077bijl 1 Financiële Rapportage (FinRap) 2022.pdf
Tekst van het document
LEESWIJZER In deze leeswijzer wordt kort toegelicht hoe de FinRap 2022 is opgezet, omdat deze afwijkt van de FinRap van voorgaande jaren.
In de tabellen waarbij niets staat vermeld, zijn de bedragen x € 1.000. Bij tabellen waarbij het anders is, staat dit vermeld.
De budgettaire ontwikkelingen per programma bestaat uit twee delen. Het eerste deel A, betreft de ingediende begrotingswijzigingen. Deze staan niet meer per programmalijn toegelicht bij de afwijkingen programma's, maar centraal per programma in bijlage IV van deze FinRap. Alleen de inhoudelijke afwijkingen en prognoses per programmalijn, deel B, zijn opgenomen direct onder de programmalijn.
In bijlage 4 staan als eerst de voorstellen opgenomen die een saldo tot gevolg hebben, deze worden hier alleen genoemd en bij het desbetreffende programma verder toegelicht. Vervolgens staan de voorstellen die drie of meer programma's betreffen. Deze worden hier ook direct toegelicht. Hierna staan onder de tabellen per programma de voorstellen groter dan € 100.000 toegelicht. Betreft het een voorstel die op twee programma's betrekking heeft, dan zal deze bij het eerste programma worden toegelicht. Bij het volgende programma zal naar de toelichting bij het eerste programma verwezen worden.
1 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
VOORWOORD Voor u ligt de Financiële rapportage (FinRap) 2022. De FinRap informeert u over de afwijkingen op de vastgestelde programma's en programmalijnen van de Programmabegroting 2022-2025. Zowel inhoudelijk als de financiële worden in deze FinRap toegelicht.
In deze FinRap presenteren we eerst een algemeen beeld en in een separate paragraaf de actuele ontwikkelingen op onderwerpen als de opvang vluchtelingen Oekraïne, corona-pandemie en inflatie. Vervolgens wordt per programma ingegaan op de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de programmabegroting. Tot slot komen nog enkele afzonderlijke thema's aan bod, waaronder de investeringskredieten, ontwikkelingen in de formatie en personele begroting en de reserves.
2 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
INHOUDSOPGAVE LEESWIJZER.........................................................................................................1 VOORWOORD....................................................................................................2 INHOUDSOPGAVE.............................................................................................3 SAMENVATTING.................................................................................................4 Beleidsmatige ontwikkelingen en uiteenzetting financiële positie..............................4 Financieel ..............................................................................................................................6
ACTUELE ONTWIKKELINGEN ........................................................................ 12 Impact analyse Covid-19 ..................................................................................................12 Oekraïne..............................................................................................................................20 Kostenstijging & inflatie ....................................................................................................22
AFWIJKINGEN PROGRAMMA'S.................................................................... 25 1. Gezond en actief Venlo ................................................................................................26 2. Leefbaar Venlo...............................................................................................................35 3. Grenzeloos Venlo ..........................................................................................................40 4. Welvarend Venlo ...........................................................................................................42 5. Centrumstad Venlo .......................................................................................................45 6. Circulaire en duurzame hoofdstad .............................................................................48 Algemene middelen ..........................................................................................................50
OVERIGE THEMA'S .......................................................................................... 52 Ontwikkelingen personeelskostenbegroting ................................................................52 Reserves...............................................................................................................................53
Bijlage I Overzicht reserves en voorzieningen ............................................ 55 Bijlage II Nieuw in te stellen - op te heffen - herrubriceren reserves en voorzieningen................................................................................................... 58 Bijlage III Overzicht (restant) kredieten ....................................................... 67 Bijlage IV Begrotingswijzigingen Finrap ...................................................... 71 Bijlage V Begroting van Vorap naar Finrap..................................................89 3 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
SAMENVATTING Beleidsmatige ontwikkelingen en uiteenzetting financiële positie Deze finrap is de tweede en laatste bestuurlijke afwijkingenrapportage, met als peildatum 31 augustus 2022. U wordt per programma geïnformeerd over de gesignaleerde afwijkingen op de door u vastgestelde programmabegroting 2022-2025, de (financiële) prognose voor heel 2022, inclusief de begrotingswijzigingen. Terugkijkend op de eerste acht maanden van dit jaar kunnen we vaststellen dat we op koers liggen en de met u afgesproken activiteiten in hoge mate realiseren. Het aantal gesignaleerde afwijkingen is, relatief bezien, klein. We slagen er steeds beter in om onze begroting, de inzet van onze middelen en de uitvoering te laten aansluiten bij de doelen en ambities zoals die zijn opgenomen in onze strategische visie en in het verlengde daarvan in onze programma's. De Gemeente Venlo staat er goed op. Projecten gaan van start en komen tot uitvoering. Naar verwachting realiseren we dit jaar opnieuw hoger dan verwachte bouwleges. Als er sprake is van een afwijking van de planning dan heeft dat vooral te maken met personeelskrapte. Bij onze aanbieders in de zorg bijvoorbeeld zien wij dat inwoners soms langer dan gewenst moeten wachten op ondersteuning. Uiteraard hebben we daar oog voor, maar soms laten zaken zich niet met geld alleen oplossen.
We maken een stevige inhaalslag in de kwaliteit van onze dienstverlening en het onderhoud van de openbare ruimte. Ons inwonertal zal eind van het jaar opnieuw gegroeid zijn, net als het aantal woningen. 2022 is opnieuw een bijzonder jaar. Na de Covid-pandemie, de vluchtelingenstroom en de hoogwater problematiek, hebben we op dit moment te maken met een ongekend groot Europees conflict. In het verlengde daarvan hebben we te maken zeer hoge energieprijzen en eveneens zeer hoge inflatiecijfers. Het monetair beleid van het Europese Centrale Bank (ECB) zorgt inmiddels voor sterk oplopende rentetarieven en een eerste afkoeling van de woningmarkt. Tegelijkertijd zorgt een zeer krappe arbeidsmarkt er voor dat een grotere groep inwoners die voorheen moeite had om werk te vinden nu aan het werk komt, maar soms ook voor moeilijk vervulbare vacatures bij organisaties die voor ons activiteiten uitvoeren en binnen het regionaal bedrijfsleven. Binnen onze organisatie is het aantal moeilijk invulbare vacatures sinds een aantal jaar relatief stabiel en in lijn met categorieën waar dit ook landelijk aan de orde is. Kortom, lage werkloosheid, hoge prijzen en de koopkracht die onder druk staat. Daarnaast krijgen deze ontwikkelingen ook greep op de economie.
Het Centraal Planbureau voorziet over geheel 2023 nog een lichte groei van 1,1%, de Rabobank voorziet die groei eveneens maar voorziet ook een lichte recessie in het 4e kwartaal van volgend jaar. De economie koelt, na twee jaren van forse groei, naar verwachting sterk af.
4 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Inmiddels heeft het kabinet besluiten genomen om in 2022 en 2023 huishoudens financieel te ondersteunen en heeft u besloten aanvullend hierop nog een extra inspanning te doen zodat we met elkaar de grootste klappen beter kunnen opvangen. De thans solide financiële positie van de gemeente Venlo maakt dit soort extra inspanningen incidenteel mogelijk. Alles overziend moeten we echter onze ogen niet sluiten voor een aantal pregnante vraagstukken die blijven, zoals bijvoorbeeld de nog immer uitblijvende structurele compensatie voor de jeugdzorgtekorten en aan de door het kabinet benoemde maatschappelijke opgaven zoals stikstof, energie, klimaat en wonen. Het kabinet heeft aangekondigd hier in voorjaarsnota de eerste contouren voor te schetsen. We zijn uiteraard benieuwd naar hetgeen dit betekent voor de huishouding van gemeenten. Onze uitgangspositie is goed en dus kunnen we met vertrouwen, maar ook met de nodige behoedzaamheid, vooruit kijken.
5 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Financieel Deze financiële samenvatting geeft op hoofdlijnen inzicht in de financiële uitputting van de begroting per 31 augustus 2022 en de voorgestelde begrotingswijzigingen. Daarnaast wordt in dit hoofdstuk op basis van de gerealiseerde baten en lasten tot en met augustus 2022 een inschatting (prognose) gemaakt van de baten en de lasten aan het eind van 2022.
