072 Bijl01 Jaarstukken 2023.pdf
Tekst van het document
20
20
281
249
32
Saldo
-20
-20
-281
-249
32
Er zijn hier geen financiële afwijkingen toegelicht, aangezien de financiële afwijkingen kleiner dan € 100.000 zijn.
77 | JAARSTUKKEN 2023
4. Welvarend Venlo Welvarend Venlo heeft zich in 2023 op een optimale economische ontwikkeling in Venlo gericht en actief aan de ontwikkeling in de regio Noord-Limburg bijgedragen. De Venlose economie kenmerkt zich door een brede economische basis en een viertal speerpuntsectoren (te weten agrofood, maakindustrie, logistiek en vrijetijdseconomie), een sterke kennisinfrastructuur, een groot areaal bedrijventerreinen en een multimodale ontsluiting. Het versterken van de economische positie en het creëren van werkgelegenheid stond in 2023 in dit programma centraal. Om dit te kunnen realiseren is daarnaast ingezet op randvoorwaardelijke aspecten als kennisinfrastructuur, ruimtelijke kwaliteit op bedrijventerreinen en mobiliteit. Centrale doelstelling De centrale doelstelling van dit programma is de economische positie van Venlo verder uitbouwen met een brede, duurzame en innovatieve economische basis, die excelleert op de cross-overs tussen een beperkt aantal economische sectoren en adequate bereikbaarheid. Dat is in 2023 bereikt door de inhoudelijke accenten te leggen op de ontwikkeling van Venlo kennisstad, het benutten van talenten, ruimte voor bedrijven, versterking van de multimodale infrastructuur (met name haven en spoor) en de verduurzaming van de mobiliteit.
De 3-delige aanpak zoals de afgelopen jaren al ingezet, blijft overeind; de basis blijven versterken, met lef en trots investeren en impact creëren door samenwerken. Deze aanpak is in 2023 voortgezet om de doelstellingen en inhoudelijke accenten te behalen. Sterke relatie met de regio Noord-Limburg De economie van Venlo heeft in 2023 een sterke regionale functie. Het programma heeft dan ook een sterke regionale component. Het draagt bij aan de doelstellingen van de Regiovisie en de uitwerking van deze visie in de Regionale Investeringsagenda en Regiodeal. Het programma en de programmalijnen leveren een actieve bijdrage aan vier van de zes regionale thema’s (en bij behorende regionale Icoonprojecten) in de regionale visie en investeringsagenda. Resultaten In algemene zin zijn de opgenomen doelen in de begroting voor 2023 bereikt. Het programma kent drie programmalijnen met elk hun eigen subdoelstellingen en indicatoren. Voor nu kijken we terug op het jaar 2023: •
Kennisinfra & Arbeidsmarkt
•
Economie
•
Mobiliteit
Dit is in de volgende paragrafen gespecificeerd.
78 | JAARSTUKKEN 2023
Exploitatie Middelen per programma
Baten / Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil Lasten 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
4. Welvarend Venlo
Baten
11.845
1.317
4.138
4.544
407
Lasten
17.975
10.110
11.165
10.761
404
-6.130
-8.793
-7.027
-6.217
810 60
Saldo baten en lasten Onttrekkingen aan reserves
Baten
3.498
1.000
508
568
Toevoegingen aan reserves
Lasten
3.879
70
2.047
2.047
Saldo verrekening met reserves
-381
930
-1.539
-1.479
60
Totaal resultaat programma
-6.511
-7.863
-8.566
-7.696
870
Middelen per programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil Lasten 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
Kennisinfra en arbeidsmarkt
Baten
303
Lasten
775
91
73
-18
2.821
3.086
2.773
313
-472
-2.821
-2.995
-2.700
295
Baten
13.005
1.542
2.187
1.776
-411
Lasten
15.478
5.106
6.105
5.273
832
Subtotaal Kennisinfra en arbeidsmarkt Economie Subtotaal Economie
-2.473
-3.563
-3.919
-3.497
422
Baten
2.034
774
2.368
3.264
895
Lasten
5.601
2.253
4.021
4.762
-742
Subtotaal Mobiliteit
-3.567
-1.478
-1.652
-1.499
154
Totaal resultaat programma
-6.511
-7.863
-8.566
-7.696
870
Mobiliteit
Investeringsbudgetten Budget
Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2022 2023 2023 250
597
Restant budget
Kennisinfra en arbeidsmarkt
16.643
16.046
Economie
5.197
1.585
470
Mobiliteit
50.647
25.745
10.778
9.360
15.542
Totaal investeringsbudgetten
72.487
27.330
11.498
9.957
35.200
3.612
In de Samenvatting, onderdeel Financieel, zijn de Restant investeringsbudgetten opgenomen. Hierin staat op welke investeringen de grootste afwijkingen ten opzichte van de begrote uitgaven 2023 zijn ontstaan. Oorzaken zijn vertraging in de voorbereiding en of aanbesteding. Ook leveringsproblemen zorgden voor stagnatie. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de verantwoording van de investeringsbudgetten per programmalijn.
79 | JAARSTUKKEN 2023
Kennisinfra en arbeidsmarkt Inleiding De programmalijn kennisinfrastructuur en arbeidsmarkt richtte zich in 2023 op werken, studeren en innoveren in Venlo. Voldoende arbeidskrachten en kennisontwikkeling zijn onontbeerlijk voor het behouden van de sterke economische positie. Bij een goed functionerende arbeidsmarkt is de facilitering van de samenwerking tussen ondernemer, onderwijs en overheid belangrijk. Dat is een uitdaging in een periode waarin krapte op de arbeidsmarkt hard voelbaar is in alle sectoren. Om het arbeidspotentieel te vergroten zet Venlo talent centraal. Hierbij gaat het om het benutten, behouden, aantrekken en ontwikkelen van talent. Kennis(infrastructuur) is nodig om talenten te ontwikkelen en aan te trekken. Bovendien is kennis van belang voor het versterken van de innovatiekracht van bedrijven. We willen de onderwijs- en kennisinfrastructuur te versterken voor stad en regio. Hierbij zetten we in op een duidelijk profiel en goede onderzoeksfaciliteiten. Bij kennisontwikkeling gaat het om het versterken van het bestaande onderwijsaanbod (MBO, HBO, WO) en de doorontwikkeling van de Brightlands Campus Greenport Venlo.
Wat hebben we bereikt Talent centraal bij het vergroten van het arbeidspotentieel Vanwege krapte op de arbeidsmarkt is in 2023 de focus op het vergroten van het arbeidspotentieel gelegd. Samen met het programma Gezond en actief en strategische partners heeft het arbeidsmarktbeleid 'Werken in Venlo' ingezet op het benutten, ontwikkelen, behouden en aantrekken van talent. Dit gaat over het verbeteren van de aansluiting van de beroepsbevolking op de regionale economie. Kenniswerkers en internationale werknemers maken hier onderdeel van uit. Een deel van de vacatures in Venlo is door internationale werknemers ingevuld. Veel van deze internationale werknemers wonen en werken voor een kortere periode in Venlo. Anderen besluiten om voor langere termijn te blijven. Deze internationale werknemers waren in 2023 van belang voor economische ontwikkeling van Venlo en de regio. Naast kansen, brengt de grote toestroom ook uitdagingen met zich mee. De 9-sporenaanpak internationale werknemers heeft hieraan passend bijgedragen. Het versterken van de kennisinfrastructuur op alle niveaus De vraag naar een passend aanbod van praktisch opgeleide Venlonaren is hoog. Het onderwijsaanbod moest hierop blijven aansluiten, ook in 2023. Bovendien moeten we de MBOstudent blijven verleiden om -in de concurrentie met andere steden- voor Venlo te blijven kiezen.
