348
14.218
6.548
Omgeving
31.223
-13
539
31.749
25.066
Bereikbaarheid
2.322
-87
591
2.826
2.004
Subtotaal baten begroting 2023
56.744
-6.485
2.275
52.534
36.316
Dienstverlening
11.250
-132
439
11.558
7.955
Openbare orde en veiligheid
13.510
304
13.813
10.688
Wonen
28.090
-6.713
430
21.807
12.007
Omgeving
54.038
869
-123
54.785
34.164
Bereikbaarheid
1.944
-90
1.855
1.432
Subtotaal lasten begroting 2023
108.832
-5.762
746
103.818
66.245
Saldo
-52.088
-724
1.529
-51.283
-29.930
Lasten
Dienstverlening De totaal voorgestelde begrotingswijziging is € 797.000 op de baten en € 307.000 op de lasten van deze programmalijn. Het gaat om zowel budgettair neutrale als niet-budgettair neutrale wijzigingen. Hieronder volgt een toelichting op deze betreffende programmalijn.
Bij het RNI-loket zijn fors meer registraties gedaan dan verwacht in de begroting. De gemeente Venlo ontvangt een bedrag per registratie. De totaal te ontvangen vergoeding valt daardoor ook hoger (€ 430.000) uit. Ook zijn de lasten € 100.000 lager doordat de nieuwe locatie van het RNI-loket later in gebruik is genomen dan gepland. We verwachten dit jaar meer reisdocumenten af te geven dan begroot. De baten vallen daardoor hoger (€ 397.000) uit dan in de begroting stond. Aan de andere kant gaven we minder rijbewijzen uit dan begroot op basis van gegevens van de RDW. Hierdoor vallen de baten lager (€ 140.000) uit.
Dit jaar zijn in november Tweede Kamerverkiezingen vanwege de voortijdige val van het kabinet. Inmiddels is bekend geworden dat gemeenten hiervoor geen extra middelen krijgen vanuit het gemeentefonds. De overschrijding op het budget is naar verwachting € 382.000. Hiertegenover staat een te ontvangen uitkering van de brandverzekering van ongeveer € 110.000, als vergoeding voor de 23 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
artikelen die verloren gegaan zijn bij de brand eerder dit jaar. De te verwachten budgetoverschrijding bedraagt daardoor per saldo € 272.000. Naast de niet-neutrale budgettaire wijzigingen zijn er ook een aantal neutrale wijzigingen (€ - 132.000 lasten). Deze zijn grotendeels technisch van aard en worden hier niet per wijziging benoemd. Ook is sprake van een aantal herschikkingen en andere technische wijzigingen.
Openbare orde en veiligheid In totaal is de voorgestelde begrotingswijziging € 284.000 op de baten en € 304.000 op de lasten van deze programmalijn. Het gaat alleen om budgettair neutrale wijzigingen. Hieronder staat een toelichting op deze programmalijn.
Toezicht en handhaving Bij milieutoezicht is er een achterstand opgetreden van controles van niet RUD-bedrijven ontstaan door uitval en een openstaande vacature. De betreffende vacature is met ingang van 1 september 2023 weer ingevuld.
Preventie met gezag Op 23 mei 2023 heeft het college van Venlo de uitvraagbrief van het ministerie van J&V ontvangen voor de aanvraag voor Preventie met Gezag (PmG) middelen. Het Ministerie vraagt gemeente Venlo in deze brief om in het kader van de aanpak van jeugdcriminaliteit een aanvraag in te dienen voor de Preventie met Gezag gelden. Het gaat om € 1 miljoen per jaar vanaf 2024. Daarvoor is met de partners een programmatische aanpak opgesteld op basis van een domein overstijgende en gebiedsgerichte aanpak. De aanvraag is inmiddels bij het ministerie ingediend.
Wet politie gegevens (WPG) De maatregelen op basis van de Wet politie gegevens zorgen voor veel extra werkzaamheden. Het is een nieuwe wettelijke taak en er is al spanning op de capaciteit. Hierdoor kunnen we deze werkzaamheden niet geheel in 2023 uitvoeren. De planning blijft wel om vóór de uitvoering van de externe audit in 2025 alle maatregelen te treffen. De werkzaamheden worden risico-gestuurd verdeeld over de verschillende jaarschijven 2023 tot en met 2025. Per jaar is vastgelegd welke maatregelen worden opgepakt en afgerond. Dit wordt jaarlijks getoetst via de interne audit. Er zijn binnen deze programmalijn geen niet-neutrale begrotingswijzigingen. Er zijn wel een aantal neutrale begrotingswijzigingen (€ 284.000 op de baten en € 304.000 op de lasten). Deze zijn grotendeels technisch van aard en worden hier niet per wijziging benoemd. Ook is sprake van een aantal herschikkingen en andere technische wijzigingen.