A Budgettair kader (EXCL. verrekening reserves)
begroting begrotings2022 wijziging
begroting na wijziging
realisatie per 31-8-22
B reguliere prognose 2022
verschil met begroting na wijziging
Baten 1. Gezond en actief Venlo
70.321
7.589
77.910
45.101
77.974
64 V
2. Leefbaar Venlo
45.203
-4.896
40.307
31.965
42.326
2.019 V
3. Grenzeloos Venlo
19.709
19.709
7.249
19.709
4. Welvarend Venlo
10.933
-1.344
9.589
8.733
10.004
5. Centrumstad Venlo
29.718
-2.567
27.151
7.570
27.151
6. Circulaire en duurzame hoofdstad
2.954
-970
1.984
308
1.984
Algemene middelen
315.386
35.555
350.941
184.562
353.556
2.615 V
Subtotaal baten begroting 2022
494.224
33.368
527.592
285.488
532.706
5.113 V
1. Gezond en actief Venlo
269.268
26.268
295.535
177.391
286.194
9.341 V
2. Leefbaar Venlo
92.986
-4.357
88.629
53.109
88.799
-170 N
3. Grenzeloos Venlo
18.985
18.985
5.586
18.985
4. Welvarend Venlo
16.622
-848
15.774
12.171
16.109
-335 N
5. Centrumstad Venlo
39.727
-3.103
36.625
14.944
36.084
541 V
6. Circulaire en duurzame hoofdstad
11.462
-4.795
6.666
2.658
6.516
150 V
Algemene middelen
54.786
637
55.423
37.905
57.297
-1.874 N
Subtotaal lasten begroting 2022
503.836
13.802
517.637
303.764
509.984
7.653 V
Saldo exclusief mutaties reserves
-9.612
19.566
9.955
-18.276
22.721
12.766 V
Onttrekkingen aan reserves
36.591
-1.920
34.671
6.248
34.019
-652 N
Toevoegingen aan reserves
27.210
11.705
38.915
3.596
39.620
-705 N
Saldo mutaties reserves
9.381
-13.625
-4.244
2.652
-5.601
-1.357 N
Saldo totaal
-231
5.941
5.711
-15.624
17.120
11.410 V
415 V
Lasten
In bovenstaande tabel is afzonderlijk per programma de actuele begroting 2022, de voorgestelde begrotingswijzigingen van de FinRap (A) en de realisatie tot en met augustus 2022 te zien, verdeeld over de baten en de lasten. Daarnaast is in bovenstaande tabel de prognose eindejaar (B) op basis van de op peildatum bekende informatie opgenomen. De voorstelde begrotingswijzigingen worden centraal in bijlage IV, per programma toegelicht. 6 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Bij de vaststelling van de VoRap 2022 heeft de gemeenteraad enkele amendementen met als dekking het geprognosticeerde resultaat vastgesteld. Dit leidt in bovenstaand overzicht tot een beginstand van de vastgestelde begroting van € 231.000 nadelig.
Saldo FinRap exclusief mutaties reserves
Begrotingswijzigingen In voorliggende FinRap zijn een aantal begrotingswijzigingen verwerkt. De meeste zijn zoals u van ons bij FinRap gewend bent budgettair neutraal. Enkele begrotingswijzigingen hebben een saldo. Dit betreffen:
Netto resultaat gemeentefonds € 13.186.000 voordelig
De uitkeringen uit het gemeentefonds zijn de grootste inkomstenbronnen van de gemeente Venlo. Via circulaires ontvangen wij belangrijke informatie omtrent de ontwikkelingen ten aanzien van het gemeentefonds. Via raadsinformatiebrief 2022-94 bent u geïnformeerd over de effecten van de meicirculaire 2022. Daarnaast is inmiddels de septembercirculaire verschenen. De mei- en septembercirculaire leiden na aftrek van de zogenaamde taakmutaties tot een voordelig nettoresultaat voor 2022. Het netto resultaat bestaat voornamelijk uit acres (€ 10,2 miljoen, incidenteel geen opschalingskorting € 1,6 miljoen, voorschot BTW-compensatiefonds € 1,9 miljoen en diverse overige -/- € 0,5 miljoen).
Bijzondere bijstand energietoeslag € 5.200.000 nadelig
De ondersteuning aan huishoudens voor de hoge energie lasten wordt vormgegeven door middel van categoriale bijstand. Dit wordt gedaan door het uitkeren van een eenmalige energietoeslag, onderdeel van de bijzondere bijstand, à € 1.300 per huishouden aan inwoners met een inkomen tot 150% van de bijstandsnorm. Huishoudens die de energietoeslag reeds hebben ontvangen, komen hiervoor niet meer in aanmerking. Deze ondersteuning kan worden geboden binnen het (wettelijke) kader van de bijzondere bijstand, omdat het Rijk onlangs heeft besloten dat burgers (financiële) ondersteuning kunnen krijgen voor de gestegen energielasten via de bijzondere bijstand. Voorheen was dit niet mogelijk.
Inkomensondersteuning en BUIG € 1.850.000 nadelig
De gemeente Venlo heeft de definitieve beschikking ontvangen. Deze is € 5,75 miljoen lager dan het bedrag wat op basis van informatie bij het opstellen van de begroting 2022 verwacht mocht worden. Dit is het gevolg van een aangepaste raming door het Rijk als gevolg van een andere conjunctuur ontwikkeling na corona, dan ten tijde van de corona-crisis voor 2022 was voorzien. Waar in 2021 voor het jaar 2022 nog een aanzienlijke stijging van het aantal bijstandsuitkeringen werd verwacht, bleek dit ook macro in werkelijkheid mee te vallen. Daarnaast ontwikkelen de eigen uitgaven zich € 3,9 miljoen voordeliger dan bij het opstellen van de begroting 2022 op basis van het coronajaar
7 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
2021 werd verwacht. Dit doordat het uitkeringenbestand daalt van destijds begroot 2.954 naar prognose nu 2.640 uitkeringen.
Dividend BNG en Enexis € 130.000 voordelig
Het te ontvangen dividend van de BNG valt als gevolg van hogere winst € 50.000 hoger uit, daarnaast is het te ontvangen dividend van Enexis ook € 80.000 hoger als gevolg van hogere winst.
Erfpacht Bargeterminal € 325.000 nadelig
Als gevolg van vertraging van het project Uitbreiding Bargeterminal worden de voor 2021 t/m 2023 geraamde opbrengsten erfpacht en royalty's niet gerealiseerd.
Een uitgebreidere toelichting op de begrotingswijzigingen is in bijlage IV opgenomen.
Prognose eindejaar De prognose eindejaar ten opzichte van de begroting na wijziging bedraagt € 11,4 miljoen. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar het hoofdstuk "Afwijkingen programma’s".
Mutaties reserves
Begrotingswijzigingen
Via voorliggende FinRap wordt uw raad gevraagd in te stemmen met het instellen van een aantal reserves. Een ervan betreft tevens een herschikking van de onttrekking (Reserve Venlo-fonds) en vijf betreffen het instellen en het (budgettair neutraal) voeden van de reserve vanuit reguliere budgetten met dezelfde doelstelling als de in te stellen reserve. Het gaat om:
Reserve Onderwijsachterstanden Beleid ad € 1.129.000.
Reserve Parlementaire Onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) middelen ad € 1.170.000.
Reserve Energietoeslag ad € 3.000.000.
Reserve Wachtlijsten ad € 1.025.000.
Egalisatiereserve Stimuleringsfonds Evenementen € 100.000.
Een toelichting op de nieuw in te stellen reserves is opgenomen in bijlage 2.
Daarnaast vinden op de reserves de volgende begrotingswijzigingen plaats. Deze zijn concernbreed budgettair neutraal. De wijzigingen > € 1 miljoen betreffen:
Reserve versnelling aanpak verduurzamen maatschappelijk vastgoed lagere onttrekking ad € 4,9 miljoen. In de programmabegroting 2022 is naar aanleiding van het coalitieakkoord 8 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
€ 5 miljoen voor dit thema opgenomen. Op basis van de Routekaart Venlo en de versnelling van de verduurzaming van het overige gemeentelijk maatschappelijk vastgoed alsmede van derden, gaat de aanpak van de verduurzaming van vastgoed via een drietal sporen lopen. Het grootste deel (€ 4,9 miljoen) wordt in 2023 besteed aan met name duurzaamheidsscans, uitvoering van projecten en een stimuleringsregeling. Via deze reserve zijn deze middelen in 2023 hiervoor beschikbaar.