Kwalitatief hoogwaardig onderwijs en voldoende perspectief op werk dragen hier aan bij. Het verder versterken van de publiek-private samenwerking tussen bedrijfsleven en beroepsonderwijs is onverminderd belangrijk gebleken om deze ambities te realiseren. Bij het versterken van de kennisinfrastructuur is ook Venlo studentenstad in 2023 gefaciliteerd. Venlo wil meer studenten aantrekken. De groeiambitie van de Universiteit Maastricht op de Brightlands Campus versterkt deze ambitie. Om voor studenten aantrekkelijk te zijn en te blijven moet Venlo blijven werken aan het ‘zijn’ van een studentenstad. Met het meerjarenprogramma 'Venlo
80 | JAARSTUKKEN 2023
Studentenstad' is ingezet op het boeien, binden en behouden van studenten (MBO, HBO en WO). In dit kader zijn er voorbereidingen getroffen voor een subsidieregel Venlo Kennisstad. Al deze investeringen in de kennisinfrastructuur hebben in 2023 bijgedragen aan de kennisontwikkeling. De Brightlands Campus Greenport Venlo vervult hierin een bijzondere positie. Dit is in 2023 geconcretiseerd door dit stevig in de Economische Visie Venlo 2030 te borgen, onder het uitgangspunt Venlo Kennisstad, met als insteek het kennisniveau van de regio te vergroten. Verder is ingezet op beter in positie brengen van de individuele onderwijs- en kennisinstellingen en de samenwerking te versterken. Ook is in het kader van de Regiodeal een propositie op kennisinfra opgemaakt. Er is subsidie voor de verkenning naar een HBO Verpleegkunde in Venlo verstrekt. Ook zijn er relaties gelegd met het innovatieprogramma Gezond Veilingterrein. We gingen een intentieovereenkomst met Fontys Hogeschool aan, die de ontwikkeling van een campus nastreeft. Doorontwikkeling Brightlands Campus Greenport Venlo De Brightlands campus Greenport Venlo is een belangrijke schakel in de beweging richting een meer kennis georiënteerde economie.
De samenwerking op de Brightlands Campus Greenport Venlo heeft zich in 2023 gemanifesteerd om de innovatiekracht en het concurrentievermogen van het bedrijfsleven en maakt Venlo als centrumstad in de regio Noord-Limburg aantrekkelijker voor innovatie. De innovatiekracht van de campus focust op de sector agrofood met crossovers naar logistiek, maakindustrie en gezondheid. In de ambitie zoals deze in het groeiplan van de Campus staat wordt stevig ingezet op meer hoogwaardige bedrijven (start-ups en scale-ups), meer studenten en meer onderzoekers waarbij de regio functioneert als fieldlab. In 2023 is wederom het Groeiplan 203x centraal gesteld en zijn de vier aandeelhouders gelieerd. De Ontwikkelstrategie Campus Zuid als ontwikkelkader voor studentenhuisvesting staat nog steeds centraal. Lopende projecten uit de Regiodeal manifesteren zich en er is een nieuwe propositie Regiodeal voorbereid, specifiek op de campusontwikkeling.
Wat hebben we daarvoor gedaan Uitvoeringsprogramma 'Werken in Venlo' In samenwerking met onder meer bedrijven, netwerkorganisaties, maatschappelijke organisaties en kennispartijen is in 2022 een uitvoeringsagenda ‘Werken in Venlo’ opgesteld. Een aantal prioritaire projecten zijn in 2023 verder uitgevoerd, waaronder het talentenpaspoort, jongeren kennis laten maken met bedrijven in de regio en Leven Lang Ontwikkelen. Er is werk gemaakt van de digitale matchtingsapplicatie, waar het talentenpaspoort een onderdeel van vormt. De aanbestedingsprocedure hiervoor is opgestart. Jongeren hebben nader met bedrijven kennisgemaakt. Dit gaf hen een beter beroepsbeeld en stimuleert het beroepsonderwijs in de regio. Concreet zijn de pilot "Achter de voordeur" (havisten op locatie en kennismaking met bedrijven), praktijkgericht programma Havo (verbinding ondernemers en Fontys Venlo) en de voorbereidingen voor project MBO 1-4 (voorbereiding op werksituatie) te noemen. Daarnaast is het leerwerk-bedrijf "Buitengewoon" gestart, met een focus op jongeren in het praktijkonderwijs. Er zijn voorbereidingen getroffen, voor een plan van aanpak voor zijinstroom in samenwerking tussen UWV, Supply Chain Valley en gemeente. Ook is actie ondernomen op de aanpak tekorten professionals in de Jeugdzorg.
Eén jeugdzorginstelling is gestart met de voorbereiding en uitvoering van ontwikkeltrajecten samen met Gilde en Fontys. De focus ligt hierbij op MBO4 studenten en het gereed maken voor de 81 | JAARSTUKKEN 2023
arbeidsmarkt. Voor wat betreft Leven Lang Ontwikkelen is er een jaarplan Leerwerk Loket NoordLimburg opgesteld en bestuurlijk samengesteld met diverse samenwerkende partijen. Ook keken we naar een social return on investment, in afstemming met de regiocoördinator, specifiek voor ontwikkeling en scholing.
Uitrol Venlo studentenstad Het Meerjarenprogramma Venlo Studentenstad zorgt met projecten voor de verbinding en kennismaking tussen Venlo en de studenten. In 2023 heeft dit in de introductie van een studentensportkaart geresulteerd en een Venlo Introduction Programma voor nieuwe studenten. Voor wat betreft studentenhuisvesting is er extra harde plancapaciteit gecreëerd. Er is continue communicatie via checkvenlo.nl en er is structureel overleg met studie- en studentenverenigingen. Er is een goede basis voor studenten in Venlo gelegd. Doorontwikkeling Brightlands Campus Greenport Venlo De doorontwikkeling van de Venlose kennisinfrastructuur is belangrijk om de gewenste beweging te maken naar een meer kennis georiënteerde economie. De Brightlands Campus Greenport Venlo vormt hierbij het centrale middelpunt waarbij de samenwerking tussen bedrijven en onderwijs voorop staat. In de ambitie zoals deze voorligt voor de doorontwikkeling van de Brightlands Campus Greenport Venlo wordt stevig ingezet op meer bedrijven, meer studenten en meer onderzoekers. In 2023 is een projectleider studentenhuisvesting Brightlands Campus gestart om Ontwikkelstrategie Campus Zuid te realiseren (huisvesting en speeltuin). Eveneens is de strategische samenwerking met UM verder vormgeven als manifeste kennisdrager op deze campus.
9-sporenaanpak internationale werknemers De integrale aanpak internationale werknemers is in 2023 voortgezet en waardevol gebleken. Er zat veel dynamiek in de sporen uitvallers/overlast dakloosheid en Huisvesting. Om de overlast dakloosheid te beperken is een actieplan dakloosheid arbeidsmigranten opgesteld en in uitvoering. Hierbij is naast de inzet van stichting Barka ook een straathoekwerker ingezet. Hiermee worden daklozen begeleid naar perspectief (terug land van herkomst en/of naar werk). We hebben ook repressief opgetreden via integrale handhavingsweken in de binnenstad in samenwerking met diverse instanties (politie, IND, Arriva en dergelijke). Ook zijn eerste stappen gezet naar een regionaal outreachtend team dat gepositioneerd wordt bij het Zorg en Veiligheidshuis Noord Limburg. Qua huisvesting toetsen en begeleiden we huisvestingsinitiatieven, die door uitzendbureaus of professionele huisvesters bij ons ingediend worden, conform het beleidskader huisvesting internationale werknemers (shortstay). Gelet hierop, is ook het beleidskader Huisvesting Internationale werknemers geëvalueerd. Ook is gestart met de invoering van de wet Goed Verhuurderschap. Voorbereidingen zijn getroffen en een meldpunt voor misstanden is ingericht. De verdere implementatie van de wet loopt door in 2024 en 2025. Om verdere kwetsbaarheid te voorkomen is goede informatievoorziening belangrijk.
In 2023 is de MYinfoNL app gelanceerd in Venlo en in de regio Noord Limburg. Deze geeft relevante informatie over wonen en werken in onze regio in 16 talen. In regionaal verband is tevens de bestuursopdracht Arbeidsmigranten vastgesteld. De bestuursopdracht ziet toe op de regionale samenwerking op dit thema.
82 | JAARSTUKKEN 2023
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2023. Als het van toepassing is staat er een toelichting bij.
Voor een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Personeelskostenbegroting’. Voor de kapitaallasten is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Centrale toelichting kapitaallasten’.