24 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Wonen De totaal voorgestelde begrotingswijziging is € -6.321.000 op de baten en € - 6.283.000 op de lasten van deze programmalijn. Het gaat zowel om budgettair neutrale als niet-budgettair neutrale wijzigingen. Hieronder staat een toelichting op deze betreffende programmalijn.
Wet Goed Verhuurderschap In juli is de Wet Goed Verhuurderschap in werking getreden. Hiervoor is inmiddels een tijdelijk meldpunt ingericht. Vanaf 1 januari 2024 wordt dit omgezet naar een definitief meldpunt.
Afwaarderen Daelweg 6+6a+10 ivm Flexwoningen (lasten € 530.000 nadeel) Voor het realiseren van de flexwoningen op de Daelweg worden de panden Daelweg 6, 6a en 10 gesloopt. De boekwaarde van het activum moet worden afgewaardeerd.
Baten leges Omgevingsvergunningen (baten € 193.480 voordeel) We verwachten dat we voor 2023 meer leges gaan realiseren dan begroot. Er zitten nog een paar onzekerheden in de prognose. Dit heeft te maken met de resultaten van de inhoudelijke beoordeling van de aanvragen en de hoeveelheid zienswijzen die op ontwerpbesluiten binnenkomen. Hierdoor kan de definitieve beschikking pas later worden afgegeven. Als deze aanvragen voor 1 januari 2024 beschikt worden, kan de prognose circa € 400.000 hoger uitvallen.
Lasten onder dwangsom Toezicht en Handhaving (baten € 255.000 voordeel / lasten € 200.000 nadeel) De inkomsten bestaan uit vijf opgelegde lasten onder dwangsom. Op het einde van het jaar bekijken we de stand van zaken van de invordering. De huidige verwachting is dat er € 200.000 uiteindelijk niet kan worden geïnd. Daarvoor boeken we aan het einde van het jaar een toevoeging aan de voorziening oninbare debiteuren.
Toename grondverkopen (baten € 200.000 voordeel) Het gaat om een stijging van de inkomsten van vastgoed door hogere opbrengsten van grondverkoop, mede door extra inzet conform de opdracht van het college. Naast de niet-neutrale begrotingswijzigingen zijn er ook een aantal neutrale begrotingswijzigingen (€ - 6.669.000 baten en € -6.713.000 lasten). Deze zijn grotendeels technisch van aard en worden hier niet per wijziging benoemd. Ook is sprake van een aantal herschikkingen en andere technische wijzigingen.
25 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Omgeving De totaal voorgestelde begrotingswijziging is € 526.000 op de baten en € 746.000 op de lasten van deze programmalijn. Dit gaat zowel om budgettair neutrale als om niet-budgettair neutrale wijzigingen. Hieronder staat een toelichting op deze betreffende programmalijn.
Afval Inzamelaar Renewi gaf aan met de inzameling PMD en restafval te gaan stoppen. Renewi investeert niet meer in materieel, dit leidt steeds vaker tot uitval. Het huidige contract loopt tot 2026. Voor 2023 hebben er bijsturingsacties plaatsgevonden en is Renewi overgeschakeld op inzameling van PMD met zakken in plaats van (duo)containerbakken. Door krapte op de arbeidsmarkt is de inzameling van GFT in de zomer niet geïntensiveerd. We starten versneld de voorbereiding van de nieuwe aanbesteding op.
Maasprojecten en hoogwaterveiligheid De Maasopgaven zijn één van de strategische opgaven de komende jaren voor Venlo. Het is een langdurig meerjarig proces. Gemeente Venlo wil waar nodig een bijdrage leveren aan deze opgaven en deze koppelen aan kansen voor onze stad, platteland en inwoners. We zijn in deze meekoppelkansen afhankelijk van de uitvoering door Waterschap Limburg. Door vertraging en de langere duur van deze projecten is het budget Hoogwaterveiligheid (€ 500.000) in 2023 nog niet benut. We gaan ervan uit dat dit in 2024 wel het geval zal zijn. Tegelijkertijd worden in de begroting 2024-2027 alle gebiedsontwikkelingen gekoppeld aan de Maasprojecten financieel verwerkt. Het budget Hoogwaterveiligheid wordt daarmee samengevoegd. Hierdoor kunnen we snel schakelen in de planvorming en uitvoering. Daarnaast wordt de hoogwateruitkering van € 581.300 die we van RVO ontvangen na het hoogwater in 2021, voor een bedrag van € 429.160 ingezet voor het uitbaggeren van vaargeulen in de haven, aanleg van steigers en een duiker. Per saldo valt in 2023 een bedrag van € 152.140 vrij als incidentele baat.
