053 Bijl02 Jaarverslag en jaarrekening 2023 WAA Venlo e.o..pdf
Tekst van het document
- 18 -
vanwege het incidentele karakter, onder de Diverse baten verantwoord, en de doorbetaling ervan is als Bijdrage aan WAA-groep nv vermeld. Het overschot op de exploitatie van het Schap ad € 93.000 over 2023 wordt, aangevuld met € 313.000 door een onttrekking uit de bestemmingsreserve, voor een totaalbedrag van € 406.000 conform bestuurlijke afspraken t.a.v. resultaatbestemming toegevoegd aan de algemene reserve van het Schap. 1.1.6.4 Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien Het Schap voert één programma uit, de Wet Sociale Werkvoorziening. De volledige exploitatie van de gehele WAA entiteit is hierop gericht, waardoor geen sprake is van kosten die gemaakt worden voor meerdere programma’s. Derhalve is bij het Schap alleen sprake van overhead t.a.v. indirecte kosten. T.a.v. vennootschapsbelasting (Vpb) is het Schap vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Dit omdat het Schap geen onderneming voert zoals bedoeld in de Wet Vpb. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de risicoparagraaf 1.2.1.1 onderdeel 6. Fiscale risico’s. 1.1.6.5 Wet open Overheid De algemene gegevens van het Schap zijn openbaar en gepubliceerd via de link; https://organisaties.overheid.nl/27320559/Werkvoorzieningschap_Venlo_en_omstreken/ #adresgegevens. Het Schap voert één programma uit, de Wet Sociale Werkvoorziening.
Als onderdeel van rechtmatigheid hoort ook het adequaat afleggen van verantwoording naar alle participanten, transparantie in doen en laten en integer zijn. Dit zijn de uitgangspunten voor al het handelen en doen en als zodanig benoemd door WAA. In dit kader publiceert het Schap altijd alle jaarrekeningen en primaire begrotingen via de internetsite https://www.waagroep.nl/anbi. Beleidsplannen e.d. worden vooraf opgenomen in de begrotingen en in de jaarrekeningen wordt achteraf verantwoording afgelegd over de realisatie hiervan zowel in sociaal als financieel opzicht.
1.1.7 Realisatie van doelmatigheid en rechtmatigheid Een basishouding en natuurlijk uitgangspunt voor een publiekrechtelijke organisatie als WAA is dat zij in al haar doen en laten bij de uitvoering van haar publieke taak altijd en overal doelmatig en rechtmatig handelt. Dit geldt voor zowel de wettelijke als ook in de uitvoering van alle andere (overheids-)taken die door de participanten in de regeling bij haar zijn neergelegd. Doelmatigheid Doelmatig opereren ten aanzien van haar sociale opdracht betekent voor WAA het maximaal invullen van de taakstelling voor haar gemeenten. Het Schap heeft, evenals in voorgaande jaren, ook in 2023 op dit aspect binnen haar mogelijkheden maximaal invulling gegeven aan haar doelstelling en derhalve op dit punt doelmatig gehandeld. Doelmatigheid veronderstelt ook dat alle toegewezen taken binnen de gestelde kaders adequaat worden uitgevoerd met in achtneming van alle vigerende (wettelijke) kaders en tegen voor deze participanten aanvaardbare kosten. Hiertoe zijn in het kader van doelmatigheid vanaf 2017 onderstaande in “Samen Groeien” en in de geactualiseerde koers bevestigde, verankerde randvoorwaarden opgenomen: de werkwijze van het WAA bedrijf moet sober en doelmatig zijn: de uitgaven worden hierop aangepast.
Daar waar expertise of andere vormen van ondersteuning noodzakelijk is wordt contact gezocht met de drie deelnemende gemeenten; vacatures zouden dan ook over en weer kunnen worden uitgewisseld; WAA dient zo min mogelijk langlopende financiële verplichtingen aan te gaan. Daar waar dit onverhoopt toch aan de orde zou kunnen en moeten zijn vanuit bedrijfsvoering, wordt dit
- 19 -
vooraf afgestemd en besloten in samenspraak met de deelnemende gemeenten. Dit om eventuele staartverplichtingen als gevolg van een mogelijke mismatch tussen eisen en wensen van een sterk veranderende WAA-organisatie en kosten uit lopende contracten en investeringen te minimaliseren; binnen de huidige financiële positie van zowel WAA als gemeenten wordt blijvend een substantieel bedrag apart geoormerkt en apart gealloceerd om de volledige transitie van WAA vanaf 2018 en verder van een multi MKB-bedrijf naar een professioneel detacheringsbedrijf voor primair Wsw’ers, mogelijk te maken. De gehele ombouw en transitie van de entiteit WAA zal gecontroleerd en geconditioneerd gebeuren met oog voor organisatorische en financiële stabiliteit en continuïteit van de organisatie WAA én haar participanten. Inzet van eigen én aparte frictiemiddelen gebeurt, rekening houdende met en binnen de bestaande financiële mogelijkheden van zowel WAA als de deelnemende gemeenten en onder genoemde randvoorwaarden.
WAA blijft in dit proces ten aanzien van doelmatigheid jaarlijks streven naar evenwicht tussen doel en de hieraan verbonden kosten en bijdragen, in samenwerking met de deelnemende gemeenten. Doel is om jaarlijks de kosten voor gemeenten t.b.v. de uitvoering van de Wsw zo laag mogelijk te houden. In alle jaar- en meerjarenbegrotingen t/m 2022 is jaarlijks een tekortfinanciering voor gemeenten aan WAA geweest die past binnen dit kader. Vanaf 2023 worden de kosten van het Schap bij de gemeenten inclusief 21% omzetbelasting als Wsw-dienstverleningskosten direct in rekening gebracht tot een begroot kostendekkend niveau. Doelmatigheid is en blijft altijd voor WAA van belang en zal intern periodiek worden gemeten en getoetst aan de hand van vooraf benoemde prestatie-indicatoren. Via jaarrekeningen, begrotingen, kwartaalberichten, maandrapportages en maandelijkse dashboards worden periodiek alle voor de sturing en bedrijfsvoering relevante indicatoren op een eenduidige en transparante wijze periodiek aan alle belanghebbenden bij WAA gepresenteerd. Naast eigen indicatoren wordt doelmatigheid bij het Schap en haar uitvoeringsorganisatie WAA groep nv jaarlijks getoetst door de gerealiseerde doelen en de daarbij behorende kosten voor de uitvoering van de Wsw af te zetten tegen beschikbare branchegegevens.
Dit, tezamen met een duidelijke periodieke (interne) verantwoording en toelichting op resultaten en van nature ingebouwde interne en externe controles, zorgt voor een informatieverzorging die de vereiste (bestuurlijke) transparantie waarborgt. WAA heeft altijd al doelmatigheid hoog in haar vaandel staan en zal op dit punt de ingezette lijn blijven volgen. Rechtmatigheid Rechtmatigheid is te zien als “handelt binnen vigerende wettelijke kaders én bestuurlijke beleids- en richtlijnen zoals die door haar deelnemende gemeenten zijn geformuleerd”. Rechtmatigheid veronderstelt ook te allen tijde integer zijn in al het doen en laten. Ook dit is voor een publieke organisatie als WAA een must en een vanzelfsprekendheid. Bij rechtmatigheid hoort ook het adequaat afleggen van verantwoording naar alle participanten, transparantie in doen en laten en integer zijn. Dit zijn de uitgangspunten voor al het handelen en doen en als zodanig benoemd door WAA. Omdat het afleggen van verantwoording en transparantie voor WAA altijd al van groot belang was en ook blijft, en het Schap het belang van Sisa (single information single audit) en de informatie die hieruit naar voren kwam, onverminderd onderschrijft, zijn (ondanks het ontbreken van een wettelijke verplichting hiervoor) in 2022 wederom de van toepassing zijnde Sisa-gegevens door WAA integraal opgenomen in de jaarstukken.