Exploitatie Programmalijn
Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
Personeel Reserves
250
Overig
53
Saldo baten
303
Personeel
136
Kapitaallasten
91
16
-75
57
57
91
73
-18
130
136
160
-24
136
133
133
105
28
Reserves
128
70
2.047
2.047
Overig
375
2.488
770
461
309
Saldo lasten
775
2.821
3.086
2.773
313
Saldo
-472
-2.821
-2.995
-2.700
295
Inrichten fonds ‘Venlo Kennisstad’ Het fonds 'Venlo Kennisstad' is ingericht om het aanbod aan onderzoek en onderwijs in relatie tot kennisinstellingen (MBO, HBO en WO) en de Brightlands Campus GPV te versterken en uit te breiden. Er is een start gemaakt met het opstellen van de Subsidieregel beroepsonderwijs om projecten te cofinancieren. Ook is verkend hoe het WO in Venlo te versterken, specifiek de strategische samenwerking en verankering van de UM in Venlo.
Uitrol 9-sporenaanpak internationale werknemers (HBO-onderwijs en onderzoek € 194.000 voordeel op de lasten) De uitvoering van de integrale 9-sporenaanpak is, gelet op de maatschappelijke en bestuurlijke urgentie van dit thema, meer gecoördineerd opgepakt. In het budget Internationale werknemers was een bedrag van € 35.000 gereserveerd voor communicatie naar de doelgroep, via een nieuwe app. Deze is september 2023 gelanceerd en opgeleverd. Echter de kosten voor 2023 worden gedragen door de regio, om als pilot regionaal zoveel mogelijk gemeenten te laten aansluiten. Ook was een budget voor het inrichten van extra infopunten voor internationale werknemers gereserveerd binnen Venlo. Dit gaat nu pas per 1 januari van start. Tenslotte was er extra monitoring opgenomen (via het maken van een dashboard int. Werknemers). Door ondercapaciteit en vertraging in besluitvorming wordt dit opgepakt in Q1 2024. 83 | JAARSTUKKEN 2023
Stimulering meer stageplaatsen en ondersteuning begeleiding bij stages en leerbanen MBO € 98.000 voordeel op de lasten Om meer stageplaatsen (bol) en leerbanen (bbl) voor MBO-studenten te stimuleren is een incidenteel budget beschikbaar gesteld. In samenwerking met Gilde Opleidingen stelden we een aanpak op, waar nader uitvoering aan wordt gegeven. Ook Supply Chain Valley is hierbij betrokken.
Investeringsbudgetten Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2022 2023 2023
Restant budget
Naam
Budget
Flexwoningen Daelweg
16.643
250
597
16.046
Totaal Kennisinfra en arbeidsmarkt
16.643
250
597
16.046
Gereed 2023
Jaar verwacht gereed 2024
Flexwoningen Daelweg Gelet op de aanhoudende oorlog in Oekraïne zijn voorbereidingen getroffen voor het mogelijk maken van opvanglocaties aan onder andere de Daelweg voor de doorstroom van Oekraïense ontheemden in zelfstandige woonruimtes. Dit gebeurt in de vorm van flexwoningen die voor Oekraïense ontheemden, starters en studenten worden ingezet.
Economie Inleiding De programmalijn economie richt zich op het behouden en versterken van de bestaande bedrijven en het aantrekken van nieuwe bedrijven met speciale aandacht voor de vier speerpuntsectoren agrofood, maakindustrie, logistiek en vrijetijdseconomie. In de aanpak blijft de samenwerking met ondernemers en kennisinstituten cruciaal om de gewenste resultaten te realiseren. Op het gebied van innovatie vormt Brightlands Campus Greenport Venlo, het centrale kristallisatiepunt voor onderzoek en samenwerking met bedrijfsleven. In de samenwerking met ondernemers vormt de Stichting Economic Development Board Crossroads Limburg de centrale spil. Deze kreeg in 2023 een nieuwe impuls. Daarnaast wordt intensief samengewerkt met (regionale) ondernemersnetwerken op diverse thema's waaronder parkmanagement en verduurzaming.
Wat hebben we bereikt Nieuwe economische visie en daarvan afgeleid (herijkt) Economisch Uitvoeringsprogramma In 2023 zijn de economische ambities uit de strategische visie 2040 vertaald naar een Economische Visie Venlo 2030, die door uw raad is vastgesteld. Samenvattend is de ambitie van de Economische Visie Venlo 2030 om samen met strategische partners een optimale en duurzame economische ontwikkeling te realiseren, als basis voor een brede welvaart. We streven naar Venlo als een inclusieve en circulaire stad, waar het prettig werken, wonen, verblijven, recreëren en leren/studeren is. Dit is in de stad zichtbaar in de vijf speerpuntsectoren: agrofood, maakindustrie, logistiek, vrijetijdseconome en zorg. Ook is het zichtbaar in acht stedelijke gebiedsontwikkelingen: havenontwikkeling, Brightlands Campus Greenport Venlo, Greenport Venlo, Veilingterrein, Kazerneterrein, ontwikkeling 84 | JAARSTUKKEN 2023
Venlo-Noord, herontwikkeling & verduurzaming bedrijventerreinen en binnenstad/spoorzone. De visie heeft “van volume naar waarde” als adagium en kent vier uitgangspunten, met daarin diverse richtinggevende keuzen. Deelambitie voor het uitgangspunt kennis is de kennisbasis van de stad en regio naar een structureel hoger niveau tillen. Voor het uitgangspunt ruimte is de deelambitie meer (maatschappelijke) waarde halen uit de bestaande ruimte en hierbinnen inspelen op veranderingen op het gebied van klimaat en circulaire economie. De deelambitie voor het uitgangspunt transities is: transities doormaken is doen; een groot deel van de gemeentelijke inzet richt zich op het toepassen in de praktijk samen met bedrijven en kennisinstellingen, met extra aandacht voor de positie van het MKB. Tenslotte is er het uitgangspunt positie, die de deelambitie heeft: Venlo als gewaardeerd centrum van de (Eu)regio; als logistieke hotspot, Greenport en koopcentrum, én op het gebied van duurzame energie, onderwijs, recreatie, cultuur, horeca en specialistische zorg. Dit maken we concreet in een Uitvoeringsprogramma Economische Visie.
Versterking speerpuntsectoren met innovatie Venlo zette ook in 2023 op versterking in van de regionale economie door de ondernemers in de sectoren agrofood, maakindustrie, logistiek en vrijetijdseconomie te blijven stimuleren en ondersteunen bij het innoveren en ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen om zo de regionale concurrentiepositie en toegevoegde waarde te vergroten. Hierbij is nauw samengewerkt met de partners in quattro helix verband. De positie van Stichting Economic Development Board Crossroads Limburg is hierbij randvoorwaardelijk geworden. Deze stichting is verder verzelfstandigd en geprofessionaliseerd. De stichting beschikt over eigen financiële middelen, verkregen uit Regiodeal-middelen. De samenwerking met ondernemers, onderwijs, overheid en omgeving is hiermee verder vormgegeven. Versterking vrijetijdseconomie Vrijetijdseconomie is één van de vier economische pijlers binnen de gemeente Venlo. Uitgangspunt is een vitale sector die bijdraagt aan een gezonde, aantrekkelijke en gastvrije gemeente. Inzet zijn de toeristische speerpunten Steyl, Arcen en de Venlose binnenstad, onderling verbonden door de Maas en het groene buitengebied. Ondanks alle externe gebeurtenissen, heeft de toeristische sector zich kwalitatief doorontwikkeld. Er is uitvoering aan de TRAP 2023 gegeven en er zijn diverse voorbereidingen voor de TRAP 2024 getroffen.
