058 bijl01 Programmabegroting 2024-2027.pdf

Deze wet biedt een wettelijke verankering van de gecoördineerde aanpak van meervoudige problematiek als taak van het college. En biedt de juridische grondslagen voor de daarvoor benodigde verwerking van persoonsgegevens. De implementatie van deze wet draagt net zoals de Doorbraakmethode bij aan de integraal werken in het sociaal domein. Wmo voorzieningen Het rijk heeft aangekondigd om vanaf 2026 een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo in te voeren. Er is nog geen duidelijkheid over de invulling hiervan. Tot deze invoering blijft het huidige abonnementstarief van kracht. In de lijn van de trend om langer zelfstandig thuis te wonen, zien we een gestage stijging van het aantal indicaties hulp bij het huishouden en woonvoorzieningen. MGR De MGR verzorgt sinds de 2e helft 2022 voor de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg ook o.a. de contractering met bijbehorende taken en de coördinatie op de beleidsontwikkeling voor Maatschappelijke Opvang, Beschermd Wonen, preventie OGGZ en bemoeizorg. In 2024 wordt een nieuwe regionale verdeelsleutel vastgesteld voor het verdelen van de totale bijdrage van alle regiogemeenten. Deze bijdrage is bedoeld voor de dekking van de lokale kosten van beschermd wonen en opvang. De invoering van het nieuwe landelijke verdeelmodel hangt af van de invoering van de Wet woonplaatsbeginsel beschermd wonen, de huidige streefdatum is 1 januari 2025.

In de Hervormingsagenda Jeugd is als uitgangspunt het standaardiseren van een aantal thema’s binnen inkoop en contractering genoemd. Afhankelijk van de uitwerking van deze maatregelen zal duidelijk worden wat de gevolgen zijn voor het takenpakket van de MGR. Op 1 juli 2022 j.l. is een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen in werking getreden. Op regionaal en provinciaal niveau is een gezamenlijk traject gestart om de bepalingen van de diverse gemeenschappelijke regelingen uniform aan te passen. De MGR is deelnemer aan dit gezamenlijke 50 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

traject. De procedure voor het doorvoeren van wijzigingen is gestart in de tweede helft van 2023. Uiterlijk voor 1 juli 2024 wordt een besluit genomen met betrekking tot deze wijziging voor de MGR. Door de invoering van Module 2 en het programma Sturing & Inkoop is de MGR gegroeid en heeft deze op veel fronten een positieve ontwikkeling doorgemaakt. De basis is gelegd voor de doorontwikkeling van een sterk sociaal domein en de regionale ambitie van de Gezondste Regio waar de MGR een bijdrage aan levert. Dit is de kern van het uitvoeringsplan 2023-2025 van de MGR. Ook wordt ingezet op de doorontwikkeling van een aantal organisatorische vraagstukken op het gebied van governance, informatiemanagement, rechtmatigheid en toezicht.

Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2024. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2022

2023

2024

2025

2026

2027

Zelfredzaamheid

Baten

7.834

8.545

7.828

7.740

9.258

9.015

131.401

135.455

143.069

141.240

137.849

138.532

Lasten Totaal saldo Programmalijn

-123.567 -126.910 -135.241 -133.499 -128.592 -129.516

Begrotingsvoorstellen 2024-2027 Programmalijn Zelfredzaamheid

2024

2025

Jeugdzorg

-3.336

-752

Woonplaatsbeginsel Jeugd

-2.970

-2.374

-100

-100

2026

2027

-2.374

-2.374

Herinvoering eigen bijdrage WMO

1.464

1.415

Maatregelen hervormingsagenda

1.623

884

SMI

Aanpak wachtlijsten

200

Begeleiding WMO

500

250

250

250

2.129

506

691

691

45

45

45

45

-3.532

-2.424

1.699

911

Begroting MGR 2024-2027 Overige voorstellen < € 0,1 miljoen Totaal programmalijn Zelfredzaamheid

Voor wat betreft jeugdzorg zijn er drie begrotingsvoorstellen, i.c. jeugdzorg, hervormingsagenda en woonplaatsbeginsel, die verderop toegelicht gaan worden. Vanwege de samenhang en de complexiteit van de problematiek starten we met een inleiding op dit thema alvorens in te gaan op de afzonderlijke begrotingsvoorstellen. Om te beginnen is er sprake van een autonome groei van kosten van de jeugdzorg vanwege toegenomen zorgzwaarte. We zien dat trajecten intensiever en langduriger worden. Dit betreft gecontracteerd en niet-gecontracteerde aanbod jeugdzorg

51 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Jeugdzorg 2024

2025

-3.336

-752

2026

2027

Gecontracteerd aanbod/ niet gecontracteerd aanbod jeugdzorg Vanwege toegenomen zorgzwaarte zien we dat trajecten intensiever en langduriger worden. Dit betekent een toename van kosten: € 1,7 miljoen gecontracteerd en € 140.000 niet gecontracteerd. Deze kosten begroten we incidenteel omdat we verwachten dat de transformatie van de Jeugdzorg, de Hervormingsagenda en de herijking van het armoedebeleid een dempende werking kunnen hebben. De continuering van de middelen is meerjarig gekoppeld aan het ‘scenario van hoop’ voor 2026 e.v. Dit betekent dat de financiële vertaling in meerjarenperspectief vooralsnog alleen heeft plaatsgevonden voor 2024 en 2025. Jeugdzorg overig •

Landelijk Transitiearrangement (LTA): We zien door de toegenomen instroom de kosten voor de landelijke jeugdzorg oplopen en daarom nemen we voor 2024 € 700.000 incidenteel extra op. Omdat we niet kunnen voorzien in hoeverre dit een structurele ontwikkeling is en op basis van de instroom van de voorgaande jaren verhogen we het budget in 2025 met € 300.000.

•

Verhoging budget jeugdbescherming / -reclassering NGA: de afgelopen jaren was de realisatie op dit budget € 90.000 terwijl het budget € 53.000 is. De begroting wordt hierop aangepast.

•

Verlaging budget jeugd maatwerkdiensten PGB: Als gevolg van een groter gecontracteerd aanbod wordt er minder gebruik gemaakt van een PGB en zijn de kosten PGB jeugd met € 100.000 verlaagd.

•

Verhoging budget jeugdvervoer: De toegenomen vraag voor vervoer jeugdhulp is naar verwachting structureel en daarom verhogen we het budget met € 53.000 structureel.

•

Regionale aanpassing prognose jeugdbescherming en jeugdreclassering en regionale verdeelsleutel jeugd: De regio Noord-Limburg ziet een afname in het regionale gebruik van jeugdbescherming en jeugdreclassering. Daarentegen is sprake van een stijging van het Venlose aandeel. De kosten van het regionaal gecontracteerde aanbod worden door de gemeenten gedeeld op basis van een verdeelsleutel. Deze verdeelsleutel wordt grotendeels bepaald op basis van het feitelijke zorggebruik in het voorgaande jaar. Het aandeel van de gemeente Venlo is in 2023 44,74%, in 2024 zal het aandeel 53,29% zijn. Het percentage in 2023 was gezien de voorgaande jaren laag. We gaan vanaf 2025 uit van een regionaal aandeel van 50%. Per saldo leveren deze ontwikkelingen een stijging van de kosten op van ca € 900.000.

52 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Woonplaatsbeginsel Jeugd 2024

2025

2026

2027

-2.970

-2.374

-2.374

-2.374

Door wijziging van het Woonplaatsbeginsel zijn de uitgaven bij Jeugd structureel € 2,4 miljoen hoger. Kosten betreffen met name kleinschalig wonen en pleegzorg (segment 2). Van deze € 2,4 miljoen valt € 1,4 miljoen binnen het gecontracteerde aanbod en is € 1 miljoen niet gecontracteerd. Daarnaast zijn er incidentele kosten, dit betreft zorg uit de overige segmenten (€ 600.000). Dit zien we als incidentele kosten, omdat de verwachting is dat hier uitstroom op plaatsvindt.

