058 bijl03 Bijlagenboek toelichting Risico's.pdf

DIGITAAL BIJLAGENBOEK Programmabegroting 2024-2027

1 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Bijlagenboek

TOELICHTING RISICO’S PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

2 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................................. 3 01. Risico: Grondexploitatie - Grondverkoop ...................................................................................................... 5 02. Risico: Grondexploitatie - Bouw- en woonrijp maken ................................................................................... 5 03. Risico: Ondertunneling Vierpaardjes ............................................................................................................. 6 04. Risico: Grondexploitatie - Bijdragen van andere overheden ......................................................................... 6 05. Risico: Grondexploitatie - Plankosten ........................................................................................................... 7 06. Risico: Jeugd .................................................................................................................................................. 8 07. Risico: Transportschaarste Energie ............................................................................................................... 9 08. Risico: Toename bezetting beschermd wonen ............................................................................................ 10 09.

Risico: BV Campus Vastgoed ....................................................................................................................... 11 10. Risico: Afval ................................................................................................................................................. 12 11. Risico: Juridische risico’s.............................................................................................................................. 12 12. Risico: Digitale toegankelijkheid ................................................................................................................. 13 14. Risico: Grondexploitatie - Tijdelijk beheer ................................................................................................... 13 16. Risico: Bedrijfsgevolgschade brand ............................................................................................................. 14 18. Risico: Regio Noord-Limburg ....................................................................................................................... 15 19. Risico: Uitblijven klimaatakkoord uitvoeringsmiddelen .............................................................................. 16 20. Risico: Steekproef Belastingdienst .............................................................................................................. 17 21.

Risico: Calamiteiten groenbeheer ............................................................................................................... 18 22. Risico: BTW sport projecten ........................................................................................................................ 19 24. Risico: Openbare verlichting ....................................................................................................................... 20 25. Risico: Ontwikkeling uitgaven gemeentelijk energieverbruik ..................................................................... 21 26. Risico: Uitbreiding bargeterminal ............................................................................................................... 21 27. Risico: BTW Sport ........................................................................................................................................ 22 28. Risico: Extra armoedebeleidslasten ten gevolge van meer aanvragen vanwege energiearmoede ............ 23 29. Risico: Wmo maatwerk ............................................................................................................................... 24 30. Risico: Regeling Vervroegde Uittreding (RVU) ............................................................................................ 25 32.

Risico: Inflatie zorgaanbieders .................................................................................................................... 26 33. Risico: Zwembad de Wisselslag ................................................................................................................... 27 34. Risico: Meldplicht datalekken ..................................................................................................................... 28 35. Risico: Privacy.............................................................................................................................................. 29

3 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

37. Risico: Informatieveiligheid ......................................................................................................................... 30 40. Risico: Frictiekosten inwerkingtreding Omgevingswet ............................................................................... 31 43. Risico: Vertraging project Herinrichting woonwagenlocaties ..................................................................... 32 44. Risico: Gevolgen klimaatverandering voor maatschappij en samenleving in Venlo ................................... 33 45. Risico: Grondstoffenschaarste en duurzaamheidsopgave .......................................................................... 34 46. Risico: Rente ................................................................................................................................................ 35 47. Risico: Gladheidsbestrijding ........................................................................................................................ 35 48. Risico: Extra uitgaven als gevolg van het niet voldoen aan de wettelijke norm ......................................... 36 49. Risico: Calamiteiten ..................................................................................................................................... 36 51.

Risico: Effecten hoge gasprijzen en beschikbaarheid aardgas .................................................................... 37 52. Risico: Flexwoningen Daelweg .................................................................................................................... 38 54. Risico: Uitvoerbaarheid irt (wettelijke) ontwikkelingen Participatiewet..................................................... 39 56. Risico: Hoogwateropgaven ......................................................................................................................... 40 57. Risico: Claim toekomstig voordeel IU-Beschermd wonen ........................................................................... 40

4 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

01. Risico: Grondexploitatie - Grondverkoop Toelichting risico: Als gevolg van externe factoren als ontwikkelingen in de (economische) marktsituatie kan de verkoop van gemeentelijke gronden en gebouwen stagneren dan wel aan prijsfluctuaties onderhevig zijn (markt- en afzetrisico’s). Kans:

50-75%

Financiële impact:

€ 14.700.000

Onderbouwing financiële impact: Zodra het risico werkelijkheid wordt, leidt dit tot een (aanvullend) tekort in de grondexploitatie. Er zal financiële dekking moeten worden gevonden. In eerste instantie is hiervoor de Algemene Grondreserve beschikbaar. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Voor de verkopen te optimaliseren hebben we een website laten maken om ons vastgoed te presenteren. We hebben kavels laten opschonen en te koop borden op laten plaatsen. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 7.430.000

02. Risico: Grondexploitatie - Bouw- en woonrijp maken Toelichting risico: De kosten van bouw- en woonrijp maken kunnen doorgaans goed worden geraamd. Echter de kosten van bijvoorbeeld archeologie, explosievenonderzoek en asbestverwijdering worden doorgaans pas duidelijk als gestart wordt met de werkzaamheden. Daarnaast kan de marktsituatie leiden tot plotselinge fluctuaties in het prijsniveau van de investeringen. Kans:

25-75%

Financiële impact:

€ 9.690.000

Onderbouwing financiële impact: Zodra het risico werkelijkheid wordt, leidt dit tot een (aanvullend) tekort in de grondexploitatie. Hiervoor zal financiële dekking moeten worden gevonden. In eerste instantie is hiervoor de Algemene Grondreserve beschikbaar. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Veelvuldig afstemmen met afdeling openbare werken over ramingen. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 4.470.000

5 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

03. Risico: Ondertunneling Vierpaardjes Toelichting risico: In juni 2017 heeft de gemeenteraad het besluit genomen om over te gaan tot de realisatie van de Onderdoorgang Vierpaardjes. Voor de realisatie van de Onderdoorgang Vierpaardjes is in de begroting een krediet opgenomen van € 48.000.000. Naast het krediet is een reservering voor risico’s opgenomen. Om ProRail te laten starten met haar werkzaamheden voor de onderdoorgang is een risicovoorziening van 85% van de verwachte risico’s nodig. Voor de werkzaamheden in de openbare ruimte en de verwerving en sloop van vastgoed is een risico-voorziening van 50% van de verwachte risico's nodig. Gezien de huidige marktontwikkelingen wordt voor het volledige project tot einde werk een verhoging van de kosten verwacht. Financiële impact:

€ 13.000.000

Onderbouwing financiële impact: In de begroting is een totaal risico van € 13.000.000 opgenomen, waarvan, waarvan € 4.000.000 reservering vanuit de provincie (maximale bedrag) en € 9.000.000 vanuit de gemeente Venlo. Vanwege marktontwikkeling was deze risico-reservering in de Vorap verhoogd naar € 16.000.000. Een gedeelte van de risico-reservering (€ 2.000.000) is ingeroepen. Vanwege additionele middelen bij de Vorap 2023 en vanuit een Europese subsidie kan de risico-reservering teruggebracht worden naar de oorspronkelijke € 13.000.000. Hierbij is € 4.000.000 risico-reservering bij de provincie en € 9.000.000 risico-reservering bij de gemeente Venlo. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Per verwacht risico binnen het project Vierpaardjes zijn beheersmaatregelen bepaald. Dit zijn o.a. overleg met de omgeving, uitvoeren van onderzoeken, marktconsultatie en het inschakelen van expertise. Voor de realisatiefase van de Vierpaardjes is een Europese subsidie aangevraagd voor additionele dekking. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 9.000.000