Het Herijkt Actieprogramma Vrijetijdseconomie Noord-Limburg is vastgesteld. Hier gaven we samen met stakeholders uitvoering aan. Voldoende ruimte om te ondernemen Het aantrekkelijk maken en houden van bedrijventerreinen blijft belangrijk. Dit betekent dat in 2023 de herstructurering en verduurzaming van terreinen is voortgezet, samen met de Stichting Duurzame Bedrijventerreinen. Er zijn enkele concrete herstructureringsplannen uitgewerkt. Venlo beschikt nog over een kleine hoeveelheid uitgeefbare kavels. Naast herstructurering, is de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein noodzakelijk. Dit wordt ook door de Economische Visie Venlo 2030 onderschreven. Eén van de acties is het ontwikkelen van een nieuw bedrijventerrein voor het lokale en regionale MKB. Dit nieuwe bedrijventerrein is nadrukkelijk niet voor grootschalige logistiek bedoeld. Uit een conservatieve behoefteraming wordt er in 2030 een tekort van 25ha in het werklocatietype “modern gemengd” verwacht. In 2024 loopt dit op naar een tekort van 40ha. Het is 85 | JAARSTUKKEN 2023
nadrukkelijk ook een regionaal vraagstuk. Naast de getoonde kwantitatieve behoefte, is er een kwalitatieve behoefte. Met het voorgenoemde segment worden bedrijventerreinen bedoeld, die gericht zijn op het opvangen van lokaal en regionaal MKB op kleinere kavels. Deze zit in kleinere bedrijfskavels tot en met 5ha voor reguliere industriële bedrijvigheid op de maakindustrie en logistiek. Hier is dus nadrukkelijk sprake van een greenfieldontwikkeling, geen nieuwe grootschalige tradeports.
Wat hebben we daarvoor gedaan Herijking en verbreding Economisch Uitvoeringsprogramma (EUP) Het bestaande Economisch Uitvoeringsprogramma (EUP), met diverse integrale projecten op economisch gebied, is in 2023 afgesloten. Omdat de Economische Visie Venlo 2030 is vastgesteld, zijn er voorbereidingen getroffen om een Uitvoeringsprogramma Economische Visie op te stellen. De inhoud van deze economische visie concretiseren we hiermee naar een operationeel-tactisch programma met daarin toepasbare acties. De toepasbare acties uit dit uitvoeringsprogramma vertalen we de komende periode in samenwerking met strategische partners weer door in daadwerkelijke projecten. Herstructureringsplannen Met de herstructurering van de bedrijventerreinen willen we een kwaliteitsslag te maken op de terreinen waarmee de reeds gevestigde bedrijven een passende ruimtelijke kwaliteit wordt geboden. Het doel is de bedrijven (en de werkgelegenheid) vast te houden in onze gemeente en eventueel nieuwe aan te trekken. De benodigde kwaliteitsverbetering vond in 2023 plaats op publieke en private delen van werklocaties. Het is een ontwikkeling die bijdraagt bij aan economische ontwikkeling, verduurzaming en zorgvuldig ruimtegebruik. Hierbij is de dynamiek met de bestaande bedrijvigheid een voorwaarde, om zo ook "schuifruimte" te creëren.
De herstructurering op Venlo Trade Port - Marinus Dammeweg (Blerick) is onder auspiciën van Stichting Duurzame Bedrijventerreinen in 2023 uitgevoerd. Verder is gestart met het uitwerken van herstructureringsplannen voor Keulse Barrière (Venlo) en Venlo Trade Port - Voltastraat (Venlo). Deze zijn gericht op revitalisering en/of wonen (met extern onderzoek) en revitalisering en/of accountmanagement (eigen aanpak). Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen zal landen in het Uitvoeringsprogramma Economische Visie. Aanvullend zochten we samenwerkingen, om een eventuele herstructurering en verduurzaming van Venlo Trade Port - Zuidoever industriehaven (Venlo) mogelijk te maken. Dit deden we in het kader van het Realisatiepact Knooppunt Venlo en het opstellen van een ‘Versnellingsaanpak (natte) bedrijventerreinen’ voor herstructurering, ontwikkeling en verduurzaming van het gehele havengebied. Uitrol vrijetijdseconomie Venlo blijft samen met stakeholders bouwen aan een vitale sector vrijetijdseconomie. Samen met de sector zorgen we ervoor dat het toeristisch beleid en actieprogramma aansluiten op de huidige tijdsgeest. Kwaliteit, gastvrijheid, vitaliteit, druktespreiding en centraal geregisseerde promotie en marketing zijn hierbij trefwoorden. Met stakeholders is in de volle breedte gebouwd aan een vitale sector vrijetijdseconomie.
Ook zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een nieuw lokaal 86 | JAARSTUKKEN 2023
beleidskader vrijetijdseconomie. Dit wordt ook onderdeel van het Uitvoeringsprogramma Economische Visie.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2023. Als het van toepassing is staat er een toelichting bij.
Voor een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Personeelskostenbegroting’. Voor de kapitaallasten is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Centrale toelichting kapitaallasten’.
Exploitatie Programmalijn
Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
Personeel
117
143
143
84
-59
Reserves
3.183
1.000
202
337
135
Overig
9.706
399
1.841
1.355
-487
Saldo baten
13.005
1.542
2.187
1.776
-411
Personeel
1.202
780
818
1.143
-326
Kapitaallasten
1.803
1.428
1.480
1.076
404
Reserves
2.000
Overig
10.474
2.898
3.808
3.053
755
Saldo lasten
15.478
5.106
6.105
5.273
832
Saldo
-2.473
-3.563
-3.919
-3.497
422
Overname onderhoud en beheer t.b.v. structurele kapitaalbehoefte Brightlands Campus GPV (Aanbod aan werklocaties € 20.000 voordeel op de baten en € 29.000 voordeel op de lasten) Beide voorgestelde maatregelen voor de invulling van de structurele kapitaalbehoefte zijn in 2023 geëffectueerd. Het beheer en onderhoud wordt per 1-1-2024 uitgevoerd door de gemeente. Hiervoor sloten de gemeente en BV Campus Vastgoed een overeenkomst.
Netwerken speerpuntensectoren € 435.000 voordeel op de baten en € 309.000 nadeel op de lasten Herijking en verbreding Economisch Uitvoeringsprogramma De middelen voor het bestaande Economisch Uitvoeringsprogramma (EUP) zijn, mede gelet op de vaststelling van de Economische Visie Venlo 2030, in 2023 aangevuld om lopende cofinancieringsafspraken te bekostigen. Het EUP wordt vervangen door het Uitvoeringsprogramma Economische Visie. De onderuitputting van het budget EUP wordt verklaard door het slechts aangaan van het gewijzigde tweede aanvullende convenant EUP tussen de gemeente Venlo en de Vereniging Ondernemend Venlo, voor drie projecten met een financieringsomvang van € 35.000 per partij. Dit voorgenoemde gewijzigde convenant wijkt af van het ongewijzigde tweede aanvullende convenant 87 | JAARSTUKKEN 2023
EUP, voor zes projecten met een financieringsomvang van € 100.000 per partij. Door het slechts aangaan van het voorgenoemde gewijzigde convenant zijn drie projecten vervallen met een financieringsomvang van € 65.000 per partij. Er is daarmee sprake van een lager ambitieniveau met beperktere uitgaven. Indien het aangehaalde ongewijzigde convenant was aangegaan zou er in mindere mate sprake zijn van een onderuitputting. Evenwel is gekeken om de verwachtte onderuitputting, inclusief de vervallen € 65.000, doeltreffend en doelmatig in 2023 in te zetten. Er zijn echter geen passende projecten gevonden.
Stichting Economic Development Board Crossroads Limburg Baten: De gemeenteraad heeft op 26-01-2022 besloten om middelen vanuit de bestemmingsreserve Regiodeal en Regionale Investeringsagenda beschikbaar te stellen als cofinanciering aan het project Crossroads Limburg in het kader van de Regiodeal. Het college heeft op 19-04-2022 namens de Regio Noord-Limburg een subsidieaanvraag voor Quattro Helix-alliantie en Crossroads Limburg als verbinder 2022-2023 ingediend, ter invulling van voorgenoemd project. Bij besluit van 12 oktober 2023 heeft de Provincie Limburg deze subsidie overgedragen aan de Stichting Economic Development Board Crossroads Limburg. Vooruitlopend zijn er in 2022 en 2023 door de gemeente Venlo kosten gemaakt, die nog administratief met de Stichting Economic Development Board Crossroads Limburg worden verrekend. Voor 2023 gaat het om een bedrag van € 431.000. Dit bedrag is als verrekening opgenomen. Lasten: De afwijking ten opzichte van de begroting bestaat enerzijds uit een onderuitputting van € 122.000 van het budget Economisch Uitvoeringsprogramma en anderzijds de niet geraamde kosten van Crossroads Limburg van € 431.000.