Reserve Afschrijvingen toevoeging ad € 1,5 miljoen. Dit betreft € 0,9 miljoen toevoeging van de reserve agio Campus aan de reserve Afschrijvingen en € 0,6 miljoen Jongerenaccommodatie Venlo-Oost omdat de aanbesteding naar verwachting dit jaar afgerond is, maar de daadwerkelijke plaatsing en daarmee activering in 2023 plaatsvindt.
Reserve Arbeidsmarktbeleid regio, toevoeging ad € 1,1 miljoen. Deze toevoeging betreft de projecten "Dichterbij dan je denkt" voor ca. € 0,5 miljoen en "Elk Talent Telt voor ca. € 0,7 miljoen. Van het project "Dichterbij dan je denkt" wordt dit kalenderjaar het plan verwacht, de uitvoering vindt echter in 2023 plaats. Het regionaal project Elk Talent Telt is afgerond en verantwoord. Via deze reserve blijven conform afspraken met de regio voor de regio behouden.
Een uitgebreid overzicht van de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves en voorzieningen is opgenomen in bijlage I.
Prognose eindejaar Op 4 reserves wordt een lagere onttrekking verwacht. Het gaat om navolgende reserves:
Programma 5 Reserve Transformatiefonds € 420.000.
Programma 2 Leefbaar Venlo: Reserve Parkeerfonds € 100.000.
Programma 6 Reserve Circulaire hoofdstad € 67.000.
Programma 4 Welvarend Venlo: Egalisatiereserve Fonds havengelden € 65.000.
Saldo FinRap inclusief mutaties reserves Het totale netto resultaat van de FinRap bedraagt € 17,1 miljoen. Dit resultaat bestaat uit het saldo van de amendementen bij VoRap 2022 (- € 0,2 miljoen), begrotingswijzigingen (€ 5,9 miljoen) en prognoses (€ 11,4 miljoen). Het netto resultaat is incidenteel van aard. Dit betekent dat eventuele structurele financiële effecten reeds voorzien zijn in de begroting 2023-2026.
Uitgangspunt is dat de kosten opvang vluchtelingen Oekraïne door het Rijk worden gecompenseerd. Ten aanzien van de Coronagerelateerde kosten ontstaat na de ontvangst van de inkomstenderving over 2021 een voordelig netto resultaat voor boekjaar 2022 ad € 1,1 miljoen. Omdat gelet op het geprognosticeerde resultaat de begrote onttrekking aan de reserve Corona ad € 1,1 miljoen niet nodig is, is dit per saldo budgettair neutraal voor het resultaat. Cumulatief over de jaren 2020-2022 is het saldo van de coronagerelateerde kosten en gederfde inkomsten echter € 1,5 miljoen nadelig. De kosten voor opvang vluchtelingen Oekraïne en kosten Corona worden separaat in het hoofdstuk "Actuele ontwikkelingen" van voorliggende FinRap behandeld. 9 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Daar waar het gaat om zekerheden, bijvoorbeeld vanwege een onderliggende beschikking, is in voorliggende FinRap een begrotingswijziging gemaakt. De overige afwijkingen zijn meegenomen in de prognose eindejaar.
In het hoofdstuk "Actuele ontwikkelingen" is tevens een paragraaf "Kostenstijging & inflatie" opgenomen. Normaliter behandeld de FinRap het actuele jaar. Gelet op de uitzonderlijke economische situatie wordt in deze paragraaf een beeld geschetst van de mogelijke koopkrachtdaling ten opzichte van de begroting 2023-2026.
Kredieten In deze FinRap wordt u geïnformeerd over de afwijkingen in de uitvoering van de investeringen en worden u enkele kredietwijzigingen ter besluitvorming voorgelegd. Daarnaast treft u als afzonderlijke bijlage de voortgangsrapportage Projectenrapportage ruimtelijk fysieke projecten aan.
In de Projectenrapportage ruimtelijk fysieke projecten is ten opzichte van de FinRap 2021 en VoRap 2022 een lichte tendens naar meer oranje en rode meldingen waar te nemen. Kostenstijgingen als gevolg van de sterke inflatie vormen een aanhoudende onzekerheid in de markt, die in meer of mindere mate van invloed zijn op de voortgang en het risicoprofiel van de projecten in voorliggende rapportage. Naast deze algemene factor zijn afwijkingen en risico's ook afhankelijk van de specifieke projectkenmerken. Voor meer duiding verwijzen wij u naar deze bijlage.
In de paragraaf Actuele ontwikkelingen onderdeel Kostenstijging & inflatie is voor een aantal investeringen c.q. kredieten tijdens het opstellen van de FinRap een inschatting gemaakt van de verwachte benodigde koopkracht correctie (inflatie). Het betreft een bedrag van € 7.000.000.
In onderstaande tabel is de som van alle gevoteerde uitbreidings- en vervangingskredieten opgenomen tot en met 31 augustus 2022 inclusief realisatie, openstaande verplichting en restantkrediet. Dit om u inzicht te verschaffen in de financiële voortgang van de investeringskredieten. Ook is zichtbaar wat de geraamde (begrote) en verwachte (prognose) investeringsuitgaven voor 2022 zijn. Van de begrote investeringsuitgaven van € 45.800.000 is de prognose dat € 34.400.000 in 2022 wordt gerealiseerd en het overige deel later. De belangrijkste afwijkingen op de begroting zijn:
Herontwerp Multimodale ontwikkeling industriehaven (Bargeterminal) leidt tot € 3.700.000 minder uitgaven in 2022 als gevolg van complicaties met de Venloschol.
Herijking van de financiën, vertraging in de grondverwerving en minder capaciteit bij de nutsbedrijven resulteren in € 1.900.000 minder uitgaven in 2022 bij het project Aanpassingen Grubbenvorsterweg.
Een langer durend aanbestedingstraject zorgt binnen het project "Met gemak zon op je dak" (Zonnepanelen op particuliere daken) voor € 1.400.000 minder uitgaven in 2022.
10 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Naast deze grootste afwijkingen zijn er nog een aantal projecten met vertragingen veroorzaakt door capaciteitsproblemen bij onder andere leveranciers en nutsbedrijven of langere levertijden.
In deze FinRap worden naast enkele budgettair neutrale kredietmutaties ook een aantal kredietmutaties geformaliseerd als gevolg van besluitvorming in het kader van de begroting 20232026. De budgettair neutrale kredietmutaties worden in de programma’s afzonderlijk toegelicht. Ontwikkeling kredieten 2022
Restant krediet
Begrote uitgaven 2022 (Vorap/ Begroting)
Prognose uitgaven 2022 (Finrap)
% Prognose t.o.v. begroot 2022*
175.837
45.733
34.277
75%
1.000
1.000
50
50
Jongerenaccommodatie Venlo-Oost
572
572
Renovatie Rudolf St. Educare
150
150
150
150
Nieuwbouw Stadskantoor
120
120
120
120
Aanleg kraan lage loswal
42
42
42
42
Truckparking James Cookweg
-60
-60
-60
-60
Terugstorting agio BV Ontwikkelbedrijf
-4.920
-4.920
Renovatie Titus Brandsmabasisschool
-2.193
-2.193
Renovatie St. Willibrordus
-1.459
-1.459
Renovatie de Schalm
-1.080
-1.080
Renovatie basisschool De Klingerberg
-1.045
-1.045
Klantgeleidingssysteem
-180
-180
-180
-180
BV Deelnemingen GP
-40
-40
-40
-40
-9.093
-9.093
82
82
166.744
45.815
34.359
Gevoteerde kredieten
Realisatie t/m 2021
345.283
147.744
Realisatie t/m Openstaande 31-08verplichting 2022
Openstaande kredieten (excl. Grondexploitaties en kredieten voorzieningen) Openstaande kredieten t/m 31-08-2022
14.967
6.736
Kredietmutaties Finrap 2022: Multimodale ontwikkeling industriehaven
Kredietmutaties n.a.v. besluitvorming begroting 2023-2026:
Totaal kredietmutaties Finrap 2022 Openstaande kredieten incl. mutaties Finrap 2022
336.190
147.744
* betreft % prognose uitgaven 2022 ten opzichte van begrote uitgaven 2022
11 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
14.967
6.736
75%
ACTUELE ONTWIKKELINGEN In dit hoofdstuk komen achtereenvolgend enkele actuele ontwikkelingen aan bod, waaronder Impact Covid-19, Oekraïne en Kostenstijging & inflatie.