Het bestuur via onderstaande verklaring die integraal onderdeel is van deze jaarrekening, de accountant d.m.v. zijn controlerapportages en de Provincie Limburg middels hun toezicht geven aan in hoeverre WAA heeft voldaan aan de basis en primaire eisen van financiële en sociale rechtmatigheid: de financiële rechtmatigheid wordt getoetst door kengetallen en door te controleren in hoeverre alle uitgaven binnen de kaders van de genoemde bestuurlijke en wettelijke regelingen vallen én of deze passen binnen wettelijke bepalingen voor verslaggeving (gemeentelijke comptabiliteitsvoorschriften), financiering (wet FIDO), etc. de sociale rechtmatigheid wordt getoetst door te controleren of WAA heeft voldaan aan de (personele) eisen zoals die door het Rijk in de Wsw heeft neergelegd. WAA richt zich vanaf 2014 sec op de uitvoering van de Wsw, en blijft dit vooralsnog onverminderd doen. Behoudens de inzet van mensen uit de Participatiewet op werkobjecten á
- 20 -
la Wsw om de uitvoering van de Wsw te ondersteunen, zijn tot en met 2022 onder aansturing van het Schap geen andere doelgroepen dan Wsw in behandeling bij WAA Groep nv. Vanaf 2023 richt het Schap zich volledig en sec nog op de wettelijke Wsw uitvoering voor, door en namens haar deelnemende gemeenten. De resultaten (i.c. kosten en opbrengsten) die door WAA Groep nv tot en met 2022 gegenereerd zijn onder verantwoordelijkheid van het Schap en vanaf 2023 sec door het Schap, zijn geclassificeerd als volledig publiekrechtelijk. De publieke activiteit van WAA vloeit namelijk per definitie voort uit de Wsw. Mocht er in het verleden en/of in de toekomst ooit sprake zijn van activiteiten die hieraan niet direct of indirect gerelateerd zijn, worden deze steeds zowel operationeel als financieel nadrukkelijk gescheiden van de Wsw. Op deze wijze voldoet WAA aan de eisen die de Wsw stelt en is de scheiding tussen Wsw en overige activiteiten en tussen publieke en private financiering duidelijk verankerd in de (administratieve) organisatie van de gehele WAA-organisatie. Vanaf den beginne heeft WAA steeds ruimschoots aan de gestelde rechtmatigheidseisen voldaan. WAA blijft ook in de toekomst streven om steeds aan deze eisen te voldoen.
De provincie heeft in 2023, wederom, vastgesteld dat ook op dit punt de WAA-organisatie voldoet aan de wettelijke bepalingen en administratief organisatorische eisen die op dit punt van belang zijn. Rechtmatigheidsverklaring Dagelijks Bestuur In deze rechtmatigheidsverantwoording geeft het Dagelijks Bestuur aan in hoeverre de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten, als mede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaders zoals de primaire begroting en/of eventuele wijzigingen en Bestuurlijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Deze verantwoording betreft de rechtmatige uitvoering van de taken en omvat de begrotings-, voorwaarden-, en misbruik en oneigenlijk gebruik criterium bij de desbetreffende financiële beheershandelingen en transacties. Bij de waarderingsgrondslagen in deze jaarrekening is het door het Algemeen Bestuur vastgestelde normenkader voor het boekjaar van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in deze verantwoording hoeven te worden betrokken.
Deze grens is door het Algemeen Bestuur bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten in de primaire begroting inclusief mutaties in de reserves en is voor het boekjaar 2023 vastgesteld op € 381.000. Op basis van de definitieve jaarstukken bedraagt dit € 5.700. Het Dagelijks Bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Er is geen sprake van geconstateerde afwijkingen. Mocht dat wel aan de orde zijn, dan zullen al deze afwijkingen in deze verklaring ge- en benoemd worden en zal het Dagelijks Bestuur in de paragraaf Bedrijfsvoering beschrijven en benoemen welke acties zij onderneemt om afwijkingen in de toekomst te voorkomen.
1.1.8 Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening Het dagelijks bestuur stelt u voor de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening vast te stellen.
- 21 -
1.2 Paragrafen 1.2.1 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing Het vrij beschikbare eigen vermogen wordt m.i.v. 2023 aangemerkt als weerstandsvermogen voor sec het Schap. Het huidige weerstandsvermogen is als volgt: x €1.000
WAA Venlo e.o. Totaal
31-12-2023 906 906
31-12-2022 500 500
Bedrijfsrisico’s worden regelmatig gemonitord en het daarbij behorende noodzakelijke weerstandsvermogen wordt in kaart gebracht en zo nodig bijgesteld. Het bestuur heeft in 2020 en 2021, in afwachting van de nieuwe verkenningen rondom de koers van WAA en de mogelijke gevolgen hiervan op de exploitatie en het risicoprofiel van WAA, besloten uit voorzichtigheid een minimaal weerstandsvermogen van € 0,5 mio voor het Schap te hanteren. Bij de 1 e begrotingswijziging 2024 heeft het Bestuur besloten het overschot uit 2023 eveneens vooralsnog aan te houden als aanvullend weerstandsvermogen. Dit in het licht van de risico’s en onzekerheden voor komende jaren zoals die per ultimo 2023 in beeld zijn. Na de o.b.v. Bestuurlijke afspraken uit Samen Verder verwerkte korting op de uitvoeringsbijdrage 2023 door WAA Groep nv én na uitkering van het vermogensoverschot bij het Schap in 2023 ad € 9,34 mio aan de gemeenten, voldoen de niveaus van weerstandsvermogen aan de Bestuurlijk gestelde normen. De verwachting is dat in de huidige situatie en gedurende de transitieperiode het vermogensniveau dan voldoende is om de eerste risico’s binnen WAA Venlo e.o. zelf te kunnen opvangen. De deelnemende gemeenten zijn zich ervan bewust en zijn bereid bij grotere calamiteiten bij te (moeten) springen. Onderstaand een overzicht van de kengetallen zoals genoemd in art.
11 van BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten): Jaarrekening 2023
Verloop van de kengetallen Werkelijk 2023
1e begrotingsWerkelijk 2022 wijziging 2023
Netto schuldquote
-990%
-1085%
-100%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-990%
-1085%
-80%
Solvabiliteitsratio
38%
91%
78%
Structurele exploitatieruimte
7%
-99%
89%
Grondexploitatie
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Belastingcapaciteit
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
De netto schuldquote c.a. en de solvabiliteit nemen af in 2023 doordat het Schap jaarlijks aflost op dure, langlopende leningen (ten faveure van goedkopere, intra concern rekeningcourant financiering) en doordat de bestemmingsreserve wordt aangesproken ter dekking van frictiekosten resp. deels jaarlijks vrijvalt. Inclusief en m.n. door de per saldo relatief zeer grote incidentele bate onder Samen Verder! in 2022, wordt de exploitatie, het eigen vermogen en daarmede de liquiditeits- en solvabiliteitspositie in positieve zin eind 2022 eenmalig sterk positief beïnvloedt. De liquiditeits- en solvabiliteitsratio’s en exploitatieruimte c.a. vallen in 2023 terug naar een meer regulier niveau doordat, conform Bestuursbesluit, een groot deel van het overschot op het eigen vermogen per ultimo 2022, ter beschikking resp. uitgekeerd is in 2023 aan de deelnemende gemeenten. Op deze wijze worden de integrale gemeentelijke kosten overall voor de uitvoering van de Wsw vanaf 2023 gemitigeerd. En zo worden de netto kosten in het Schap voor uitvoering van de Wsw voor gemeenten vanaf 2023 en verder t.o.v. risico’s en beschikbaar weerstandsvermogen in het Schap, in balans gebracht naar het beoogde en noodzakelijke niveau van en voor het op langere termijn kostendekkend opereren van het Schap zoals bestuurlijk beoogd. 1.2.1.1 Risico’s voor het Schap als publiekrechtelijke organisatie
- 22 -
De risico’s die het Schap loopt als publiekrechtelijke organisatie zijn tot en met 2022 en vanaf 2023 door de nieuwe organisatorische en Bestuurlijke constellatie fundamenteel anders van aard en omvang. Tot en met 2022 loopt het Schap als integraal uitvoerder van de Wsw en enig aandeelhouder van haar Wsw uitvoeringsorganisatie zowel direct als indirect risico uit hoofde van uitvoering van de Wsw overall als uit het dagdagelijks plaatsen en begeleiden van mensen met een loonwaarde tot 80% in en onder reguliere marktsettings. Vanaf 2023 loopt het Schap alleen nog als ambtelijk opdrachtgever namens haar deelnemende gemeenten indirecte risico’s voor het door WAA groep nv laten uitvoeren van de Wsw onder haar eindverantwoordelijkheid en toezicht, en zijn de directe operationele en financiële risico’s sterk beperkt tot en door de kleinere eigen financiële huishouding onder het gesternte van de nieuwe strategische werkelijkheid en met inachtneming van de nieuwe bestuurlijke, operationele en contractuele afspraken onder Samen Verder!.
