080 Bijl12 BP toelichting_Bijlage 11 Soortgericht onderzoek.pdf

SOORTGERICHTE ONDERZOEKEN HOOGWATERBESCHERMINGSPROGRAMMA NOORDELIJKE MAASVALLEI/DIJKRING ARCEN

Opdrachtgever: Projectnr: Datum:

Waterschap Limburg WSL060 24 november 2023

SOORTGERICHTE ONDERZOEKEN HOOGWATERBESCHERMINGSPROGRAMMA NOORDELIJKE MAASVALLEI/DIJKRING ARCEN

Opdrachtgever: Projectnr: Rapportnr: Status: Datum:

Waterschap Limburg WSL060 20231124-WSL060-RAP-SGO-4.0 Definitief 24 november 2023

Opsteller: NH T 088 - 33 66 333 F 088 - 33 66 099 E info@kragten.nl

-+C0NH+-

Verificatie: LSC

-+R0LSC+-

Validatie: PVZ

© 2023 Kragten Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van Kragten. Het is tevens verboden informatie en kennis verwerkt in dit rapport ter beschikking te stellen aan derden of op andere wijze toe te passen dan waaraan in de overeenkomst toestemming wordt verleend.

-+V0PVZ+-

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING.............................................................................................................................................................. 7

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Dijkversterkingsprogramma .......................................................................................................................................... 7 Deelproject Arcen ....................................................................................................................................................... 9 Doelstelling ............................................................................................................................................................. 10 Beschrijving onderzoekslocaties................................................................................................................................... 11 Voorgenomen plan ................................................................................................................................................... 12

2

WETTELIJK KADER ................................................................................................................................................ 16

2.1 2.2 2.2.1 2.2.2

Algemeen ............................................................................................................................................................... 16 Toetsingskader ........................................................................................................................................................ 16 Ontheffingsplicht ...................................................................................................................................................... 16 Zorgplicht ............................................................................................................................................................... 16

3

SOORTGERICHTE ONDERZOEKEN .......................................................................................................................... 17

3.1 3.1.1 3.1.1.1 3.1.1.2 3.1.2 3.1.2.1 3.1.2.2 3.1.3 3.1.3.1 3.1.3.2 3.1.4 3.1.4.1 3.1.4.2 3.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.3 3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.4.4 3.5 3.5.1 3.5.2 3.5.3 3.5.4 3.6 3.6.1 3.6.2

Huismus ................................................................................................................................................................. 17 Onderzoeksmethode ................................................................................................................................................. 17 Onderzoek naar nestplaatsen (onderzoek 2022) ........................................................................................................... 17 Functioneel leefgebied (onderzoek 2023) .................................................................................................................... 17 Onderzoeksgebied.................................................................................................................................................... 17 Kruisstraat .............................................................................................................................................................. 17 Schans ................................................................................................................................................................... 18 Resultaten ..............................................................................................................................................................

19 Kruisstraat .............................................................................................................................................................. 19 Schans ................................................................................................................................................................... 19 Effecten en vervolgstappen ........................................................................................................................................ 20 Kruisstraat .............................................................................................................................................................. 20 Schans ................................................................................................................................................................... 20 Boerenzwaluw......................................................................................................................................................... 21 Onderzoeksmethode (onderzoek 2022)....................................................................................................................... 21 Onderzoeksgebied....................................................................................................................................................

21 Resultaten .............................................................................................................................................................. 22 Effecten vervolgstappen............................................................................................................................................. 23 Steenuil ................................................................................................................................................................. 23 Onderzoeksmethode (onderzoek 2022)....................................................................................................................... 23 Onderzoeksgebied.................................................................................................................................................... 23 Resultaten .............................................................................................................................................................. 23 Effecten en vervolgstappen ........................................................................................................................................ 24 Ransuil...................................................................................................................................................................

25 Onderzoeksmethode (onderzoek 2022)....................................................................................................................... 25 Onderzoeksgebied.................................................................................................................................................... 25 Resultaten .............................................................................................................................................................. 26 Effecten en vervolgstappen ........................................................................................................................................ 26 Grote gele kwikstaart ................................................................................................................................................ 26 Onderzoeksmethode (onderzoek 2022)....................................................................................................................... 26 Onderzoeksgebied.................................................................................................................................................... 27 Resultaten ..............................................................................................................................................................

27 Effecten en vervolgstappen ........................................................................................................................................ 27 Overige vogels met jaarrond beschermde nesten (oehoe en ooievaar) ................................................................................ 27 Onderzoeksmethode (onderzoek 2022)....................................................................................................................... 27 Onderzoeksgebied.................................................................................................................................................... 28

3

3.6.3 3.6.4 3.7 3.7.1 3.7.2 3.7.3 3.7.4 3.8 3.8.1 3.8.2 3.8.3 3.8.4 3.9 3.9.1 3.9.2 3.9.3 3.9.4 3.10 3.10.1 3.10.2 3.10.2.1 3.10.2.2 3.10.2.3 3.10.3 3.10.3.1 3.10.3.2 3.10.3.3 3.10.3.4 3.10.4 3.11 3.11.1 3.11.2 3.11.3 3.11.4 3.12 3.12.1 3.12.2 3.12.3 3.12.4

Resultaten .............................................................................................................................................................. 28 Effecten en mogelijke vervolgstappen........................................................................................................................... 28 Omgevingsscansoorten (sperwer en buizerd) ................................................................................................................. 29 Onderzoeksmethode (onderzoek 2022)....................................................................................................................... 29 Onderzoeksgebied.................................................................................................................................................... 29 Resultaten .............................................................................................................................................................. 30 Effecten en vervolgstappen ........................................................................................................................................ 30 Onderzoek das ........................................................................................................................................................

31 Onderzoeksmethode (onderzoek 2023)....................................................................................................................... 31 Onderzoeksgebied.................................................................................................................................................... 31 Resultaten .............................................................................................................................................................. 32 Effecten en vervolgstappen ........................................................................................................................................ 32 Onderzoek bever...................................................................................................................................................... 33 Onderzoeksmethode (onderzoek 2022)....................................................................................................................... 33 Onderzoeksgebied.................................................................................................................................................... 33 Resultaten ..............................................................................................................................................................

33 Effecten en vervolgstappen ........................................................................................................................................ 34 Vleermuisonderzoek ................................................................................................................................................. 34 Onderzoeksmethode (onderzoek 2021/22 en 2023) .................................................................................................... 34 Onderzoeksgebied.................................................................................................................................................... 35 Bebouwing Kruisweg/Broekhuizerweg ......................................................................................................................... 36 Maasduinen ............................................................................................................................................................ 36 La tour Meuse ......................................................................................................................................................... 37 Resultaten ..............................................................................................................................................................

