033bijl1 Jaarstukken 2021.pdf
Tekst van het document
Wat hebben wij bereikt? De ambitie van dit programma is van Venlo een stad maken in een regio met een brede, duurzame en innovatieve economische basis, die excelleert op de cross-overs tussen een beperkt aantal economische terreinen en op het gebied van mobiliteit, met als hoofddoel om ook in 2030 te zorgen voor voldoende werkgelegenheid, bereikbaarheid en (lokale en regionale) koopkracht. In algemene zin zijn de in de begroting opgenomen doelen voor 2021 bereikt. Gelet op onze indicator economische groei, kan worden opgemaakt dat Venlo in 2020 zich beter heeft ontwikkeld dan het provinciale en nationale gemiddelde. Dit ondanks de invloed van de corona-pandemie op de economie, in het bijzonder op de voor de economische speerpuntsectoren. De cijfers voor 2021 zijn nog niet bekend, maar verondersteld wordt dat dit in 2021 ook het geval zal zijn. Kennisinfrastructuur en arbeidsmarkt Doel: het versterken van de onderwijs- en kennisinfrastructuur voor stad en regio met een duidelijk profiel en goede onderzoeksfaciliteiten inclusief een goed functionerende arbeidsmarkt, waarbij de facilitering van de samenwerking tussen ondernemer, onderwijs en overheid van groot belang is. In 2021 is daaraan de volgende bijdrage geleverd:
Met Brightlands Campus Greenport Venlo en het meerjarenprogramma Venlo Studentenstad is een bijdrage geleverd aan het vasthouden en aantrekken van studenten en hoogopgeleide mensen voor de stad en de regio.
Met de vaststelling van het beleidskader 'Werken in Venlo' is een beleidskader gemaakt dat inzet op het benutten van de talenten van arbeidskrachten en wordt voldaan aan een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Arbeidsmarktbeleid.
De aanpak rondom de internationale werknemer heeft eraan bijgedragen dat bedrijven voldoende arbeidskrachten houden om de werkzaamheden te verrichten en het aantal openstaande vacatures op deze krappe arbeidsmarkt te beperken.
50 | JAARSTUKKEN 2021
Economie Doel: het versterken van de sectoren agrofood, logistiek, maakindustrie en vrijetijdseconomie. De Brightlands Campus Greenport Venlo, Brightlands Institute for Supply Chain Innovation (BISCI) en Crossroads Limburg spelen hierbij een belangrijke rol, evenals de bestaande samenwerking op het gebied van parkmanagement en BIZ op de diverse werklocaties. In 2021 is daaraan de volgende bijdrage is geleverd:
de realisatie van een aantal projecten benoemd in het (integrale) Economisch Uitvoeringsprogramma (EUP). Een concreet programma voor het brede economische speelveld, gericht op economische structuurversterking.
Om ook naar de toekomst de kwaliteit van de bedrijventerreinen te kunnen blijven borgen is ingezet op herstructurering van bestaande bedrijventerreinen en wordt samen met de Stichting Duurzame bedrijventerreinen ingezet op verduurzaming.
De verkoop van bedrijvenkavels binnen het Werklandschap Greenport Venlo verloopt nog steeds zeer voorspoedig, dit draagt bij versterking van de regionale economie door het creëren van werkgelegenheid en kennisontwikkeling.
Mobiliteit Doel: het regionaal, nationaal en internationaal aantrekkelijk houden van Venlo door samen te werken met strategische partners aan het verbeteren van de ruimtelijk-economische bereikbaarheid en het realiseren van een aantrekkelijk mobiliteitssysteem. Sleutelwoorden hierbij zijn veiligheid, duurzaamheid, toegankelijkheid, innovatie en multimodaliteit.
Voor het vergroten van de bereikbaarheid wordt continu ingezet op verbetering van de strategische infrastructuur (weg, water en spoor) in samenspraak met hogere overheden, bedrijfsleven en infrastructuurpartners.
Met de realisatie van 16 regionale mobiliteitsprojecten vanuit Trendsportal wordt ingezet op veiligheid en duurzaamheid.
Met het besluit voor het verplaatsen van de jachthaven kan verdere invulling worden gegeven aan projecten uit de havenvisie. Hiermee wordt de multimodale bereikbaarheid voor goederenvervoer over water verbeterd.
Met de handelingsperspectieven voor de stations Venlo en Blerick is het gesprek geopend met spoorpartners waaronder Prorail.
Relatie met de Regiovisie, Regionale Investeringsagenda en Regiodeal Vanuit alle drie de programmalijnen is een actieve bijdrage geleverd aan de projecten uit de Regionale Investeringsagenda en de Regiodeal waarmee vorm wordt gegeven aan de rol van Venlo als centrumstad op een aantal economische aspecten zoals behoud en creëren van werkgelegenheid, versterken kennisinfrastructuur, innovatiekracht en bereikbaarheid.