Overige bedrijventerreinen € 1,1 miljoen nadeel op de baten en € 1,1 miljoen voordeel op de lasten & Veegtes € 117.000 voordeel op de baten & Reserve € 136.000 voordeel op de baten Door de planuitwerking en -ontwikkeling van 10 woningen aan de Straelseweg door Luxmi BV is de in 2023 voorziene grondverkoop aan Luxmi BV doorgeschoven naar 2024. Met Luxmi is voor deze planontwikkeling aan de Straelseweg in december 2023 een anterieure overeenkomst gesloten.
Investeringsbudgetten Naam
Budget
Investeringsmiddel Brownfields
700
Ontwikkeling Campus Zuid
500
Incid kapitaal CampusGreenport Gebiedsontwikkeling VenloNoord Totaal Economie
88 | JAARSTUKKEN 2023
3.497
Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2022 2023 2023 80
5.197
1.585
Gereed 2023
Jaar verwacht gereed
120
620
2026
100
500
2024
1.992
2025
250
500
2025
470
3.612
1.505
500
Restant budget
Gebiedsontwikkeling Venlo Noord De ontwikkeling van het plangebied Venlo Noord (Sint Urbanusweg en omgeving) was in 2023 een belangrijke ruimtelijk-economische ontwikkeling voor Venlo. Voor onderzoek naar de mogelijke transformatie van dit gebied zijn er gesprekken met de lokale bedrijvigheid gevoerd. Er is een intentieovereenkomst en een set afspraken met de stakeholder gesloten. Ook zijn er verdere onderzoeken naar de gewenste gebiedsontwikkeling uitgevoerd. Dit mondt uit in een samenwerkingsovereenkomst, die al in voorbereiding is.
Ontwikkelstrategie Campus Zuid Op basis van de opgestelde Ontwikkelstrategie Campus Zuid is een financiële verkenning uitgevoerd naar de kosten en opbrengsten van een tijdelijk alternatief gebruik van de gronden / ontwikkelvelden in 2023. Deze ontwikkeling wordt op dit moment in de Visie Campus Zuid in overleg met de BV Campus Vastgoed, projectmatig opgepakt.
Vastgoedinvesteringen Campus Greenport Het Ontwikkelbedrijf heeft het aandelenkapitaal terugbetaald. Het geld staat nog gereserveerd voor eventuele toekomstige vastgoed investeringen in de BV Campus Vastgoed in de komende jaren, dit blijft ongewijzigd.
Mobiliteit Inleiding Deze programmalijn richt zich op het regionaal, nationaal en internationaal aantrekkelijk houden van Venlo door samen te werken met strategische partners aan het verbeteren van de ruimtelijkeconomische bereikbaarheid en het realiseren van een aantrekkelijk mobiliteitssysteem. Sleutelwoorden voor 2023 waren veiligheid, duurzaamheid, toegankelijkheid, innovatie en multimodaliteit. In deze programmalijn ging het om de verdere uitwerking van de ambities rondom de strategische infrastructuur zoals geformuleerd in de spoorvisie en havenvisie. Tegelijkertijd bleven we inzetten op onze lokale en regionale bereikbaarheid. Hierbij bouwen we voort op de ambities van Trendsportal met duurzame mobiliteit als speerpunt.
Wat hebben we bereikt Toekomstbestendige haven en verplaatsen jachthaven De inhoudelijke accenten lagen hier op kennisontwikkeling, het bieden van passende ruimtelijke ontwikkelingen en versterking van multimodale infrastructuur met verduurzaming. Het verplaatsen van de jachthaven is een onderdeel geworden van het project Vierwaarden. De jachthaven krijg hierbij een plek in de Océ-Weerd. We gingen samen met het Waterschap Limburg, Provincie Limburg, Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat en de Gemeente Horst met de voorbereidingen aan de slag.
89 | JAARSTUKKEN 2023
Inzet op lobby voor spoor en andere strategische infrastructuur Op 9 november 2023 is het realisatiepact Venlo goedgekeurd op het BO MIRT Goederenvervoercorridors. De betrokken partijen spraken af om € 980.000 (50% Rijk, 25% gemeente Venlo en 25% provincie Limburg) vrij te maken voor de periode 2024-2027. Dit is gericht op de realisatie van de volgende vier projecten die aansluiten bij de spoorvisie, havenvisie en economische visie: •
Het uitvoeren van studie naar de ontwikkelkansen en no-regret-mogelijkheden op de as Gekkengraaf-Blerick-Venlo voor het spoorgoederenvervoer.
•
Het opstellen van een ‘Versnellingsaanpak (natte) bedrijventerreinen’ voor herstructurering, ontwikkeling en verduurzaming van het gehele havengebied.
•
Het uitvoeren van onderzoek naar locaties en (rand)voorwaarden voor de uitrol van Clean Energy Hubs als onderdeel van een local energy hub.
•
Het aanhaken van de regio bij landelijke initiatieven en pilots op het vlak van digitalisering en monitoring van binnenhavens, spoor en vers logistiek.
Afhankelijk van de voortgang van deze projecten worden op een later moment aanvullende afspraken gemaakt over een aanvullend budget van € 1 miljoen voor de periode 2024-2027. Het succes heeft Venlo te danken aan het actief deelnemen aan de ambtelijke overleggen in het kader van BO MIRT Goederenvervoercorridors en in samenspraak met de provincie, ministerie van I&W en ProRail een Realisatiepact, inclusief opgesteld. We hebben dit laten agenderen tijdens het BO MIRT op 9 november 2023.
Deltacorridor - buisleidingen als vierde modaliteit? De Delta Rhine Corridor (DRC), een project van nationaal belang, liep door diverse oorzaken een aanzienlijke vertraging op. Hierdoor zijn de resultaten in de begroting op het gebied van economie en veiligheid nog niet bereikt. Wel zijn wij erin geslaagd om onze positie en belangen bij direct betrokken partijen, zoals het Rijk, Gasunie en Tennet in te brengen. Ook hebben we onze positie versterkt door contacten aan te gaan met partijen met (deels) gelijke belangen, zoals de provincies waar de DRC doorheen loopt en steden langs de Brabantroute, en grensoverschrijdend met Krefeld in Duitsland. Hier we hebben we als Venlo werk gestoken in het actief bij de DRC-project betrokken partijen en relevante potentiële partners / coalitiegenoten te benaderen en zijn er lobby-trajecten opgestart.
Wat hebben we daarvoor gedaan Havenvisie en verplaatsing jachthaven In februari 2023 is de opdracht voor uitbreiding van de Barge terminal gegund. De aannemer is gestart met de uitvoeringsvoorbereiding. Naar verwachting zijn de civiele werkzaamheden in het vierde kwartaal van 2024 gereed. We gingen aan de slag met een ontwerp voor het eenrichtingsverkeer in het havengebied. Inmiddels liggen voor het eenrichtingsverkeer en voor de aanpassingen aan het kruispunt Eindhovenseweg-Groot Bollerweg de eerste ontwerpen klaar. We koersen op uitvoering van deze ontwerpen in de eerste helft van 2024. Over de calamiteitenroute zijn we in gesprek met het Waterschap Limburg. Voor het vormgeven van deze calamiteitenroute dienen 90 | JAARSTUKKEN 2023
we eerst een vergunningsaanvraag in bij het Waterschap. Zodra er meer bekend is over het vervolgtraject, komen we daarop terug. In PIONEERS, het onderzoek naar duurzaamheid, is het Greenport Masterplan voor Venlo in de zomer van 2023 de 19 demonstratieprojecten besproken, waarvan er de volgende twee voor Venlo behandeld worden. Hier wordt in een samenwerking een businesscase opgesteld voor elektrisch varen met Hutchinson Ports Venlo. Een volgend Project is eGLM (electric Green Last Mile) met de inzet van een elektrische terminal-trekker voor containertransport van en naar de warehouses in Venlo. We publiceren de aanbesteding van de lease van deze terminal met laadinfra binnen afzienbare termijn. Trekker van dit project is Fier Automotive in samenwerking met Supply Chain Valley.