Beheer infra inhuur en leges (baten € 180.000 voordeel / lasten € 120.000 nadeel) Door grootschalige aanleg van glasvezel was het nodig om voor het beheer extra capaciteit voor toezicht in te huren. De extra lasten van € 120.000 worden gedekt door extra opbrengsten van leges voor een bedrag van € 180.000. Openbare ruimte In de loop van 2023 zijn het beverbeheerplan, plan van aanpak Reuzenberenklauw en werkprotocol knolcyperus vastgesteld. De kosten voor de uitvoering hiervan waren niet binnen de begroting van het groenonderhoud voorzien. Hierdoor vallen deze onder 'calamiteiten groen’. Samen met extra kosten voor het water geven in de extreem droge periode in juni leidt dit tot een verwachtte overschrijding van ongeveer € 100.000.
26 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Incidentele baten uit een subsidie voor het opruimen van drugsafval, verhalen van schades aan verkeersborden en wegen, en opbrengsten uit leges/rechten van begraafplaatsen vallen hoger uit dan geraamd. De planning en uitvoering van de kapitaalintensieve onderhoudsprojecten openbare ruimte worden sinds 2023 gekoppeld aan de implementatie van nieuw beleid en de realisatie van buurt- en wijk initiatieven; ontwikkelend beheer. De implementatie van ontwikkelend beheer heeft organisatorische en daarmee financiële consequenties in de ontwikkelfase.
Naast de niet-neutrale begrotingswijzigingen zijn er ook een aantal neutrale begrotingswijzigingen (€ - 13.000 baten en € 869.000 lasten). Deze zijn grotendeels technisch van aard en worden hier niet per wijziging benoemd. Ook is sprake van een aantal herschikkingen en andere technische wijzigingen.
Bereikbaarheid De totaal voorgestelde begrotingswijziging is € 504.000 op de baten en € - 90.000 op de lasten van deze programmalijn. Het gaat om zowel budgettair neutrale als om niet-budgettair neutrale begrotingswijzigingen. Hieronder staat een toelichting op deze betreffende programmalijn.
Inkomsten Straatparkeren (baten € 590.537 voordeel) De gerealiseerde omzet uit straatparkeren (giraal/chartaal/mobiel) monitoren we op maandelijkse basis. We gebruiken het jaar 2019 (pre-covid) als referentie voor de prognose van de totale opbrengsten in een jaar. De verwachte parkeeropbrengsten volgen een trend, waarbij de laatste maanden van het jaar historisch gezien de meeste opbrengsten genereren. Op basis van het al gerealiseerde bedrag en de nog verwachte opbrengsten, is de prognose dat we 2023 afsluiten met een totaal van om en nabij € 2,6 miljoen.
Naast de niet-neutrale begrotingswijzigingen zijn er ook een aantal neutrale wijzigingen (€ - 87.000 baten en € - 90.000 lasten). Deze zijn grotendeels technisch van aard en worden hier niet per wijziging benoemd. Ook is sprake van een aantal herschikkingen en andere technische wijzigingen.
Investeringen Mutaties investeringen programma Leefbaar Venlo
Vervanging Uitbreiding
Aanvullend investeringsbudget Startersleningen
Uitbreiding
Gemeenschappelijke VTH-applicatie (wijziging dekking)
Vervanging
Vervangen speelplekken 2023
Vervanging
Totaal mutaties investeringen
27 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Budget 2023
Geraamde uitgaven 2023
400
400
-100
-75
300
325
Aanvullend investeringsbudget startersleningen Om aanvragen van starters in 2023 te kunnen blijven honoreren is een aanvullend gemeentelijk investeringsbudget noodzakelijk. Voorgesteld wordt: •
Voor 2023 een extra gemeentelijk investeringsbudget van € 400.000 voor Startersleningen te verstrekken. De verwachting is dat in 2023 inclusief het aanvullend budget in totaal 120 tot 130 Startersleningen in Venlo worden verstrekt.
•
De rentelast van het extra investeringsbudget jaarlijks ten laste te brengen (opname) van de Rekening Courant Startersleningen (€ 10.000 bij een rente van 2,5%) bij SVn. Dit is een beperkte wijziging van de huidige werkwijze waarbij alle revolverende gelden worden bijgeschreven op de rekening courant Startersleningen Venlo.