De financiële effecten konden bij het opstellen van de Programmabegroting 2023-2026 nog niet worden ingeschat. Dit is de eerste keer dat deze kosten in de begroting meegenomen worden. Het gaat grotendeels om een structureel effect voor zowel gecontracteerd aanbod als nietgecontracteerd aanbod. In de meicirculaire 2021 zat een structurele bijdrage van bijna € 1,5 miljoen die per 2022 in is gegaan. Hier is destijds geen beroep op gedaan om de hierboven genoemde reden. Achteraf blijkt dit bedrag niet toereikend te zijn voor de werkelijke kostenstijging naar aanleiding van de wijziging woonplaatsbeginsel.

Maatregelen hervormingsagenda 2024

2025

2026

2027

1.623

884

De Hervormingsagenda Jeugd is definitief vastgesteld. De Hervormingsagenda Jeugd betekent dat alle partijen in Nederland in volle vaart aan de slag gaan met de grootste hervorming van de jeugdzorg sinds 2015. De Hervormingsagenda Jeugd bevat een groot pakket afspraken om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Daarbij wordt van alle partijen inzet verwacht. Gemeenten en het rijk gaan structureel investeren in de landelijke kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. Ook komt er een aanpassing van de Jeugdwet, waardoor duidelijker wordt waarvoor kinderen en ouders hulp kunnen krijgen. Op hoofdlijn bestaat de Hervormingsagenda uit maatregelen met (op termijn) het volgende besparingspotentieel: •

€ 1 miljard vanaf 2026 op landelijk niveau (Ruim € 6 miljoen Venlo)

•

Gereserveerd Rijksbegroting toevoeging gemeentefonds vanaf 2026 ruim € 300 miljoen (€ 1,8 Venlo)511 miljoen op landelijk niveau aanvullende bezuinigingsmaatregelen en risico Rijk (Ruim € 3 miljoen Venlo)

Éen van de principes is dat onvoorziene omstandigheden en autonome groei onder verantwoordelijkheid vallen van het Rijk. Wij gaan met alle relevante partijen aan de slag met de implementatie van deze majeure en complexe Hervormingsagenda Jeugd. Op basis van een risico – analyse zijn wij, in tegenstelling tot het landelijke beeld, minder positief over de hardheid en realisme van het beoogde besparingspotentieel van de uitgaven van de jeugdzorg zoals verwoord in de Hervormingsagenda Jeugd. Vanwege de inhoudelijke opgave, de uitgevoerde risico – analyse en de complexiteit van de 53 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

opgave nemen we in de meerjarenbegroting, in financiële zin, een voorzichtige daling van de kosten op in de begroting 2024-2027 ten opzichte van het vastgestelde financieel kader uit de Hervormingsagenda Jeugd.

Wij voorzien voor 2024 en verder daarom, vooralsnog een incidentele autonome groei van de kosten die voor onze rekening komt, gebaseerd op de Hervormingsagenda en het financieel kader dat onvoorziene omstandigheden en de autonome groei valt onder verantwoordelijkheid van het Rijk. Anderzijds wordt, in structurele zin, ongeveer één derde van het besparingspotentieel van de Rijksbezuinigingen in de begroting opgenomen.

Dit betekent dat, indien de Hervormingsagenda daadwerkelijk leidt tot realisatie van het beoogde begrotingspotentieel zoals opgenomen in de Hervormingsagenda, dit leidt tot een aanvullende daling van kosten en daarmee ruimte voor uitvoering van het scenario van ‘hoop’. Indien de Hervormingsagenda niet het beoogde effect oplevert betekent dit dat we als sector opnieuw in gesprek gaan met het Rijk over de toekenning van de in de Hervormingsagenda afgesproken financiële compensatie.

SMI 2024

2025

-100

-100

2026

2027

Sociaal Medische Indicatie (SMI) wordt ingezet bij kwetsbare gezinnen ter voorkoming van het inzetten van duurdere jeugdhulp. De verwachting is dat de kosten gelijk zijn aan die van 2022 en 2023 derhalve wordt de begroting voor 2024 en 2025 opgehoogd met € 100.000.

De continuering van de middelen is meerjarig gekoppeld aan het ‘scenario van hoop’ voor 2026 e.v. Dit betekent dat de financiële vertaling in meerjarenperspectief vooralsnog alleen heeft plaatsgevonden voor 2024 en 2025.

Herinvoering eigen bijdrage WMO 2024

2025

2026

2027

1.464

1.415

In de meicirculaire 2023 is het volgende opgenomen: Het abonnementstarief in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 wordt afgeschaft (geraamde opbrengst € 95 miljoen vanaf 2025) en in plaats daarvan wordt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 heringevoerd (geraamde opbrengst € 225 miljoen vanaf 2026). Daarbij is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk landelijk wordt aangesloten bij de vormgeving zoals die voorheen was met oog voor inkomenseffecten en het beroep dat wordt gedaan op de Wmo. Anders dan beoogd in het Coalitieakkoord verdwijnt het abonnementstarief niet alleen voor de huishoudelijke hulp, maar voor alle Wmo-voorzieningen waarop het abonnementstarief nu van toepassing is. Hiervoor wordt een

54 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

wetsvoorstel voorbereid. Het huidige wetsvoorstel voor invoering van de passende eigen bijdrage huishoudelijke hulp (waarvan de inwerkingtreding per 2025 werd voorzien) wordt ingetrokken.

Aanpak wachtlijsten 2024

2025

2026

2027

200 Via andere budgetten is reeds inzet gepleegd om instroom te verminderen en eerder te kunnen afschalen. Het totale ingeschatte budget blijkt als gevolg hiervan niet volledig opgebruikt te worden, wat maakt dat er in 2024 € 200.000 kan vrijvallen ten gunste van het begrotingstekort op jeugd.

Begeleiding WMO 2024

2025

2026

2027

500

250

250

250

Op basis van de huidige bestedingen op het totaal aan producten begeleiding prognosticeren we voor 2023 nu een voordeel. Dit voordeel ontstaat met name omdat bij het opstellen van de begroting 2023 nog vanwege de nieuwe inkoopsystematiek en overzetting cliënten een aantal zaken onzeker waren. Op basis van de prognose 2023 en rekening houdend met een aantal ontwikkelingen ramen we voor 2024 een voordeel van € 500.000. De komende periode krijgen we te maken met uitwerking van plan om uitstroom uit Beschermd Wonen naar complexe ondersteuning lokaal te stimuleren, aanscherping criteria van de Wet Langdurige Zorg (WLZ) die druk gaat leggen op lokale begeleiding en verlenging van indicaties op begeleiding complex. En daarnaast vindt er een regionaal herijkingsonderzoek naar contract/prijsafspraken plaats. Dit alles gaat kostenverhogend werken. In 2024 verwachten we dan meer duidelijkheid te hebben over de impact van genoemde ontwikkelingen en de effecten op de kosten, vooralsnog ramen we het voordeel voor 2025 en verder op € 250.000.

Begroting MGR 2024-2027 2024

2025

2026

2027

2.129

506

691

691

Met deze begrotingswijziging wordt de begroting van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) 2024 verwerkt (college d.d. 9 mei. Registratienummer 22062 ). De MGR heeft in haar begroting een indexatiepercentage van 8% gehanteerd. Verder hebben we de kosten voor de uitvoering van de regionale beleidsagenda opgenomen (aandeel Venlo € 250.000). Dit betreft onder andere de kosten voor het organiseren van een pool van ervaringsdeskundigen en kosten voor een regionale anti-stigmacampagne. Daarnaast wordt een structureel bedrag van € 25.000 opgenomen voor de verhoging van de subsidie herstelacademie en indexering soepbus. Bij de doordecentralisatie is er een verdeelsleutel afgesproken waarbij het aandeel Venlo voor 2022 en 2023, 28,47% is. Vanaf 2024 was de inschatting dat dit aandeel zou dalen naar 21% en hiermee is ook rekening gehouden in jaarschijf 2024 van de meerjarenbegroting 2023-2026. Ondertussen is de verwachting dat de verdeelsleutel pas vanaf 2025 wordt aangepast en blijft het aandeel Venlo in 55 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

2024 dus nog 28,47%. Dit heeft een incidenteel voordeel tot gevolg. Conform raadsbesluit worden de structurele middelen vanuit de meicirculaire 2023 van € 3,3 miljoen als dekking ingebracht.

Een voorlopige inschatting is dat er vanaf 2025 ook nog een voordeel blijft. Dit is een voorlopige raming die bij de volgende begroting wordt bijgesteld.