Plan duurzame mobiliteit In de duurzame mobiliteit zijn stappen gezet in Blerick. Er kwam één extra deelauto. Ook in Tegelen en Belfeld kwamen respectievelijk twee en één deelauto. Arcen heeft één deelauto beschikbaar gekregen en Station Venlo heeft in december 2023 een elektrische deelauto als vervanging gekregen. Hier hebben we informatieavonden georganiseerd met betrokkenen. Er is een overeenkomst gesloten met een snellere Picus (Laadinstallatie). Hier zit dus direct een verbinding met het Leefbaar Venlo, het is een onderdeel geworden van het Mobiliteitsplan in 2023. Implementatie Zero Emissie zone Over de ZERO Emissie Zone heeft eind 2023 een raadsconsultatie plaatsgevonden. De vaststelling van de zone krijgt een vervolg. Regionale projecten Trendsportal In 2023 heeft Trendsportal verschillende projecten opgestart die doorlopen in de komende jaren. Voor het programma Welvarend vallen hieronder de logistieke aanpak waarin we inzetten op slimmer, duurzamer en efficiënter rijden met vracht. De realisatie van het eerste e-trucklaadstation in december 2023 Venlo was hier een resultaat van. De werkgeversaanpak is voortvarend opgepakt om te kijken waar de potentie ligt om mensen met de fiets en openbaar vervoer naar hun werk te laten gaan. Dit is een doorlopend project waarbij ook adviezen en ervaringen gedeeld worden met de regio.
Het gericht onderzoeken van vraagstukken voor ondernemers, werknemers, bezoekers met bewoners is één van de acties die Trendsportal mee heeft opgepakt in de verschillende projecten. Hier hebben panelbijeenkomsten in de participatie met ondernemers, bewoners en belangenverenigingen plaats gevonden. De uitkomsten hiervan zijn in 2023 verwerkt. 2023 was een belangrijk jaar voor Trendsportal waarin door personele wijzigingen een compleet nieuw programmabureau is gevormd. Dit vormt het hart van deze regionale samenwerking op het gebied van Mobiliteit en Logistiek. Trendsportal gaf het afgelopen jaar uitvoering aan de diverse projecten zoals opgenomen in het jaarplan 2023. De inhoudelijke en financiële voortgang van deze projecten komt in het jaarrapport Trendsportal.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2023. Als het van toepassing is staat er een toelichting bij.
91 | JAARSTUKKEN 2023
Voor een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Personeelskostenbegroting’. Voor de kapitaallasten is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Centrale toelichting kapitaallasten’.
Exploitatie Programmalijn
Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
Personeel
251
Reserves
65
Overig
1.719
Saldo baten
2.034
Personeel Kapitaallasten
253
364
298
-66
215
215
521
1.789
2.750
961
774
2.368
3.264
895
967
923
1.082
1.097
-15
665
858
756
626
130
Reserves
1.752
Overig
2.218
472
2.182
3.039
-857
Saldo lasten
5.601
2.253
4.021
4.762
-742
Saldo
-3.567
-1.478
-1.652
-1.499
154
Multimodale ontsluiting € 638.000 nadeel op de baten en € 725.000 voordeel op de lasten Het visiedocument en de daaropvolgende voorbereiding van de MER procedure zijn vertraagd mede door capaciteitsvraagstukken. Deze procedure wordt in 2024 voortgezet. Op de multimodale ontsluiting is daardoor minder uitgegeven. De ontwikkelvisie Noordoever is complexer om in beeld te brengen dan vooraf ingeschat, vooral programmatisch en qua proces & fasering. Voorbeelden daarvan zijn de relatie met andere ontwikkelingen zoals jachthaven ontwikkeling Venlo Noord/Canon. Dit maakt dat verschillende producten uit de planning vertraagd zijn. De uitgaven uit de begroting zijn daaraan gerelateerd.
Erfpachtopbrengst Bargeterminal De werkzaamheden zijn nog niet afgerond en daarmee is de erfpachtopbrengst nog niet volledig behaald.
Project Share Euregio € 116.000 voordeel op de baten Dit betreft ontvangen Interreg-subsidie van het project Share Euregio na declaratie van kosten.
Trendsportal (regionaal) € 1,5 miljoen voordeel op de baten en € 1,5 miljoen nadeel op de lasten De financiële stromen van het samenwerkingsverband Trendsportal worden vanaf 2022 verwerkt in de jaarstukken van de gemeente Venlo. Deze financiële stromen hebben geen effect op het resultaat van de jaarrekening of begroting van de gemeente Venlo.
92 | JAARSTUKKEN 2023
Investeringsbudgetten Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2022 2023 2023
Restant budget
Gereed 2023
Jaar verwacht gereed
Naam
Budget
Geluidwerende maatr a73/a74
15.000
10.841
320
310
3.849
2024
Multimodale Ontw.industriehaven
21.931
8.963
5.100
4.801
8.167
2025
GVVP 2016
3.648
1.338
1.864
1.540
770
2024
GVVP 2018
2.153
2.139
14
14
Uitbr.truckpark.James Cookweg
2.550
1.919
631
575
56
2024
Aanpas.Grubbenvorsterweg
3.020
500
2.520
1.973
547
2024
Havenvoorziening scheepvaart
75
31
-31
75
2024
Kruispunten Eindhovenseweg
120
1
19
12
107
2025
Verkeersroutering havengebied
300
3
30
17
279
2025
Industriehaven kabels-leidingen
200
200
2025
Verplaatsen jachthaven
350
7
150
135
209
2024
Calamiteitenroute
1.300
1
130
16
1.283
2024
Totaal Mobiliteit
50.647
25.745
10.778
9.360
15.542
ja
De investeringsbudgetten in de onderste helft van deze tabel zijn projecten in het havengebied. Deze projecten zijn allemaal in gang gezet, waarbij de financiële afwikkeling voor een belangrijk deel in 2024 (met uitloop naar 2025) plaatsvindt.
93 | JAARSTUKKEN 2023
5. Centrumstad Venlo De ambitie van het programma ‘Centrumstad Venlo’ is om Venlo het bestuurlijke, culturele en economische kloppend hart te maken van de regio. De stad en het stedelijk centrum moeten de juiste mix van woon-, werk- en leefmilieus bieden met een breed en divers palet aan voorzieningen en kwaliteiten. Venlo moet daarnaast blijven verjongen en streven naar demografische diversiteit en balans qua opleidings- en inkomensniveau. Venlo werkt bovenstaande ambitie uit langs drie programmalijnen met als doel de centrumfunctie van Venlo vanuit een solide en sterke basis te verbreden en daarmee robuust te maken, waarin ook volop aandacht is voor dat wat Venlo bijzonder en uniek maakt. Aan de hand van deze programmalijnen is in één oogopslag duidelijk met welk doel een activiteit of middel wordt ingezet om de aantrekkingskracht van Venlo te versterken. Essentieel is en blijft een gevarieerd, compleet en dynamische centrumfunctie met aantrekkelijke voorzieningen én een gevarieerd aanbod van hoogwaardige woonmilieus en woonvormen. Venlo onderscheidt zich in haar rurale regio steeds duidelijker als het middelpunt van de regio NoordLimburg met stedelijke woon-, werk- en leefmilieus. Kenmerkend voor dit programma zijn het meerjarige karakter en de complexiteit en dynamiek van de opgaven. Exploitatie Middelen per programma
Baten / Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil Lasten 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
5. Centrumstad Venlo
Baten
27.784
12.296
8.347
7.772
-575
Lasten
37.266
27.710
23.549
21.850
1.699
-9.481
-15.414
-15.202
-14.077
1.124
Saldo baten en lasten Onttrekkingen aan reserves
Baten
860
2.297
1.822
1.302
-520
Toevoegingen aan reserves
Lasten
8.941
2.549
3.678
4.398
-720
Saldo verrekening met reserves
-8.081
-252
-1.856
-3.096
-1.240
Totaal resultaat programma
-17.562
-15.665
-17.057
-17.174
-116
Middelen per programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil Lasten 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
De basis sterk houden
Baten
1.836
3.280
3.148
2.648
-500
Lasten
16.899
15.975
17.188
16.699
489
-15.063
-12.695
-14.040
-14.051
-11
Baten
26.809
11.313
6.965
6.367
-598
Lasten
28.767
13.797
9.455
8.854
601
-1.958
-2.483
-2.491
-2.487
4
57
60
3
Subtotaal De basis sterk houden Verbreden en robuust maken Subtotaal Verbreden en robuust maken Verdiepen en onderscheiden
Baten Lasten
Subtotaal Verdiepen en onderscheiden Totaal resultaat programma 94 | JAARSTUKKEN 2023
541
487
583
695
-112
-541
-487
-527
-635
-109
-17.562
-15.665
-17.057
-17.174
-116
Investeringsbudgetten Budget De basis sterk houden
Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2022 2023 2023
Restant budget
178.477
84.208
25.037
24.497
69.772
Verdiepen en onderscheiden
500
33
150
111
356
Totaal investeringsbudgetten
178.977
84.241
25.187
24.608
70.128
Verbreden en robuust maken
In de Samenvatting, onderdeel Financieel, zijn de Restant investeringsbudgetten opgenomen. Hierin staat op welke investeringen de grootste afwijkingen ten opzichte van de begrote uitgaven 2023 zijn ontstaan. Oorzaken zijn vertraging in de voorbereiding en of aanbesteding. Ook leveringsproblemen zorgden voor stagnatie. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de verantwoording van de investeringsbudgetten per programmalijn.