Risico: optimalisatie- en finetuning proces
Ondanks dat WAA vanaf 2023 niet meer financieel verantwoordelijk is voor de concrete uitvoering van de Wsw, en de krimp van de uitvoeringsorganisatie WAA vermoedelijk in de loop van 2024 zal worden getemperd door een in het proces Samen Verder al aangegeven gewenste verbreding van de doelgroep bij WAA Groep nv, blijft het Schap wel voor, door en namens de gemeenten bij gemeenschappelijke regeling aangewezen samenwerkingsverband eindverantwoordelijk voor de integrale uitvoering van de Wsw. Het verder optimaliseren van het gehele proces van detacheren en van (aanvullende) maatregelen dat nodig is voor WAA groep nv om als aangewezen uitvoerder van deze taak dit kwalitatief en kwantitatief te kunnen blijven doen en duurzaam borgen, heeft dan wel vanaf 2023 geen direct maar wel een indirect effect op de exploitatie van WAA Venlo e.o. De mate waarin dit proces bij WAA groep nv slaagt is derhalve niet meer direct maar wel nog indirect een financieel risico voor WAA Venlo e.o. voor het geval de uitvoering niet kan (blijven) voldoen aan de vereiste minimum criteria van de Wsw.
Risico: mogelijke herijking bestuurlijke constellatie WAA
De nieuwe bestuurlijke constellatie van WAA vanaf 2023 zorgt bij het Schap voor een fundamentele wijziging in bestuurlijke taken en verantwoordelijkheid bij het Schap. De taken die het Schap vanaf 2023 heeft in het hele proces van integrale uitvoering aan de Wsw, zijn hierbij beperkt tot regie en toezicht houden op de uitvoering van de Wsw door de individuele gemeenten t.b.v. Beschutte Groep Wsw) en WAA groep nv voor de niet Beschutte groep Wsw én het (laten) administreren en verantwoording afleggen aan zowel gemeenten als het Rijk (resp. Pantheia) hierover middels de maandelijkse prognose- en bezettingsstaten resp. periodieke wettelijke rapportages zoals b.v. Sisa etc. Deze nieuwe verantwoordelijkheden kunnen en zullen op termijn waarschijnlijk tot een andere invulling in vorm en inrichting van zowel administreren Wsw als in de governance en daarmee bestuurlijke constellatie bij het Schap zorgen. Vooralsnog is het nog niet zover en behoudens de veranderingen in financiële stromen en veranderingen die vanaf 2023 voortvloeien uit Samen Anders!, gaan de zaken going concern door en wordt vooralsnog geen veranderingen doorgevoerd in administratie voering van de Wsw én in de wijze en vorm van regie en toezicht houden op de uitvoering Wsw door het Schap. Maar het behoort zeker tot de mogelijkheden dat in de toekomst hierin aanpassingen komen.
Risico’s uit hoofde van de WSW
Met ingang van 2023 zijn de directe financiële risico’s voor de uitvoering van de Wsw niet meer van toepassing. Vanaf 1-1-2023 zijn de deelnemende gemeenten immers direct zélf financieel en volledig verantwoordelijk voor het totale subsidieresultaat Wsw (= werkgeverskosten Wsw t.o.v. rijksbijdrage Wsw c.a.). En dan niet alleen zoals t/m 2022 voor sec de Beschutte Groep Wsw, maar vanaf 1-1-2023 voor de zgn. Gele (Beschutte) én Blauwe (Niet-Beschutte) Groep Wsw. Tevens zal na 2022 en wel vanaf 1-1-2023 onveranderd WAA Groep nv, en indirect daarmede de gemeente Venlo als nieuwe 100% eigenaar hiervan, en dus niet meer het Schap, volledig verantwoordelijk zijn voor het operationele resultaat dat voortvloeit uit de plaatsing en begeleiding van Niet-Beschutte Wsw medewerkers. De rol van het Schap verandert daarmede definitief ook in financieel opzicht van een breed uitvoerend en risicodragend Shared Service Centre voor de integrale aansturing én uitvoering van de Wsw t/m 2022, naar een kleine publiekrechtelijke samenwerking van gemeenten en een organisatie die gezamenlijk namens haar deelnemende gemeenten de Wsw administratie inkoopt bij WAA Groep nv, regie voert en toezicht houdt op de uitvoering van sec de Wsw regeling vanaf 2023.
Risico’s naar aanleiding van gemeentelijke herindeling
- 23 -
Het herindelingsproces in de regio Noord-Limburg is voorlopig niet aan de orde maar daarom niet minder belangrijk. Dit proces is direct van belang voor WAA omdat een mogelijke verkleining van het Wsw-verzorgingsgebied kan leiden tot een geringer gemeentelijk draagvlak via een lager aanbod van SW-geïndiceerd personeel. Hierdoor kan de bedrijfsvoering (nog) sterker onder druk komen te staan terwijl de financiële draagkracht onder de onderneming WAA kleiner wordt. Hierdoor kunnen in de toekomst activiteiten onder druk komen te staan. De risico’s voor WAA vanuit deze optiek zijn bijna niet in te schatten maar daarom niet minder aanwezig.
Demografische risico’s
Het maatschappelijk probleem van een vergrijzende samenleving is ook bij WAA een issue dat bij WAA zelfs nog sterker doorwerkt dan in de samenleving. Een analyse van het SW-personeelbestand van WAA geeft aan dat de gemiddelde leeftijd hoger is dan het gemiddelde in den lande. Een stijging van de gemiddelde leeftijd gaat gepaard met een oplopende krimp en hogere uitvoeringskosten. Hierbij valt dan onder andere te denken aan hogere loonkosten per fte (meer functie-eindlonen) en hogere prepensioenkosten en vervangingskosten doordat meer gebruik gemaakt wordt van seniorenregelingen c.a. Op nationaal niveau wordt steeds nadrukkelijker nagedacht over en gewerkt aan diverse maatregelen om werknemers langer in het arbeidsproces te houden. In de nieuwe Cao voor zowel Wsw- als nietWsw-personeel is deze beweging echter omgekeerd zichtbaar: seniorenregelingen en RVU/FPUachtige modellen worden niet om- en afgebouwd maar uitgebouwd en kennen hele lange uitlooptermijnen voor zittend personeel en stimuleren zo medewerkers eerder om op relatief jonge leeftijd te stoppen met werken dan andersom. Dit omdat deze regelingen nog steeds gepaard gaan met financieel aantrekkelijke voorwaarden voor de medewerkers.
Nog los van het sterk kostenverhogende effect van deze maatregelen voor de individuele bedrijven en gemeenten, zal duidelijk zijn dat bovenstaande ontwikkelingen een risico vormen voor de gemeenten zelf maar ook voor de bedrijfsvoering van WAA Groep nv en daarmee indirect voor de uitvoering van de Wsw waarvoor het Schap verantwoordelijk is en blijft.