Tijdelijke opvanglocatie maatschappelijke opvang als gevolg van vertraging nieuwe locatie Tot de tijd dat de duurzame opvang locatie voor zowel de winteropvang als ook ter vervanging van de opvanglocatie aan de Hogeweg 297 operationeel is, zijn hier meerkosten voor Venlo aan verbonden die voornamelijk bestaan uit beveiligingskosten en het organiseren van een winteropvang. We houden rekening met realisatie in Q4 2024 waardoor het realistisch is uit te gaan van meerkosten voor heel 2024 van € 230.000. Dit is gebaseerd op de begrote kosten in 2023. Deze kosten worden ten laste van de reserve Brede aanpak dak- en thuislozen gebracht en is hiermee budgettair neutraal.

56 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

2. Leefbaar Venlo

57 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Doelstelling Leefbaar Venlo

Indicatoren Meetbaar Venlo

Norm 2024

Realisatie 2023

Een betrouwbare overheid zijn;

2.0.1 Gevestigde en vertrokken personen

+50

209*

bereikbaar, transparant, doen

2.0.2 Sociale cohesie in de wijk

6,5

6,4**

wat je zegt en zeggen wat je

2.0.3 Woon-aantrekkelijkheid

44e plaats

47e plaats

doet *cijfers 1ste helft 2023 | ** cijfers Stadspeiling 2021

Het programma Leefbaar Venlo is een breed geformuleerd programma waarin een variëteit aan producten, diensten en projecten is ondergebracht die de leefwereld van inwoners direct raken. Omgevingsvisie, bouwinitiatieven en projecten, openbare ruimte, bereikbaarheid, wijkgericht werken, openbare orde en veiligheid, vergunningverlening, handhaving en gemeentelijke dienstverlening komen hier bij elkaar. Dit vraagt om een integrale aanpak binnen de gemeentelijke organisatie. Een hechte samenwerking met de woningcorporaties, de veiligheidsregio, politie, het waterschap en andere partners is daarbij onmisbaar. Het belangrijkste aangrijpingspunt voor dit programma is ‘een betrouwbare overheid zijn’; bereikbaar, transparant, doen wat je zegt en zeggen wat je doet. Het programma kent 5 programmalijnen: I Dienstverlening, II Openbare Orde en Veiligheid, III Wonen, IV Omgeving en V Bereikbaarheid. Ook in 2024 staat voor ons voorop dat wij een betrouwbare én bereikbare overheid zijn, dat onze inwoners zich gehoord voelen en onze dienstverlening en gebouwen toegankelijk zijn voor iedereen. Voor ons betekent dat, dat wij werken op het schaalniveau van de wijk en dat er ruimte is voor betrokken burgers om mee te denken en initiatieven te ontplooien.

Daarbij hoort een veilige en schone leefomgeving, zonder afval! Daarbij hoort ook een groene en toekomstbestendige openbare ruimte, met accent op robuuste groenstructuren en water. Met slimme bereikbaarheid- en mobiliteitsoplossingen. Er komt meer aandacht voor het versnellen van woningbouw(procedures), doorstroming en ruimte voor kleinschalige, creatieve oplossingen zoals CPO's, tiny houses en hofjes, maar ook voor grootschalige wooncampussen. Permanente oplossingen voor tijdelijke bewoners. Ruimtelijke kwaliteit blijft een sleutelbegrip, waarbinnen het gaat om de juiste programma’s voor wonen, werken, recreëren en voorzieningen. We zetten in op hergebruik en herbestemming, behoud en restauratie van cultureel erfgoed, en bewaken daarmee onze Venlose identiteit. De verbinding met de Maas versterken en de landschappelijke, toeristische en recreatieve gebiedsontwikkelingspotentie van onze Maasoevers gebruiken. Ruimtelijke kwaliteit betekent de balans zoeken tussen én verder verdichten binnen de stedelijke contour én waar nodig verder verstedelijken én verder ontspannen van het karakteristieke open landschap: meer stad, meer land, met behoud van blauw groene structuren.

Daarnaast blijven wij de verbinding zoeken met andere raadsprogramma’s, met regionale initiatieven zoals de Regiovisie en de Regionale Investeringsagenda en onderzoeken we de mogelijkheden hoe we gebruik kunnen maken van de verschillende (stimulerings)regelingen op rijksniveau. Daarmee willen wij een maximale efficiency realiseren bij de inzet van de beschikbare middelen door middelen te bundelen of te zoeken naar vormen van cofinanciering.

58 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2022

2023

2024

2025

2026

2027

Dienstverlening

Baten

5.309

2.470

3.835

4.439

4.406

4.406

Lasten

14.086

11.250

12.833

13.492

13.269

13.212

-8.777

-8.779

-8.998

-9.052

-8.862

-8.806

Baten

1.280

190

1.181

1.181

1.117

117

Lasten

13.277

13.510

14.868

15.034

14.927

13.829

-11.997

-13.320

-13.687

-13.853

-13.810

-13.712

Baten

12.439

20.539

30.967

22.614

20.903

20.833

Lasten

20.143

28.090

38.001

28.880

26.870

26.762

-7.705

-7.551

-7.034

-6.266

-5.968

-5.929

Baten

27.170

31.223

31.797

32.851

26.258

26.509

Lasten

58.548

54.038

55.891

60.184

50.947

51.378

-31.378

-22.815

-24.095

-27.333

-24.690

-24.869

Baten

2.521

2.322

2.756

2.756

2.756

2.756

Lasten

Subtotaal Dienstverlening Openbare orde en veiligheid Subtotaal Openbare orde en veiligheid Wonen Subtotaal Wonen Omgeving Subtotaal Omgeving Bereikbaarheid

2.464

1.944

2.201

2.064

1.962

1.964

Subtotaal Bereikbaarheid

57

378

555

692

794

792

Totaal saldo Programma

-59.799

-52.088

-53.258

-55.813

-52.535

-52.524

Investeringsvoorstellen Programmalijn

Budget 2024

2023 Dienstverlening Openbare orde en veiligheid

Voorportaal 2025 2026 2027

275 700

Wonen Omgeving

1.244 12.770

4.632

6.593 18.905

Bereikbaarheid Totaal Programma 2

14.989

4.632

6.593 18.905

59 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Dienstverlening Inleiding Doelstelling Dienstverlening

Indicatoren

Norm

Realisatie

2024

2023

Het op een betrouwbare en

2.1.1 Tevredenheid over dienstverlening

7,5

7,2*

klantgerichte wijze leveren van

2.1.2 Klantgemak

75

73

gemeentelijke diensten en producten. * cijfers Stadspeiling 2021 | ** cijfers Q1 2023

Deze programmalijn omvat klassieke gemeentelijke taken als burgerzaken, gemeentearchief en publieke informatievoorziening, maar ook de organisatie brede thema’s ten aanzien van dienstverlening en wijkgericht werken. Dienstverlening is per slot van rekening een kerntaak en verantwoordelijkheid van de totale organisatie waarbij de leefwereld van de inwoners, bedrijven, instellingen en bezoekers centraal staat.