De basis sterk houden Inleiding Venlo biedt de regio het stedelijk centrum voor inwoner, ondernemer en bezoeker een basisaanbod van voorzieningen, faciliteiten en uitstraling op het gebied van stedelijk wonen, werken en leven.
Wat hebben we bereikt Op basis van het plan Binnenstad 2030 hebben we onder andere in overleg en samenspraak met ondernemers en vastgoedeigenaren het volgende bereikt; •
Het Omgevingsprogramma Retail is afgerond en vastgesteld
•
Verdere uitvoering gegeven aan de subsidieregel Transformatiefonds
•
We zijn gestart met de uitwerking van de eerste gebiedsprofielen in de binnenstad
•
Er is uitvoering gegeven aan groenprojecten en het duurzame verlichtingsplan in de binnenstad
•
We zijn gestart met een locatiescan en voorbereidingen voor een overdekte fietsenstalling
•
We zetten extra in op acquisitie in de centra van Venlo, Blerick en Tegelen om leegstaande panden te vullen en/of verdere leegstand te voorkomen
In het centrum van Tegelen zijn voorbereidende werkzaamheden getroffen voor de herinrichting van de openbare ruimte in het kernwinkelgebied (van Wilhelminaplein tot en met voormalige Raadhuis). In het centrum van Blerick zijn voorbereidende werkzaamheden getroffen voor de herinrichting van de openbare ruimte ter hoogte van de kruising Antoniuslaan en Helling. Ook zijn werkzaamheden gestart van het Centrumplan (op en rond het Laurentiusplein) en de realisatie van de nieuwe supermarkt. Voor cultuur stond 2023 vooral in het teken van het toekomstbestendig houden van de culturele sector. Door verhoging van het percentage van de inflatiecorrectie en uiteindelijk een besluit van de 95 | JAARSTUKKEN 2023
gemeenteraad om vanaf 2024 € 500.000 structureel extra te investeren in basisinfrastructuur is de basis gelegd voor doorontwikkeling van de culturele partners en daarmee onze cultuurvisie. De cultuurvisie werd verder doorontwikkeld door implementatie van het meerjarenbeleid urban, de start van een onderzoek naar een urban playground en inzet van jongerenimpulsgelden waarmee cultuur ingezet wordt om jongeren weerbaarder te maken. In het GALA akkoord wordt de inzet cultuur als middel verder uitgewerkt. De resultaten van het Rekenkameronderzoek naar de effecten van cultuursubsidies zullen hierbij worden betrokken. In Blerick werd een nieuwe bibliotheekvestiging geopend in 't Raodhoes. De bibliotheek ontwikkelde samen met gemeente nieuwe instrumenten voor de aanpak laaggeletterdheid en realiseerde het IDO (Informatiepunt digitale overheid). De functie van de bibliotheek werd verder uitgebreid met studentenprogrammering en zondagopenstelling waarvoor de raad tot en met 2025 aanvullende middelen beschikbaar heeft gesteld. De Maaspoort leverde een eerst grote eigen productie met de musical Zondag in het Zuiden in De Doolhof. Binnen het project doorontwikkeling Steyl werkte het Missiemuseum gestaag door aan de professionalisering. Hiervoor heeft de Raad incidentele middelen beschikbaar gesteld in 2023.
Tevens werd in 2023 gestart met de voorbereiding van de grote Thielen expositie in Museum van Bommel van Dam, ook hiervoor waren incidenteel middelen beschikbaar gesteld.
Wat hebben we daarvoor gedaan We hebben verder gewerkt aan het uitvoeringsprogramma uit het Plan Binnenstad 2030 om verder te bouwen aan een sterke en veerkrachtige binnenstad die transformeert van ‘Place to buy’ naar ‘Place to be’. Daarbij is het Omgevingsprogramma Retail (voor de hele gemeente Venlo) in samenspraak met belanghebbenden afgerond en eind 2023 vastgesteld, hebben we de subsidieregel transformatiefonds verder ingezet en zijn we gestart met de uitvoering van groenprojecten en het duurzame verlichtingsplan in de binnenstad. Daarnaast zijn er nadere voorstellen uitgewerkt voor het vervolg met betrekking tot deze vergroening en duurzame verlichting. Deze beide voorstellen zijn opgenomen in de programmabegroting 2024-2027. In 2023 is de samenwerking met ondernemers en vastgoedeigenaren in de binnenstad op basis van het plan Binnenstad 2030 verder geïntensiveerd. Hierbij hebben we samen ingezet op verduurzaming van vastgoed, het verankeren van de samenwerkingsvorm(en) en het opstellen van gebiedsprofielen. Binnen dit kader is ook verder ingezet op het intensiveren van de samenwerking tussen gemeente, bedrijfsleven en onderwijs. We zijn verder gegaan met de visies die in 2021 aan ons zijn aangeboden vanuit de stadsdeelcentra van Blerick en Tegelen.
We ondersteunen daarbij onze partners in de stadsdeelcentra in hun transformatie- en optimalisatieproces naar compacte centra met een breed aanbod van winkels voor dagelijkse boodschappen en bijbehorende stadsdeel-georiënteerde voorzieningen en een aantrekkelijke openbare ruimte. Daarbij hebben we in beide centra de subsidieregel transformatiefonds ingezet. Daarnaast zijn verdere voorbereidingen getroffen voor herinrichting van de openbare ruimte. In beide stadsdeelcentra is daarnaast de samenwerking met belanghebbenden verder geïntensiveerd om samen te werken aan de belangrijkste opgaven aan hun toekomst met een
96 | JAARSTUKKEN 2023
eigen identiteit. Ook de stadsdeelcentra van Blerick en Tegelen hebben een belangrijke plek in het Omgevingsprogramma Retail gekregen. Samen met onze partners hebben we in 2023 verder gewerkt aan het versterken van de culturele infrastructuur en verder invulling gegeven aan de doelstellingen van de Cultuurvisie. Deze versterking was nodig na zeer onrustige jaren voor de culturele sector als gevolg van de corona-pandemie en de sterk gestegen energie-, loon- en prijsstijgingen.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2023. Als het van toepassing is staat er een toelichting bij.
Voor een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Personeelskostenbegroting’. Voor de kapitaallasten is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Centrale toelichting kapitaallasten’.
Exploitatie Programmalijn
Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
Personeel
31
31
Reserves
860
2.220
1.766
1.245
-520
Overig
975
1.060
1.382
1.371
-11
Saldo baten
1.836
3.280
3.148
2.648
-500
Personeel
1.963
1.859
2.030
2.269
-240
Kapitaallasten
1.856
1.907
1.818
1.535
283
Reserves
1.665
Overig
11.415
12.208
13.341
12.895
446
Saldo lasten
16.899
15.975
17.188
16.699
489
Saldo
-15.063
-12.695
-14.040
-14.051
-11
Detailhandel horeca binnenstad € 219.000 voordeel op de lasten Het aantal aanvragen voor subsidie uit de subsidieregeling Transformatiefonds is in de laatste maanden van 2023 achtergebleven ten opzichte van de raming. Hierdoor is een onderuitputting ontstaan van € 219.000.
Ruimtelijke kwaliteit € 140.000 voordeel op de lasten De geraamde middelen voor de projectopdracht Restauratie Stadhuis zijn in 2023 niet helemaal besteed. Ook zullen de geraamde middelen voor het project Vergroening Binnenstad pas in het eerste kwartaal 2024 worden besteed. Hierdoor is een onderuitputting ontstaan van € 140.000.