Fiscale risico’s
Vanaf 2016 is een breed en integraal vennootschapsbelastingmodel voor publiekrechtelijke organisaties van toepassing. WAA Venlo e.o. is hierbij aangemerkt als een Gemeenschappelijke Regeling die geen winststreven heeft en die zich om die reden niet als onderneming voor de vennootschapsbelasting kwalificeert. De uitvoeringsorganisatie WAA groep nv is te zien als een overheids-nv die sec de WSW uitvoert met haar werkactiviteiten en om die reden valt onder de vrijstellingsbepalingen van de nieuwe Wet Vpb. Beide vrijstellingen zijn eind 2017 formeel door de Belastingdienst goedgekeurd en bevestigd. De 100% dochtermaatschappijen van WAA groep nv, Beheermaatschappij Werkvoorziening Venlo bv en Vindt bv, zijn beide wel aangemerkt als formeel Vpb-plichtig, maar voeren feitelijk (momenteel) geen onderneming. Hierdoor is de materiële Vpbplicht voor deze beide bedrijven nagenoeg nihil. Ondanks dat ten aanzien van fiscaliteiten en vennootschapsbelasting e.e.a. vanaf 2017 is uitgekristalliseerd en formeel is goedgekeurd, is het altijd maar de vraag of dit ook in de toekomst zo blijft. Medio 2023 is er o.b.v. van een aselecte steekproef door de belastingdienst een boekenonderzoek voor de omzetbelasting en loonheffing c.a. ingesteld bij zowel het Schap als WAA Groep nv cs. Dit onderzoek loopt waarschijnlijk tot medio 2024.
Elke externe controle is voor WAA altijd een moment waarop de (interne) organisatie tegen het licht wordt gehouden en een kans voor WAA om zich (verder) te verbeteren. Edoch, zo’n onderzoek brengt altijd extra kosten met zich mee. En ondanks dat WAA altijd en overal op alle gebieden streeft naar conformiteit aan alle wet- en regelgevingen en naar eer en geweten acteert en handelt, worden er bij WAA ook dagelijks menselijke fouten gemaakt. Begin 2024 past alles onveranderd binnen alle kaders maar het is niet uit te sluiten dat er fiscale correcties op eerdere aangiftes worden gemaakt door de Belastingdienst. De kosten en risico’s die hierbij horen, kunnen en worden in eerste instantie binnen WAA zelf afgedekt binnen het beschikbare exploitatieruimte en het weerstandsvermogen.
Financieringsrisico’s
In de wet FIDO (Financiering Decentrale Overheid) is onder andere opgenomen dat gemeenten en gemeenschappelijke regelingen in hun begroting een treasurystatuut moeten opnemen, waarin een uiteenzetting wordt gegeven van de risico´s met betrekking tot treasurybeheer. Voor een uiteenzetting van deze risico´s wordt verwezen naar de toelichting onder ‘Financiering’.
- 24 -
Risico’s majeure bijzondere externe ontwikkelingen ten aanzien van Rijksbijdrage WSW
Ondanks dat COVID-19 tot en met 2022 wel een fors effect heeft gehad bij WAA, zijn de effecten hiervoor voor sec het Schap op kortere termijn vooralsnog beperkt gebleven. Het zelfde geldt grotendeels voor de globale effecten en naweeën van de oorlogen in de Oekraïne en Israël. Als gekeken wordt naar de periode vanaf 2023 en verder, ligt dit risico primair bij WAA Groep nv en indirect nog bij het Schap. En ondanks dat e.e.a. vanaf 2023 dan wel minder in directe financiële zin het Schap raakt, kan het wel van invloed zijn op de wijze waarop het Rijk daarop inspeelt met wettelijke maatregelen die zowel direct als indirect uitvoering van de Wsw en daarmee het toezicht c.a. hierop kunnen beïnvloeden. 1.2.1.2 Risico’s in de uitvoering van de Wsw
Aanwijzing en uitvoering Wsw door WAA groep nv
Door de verkoop van het volledige aandelenbelang per 1-1-2023 loopt het Schap als Gemeenschappelijke Regeling geen directe risico´s uit hoofde van het ondernemerschap. Omdat het Schap tot en met 2032 WAA groep nv heeft aangewezen als enige uitvoerder voor, door en namens haar voor de Wsw, loopt het Schap indirect natuurlijk wel bedrijfsrisico´s. Immers, de resultaten van WAA groep nv zullen van invloed zijn op de bedrijfsvoering van WAA groep nv en kunnen daarmee zowel in organisatie, aard en inhoud de uitvoering van de Wsw raken. Een uitvoering waar het Schap toezicht op moet houden omdat zij hiervoor eindverantwoordelijk is. Het risico dat voortvloeit uit het ondernemerschap is altijd iets wat blijft, en is inherent aan de structuur en afzetmarkten waarop WAA groep nv opereert. En vanaf 2023 heeft het Schap daar geen directe bemoeienis meer mee maar toch; continuïteit van WAA Groep nv is in de huidige contractrelatie en voor de uitvoering van de Wsw wel een direct issue voor het Schap. En daarmede is discontinuïteit van WAA groep nv een direct risico voor het Schap.
Risico: vervuilde gronden
Het Schap was tot medio 2018 eigenaar van (onder-)gronden aan de Edisonstraat in Venlo en van de Kwekerij Roobeek. En ondanks dat zowel het complex aan de Edisonstraat als de Kwekerij vervreemd zijn, kan hier voor WAA t.a.v. milieuvervuilingen een staartverplichting uit voortvloeien. Ondanks het feit dat WAA van mening is dat momenteel geen sprake is van milieurisico’s en/of vervuiling van ondergronden c.a., in welke zin dan ook, die niet in beeld en opgelost resp. afgekocht zijn, is hier wel altijd een latent risico aanwezig.
Risico: AVG
Vanaf medio 2018 is in Europa een nieuwe privacywetgeving van kracht die de wettelijke bescherming van persoonsgegevens moet waarborgen. In Nederland is dit vertaald in (aanvullende) wetgeving in de vorm van een zgn. AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming). Deze wet schrijft gedetailleerd voor hoe, wat en waar een organisatie moet omgaan met de bewaring en verstrekking van persoonsgegevens. Zeker aan een publieke organisatie als WAA, die werkt met een kwetsbare doelgroep, stelt deze wet hoge eisen zowel in middelen als doen en laten van mensen op dit gebied. WAA is in dit kader al een heel traject gelopen van zowel fysieke maatregelen als bewustwording en het als organisatie steeds alert zijn op alles in dit kader. En ondanks dat WAA van mening is dat zij momenteel “AVG-proof” is, moet nog het nodige gebeuren om op dit gebied ook op lange termijn volledig AVG-proof te blijven. In de AVG zijn boetes en bestuurlijke maatregelen vastgelegd indien hier niet aan voldaan wordt. En ondanks dat WAA op dit punt naar haar mening AVG-proof is, is het nu, maar ook in de toekomst nooit uit te sluiten dat iets op dat punt niet goed gaat. Immers: WAA is en blijft een organisatie die draait om en met mensen. En mensen maken nu eenmaal fouten. Vanuit die optiek is nu, maar ook in de toekomst altijd een risico voor WAA en in het verlengde haar participanten.
Risico: cyberrisico’s
Recente voorvallen van organisaties die zijn aangevallen door hackers of internetcriminelen hebben aangetoond dat elke organisatie tegenwoordig risico loopt op verstoring of zelfs lamlegging van de
- 25 -
interne werkprocessen door virussen a.g.v. malware of door bedreigingen via ransomware. WAA heeft tegen deze risico’s wel maatregelen genomen, zowel fysiek en softwarematig als in risicoafdekking (cyberverzekering). Desondanks is algemeen bekend dat beveiliging tegen cyberrisico’s vaak achter de nieuwste ontwikkelingen aanloopt, en dus altijd een latent cyberrisico aanwezig is. 1.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen WAA Venlo e.o. heeft geen kapitaalgoederen. Derhalve is geen sprake van onderhoud van kapitaalgoederen. 1.2.3 Financiering WAA kent conform de wet FIDO een treasurystatuut en geeft jaarlijks in een aparte paragraaf in de begroting een beschouwing van de rente en financieringsontwikkelingen zoals het Schap die verwacht. Uitgangspunt is hierbij dat voldoende inzicht moet zijn in korte en langlopende financieringsrisico’s van het Schap en op welke wijze het Schap deze risico’s beheerst resp. beperkt. Indicatoren hiervoor zijn, naast het financieringsoverzicht, overzichten van leningenrisico’s en renterisico’s. Benchmarks hiervoor zijn de wettelijke criteria zoals die in de Wet FIDO zijn vastgelegd voor gemeenschappelijke regelingen. Onderstaand zijn de kasgeldruimte en de renterisico’s weergegeven. Deze overzichten zijn opgesteld volgens de voorschriften van de Wet FIDO. Uit beide overzichten blijkt dat het Schap in 2022 voldoet aan de hiervoor geldende normen.