04. Risico: Grondexploitatie - Bijdragen van andere overheden Toelichting risico: Aan subsidiebeschikkingen voor bepaalde werkzaamheden zijn voorwaarden verbonden. De realisatie van de werkzaamheden kan in tijd en geld afwijken van deze voorwaarden waardoor het risico op intrekking van (een gedeelte van) de subsidie kan optreden. Kans:

25-50%

Financiële impact:

€ 3.900.000

Onderbouwing financiële impact: Zodra het risico werkelijkheid wordt, zal dit leiden tot een (aanvullend) tekort in de grondexploitatie. Hiervoor zal financiële dekking moeten worden gevonden. In eerste instantie is hiervoor de Algemene Grondreserve beschikbaar. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Goede dossieropbouw en archivering is van groot belang en kan risico’s beperken voor de uiteindelijke verantwoording aan de verstrekkende instantie. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 1.030.000

6 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

05. Risico: Grondexploitatie - Plankosten Toelichting risico: De plankostenbudgetten van grondexploitaties kunnen onder druk komen te staan als gevolg van langdurige planvoorbereiding en/of -uitvoering. Dit kan het gevolg zijn van bezwaren tegen plannen of de marktsituatie die vraagt om een regelmatige bijstelling van de plannen. Ook de vertraging in de uitvoering van plannen als gevolg van de wijzigingen in de marktsituatie verhogen de kosten van planbegeleiding. Kans:

25-75%

Financiële impact:

€ 6.490.000

Onderbouwing financiële impact: Zodra het risico daadwerkelijk optreedt, leidt dit tot een (aanvullend) tekort in de grondexploitatie. Hiervoor zal financiële dekking moeten worden gevonden. In eerste instantie is hiervoor de Algemene Grondreserve beschikbaar. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Veelvuldig met omgeving en marktpartijen afstemmen om zo het planontwikkelingsproces te versnellen en te verbeteren. Zie ook beheersmaatregel grondverkoop gericht op beheersing stagnatie in uitvoering). Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 3.320.000

7 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

06. Risico: Jeugd Toelichting risico: In de begroting jeugd is voor 2024 de trend verwerkt die is gemeld in de VoRap 2023. De structurele financiële effecten van de wijziging woonplaatsbeginsel (2022) zijn verwerkt. Daarbij is een inschatting gemaakt waar de structurele effecten te verwachten zijn, met name woonvoorzieningen. De trend van oplopende zorgzwaarte is alleen voor 2024 meegenomen en niet voor de jaren vanaf 2025. Er is een onzekerheid hoe deze zich meerjarig zal ontwikkelen. Daarnaast hangt dit samen met het tempo en de wijze van uitwerking van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd, en de financiële effecten hiervan. Hier is sprake van een financieel risico voor de komende jaren. De ramingen zijn gebaseerd op het verzilveringspercentage in 2022, dit kan dalen of stijgen. Voor het aandeel van Venlo in de lumpsumfinanciering segment 1 is gerekend met het aandeel 2022. De kosten van het regionaal gecontracteerde aanbod worden door de gemeenten gedeeld op basis van een verdeelsleutel. Deze verdeelsleutel wordt grotendeels bepaald op basis van het feitelijke zorggebruik in het voorgaande jaar. Het aandeel van de gemeente Venlo is in 2023 44,74%, in 2024 zal het aandeel 53,29% zijn. Het percentage in 2023 was gezien de voorgaande jaren laag. We gaan vanaf 2025 uit van een regionaal aandeel van 50%. Jeugdhulp kent een mate van onvoorspelbaarheid.

Jaarlijks zijn er casussen die gelet op een intensieve zorgvraag een bovengemiddelde inzet vragen. De huidige Jeugdwet is een open einde regeling, er is afhankelijkheid van rechtstreekse verwijzers en de druk op de zorgzwaarte neemt toe (looptijd van jeugdhulp en de zwaarte van de ingezette jeugdhulp). In de landelijke jeugdzorg hebben kleine verschuivingen in volume een (flinke) financiële impact. We hebben weinig invloed op de instroom en kunnen niet inschatten of de huidige hogere instroom incidenteel of structureel is. Daarom zijn de toegenomen kosten deels structureel in de begroting opgenomen. Landelijk wordt gewerkt aan uniformering van tarieven voor jeugdbescherming, afhankelijk van de uitkomsten zal blijken of dit financiële gevolgen heeft. Er is een AMvB reële prijzen Jeugdwet in voorbereiding waarvan nog niet duidelijk is of en op welke termijn dit financiële gevolgen heeft. De beschreven ontwikkelingen kennen financiële risico's en zijn derhalve in dit integrale risico Jeugd meegenomen. De Hervormingsagenda Jeugd bevat inhoudelijke maatregelen om het jeugdstelsel te verbeteren, echter de financiële besparingsopgave kent een tempo en een omvang die financiële risico's met zich meebrengt, uiterlijk vanaf 2026.

Dit in de wetenschap dat sinds 2015 er structureel te weinig middelen voor jeugdzorg voor gemeenten beschikbaar zijn gesteld, de afgelopen jaren incidenteel gemeentelijke tekorten in de jeugdzorg zijn gecompenseerd door het Rijk en in het regeerakkoord van het kabinet Rutte-IV een aanvullende besparingsopgave is opgenomen. Bij de uitwerking van de Hervormingsagenda Jeugd zal duidelijk worden op welke termijn en in welke mate financiële effecten (meerjarig) te verwachten zijn. Kans:

75%

Financiële impact:

€ 3.250.000

Onderbouwing financiële impact: Op basis van de risico's is een inschatting gemaakt. Gelet op de trend van toenemende zorgzwaarte in de jeugdzorg en de onzekerheid op welke termijn en in welke mate de maatregelen in de Hervormingsagenda Jeugd effect gaan hebben is het percentage bepaald. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen:

8 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

We beheersen door in te zetten op realistische maatregelen op landelijk en regionaal niveau die bijdragen aan de verdere beheersbaarheid van het jeugdstelsel. We blijven nadrukkelijk inzetten op de combinatie van sturen op de vastgestelde beleidsdoelen, die eveneens onderdeel zijn van de contracten met zorgaanbieders, contractmanagement (regionaal) en monitoring (lokaal en regionaal). De versterking van rechtstreekse verwijzers wordt voorgezet in combinatie met versterking van de toegang. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 2.437.500

07. Risico: Transportschaarste Energie Toelichting risico: Netbeheerder TenneT heeft transport schaarste afgekondigd voor Noord- Brabant en Limburg. Deze transport schaarste heeft betrekking op afname als invoeding van elektriciteit. Nieuwe bedrijven (grootverbruikers) kregen tijdelijk geen aansluiting op het elektriciteitsnet, bestaande bedrijven kunnen hun aansluiting niet vergroten, en ook voor het invoeden van zonne- en windenergie was geen ruimte meer. Inmiddels is de ergste problematiek opgelost voor bestaande aanvragen maar voor de toekomst blijft het probleem aanwezig en actueel. Een structurele oplossing door uitbreiding is op korte termijn niet voorhanden Daarmee ontstaat een reëel risico dat de verduurzaming van gebouwde omgeving, de verduurzaming van industrie, de verduurzaming van land- en tuinbouw, de verduurzaming van mobiliteit en energie in Venlo vertraging gaat oplopen. Ook ontstaat het risico dat plannen op gebied van economie, ruimtelijke ontwikkeling en samenleving vertraging oplopen, met kostenverhoging worden geconfronteerd of uiteindelijk afgeschaald dienen te worden.