97 | JAARSTUKKEN 2023
Visie Stedelijk Centrum € 116.000 voordeel op de lasten In 2023 zijn we met betrekking tot de gebiedsontwikkeling Middengebied minder verplichtingen aangegaan dan verwacht. Hierdoor is een onderuitputting ontstaan van € 116.000.
Reserve Transformatiefonds € 245.000 nadeel op de baten De onttrekkingen uit de reserve Transformatiefonds zijn door lagere bestedingen bij de subsidieregeling Transformatiefonds en het project Vergroening Binnenstad (zie hierboven) dienovereenkomstig lager.
Reserve Coronafonds € 101.000 nadeel op de baten Er is minder dan verwacht gebruik gemaakt van de subsidieregel Coronasteun- en herstelregeling culturele sector. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de toegekende compensatie voor loonprijsstijgingen 2022 en 2023. Hierdoor hoeft er minder onttrokken te worden aan de reserve Coronasteun.
Investeringsbudgetten Begrote Realisatie Realisatie kasstroom t/m 2022 2023 2023
Restant budget
Gereed 2023
Jaar verwacht gereed
Naam
Budget
FHK Infrastructuur
10.366
1.769
250
13
8.584
2027
Kazernekwartier OR fase 1
33.619
3.395
500
798
29.426
2032
Onderdoorgang Vierpaardjes
52.675
9.874
18.286
19.449
23.353
2026
Verbetermaatregelen geb.MvBvD
10.116
7.216
2.900
2.900
Lage Loswal 't Bat Herontw. Q4
4.573
4.194
379
138
242
2024
Inrichting o.r. Museumkwartier
2.220
2.181
39
33
6
2024 2024
ja
Wonen in erfgoud 2022
150
75
150
Vb inv.budget Openbare Ruimte Has
50
25
50
Herinricht OR centrum Tegelen
5.700
400
321
5.379
2026
Verlichtingsplan parelketting
500
500
429
71
2024
Centrumplan Blerick
250
250
250
Renovatie Stadhuis 2023
500
75
40
460
2025
Herinr. O.R. Antoniuslaan Bler
1.145
325
1
1.144
2024
Nieuwbouw stadskantoor *
56.613
55.580
1.033
126
907
2024
Totaal De basis sterk houden
178.477
84.208
25.037
24.497
69.772
ja
ja
* Dit budget wordt middels vaststelling van deze jaarrekening afgesloten en er komt een apart afwikkelbudget voor het restant budget.
In algemene zin kan gesteld worden dat de investeringsbudgetten binnen het programma Centrumstad betrekking hebben op langjarige ontwikkelingen en investeringen, zoals bijvoorbeeld de onderdoorgang van de Vierpaardjes. Over de (financiële) voortgang van deze ontwikkelingen en
98 | JAARSTUKKEN 2023
projecten wordt de gemeenteraad separaat geïnformeerd via de periodieke voortgangsrapportages. De investeringsbudgetten Verbetermaatregelen gebouw MvBvD, Vb investeringsbudget Openbare Ruimte HAS en Centrumplan Blerick zullen worden afgesloten. Er komt een afwikkelbudget voor Nieuwbouw stadskantoor.
Verbreden en robuust maken Inleiding Venlo bouwt aan een stabiel en robuust draagvlak voor het stedelijk wonen, werken en leven door te stimuleren wat ons sterker maakt en te voorkomen wat ons verzwakt.
Wat hebben we bereikt In 2023 hebben we de realisatie van projecten stevig doorgezet. Zowel in het stedelijk centrum als daarbuiten zijn bouwprojecten en gebiedsontwikkelingen verder voorbereid, ten uitvoer gekomen en afgerond. Ten aanzien van de gebiedsontwikkeling Q4 kunnen we het volgende benoemen; •
Uitvoering scenario 'Truuj Bolwater' voor blok Lichtenberg; constructieve verbeteringen aan panden Bolwaterstraat doorgevoerd, de panden aan de Ginkelstraat zijn gesloopt en de 5 stadswoningen zijn in aanbouw; de aanleg van de binnentuin wordt voorbereid.
•
Afronding herinrichting Lage Loswal , de historische kraan is geplaatst en voorjaar 2024 worden de wandelsteigers aangebracht.
•
Ontwerpstudie herinrichting openbare ruimte (Maaskade) is afgerond ;
•
Met Waterschap Limburg is een overeenkomst gesloten voor het gezamenlijk haalbaarheidsonderzoek naar de gecombineerde aanleg van de waterkering ’t Bat en de openbare ruimte Maaskade tussen 2026-2028 in een ‘werk met werk’ aanpak.
•
Er ligt een voorlopig ontwerp voor de vergroening van de openbare ruimte Bolwaterstaat en de herinrichting Ginkelstraat (deel tussen Bolwaterstraat en de Puteanusstraat)
•
De woningen 'Aan de Stadsmuur' aan de Maaskade van ontwikkelaar JPO zijn opgeleverd, de woontoren van Woonwenz is in uitvoering.
In de gebiedsontwikkeling Kazernekwartier zijn we gestart met de werkzaamheden van de openbare ruimte, inclusief de erfgoedopgave. De marktpartijen zijn verder gegaan met de voorbereidingen van de realisatie van de ontwikkelvelden; de woningen en overige voorzieningen. De start van de eerste nieuwbouwwoningen is voorzien eind 2024. In het gebied Maaswaard is zijn de woningen is het woningbouwcomplex Eindhovenseweg opgeleverd en is gestart met de realisatie van de Weerdtoren.
Wat hebben we daarvoor gedaan In 2023 hebben we samen met onze ontwikkelpartners hard gewerkt om de voorbereiding en realisatie van de verschillende gebiedsontwikkelingen en bouwprojecten verder op te pakken. De grotere bouwvelden in Q4 zijn nagenoeg allemaal in uitvoering. 99 | JAARSTUKKEN 2023
Met de oplevering van de woningen aan de Eindhovensweg en de start van de Weerdtoren heeft het gebied Maaswaard de afgelopen tien jaar een volledige transformatie ondergaan. Met de gesloten uitgifteovereenkomsten voor het Kazernekwartier fase 1 ligt er een solide basis om met onze (3) ontwikkelpartners de komende jaren fase 1 te realiseren. De 500 woningen, 100 studentenwoningen, openbare ruimte, cultuurhistorisch erfgoed, een vernieuwde stationsomgeving, parkeeroplossingen en overige voorzieningen, zullen de komende jaren deze nieuwe stadswijk op de kaart zetten. Inmiddels zijn we ook gestart met de uitwerking van fase twee Kazernekwartier. Deze plannen zijn in 2023 gepresenteerd en worden in 2024 verder uitgewerkt.
Wat heeft het gekost In deze paragraaf presenteren we het totaal van de baten en lasten per programmalijn. Ook bevat het een overzicht van de investeringsbudgetten ultimo 2023. Als het van toepassing is staat er een toelichting bij.
Voor een nadere toelichting op de personeelskostenbegroting is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Personeelskostenbegroting’. Voor de kapitaallasten is een toelichting opgenomen in het onderdeel Jaarrekening bij de ‘Centrale toelichting kapitaallasten’.
Exploitatie Programmalijn
Realisatie Begroting voor Begroting na Realisatie Verschil 2022 wijziging 2023 wijziging 2023 2023
Personeel Reserves
77
Overig
26.809
11.236
6.965
6.367
-598
Saldo baten
26.809
11.313
6.965
6.367
-598
Personeel
732
339
356
637
-281
900
-900
Kapitaallasten
1.303
Reserves
7.176
2.549
3.678
4.398
-720
Overig
19.556
10.909
5.422
2.919
2.502
Saldo lasten
28.767
13.797
9.455
8.854
601
Saldo
-1.958
-2.483
-2.491
-2.487
4
In de programmalijn Verbreden en robuust maken zijn de drie langjarige grondexploitaties in het centrum opgenomen: Kazernekwartier, Q4 en Maaswaard. Voor een toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid en bijlage Grondexploitaties. Per saldo hebben deze grondexploitaties geen effect op het exploitatieresultaat.
100 | JAARSTUKKEN 2023