Impact analyse Covid-19 Inleiding In 2020 en 2021 waren de corona-gerelateerde kosten en inkomstendervingen inclusief TOZO, € 35.383.000. De compensatie van het Rijk was in 2020 en 2021 in totaal € 32.740.000. Dit leidt tot een cumulatief negatief saldo over beide jaren van € 2.643.000. Dit bedrag maakt onderdeel uit van de jaarrekeningresultaten 2020 (€ 3.628.000 nadelig) en 2021 (€ 985.000 voordelig). Overeenkomstig de daarover met u afgesproken werkwijze zijn wij voornemens om een eventueel tekort over 2022 te verrekenen met de exploitatie en mocht deze onvoldoende dekking bieden deze te verrekenen met de nog daartoe bestemde risicoreserve. In deze paragraaf wordt per programma de realisatie tot en met 31 augustus 2022 voor zowel de gemiste inkomsten, extra uitgaven en de reeds ontvangen en te verwachten compensatie van het Rijk met betrekking tot de pandemie in beeld gebracht. Met decentrale overheden is afgesproken dat zij reële compensatie ontvangen voor extra uitgaven en gederfde inkomsten door corona in 2021. Dit betekent voor de gemeente Venlo een compensatie van in totaliteit € 1.434.000. Dit betreft met name parkeerbelasting, leges en marktgelden. De bedragen zullen worden verwerkt in de decembercirculaire 2022.
Realisatie en prognose gemeente Venlo De gemeente Venlo heeft in 2020 relatief snel maatregelen genomen om invulling te geven aan ondersteunende maatregelen ten behoeve van de gemeenschap en aan de sturing op de aan de corona-uitbraak verbonden inkomsten en uitgaven. Binnen de gemeentelijke administratie worden de extra uitgaven en gemiste inkomsten gevolgd zodat deze voortdurend kunnen worden afgezet tegen de (te) ontvangen compensatie van het Rijk.
Voor heel 2022 voorzien we, op dit moment en inclusief TOZO, € 2.214.000 aan corona gerelateerde kosten en gederfde inkomsten. In 2022 hebben wij van het Rijk inmiddels een bedrag ontvangen van € 1.925.000 aan compensatie. Inclusief de compensatie over 2021 verwachten we € 3.359.000 in 2022 van het Rijk te ontvangen. Daarmee bedraagt per saldo het totaal aan (in de periode 20202022) te verwachten niet-gecompenseerde kosten € 1.499.000. Zoals hiervoor aangegeven is het grootste deel van deze kosten inmiddels opgevangen in de exploitatie van 2020 en 2021. Het te verwachten, nog niet in de exploitatie van eerdere jaren verwerkte, verschil brengen wij ten gunste van de exploitatie, respectievelijk -zoals hiervoor aangegeven- de daarvoor bestemde risicoreserve.
12 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Het beschikbare budget voor het opvangen van de corona-effecten is voldoende om dit geprognosticeerd negatieve resultaat volledig op te vangen door de ingestelde Corona reserve. De bestemmingsreserve Corona bedraagt per 1 januari 2022 € 2.000.000. Na aftrek van de bijdrage aan het Venlo Fonds ad € 947.000 resteert in deze reserve € 1.053.000.Wij zijn steeds uitgegaan van het principe van reële kosten reële compensatie. Inmiddels is duidelijk dat niet alle kosten die wij scharen onder reële kosten corona worden gecompenseerd. Het gaat dan om bijvoorbeeld bedrijfsvoeringskosten en inkomstenderving. Bedragen x € 1.000
Programma
Impact
Compensatie
Prognose
Totaal
Prognose
Totaal
31-12
A
31-12
B
Gezond en actief
609
609
1.649
1.649
Leefbaar Venlo
397
397
1.298
1.298
Grenzeloos Venlo
-
-
-
-
Welvarend Venlo
110
110
-
-
Centrumstad Venlo
1.016
1.016
252
252
Algemene middelen - bedrijfsvoering
81
81
160
160
Duurzame circulaire hoofdstad
-
-
-
-
2.214
2.214
3.359
3.359
Totaal Saldo (A-B)
-1.145
Programma Gezond en actief Venlo Programmalijn Gezond en Vitaal
Peuteropvang/OAB Gemeenten ontvangen van het Rijk middelen om een bepaalde groep ouders die kosten heeft gemaakt voor kinderopvang tijdens de derde sluiting van de opvang in verband met COVID-19 te vergoeden. De buitenschoolse opvang was gesloten van 21 december 2021 tot 10 januari 2022. De verdeling van het toegevoegde bedrag vindt plaats naar rato van het aandeel van iedere gemeente in de decentralisatie-uitkering Voorschoolse voorziening peuters voor het jaar 2022.
Programmalijn Zelfredzaamheid De regionale meerkostenregeling zorgaanbieders is voor 2022 verlengd. Een aantal aanbieders heeft meerkosten gehad als gevolg van de Covid 19 maatregelen. De meerkosten worden geraamd op € 100.000.
13 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Programmalijn Meedoen
Arbeidsmarktbeleid Regio Gemeenten, scholen en Regionale Meld- en Coördinatiepunten (RMC) ontvangen in het kader van de Aanpak Jeugdwerkloosheid als onderdeel van het steun- en herstelpakket/Nationaal Programma Onderwijs extra middelen om jongeren met een structurele achterstand op de arbeidsmarkt, die in crisistijd extra hard geraakt zijn, te ondersteunen van school naar vervolgonderwijs of werk en bij uitval weer terug. De centrumgemeenten van de arbeidsmarktregio’s ontvangen middelen om de regionale aanpak van jeugdwerkloosheid te coördineren.
Gemeenschapsaccommodaties Bij Gemeenschapsaccommodaties is sprake van een corona-gerelateerd voordeel van € 233.000. Dit voordeel ontstaat door de vrijval van een voorziening die in 2020/2021 is ingesteld vanwege corona gerelateerde huurachterstanden. Inmiddels zijn deze huren voldaan en valt de restant voorziening hier mee vrij.
Alg voorzieningen WMO en Jeugd Aan de lastenzijde van organisatieproduct Algemene voorzieningen WMO en Jeugd is € 402.000 aan corona realisatie in verband met doorlopen van corona (subsidie) regeling. Dit is geen afwijking (realisatie is conform begroting van corona gerelateerde kosten).
14 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Bedragen x € 1.000
Gezond en Actief
Impact
Compensatie
Prognose
Totaal
Realisatie
Totaal
31-dec
A
31-dec
B
Inkomensderving: Gezond en Vitaal
-
Binnensportaccommodaties
7
7
Buitensportaccommodaties
-
-
Sporten en bewegen
34
34
-
-
31
Meedoen
31
42
TOZO
42
15
15
Kosten: Gezond en Vitaal
-
Inburgering
-
Leerlingenvervoer
-7
-7
Leerplicht
39
39
Peuteropvang/OAB
-
178
178
Meedoen gemeenschapsaccommodaties
-233
-233
Inkomensondersteuning/TONK
111
111
TOZO
-
-
-
Werkbedrijf
-
-
-
Wet sociale werkvoorziening
53
53
Overig
-6
-6
Arbeidsmarktbeleid Regio
68
68
584
584
Re-integratie
-
-
449
449
402
402
Alg voorzieningen WMO en Jeugd
316
77
-
-
-
-
Beschermd wonen Wijkteams algemeen
100
-
100
Wijkteams algemeen 2020 Totaal
609
Saldo (A-B)
15 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
77
-
Zelfredzaamheid Opvang
316
609
1.649
1.649
-1.040
Programma Leefbaar Venlo Programmalijn Bereikbaarheid In de eerste drie maanden van 2022 zijn er minder inkomsten uit straatparkeren ten gevolge van het sterk teruggelopen aantal bezoekers. Ook is dit jaar met terugwerkende kracht een compensatie inkomstenderving straatparkeren over voorgaande jaren ontvangen van € 1.022.000.
Programmalijn Openbare orde en veiligheid De kosten betreffen cameratoezicht en loonkosten van BOA’s, de coördinator crisis- en rampenbestrijding en diverse medewerkers die corona-gerelateerde taken verrichten. Hiervoor is een specifieke uitkering ter compensatie ad € 96.000 ontvangen.
Programmalijn Dienstverlening Doordat Burgers de mogelijkheid kregen om 1 of 2 dagen eerder te stemmen, strengere eisen aan de inrichting van het stemlokaal en inzet van extra personeel zijn de uitgaven ten behoeve van de verkiezingen in 2022 hoger uitgevallen dan in een regulier jaar. Deze meeruitgaven worden gecompenseerd door het Rijk.