51 | JAARSTUKKEN 2021
Wat hebben wij daarvoor gedaan? Binnen het programma Welvarend wordt nauw samengewerkt met strategische partners waaronder Ondernemend Venlo en de kennisinstellingen. Bovendien is er een nauwe link met de regio als het gaat om uitvoering en realisatie. Programmalijn kennisinfrastructuur & arbeidsmarkt Werken in Venlo Het beleidskader 'Werken in Venlo' is medio 2021 vastgesteld. Met het beleidskader wordt ingespeeld op de demografische, technologische en maatschappelijke ontwikkelingen die grote invloed hebben op het aanbod én de vraag naar personeel. 'Werken in Venlo' brengt beleid rondom zowel de vraag als het aanbod van arbeid bij elkaar in één beleidskader waarbij talent het centrale thema is:
Talentenkwadrant; figuur verdeeld in 4 kwadranten waarbij ‘talent’ centraal staat. Het gaat hier om het benutten van talent, het aantrekken van talent, het ontwikkelen van talent en het behouden van talent. De talentenkwadrant staat centraal bij beleid rondom ‘Werken in Venlo’
- Talent Benutten - Ontwikkelen - Aantrekken - Behouden. Samen met een groot aantal partners uit het bedrijfsleven, overheid en onderwijs is tijdens een fysiek evenement een aanzet voor een uitvoeringsagenda opgesteld. Venlo Studentenstad Het 'meerjarenprogramma Venlo Studentenstad 2021-2023' geeft aan op welke wijze Venlo de komende jaren studenten wil boeien, binden en behouden. Belangrijkste thema's die hierin zijn uitgewerkt zijn: - Studentenleven - Studentenwerk - Studentenhuisvesting. Brightlands Campus Greenport Venlo In 2017 is de campus opgericht met als doel de economische structuur van de regio te versterken en het vestigingsklimaat in Venlo en de regio (Noord-)Limburg te verbeteren. Dit betekent dat de campus is opgericht als een innovatieversneller die de afstand tussen productie en productontwikkeling en kennisontwikkeling en -verspreiding moet verkleinen. De campusontwikkeling moet leiden tot een groei in het aantal (hoogwaardige) arbeidsplaatsen en aantal studenten. Daarmee draagt de campus direct bij aan de realisatie van de doelen en ambities uit de Gezondste Regio 2040, Strategische visie Venlo 2040 en het programma Welvarend Venlo. 52 | JAARSTUKKEN 2021
Inmiddels kunnen we constateren dat de campus de opstartfase voorbij is. 2021 is benut om een aantal zaken voor te bereiden die nodig zijn om door te groeien naar een volwassen campus. Hierbij gaat het om een aantal korte termijn maatregelen die samenhangen met financiële en organisatorische aspecten (waaronder de stap naar één directeur voor beide campusorganisaties) en het bijeen brengen van de vier aandeelhouders om te komen tot een gezamenlijke langere termijn visie. Medio 2022 zullen de resultaten van zowel de korte termijn als de lange termijn maatregelen aan de raad worden voorgelegd. Internationale werknemers Voorjaar 2021 is het 'Beleidskader huisvesting internationale werknemers (short-stay)' vastgesteld. Met de herijking van het short-stay beleid worden de mogelijkheden om short-stay huisvesting te realiseren verruimd om daarmee de doelstelling om 3000 plaatsen te realiseren voor 2025 te kunnen realiseren. Daarnaast draagt het beleidskader bij aan duidelijkheid voor initiatiefnemers en bewoners en worden belangen van internationale werknemers beter geborgd. Het aantal aangemelde initiatieven voor short stay huisvesting is in 2021 gegroeid. De status, haalbaarheid en omvang van deze initiatieven variëren sterk. De verwachting is dat diverse initiatieven in de loop van 2022 worden voorgelegd als formele vergunningsaanvraag.
Huisvesting is slechts één onderdeel van het vraagstuk rondom internationale werknemers. Een groeiend aantal internationale werknemers vraagt om extra aandacht op diverse andere beleidsterreinen. Dit is bijeen gebracht in een 9-sporenaanpak. Medio 2021 is gestart met deze aanpak, die zich kenmerkt zich door extra aandacht voor de internationale werknemer op de negen sporen gecombineerd met een integrale afstemming tussen de sporen. De 9-sporenaanpak zorgt voor samenhang en integraliteit. Hieruit blijkt ook de complexiteit die in deze opgave zit. Keuzes op het ene beleidsterrein hebben effecten op andere beleidsterreinen. Programmalijn economie Economisch Uitvoeringsprogramma Ook in 2021 is het Economisch Uitvoeringsprogramma ingezet om tot integrale economische structuurversterking te komen. Veelal is het Economisch Uitvoeringsprogramma de op basis om concrete projecten te initiëren en te versnellen, dit door middel van cofinanciering met Ondernemend Venlo. Te denken valt aan verbetering van uitstraling van bedrijventerreinen, aanvullende parkmanagementactiviteiten, alsook herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen (zie ook herstructurering werklocaties). Maar ook aan de uitbreiding van de truckparking en initiatieven gericht op de arbeidsmarkt.