Doordat de kosten voor energie op basis van mondiale ontwikkelingen stijgen zijn bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties niet in staat om bij grotere investeringen (die effect hebben op de aansluiting) kostenreducties door verduurzaming te realiseren en worden daardoor mogelijk geraakt in hun voortbestaan. Indien dit risico zich gaat voordoen heeft dat ook gevolgen voor de financiële huishouding van de gemeente, het voorzieningenniveau in de gemeente en de organisatie. Kans:

75%

Financiële impact:

€ 500.000

Onderbouwing financiële impact: Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Om het risico te verkleinen wordt actief lobby gevoerd om de schaarste (door middel van versnellen / vervroegen van investeringen en alternatieve maatregelen) te verkleinen of te voorkomen. In de lobby is ook aandacht voor (Europese) regelgeving die actieve prioritering op lokaal niveau mogelijk maakt anders dan het huidige principe van 'first come first serve'. Een andere beheersmaatregel is het actief coördineren en programmeren van de beschikbare netcapaciteit op verschillende overheidslagen (rijk, provincie, regio, gemeente). Daarbij wordt ook ingezet op inventarisatie en een actieve coördinatie op gemeentelijk niveau om het risico te verkleinen voor Venlo en de gevolgen te voorkomen. Tenslotte zal op basis van de inventarisatie en effecten van lobby ook waar noodzakelijk aanvullend vanuit beheersoptiek beleid en uitvoeringsmaatregelen georganiseerd worden op Venlose schaal. Hiervoor is een interne coördinatiegroep ingesteld en is een innovatieve pilot in Venlo in uitvoering in samenwerking met de provincie Limburg. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 375.000

9 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

08. Risico: Toename bezetting beschermd wonen Toelichting risico: Het Rijk, de VNG, zorgverzekeraars en zorgaanbieders hebben mei 2023 bestuurlijke afspraken gemaakt om de hoge instroom van mensen met ggz-problematiek in de Wlz terug te dringen. Dit vanwege de druk op de financiële houdbaarheid van de Wlz. Er zijn hiervoor maatregelen opgesteld bestaande uit 3 onderdelen, waarvan met name de maatregelen op de korte termijn impact kunnen hebben. Onder andere het verscherpen van de toegangscriteria voor de Wlz en het verlengen van Wmo-indicaties voor beschermd wonen en (intensieve) ambulante begeleiding worden als korte termijn maatregel genoemd. We verwachten daarom dat er meer cliënten gebruik van Wmo-maatwerkvoorzieningen, omdat zij nu geen toegang hebben/krijgen tot de Wlz. Verder zien we ook dat de doelgroep die in beschermd wonen zit complexer wordt, waardoor uitstroom uit beschermd wonen langer duurt. Als laatste zien we ook dat door de huidige druk op de woningmarkt, de beschikbaarheid van woningen om naar uit te stromen na een traject beschermd wonen (en opvang) beperkt is. Hierdoor maken mensen onnodig lang gebruik van (dure) Wmovoorzieningen en kan de situatie ontstaan dat de capaciteit moet worden opgehoogd. Voor de uitstroom vanuit de Jeugdzorg is het niet kunnen beschikken over passende vervolghuisvesting een knelpunt. Kans:

75%

Financiële impact:

€ 441.285

Onderbouwing financiële impact: We doen een aanname dat het hier om circa 25 plekken extra gaat ter waarde van € 62.000. In totaal gaat het om een bedrag van € 1.550.000, deze komen ten laste van de regionale begroting voor beschermd wonen. Het aandeel van Venlo betreft hierin 28,47%. Dat betekent een financiële impact van € 441.285. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: We sturen middels goed ingericht account- en contractmanagement op de realisatie van het aantal bezette BW-plekken. Verder zijn we ook in gesprek met onze gecontracteerde zorgaanbieders en het Zorgkantoor (dat over de Wlz gaat) over de te verwachte ontwikkelingen zodat we zicht en grip hebben op bovenstaand risico. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 330.964

10 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

09. Risico: BV Campus Vastgoed Toelichting risico: A. Meerjarenbegroting 2023 - 2027 De begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2027 van BV Campus Vastgoed laat een ontwikkeling zien van € 4.500.000 nadelig, met tot gevolg dat de beoogde buffer binnen de Campus van circa € 4.000.000 per eind 2029 in het kader van het door de aandeelhouders beschikbaar gestelde financieringsarrangement (Raadsvoorstel 2022-34) nu reeds volledig aangewend zou moeten worden en het benodigde werkkapitaal onder de minimumgrens van € 1.000.000 zou raken. Om deze verwachte ontwikkeling van de meerjarenraming om te buigen zijn in de begroting generieke taakstellingen opgenomen voor een bedrag oplopend tot € 3.000.000. Naast deze taakstellingen is er € 900.000 opslag voor de vervanging van het dak niet in de begroting verwerkt waarmee wel rekening was gehouden in de beschikbaar gestelde middelen binnen het financieringsarrangement 2022. De begroting 2023 laat zien dat de voorgestelde additionele financiering voor BV Campus Vastgoed zoals opgenomen in het financieringsarrangement van de aandeelhouders toereikend is, maar toont tevens aan dat er nog onzekerheden zijn. Deze onzekerheden zijn als volgt te kwantificeren: € 3.000.000 taakstelling + € 900.000 opslag dak = € 3.900.000 x aandeel Venlo ad. 24% = € 950.000 (afgerond). B.

Overige risico’s in begroting 2022 BV Campus Omzet huur, shared services en servicekosten € 795.000 Kosten exploitatie vastgoed € 1.154.000 Kosten shared services € 68.000 Organisatiekosten € 268.000 Investeringen: € 194.000 De totale financiële impact van onderdeel B is derhalve € 2.480.000 x aandeel Venlo ad. 24% = € 600.000 (afgerond). C. Prijsstijgingen. Het risico bestaat dat als gevolg van de prijsstijgingen bovengenoemde kapitaalverstrekkingen ontoereikend zijn. De omvang van dit risico is moeilijk in te schatten. Kans:

25%

Financiële impact:

€ 1.550.000

Onderbouwing financiële impact: Zie hierboven Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Periodiek wordt de gemeente Venlo geïnformeerd over de stand van zaken rondom de exploitatie. Jaarlijks wordt aan de hand van een eventuele herziening van de risico-simulatie onze risico-paragraaf geactualiseerd. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 387.500

11 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

10. Risico: Afval Toelichting risico: Binnen het product afval zijn risico's ingeschat voor diverse afvalstromen: 1) De inzameling van het restafval en PMD moet wijzigen om dat de huidige inzameling de cultuur van afvalscheiding mogelijk beïnvloed en nu (tijdelijk) nascheiding extra wordt ingezet. Hier zijn extra kosten aan verbonden. 2) Het huidige onderhoudsplan voor de ondergrondse containers, is dat we ze zo lang mogelijk in de grond houden. Vervangingen worden uitgesteld totdat het nieuwe afvalbeleidsplan is vastgesteld. Er zijn vanuit de aannemer echter signalen dat de huidige staat van zo'n 70 containers erg slecht begint te worden. Deze zullen waarschijnlijk op korte termijn vervangen moeten worden. 3) Het aanbod van afval door de inwoners is direct gerelateerd aan de kosten, en laat zich niet precies schatten. Er wordt in dit risico rekening gehouden met een extra aanbod van 10% restafval en PMD. 4) Als we op korte termijn niet iets doen aan de kwaliteit van het PMD zullen we de rest van het jaar veel afkeur ervaren. Deze afkeur brengt de nodige kosten met zich mee. Kans:

50%

Financiële impact:

€ 1.733.500

Onderbouwing financiële impact: De vier bovenstaande punten hebben elk hun inschatting en kans: 1. € 600.000 * 80% 2. € 300.000 * 50% 3. € 203.000 * 25% 4. € 465.000 * 40% Risicostrategie:

Accepteren

Beheersmaatregelen: 1. Accepteren, wijziging doorvoeren. 2. Beheersen, mogelijke reparaties uitvoeren en vervangen waar nodig. 3. Accepteren, afvalbeleid is in de maak om hier op de lange termijn in te sturen. 4. Beheersen, inzamelmethodiek aanpassen en sturing geven op de kwaliteit van het PMD. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 866.750

11. Risico: Juridische risico’s Toelichting risico: In verband met lopende gerechtelijke procedures worden deze risico's hier niet nader toegelicht.