37 Gebouwen Kruisweg en Broekhuizerweg ....................................................................................................................... 37 Maasduinen ............................................................................................................................................................ 39 La Tour Meuse......................................................................................................................................................... 39 Samenvatting aangetroffen vleermuisfuncties ................................................................................................................ 40 Effecten en mogelijke vervolgstappen........................................................................................................................... 40 Kleine ijsvogelvlinder................................................................................................................................................. 40 Onderzoeksmethode (onderzoek 2022 en 2023) .......................................................................................................... 40 Onderzoeksgebied....................................................................................................................................................

41 Resultaten .............................................................................................................................................................. 41 Effecten en mogelijke vervolgstappen........................................................................................................................... 42 Grote vos................................................................................................................................................................ 43 Onderzoeksmethode (onderzoek 2022)....................................................................................................................... 43 Onderzoeksgebied.................................................................................................................................................... 43 Resultaten .............................................................................................................................................................. 43 Effecten en mogelijke vervolgstappen........................................................................................................................... 43

4

CONCLUSIES SAMENGEVAT ................................................................................................................................... 44

4.1 4.2

Samenvatting.......................................................................................................................................................... 44 Ecologisch werkprotocol en ecologische begeleiding ........................................................................................................ 45

5

GERAADPLEEGDE LITERATUUR ............................................................................................................................. 46

BIJLAGEN B1

BESCHERMDE SOORTEN

B2

PROVINCIALE VRIJSTELLING

B3

KAARTEN SOORTGERICHTE ONDERZOEKEN

4

TABELLEN Tabel 1. Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek huismus. .............................................................................................................................................. 17 Tabel 2. Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek huismus. .............................................................................................................................................. 17 Tabel 3. Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek boerenzwaluw ...................................................................................................................................... 21 Tabel 4. Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek steenuil. .............................................................................................................................................. 23 Tabel 5. Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek ransuil. ................................................................................................................................................ 25 Tabel 6. Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek grote gele kwikstaart. ............................................................................................................................ 26 Tabel 7. Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek roofvogels (sperwer en buizerd)............................................................................................................... 29 Tabel 8.

Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek das en inzet wildcamera. ........................................................................................................................ 31 Tabel 9.Resultaten onderzoek met wildcamera’s ........................................................................................................................................................ 32 Tabel 10. Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek bever. ............................................................................................................................................... 33 Tabel 11. Uitgevoerde veldbezoeken vleermuisonderzoek. ........................................................................................................................................... 35 Tabel 12. Samenvatting van aangetroffen vleermuisfuncties binnen de twee onderzoeksgebieden. ...................................................................................... 40 Tabel 13. Uitgevoerde onderzoek naar kleine ijsvogelvlinder......................................................................................................................................... 41 Tabel 14. Uitgevoerde onderzoek naar grote vos ........................................................................................................................................................ 43 Tabel 15.

Conclusies van het soortgericht onderzoek samengevat.................................................................................................................................. 44 Tabel 16. Soorten Habitatrichtlijn, Verdrag van Bern en Verdrag van Bonn. ..................................................................................................................... 53 Tabel 17. Andere soorten. ...................................................................................................................................................................................... 54 Tabel 18. Jaarrond beschermde vogelnesten Limburg. ................................................................................................................................................. 56

AFBEELDINGEN Afbeelding 1. Locaties dijkversterkingen Waterschap Limburg in het Hoogwaterbeschermingsprogramma. ...............................................................................8 Afbeelding 2. Dijktraject 65-1 met indeling Noord, Midden, Zuid. ....................................................................................................................................9 Afbeelding 3. Schetsontwerp overzichtstekening dijktracé Arcen. Projectnummer WAB019011. Tekeningnummer 2022-1806, versie 3. ................................... 11 Afbeelding 4. Projectgebied Arcen opgedeeld in 9 secties (bron: PDOK-viewer)................................................................................................................. 12 Afbeelding 5. Onderzoekslocaties onderzoek huismus. A = schuur Broekhuizerweg, B = woonhuis Kruisweg en C = Paardenstallen Kruisweg. ............................ 18 Afbeelding 6. Onderzoeksgebied (binnen witte cirkel) naar functioneel leefgebied (rode lijn) ten opzichte van de te verwijderen meidoornhaag. ......................... 18 Afbeelding 7. Onderzoek huismussen. Geel = ter plaatse, rood = baltsend/zingend, blauw = nestlocatie ten opzichte van het dijktrace (oranje stippellijn). .......... 19 Afbeelding 8.

Te verwijderen haag (rood), aanwezige nestplaatsen (groen) en alternatieve rustplaatsen(blauw) ................................................................... 20 Afbeelding 9. Onderzoekslocaties (paardenstallen Kruisweg) onderzoek boerenzwaluw. .................................................................................................... 21 Afbeelding 10. Resultaten van het onderzoek naar boerenzwaluw. Blauwe stip= nestlocatie, oranje stippellijn = beoogde dijktrace. .......................................... 22 Afbeelding 11. Bezet nest boerenzwaluw in paardenstal. ............................................................................................................................................. 22 Afbeelding 12. Waarnemingen van steenuil gedurende het onderzoek ten opzichte van het beoogde dijktrace (oranje stippellijn). Blauwe stippen = aanwezige nestkasten, rode stippen = roepende/baltsende/zingende individuen, gele stippel cirkel = functioneel territorium van steenuil binnen de broedperiode. ............... 24 Afbeelding 13. Waarneming van ransuil (rode stip) ten opzichte van het onderzoeksgebied (rode kader) en het dijktracé (oranje stippellijn).............................. 26 Afbeelding 14.

Waarneming van grote gele kwikstaart (gele stippen) ter hoogte van de ................................................................................................... 27 Afbeelding 15. Waarschijnlijke nestlocatie oehoe = gele stip en nest ooievaar = rode stip ten opzichte van het dijktracé.......................................................... 28 Afbeelding 16. Territorium van de buizerd (rode stip) ten opzichte van het dijktracé (oranje stippellijn). ............................................................................... 30 Afbeelding 17. Aanwezige vluchtpijpen das (rode stippen) ten opzichte van het dijktracé (oranje stippellijn). ........................................................................ 31 Afbeelding 18. Vluchtpijp das. ................................................................................................................................................................................. 32 Afbeelding 19. Vluchtpijp das. ................................................................................................................................................................................. 32 Afbeelding 20. Wildcamera..................................................................................................................................................................................... 32 Afbeelding 21.

Langslopende das 4 mei 2023. .......................................................................................................................................................... 32 Afbeelding 22. Onderzoekslocatie onderzoek bever. Geel = vraatsporen, rood = oeverhol, groen = burchtlocatie ten opzichte van het dijktracé (oranje stippellijn).. 33 Afbeelding 23. Onderzoekslocaties vleermuisonderzoek bebouwing. A = schuur Broekhuizerweg, B = woonhuis Kruisweg en C = Paardenstallen Kruisweg............ 36 Afbeelding 24. Het oude onderzoeksgebied (rode lijn) en het gewijzigde onderzoeksgebied (blauwe lijn). ........................................................................... 36 Afbeelding 25. Het onderzoeksgebied La tour Meuse (rode lijn). ................................................................................................................................... 37 Afbeelding 26. Aangetroffen verblijfplaatsen en exemplaren gewone dwergvleermuis. Geel = zomer- en paarverblijfplaats. ...................................................... 38 Afbeelding 27. Locatie van de aangetroffen zomerverblijfplaats gewone dwergvleermuis. .................................................................................................. 38 Afbeelding 28.