Wat willen we bereiken? De maatschappij verandert in snel tempo steeds meer in een informatie- en netwerksamenleving. Nieuwe wetgeving is steeds meer gericht op het versnellen en bevorderen van de digitalisering van overheidsdiensten. Hiermee veranderen ook de verwachtingen van onze inwoners ten aanzien van de kwaliteit en snelheid van de gemeentelijke dienstverlening. Maar ook de rélatie tussen burger en overheid verandert. Steeds meer burgers streven naar meer transparante en democratische besluitvormingsprocessen en meer invloed op ontwikkelingen in hun lokale omgeving. De samenleving organiseert zich ook makkelijker. Zo maken steeds meer mensen deel uit van buurtpreventiegroepen, beheren gezamenlijk het openbaar groen, organiseren 60 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

buurtschoonmaakcampagnes, onderhouden speeltuinen en ontwikkelen zorg- en energiecoöperaties. Het is daarom belangrijk dat inwoners zich verantwoordelijk voelen én kunnen zijn voor hun eigen leefomgeving. En problemen die zich voordoen in hun dorp, wijk of buurt gezamenlijk weten op te lossen. We hebben een sterke sociale infrastructuur nodig, met actieve inwoners en organisaties, die wij waar nodig helpen te verbinden en te versterken in maatschappelijke netwerken. Dit hebben we in 2023 vastgelegd in het beleidskader burgerbetrokkenheid “Samen maken wij Venlo”. In 2024 werken we verder langs de lijnen die hierin uitgezet zijn. Niet het stadskantoor, maar de wijk is het middelpunt van Venlo. Dicht bij de mensen en meer in overleg met onze inwoners, samen met onze dorps- en wijkraden. Daarmee bouwen we aan een breed palet aan initiatieven op het gebied van leefbaarheid, verkeer, duurzaamheid, openbare ruimte en groen in alle wijken en dorpen die Venlo rijk is. Het wijkgericht samenwerken krijgt steeds meer ruimte! Waar in de commerciële sector bedrijven elkaar beconcurreren op prijs, kwaliteit en serviceniveau, vindt gemeentelijke dienstverlening doorgaans plaats met gedwongen winkelnering: onze inwoners, bedrijven en instellingen hebben over het algemeen geen keuze waar ze hun vergunning, paspoort of uitkering kunnen halen.

Of een van de pakweg 400 andere producten en diensten die de gemeente Venlo levert. Dat ontslaat ons niet van de verplichting om die producten en diensten zo goed mogelijk te maken. Integendeel, juist omdat de externe concurrentieprikkel bij een gemeente van nature minder sterk aanwezig is, is het aan ons om zelf expliciet werk te maken van kwaliteitszorg en een optimale aansluiting te vinden bij de behoeften van onze klanten. Ook hebben wij als gemeente niet de keuze om strategische marktsegmenten aan te wijzen waarop we ons willen richten. We zijn er voor iedereen in onze mooie gemeente: jong of oud, arm of rijk, zelfredzaam of hulpbehoevend. Als indicator voor de kwaliteit van onze dienstverlening rapporteren we ‘klantgemak’ zoals ervaren door onze inwoners, ondernemers en andere klantgroepen. Het ervaren klantgemak wordt continu gemeten bij vier centrale dienstverleningskanalen: aan de publieksbalies in het stadskantoor, aan de telefoon op ons algemene nummer 14 077, op de website www.venlo.nl en bij vragen via webchat op die site. We vragen na een dienstverleningscontact: “Hoeveel moeite heeft u moeten doen om uw vraag beantwoord te krijgen?” We streven ernaar dat in 2024 tenminste 75% van de ondervraagden op die vraag antwoordt (zeer) weinig moeite te hebben hoeven doen. In het eerste deel van 2023 was dit 73,1%.

Wat gaan we daarvoor doen? Om het ervaren gemak van gemeentelijke dienstverlening te vergroten gaan we in de komende jaren door met de geleidelijke transformatie van multichannel naar omnichannel dienstverlening. Dit houdt in dat we onze verschillende dienstverleningskanalen bij elkaar brengen, slimmer inrichten en goed op elkaar afstemmen. De focus voor 2024 ligt daarbij vooral op de digitale dienstverleningsopgave. Een belangrijke stap daarbij is de ontwikkeling van een centraal online portaal waar inwoners en ondernemers al hun zaken en contacten met de gemeente kunnen vinden en bijhouden. De digitale ontwikkelopgave wordt overigens ook wettelijk afgedwongen: in juli 2024

61 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

treedt de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) in werking, die burgers het recht geeft digitaal zaken met overheden te doen. Vindbaar, bereikbaar, benaderbaar Niet iedere inwoner kan of wil altijd alles online regelen. De gemeente Venlo blijft persoonlijk en fysiek benaderbaar. In 2023 hebben we de inrichting van de publiekshal in het stadskantoor geëvalueerd met zowel bezoekers als medewerkers. De uitkomsten daarvan zullen in 2024 worden vertaald in een concreet plan voor aanpassingen ter verbetering van zowel de klantbeleving als de werkomstandigheden in de hal. Daarbij houden we ook rekening met de aankomende reisdocumentenpiek: het aantal te verstrekken paspoorten en ID-kaarten zal de komende vijf jaren fors hoger liggen dan in voorgaande jaren. Ook blijven wij het belangrijk vinden dat de gemeentelijke organisatie telefonisch goed bereikbaar is. Communicatie bij dienstverlening Bij de ontwikkeling van omnichannel dienstverlening hoort een herijking van de dienstverleningscommunicatie op de verschillende kanalen. Met het project Heldere Taal vervolgen we onze inspanningen om de kwaliteit en leesbaarheid van onze schriftelijke communicatie te toetsen en waar nodig te verbeteren. Verder onderzoeken we of het zinvol en wenselijk is nieuwe keuzes te maken bij dienstverlening aan anderstaligen in Venlo.

Toegankelijkheid van documenten Als lokale overheid dient Venlo te voldoen aan wettelijke toegankelijkheidseisen voor (digitale) documenten, zoals het tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid, de richtlijnen voor toegankelijke websites (‘webcontent accessibility guidelines’, WCAG) en de Wet open overheid. De hiervoor benodigde aandacht is van blijvende aard. Ons gemeentearchief blijft ter ontwikkeling van de publieke dienstverlening volop inzetten op digitalisering van de archieven en collecties, te raadplegen via archief.venlo.nl. Het archief blijft echter ook gewoon op afspraak fysiek toegankelijk. Vanaf 2024 wordt in een periode van 5 jaar de voormalige bibliotheek van het gemeentebestuur van Venlo 'De Magistraatsbibliotheek' (1473 tot 19e eeuw) over bestuur, geschiedenis en wetgeving geconserveerd en gerestaureerd. Het geheel heeft grote cultuurhistorische en financiële waarde, en zal in een latere fase ook gedigitaliseerd worden voor een optimale toegankelijkheid. Verbetering adreskwaliteit Een hoge kwaliteit van gegevens in basisregistraties (juistheid, volledigheid, actualiteit) is een voorwaarde voor de kwaliteit van alle processen en diensten die van deze gegevens gebruik maken. We zetten daarom in op verbetering van de adreskwaliteit in de Basisregistratie Personen (BRP).

Vanuit de landelijke aanpak adreskwaliteit (LAA) worden regelmatig adressen aangedragen als risicovol. De aansturing en uitvoering van onderzoek naar deze adressen wordt versterkt. Wijkgericht werken Elke wijk is anders. De samenstelling, de ligging, het voorzieningenniveau en de fysieke inrichting beïnvloeden het leefbaarheids- en veiligheidsniveau in hoge mate. We blijven onze inzet verdelen over alle Venlose wijken en schenken relatief meer aandacht aan de wijken die dit nodig hebben. In het wijkgericht werken ligt de nadruk op het werken vanuit de kracht van inwoners en de kracht van wijken. We gaan onderzoeken op welke vernieuwende wijze(n) we nog meer inwoners kunnen bereiken, om hen te stimuleren om aan de slag te gaan in hun eigen buurt, en voor ons om dat 62 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

mogelijk te maken. Deze aandacht manifesteert zich concreet in het werken met buurtinitiatieven en budgetten en een dynamische agenda per wijk; maar ook andere methoden, zoals werken met serviceteams en ontwikkelend beheer, om onze inwoners beter te betrekken bij de vraagstukken die er in hun woonomgeving spelen. Op die manier worden gemeente, bewoners, ondernemers en maatschappelijk instellingen steeds meer coproducenten van leefbaarheid en veiligheid. De participatieve democratie krijgt steeds duidelijker vorm. Als een waardevolle aanvulling op de bestaande representatieve democratie, zoals vastgelegd in het beleidskader burgerbetrokkenheid. En als een middel om vorm en inhoud te geven aan eigen verantwoordelijkheid, eigenaarschap en identiteit op het schaalniveau van buurten en wijken; dicht bij de burger zelf. Dat betekent ook dat we vanaf 2024 op een andere manier omgaan met de bekostiging van buurt- en wijkraden, dat er een eenduidig proces komt voor de intake en afhandeling van bewonersinitiatieven, dat bestaande subsidieregelingen voor micro-initiatieven zoals het SAM fonds geëvalueerd worden, en de financiering voor micro-initiatieven vanaf 2026 structureel herzien wordt. Vastenavondkamp (bijdrage gemeente € 10.000.000, totaal investeringsvolume € 50 miljoen) Onderdeel van de wijkenaanpak in Vastenavondkamp zijn de Geresflats.