12 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

12. Risico: Digitale toegankelijkheid Toelichting risico: Gevolg kan zijn dat met enkele jaren er opnieuw een reparatie dient plaats te vinden als de gemeente niet voldoet aan de wettelijke vereisten. Bij het niet naleven van de wettelijke verplichtingen kan dit ook leiden tot hoge boetes, bestuurlijk risico voor verantwoordelijke bestuurders en aantasting imago en gemeente Venlo als digitaal inclusieve organisatie. Als websites en apps niet toegankelijk zijn, sluiten we ook mensen buiten. Inwoners kunnen vanuit Wet gelijke behandeling aanpassingen eisen voor realisatie als het aanbod niet (voldoende) toegankelijk is. Digitale toegankelijkheid is geen gunst, maar een noodzaak. Het is voor overheidsorganisaties verplicht om hun websites, documenten en apps toegankelijk te maken. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties werkt aan toezicht en handhaving. Vanaf 2023 wordt dit steeds belangrijker. Als lokale overheid dient Venlo te voldoen aan wettelijke toegankelijkheidseisen voor (digitale) documenten, zoals het tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid, de richtlijnen voor toegankelijke websites (‘webcontent accessibility guidelines’, WCAG) en de Wet open overheid. De hiervoor benodigde aandacht is van blijvende aard. Kans:

75%

Financiële impact:

€ 250.000

Onderbouwing financiële impact: Reparatie is nodig als we niet voldoen aan digitale toegankelijkheid, herstel imagoschade, inhuur/capaciteit om herstelacties te organiseren en uit te voeren voor een x periode. Als begrotingsvoorstel niet gehonoreerd wordt is de kans groot dat bovenstaand risico optreedt. Risicostrategie:

Vermijden

Beheersmaatregelen: Daarom moeten we als overheidsorganisatie blijven werken aan digitale toegankelijkheid. Zo maken we onze dienstverlening inclusief, bereiken we meer mensen door gelijke behandeling en verbeteren we de tevredenheid van burgers, ondernemers en medewerkers. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 187.500

14. Risico: Grondexploitatie - Tijdelijk beheer Toelichting risico: Het tijdelijk beheren van gronden en panden binnen de grondexploitatie leidt tot kosten van beheer en onderhoud. Indien de verkoop van deze gronden en panden stagneert (zie ook risico grondverkoop) zal de periode van tijdelijk beheer ook langer doorlopen waardoor het risico bestaat op extra kosten binnen de grondexploitatie. Kans:

50%

Financiële impact:

€ 700.000

Onderbouwing financiële impact: Zodra het risico daadwerkelijk optreedt, zal dit leiden tot een (aanvullend) tekort in de grondexploitatie. Hiervoor zal financiële dekking moeten worden gevonden. In eerste instantie is hiervoor de Algemene Grondreserve beschikbaar. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Het beheer tijdig uit te voeren waardoor kosten beperkt kunnen worden. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 350.000

13 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

16. Risico: Bedrijfsgevolgschade brand Toelichting risico: Directe schades (herbouw gebouw, etc.) zijn verzekerd via de brandverzekering. Er is echter ook sprake van indirecte schade en gevolgschade. Doordat materieel of materialen verloren zijn gegaan zullen aannemers of externen ingeschakeld moeten worden voor het uitvoeren van werkzaamheden en/of continuering van de dienstverlening. Deze kosten zijn niet verzekerd en vallen dus onder het deel risico. Kans:

10%

Financiële impact:

€ 5.000.000

Onderbouwing financiële impact: 60 voertuigen en materiaal huren of werk uitbesteden voor de duur van 3 jaar. 60 voertuigen * 3 jaar * € 15.000 per jaar = € 2.700.000. Materiaal huren € 2.300.000. In plaats van huren voertuigen en materieel is de schatting voor uitbesteden van het werkpakket van vergelijkbare orde € 5.000.000. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: De huidige maatregelen zoals blusvoorzieningen en brandmeldinstallaties kunnen het risico niet elimineren maar verkleinen het risico wel. Extra verzekeringen is extreem duur en de kans op het risico is erg klein. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 500.000

14 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

18. Risico: Regio Noord-Limburg Toelichting risico: De gemeente Venlo geeft, namens de acht Noord-Limburgse gemeenten, invulling aan het penvoerderschap met betrekking tot de invulling van de regionale investeringsagenda, waaronder het aanvragen van de provinciale bijdrage, het beschikken van bijdragen aan derden en het verantwoorden van (ontvangen) bijdragen. De maximale omvang van de investeringsmiddelen bedraagt €40.000.000, waarvan 50% wordt opgebracht door de Provincie Limburg en 50% door de Noord-Limburgse gemeenten. Het aandeel van de gemeente Venlo in de regio bedraagt circa 36%. Het financiële risico bedraagt daarmee (maximaal) 36% van de (te verantwoorden) provinciale bijdrage, i.c. €7.200.000 aan een groot aantal afzonderlijke projecten. Het risico zal zich nooit over het geheel van al deze projecten voordoen en de verwachting is dat de maximale omvang van de investeringsmiddelen niet wordt gehaald (maar slechts voor 50%). Vandaar dat er gekozen is om 50% van het maximale financiële risico aan te houden, i.c. €3.600.000. Daarnaast vervult de gemeente Venlo de werkgeversrol ten aanzien van het regiobureau, inclusief de vanuit de (Venlose) gemeentelijke organisatie ingezet personeel. Omdat de regio geen eigen entiteit is, worden deze activiteiten formeel door de gemeente Venlo uitgevoerd.