Programmalijn Wonen Bij Vastgoed is sprake van een corona-gerelateerd voordeel van € 111.000 op de lasten vanwege de vrijval van een voorziening die in 2020/2021 is ingesteld vanwege corona gerelateerde huurachterstanden. Inmiddels zijn deze huren voldaan en kan de voorziening vrijvallen. Bedragen x € 1.000
Leefbaar Venlo
Impact
Compensatie
Prognose
Totaal
Prognose
Totaal
31-12
A
31-12
B
Inkomstenderving: Bereikbaarheid Straatparkeren
150
150
Compensatie straatparkeren 2020
1.022
1.022
180
180
96
96
Kosten: dienstverlening verkiezingen /gemeenteraad
86
86
Gemeenteraad
13
13
259
259
Openbare orde en veiligheid Crisisbeheersing Wonen
-
Vastgoed
-111
-111
Totaal
397
397
Saldo (A-B) 16 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
1.298
1.298 -901
Programma Grenzeloos Venlo Er zijn geen financiële afwijkingen en/of inhoudelijke afwijkingen te benoemen als gevolg van corona.
Programma Welvarend Venlo Programmalijn Economie
Aanbod aan werklocaties: De gemeente heeft in 2022 ingestemd met een uitgebreid financieel steunpakket om onder meer de lasten in 2022 voor ondernemers in de centra van Blerick, Tegelen en Venlo te verlichten waarbij de inhoudelijke ambities tegelijkertijd overeind blijven. In de raadsvergadering van 23 maart 2022 is besloten om geen BIZ-bijdrage in 2022 in Centrum Tegelen en Centrum Blerick te innen en het bedrag ter hoogte van de te verwachtte BIZ-bijdragen en reclamebelasting van het jaar 2022 te compenseren en te verstrekken aan Stichting Ondernemersfonds Blerick Centrum, Stichting Ondernemersfonds Tegelen Centrum en VenloPartners. Het andere deel van het financiële steunpakket is verantwoord in het Programma Centrumstad Venlo (Detailhandel en horeca).
Bedragen x € 1.000
Welvarend Venlo
Impact
Compensatie
Prognose
Totaal
Prognose
Totaal
31-12
A
31-12
B
Inkomstenderving: Economie Aanbod aan werklocaties
82
82
-
Retail
-
-
-
-
Vrijetijdseconomie
28
28
-
-
Overig
-
-
-
-
Totaal
110
110
Kosten: Economie
Saldo (A-B)
17 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
-
110
Programma Centrumstad Venlo
Detailhandel en Horeca De gemeente heeft in 2022 ingestemd met een uitgebreid financieel steunpakket om onder meer de lasten in 2022 voor ondernemers in de centra van Blerick, Tegelen en Venlo te verlichten waarbij de inhoudelijke ambities tegelijkertijd overeind blijven. In de raadsvergadering van 23 maart 2022 is besloten om geen reclamebelasting in het belastingjaar 2022 te innen en de terrashuur voor horecabedrijven in 2022 volledig kwijt te schelden; Het andere deel van het financiële steunpakket is verantwoord in het Programma Grenzeloos (aanbod van werklocaties.
Over 2021 is een compensatie van het Rijk voor het niet innen van de marktgelden ontvangen. Culturele voorzieningen Tweede steunpakket voor de culturele sector Het Rijk heeft in 2021 besloten om extra middelen beschikbaar te stellen voor ondersteuning van de culturele sector. Naast het in standhouden van de culturele basisinfrastructuur, is dit steunpakket vooral gericht op de kleinere culturele organisaties en initiatieven die in 2020 en 2021 nog niet of onvoldoende in aanmerking kwamen voor eerdere steunmaatregelen. De subsidies worden in 2022 verstrekt.
Bedragen x € 1.000
Centrumstad Venlo
Impact
Compensatie
Prognose
Totaal
Prognose
Totaal
31-12
A
31-12
B
Inkomstenderving: De basis sterk houden Detailhandel, horeca binnenstad
396
396
Markten, compensatie 2021
-
-
621
621
252
252
Kosten: De basis sterk houden Culturele voorzieningen
-
Verbreden en robuust maken Overig
-
Verdiepen en onderscheiden Grootstedelijke evenementen Totaal Saldo (A-B)
18 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
-1
-1
1.016
1.016
252
252 764
Programma Circulaire en duurzame hoofdstad Er zijn geen financiële afwijkingen en/of inhoudelijke afwijkingen te benoemen als gevolg van corona Algemene middelen
Compensatie 2021 Het Rijk heeft de compensatie over 2021 voor de diverse leges en toeristenbelasting vastgesteld op € 160.000. Deze zullen worden verwerkt in de decembercirculaire 2022.
Huisvesting, Informatie - en facilitymanagement De kosten binnen dit programma betreffen met name thuiswerkfaciliteiten zoals de huur van laptops, beeldschermen en randapparatuur. De gevolgen van het hybride werken in het post-corona tijdperk zijn nog onbekend. Om die reden is ook nog niet te voorspellen of en op welke wijze de uitgaven zich weer herstellen tot het oude niveau.
Bedragen x € 1.000
Algemene middelen - bedrijfsvoering
Impact
Compensatie
Prognose
Totaal
Prognose
Totaal
31-12
A
31-12
B
Inkomstenderving: Toeristenbelasting
-
Compensatie 2021
-
-
-
160
160
-
-
Kosten: Huisvesting, Informatie- en Facilitymanagement
81
81
Overhead (inclusief Corona uitkering)
-
-
Uitvoeringskosten OZB Treasury
-
-
-
-
Totaal
81 Saldo (A-B)
19 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
81
160
160 -79
Oekraïne Vluchtelingenstroom en status Sinds eind februari is een grote vluchtelingenstroom vanuit Oekraïne op gang gekomen. Op Europees niveau is afgesproken dat deze vluchtelingen opgevangen worden binnen de Europese Unie, hiervoor is een beschermingsmaatregel afgekondigd. Oekraïense vluchtelingen krijgen na toekenning door de IND een tijdelijk beschermde status voor de voorlopige duur van de beschermingsmaatregel, vooralsnog tot 4 maart 2023. Deze status betekent dat er recht is op huisvesting, maar ook de mogelijkheid tot werken en indien nodig een bijstandsuitkering aanvragen. De nieuwe Inburgeringswet is voor hen niet van toepassing. Hoe lang de vluchtelingenstroom aanhoudt is niet te voorspellen. Dat is voor een groot deel afhankelijk van hoe de oorlog in Oekraïne zich ontwikkelt.
Aan de Veiligheidsregio’s is gevraagd samen met de gemeenten opvang te realiseren. Deze opdracht is recent verlengd tot het derde kwartaal van 2023. Voor de Veiligheidsregio Limburg-Noord gaat het momenteel om 2.932 vluchtelingen. In Venlo zijn een aantal opvanglocaties ingericht waar ruim 400 vluchtelingen worden opgevangen. Naast bed-bad-brood zijn er verschillende andere zaken georganiseerd; denk aan onderwijs, dagprogramma, taallessen, inschrijving in het BRP maar ook (psychische) zorg. Deze dagactiviteiten zijn vanaf de aankomst van de Oekraïense vluchtelingen in verschillende stappen georganiseerd. Inmiddels staat er een breed programma waar de Oekraïense vluchtelingen vanuit de eigen behoefte aan deel kunnen nemen. Dit programma is ontwikkeld met verschillende samenwerkingspartners en zich op zowel de vluchtelingen in de particuliere als de gemeentelijke opvang. De toegang tot dit programma verloopt via een centraal platform (digitaal via een app). Via dit platform komen vraag en aanbod bij elkaar, worden activiteiten aangeboden en wordt kennis en contracten aangeboden. Veel van de Oekraïense vluchtelingen hebben inmiddels werk gevonden. Het gemeentelijke Werkservicepunt ondersteunt vluchtelingen zowel bij het vinden van werk als bij het praktisch wegwijs maken bij wat er komt kijken bij het werken in Nederland.
Vluchtelingen kunnen sinds dit voorjaar leefgeld ontvangen voor bijvoorbeeld kleding en andere persoonlijke uitgaven. Hiervoor zijn alle praktische zaken georganiseerd.