Bij de Geresflats is er sprake van een zeer complexe problematiek op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Mede door illegale verhuur en achterstallig onderhoud van particulier woningbezit. Deze situatie heeft een uitstraling naar de rest van Vastenavondkamp en vraagt om inmenging vanuit de overheid. Voor de aanpak van de Geresflats is een beperkt krediet beschikbaar van € 410.000 voor aanpassing van de openbare ruimte binnen het Uitvoeringsplan Vastenavondkamp. Dit krediet is onvoldoende om tot structurele oplossingen te komen bij de Geresflats. Gezien de omvang en complexiteit die de aanpak van de Geresflats is een investering nodig € 20 miljoen. Deze investering kan mede gefinancierd worden met middelen vanuit het Rijk (o.a. Volkshuisvestingsfonds) en de provincie Limburg. Aanvullend is een investering vanuit de gemeente Venlo zelf nodig van € 10 miljoen.

Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2024. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2022

Dienstverlening

Baten

5.309

2.470

3.835

4.439

4.406

4.406

Lasten

14.086

11.250

12.833

13.492

13.269

13.212

-8.777

-8.779

-8.998

-9.052

-8.862

-8.806

Totaal saldo Programmalijn

63 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

2023

2024

2025

2026

2027

Begrotingsvoorstellen 2024-2027 Programmalijn Dienstverlening

2024

2025

2026

2027

Uitvoering nieuwe & wettelijke taken team Levenszaken

-450

-450

-200

-200

Structurele borging taken gemeentearchief

-166

-202

-202

-202

Wijk- en dorpsraden

-135

-135

-135

-135

Inzet WAA-medewerkers bij Gemeentearchief

-125

-250

-250

-250

Borging en ontwikkeling digitale toegankelijkheid

-110

-110

Overige voorstellen < € 0,1 miljoen

-117

-115

-115

-115

-1.103

-1.262

-902

-902

Totaal programmalijn Dienstverlening

Uitvoering nieuwe & wettelijke taken team Levenszaken 2024

2025

2026

2027

-450

-450

-200

-200

Voor het verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening en de Basis Registratie Personen is meer capaciteit en senioriteit nodig. In de breedte van het vakgebied ‘Burgerzaken’ wordt een steeds hoger kennisniveau gevraagd voor het uitvoeren van onze wettelijk taken. Meer in het bijzonder (en met name) is dat geval voor het verbeteren van de adreskwaliteit in de BRP. Vanaf 2024 moet de capaciteit voor het uitvoeren van (verplichte) adresonderzoeken fors omhoog, evenals de capaciteit voor binnen-en buiten gemeentelijke samenwerking op dat vlak. Dit als gevolg van nieuwe wetgeving t.a.v. de landelijke aanpak adreskwaliteit. Risicovolle adressen die de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens bij ons aandraagt moeten verplicht onderzocht worden. Het huidige formatieplan van team Levenszaken voorziet momenteel niet in deze ontwikkelingen. Daartoe is voor 2024 en 2025 ophoging van het PKB nodig, ter grootte € 450.000 en vanaf 2026 structureel € 200.000.

Structurele borging taken gemeentearchief 2024

2025

2026

2027

-166

-202

-202

-202

Om te kunnen voldoen aan de wettelijke verplichting om archieven in goede, geordende en toegankelijke staat te brengen en te houden en dus ervoor te zorgen dat informatie binnen de organisatie vindbaar is en blijft, alsmede om onze taken op gebied van openbaarheid en goede dienstverlening te kunnen waarborgen. Dit alles in lijn met het in 2020 vastgestelde beleidsplan. Zoals in dat plan aangegeven, heeft het archief er nieuwe taken bijgekregen (informatiebeheer, actieve acquisitie en samenwerking) en nieuwe doelstellingen geformuleerd (restaureren en conserveren oude archieven, digitaliseren archieven en collecties, verbeteren (online) dienstverlening, zakelijkere inzet vrijwilligers). Om al deze doelstellingen te halen is structurele handhaving van de PKB op het niveau van 2023 noodzakelijk.

64 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Wijk- en dorpsraden 2024

2025

2026

2027

-135

-135

-135

-135

De gemeente Venlo telt 15 wijk- en dorpsraden. Deze raden zijn een belangrijk instrument in de ontwikkeling van duurzame vitale gemeenschappen en burgerbetrokkenheid. De belangrijkste rol van wijk- en dorpsraden is het versterken van de wijk- en dorpsgemeenschap door het uitvoeren van een representatieve, adviserende, activerende en/of verbindende functie. Een deel van onze inwoners bereiken wij via de wijk- en dorpsraden cf. coalitieakkoord. Om hun rol te kunnen oppakken en uitvoeren hebben de wijk- en dorpsraden jaarlijks financiële middelen nodig. Ze maken vergader- en communicatiekosten. Gemiddeld is er vanaf 2024 per wijk- en dorpsraad € 9.000 per jaar nodig om in deze behoefte te kunnen voorzien.

Inzet WAA-medewerkers bij Gemeentearchief 2024

2025

2026

2027

-125

-250

-250

-250

Sinds een aantal jaren beschikt het Gemeentearchief over een budget van € 250.000 voor de inzet van WAA-ers bij archiefwerkzaamheden. Hiervan is € 90.000 bestemd voor begeleiding en € 160.000 voor de kosten van de inzet van momenteel 13, op afzienbare termijn 9 (overwegend parttime-) medewerkers. De financiering loopt tot juli 2024. De WAA-medewerkers leveren een cruciale bijdrage aan de realisering van een zowel projectmatige als doorlopende werkzaamheden, zoals de digitalisering (scanstraat Hulsterweg) en metadatering van bouw- en milieudossiers voor Team Bouwen & Milieu, de routinematige digitalisering van brondocumenten voor Team Levenszaken, interne scan- en archiefwerkzaamheden bij het Gemeentearchief. Nieuwe projecten t.b.v. andere teams zullen volgen. De WAA-ers leveren daarmee een onmisbare bijdrage aan de digitalisering van de archiefketen en daarmee aan de digitale dienstverlening. Een en ander wordt aangestuurd vanuit het Gemeentearchief. Voorgesteld wordt om de WAA medewerkers voor 4 jaar in te zetten voor deze noodzakelijke werkzaamheden vanaf juli 2024 t/m juni 2028. Daarmee kan duurdere inhuur voorkomen worden.

Borging en ontwikkeling digitale toegankelijkheid 2024

2025

-110

-110

2026

2027

Overheidsorganisaties hebben sinds 1 juli 2018 de wettelijke verplichting om in- en externe websites, apps en documenten toegankelijk te maken voor iedereen, ongeacht een functiebeperking. Dit is vastgelegd in het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid. Het gewenste resultaat van het vervolg digitale toegankelijkheid en inclusie is dat alle informatie die digitaal wordt gedeeld in – en extern voldoet aan dit Tijdelijk besluit. We moeten dit resultaat ook structureel borgen voor de toekomst. Hiermee profileren we ons als (digitaal) inclusieve gemeente: we sluiten niemand uit, ongeacht welke beperking. 65 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

De gemeente Venlo is de afgelopen jaren gestart met het actualiseren van toegankelijkheidsverklaringen, het uitfaseren van de diverse platformen naar drie digitaal toegankelijk hoofdwebsites (Venlo.nl, Archief.Venlo.nl en Nu.Venlo.nl), het toegankelijk maken van al gepubliceerde documenten en het borgen van de digitale toegankelijkheid documenten in de toekomst. We gaan dit onderwerp breder oppakken en borgen door: aanspreekpunten in teams te ondersteunen in de uitvoering van de wettelijke verplichting. We faciliteren met software en het aanbieden van trainingen. We voeren het vastgestelde redactieproces voor online communicatie uit. Het beheer van een groot aantal gemeentelijke websites is gecentraliseerd bij team Communicatie zodat de informatie- en communicatiekanalen blijvend voldoen aan alle wettelijke eisen en eisen van informatiebeheer (drie hoofdwebsites: Venlo.nl, Archief.Venlo.nl en Nu.Venlo.nl).