Geel = zomer- en paarverblijfplaats gewone dwergvleermuis en rood =paarverblijfplaats rosse vleermuis binnen de onderzoeksgebied (blauwe polygoon). ................................................................................................................................................................................................... 39 Afbeelding 29. Resultaten kleine ijsvogelvlinder 2022 en 2023 (rode stip = individuen). Rode kader =). Oranje stippellijn is dijktracé en onderzoeksgebied 2022. Blauwe kader is aangepast onderzoeksgebied 2023. Foto van individu op wilde kamperfoelie. .......................................................................................... 41 Afbeelding 30. Zolder van de schuur aan de Broekhuizerweg. ....................................................................................................................................... 43

5

6

1

INLEIDING

1.1

Dijkversterkingsprogramma Om te borgen dat Nederland nu en in de toekomst beschermd is tegen overstromingen, is wettelijk vastgelegd dat primaire waterkeringen periodiek worden gecontroleerd. Primaire waterkeringen die niet op orde zijn, worden versterkt. Afspraken over welke primaire waterkeringen wanneer aangepakt worden, leggen het Rijk en de waterschappen gezamenlijk vast in het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). Het HWBP wordt jaarlijks geactualiseerd en steeds voor een periode van zes jaar opgesteld, met een doorkijk naar twaalf jaar. Het doel van het huidige programma is het op orde krijgen van de primaire waterkeringen die in de afgelopen en lopende toets/beoordelingsronde zijn afgekeurd. Waterschap Limburg (WL) is verantwoordelijk voor de hoogwaterbescherming in het door haar beheerde gebied. Ze werkt daarbij nauw samen met partners als het Rijk, Provincie Limburg, betrokken gemeenten en naastgelegen waterschappen. Na de hoge rivierwaterstanden in 1993 en 1995 zijn in het beheergebied van WL in snel tempo Maaskades aangelegd die als nooddijk fungeerden met een overstromingskans van circa 1/50 per jaar. Deze Maaskades zouden deels een tijdelijke functie hebben en vooruitlopend op rivierverruiming hoogwaterbescherming bieden tegen de hoge rivierwaterstanden zoals deze in 1993 en 1995 optraden. Op 1 januari 2017 is de Waterwet gewijzigd.

Er zijn nieuwe wettelijke normen voor hoogwaterveiligheid in werking getreden. Voor ieder dijktraject bestaan de wettelijke normen uit twee delen, beide uitgewerkt in een overstromingskans per jaar. Ten eerste de signaleringswaarde, de overstromingskans per jaar die de beheerder het sein geeft dat de waterkering op termijn versterkt moet worden. Daarnaast de ondergrens, de overstromingskans per jaar waarop het dijktraject gedurende de gehele levensduur ten minste berekend moet zijn. Voor dijktraject Arcen betreft dit een signaleringswaarde van 1/300 per jaar en een ondergrens van 1/100 per jaar. Na dijkverbetering dient de waterkering gedurende de gehele levensduur in ieder geval veiliger te zijn dan de ondergrenswaarde. Op basis van de nieuwe normen voor hoogwaterbescherming in de Waterwet zijn veel dijken in het beheergebied van Waterschap Limburg afgekeurd op hoogte en sterkte. In 2016 heeft het Waterschap een dijkverbeteringsprogramma opgestart om diverse dijktrajecten in de Noordelijke Maasvallei te verhogen en te versterken. Deze dijkverbeteringen zijn opgenomen in het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP).

Waterschap Limburg, Rijkswaterstaat, provincie Limburg, ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, gemeente Beesel, gemeente Bergen, gemeente Leudal, gemeente Maasgouw, gemeente Peel en Maas, gemeente Roermond en gemeente Venlo hebben samen de Stuurgroep HWBP Noordelijke Maasvallei opgezet. Deze Stuurgroep adviseert de bevoegde bestuursorganen met betrekking tot de te nemen besluiten. De doelstelling van het dijkversterkingsprogramma is primair: het verbeteren van de waterveiligheid in de Maasvallei (versterkingsopgave). De secundaire doelstelling is het versterken van gebiedskwaliteiten (opgave ruimtelijke kwaliteit). Deze doelstellingen zijn van alle betrokken partners binnen de Stuurgroep HWBP Noordelijke Maasvallei.

7

Afbeelding 1. Locaties dijkversterkingen Waterschap Limburg in het Hoogwaterbeschermingsprogramma.

8

1.2

Deelproject Arcen Het project Arcen geeft invulling aan de doelstellingen vanuit verschillende programma’s. Allereerst maakt het onderdeel uit van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP Noordelijke Maasvallei), zoals beschreven in paragraaf 1.1. Het project heeft daarnaast een extra opgave meegekregen: de systeemopgave. Met deze systeemopgave wordt beoogd om zoveel mogelijk rivierbed te behouden en de stijging van de waterstand te voorkomen. In de verkenningsfase zijn verschillende tracés voor de primaire waterkering onderzocht en vergeleken. Dit heeft geleid tot een bestuurlijk vastgesteld tracé voor nieuwe primaire waterkering (zie afbeelding 2). De bestaande waterkering wordt geheel vervangen en met name in het noordelijke deel wordt deze dichter tegen de bebouwde kom van Arcen aangelegd. In Arcen Midden wordt de waterkering uitgevoerd als een glazen wand, óf als een zelfsluitende kering. In Arcen Noord en Arcen Zuid wordt een ‘groene’ kering aangelegd van grond die aansluit op de hoge gronden aan de rand van het Maasdal. Op een aantal plaatsen worden coupures aangelegd die bij hoog water worden gesloten. Op maatwerklocaties en langs de kasteeltuin wordt geen groene kering aangelegd maar verticale constructie (muur).

In de Planuitwerking wordt dit tracé nader uitgewerkt en geoptimaliseerd tot een referentieontwerp voor de waterkering dat de basis is voor de juridische procedures en de realisatiefase. Ten derde wordt met het project Arcen ook invulling gegeven aan de Kaderrichtlijn water (KRW). Naast het aanleggen en versterken van de primaire waterkering omvat het project ook het beekherstel van de Lingsforterbeek inclusief een vispassage bij de Wijmarsche watermolen.