Indien er na afronding van regiodeal en investeringsagenda geen nieuwe activiteiten en middelen worden gealloceerd bij de regio vervalt de (op basis van een taakopdracht) personele inzet. Kans:

25%

Financiële impact:

€ 3.600.000

Onderbouwing financiële impact: Dit betreft 25% van €7.200.000, zijnde het risico op het niet juist kunnen verantwoorden van de ingezette investeringsagenda-middelen, waardoor er een terugbetalingsverplichting ontstaat naar de Provincie Limburg. Risicostrategie:

Accepteren

Beheersmaatregelen: De gemeente Venlo heeft een overeenkomst gesloten met de andere gemeenten in de regio waarbij gemeenten zich gezamenlijk verantwoordelijk stellen voor ieders (relatieve) aandeel in het risico. Het opgenomen risico is het 'rest-risico'. Het regiobureau heeft de administratie ingericht op de noodzakelijke verantwoording. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 900.000

15 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

19. Risico: Uitblijven klimaatakkoord uitvoeringsmiddelen Toelichting risico: De ambities van de rijksoverheid van klimaatakkoord hebben verstrekkende gevolgen voor het takenpakket en omvang van de taken van de gemeente. Nieuwe taken op gebied van energie, klimaat en circulariteit waarvoor kennis en vaardigheden eigen gemaakt moeten worden. Het coalitieakkoord op rijksniveau geeft inzicht dat de ambitie op gebied van klimaat nog verder wordt vergroot en het takenpakket verder in omvang toeneemt. De gemeente hebben ook de grootste rol in de uitvoering als overheidslaag het dichtste bij de burger. Dit is zichtbaar onder andere bij de Regionale Energiestrategie, de transitievisie Warmte, Venlo klimaatadaptief maken en een volledige circulaire economie realiseren. De taakuitvoering vindt plaats samen met andere partners waaronder woningbouwcoöperaties, netbeheerders, wijkraden, instellingen, inwoners en verenigingen. De taakuitvoering is sterk groeiende terwijl de uitvoeringsmiddelen voor beleid en beheer nog niet definitief overeengekomen zijn. Onderzoeken hebben de omvang van de gemeentelijke extra middelen bepaald en de omvang en toewijzing wordt onderschreven door tal van adviesorganen waaronder VNG. Er vindt landelijk een intensieve lobby plaats (VNG en G40) om haast te maken met toekenning van de uitvoeringsmiddelen Klimaatakkoord.

Het risico dat deze middelen niet toegekend worden is relatief klein gelet op de status van de plannen van het rijk (besluit klimaatakkoord en rol gemeente bepaald). Ook geeft de rijksbegroting inzicht in de investeringen die het rijk wil plegen in het klimaat, maar is niet duidelijk op welke wijze en in welke omvang middelen naar de gemeenten gaan. Begin 2023 zijn tijdelijk uitvoeringsmiddelen uitgekeerd, maar door het ontbreken van een langdurig perspectief kunnen hierdoor ook geen langer lopende verplichtingen dan 3 jaar worden aangegaan. Voor de toekenning van projectgelden voor uitvoering van de opgave zelf is nog geheel geen duidelijkheid in welke omvang en mate de gemeente rijksmiddelen hiervoor ontvangt. Kans:

10%

Financiële impact:

€ 3.500.000

Onderbouwing financiële impact: Uit onderzoek blijkt dat de gemeente voor de uitvoering van klimaatakkoord 35 x aantal inwoners dient te ontvangen. Dit is gebaseerd op onderzoek en bevestigd door tal van adviesorganen Risicostrategie:

Accepteren

Beheersmaatregelen: De kans dat het risico zich voordoet is klein. Uitstel van handelen door de gemeente is niet wenselijk omdat de opgave fors is en resultaten op de korte termijn zijn gewenst. De organisatie dient op onderdelen toegerust te worden in kwaliteit en capaciteit om de reeds geaccordeerde plannen en projecten uit te voeren. Via lobby onderschrijft de gemeente Venlo het belang dat de rijksoverheid zo snel mogelijk duidelijkheid geeft en de gemeente daadwerkelijk middelen toekent (meer dan 3 jaar). Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 350.000

16 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

20. Risico: Steekproef Belastingdienst Toelichting risico: Horizontaal Toezicht Convenant is gebaseerd op een monetaire steekproefprincipe. Dat betekent dat fouten in processen daadwerkelijk worden afgerekend qua materiële omvang. Via continue procesverbetering wordt de foutenkans steeds kleiner, maar neemt niet weg dat gemelde fouten worden afgerekend met de Belastingdienst. Kans:

75%

Financiële impact:

€ 300.000

Onderbouwing financiële impact: Financiële impact: 2024 € 300.000,- en 2025 € 300.000.-. Naar aanleiding van de steekproef op de inkoopfacturen 2022 zijn de fouten op basis van de materialiteit geëxtrapoleerd. Correctie btw bedraagt € 300.000,- voor 2022. Afspraak met de Belastingdienst is om de resultaten van het kalenderjaar 2022 ook voor het kalenderjaar 2021 te gebruiken. Voor 2024 en 2025 rekening houden met een jaarlijks bedrag van € 300.000,-. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: De btw-labellijst wordt continue geüpdatet en gemonitord conform vigerende wet- en regelgeving. Dit is een dynamisch proces, hetgeen de interne beheersing op deze fiscale aspecten versterkt. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 225.000

17 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

21. Risico: Calamiteiten groenbeheer Toelichting risico: Door invloed van klimaat en klimaatverandering kunnen zich onvoorziene situaties voordoen in het beheer van groenvoorzieningen. Het gaat dan bijvoorbeeld om schade door storm, extra uitval van groen door droogte, ziektes en plagen. En schade door invasieve soorten en/of soorten van flora en fauna die overlast geven of een bedreiging zijn voor o.a. de natuur (biodiversiteit), volksgezondheid, de economie of de veiligheid. Dit soort calamiteiten vormt vaak een risico voor de kwaliteit en de gezondheid van het groen en is daarmee een risico voor het op orde houden van de basis van beheer en onderhoud van de openbare ruimte. De overlast en schade zijn echter grillig en niet altijd voorspelbaar. Ervaringen uit het verleden geven daarbij niet altijd een beeld voor de toekomst. Ook kunnen er calamiteiten ontstaan die nu nog niet bekend zijn, zoals nieuwe ziektes en plagen waar nog geen plan van aanpak voor bestaat. Voor Japanse duizendknopen en Reuzen berenklauw hebben we wel al een plan van aanpak en worden voorziene kosten meegenomen in het groenbeheer. Kans:

75%

Financiële impact:

€ 400.000

Onderbouwing financiële impact: De omvang van de financiële impact is onder andere gebaseerd op de daadwerkelijke kosten van de laatste jaren met betrekking tot calamiteiten en extreem weer. Tevens is een ruwe inschatting gemaakt van nog onbekende impact van ziektes, plagen en andere bedreigingen. Risicostrategie:

Accepteren

Beheersmaatregelen: Belangrijk is om de impact van ziektes, plagen en invasie soorten zo goed mogelijk te blijven monitoren. Locaties die bij de gemeente bekend zijn worden hiervoor opgenomen in het groenbeheersysteem. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 300.000

18 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

22. Risico: BTW sport projecten Toelichting risico: Met het verruimen van de btw-sportvrijstelling per 1 januari 2019 is het landschap van de financiering van sportaccommodaties veranderd. Het recht op vooraftrek van btw voor sportvoorzieningen vervalt per 31 december 2023. Het Rijk neemt in 2023 een besluit over een (eventuele) vervolgregeling. Het is nog onduidelijk hoe deze vorm gaat krijgen. Dit heeft met name invloed op de investeringen van sportfaciliteiten in de uitvoerende fase. Dit betreft vanaf de begroting 2024 en verder de volgende projecten: 1) Nieuwbouw van het zwembad de Wisselslag, 2) herontwikkeling sportkern Herungerberg, 3) sportdeel MFC Hout-Blerick en 4) vervanging sporthal Gulick. De verwachting is dat we 65% tot 100% van de btw gecompenseerd krijgen, afhankelijk van het aantal landelijke aanvragen. In dit risico gaan we uit van een compensatie van 65%. en een risico dat we 35% niet ontvangen via compensatie. Dit betekent de volgende risicobedragen per project (afgerond): 1) zwembad de Wisselslag: € 1.750.000, 2) herontwikkeling sportkern Herungerberg: € 300.000,-, 3) sportdeel MFC Hout-Blerick: € 200.000 en 4) vervanging sporthal Gulick: € 450.000,-. Het totale risicobedrag komt hiermee op € 2.700.000,- met een kans van 25% dat het zich (in een bepaalde mate) voordoet. Kans:

25%

Financiële impact:

€ 2.700.000

Onderbouwing financiële impact: De btw van de in de begroting opgenomen kredieten voor sport komen voor compensatie in aanmerking. Jaarlijks is voor deze specifieke uitkering (SPUK Sport) landelijk een plafond beschikbaar. In het risico is uitgegaan van een uitkering van 65%. Omdat op basis van eerdere ervaringen de uitkering varieert tussen 65% en 100% is er gekozen voor een kans van 25% dat het zich voordoet. Risicostrategie:

Accepteren

Beheersmaatregelen: In de begroting is rekening gehouden met SPUK-uitkering van 65% van de kostprijsverhogende btw. Er is gekeken naar de aanvragen 2020, 2021 en 2022 en is er rekening gehouden dat het plafond meer overschreden zal worden door de prijsstijgingen. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 675.000

19 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

24. Risico: Openbare verlichting Toelichting risico: In de gemeente Venlo onderhouden en beheren we alle lichtmasten en armaturen (± 22.000 stuks) en voor het gedeelte ‘oud Venlo’ ook het ondergrondse netwerk (verder VenloNet). Onderzoek heeft aangetoond dat de huidige kwaliteit van het VenloNet onvoldoende is omdat zowel de technische als economische levensduur nadert/overschreden is. Hierdoor zullen vaker storingen optreden. 70% van het VenloNet dient daarom in de komende 40 jaar te worden gesaneerd. Uitgaande van een gemiddelde levensduur van 50-60 jaar voor een kabel zal het saneren van kabels een doorlopende cyclus hebben. Het programma Leefbaar Venlo staat voor een kwalitatieve en duurzame leefomgeving, door geen sanering werkzaamheden uit te voeren gaat op plekken in Venlo daadwerkelijk het licht uit. Risico 1) Gedeeltes van een straat, gehele straten of gedeeltes van een wijk hebben geen verlichting meer, dit risico zal in 2023 gaan optreden; Risico 2) Onveilig gevoel, kans op ongelukken en eventuele schadeverhaling; Risico 3) Meer klachten/meldingen Openbare Verlichting met escalatie naar bestuur en of media is niet uit te sluiten. Binnen het team is de kennis aanwezig van de staat van het VenloNet. Er is ook ruimte om opdrachten voor saneren uit te zetten maar missen de financiële middelen. Om het VenloNet te saneren is jaarlijks een bedrag van € 300.000 nodig.

Het ondergrondse VenloNet is eigendom van de gemeente Venlo en wordt beheerd volgens een standaard die netbeheerder Enexis toepast. Kans:

75%

Financiële impact:

€ 300.000

Onderbouwing financiële impact: De € 300.000 is gebaseerd op een onderzoek uit 2014 waarin wordt gesteld dat 70% van het ondergronds net in 40 jaar kan worden vervangen voor een bedrag van € 300.000 per jaar. Tot 2019 was deze € 300.000 structureel opgenomen in de begroting." Risicostrategie:

Accepteren

Beheersmaatregelen: Er loopt een onderzoek naar het afstoten van Venlonet met om te kunnen bepalen of dit leidt tot lagere kosten in de toekomst. Met een jaarlijkse investering € 300.000 kunnen de noodzakelijke vervangingen van het ondergrondse netwerk worden uitgevoerd. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 225.000

20 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

25. Risico: Ontwikkeling uitgaven gemeentelijk energieverbruik Toelichting risico: De energietarieven fluctueren de laatste jaren sterk gedurende het jaar. Vanuit de aanbodzijde kunnen we niet sturen op de prijsontwikkeling. Vanuit de vraagzijde starten we energiecoördinatie op om verdere duurzaamheidsmogelijkheden te onderzoeken. Kans:

50%

Financiële impact:

€ 800.000

Onderbouwing financiële impact: Op basis van de meeste recente inkooptarieven (april 2023) wordt jaarschijf 2024 begroot. Voor jaarschijf 2025 en verder is geen inkooptarief beschikbaar daar het vastleggen ervan in de toekomst plaatsvindt. Het risico wordt derhalve gebaseerd op het inkooptarief voor 2024, wetende dat dit geen richtinggevende ontwikkeling voor de toekomst hoeft te zijn gezien de situatie op de energiemarkt. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Inzet van energiecoördinatie teneinde verder verduurzamingsmogelijkheden te onderzoeken. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 400.000

26. Risico: Uitbreiding bargeterminal Toelichting risico: De kapitaallasten worden voor een groot deel gedekt door de erfpachtinkomsten. Deze inkomsten bestaan uit een vaste component en een variabel deel (royalty’s, afhankelijk van het overslagvolume (aantal TEU) bij de terminal). Deze inkomstenstroom start nadat het terrein is overgedragen aan de exploitant. Private partijen (faillissement): erfpachtcanon en royalty's worden niet langer ontvangen, waardoor kapitaallasten niet meer gedekt zijn. Royalty's: deze zijn gebaseerd op een betaling per TEU. Indien de marktontwikkeling minder hoog is dan geprognosticeerd, leidt dit tot minder inkomsten. Beëindiging erfpacht overeenkomst: beëindiging van de erfpachtovereenkomst na 10de jaar betekent dat de erfpachtcanon en royalty's niet langer worden ontvangen. Naast de CEF-subsidie is ook een SPUK subsidie van 1.000.000 toegekend vanwege extra investering door Venlo-schol en is een bedrag van € 1.600.000 in de begroting opgenomen vanwege verwachte inflatie. Aan de kostenkant heeft een meevallende aanbesteding een positief resultaat. Desalniettemin blijft het reguliere risico bestaan van hogere kosten bij de uitvoering als gevolg van onvoorziene zaken en meerwerk. Kans:

25%

Financiële impact:

€ 800.000

Onderbouwing financiële impact: Private partijen (faillissement): € 300.000 gebaseerd op 2 jaar erfpacht verlies. Royalty's € 200.000 (2 jaar geen royalty’s). Beëindiging erfpacht overeenkomst € 300.000. Geen risico op lagere volumegroei containeroverslag boven de 85.000 TEU. In totaal € 800.000. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Erfpacht overeenkomst mag eerste 10 jaar niet opgezegd worden. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 200.000

21 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

27. Risico: BTW Sport Toelichting risico: Met het verruimen van de btw-sportvrijstelling per 1 januari 2019 is het landschap van de financiering van sportaccommodaties veranderd. Het recht op vooraftrek van btw vervalt. Het betreft BTW die aan gemeenten in rekening is gebracht over de kosten die toerekenbaar zijn aan de ter beschikkingstelling van sportaccommodaties. De rijksoverheid zal de gemeenten voor dit nadeel compenseren via de nieuwe specifieke-uitkering Sport (SPUK Sport). In 2023 is een btw compensatie aanvraag gedaan van ongeveer € 2.600.000 en dat is € 1.100.000 hoger dan in 2022. De financiële impact van het risico wordt daarmee hoger. Kans:

50%

Financiële impact:

€ 500.000

Onderbouwing financiële impact: De btw van de in de begroting opgenomen kosten voor sport (exploitatielasten én investeringen) komen voor compensatie in aanmerking. Jaarlijks is voor deze specifieke uitkering (SPUK Sport) landelijk een plafond beschikbaar. In 2023 is een aanvraag gedaan van ca. € 2.600.000. In de budgetten is rekening gehouden met een uitkering van 12% van het aangevraagde bedrag. Het financieel risico varieert tussen een uitkering van 0% tot 17%. Risicostrategie:

Accepteren

Beheersmaatregelen: In de begroting is rekening gehouden met een lagere SPUK-uitkering dan aangevraagd. Over de inkomsten hoeft per 2019 géén btw-afdracht meer plaats te vinden. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 250.000

22 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

28. Risico: Extra armoedebeleidslasten ten gevolge van meer aanvragen vanwege energiearmoede Toelichting risico: De energielasten voor huishoudens zijn in 2022 enorm gestegen en nog steeds aanzienlijk hoger dan voor 2022. De daardoor ontstane extra armoede, zal naar verwachting nog steeds tot extra vraag in het armoedebeleidsinstrumentarium leiden. Voor 2023 heeft het Rijk al diverse koopkracht maatregelen genomen die met name lage en lage-midden inkomens zullen ondersteunen. Hiermee zou hun inkomenssituatie laag maar voldoende blijven. Als de inflatie echter hoog blijft dan wel verder stijgt, blijven de kosten van levensonderhoud duurder dan voorzien worden en verwachten we dat er extra kosten in de bijzondere bijstand en schuldhulpverlening gemaakt moeten gaan worden. Denk aan saneringskredieten, extra inhuur wegens toenemende activiteiten en instroom in minimaregelingen. Naast de directe effecten op de gemeentebegroting, kunnen de bredere maatschappelijke kosten overigens hoger liggen dan het hier ingeschatte risico (denk aan rechtszaken, ontruimingen, gezondheidskosten, kleine criminaliteit etc.). Het grootste risico voorzien we bij kleine ondernemers die zich melden voor bijstand en/of schuldhulpverlening. Vanwege de financieringssystematiek van de Bbz loopt ook hiervoor de gemeente een extra risico.

Tot juni 2023 zal de bijzondere bijstand voor energiekosten alleen voor studenten beschikbaar zijn. Na juni 2023 kan het zijn dat het Rijk ook de energielastencompensatie vanuit bijzondere bijstand weer categoriaal beschikbaar stelt. Duidelijkheid hierover is er begin juni 2023 nog niet en de vooruitzichten op een ruimhartige rijkscompensatie zijn ten gevolge van verslechterde overheidsfinanciën minder goed. Dat wil echter niet zeggen dat de behoefte aan en noodzaak tot compensatie van bovenmatig hoge energiekosten niet aanwezig gaat zijn. In vergelijking met dezelfde risico-melding op eerder tijdstip, schatten we de kans op realisatie van dit risico nu wel lager in als gevolg van de in beginsel gunstige prijsontwikkeling van energiekosten van de laatste maanden. Of en in welke mate zich dit ook continueert richting het nieuwe stookseizoen, valt niet te voorspellen. Kans:

25%

Financiële impact:

€ 1.000.000

Onderbouwing financiële impact: Betreft raming op basis van ervaringen uit 2022 in combinatie met analyse op wat in 2023 en 2024 verwacht wordt en reeds bekend is. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Scherp de ontwikkelingen in de gaten houden en vroegtijdig ondersteuning (voorkomen) faciliteren, alsmede insteken op preventie en communicatie met onder andere hulp van het instrumentarium uit het VenloFonds. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 250.000

23 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

29. Risico: Wmo maatwerk Toelichting risico: Het landelijk beleid en het beleid van het Zorgkantoor gaat uit van zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen met passende zorg en ondersteuning. Er zijn nog maar beperkt traditionele verzorgingshuizen gericht op de zwaardere zorgvragen van ouderen. Daarmee blijft de druk op de Wmo maatwerkvoorzieningen groot, zowel in omvang als zwaarte van inzet. Daar staat tegenover dat er sprake is van personele tekorten onder andere bij de hulp bij het huishouding. Dit kan effect hebben op de daadwerkelijke levering. Langer thuis wonen vergt aanpassingen in de woonsituatie. De verwachting is dat de komende jaren het aantal aanvragen voor woningaanpassingen toeneemt. Met name enkele aanvragen voor grote en dure woningaanpassingen kunnen leiden tot een overschrijding van het begrotingsbedrag, dit blijft moeilijk voorspelbaar. Het rijk heeft het voornemen om de eigen bijdrage weer inkomensafhankelijk te maken voor alle Wmovoorzieningen, de invoeringsdatum is gepland op 1-1-2026. Het is nu niet duidelijk hoe de systematiek gaat worden en of er een overgangsregeling komt. Met de meicirculaire vanaf 2026 is voor Venlo een extra opbrengst van € 1.464.000 op Wmo opgenomen. Deze beoogde opbrengst van € 1.464.000 is ingeboekt op onze begroting 2026.

Op dit moment is te weinig bekend om een realistische inschatting te maken wat het daadwerkelijke voordeel wordt. Een mogelijk risico is dat, nu het voornemen is de eigen bijdrage inkomensafhankelijk voor alle Wmo voorzieningen te maken, dit in komende periode een aanzuigende werking van aanvragen oplevert. We verwachten dat het financiële risico beperkt zal zijn. Enerzijds omdat we bij hulp bij het huishouden deze aanzuigende werking in afgelopen jaren hebben gehad, en voor andere Wmo voorzieningen er duidelijke criteria zijn wanneer men hiervoor in aanmerking komt. Tot slot wordt er in het kader van de regionale contractering Wmo segmenten een herijkingsonderzoek gedaan naar de prijs- en contractafspraken. Dit wordt in het najaar afgerond, pas dan kunnen we aangeven of dit effecten heeft op de financiën voor Wmo segmenten." Kans:

50%

Financiële impact:

€ 200.000

.

Onderbouwing financiële impact: Het risico van grote woningsaanpassingen wordt ingeschat op 200.000. De overige risico's zijn dusdanig onzeker dat deze nu niet gekwantificeerd zijn. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Met maandelijkse monitoring op de diverse producten komen de risico's beter in beeld. Gestuurd wordt op de gemaakte contractafspraken. Instroom Hulp bij het Huishouden hebben we geen autonome invloed op. Op het langdurig thuiswonen zetten we een aantal acties uit, zoals een bewustwordingscampagne voor onze inwoners, een verhuisvoucherregeling is per 1-1-2023 ingevoerd, ondersteuning van en participatie in sociale basis van ouderen wordt aangejaagd. Een aanpak voor de inzet van buurt- en wijkbussen is in gang gezet. Het herijkingsonderzoek naar de gecontracteerde Wmo segmenten wordt in het najaar afgerond. Eventuele gevolgen hieruit voor 2024 e.v. worden dan in de Finrap meegenomen. We volgen de landelijke ontwikkeling rondom het abonnementstarief, zodra meer duidelijk is over invoering en gevolgen zullen wij in het reguliere P en C proces hierop actie ondernemen. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 100.000

24 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

30. Risico: Regeling Vervroegde Uittreding (RVU) Toelichting risico: In de Cao Gemeenten 2023 zijn afspraken gemaakt over een tijdelijke Regeling voor Vervroegde Uittreding (RVU), ingaande 31 december 2023. Met de RVU-regeling kunnen werknemers eerder stoppen met werken. Werknemers kunnen onder voorwaarden tot en met 31 december 2028 gebruik maken van de RVU-uitkering voor een periode van maximaal 2 jaar. Het is nu nog niet duidelijk hoeveel werknemers hiervan gebruik gaan maken. Kans:

75%

Financiële impact:

€ 2.151.000

Onderbouwing financiële impact: Er is vooralsnog uitgegaan van maximale deelname (inclusief eventuele advieskosten). Risicostrategie:

Accepteren

Beheersmaatregelen: Hiervoor dient in 2024 een voorziening getroffen te worden. Momenteel is dit in 2023 conform BBVregelgeving niet toegestaan gezien de huidige inventarisatie status waarbij er geen formele vastleggingen van deelname plaatsvindt. Daarmee zijn de feiten onzeker om de voorziening op te baseren. Het advies is om de regeling op te nemen als onderdeel van de komende P&C momenten (Jaarrekening, Vorap). Dat wil zeggen, indien mogelijk reeds hiermee rekening houden in de bestemming van het resultaat indien een positief resultaat optreedt. Daarnaast (mogelijk hieruit voortvloeiend), vorming van de voorziening ten tijde van de Vorap 2024. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 1.613.250

25 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

32. Risico: Inflatie zorgaanbieders Toelichting risico: Werkgeversorganisaties en vakbonden hebben onlangs een akkoord bereikt over nieuwe cao-afspraken VVT (Verpleging, Verzorging en Thuiszorg). De belangrijkste nieuwe afspraak is een inkomensverbetering van in totaal 15%. De nieuwe afspraken lopen door tot eind december 2024. Deze ontwikkeling raakt meerdere segmenten in het sociaal domein. Contractueel is overeengekomen dat de OVA index wordt toegepast op de zorgcontracten. In dit stadium is niet duidelijk welk effect de loonontwikkeling zal hebben op het definitieve OVA percentage van september. Het is echter aannemelijk dat als gevolg van deze loonafspraken een stijging te verwachten is van het definitieve OVA percentage 2024 . Alhoewel wij contractueel gezien geen verplichting om los van de OVA, de stijgende kosten van zorg aanbieders te dekken, zijn wij wel verantwoordelijk voor het bieden van zorg en het borgen van zorgcontinuïteit van de inwoners. Wanneer dit in het geding komt als gevolg van stijgende kosten, hebben we als gemeente een verantwoordelijkheid. Het is in dit stadium lastig te voorspellen bij welke of hoeveel aanbieders dit risico zich voor doet. In het kader van zorgcontinuïteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid is hier echter sprake van een reëel risico dat gemeld moet worden. Kans:

75%

Financiële impact:

€ 3.000.000

Onderbouwing financiële impact: Op dit moment is in de MJB 2024 rekening gehouden met een OVA index van gemiddeld 4,9% voor jeugd/wmo en 8% bij BW/MO. De budgetten van de betreffende aanbieders bedragen: - Jeugd: € 37.000.000 - WMO: € 26.000.000 - Beschermd Wonen/ Maatschappelijke Opvang/ Bemoeizorg en Preventie: € 29.000.000 regionaal (waarvan 28,47% aandeel Venlo= € 8.200.000) - Sociale Basis: € 8.300.000 Totaal: € 80.000.000 Rekening houdend met een definitieve OVA percentage van 9%, komen we uit op een bedrag van € 3.000.000. Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Alle ontwikkelingen bij aanbieders worden nauwlettend gemonitord middels relatie/contractmanagers en waar mogelijk wordt bijgestuurd. Daarnaast wordt nadrukkelijk gewezen op de eigen verantwoordelijkheid en eventuele (landelijke) regelingen. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 2.250.000

26 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

33. Risico: Zwembad de Wisselslag Toelichting risico: In oktober 2019 heeft de gemeenteraad besloten dat er een nieuw zwembad wordt gebouwd. Het programma van eisen is opgesteld en aanbestedingen voor de bouw zijn gestart. In 2025 zal het nieuwe zwembad geopend worden. Tussentijds kan het huidige zwembad ongewijzigd in gebruik blijven. Ten behoeve van het project heeft een risicoanalyse plaatsgevonden. De grootste risico's vormen op dit moment de bodemgesteldheid, het binnenklimaat, de zekerheid van levering van materieel en de toekomstige exploitatie. De risico's ten aanzien van loon- en prijsindex en BTW sport zijn in een afzonderlijk gemeentebreed risico reeds verwoord. Kans:

25%

Financiële impact:

€ 5.350.000

Onderbouwing financiële impact: Met het projectteam heeft een risicoanalyse plaatsgevonden. Hierbij zijn risico's geïnventariseerd voor de onderdelen kwaliteit, tijd, geld, organisatie en informatie Risicostrategie:

Beheersen

Beheersmaatregelen: Voor de verzamelde risico's bij de risicoanalyse is per risico in beeld gebracht wat de beheersmaatregel is. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 1.337.500

27 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

34. Risico: Meldplicht datalekken Toelichting risico: De gemeente is verplicht een (ernstig) datalek binnen 72 uur te melden aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). En soms moet de gemeente het datalek ook melden aan de betrokkenen (de mensen van wie de persoonsgegevens zijn gelekt). Een datalek kan voor de gemeente leiden tot ernstige reputatieschade, herstelkosten, en claims. Voorts is het afwikkelen van een datalek een forse belasting (tijdsintensief) op de organisatie die in de vele honderden uren kan liggen. Bij overtreding van de meldplicht datalekken kan de Autoriteit Persoonsgegevens de gemeente tevens een bestuurlijke boete opleggen. Deze boetes kunnen per overtreding opgelegd worden en cumulatief dus nog veel hoger zijn. Onder de AVG worden de boetebedragen aanzienlijk verhoogd, namelijk tot een maximumboete van € 10.000.000. Kans:

75%

Financiële impact:

€ 200.000

Onderbouwing financiële impact: Het gevolg van nalatige informatieveiligheid kan een datalek zijn. Een datalek heeft tot nu toe binnen de gemeente Venlo niet geleid tot financiële impact. De financiële risico's zijn echter dermate hoog (zeker met de AVG) dat deze ervaringscijfers niet leiden tot geen financieel risico. Het bedrag van € 200.000 is een inschatting welke reëel kan plaatsvinden. Risicostrategie:

Vermijden

Beheersmaatregelen: In 2017 is de interne procedure meldplicht datalekken geïmplementeerd waardoor het eenvoudiger is om een datalek tijdig te melden. De kans op overtreding van de meldplicht is hiermee verkleind. De kans op datalekken kan verkleind worden door middel van de in het kader van informatieveiligheid en privacy te implementeren maatregelen alsmede door opleiding en bewustmaking van medewerkers. In 2020 worden activiteiten opgestart om de bewustwording ten aanzien van datalekken te bevorderen. In 2021 is gestart met het monitoren van uit te voeren maatregelen na een datalek. Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 150.000

28 | DIGITAAL BIJLAGENBOEK PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

35. Risico: Privacy Toelichting risico: Binnen de gemeente Venlo wordt veel gewerkt met persoonsgegevens van burgers, medewerkers en (keten)partners. Persoonsgegevens worden voornamelijk verzameld voor het goed uitvoeren van gemeentelijke wettelijke taken. Alle betrokkenen moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente zorgvuldig en veilig met deze persoonsgegevens omgaat. Nieuwe technologische ontwikkelingen, innovatieve voorzieningen, globalisering en een meer digitale overheid stellen steeds hogere eisen aan de bescherming van gegevens en privacy. Sinds 25 mei 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van kracht. Op grond van de AVG zijn organisaties verplicht om hun bedrijfsvoering dusdanig in te richten dat zij kunnen aantonen dat zij voldoen aan privacywet- en regelgeving en hebben burgers meer controle over hun eigen data dan voorheen. Aanvullende regelgeving is opgenomen in onder meer de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet politiegegevens. De laatste is voor gemeentes sinds 2019 van toepassing. Overtreding van privacywetgeving brengt aanzienlijke risico's met zich mee.