Liquiditeitspositie in relatie tot de kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000) 1e kwartaal 2023 Stappen (1-4) ultimo januari ultimo februari ultimo maart (4) Gemiddelde van (3) Stappen (5-9) (6a) = (5>4) (6b) = (4>5)
(1) Vlottende schuld
(2) Vlottende middelen
1.674 937 71
11.880 11.340 14.542
Variabelen Kasgeldlimiet (KGL) Ruimte onder de KGL Overschrijding van de KGL
(3) Tekort(-) of overschot(+) vlottende middelen 10.206 10.403 14.471 11.693 Bedragen 49 11.742
Berekening kasgeldlimiet (5) Begrotingstotaal 2023 Percentage regeling (5) = (7) x (8) / 100
Kasgeldlimiet
- 26 -
598 8,20% 49
2e kwartaal 2023 Stappen (1-4) ultimo april ultimo mei ultimo juni (4) Gemiddelde van (3) Stappen (5-9) (6a) = (5>4) (6b) = (4>5)
(1) Vlottende schuld
(2) Vlottende middelen
3.036 5.587 5.354
14.938 10.105 9.856
Variabelen Kasgeldlimiet (KGL) Ruimte onder de KGL Overschrijding van de KGL
(3) Tekort(-) of overschot(+) vlottende middelen 11.902 4.518 4.502 6.974 Bedragen 49 7.023
Berekening kasgeldlimiet (5) Begrotingstotaal 2022 Percentage regeling (5) = (7) x (8) / 100
598 8,20%
Kasgeldlimiet
49
3e kwartaal 2023 Stappen (1-4) ultimo juli ultimo augustus ultimo september (4) Gemiddelde van (3) Stappen (5-9) (6a) = (5>4) (6b) = (4>5) Berekening kasgeldlimiet (5)
(1) Vlottende schuld
(2) Vlottende middelen
4.607 4.656 5.353
9.027 8.999 9.409
Variabelen Kasgeldlimiet (KGL) Ruimte onder de KGL Overschrijding van de KGL
(3) Tekort(-) of overschot(+) vlottende middelen 4.420 4.343 4.056 4.273 Bedragen 49 4.322
Begrotingstotaal 2022 Percentage regeling (5) = (7) x (8) / 100
598 8,20%
Kasgeldlimiet
49
4e kwartaal 2023 Stappen (1-4) ultimo oktober ultimo november ultimo december (4) Gemiddelde van (3) Stappen (5-9) (6a) = (5>4) (6b) = (4>5)
(1) Vlottende schuld
(2) Vlottende middelen
5.656 4.964 4.640
9.837 9.138 8.783
Variabelen Kasgeldlimiet (KGL) Ruimte onder de KGL Overschrijding van de KGL
(3) Tekort(-) of overschot(+) vlottende middelen 4.181 4.174 4.143 4.166 Bedragen 49 7.023
Berekening kasgeldlimiet (5) Begrotingstotaal 2022 Percentage regeling (5) = (7) x (8) / 100
Kasgeldlimiet
Tot en met het vierde kwartaal van 2023 is er bij het Schap sprake van een aanzienlijk liquiditeitsoverschot en is er een forse ruimte onder de kasgeldlimiet.
- 27 -
598 8,20% 49
Volgens art. 2 Wet FIDO, betreffende de Regeling Schatkistbankieren voor decentrale overheden, dienen overtollige geldmiddelen in de schatkist te worden aangehouden. Als overtollige geldmiddelen worden bedragen aangemerkt boven 0,75% van het begrotingstotaal, met een minimum van € 1 mio vanaf het 2e halfjaar 2021. Het Schap heeft in 2023 geen geldmiddelen boven dit minimum aangehouden. Wij verwijzen naar de toelichting op de balans, onder post Liquide middelen. Renterisico vaste schuld (bedragen x € 1.000)
Stap
Variabelen Renterisico(norm)
(1) (2)
Renteherziening Aflossingen
Begroting na wijziging 2023 0 0 150 150
(3)
Renterisico
150
(4)
Renterisiconorm
Realisati e 2023
Realisati e 2022
0 150
0 650
150
150
650
2550
120
39
2.554
2400
0
0
1.904
0
30
111
0
Totaal lasten boekjaar Percentage regeling
12.749 20%
598 20%
193 20%
12.769 20%
Renterisiconorm boekjaar
2.550
120
39
2.554
(5a) = (4>3) Ruimte onder risiconorm (5b) = (3>4) Berekenin g (4a) (4b) (4) =(4a x 4b/100)
Primaire begroting 2023
Overschrijding risiconorm Renterisiconorm
Renteschema 2023 in €1.000
a. b. c1. c2. c3.
d1. d2. e. f.
De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten over de korte en lange financiering Saldo rentelasten en rentebaten Doorbelaste rente naar de grondexploitatie Doorbelaste rente aan projectfinanciering naar taakvelden Rentebaat van door verstrekte leningen in het kader van projectfinanciering naar taakvelden Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (omslagrente) Renteresultaat op het taakveld treasury
58 345 -287 0 0 0 0 0 0 0 0 -287
Het Schap kent één programma, nl. de uitvoering Wsw. Alle financieringskosten zijn hieraan dienstbaar. Zo wordt geen rente aan eigen vermogen, voorzieningen, investeringen en/of andere zaken toegerekend. 1.2.4 Verbonden partijen Het Schap is een Gemeenschappelijke Regeling die de Wsw uitvoert namens de hierin deelnemende gemeenten Beesel, Bergen en Venlo. Het Schap is t/m 1-1-2023 100% eigenaar van WAA groep nv, gevestigd aan de Prinsessesingel 10 te Venlo. WAA groep nv voert namens het Schap de Wsw uit op basis van een contract. Het huidige contract is, met een voorbehoud van behoud van de huidige organieke constellatie, verlengd en loopt tot en met 31 december 2032. Er is dus geen sprake van verbonden partijen voor Het Schap. 1.2.5 Grondbeleid
- 28 -
Het Schap kent geen grondbeleid. Het Schap heeft, na de verkoop van haar gronden in 2017 en begin 2018, geen gronden meer in bezit. 1.2.6 Bedrijfsvoering 1.2.6.1 Algemeen Het Schap voert als Gemeenschappelijke Regeling, voor en namens de deelnemende gemeenten, de verplichtingen uit die voortvloeien uit de Participatiewet, nl. het onderdeel Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) in de regio Venlo tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. Het Schap heeft de bedrijfsvoering hiervan overgedragen aan haar dochteronderneming WAA groep nv. Daarom is binnen het Schap sec geen sprake van bedrijfsvoering. Het Schap kent één programma, nl. de uitvoering Wsw. Alle financieringskosten zijn hieraan dienstbaar. Zo wordt geen rente aan eigen vermogen, voorzieningen, investeringen en/of andere zaken toegerekend. Investeringsbeleid Zoals in 1.2.5 vermeld heeft het Schap in 2018 alle in haar bezit zijnde gronden verkocht, en heeft daarmee geen materiële activa meer. Wat betreft haar financiële vaste activa is het Schap vanaf 2004 zowel materieel als qua zeggenschap volledig en 100% eigenaar van de deelneming in WAA groep nv.