Gemeenschappelijke VTH-applicatie (wijziging dekking) Vergoeding van de provincie Limburg ontvangen t.b.v. detachering project SGIV. Het bedrag van € 116.707 voeren we als dekking op binnen het investeringsbudget Gemeenschappelijke VTHapplicatie. Hierdoor wordt de gemeentelijke bijdrage lager.
Vervangen speelplekken 2023 Het gaat hier om een herschikking van middelen. Door de aanpassing van de nota investeringsbeleid worden de speelvoorzieningen niet meer geactiveerd, maar direct ten laste van de exploitatie gebracht. Voor het dagelijks onderhoud en de duurzame instandhouding van speelvoorzieningen is ruimte binnen de onderhoudsbegroting gereserveerd. Het investeringsbudget speelvoorzieningen 2023 wordt volledig afgeraamd.
28 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
3. Grenzeloos Venlo Het programma Grenzeloos Venlo ligt grotendeels op koers. Op een aantal thema's zijn er belangrijke beleidsmatige en/of financiële afwijkingen. Deze lichten wij hieronder per programmalijn toe. Vastgestelde begroting 2023
Budgettair kader (incl. verrekening reserves)
Neutrale Niet-neutrale Begroting na wijziging wijziging wijziging
Realisatie per 30-9-23
Baten Regionale samenwerking
21.540
-6.581
14.959
3.122
Subtotaal baten begroting 2023
21.540
-6.581
14.959
3.122
21.149
-6.618
14.531
5.186
240
92
Lasten Regionale samenwerking Public Affairs
240
Grensoverschrijdende samenwerking
20
261
281
20
21.409
-6.357
15.052
5.298
131
-225
-93
-2.176
Subtotaal lasten begroting 2023 Saldo
Regionale samenwerking De totaal voorgestelde begrotingswijziging is € -6.581.000 op de baten en € -6.618.000 op de lasten van programmalijn Regionale samenwerking. Het gaat alleen om budgettair neutrale wijzigingen. Hieronder volgt een toelichting op deze programmalijn. Er zijn geen beleidsmatige of niet-neutrale begrotingswijzigingen. Wel zijn er een tweetal neutrale begrotingswijzigingen. De eerste is de herschikking van de middelen investeringsagenda over de komende jaren. Oorspronkelijk was de regionale bijdrage aan de investeringsagenda begroot op € 20.000.000 over de jaren 2020 tot en met 2023. De uitvoering loopt echter langer door, conform de uitvoeringsovereenkomst in ieder geval tot en met 2025. Daarom verspreiden we de middelen over meerdere jaren. We passen ook de deelnemersbijdrage en de algemene lasten aan aan de (concept) Kaderbrief 2024 van de Regio Noord-Limburg. De tweede neutrale begrotingswijziging is de herschikking van budgetten van de regio NoordLimburg. Er zijn diverse samenwerkingsvormen op inhoud en financieel gebied ontstaan. Deze zijn op diverse plekken in de gemeentelijke begroting ondergebracht. Met een budgettair neutrale begrotingswijziging brengen we een logische ordening aan in de budgetstructuur.
Public affairs Er zijn geen beleidsmatige, niet-neutrale of neutrale begrotingswijzigingen van toepassing binnen deze programmalijn.
29 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
Grensoverschrijdende samenwerking De totaal voorgestelde begrotingswijziging is € 261.000 op de lasten van programmalijn Grensoverschrijdende samenwerking. Het gaat alleen om budgettair neutrale begrotingswijzigingen.
Er zijn geen beleidsmatige of niet-neutrale begrotingswijzigingen.
Binnen deze programmalijn is een neutrale begrotingswijziging die betrekking heeft op het herschikken van middelen om de diverse samenwerkingen die op inhoud en financieel zijn ontstaan logischer te ordenen.
30 |FINANCIËLE RAPPORTAGE 2023
4. Welvarend Venlo De voorgenomen activiteiten zoals vastgelegd voor het programma Welvarend Venlo in de begroting 2023, liggen inhoudelijk en financieel grotendeels op koers. Vastgestelde begroting 2023
Budgettair kader (incl. verrekening reserves)
Neutrale Niet-neutrale wijziging wijziging
Begroting na wijziging
Realisatie per 30-9-23
91
106
2.187
792
Baten Kennisinfra en arbeidsmarkt
91
Economie
3.162
-975
Mobiliteit
2.598