Afbeelding 2. Dijktraject 65-1 met indeling Noord, Midden, Zuid. Tot slot is er nog sprake van verschillende meekoppelkansen die bijdragen aan de doelstelling voor het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het gebied. In de planuitwerkingsfase worden diverse wensen vanuit de omgeving meegenomen in het referentieontwerp:  Dubbelzijdig fietspad vanaf zuidelijke molenvijver direct aan de nieuwe dijk gelegen bij de Schans tot de provinciale weg; 

Het verplaatsen van de bebouwde kom bij de Schans gecombineerd met een 30km-plateau en fietsoversteekplaats;



Het parkeerterrein tegenover MFA uitbreiden met 7 parkeerplaatsen;

9



Het herinrichten van het Schanstorenplein, inclusief terugbrengen oude gracht en suggestie van een brug in combinatie met de nieuwe te plaatsen kering met diverse wandelroutes;



Het herinrichten/verbeteren van de Burgemeester Linderspromenade inclusief de nieuwe kering (landschappelijk, cultuurhistorisch passend);



Het duiden op verschillende plekken van de landschappelijk cultuurhistorische waarde van het gebied gecombineerd met de dijkversterking-, of verlegging;



1.3

Passantenhaven.

Doelstelling Nu het traject gereed is volgt de plan-uitwerkingsfase en is voor de uit te werken inrichting van de dijkringen een (actualiserende) gebiedsinventarisatie nodig van beschermde flora en fauna. Het eindstadium van de planuitwerkingsfase is een projectbesluit. Enerzijds vormen de gegevens uit het soortgerichte onderzoek input voor het ontwerpproces van de plan-uitwerkingsfase, anderzijds dienen de gegevens als input voor het bepalen van de compensatieopgaven en voor eventuele ontheffingsaanvragen en vergunningen in het kader van de Wet natuurbescherming. Eind 2021 is binnen het projectgebied een verkennend flora- en faunonderzoek uitgevoerd (Kragten, 2022).

Uit het onderzoek kwam naar voren dat er vervolgonderzoek moet worden uitgevoerd naar voor de volgende soort(en)(groepen): Vogels: nestplaatsen van huismus, boerenzwaluw, roofvogels (buizerd en sperwer), grote gele kwikstaart, steenuil en ransuil Vleermuizen (Kruisweg/Broekhuizerweg) Grondgebonden zoogdieren: bever en eekhoorn Reptielen: hazelworm en levendbarende hagedis Dagvlinders: kleine ijsvogelvlinder en grote vos In 2023 zijn na een scopewijziging nog nieuwe vervolgonderzoeken uitgevoerd naar: Vogels: huismus (functioneel leefgebied) omgeving Schans Vleermuizen (verblijfplaatsen La tour Meuse en Maasduinen) Grondgebonden zoogdieren: das (Maasduinen) Dagvlinders: kleine ijsvogelvlinder Voor de eekhoorn, hazelworm en levendbarende hagedis kan gewerkt worden binnen de vrijgestelde periodes die gehanteerd worden voor deze soorten door provincie Limburg en is nader onderzoek zodoende niet aan de orde. Daarom is er voor deze soorten geen soortgericht onderzoek uitgevoerd. De soorten zijn niet waargenomen binnen het dijktracé gedurende het soortgericht onderzoek. Met het uitvoeren van soortgerichte onderzoeken naar bovengenoemde soorten wordt verder in kaart gebracht of en waar binnen het projectgebied beschermde soorten en beschermde functies van deze soorten aanwezig zijn, waar tijdens de uitvoering rekening mee dient te worden gehouden.

Tevens wordt met dit onderzoek beoordeeld of er vervolgstappen in het kader van de Wet natuurbescherming noodzakelijk zijn.

10

1.4

Beschrijving onderzoekslocaties Gezien de grootte van het gebied is het dijktracé opgedeeld in de volgende drie deelgebieden: Arcen Noord, Arcen Midden en Arcen Zuid (zie voor een nadere toelichting paragraaf 3.2). Voor het onderzoek is uitgegaan van een samenspel van de huidige dijk, nieuwe dijk tracés en de Lingesforterbeek. Voor het onderzoek is uitgegaan van minimaal 50 meter aan weerszijden van het beoogde dijk tracé en de beekloop. Hierin zijn ook de tijdelijke werkstroken, werkwegen en dergelijke in meegenomen. Het dijktracé start in het noorden aan de oostzijde van de Rijksweg N271 ter hoogte van hotel Rooland (Fletcher hotel) en de rotonde van de N271. Vanaf deze rotonde loopt het beoogde tracé globaal langs de Maasstraat richting de Hertog Jan brouwerij. Vanaf de brouwerij loopt het tracé verder tussen de Maasstraat en de uiterwaarden van de Maas richting de kern van Arcen. Ter hoogte van Arcen bestaat het dijktracé zelf uit de boulevard en tuinen, kleine volkstuintjes en enkele verruigde stukken. Het zuidelijke deel van het dijktracé loopt tussen de kasteeltuinen en de Barbara’s Weerd door, om vervolgens ter hoogte van het bosgebied van Maasduinen te eindigen. De begrenzing van het totale plangebied is weergegeven in afbeelding 3.

Afbeelding 3. Schetsontwerp overzichtstekening dijktracé Arcen. Projectnummer WAB019011. Tekeningnummer 2022-1806, versie 3.

11

1.5

Voorgenomen plan Volgens de (Notitie Reikwijdte en Detailniveau) NRD komt de aanleiding voor het project voort uit drie verschillende opgaven: 1. Dijkversterkingsopgave (Hoogwaterbeschermingsprogramma) voor de in 2009 aangewezen primaire waterkeringen; 2. Systeemopgave in de vorm van dijk terugleggingen, ten behoeve van het (gedeeltelijke) behoud van het winterbed (Deltaprogramma Maas); 3. Beekherstelopgave (KRW, WB21 en natuurbeleid). (MER, 2018) Onderstaand wordt omschreven welke werkzaamheden zijn voorzien binnen het gehele dijktracé. Het dijktracé is opgedeeld in negen verschillende secties, gezien van noord naar zuid (afbeelding 4). Hieronder zijn deze negen secties ondergebracht onder de drie deelgebieden zoals deze zijn uitgewerkt in paragraaf 2.2.

Afbeelding 4. Projectgebied Arcen opgedeeld in 9 secties (bron: PDOK-viewer).