De continuering van de inzet van medewerkers voor het borgen van de digitale toegankelijkheid is meerjarig gekoppeld aan het ‘scenario van hoop’ voor 2026 e.v. Dit betekent dat de financiële vertaling in meerjarenperspectief vooralsnog alleen heeft plaatsgevonden voor 2024 en 2025. Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

Budget 2024 175 100

2023 Documentendistributiesysteem Hardware documenten-/ID-fraude

V U

Totaal Programmalijn Dienstverlening

Voorportaal 2025 2026 2027

275

Documentendistributiesysteem 2024

2025

2026

2027

175 Paspoorten, ID-kaarten en Rijbewijzen worden na binnenkomst en verwerking in het souterrain middels een zogeheten ‘docudistri’ opgeslagen en getransporteerd naar de loketten in de publiekshal, waar de uitgifte plaatsvindt. Een veelgebruikte oplossing bij gemeenten om de verwerking zo snel, veilig en efficiënt mogelijk te laten verlopen. De huidige oplossing is in 2024 acht jaar oud. De hardware is storingsgevoelig geworden en aan vervanging toe. Bovendien biedt de huidige oplossing een te beperkte opslagcapaciteit. Met de vervanging en uitbreiding anticiperen we tevens op de forse toename in uit te geven reisdocumenten de komende jaren. De totale eenmalige investering bedraagt €175.000. Het lopende onderhoudscontract hoeft in 2024 niet opnieuw te worden aanbesteed.

Hardware documenten/ID fraude 2024

2025

2026

2027

100 In de publiekshal worden tal van producten en diensten geleverd waarbij het vaststellen van de identiteit cruciaal is. Zo ook het beoordelen van de authenticiteit van een brondocument. Denk bijvoorbeeld aan een eerste inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP) vanuit het buitenland of de aanvraag van een reisdocument (etc.). Het risico op documentfraude en ID-fraude is de afgelopen jaren toegenomen. Valse documenten zijn steeds lastiger te onderscheiden van authentieke 66 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

documenten. Daarnaast worden fraudeurs steeds creatiever, vaak geholpen door technologie zoals bijvoorbeeld ‘photo-morphing’. Daarmee wordt ook het risico van look-a-like fraude steeds groter. Ook binnen de programmalijn openbare orde & veiligheid is de aanpak van digitale criminaliteit een prioriteit. De impact van dergelijke risico’s is namelijk groot. Naast structurele bijscholing biedt de inzet van technische hulpmiddelen ook een oplossing. Documentscanners en gezichtsvergelijkingscamera’s helpen de medewerkers bij het bepalen van de authenticiteit van documenten en de identiteit van personen. De loketten waar we ‘Niet Ingezetenen’ registreren (arbeidsmigratie op basis van tijdelijke verblijf in Nederland) waren in opdracht van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) reeds voorzien van deze hulpmiddelen. Deze loketten verhuizen in juli 2023 naar een externe locatie. In 2024 is het nodig de overige loketten in het stadskantoor van deze hulpmiddelen te voorzien. De investering bedraagt € 100.000. De jaarlijkse exploitatiekosten bedragen € 49.000.

Onderstaand een overzicht van de aanvullende exploitatielasten. 2024

2025

2026

2027

- 49

- 49

- 49

Openbare orde en veiligheid Inleiding Doelstelling

Indicatoren Meetbaar Venlo

Burgers, bezoekers en

2.2.1 Waardering veiligheid

bedrijven voelen zich veilig en

woonomgeving

zijn veilig in Venlo.

2.2.2 Sociale veiligheid; index

Norm

Realisatie

2024

2023

7,4

7,2*

78

71*

criminaliteit * cijfers Veiligheidsmonitor CBS 2021

Binnen deze programmalijn zijn alle taken en verantwoordelijkheden ondergebracht die een ordentelijk verloop van het maatschappelijk verkeer in de openbare ruimte raken inbegrepen de fysieke en sociale veiligheid van inwoners, bedrijven, instellingen en bezoekers, alsook het accounthouderschap voor de veiligheidsregio.

67 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Wat willen we bereiken? Wij gaan -samen met politie en justitie- de (ondermijnende) criminaliteit terugdringen en het veiligheidsniveau van Venlo verhogen. Dat doen we met zowel repressieve als preventieve maatregelen, want: “repressie zonder preventie is eindeloos, preventie zonder repressie is tandeloos”. De acties en maatregelen die Venlo veiliger maken worden mede geïnitieerd vanuit verschillende programma’s en disciplines, zoals wonen, onderwijs, jeugd, vergunningverlening, vastgoed, werk en inkomen, et cetera. Voor zowel een repressieve als preventieve aanpak is een versterking van onze gemeentelijke informatiepositie aan de orde. Enerzijds om onze bestuurlijke maatregelen gericht in te zetten, niet alleen op basis van meldingen en signalen, maar ook op basis van onze gemeentelijke data. Anderzijds om te voorkomen dat we als gemeente - vanwege een gebrek aan informatie - onbewust een faciliterende rol gaan spelen in criminele processen Een en ander komt tot uitdrukking in het Integraal Veiligheidsbeleid ‘Aanpakken!’ 2023-2026. De prioriteiten voor deze periode zijn: maatschappelijke onrust en overlast (onder meer radicalisering en polarisatie, jeugd- en woonoverlast, overlast van mensen met verward gedrag); ondermijnende criminaliteit (criminele aanwas/jeugdcriminaliteit; drugscriminaliteit; mensenhandel; [zorg]fraude); digitale criminaliteit en cybercrime.

De manier waarop we deze prioriteiten vorm en inhoud geven, kenmerkt zich door de volgende rode draden. Maatschappelijke verbondenheid: als gemeente onze blik verbreden, de dialoog zoeken en vinden en niet in de laatste plaats op onszelf blijven reflecteren. Wijkgericht: samen met de wijkbewoners kijken waar de behoeften en de kansen liggen. Focus ligt hierbij op de aandachtswijken Vastenavondkamp, Klingerberg, Tegelen -Op de Heide en VenloOost-Zuid. Preventie door bewustwording en voorlichting; voorkomen is beter dan genezen; zware problematiek voorkomen door meer bewustwording en voorlichting op de veiligheidsthema’s. Informatie gestuurd: een continu proces dat ons in staat stelt om onderbouwde keuzes te maken, doelgerichte acties te ondernemen en op basis van inzichten proactief en preventief te werken. Het verhaal vertellen! 68 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

hierdoor zien de bewoners dat de lokale overheid actief is, hetgeen ook het vertrouwen in diezelfde overheid ten goede komt. En dat vertrouwen kan weer leiden tot vitale samenwerkingsverbanden tussen gemeente, politie en bewoners. De effecten van klimaatverandering zijn juist dóór het specifieke karakter van de Maas als valleirivier heel zichtbaar met grote gevolgen van dien in Venlo. Bij hevige en langdurige regenval leidt dit tot hoogwater en veiligheidsrisico’s voor het leven in de Maasvallei. Hoogwaterbescherming en gebiedsontwikkeling gaan daarom hand in hand, met het landschap als basis. Dit vereist een sterke eenduidige visie en uitvoeringsorganisatie, samenwerking tussen overheidsorganisaties en versnelling van waterkerende, en rivierverruimende maatregelen en daarmee samenhangende gebiedsontwikkeling. En last but not least betrokkenheid van onze inwoners langs de Maas.

Wat gaan we daarvoor doen? Een goed geoutilleerd camerasysteem is niet meer weg te denken uit het integrale veiligheidsbeleid, verkeers- en parkeermanagement, en openbare ruimte beheer. Zoals het jaarverslag cameratoezicht 2022 laat zien bewijst het zijn diensten overtuigend op het vlak van vermiste personen, criminaliteit, overlast etc. Op dit moment zijn er op verschillende plaatsen in de organisatie camerasystemen actief. Deze systemen moeten onder één eenduidig regime gebracht worden ten aanzien van aankoop, vervanging, gebruik, beheer en onderhoud. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan de toezegging die door de burgemeester in november 2022 aan de gemeenteraad is gedaan. Op 1 juli 2023 is de Wet Goed Verhuurderschap in werking getreden. Deze wet ziet op het beschermen van internationale werknemers tegen uitbuiting en het voorkomen van ongewenste verhuursituaties. Ter uitvoering van deze wet wordt vanaf 2024 een meldpunt ingericht en zal een voorstel voorbereid worden om vanaf 2025 een verhuurvergunningenstelsel in te richten. In oktober 2023 hebben we de buurtdraaiboeken hoogwater opgeleverd. Per dorps- en wijkraad zijn er werkgroepen gevormd waarmee wij in gesprek zijn. Op basis daarvan en een jaarlijkse evaluatie stellen wij de handboeken bij. En kennis en kunde van aanwonenden te gebruiken binnen een versterkte en eendrachtige uitvoeringsorganisatie.