Organisatiestructuur en administratieve organisatie Omdat het Schap de bedrijfsvoering aan haar dochteronderneming WAA groep nv heeft overgedragen is een minimale organisatiestructuur (met zoals al vermeld een Algemeen bestuur en een Dagelijks bestuur) en administratieve organisatie. Dit kan, hangende het onderzoek Samen Verder!, veranderen als het Schap haar deelneming in WAA groep nv mogelijk zal vervreemden. Personeelsbeleid Het Schap heeft in materiële zin geen personeel in dienst. Derhalve is een personeelsbeleid niet van toepassing. Informatisering en automatisering Vanaf 2021 is de geautomatiseerde gegevensverwerking verder ingericht op het werken op afstand en flexibele werkplekken. Behoudens enkele ICT vervangingsinvesteringen zijn vanaf 2023 geen andere noemenswaardige investeringen gepland. Kansen en bedreigingen Een van de grootste bedreigingen voor het Schap is direct een krimp en de veroudering van de SWbezetting. Hierdoor dient de organisatie mee te krimpen, waarbij tegen grenzen van economy of scale wordt aangelopen, hetgeen onevenredig hoge kosten met zich mee kan brengen voor zowel het Schap als haar deelnemende gemeenten. Deze krimp en haar negatieve gevolgen kan bij WAA groep nv vanaf 2023 mogelijk worden opgevangen door het werken met andere doelgroepen van de Participatiewet.
Dit zou voor WAA Groep nv kansen kunnen bieden voor betaalbaarheid en daarmede continuïteit van dienstverlening voor het Schap. Naast krimp voor de hele entiteit WAA is altijd een kans en bedreiging die voortvloeit uit het normale ondernemerschap bij WAA groep nv. Weliswaar is voor het Schap een zgn. secundaire zaak omdat ondernemerschap primair onderdeel is van de bedrijfsvoering van WAA groep nv, maar door de contractrelatie wel ook iets is dat het Schap weliswaar indirect maar wel degelijk raakt. 1.2.6.2 Rechtmatigheid Zoals in de paragraaf Realisatie van doelmatigheid en rechtmatigheid aangegeven, zullen in deze paragraaf alle items worden opgenomen en beschreven waar in het lopende boekjaar sprake is geweest van onregelmatigheden en/of majeure afwijkingen op het aspect rechtmatigheid en welke maatregelen en acties het Dagelijks Bestuur hierbij genomen heeft om afwijkingen in de toekomst te voorkomen. In het kader van de rechtmatigheidscontrole kunnen 9 rechtmatigheidscriteria worden onderkend: het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium, het misbruik en oneigenlijk gebruikcriterium, het calculatiecriterium, het valuteringscriterium, het adresseringscriterium, het volledigheidscriterium, het aanvaardbaarheidscriterium en het leveringscriterium.
- 29 -
In het kader van het getrouwheidsonderzoek wordt al aandacht besteed aan de meeste van deze criteria. Voor de oordeelsvorming over de rechtmatigheid van het financieel beheer wordt extra aandacht besteed aan de volgende rechtmatigheidscriteria: 1. Het begrotingscriterium; 2. Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O-criterium); 3. Het voorwaardencriterium. De omvang, aard en inhoud van deze criteria en bijbehorende materialiteitsgrenzen zijn nader uitgewerkt in het vigerende controleprotocol voor het onderhavige boekjaar zoals dat door het Algemeen Bestuur is vastgesteld. In het boekjaar 2023 zijn er door het Dagelijks Bestuur geen onregelmatigheden en/of majeure afwijkingen vastgesteld t.a.v. rechtmatigheid, zoals bepaald in het vigerende controleprotocol 2023. 1.2.6.3 De oorlogen in Oekraïne en het Midden Oosten Als nu per begin 2024 naar economische gevolgen van de oorlogen in de Oekraïne en het Midden Oosten wordt gekeken, is de ervaring dat de gevolgen van beiden tot en met 2023 en de directe impact van deze crisis op sec de exploitatie van het Schap WAA beperkt zijn gebleven. Immers, de activiteiten van het Schap beperken zich primair tot regievoering en administratie c.a. van de Wsw voor haar deelnemende gemeenten. En omdat het Schap met ingang van 2023 geen aandeelhouder meer is in WAA groep nv, zullen beide zaken de exploitatie van het Schap niet meer raken.
Op middellange en langere termijn kan dat, zeker als deze crisis lang aanhoudt, echter een heel ander verhaal zijn. Hiervoor wordt verwezen naar de risicoparagraaf. In 2022 en 2023 heeft het Rijk aangegeven corona- en energiemeerkostencompensatie voor Swbedrijven te verlenen voor de periode t/m het eerste kwartaal 2023. Via de rijksbijdrage Wsw is in 2022 in totaal € 67.000 en voor 2023 in totaal nog een bedrag van € 44.000 aan subsidie verstrekt via gemeenten aan SW-bedrijven als overbrugging voor de gevolgen van COVID-19 resp. de energiecrisis op de bedrijfsvoering die een gevolg was van de oorlog in Oekraïne. Deze Rijks-compensatie in alle jaren is, in lijn met bestuurlijke besluitvorming uit 2020, volledig doorbetaald aan WAA groep nv. Dit zal, indien onverhoopt nog van toepassing, ook blijven gebeuren met eventuele compensaties in de toekomst voor bijdragen in de uitvoering van de Wsw a.g.v. eenmalige crisissituaties die het Schap ontvangt. Hierdoor worden de gevolgen van onverwachte, eenmalige en majeure crisissituaties op de bedrijfsvoering / exploitatie en de compensatie hiervoor binnen de WAA constellatie zowel materieel als formeel gematched. In verband met het afwijkende en eenmalige karakter van zowel de ontvangst als doorbetaling van deze Coronabijdrage van het Rijk resp.
gemeenten via de Rijksbijdrage Wsw, wordt de ontvangst hiervan in de exploitatie van het Schap apart verantwoord onder Diverse baten. De doorbetaling aan WAA groep nv wordt ook apart verantwoord onder Bijdragen aan derden. Door te zorgen voor prudent financieel beheer met voldoende ruimte voor onvoorzien in zowel de baten als lasten, én voor de komende jaren tot en met 2027 structureel een voldoende eigen weerstandsvermogen bij zowel WAA groep als het bij het Schap aan te houden, wordt voldoende ruimte aangehouden om zélf de (verdere) gevolgen van nu bekende crisissituaties zoals de oorlog in de Oekraïne en het Midden Oosten en de gevolgen hiervan, primair eerst in haar eigen organisatie financieel te kunnen opvangen. En ondanks de forse impact die beide gebeurtenissen direct hebben op de balans en exploitatie van WAA Groep en indirect mogelijk voor WAA Venlo e.o., is de financiële en liquiditeitspositie van zowel het Schap als WAA Groep nv zodanig aan de maat dat de continuïteit van de gehele WAA-organisatie vooralsnog hierdoor niet in gevaar is. Op langere termijn, en in directe en indirecte zin en los van haar exploitatie etc., is continuïteit voor het Schap zelf sec a.g. v. de wettelijke garanties die de WGR biedt, overigens überhaupt nooit een issue. Waarvan acte!