12

Deelgebied 1 – Arcen Noord Voor alle secties binnen het deelgebied Arcen Noord geldt dat de werkwegen buitendijks komen te liggen. Deze werkwegen zijn 5 meter breed en liggen er voor max. 2 jaar. Sectie 9 – Provinciale weg (N271) tot aan de Maasstraat De N271 wordt noordelijk en zuidelijk van de rotonde ter hoogte van Hotel Rooland lichtelijk opgehoogd. Een nieuwe dijk wordt aangelegd vanaf de hoge grond bij de parallelweg (Rijksweg) langs de provinciale weg (N271) tot aan de Maasstraat. De dijk kruist een beek. Bij de Boerenlossing wordt een kwelgeul gerealiseerd. Sectie 8 – Maasstraat tot Maasstraat 67 In sectie 8 wordt een nieuwe dijk aangelegd met daarnaast een tijdelijke werkstrook (5 meter breed) voor max. 2 jaar. Deze strook ligt buitendijks en voor de af te graven dijk, wellicht op de bestaande weg. De nieuwe dijk kruist de Maasstraat die wordt verhoogd. De aansluiting van de wegen verandert hierbij. De Boerenweg noordelijk wordt verlegd naar de dijk opdat deze aansluit op de Boerenweg. De vervallen weg wordt voor agrarisch gebruik geschikt gemaakt. De aanwezige bomenrij (bestaat uit kastanjes) langs de Maasstraat wordt vervangen door beuken. De bomen die er nu staan zijn ziek. Dit wordt uitgevoerd door de gemeente en valt buiten de scope van dit project. De aanwezige dijk bij de Broekhuizerweg en ten noorden van de Hertog Jan Brouwerij wordt verwijderd.

De dijk doorkruist bestaande agrarische gronden en raakt geen bossen/bomen. Wel doorkruist de kering een woning/paardenhouderij aan de Kruisweg, een schuur aan de Broekhuizerweg en het kassencomplex langs de Maasstraat. Al deze gebouwen gaan gesloopt worden. De huidige dijk in het gebied wordt afgegraven (werkstrook van 5 meter wordt parallel aangelegd). De vervallen dijk wordt voor agrarisch gebruik geschikt gemaakt. Vanaf de bebouwde kom snijdt de kering door tuinen van twee woningen, om de Broekhuizerweg te kruizen (de weg zal omhooggaan). Deelgebied 2 – Arcen Midden Voor alle secties binnen het deelgebied Arcen Midden (tuinen) geldt dat de werkwegen buitendijks komen te liggen. Deze werkwegen zijn 5 meter breed en liggen er voor max. 2 jaar. Ook wordt er een obstakelvrije zone (binnendijks) van 3 meter aangelegd. Deze mag als tuin worden ingericht. In deze strook is het in ieder geval niet toegestaan te bouwen, te graven of bomen te planten. Sectie 7, 6, en 5 – Maasstraat 67 tot en met La Tour Meuse/Schanstoren In deze secties loopt de kering door tuinen. Hierbij worden de tuinen opgehoogd. Voorgaande betekent dat binnen het tracé (plek kering + obstakelvrije zone = max. 6 meter) aanwezige bomen/struiken/gebouwen ed. verwijderd worden. Voor de ophoging van tuinen wordt beoordeeld of de bestaande bomen behouden kunnen worden. De kering loopt door Alt Arce (restaurant).

Dit gebouw zal voor 1/3 worden gesloopt (vanaf de balie van het restaurant tot aan het terras) om de nieuwe kering te kunnen bouwen en (deels) het gebouw terug te bouwen. Ter hoogte van La Tour Meuse wordt op 1,5 meter afstand van het gebouw een kering (muur met voor elk balkon een glazen kering) gebouwd. De kering zal hier deel van het gebouw gaan uitmaken. Op het plein bij de Schanstoren wordt een demontabele kering gebouwd. Hier wordt 1 kastanjeboom op de hoek bij de trafo gekapt. De trafo wordt naar de parkeerplaats verplaatst. De boom tussen de Schanstoren en het terras wordt gekapt. Ter hoogte van de Spar komt op de parkeerplaats een glazen kering te liggen met een coupure van 3 meter. Afhankelijk van de plek van de tuinen wordt er een coupure van 3 meter of een deur van 1 meter in de kering ten behoeve van de toegankelijkheid geplaatst.

13

Deelgebied 3 – Arcen Zuid Een nieuwe dijk wordt aangelegd en een huidig stuk dijk (secties 5 en 4) wordt verwijderd. Binnen deelgebied Arcen Zuid komen de tijdelijke werkwegen (5 meter breed en voor max. 2 jaar) vanaf de Schanstoren naar het Zuiden, tot aan de oversteek van de Schans, buitendijks te liggen. Alleen in sectie 2, tussen de Schans en de N271, komen de werkwegen binnendijks te liggen. Sectie 4 – Vanaf de Schanstoren tot de Watermolen De dijk raakt het natuurgebied Barbara’s Weerd aan de noordzijde, waar het gebied aansluit op de parkeerplaats MFA. De nieuwe dijk raakt de parkeerplaats niet. De bestaande dijk wordt in Barbara’s Weerd afgegraven en krijgt een nadere natuurfunctie in overleg met Stichting het Limburgs Landschap. In het gebied worden bosschages/bomen geraakt. Er vindt hierbij minimale kap van bomen plaats. In Barbara’s Weerd en Maasduinen zal de roofgrond op de aanwezige dijk die wordt afgegraven gebruikt worden voor de nieuw te realiseren dijk/hoge grond. Hiermee wil men voorkomen dat aanwezige vegetaties komen te verdwijnen. Het gebied wordt voor natuur ingericht. In Barbara’s Weerd ligt nu de huidige dijk (gaat van de Schanstoren met een bocht naar de Watermolen). Deze dijk wordt verwijderd. Sectie 3 – Watermolen De nieuwe dijk wordt achter de watermolen gerealiseerd en kruist de Lingsforterbeek.

Tussen Watermolen/Schans/Kasteellaan en de nieuwe dijk gaat beekherstel (Lingsforterbeek) plaatsvinden en wordt een natuurlijke/technische vispassage tussen de nieuwe kering en de molenvijver (bestaande) aangelegd. Ter hoogte van de vispassage wordt geen dijk aangelegd, maar een bak. Dit gebied gaat geheel op de schop en wordt nadien met vispassage als landschap/bos/moerasbos ingericht. Hierbij gaan alle aanwezige bomen gekapt worden. De bestaande kering ligt hier op de Schans en hier vinden geen werkzaamheden plaats. Er vindt minimale bomenkap plaats en de molenvijver blijft behouden. Bij de monding van de Maas (bij de watermolen) worden stenen verwijderd t.b.v. beekherstel Lingsforterbeek. Tussen de Maas en nieuwe dijk vinden er geen ander werkzaamheden plaats. Tussen de monding van de beek bij de Maas en de watermolen gebeurt er los van de aan te leggen kistdam (betonnen smalle dijk) niets. Sectie 2 – Vanaf Watermolen tot werkplaats stichting het Limburg Landschap Een nieuwe dijk wordt aangelegd. De zuidelijke molenvijver (monument) blijft behouden. Tot de kruising met de Schans (demontabele kering) worden alleen de buitenste rij essen van de historische laan gekapt. Deze bomen zijn in verval. Tussen de dijk en de bestaande beuken/eiken bij de Schans wordt het bestaande fietspad verplaatst, waarbij er geen bomen worden gekapt.