Financiële compensatie Verwacht wordt dat de kosten voor de opvang voor dit jaar uitkomen op circa € 11.700.000. De Rijksoverheid heeft aangegeven dat de kosten als gevolg van de Oekraïne-crisis volledig gecompenseerd gaan worden. Vanuit het Rijk is de Regeling opvang ontheemden Oekraïne in het leven geroepen. Hierin zijn de voorwaarden opgenomen voor de financiering van de opvang. In deze regeling is onder andere opgenomen dat gemeenten per Oekraïense vluchteling tot 15 oktober 2022 € 100 per dag ontvangen, voor bijvoorbeeld bed-bad-brood, inhuur van extra personeel en leefgeld. Verder is opgenomen dat iedere euro die gemeenten ‘teveel’ ontvangen terug moet naar het Rijk. Afgelopen zomer heeft er een onderzoek plaatsgevonden naar de gemeentelijke bekostiging voor de opvang Oekraïners. Doel van het onderzoek was om objectief en onderbouwd in beeld te brengen welke kosten gemeenten maken voor de Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO) en Particuliere 20 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Opvang Oekraïners (POO) en op welke manier zij daarvoor het beste gecompenseerd kunnen worden. Het verkregen inzicht van het onderzoek geeft aanleiding om het normbedrag bij te stellen vanaf 15 oktober 2022 om het beter te laten aansluiten op de werkelijke kosten die gemeenten hiervoor maken. Het normbedrag wordt bijgesteld naar 83 euro, met een aparte bepaling die het mogelijk maakt werkelijke meerkosten per gerealiseerde plek per dag te declareren indien de totale werkelijke kosten een uitkering op basis van de normbedragen in betekenende mate zouden over- of onderschrijden. Daarnaast zijn nog wijzigingen doorgevoerd in de normbedrag voor particuliere opvang (POO). Er is een normbedrag geïntroduceerd per persoon in de particuliere opvang ter dekking van de uitvoeringskosten van gemeenten. Het bedrag van 7 euro per dag is vertaald naar een normbedrag van 210 euro per geregistreerde persoon per maand waarin aan deze persoon een verstrekking is gedaan.
De kosten die wij als gemeente maken voor het geschikt maken of realiseren van gebouwen voor de opvang van de ontheemden worden apart vergoed op basis van werkelijke kosten (inclusief btw). Er vindt geen vergoeding plaats voor inventaris investeringen. Omschrijving
uitgaven
inkomsten
Normbedragen
-11.113.798
10.541.556
Transitiekosten
-329.000
329.000
Leefgeld POO
-250.000
250.000
Leerlingenvervoer
-30.000
78.680
Taallessen volwasseneducatie*
-50.000
-
Onderwijshuisvesting**
-11.772.798
Saldo
255.000 11.454.236
-318.562
* dit wordt opgevangen binnen het organisatieproduct volwasseneducatie, budget is toereikend. ** middelen zijn aangevraagd via SPUK-regeling, verplichting naar het onderwijs volgen.
Op basis van bovenstaande lopen wij geen risico. Op het mogelijk tekort van € 318.562 wordt bijgestuurd. Gebouw E van het Kazerneterrein wordt verbouwd en gereed gemaakt voor (extra) opvang. De kosten voor deze verbouwing worden volledig vergoed. Hierdoor wordt het mogelijk om minder dure opvanglocaties in te zetten. Ook hier geldt dat eventuele meerkosten op de normvergoeding declarabel blijven bij het ministerie. Of de uitvoeringskosten die we op dit moment gemaakt hebben toereikend zijn met het beschikbare budget hebben we op dit moment nog niet in beeld. Echter in een brief van het ministerie wordt aangegeven dat alle kosten vergoed worden.
21 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Kostenstijging & inflatie Normaliter richt de financiële rapportage zich op het lopende jaar. Sinds het opstellen van de programmabegroting 2023-2026 heeft de inflatie zich verder nadelig ontwikkeld. Reden om via de voorliggende paragraaf eerste inzichten te geven over de effecten hiervan op de begroting 2023.
De inflatiecorrectie in de begroting is gebaseerd op de vastgestelde uitgangspunten in de Kadernota 2023. Ook is in de programmabegroting 2023-2026 rekening gehouden met een oplopende inflatie. binnen de beschikbaar gestelde middelen bij de kadernota, op concernniveau een generieke concernpost beschikbaar van per saldo € 3,9 miljoen (2023) aflopend naar € 3,1 miljoen in 2026 voor de concernbrede uitdagingen. Deze middelen worden niet ingezet voor (het oplossen van) incidentele knelpunten maar zijn beschikbaar voor integrale afweging(-smomenten). Dat betekent dat het programma- en lijnmanagement, in eerste aanleg, zal moeten bijsturen binnen de betreffende projecten, activiteiten, respectievelijk programma’s.. Tevens is in de programmabegroting een risicomelding van incidenteel bruto € 7,5 miljoen opgenomen omdat door macro-economische ontwikkelingen de prijzen van goederen en diensten aan een hevige inflatie onderhevig zijn.
In de begroting is uitgegaan van een inflatie percentage van 4,1% voor de materiële budgetten (IMOC) en 5,2% voor de kapitaallasten. Deze percentages waren in september echter respectievelijk 7,8% en 6,5%. Daarnaast gelden voor de budgetten Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Jeugdzorg en WMO de OVA en een materiële prijsindex. Bij begrotingsopstelling 2023 stond deze op respectievelijk 3,72% en 3,6%. Deze indexen zijn in de Macro- economische verkenningen 2023 gestegen naar respectievelijk 4,74% en 7,79%.
Bij de begroting 2023-2026 voor de onderhandelingen is voor de nieuwe CAO die per 1/1/2023 ingaat reeds rekening gehouden met een loonkostenindexering van 3,3% structureel. Dit lijkt in het licht van de recent afgesloten CAO's en inflatiecijfers ontoereikend.
Bovenstaande heeft consequenties voor 2022 maar zal ook zeker doorwerken in volgende jaren. Voor 2022 is in voorliggende FinRap een begrotingswijziging ad € 3,4 miljoen opgenomen voor wat betreft de gestegen energiekosten. De verwachting is dan ook dat de reservering ad € 3,9 miljoen in 2023 niet toereikend zal zijn. Op basis van een grofmazige cijferbeoordeling en bovengenoemde actuele IMOC en IBOI is er in 2023 € 4,6 miljoen structureel aan inflatiecompensatie nodig, bovenop de in de begroting opgenomen reservering. De werkelijke effecten zijn op dit moment echter moeilijk te kwantificeren omdat ook sprake is van een vertragende werking door bijvoorbeeld contracten met een langere looptijd of contracten met een vaste aanneemsom en doordat de indexcijfers als gevolg van de macro-economische ontwikkelingen nog omhoog of omlaag kunnen gaan.
Inmiddels is er ook compensatie via de septembercirculaire naar Venlo gekomen. Onderdeel van de ontwikkelingen van de septembercirculaire is accres oplopend van € 2,3 miljoen in 2023 naar 22 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
€ 3,7 miljoen in 2026. Deze ontwikkeling van het gemeentefonds wordt bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ (normeringssystematiek) hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. Hierover is uw raad middels RIB 2022-142 geïnformeerd. Het accres betreft inflatiecompensatie en kan ingezet worden als gedeeltelijke dekking voor de hogere kostenstijgingen dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Overeenkomstig de bestendige gedragslijn maakt de uitwerking van de septembercirculaire 2022 (jaarschijven 20023 en verder) onderdeel uit van de kadernota 2024 en VoRap 2023.
Voor een aantal investeringen c.q. kredieten is tijdens het opstellen van de FinRap wel een inschatting gemaakt van de verwachte inflatie.
Via onderstaande tabel worden deze inflatieposten voor betreffende kredieten en de bijbehorende extra kapitaallasten per jaar weergegeven. Kredieten
Bedrag
2023
2025
2026
53
52
12
11
11
2024
1 Renovatie OJBS de Toermalijn
900
2 Uitbreiding Groeneveldschool
165
3 Nieuwbouw zwembad de Wisselslag
p.m.