- 30 -
2. Jaarrekening 2023
- 31 -
2.1 Balans per 31 december (x € 1.000)
31.12.2023
31.12.2022
0 0
2.500 2.500
0
1.275
11
12.309
8.748 8.759
103 13.687
Overige vorderingen en overlopende activa
146
40
Liquide middelen
35
14
8.940
16.241
Activa Vaste activa - Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen - Deelnemingen
Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Vorderingen op openbare lichamen - uitzettingen in Rijks Schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Rekening-courant verhoudingen met niet-financiële Instellingen
Totaal
- 32 -
31.12.2023
31.12.2022
500 2.509 406 3.415
1.337 2.822 8.504 12.663
300 300
450 450
5.213 5.213
3.113 3.113
12 12
15 15
8.940
16.241
0
0
Passiva Vaste passiva Eigen vermogen - Algemene reserve - Bestemmingsreserve - Gerealiseerde resultaat
Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer - Onderhandse leningen van Binnenlandse banken en overige financiële instellingen
Vlottende passiva Netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar - Overige schulden
Overlopende passiva - Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen
Totaal
Bedrag aan borg- en garantstellingen
- 33 -
2.2 Overzicht van baten en lasten
Rijkssubsidie Wsw
Primaire begroting 2023 11.489
Gewijzigde begroting 2023
Vergoeding DVO gemeenten
Realisatie 2023
Realisatie 2022
0
0
286
286
11.917
Diverse baten
0
0
44
67
Totale baten
11.489
286
330
11.984
12.21 3 66 21
0
0
929
71 23
71 15
65 20
38
29
-287
-9
Kosten wachtlijst-beheer / indicatie
118
125
200
115
Frictiekosten bijdrage aan NV Projectkosten bijdrage aan NV Overige algemene kosten
207 0 86
112 0 238
113 0 81
163 0 93
Overige uitvoerings- en plaatsingskosten Administratiekosten Personeelskosten bestuur Rentekosten minus – opbrengsten
Totale lasten
12.749
598
193
1.376
Exploitatieresultaat
-1.260
-312
137
10.608
0 0
0 0
-44 0
-67 -2.948
-1.260
-312
93
7.593
600
0
0
600
-660
-312
93
8.193
Onttrekkingen aan bestemmingsreserve
207
112
113
163
Aanvullende onttrekking uit bestemmingsreserve
148
200
200
148
0
0
0
0
-305
0
406
8.504
Bijdrage aan WAA groep nv Resultaat deelnemingen Programma-/ concernresultaat Dekking programma-/concernresult aat: Gemeentelijke tekortfinanciering Wsw Gerealiseerde totaal baten en lasten
Toevoegingen aan bestemmingsreserve Gerealiseerde resultaat
- 34 -
2.3 Toelichtingen 2.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten daarvoor geeft. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar gesteld wordt. Personeelslasten worden toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten vier jaar.
Indien sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld door reorganisaties) dient wel een verplichting opgenomen te worden. Balans Vaste activa Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en leningen u/g zijn opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. Van een deelneming is krachtens artikel 1 lid d BBV sprake als de gemeente participeert in het aandelenkapitaal van een NV of BV. Vlottende activa Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen.
Liquide middelen
- 35 -
Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen.
- 36 -
2.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2023 Financiële vaste activa Boekwaarde per 1 januari Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Afwaarderingen
Kapitaalverstrekkingen t.b.v. deelnemingen 2.500
Totaal
2.500
2.500
0
0
2.500
2.500
Boekwaarde per 31 december Cumulatieve waardeverminderingen per 31 december
2.500
WAA Venlo e.o. had tot 1 januari 2023 een 100%-belang in WAA groep nv te Venlo. Deze deelneming is gewaardeerd tegen historische kostprijs of lagere marktwaarde, mits de lagere marktwaarde naar verwachting structureel is. De totale historische kostprijs van de deelneming bedroeg € 5.448.000. Per 31 december 2022 bedroeg de marktwaarde van de deelneming € 2.500.000 (gebaseerd op cijfers per ultimo 2022 van WAA groep nv en op basis van intrinsieke waarde resp. eigen vermogen). De marktwaarde per 31 december 2022 is dan structureel lager dan de historische aanschafprijs, waardoor de waarde van de deelneming in 2022 is afgewaardeerd ten bedrage van het verschil zijnde € 2.984.000. De deelneming is per 1 januari 2023 in zijn geheel verkocht aan de gemeente Venlo voor de intrinsieke waarde op 31 december 2023 zijnde € 2.500.000. WAA Venlo e.o. heeft geen garantieverklaring afgegeven voor WAA groep nv.
Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen: Deelnemende gemeenten Overige vorderingen op openbare lichamen Totaal vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in Rijksschatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Rekening-courant verhoudingen met nietfinanciële instellingen Totaal
2023
2022
0
1.275
0 0
0 1.275
8.748
12.309
11 8.759
103 13.687
Een voorziening voor oninbare vorderingen is niet opgenomen omdat in 2023 (evenals 2022) naar verwachting geen sprake is van oninbare vorderingen. De uitzetting met een rente typische looptijd korter dan 1 jaar betreft een vrij opvraagbare (zonder voorwaarden) uitzetting bij Rijksschatkist. De rekening-courant verhouding met niet-financiële instellingen betreft uitzettingen in rekening courant bij de 100% dochter WAA groep nv en de 100% kleindochters Vindt bv resp. Beheersmaatschappij Werkvoorziening Venlo BV.
Overige vorderingen en overlopende activa - 37 -
2023
2022
Overlopende activa Totaal
146 146
40 40
Dit betreft in 2024 ontvangen rentebaten over de uitzettingen bij Rijksschatkist in het 4 e kwartaal 2023 en terug te ontvangen btw per 31 december 2023 ad € 59.000.
Liquide middelen Banksaldi Totaal
2023
2022
35 35
14 14
De benutting van de ruimte voor schatkistbankieren is in onderstaande tabel weergegeven: Drempelbedrag (x € 1.000)
1000
1000
1000
1000
Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijksschatkist aangehouden middelen
182
189
52
586
Ruimte onder het drempelbedrag
818
811
948
414
0
0
0
0
Verslagjaar 2023
Overschrijding van het drempelbedrag
In 2023 zijn door het Schap direct en op dagbasis beschikbare kasmiddelen buiten de Rijksschatkist aangehouden om, conform de oproep van en gewenste beleid van het Rijk vanaf maart 2020 voor lagere overheden, kleinere leveranciers per ommegaande en direct te kunnen betalen om hun zo zoveel mogelijk tegemoet te komen. Voor wat betreft financiële instrumenten en financieringsmiddelen waar conform de wet FIDO de bepalingen op van toepassing zijn, wordt verder verwezen naar de paragraaf Financiering.
Eigen vermogen Algemene reserve Saldo per 1 januari Toevoeging Onttrekking Bestemming resultaat vorig boekjaar Saldo per 31 december
2023
2022
1.337 0 9.341 8.504 500
1.537 0 0 -200 1.337
Conform de bestuurlijke besluitvorming bij Samen Verder! en in lijn met de afspraken bij en bepalingen in de Gemeenschappelijke regeling is het met gemeentelijke bijdragen uit voorgaande jaren opgebouwde vermogensoverschot bij het Schap, zijnde het beschikbare vrije eigen vermogen bovenop het bestuurlijk vastgestelde minimale weerstandsvermogen ad € 500.000 per 1 januari 2023 ad € 9.341.000 in de loop van het 1e kwartaal 2023 terugbetaald resp. ter beschikking teruggegeven aan de deelnemende gemeenten.
Bestemmingsreserve Saldo per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen: - vermindering ter dekking van frictiekosten
- 38 -
2023
2022
2.822 0
3.132 0
-113
-163
- Bijdrage aan WAA groep nv inzake de dekking van geoormerkte investerings- en projectlasten - Vermindering als gevolg van niet benodigd budget voor frictiekosten c.a. Saldo per 31 december
0
0
-200
-148
2.509
2.822
De bestemmingsreserve is gevormd op basis van bestuursbesluiten, en is enerzijds ter dekking van frictie- en ombouwkosten in het kader van de strategische koerswijziging van WAA conform het strategische plan Samen Anders! vanaf 2014 en anderzijds ter dekking van afschrijvingskosten van in het verleden (t/m 2008) middels bestemmingsreserve gefinancierde activa. De onttrekkingen zijn ter dekking van kosten a.g.v. reorganisatie en frictie in het kader van ombouw van de organisatie c.a. zoals aangegeven in het strategische beleidsplan “Samen Anders!”. De onttrekkingen betreffen een door het Schap aan WAA groep nv betaalde vergoeding voor de feitelijke frictie- en/of afschrijvingskosten in enig jaar. De vrijval in 2023 betreft dat deel van het bedrag dat meer was gereserveerd dan benodigd volgens een geactualiseerde berekening ultimo 2023 en dat, conform bestuursbesluit in december 2022, kan vrijvallen uit de bestemmingsreserve. Het saldo van deze reserve ultimo 2023 is overigens ruim voldoende om naar verwachting alle toekomstige verplichtingen vanuit Samen Anders! te kunnen blijven voldoen. Gerealiseerde resultaat Saldo per 1 januari Toevoeging Onttrekking Saldo per 31 december
2023
2022
8.504 406 8.504 406
200 8.504 200 8.504
Vaste schulden met een rente typische looptijd van één jaar of langer Het verloop van de onderhandse geldleningen is als volgt: % BNG Totaal
3,45
Saldo per 01-01-2023
Vermeerderingen
Aflossingen
450
Saldo per Rentelast 31-12-2023 begrotingsjaar
150
300
13
Alle geldleningen zijn verstrekt door binnenlandse banken en overige financiële instellingen. Het in 2024 af te lossen bedrag is € 150.000.
Netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar Overige schulden Rekening-courant verhouding met niet-financiële instellingen
- 39 -
2023
2022
4.653
3.033
Schulden aan openbare lichamen
560 5.213
Totaal overige schulden
80 3.113
De rekening-courant verhouding met niet-financiële instellingen betreft uitzettingen in rekening courant bij de 100% dochter WAA groep nv en de 100% kleindochters Vindt bv resp. Beheersmaatschappij Werkvoorziening Venlo BV. De schulden aan openbare lichamen betreffen schulden aan deelnemende gemeenten.
Overlopende passiva Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen. 2023 5 7 12
Transitorische rente Nog te betalen bedragen Totaal
2022 7 8 15
Niet in de balans opgenomen verplichtingen Vanaf 1 januari 2004 zijn de werknemers van het Schap, behoudens de bestuurssecretaris, werkzaam bij WAA groep nv. Alle hieruit voortvloeiende kosten zijn, conform een Aanwijzingsbesluit en een hieraan gekoppelde jaarlijks vast te stellen Uitvoeringsovereenkomst tussen het Schap en WAA groep nv, voor rekening van WAA groep nv. Het Schap is en blijft echter, als formeel werkgever, te allen tijde aansprakelijk voor het nakomen van alle verplichtingen voor zover deze voortvloeien uit deze arbeidsovereenkomsten. De Uitvoeringsovereenkomst is eind 2022 verlengd en heeft, onder voorwaarde onveranderde going concern in 2024, een looptijd t/m 2032.
2.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten Begrotingsrechtmatigheid Conform de Kadernota Rechtmatigheid 2023 wordt in de toelichting op de staat van baten en lasten een analyse van de afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de gerealiseerde baten en lasten gemaakt. De toets op begrotingsrechtmatigheid wordt op programmaniveau uitgevoerd. Zoals reeds
- 40 -
aangegeven kent het Schap één programma zijnde de uitvoering Wsw. Alle baten en lasten van het Schap zijn dienstbaar aan dit ene programma. Derhalve wordt in dit kader de afwijking tussen begroting en realisatie binnen dit ene programma categoriaal toegelicht, en niet nader toebedeeld naar meerdere programma’s. Gelet op het voordeel op de lasten t.o.v. de gewijzigde begroting 2023 van € 361.000 is sprake van begrotingsrechtmatigheid. Dit voordeel is als volgt opgebouwd:
Realisatie Gewijzigde 2023 begroting 2023 71 71 15 23 -287 29 200 125 113 112 0 0 81 238 193 598 44 0 0 0 237 598
Administratiekosten Personeelskosten bestuur Rentekosten minus –opbrengsten Kosten wachtlijstbeheer/indicatie Frictiekosten bijdrage aan WAA groep nv Projectkosten bijdrage aan WAA groep nv Overige algemene kosten Totale exploitatielasten Incidentele bijdrage aan WAA groep nv Resultaat deelneming Totaal lasten
Afwijking 0 -8 -316 75 1 0 -157 -405 44 0 -361
Hieronder worden de belangrijkste afwijkingen tussen begrotingen en realisatie 2023 en t.o.v.2022 toegelicht en nader geanalyseerd. Primaire begroting 2023
Rijksvergoeding Wsw
Gewijzigde Realisatie begroting 2023 2023
11.489
Realisatie 2022
Toegekende reguliere rijksvergoeding Wsw Bij: Bonus Begeleid Werken Af: korting rechtmatigheid Totaal rijksbijdrage
11.917
11.489
Nvt
Nvt
11.917
Aantal SE totaal (incl. Begeleid werken) Toegekende rijksvergoeding per SE (x € 1)
377,0 30.673
553,6 Nvt
533,5 Nvt
394,18 30.232
Vanaf 1-1-2023 zijn de deelnemende gemeenten direct zélf financieel en volledig verantwoordelijk voor het totale subsidieresultaat Wsw (= werkgeverskosten Wsw t.o.v. rijksbijdrage Wsw c.a.) En dan niet alleen zoals t/m 2022 voor sec de Beschutte Groep Wsw, maar vanaf 1-1-2023 voor de zgn. Gele én Blauwe Groep Wsw. Als gevolg van deze veranderde financiële afspraken c.a. onder Samen Verder! wordt de Rijksbijdrage Wsw m.i.v. 2023 niet meer door de gemeenten aan het Schap doorbetaald. Bij de opmaak van de primaire begroting (voorjaar 2023) was het project Samen Verder! nog in uitvoering en de afspraken nog onzeker. Derhalve is toen eea nog verwerkt conform de toen geldende kaders ca. Bij de 1e begrotingswijziging (najaar 2023) is eea wel verwerkt conform de nieuwe afspraken onder Samen Verder! omdat vanaf toen eea meer duidelijk en zeker werd.
Vergoeding DVO Gemeenten Primitieve begroting 2023 Bijdrage gemeenten tbv uitvoering Wsw obv DVO 2023-2032 Totaal
Gewijzigde begroting 2023
Realisatie 2023
286
286
286
286
nvt
- 41 -
Realisatie 2022
nvt
Onder de nieuwe financiële afspraken onder Samen Verder! worden vanaf 2023 de Wswuitvoeringskosten van het Schap direct bij de deelnemende gemeenten inclusief 21% omzetbelasting op basis van een uitvoeringsovereenkomst Wsw 2023-2032 als Wsw-dienstverleningskosten (DVO) in rekening gebracht tot een begroot kostendekkend niveau.
Diverse baten Dit betreft de in 2022 en 2023 door het Rijk toegekende bijdrage ter compensatie van de meerkosten door de corona- resp. energiecrisis. Deze baten zijn beiden van incidentele aard. Deze bijdragen zijn in beide jaren, conform bestuursbesluit, volledig doorbetaald aan WAA groep nv. Zie ook hieronder Bijdrage aan WAA groep nv.
Overige uitvoerings- en plaatsingskosten In alle jaar- en meerjarenbegrotingen t/m 2022 is jaarlijks een doorbetaling van Rijksbijdrage Wsw en aanvullend een tekortfinanciering voor gemeenten aan WAA geweest. Dit betreft de vergoeding aan WAA groep nv voor het uitvoeren van de Wsw, conform de Uitvoerings- en plaatsingsovereenkomst 2022 tussen het Schap en WAA groep nv. De reguliere uitvoerings- en plaatsingskosten voor 2022 bedroegen € 12.322.000. WAA Groep nv heeft op basis van de bestuurlijke besluiten uit Samen Verder! per ultimo 2022 eenmalig een korting verleend op de uitvoerings- en plaatsingsbijdrage 2022 aan het Schap WAA Venlo e.o. ter hoogte van het verschil tussen het eigen vermogen op 31-12-2022 vóór korting in de voorlopige jaarrekening 2022 van WAA Groep nv minus het basisweerstandsniveau ad € 2,5 mio. Op basis van de cijfers 2022 is de eenmalige korting voor 2022 vastgesteld op een bedrag van afgerond € 11.393.000. Na toepassing van de eenmalige korting resteert voor 2022 een nettobedrag ad € 929.000 dat door het Schap aan WAA groep nv betaald is inzake uitvoerings- en plaatsingsbijdrage voor 2022. Vanaf 2023 zijn er a.g.v. de nieuwe financiële afspraken onder Samen Verder! geen uitvoerings- en plaatsingskosten meer van toepassing.