De dijk kruist de Schans door middel van een coupure (demontabele kering). Hierbij worden maximaal 3 in verval zijnde bomen gekapt. Op terrein van Stichting het Limburgs Landschap (achter de loods) wordt een kering (muur) gebouwd die om het gebouw heen gaat en aansluit op de kering langs de provinciale weg. De kering op deze plek raakt geen bomen, deze komt buiten de kronen van de bomenrij om te liggen die in de oude oost-west cultuurhistorische laan liggen. Op deze locatie (tussen de Schans en de N271) komen de werkwegen binnendijks te liggen, met een werkstrook van 5 meter breed.

14

Sectie 1 – Provinciale weg N271 tot en met Maasduinen Een nieuwe kering (talud) wordt op de grens van het eigendom van Stichting het Limburgs Landschap en de parallelweg van de provinciale weg (N271) aangelegd. Het tracé blijft hierbij als kering langs de parallelweg lopen. Voor de keermuur langs de N271 wordt de aanwezige ventweg als werkstrook gebruikt. Vanaf de Lommersbroeklossing gaan Amerikaanse eiken gekapt worden. Aansluiting hoge grond vindt met gebruikmaking van dood areaal bos in nauw overleg met Stichting het Limburgs Landschap en gemeente Venlo plaats, opdat impact zo miniem mogelijk is. De dijk krijgt hier een overhoogte van 1 meter extra, zodat de dijk geheel kan worden ingeplant met bomen na aanleg. Op het Maasduinen wordt binnen deze strook bos gekapt (>1000 vierkante meter). Er komt geen onderhoudspad voor voertuigen van Waterschap Limburg. Met toestemming van het Limburgs Landschap komt in het bosgebied op Maasduinen (ten oosten van de N271) de werkweg te liggen op de reeds bestaande Maliebaan. De Maliebaan (onverharde weg noord zuid door gebied) wordt dan samen met de Lingsforterweg en de rotonde N271 als werkweg gebruikt (openbare wegen). Hier wordt zodoende geen extra werkweg aangelegd. Hiermee wordt de impact van de ingreep op Natura 2000-gebied Maasduinen waarbinnen de werkstrook gelegen is zo minimaal mogelijk gehouden.

15

2

WETTELIJK KADER

2.1

Algemeen De Wet natuurbescherming is van kracht sinds 1 januari 2017 en regelt zowel de bescherming van planten- en diersoorten, als de bescherming van Natura 2000-gebieden en houtopstanden. Daarmee vervangt de Wet natuurbescherming de inmiddels vervallen Flora- en faunawet, Natuurbeschermingswet 1998 en de Boswet. In het voorliggende aanvullende soortgerichte onderzoek wordt enkel ingegaan op de soortenbescherming. Hier zal in de hoofdstukken 3 en 4 aan getoetst worden.

2.2

Toetsingskader In de Wet natuurbescherming (Wnb) is de soortenbescherming in Nederland geregeld. Hierbij onderscheiden we drie verschillende beschermingsregimes waaraan verschillende verbodsbepalingen zijn gekoppeld: Soortenbescherming Vogelrichtlijn (art. 3.1 Wnb) Soortenbescherming Habitatrichtlijn (art. 3.5 Wnb) Andere soorten (art. 3.10 Wnb) De verbodsbepalingen en ontheffingsgronden voor de eerste twee categorieën komen rechtstreeks uit de Vogelen Habitatrichtlijn. De derde categorie vindt zijn oorsprong in de nationale wetgeving. Voorliggende toetsing richt zich op het voorkomen van vogels met een jaarrond beschermd nest (categorie 1 t/m 4). Deze soortgroep is beschermd in het kader van de Vogelrichtlijn en staat vermeld in de aangepaste lijst vogels met een jaarrond beschermd nest (provincie Limburg). Verder richt de toetsing zich op de soorten van de Habitatrichtlijn. De volgende soort(groep)en vallen hier binnen dit project onder, namelijk: vleermuizen en bever (Bijlage II van de Habitatrichtlijn). Deze soorten zijn beschermd conform art. 3.5 Wet natuurbescherming. Voor categorie 3.5 beschermde soorten geldt dat het opzettelijk doden of vangen, het opzettelijk verstoren en het beschadigen of vernielen van voortplantingsplaatsen of rustplaatsen niet is toegestaan.

Als laatste richt deze toetsing zich op het voorkomen van de nationaal beschermde soorten, genaamd Andere soorten. In deze toetsing betreffen dit de soorten kleine ijsvogelvlinder en grote vos. Deze soorten vallen onder de bescherming van artikel 3.10 van de wet natuurbescherming.

2.2.1

Ontheffingsplicht Indien bij het voornemen gestelde verboden in artikel 3.1, 3.5 en 3.10 worden overtreden, en deze niet volledig gemitigeerd kunnen worden - dan dient een ontheffing aangevraagd te worden bij de provincie. De grond waarop een ontheffing mogelijk is, verschilt voor vogels op de lijst met jaarrond beschermde nesten per categorie (1-4). In Bijlage 1 van het verkennend flora- en faunaonderzoek (Kragten, 2022) is een uitgebreide toelichting opgenomen.

2.2.2

Zorgplicht In de Wet natuurbescherming is in artikel 1.11 de zorgplicht opgenomen. De zorgplicht houdt in dat planten en dieren niet onnodig vernield/gedood of verstoord mogen worden. Dit betekent dat handelingen (of het nalaten hiervan) waarvan men weet, of redelijkerwijs kan vermoeden, dat ze nadelig zijn voor planten en/of dieren niet mogen worden uitgevoerd. Wanneer dergelijke handelingen toch uitgevoerd moeten worden, moeten maatregelen, voor zover dit in redelijkheid kan, worden genomen om de nadelige gevolgen te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken. Er dient bijvoorbeeld zo gewerkt te worden dat dieren kunnen ontsnappen en het kan nodig zijn om soorten te verplaatsen (bijvoorbeeld planten en amfibieën). Deze algemene zorgplicht geldt voor elke soort en elk individu in Nederland.

16

3

SOORTGERICHTE ONDERZOEKEN Binnen en in de omgeving van het projectgebied zijn soortgerichte onderzoeken uitgevoerd naar het voorkomen van vogels (boerenzwaluw, buizerd, grote gele kwikstaart, huismus, ransuil, steenuil en sperwer), vleermuizen, grondgebonden zoogdieren (bever) en dagvlinders (kleine ijsvogelvlinder en grote vos). In de onderstaande alinea’s zijn per onderzochte soort(groep) de onderzoeksmethode, resultaten en mogelijke effecten van de voorgenomen ontwikkeling beschreven.