4 Herinrichting woonwagenlocaties (Kaldenkerkerweg)
250
20
20
19
5 Aanleg wandelsteiger Lage Loswal
90
6
6
6
6 Verkeersregelinstallaties
90
9
9
8
66
220
164
317
7 Ondertunneling Vierpaardjes Totaal krediet en kapitaallasten per jaar
2.200 3.695
47
1. Renovatie OJBS de Toermalijn De bestaande school wordt levensduurverlengend gerenoveerd plus ingericht als kindcentrum (Spring participeert ook in het project). Het kindcentrum wordt zelfstandig door de kinderopvangorganisatie gefinancierd. Het genoemde bedrag van € 900.000 is benodigd om het gehele krediet inflatoir bij te stellen.
2. Uitbreiding Groeneveldschool Het project betreft een uitbreiding en een levensduurverlengende renovatie Groeneveldschool. Inclusief de vorming van een kindcentra middels integratie van kinderopvang Spring. Basisschool Taal en Lent zal ook in de Groeneveldschool gehuisvest worden. Dit zorgt ervoor dat de huidige locatie van Taal en Lent vrijkomt voor planontwikkeling. De uitbreiding tot kindcentrum is een dekkende investering middels een langjarige huurovereenkomst met Spring. Het genoemde bedrag van € 165.000 is nodig om het gehele krediet inflatoir bij te stellen.
23 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
3. Nieuwbouw zwembad Het effect van loon- en prijsstijgingen is gecalculeerd o.b.v. aanpassing prijspeil van de investering van 1 januari 2021 naar 1 september 2022. De opgenomen voorziening om het risico op te vangen is niet voldoende. Dat het risico fors groter is dan destijds bedacht komt o.a. door: latere start van het project en conjuncturele krapte. Echter vooral de oorlog in Oekraïne betekent in 2022 extreem gestegen energieprijzen die veel invloed hebben op de kostprijs van energie intensieve producten als staal, tegels, aluminium, etc. Zoals aangegeven in RIB 2022-138 zal de raming van het Definitief Ontwerp, in het voorjaar 2023, meer duidelijkheid bieden over de exact benodigde verhoging van het krediet.
4. Herinrichting woonwagenlocaties In 2014 heeft de gemeenteraad middelen gereserveerd voor de herinrichting van 8 woonwagenlocaties. Hiervan zijn 7 locaties nagenoeg gereed en zijn óf worden overgedragen aan Woonwenz. De uitvoering van de locatie Kaldenkerkerweg staat de komende 2 jaren op het programma. De laatste bijstelling van de begroting dateert van begin 2020. Inmiddels wordt de uitvoering voorzien in 2023 en is ten opzichte van de begroting van 2020 sprake van forse prijsstijgingen. Het tekort wordt geschat op € 250.000.
5. Aanleg wandelsteiger Lage Loswal Een van de uitgangspunten bij de herinrichting van de Lage Loswal is het versterken van toeristische en recreatieve routes fietsen/wandelen langs de Maas. De realisatie van een wandelverbinding in de vorm van een drijvende steiger tussen de Lage Loswal en de Maasboulevard is een belangrijk onderdeel van de recreatieve wandelroute. De totale geschatte kosten zijn max. € 380.000. In het totale krediet is rekening gehouden met € 150.000 voor de realisatiekosten van de steiger. Er is derhalve een extra bedrag benodigd van € 230.000. Deze extra kredietvraag is opgesplitst in € 140.000 voor een recreatieve wandelverbinding met de Maasboulevard (loopt via het begrotingsproces) en € 90.000 aan prijsstijgingen.
6. Verkeersregelinstallaties Inflatie van marktprijzen heeft zeker een impact, maar het is nog niet wat dit exact gaat betekenen voor de vervangingskosten van de verkeerslichten. Inschatting is dat de prijzen ca. 20% hoger uitvallen (o.b.v. ervaringen met overige projecten in de OR). Voor begrotingsjaar 2023 staat er een krediet van € 476.000 begroot, maar de inflatie heeft ook gevolgen voor kredieten die eerder verstrekt zijn en waarvan de projecten nog niet gereed zijn.
7. Ondertunneling Vierpaardjes Voor de realisatie van de onderdoorgang Vierpaardjes vinden infrastructurele aanpassingen plaats en is het nodig om vastgoed te verwerven. Gezien de huidige marktontwikkelingen worden prijsstijgingen verwacht. De inschatting is dat voor de realisatie van de onderdoorgang Vierpaardjes een aanvullend bedrag van € 2,2 miljoen nodig is vanwege de prijsstijgingen. 24 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
AFWIJKINGEN PROGRAMMA'S Dit hoofdstuk beschrijft per programma zowel beleidsmatig als financieel (> € 100.000) de afwijkingen op de programmadoelstellingen uit de begroting 2022-2025. Iedere paragraaf bevat voor het betreffende programma een financiële tabel, gesplitst in baten en lasten. In de toelichting hierop worden per programmalijn de geconstateerde afwijkingen ten opzichte van de vastgestelde begroting toegelicht. De splitsing in baten en lasten is bij een aantal toelichtingen losgelaten en wordt een afwijking op het geheel toegelicht. In deze tabellen zijn niet de financiële gevolgen van Covid-19 en de oorlog in Oekraïne verwerkt. Deze gevolgen worden separaat toegelicht in het hoofdstuk Actuele Ontwikkelingen. Een gecomprimeerd overzicht van alle programma's met de begrotingswijzigingen is opgenomen in bijlage IV.
25 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
1. Gezond en actief Venlo Beleidsmatige ontwikkeling programma Het programma Gezond en Actief ligt grotendeels op koers. De belangrijkste afwijkingen worden hieronder benoemd.
Beleidsmatig zijn de belangrijkste (landelijke) ontwikkelingen de energiearmoede en het personeelstekort bij zorgpartners. Voor de energiearmoede is het "Venlo-fonds" eind september ingericht en voor wat betreft de zorgpartners betekent dit helaas dat niet alle zorg geleverd kan worden. Uiteraard prioriteren zorgpartners en wordt de noodzakelijke zorg zeker geleverd.
Financieel zien we een groot voordeel in het programma. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het genoemde personeelstekort in de zorg, extra rijksmiddelen (mei/septembercirculaire) en gunstig uitvallende contractafspraken als gevolg van het project sturing en inkoop. Dit betreft voordelen in de aanbestedingen van WMO & Jeugd.
Per thema:
(Energie) armoede De sterk stijgende energieprijzen zorgen voor geldzorgen bij huishoudens en brengen verenigingen en stichtingen in de financiële problemen. Voor huishoudens is onder andere de energietoeslag uitgekeerd en de bijzondere bijstand verruimd. Voor verenigingen en stichtingen is door u op 28 september besloten om het "Venlo-fonds" in te stellen. U bent over de uitvoering en de financiële consequenties via RIB 143 geïnformeerd.
Risico overschrijding Venlo-fonds Op 28 september heeft de gemeenteraad het raadsvoorstel ‘aanpak lokale maatregelen energieproblematiek en geldzorgen’, ook wel het Venlo-fonds genoemd, vastgesteld. Door een breed pakket aan maatregelen te treffen wordt geprobeerd om op verschillende plekken in de samenleving ondersteuning te bieden voor de hoge energielasten waar veel gezinnen, maar ook veel verenigingen en andere instellingen mee te maken hebben. Voor dit maatregelenpakket is een begrotingspost ingesteld ad € 1.671.000, dit is tevens het plafond van spoor 1 (ondersteuning verenigingen en stichtingen) en dienen de kosten voor spoor 5 (basisscholen voorzien van fruit/groente + gratis schoollunches) mee gedekt te worden. Het risico is aanwezig dat dit budgetplafond ontoereikend is om alle genoemde sporen uit te voeren. Het college zal bij het bereiken van het subsidieplafond opnieuw besluiten.