Daarnaast wordt er voor het hoofdwatersysteem (RWS) en het regionale watersysteem (WL) gewerkt aan een 'early warning systeem'. De Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) is erop gericht om inwoners en bezoekers in onze regio beter te beschermen tegen (gezondheids)risico's, rampen en crises. Het betreft een gemeenschappelijke regeling van vijftien gemeenten waarbij besluitvorming plaatsvindt op basis van het standpunt van de meerderheid. De financiële gevolgen van besluiten door het Algemeen Bestuur VRLN worden door de vijftien gemeenten gedragen. Wij maken ons daarom binnen deze gemeenschappelijke regeling sterk om de invloed van de deelnemende gemeenten, en van Venlo in het bijzonder, te vergroten. Zodat deze beter aansluit op onze gemeentelijke ambities en plannen en meer recht doet aan onze financiële inbreng. Op dit moment wordt de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling voorgelegd aan de gemeenteraad en wordt de nieuwe GR in 2024 vastgesteld. Verder worden eind dit jaar / begin volgend jaar de beleidsplannen aangeboden en zal er binnen de Oranje Kolom verder gewerkt worden aan de landelijke doorontwikkeling / professionalisering.

69 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2024. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2022

2023

2024

2025

2026

2027

Openbare orde en veiligheid

Baten

1.280

190

1.181

1.181

1.117

117

Lasten

13.277

13.510

14.868

15.034

14.927

13.829

-11.997

-13.320

-13.687

-13.853

-13.810

-13.712

Begrotingsvoorstellen 2024-2027 Programmalijn Openbare orde en veiligheid

2024

2025

2026

2027

Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN)

-214

-267

-320

-335

-214

-267

-320

-335

Totaal saldo Programmalijn

Overige voorstellen < € 0,1 miljoen Totaal programmalijn Openbare orde en veiligheid

Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN) 2024

2025

2026

2027

-214

-267

-320

-335

De bijdrage aan de veiligheidsregio stijgt ten gevolge van indexering, de noodzakelijke verhoging van de kapitaallasten en de versterking van medische milieukunde binnen het werkveld van de VRLN. Preventie met Gezag, aanpak jeugdcriminaliteit Het Rijk kent aan een aantal geselecteerde gemeenten middelen toe om jeugdcriminaliteit aan te pakken in het kader van Preventie met Gezag. De aanpak van jeugdcriminaliteit is onderdeel van het in april 2023 door de raad vastgestelde Integraal Veiligheidsbeleid ‘Aanpakken!’. Gemeente Venlo kan aanspraak maken op € 1 miljoen per jaar voor de jaren 2024 t/m 2026 en hiermee budgettair neutraal (SPUK-uitkering). Hiervoor dient Venlo een plan van aanpak ‘Preventie met Gezag’ in. Na goedkeuring van dit plan ontvangt Venlo deze rijksmiddelen. Onder leiding van een in 2023 aan te stellen programmacoördinator Preventie met Gezag wordt uitvoering gegeven aan het plan van aanpak. Doel is om fors in te zetten op het voorkomen dat jongeren in de criminaliteit terecht komen of blijven.

70 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

Budget 2024 700

2023 Camerasysteem

V

Totaal Programmalijn Openbare orde en veiligheid

Voorportaal 2025 2026 2027

700

Aanschaf generiek camerasysteem 2024

2025

2026

2027

700 Het doel is om de vervanging, beheer en onderhoud van de bestaande camera’s aan te besteden en te komen tot een generiek en veilig camerasysteem, dat voldoet aan alle wettelijke en functionele eisen. Onderzocht wordt nog in welke vorm er een samenwerking aan gegaan kan worden met buurgemeenten.

Wonen Inleiding Doelstelling

Indicatoren Meetbaar Venlo

Het realiseren van een

2.3.1 Gemiddelde rapportcijfer

aantrekkelijk, passend en

woonstad

toekomstbestendig

2.3.2* Aantal gerealiseerde woningen

woningaanbod.

en verdeling over de

Norm

Realisatie

2024

2023

7,0

7,1*

PM

nvt

woningbouwsegmenten * Cijfers Stadspeiling 2021 **De realisatie van de gewenste woningaantallen en kwaliteit is inmiddels te volgen via de woonmonitor Venlo InZicht, hiervoor wordt nog een indicator aan Leefbaar Venlo toegevoegd.

Deze programmalijn herbergt het woningbouwprogramma waarbinnen een gevarieerd en passend woningaanbod wordt gerealiseerd voor de huidige en toekomstige inwoners, alsook het accounthouderschap voor de woningcorporaties.

71 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Wat willen we bereiken? We werken aan een gezonde woningvoorraad om te kunnen voorzien in de groeiende behoefte aan kwaliteit en differentiatie van het aantal woningen. De stad groeit, verstedelijking neemt toe en ook steeds meer tijdelijke Venlonaren zoeken een goede plek om te wonen. Bovendien verplicht de wet ons tot het opstellen van een huisvestingsverordening voor urgente doelgroepen zoals mensen die uitstromen uit de GGZ, maatschappelijke opvang, beschermd wonen, of een ernstige medische aandoening etc. Via de Nationale Woon- en Bouwagenda pakt het rijk de regie op de woningbouwopgave in Nederland (het realiseren van 900.000 woningen in de periode tot en met 2030). Om deze versnelling op gang te krijgen is in 2023 via regionale woondeals vastgelegd wat daarvoor nodig is. De Woondeal Limburg (rijk, provincie, gemeenten en corporaties) gaat uit van een versnelling van de realisatie van de huidige planvoorraad (tot 2024) en het scherp krijgen van de ambitie voor de periode 2025-2030. Als regio Noord-Limburg hebben we deze ambitie, die groter is dan hetgeen in de Woondeal is vastgelegd, onderbouwd in het ‘Woonprogramma Noord-Limburg’. Daarmee geven we invulling aan de Venlose 'offensieve ambitie' in lijn met de doelstelling uit de Strategische Visie 2040 om te groeien naar een 110.000+ gemeente.

Om deze ambitie ook waar te kunnen maken is het nodig om, eerder dan gepland, de regionale woonvisie te actualiseren. Uiteraard heeft ook het relatiebeheer met de woningcorporaties in 2024 de aandacht. We leggen de doelstelling van een passend (sociaal) woningaanbod bestaande uit sloop, renovatie en nieuwbouw voor huidige en toekomstige inwoners van Venlo, vast in meerjarige prestatieafspraken. In lijn met de woonvisie bekijken we samen met de corporaties hoe we deze opgave kunnen versnellen. In de afgelopen jaren zijn vrijwel alle woonwagen-locaties in de gemeente geherstructureerd en voor beheer overgedragen aan de woningcorporaties. Alleen voor woonwagen-locatie Kaldenkerkerweg resteert nog een herstructureringsopgave en bodemsanering, waarbij de huidige situatie naar legaal gebruik zal worden teruggebracht.

72 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Bij het realiseren van nieuwe woongebieden zoeken we aansluiting bij het bestaand stedelijk gebied, en kiezen we voor herbestemming en herontwikkeling. Waar nodig kijken we ook buiten de stedelijke contour naar gebieden waar extra woningbouw kan bijdragen aan het versterken van de leefbaarheid en de ruimtelijke kwaliteit. Naast het realiseren van nieuwe aantrekkelijke woonmilieus is het van belang de bestaande woningvoorraad goed te blijven benutten, dat kan bijvoorbeeld door het bevorderen van doorstroming.

Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 hebben we een versnelling in gang gezet die we, in lijn met de woondeal, doorzetten in de komende jaren. Daar maken we extra capaciteit voor vrij, zetten we waar mogelijk ons maatschappelijk vastgoed en gronden in de markt en maken we ons instrumentarium op orde. Met behulp van ons nieuwe Actief Grondbeleid kunnen we kansen benutten c.q. knelpunten oplossen om de woningbouwopgave een impuls te geven, de ruimtelijke kwaliteit van de stad te verbeteren en daarmee het economische vestigingsklimaat te versterken. We gaan proactief gebiedsgerichte verkenningen uitvoeren waar we de woningbouw kunnen verbinden aan andere opgaven, om de kernvoorraad sociale huurwoningen op peil te houden dan wel die woonvragen te kunnen faciliteren die minder vanzelfsprekend hun weg vinden binnen de particuliere markt. In de Omgevingsvisie concretiseren we in 2024 onze ambitie voor woningbouw kwantitatief en kwalitatief, vanuit een progressief en realistisch perspectief en onderbouwd op basis van ruimtelijk, economische en maatschappelijk trends en ontwikkelingen als impulsen voor de woningbouwopgave. Denk hierbij aan de doorontwikkeling van de kenniseconomie, de verbeterde (spoorse) bereikbaarheid, de aantrekkingskracht van de stad op jongeren en jonge gezinnen en het verjongen van de arbeidsmarkt.

We maken een verdiepingsslag naar de potentie van ontwikkellocaties en het optimaliseren van stadsrandzones. Om de positie van jongeren op de woningmarkt te versterken en doorstroming op gang te brengen continueren we de startersleningen. Deze worden verstrekt via een revolverend fonds in cofinanciering met de provincie Limburg. Tenslotte ligt de focus op het realiseren van structurele hoogwaardige woonvormen voor wisselende doelgroepen met eenzelfde woningprofiel, zoals internationale werknemers, starters, studenten, wonen met zorg, asielzoekers en statushouders en ontheemden. Daarom zetten we in op het bevorderen van de doorstroming op woningmarkt op doorstroming voor middengroepen en op het versterken van het vestigingsklimaat voor een brede en kennisintensieve economische structuur.

Wat mag het kosten? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de begrotingsvoorstellen die gerelateerd zijn aan deze programmalijn en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2024. Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves

Baten/ Realisatie Lasten 2022

Wonen

Baten Lasten

Totaal saldo Programmalijn

73 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

2023

2024

2025

2026

2027

12.439

20.539

30.967

22.614

20.903

20.833

20.143

28.090

38.001

28.880

26.870

26.762

-7.705

-7.551

-7.034

-6.266

-5.968

-5.929

Begrotingsvoorstellen 2024-2027 Programmalijn Wonen

2024

Verhuisvouchers

-163

Overige voorstellen < € 0,1 miljoen

-60

Totaal programmalijn Wonen

-223

2025

2026

2027

Verhuisvouchers 2024

2025

2026

2027

-163 Bij de begrotingsbehandeling 2022 heeft de raad budget beschikbaar gesteld voor het instellen van verhuisvouchers voor 2 jaar. Doelstelling van de verhuisvoucher is het bevorderen van de doorstroming door senioren in een eengezinswoning te verleiden om te verhuizen naar een levensloopbestendige woning. Voor zowel 2022 als 2023 was € 163.000 beschikbaar. In 2022 is gestart met het opstellen van de regeling, samen met de corporaties, zorgpartijen en Incluzio om de regeling onder de aandacht te brengen bij de doelgroep en te helpen bij de aanvraag. De regeling verhuisvouchers is sinds 1 januari 2023 van kracht. De in 2022 niet bestede middelen zijn -onbedoeldvrijgevallen in het resultaat 2022. Om de regeling toch 2 jaar (2023 en 2024) in de lucht te houden wordt voorgesteld de middelen in 2024 alsnog in te zetten. Hiermee kunnen ook in 2024 54 verhuisbewegingen gestimuleerd worden om zo de doorstroming op de woningmarkt mogelijk te maken. De verhuisvouchers hebben een waarde van € 3.000 per stuk.

74 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

Uitbreidings- (U) en Vervangingsinvesteringen (V) Naam

U/V

Budget 2024 1.244

2023 Herinrichting woonwagenlocaties

V

Totaal Programmalijn Wonen

Voorportaal 2025 2026 2027

1.244

Extra dekkingsmiddelen herinrichting woonwagenlocatie Kaldenkerkerweg 2024

2025

2026

2027

1.244 Als gevolg van de planuitwerking, de bestemmingsplanprocedure en de gewijzigde exploitatievorm zijn extra middelen ad € 1.244.000 nodig voor de uitvoering van de herinrichting. Met het oog op de herinrichting is de afgelopen jaren alleen noodzakelijk onderhoud uitgevoerd. Grote investeringen zijn jarenlang uitgesteld. Met de herinrichting wordt nu ook de zogenaamde nulsituatie gerealiseerd. Concreet betekent dit dat de bestrating vervangen wordt en bergingen opgeknapt worden. Omdat vooralsnog het uitgangspunt is dat de locatie niet verkocht wordt aan een woningcorporatie valt de dekking door verkoop weg en is BTW niet verrekenbaar. Daarnaast wordt het gebied aan de noordzijde van de locatie sociaal veilig en toegankelijk ingericht, hebben we te maken met hoeveelheidsverschillen en hogere voorbereidingskosten.

De herinrichting leidt daarnaast tot een incidentele claim voor de wettelijk verplichte sanering van de bodem als gevolg van grondroerende werkzaamheden en legalisatie. In 2017 was het uitgangspunt dat alleen onder de nieuw aan te leggen weg en standplaatsen grond verwijderd moest worden, welke grotendeels verwerkt kon worden op de locatie. Het gebied dat noodzakelijkerwijs gesaneerd wordt, is vervijfvoudigd ten opzichte waarvan in 2017 is uitgegaan. Bovendien kan de af te graven grond niet verwerkt worden op de locatie, waardoor deze afgevoerd moet worden. De sanering leidt tot een kostenverhoging van € 1.240.000. Conform regelgeving ‘Besluit Begroting en Verantwoording’ kunnen deze kosten niet geactiveerd worden, maar dienen deze ten laste van de reguliere exploitatie 2024 gebracht te worden.

Onderstaand een overzicht van de aanvullende exploitatielasten. 2024 - 1.240

75 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027

2025

2026

2027

Omgeving Inleiding Doelstelling

Indicatoren

Norm

Realisatie

2024

2023

Het realiseren van een

2.4.1 Venlo is een groene gemeente

58

54*

kwalitatieve

2.4.2 Venlo is een schone gemeente

75

67*

en toekomstbestendige

2.4.3 Ontwikkeling groen areaal

2023

PM**

leefomgeving

I.

Agrarisch

47% 3237ha

II.

Natuurareaal

43% 2902ha

III.

Parken

3% 180ha

IV.

Overig stedelijk groen

7% 495ha

V.

Water areaal

2.4.4 Verhouding groen&water /

PM 2023

PM**

verharding I.

Groen

59%

II.

Verharding

31%

III.

Water

4%

IV.

Overig

6%

* Cijfers Stadspeiling 2021 **Dit is een nieuwe indicator die vanaf 2023 (0-situatie) gefaseerd wordt ingevoerd. De indicator laat in percentage en oppervlakte zien hoe het groenareaal binnen de gemeente Venlo zich ontwikkelt. Deze ontwikkeling wordt vanaf 2023 gemonitord. Vanaf de meerjarenbegroting 2024 kunnen gegevens hieruit worden gebruikt om een ambitie te formuleren. Vanaf 2024 wordt ook voor water areaal de 0-situatie bepaald en de ontwikkeling gemonitord.

De programmalijn Omgeving levert een bijdrage aan het creëren en het in standhouden van een aantrekkelijke leefomgeving: schoon, heel, veilig, duurzaam en toekomstbestendig. Ruimtelijke kwaliteit is daarbinnen een sleutelbegrip waar het gaat om de juiste programma’s voor wonen, werken, recreëren en voorzieningen. De juiste uitstraling en identiteit. Hergebruik en herbestemming van cultureel erfgoed.

76 | PROGRAMMABEGROTING 2024-2027