3.1

Huismus

3.1.1

Onderzoeksmethode

3.1.1.1

Onderzoek naar nestplaatsen (onderzoek 2022) Door middel van twee gerichte onderzoekronden tussen de datumgrenzen 1 april – 15 mei 2022 is geïnventariseerd op nestlocaties van de huismus; zie tabel 1 voor een overzicht van de onderzoekdata en de omstandigheden tijdens de onderzoeken. De onderzoeken zijn uitgevoerd door in de ochtend, tussen circa 1 en 3 uur na zonsopkomst, gedurende ten minste een uur te posten op strategische punten binnen het plangebied. Tijdens de onderzoeken is waargenomen nestindicatief gedrag van de huismus gekarteerd, zoals in/uitvliegende huismussen en roepende dieren op de bebouwing en onder de dakconstructie. De gehanteerde onderzoekopzet voldoet aan de criteria voor onderzoek naar de huismus, zoals opgenomen in het Kennisdocument Huismus 2.1 (BIJ12, 2023e). Tabel 1. Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek huismus. Kruisweg (nestplaatsen) Datum Tijd 21 april 2022 07:20 – 09:30 uur 5 mei 2022 07:30 – 09:30 uur

3.1.1.2

Weer Onbewolkt, zwakke wind, 5-12 graden Celsius Onbewolkt, zwakke wind,12-16 graden Celsius

Functioneel leefgebied (onderzoek 2023) Het onderzoek naar het functioneel leefgebied richt zich alleen op de beoordeling van de meidoornhaag die gaat verdwijnen door de werkzaamheden. Het is noodzakelijk dat in beeld wordt gebracht waar welke elementen van de functionele leefomgeving zich bevinden binnen 100 meter vanaf de nestlocatie. Hier wordt gekeken naar vergelijkende groenelementen in de buurt, wat kunnen dienen als alternatieve rustplaatsen in relatie met de nestplaatsen Voor het onderzoek naar het functioneel leefgebied zijn twee gerichte veldbezoeken uitgevoerd in de omgeving van Schans 10 in de periode 1 april – 15 mei 2022. Deze onderzoeken zijn in de ochtendperiode uitgevoerd tussen 1 en 3 uur na zonsopkomst. (BIJ12, 2023e). zie ook tabel 2. Tabel 2. Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek huismus. Schans (functioneel leefgebied) Datum Tijd Weer 19 april 2023 08:00 – 10:00 uur Onbewolkt, zwakke wind,12 graden Celsius. 1 mei 2023 08:30 – 10:30 uur Half bewolkt, zwakke wind,16 graden Celsius.

3.1.2

Onderzoeksgebied

3.1.2.1

Kruisstraat Het onderzoeksgebied voor huismus betreft de woning en paardenstallen aan de Kruisweg 48/50 en de schuur aan de Broekhuizerweg te Arcen. De aanwezige gebouwen worden mogelijk gesloopt. Zie voor de ligging van beide gebouwen afbeelding 5.

17

Afbeelding 5. Onderzoekslocaties onderzoek huismus. A = schuur Broekhuizerweg, B = woonhuis Kruisweg en C = Paardenstallen Kruisweg.

3.1.2.2

Schans Het is noodzakelijk dat in beeld wordt gebracht waar welke elementen van de functionele leefomgeving van de huismus zich bevinden binnen een straal van 100 meter vanaf de meiddoornhaag t.h.v. Schans 10. Zie ook afbeelding 6.

Afbeelding 6. Onderzoeksgebied (binnen witte cirkel) naar functioneel leefgebied (rode lijn) ten opzichte van de te verwijderen meidoornhaag.

18

3.1.3

Resultaten

3.1.3.1

Kruisstraat Tijdens het onderzoek naar huismussen zijn geen nestlocaties van huismussen aangetroffen binnen het onderzoeksgebied. Er zijn enkel een paar foeragerende huismussen aangetroffen rondom de onderzochte gebouwen. In de naastgelegen gebouwen (Hertog jan en proeflokaal) buiten de invloedssfeer van de werkzaamheden zijn meerdere nestelende en/of territoriale huismussen aangetroffen. Zie ook afbeelding 7.

Afbeelding 7. Onderzoek huismussen. Geel = ter plaatse, rood = baltsend/zingend, blauw = nestlocatie ten opzichte van het dijktrace (oranje stippellijn).

3.1.3.2

Schans Tijdens het onderzoek zijn is functioneel leefgebied van een tiental huismussen aangetroffen in een meidoornhaag. Deze huismussen zijn afkomstig uit de directe omgeving van de bebouwing van Schans 6-14 en La tour Meuse. Hier zijn minimaal zeven nestlocaties aangetroffen van de huismus die gebruik maken van de meidoornhaag. De aangetroffen nestplaats t.h.v. van La Tour Meuse is gelegen aan de oostgevel van het gebouw en is gelegen op minimaal 30 meter ten opzichte van de geplande werkzaamheden. De nestplaatsen t.h.v. van Schans 10 zijn gelegen op minimaal 20 meter afstand. In de directe omgeving (binnen 100 meter) van de broedlocaties zijn meerdere alternatieve rustplaatsen van huismussen aanwezig in haagbeplanting. Deze zijn gelegen buiten het dijktracé en worden ook gebruikt door huismussen. Zie ook afbeelding 8 blauwe lijnen. Hierin is te zien dat er meerdere hagen en groenelementen aanwezig zijn in de kern van Arcen ter hoogte van Schans 7-13.

19

Afbeelding 8. Te verwijderen haag (rood), aanwezige nestplaatsen (groen) en alternatieve rustplaatsen(blauw)

3.1.4

Effecten en vervolgstappen

3.1.4.1

Kruisstraat Gedurende beide onderzoeken zijn geen exemplaren en/of nestlocaties van huismus aangetroffen in de gebouwen binnen het onderzoeksgebied. De aanwezigheid van huismus kan hier dan ook worden uitgesloten. Er zijn enkel een paar foeragerende huismussen aangetroffen rondom de onderzochte gebouwen en een baltsend/zingend individu. In de naastgelegen bebouwing (>100 meter) zijn wel nestelende huismussen waargenomen. Deze nestplaatsen liggen op ruime afstand (> 50 meter) vanaf het beoogde dijktracé, waardoor effecten niet worden verwacht. Met het lage aantal aangetroffen foeragerende huismussen rondom de gebouwen kan geconcludeerd worden dat het onderzoeksgebied geen essentieel foerageer-/leefgebied betreft voor de huismussen. Daarbij blijft in ruime mate foerageergebied voorhanden buiten het onderzoeksgebied. Effecten op vaste rust- en verblijfplaatsen, functioneel foerageergebied en verstoring van individuen kan worden uitgesloten. Vervolgstappen in het kader van de Wet natuurbescherming zijn niet aan de orde.