26 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Begrotingswijziging Energietoeslag De ondersteuning aan huishoudens voor de hoge energie lasten wordt vormgegeven door middel van categoriale bijstand. Dit wordt gedaan door het uitkeren van een eenmalige energietoeslag, onderdeel van de bijzondere bijstand, à € 1.300 per huishouden aan inwoners met een inkomen tot 150% van de bijstandsnorm. Huishoudens die de energietoeslag reeds hebben ontvangen, komen hiervoor niet meer in aanmerking. Deze ondersteuning kan worden geboden binnen het (wettelijke) kader van de bijzondere bijstand, omdat het Rijk onlangs heeft besloten dat burgers (financiële) ondersteuning kunnen krijgen voor de gestegen energielasten via de bijzondere bijstand. Voorheen was dit niet mogelijk. De financiële consequenties zijn verwerkt in een begrotingswijziging
Aanbestedingsprocessen WMO/Jeugd/BW/MO Tijdens het opstellen van de gemeentebegroting 2022 was het aanbestedingsproces Sturing en Inkoop voor Wmo en Jeugd nog niet afgerond. Dit geldt eveneens voor de regionale inkoop en samenwerking op het gebied Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. In dat stadium waren de financiële afspraken nog niet duidelijk (zoals de volume- en prijsafspraken). Ook de gevolgen van de overgang van taken en middelen naar de MGR per 2022 waren bij de voorbereiding begroting 2022 nog onvoldoende inzichtelijk. Deze zijn nu wel bekend en dit leidt tot een aantal, grotendeels voordelige, afwijkingen ten opzichte van de ramingen bij de begroting. Personeelstekort zorgpartners & minder gebruik van zorg Helaas zijn we dit jaar geconfronteerd met het personeelstekort en hoger ziekteverzuim bij de zorgaanbieders, hetgeen effect heeft op de daadwerkelijke realisatie. Hierdoor is niet alleen minder zorg geleverd, ook was onvoldoende ruimte aanwezig bij aanbieders om aanvullende taken/opdrachten op te pakken. Financieel betekent dit dat er voordelen zijn ontstaan. Wonen en zorg Inhoudelijk vraagt het thema wonen en zorg om een intensivering die nog onvoldoende gerealiseerd is. Deze ziet u niet terug in de financiële afwijkingen, maar loopt achter op de gewenste koers. Hier gaat de komende periode meer op ingezet worden.
Inflatie afwijkingen & index Overheidsbijdrage in de arbeidskostenontwikkeling (OVA) De bouwkosten stijgen exponentieel. Dit heeft ook consequenties voor de bouwkosten van onderwijshuisvestingsprojecten en het zwembad. In het kapitaallastenplafond voor de begroting 2023 is hiervoor ruimte gereserveerd. Bij de VoRap 2023 worden de definitieve bedragen van de projecten gekoppeld aan het kapitaallastenplafond. Ook de OVA index is hoger dan in de begroting 2023 geprognosticeerd. De effecten hiervan worden via de VoRap aan u voorgelegd.
27 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Meerjarige extra rijksopgaven (POK & wachtlijst) in reserves Vanuit het rijk hebben gemeenten extra middelen gekregen voor de wachtlijstproblematiek en de versterking van de dienstverlening aan kwetsbare inwoners (zogenaamde Parlementaire Onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag, verder afgekort als "POK", -middelen). Deze middelen lenen zich niet voor inzet in jaarschijven, maar vragen een meerjarige aanpak die over jaarschijven heengaat. Om te voorkomen dat we deze intensiveringen niet structureel kunnen borgen in onze organisatie stellen we voor om hier een reserve in te stellen. Deze treft u ook als voorstel in deze FinRap aan.
Budgettaire ontwikkeling programma A Budgettair kader (incl. verrekening reserves)
begroting begrotings2022 wijziging
begroting na wijziging
realisatie per 31-8-22
B reguliere prognose 2022
verschil met begroting na wijziging
Baten Gezond en Vitaal
3.563
130
3.692
1.405
3.792
Ontplooiing
8.771
1.382
10.153
5.668
10.153
Meedoen
53.805
8.993
62.798
32.095
62.909
111 V
Zelfredzaamheid
8.246
-314
7.932
5.933
7.786
-146 N
Subtotaal baten begroting 2022
74.384
10.191
84.576
45.101
84.640
64 V
Gezond en Vitaal
16.220
1.315
17.536
12.038
17.736
-200 N
Ontplooiing
21.022
1.819
22.841
10.570
22.178
663 V
Meedoen
100.452
29.395
129.847
75.119
128.924
923 V
Zelfredzaamheid
135.181
3.368
138.549
80.251
130.593
7.956 V
Subtotaal lasten begroting 2022
272.876
35.897
308.773
177.978
299.432
9.341 V
Saldo
-198.491
-25.706
-224.198
-132.877
-214.792
9.406 V
100 V
Lasten
Gezond en Vitaal A Budgettair kader (incl. verrekening reserves)
B
begroting begrotings2022 wijziging
begroting na wijziging
realisatie per 31-8-22
reguliere prognose 2022
verschil met begroting na wijziging
Baten
3.563
130
3.692
1.405
3.792
100 V
Lasten
16.220
1.315
17.536
12.038
17.736
-200 N
Saldo
-12.658
-1.186
-13.843
-10.633
-13.943
-100 N
28 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Toelichting B Prognose einde jaar
Jeugd gezondheidszorg (baten € 100.000 voordeel) Een gedeelte van de kosten van de jeugdgezondheidskosten van de GGD kunnen ten laste van het Gemeentelijk Onderwijs Achterstanden Beleid (GOAB) budget gebracht worden voor zover deze kosten betrekking hebben op kinderen waarbij sprake is van (mogelijke) onderwijsachterstanden. Dit levert een voordeel op van € 100.000, omdat de lokaal begrote middelen hierdoor kunnen vrijvallen.
Binnensportaccommodaties (lasten € 200.000 nadeel) Als gevolg van onvermijdelijk extra onderhoud aan binnensportaccommodaties prognosticeren we een nadeel op dit product van € 200.000.
Ontplooiing A Budgettair kader (incl. verrekening reserves)
B
begroting begrotings2022 wijziging
begroting na wijziging
realisatie per 31-8-22
reguliere prognose 2022
verschil met begroting na wijziging
Baten
8.771
1.382
10.153
5.668
10.153
Lasten
21.022
1.819
22.841
10.570
22.179
663 V
Saldo
-12.251
-437
-12.688
-4.902
-12.025
663 V
Toelichting B Prognose einde jaar
Huisvesting voortgezet onderwijs (lasten € 200.000 voordeel) De doordecentralisatie overeenkomst met OGVO is opnieuw afgesloten. Geprognosticeerd wordt dat er voordeel ontstaat van € 200.000.
Regionaal laaggeletterdheid (lasten € 204.000 voordeel) Gemeente Venlo ontvangt een decentralisatie uitkering welke bestemd is voor de regionale aanpak laaggeletterdheid en is vanuit haar rol in de arbeidsmarktregio “penvoerder” van deze middelen. Deze middelen worden ingezet voor het regionale uitvoeringsprogramma en de inzet van een regionale projectleider. In 2022 wordt geprognosticeerd dat er een onderbesteding is van € 204.000
Voorkomen vroegtijdig schoolverlaten (lasten € 100.000 voordeel) In 2022 heeft een bijdrage aan voorziening Pitsstop plaatsgevonden middels (geoormerkte) NPO middelen. Het hiervoor lokaal gereserveerde budget (€ 50.000) valt hierdoor vrij. Daarnaast vallen de geprognosticeerde uitgaven in 2022 voor plusvoorziening OGVO en ondersteuning bijzondere doelgroep € 50.000 lager uit. 29 | FINANCIËLE RAPPORTAGE 2022
Leerlingenvervoer (lasten € 159.000 voordeel) Als gevolg van een dalend aantal leerlingen dat een beroep doet op leerlingenvervoer in combinatie met de nieuwe aanbesteding, wordt een voordeel verwacht van € 159.000.
Meedoen A Budgettair kader (incl. verrekening reserves)
B
begroting begrotings2022 wijziging
begroting na wijziging
realisatie per 31-8-22
reguliere prognose 2022
verschil met begroting na wijziging
Baten
53.805
8.993
62.798
32.095
62.909
111 V
Lasten
100.452
29.395
129.847
75.119
128.924
923 V
Saldo
-46.648
-20.402
-67.050
-43.024
-66.016
1.034 V
Toelichting B Prognose einde jaar Algemene voorzieningen WMO en Jeugd (Baten € 170.000 voordeel, Lasten € 130.000 voordeel) Een gedeelte van de kosten van de Algemene voorzieningen WMO/Jeugd wordt ten laste van het Onderwijs Achterstanden Beleid (GOAB) budget gebracht voor zover deze kosten betrekking hebben op kinderen waarbij sprake is van (mogelijke) onderwijsachterstanden. Dit levert een voordeel op van € 170.000 op de baten.
Aan de lastenzijde prognosticeren we een voordeel van € 130.000. Dit wordt deels veroorzaakt door dat de beoogde intensivering op de Anti Discriminatie Voorziening, ten gevolge van knelpunten in de capaciteit, lager uit valt dan verwacht. Daarnaast is sprake van diverse kleinere afwijkingen op het product algemene voorzieningen.