3.1.4.2

Schans Door de dijkversterking zal de meidoornhaag geheel worden verwijderd, waardoor de lokale rustplaats van de huismussen van Schans 10 en omstreken zal verdwijnen. Deze meidoornhaag is mogelijk een onderdeel van het functioneel leefgebied van een zevental huismusnesten in de directe omgeving. Maar binnen afbeelding 5 is te zien dat binnen 100 meter van de nestplaatsen en huidige haag meerdere geschikte alternatieve rustplaatsen aanwezig zijn. In deze hagen zijn ook huismussen waargenomen. Huismussen zijn sociale vogels die in groepsverband voorkomen. Door het verdwijnen van de haag kunnen de huismussen t.h.v. Schans (tijdelijk) uitwijken naar deze hagen, wat op korte afstand zijn gelegen. Het kennisdocument (BIJ12,2023) schrijft ook dat er belangrijke elementen aanwezig moeten zijn binnen 100-200 meter vanaf de nestplaatsen. Een deel van deze haag wordt na afloop van de werkzaamheden weer terug geplaatst. Wel dient er met de werkzaamheden dat er geen verstoring optreedt op nestelende huismussen binnen de directe omgeving. Hiervoor dienen de werkzaamheden t.h.v. Schans (waaronder ook La Tour Meuse onder valt uitgevoerd te worden buiten het broedseizoen (oktober t/m februari) van de huismus.

20

3.2

Boerenzwaluw

3.2.1

Onderzoeksmethode (onderzoek 2022) Het onderzoek naar boerenzwaluw is uitgevoerd door twee gerichte onderzoeken uit te voeren tussen de datumgrenzen 15 mei t/m 30 juni, waarvan minimaal 1 waarneming gedaan moet worden voor een geldig territorium (Sovon). Daarnaast worden gebouwen indien mogelijk ook inpandig gecontroleerd op de aanwezigheid van nesten. Voor de niet toegankelijke gebouwen worden zingende mannetjes (in vlucht of vanaf zitplaats) en vogels met nestmateriaal of uitwerpselen geteld om een indruk te verkrijgen van de aanwezige broedparen. Gedurende het onderzoek is tevens gelet op de aanwezigheid van de bezette nesten van boerenzwaluw. Zie tabel 3 voor een overzicht van de onderzoekdata en de omstandigheden tijdens de onderzoeken. De inventarisatie moet bij voorkeur onder de volgende omstandigheden plaatsvinden: Goede weersomstandigheden (b.v. geen regen, harde wind en/of kou); Bij voorkeur tussen eind mei t/m juni; Met minimaal 10 dagen tussen de onderzoeksrondes. Tabel 3.

Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek boerenzwaluw Veldbezoek inpandige inspectie Datum Tijd Weer 8 maart 2022 11:00 – 15:45 uur Onbewolkt, matige wind, circa 10 graden Celsius Veldinventarisatie Datum Tijd Weer 21 april 2022 07:20 – 09:30 uur Onbewolkt, zwakke wind, 5-12 graden Celsius 5 mei 2022 07:30 – 09:30 uur Onbewolkt, zwakke wind,12-16 graden Celsius 17 mei 2022 21:45- 23:45 uur Licht bewolkt, zwakke wind, 16 - 18 graden 1 juni 2022 03:20 - 05:20 uur Licht bewolkt, zwakke wind, 8-10 graden

3.2.2

Onderzoeksgebied Het onderzoeksgebied betreft de paardenstallen aan de Kruisweg. Zie hiervoor afbeelding 9.

Afbeelding 9. Onderzoekslocaties (paardenstallen Kruisweg) onderzoek boerenzwaluw.

21

3.2.3

Resultaten In de paardenstallen aan de Kruisweg is ten tijde van het eerste veldbezoek een nest aangetroffen van boerenzwaluw. Er vloog ook een territoriale vogel rond, welke waarschijnlijk net was teruggekeerd vanuit het overwinteringsgebied. Andere nesten en individuen zijn op deze datum niet aangetroffen. Aan de start van het vleermuisonderzoek op 17 mei zijn drie bewoonde nesten van boerenzwaluw aanwezig in de meest zuidelijk gelegen stal binnen het onderzoeksgebied, die gebruikt wordt al paardenstalling. In de overige gebouwen zijn geen nesten en/of territoriale vogels aangetroffen. Zie hiervoor afbeelding 10 en 11.

Afbeelding 10. Resultaten van het onderzoek naar boerenzwaluw. Blauwe stip= nestlocatie, oranje stippellijn = beoogde dijktrace.

Afbeelding 11. Bezet nest boerenzwaluw in paardenstal.

22

3.2.4

Effecten vervolgstappen Er zijn nestelende boerenzwaluwen aangetroffen in de meest westelijke paardenstal binnen het plangebied. Men is voornemens deze stal te slopen ten behoeve van de dijkversterking. Hierdoor komen deze nestplekken te verdwijnen. De boerenzwaluw is in Limburg aangemerkt als soort met een jaarrond beschermd nest (categorie 2: zeer plaatstrouwe broedvogel of afhankelijk bebouwing), waardoor de nestplaats het gehele jaar beschermd is. Met het voorgenomen plan van de sloop van deze stal worden de volgende verbodsbepalingen overtreden: Artikel 3.1 lid 2 (vernielen nesten, beschadigen en/of wegnemen nesten) en lid 4 (opzettelijk verstoren). Hiervoor dient een ontheffing Wnb te worden aangevraagd.

3.3

Steenuil

3.3.1

Onderzoeksmethode (onderzoek 2022) Volgens het kennisdocument Steenuil 1.0 (Bij12, 2017d) dienen minimaal 3 gerichte veldbezoeken uitgevoerd te worden in de periode 1 februari 2021 – 30 april 2022, met minimaal een tussenliggende periode van 1 maand tussen het eerste en laatste veldbezoek. Eventuele aanvullende waarnemingen van steenuilen tijdens de uitvoer van de vleermuisonderzoeken zijn hierbij ook genoteerd. Daarnaast is op 8 maart 2022 overdag een inspectie uitgevoerd, om eventuele nestlocaties van steenuilen vast te kunnen stellen. Ook is contact opgenomen met de lokale vogelwerkgroep (vogelwerkgroep IVN Maasduinen). De data en omstandigheden van de onderzoeken zijn opgenomen in tabel 4. Tabel 4. Uitgevoerde veldbezoeken onderzoek steenuil. Veldbezoeken avond Datum Tijd Weer 3 maart 2022 18:30 – 20:00 uur Helder, zwakke wind, 8 graden Celsius. 24 maart 2022 19:00 – 21:15 uur Helder, zwakke wind, 13 graden Celsius. 19 april 2022 20:30 – 22:30 uur Helder, zwakke wind, 16 graden Celsius. Extra veldbezoek overdag Datum Tijd Weer 8 maart 2022 11:00 – 15:45 uur Onbewolkt, matige wind, circa 10 graden Celsius Het voorkomen van de steenuil is tijdens alle onderzoekronden onderzocht doormiddel van het afspelen van de baltsroep van de steenuil via een geluidsbox. Naast deze auditieve inventarisatie is ook gebruik gemaakt van een infrarood warmtebeeldkijker.