Waar mogelijk wordt dit met lopende samenwerkingspartners uitgevoerd, zoals Stichting Duurzame Bedrijventerreinen en Stichting Parkmanagement Venlo. Naast cofinanciering, is het Economisch Uitvoeringsprogramma ook ingezet als aanjaagfonds voor economische ontwikkeling. In dit perspectief wordt verwezen naar ondersteuning van maatregelen om de effecten van corona voor de retail te mitigeren (zie ook corona-ondersteuning), alsook een stevige bijdrage in de organisatiekosten van Crossroads Limburg. Herstructurering werklocaties De ruimtelijke en functionele kwaliteit van bedrijventerreinen en andere werklocaties is in Venlo over het algemeen, maar niet overal, goed tot redelijk op orde. Om deze kwaliteit op de bestaande werklocaties te behouden of te verbeteren, wordt ingezet op fysieke ontwikkeling ervan middels herstructurering. De herstructureringsopgave stopt niet bij de grens tussen publieke en private terreinen en dus is 53 | JAARSTUKKEN 2021
samenwerking tussen gemeente en het bedrijfsleven nodig. Hierbij wordt nauw met Ondernemend Venlo via de Stichting Duurzame Bedrijventerreinen samengewerkt. Er is een gefaseerde aanpak vastgesteld. Op de korte termijn gaan wij met een aantal werklocaties aan de slag. Wij gaan daarvoor concrete herstructureringsplannen uitwerken samen met de betrokken (individuele) ondernemers. Gekozen is voor de grootste herstructureringsopgave per stadsdeel. In de eerste fase ligt de focus op volgende werklocaties Windhond (Tegelen), Keulse Barrière (Venlo), Belfeld Bolenberg (Belfeld) en Venlo Trade Port (Blerick). Bij het formuleren van de herstructureringsopgave zullen wij niet alleen naar revitalisering kijken, maar we ook nadrukkelijk aandacht hebben voor inbreidingsmogelijkheden, marktontwikkelingen en -partijen en eventuele transformatie naar (gedeeltelijk) wonen. Via accountmanagement houden we de vinger aan de pols. Daarbij verliezen wij uiteraard de andere werklocaties niet uit het oog. Handhaving parkeren bedrijventerreinen De afgelopen jaren is meermaals gebleken dat chauffeurs niet altijd geneigd zijn om te overnachten op de daarvoor aangewezen plekken. Dit 'wildparkeren' bracht een grote mate aan vervuiling ( afval) maar ook vernieling van straatmeubilair / bermbeplanting / stuk gereden trottoirs met zich mee. Afgelopen jaar is daar actief op gehandhaafd.
Hierbij is nauw samengewerkt met Ondernemend Venlo. Dit heeft geleid tot direct zichtbaar resultaat. Het aantal wildparkeerders is afgenomen en daarmee eveneens de overlast. De handhavers hebben wel geconstateerd dat de huidige truckstops met enige regelmaat vol staan. De aankomende uitbreiding van de truckstop moet daar een oplossing voor bieden (realisatie gepland in 2022). Corona-ondersteuning Evenals in het voorgaande jaar, hebben we in 2021 corona-ondersteuning geboden aan met name ondernemers in de retail en vrijetijdseconomie. We hebben gezorgd voor lastenverlichting voor ondernemers en onder andere géén marktgelden geïnd en de BIZ subsidies gecompenseerd. Uitgifte bedrijventerreinen Ondanks COVID-19 bleven bedrijven investeren en werd er 38.000 m2 bedrijfsgrond op de bedrijventerreinen uitgegeven die in handen waren van de gemeente Venlo. Daarnaast bedroeg de gronduitgifte door het Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo 62,8 ha. Tranches Regionale Investeringsagenda en Regio Deal De tweede tranche Regionale Investeringsagenda en Regio Deal bevat ook meerdere projecten die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van het programma Welvarend Venlo. Het betreffen projecten gericht op kennisinfrastructuur, arbeidsmarkt, economie (waaronder vrijetijdseconomie) en mobiliteit. Meer specifiek projecten rondom Future Farming (i.r.t. Brightlands Campus GPV), talent (i.r.t.
arbeidsmarktontwikkeling) , toerisme en leisure en mobiliteit. Programmalijn mobiliteit Trendsportal Door deel te nemen aan regionale mobiliteitsprojecten die gecofinancierd zijn door provincie, ministerie en/of Smartwayz was het mogelijk om met een relatief kleine inhoudelijke en financiële bijdrage per project deel te nemen aan meer en vooral kostbare mobiliteitsprojecten. Het uitvoeringsplatform Trendsportal coördineert deze regioprojecten. 54 | JAARSTUKKEN 2021
Havenvisie en verplaatsing Jachthaven In 2021 is op verschillende manieren uitvoering gegeven aan elementen uit de havenvisie:
Besluitvorming verplaatsing jachthaven: De locatie Océ-Weerd is hierbij als voorkeurslocatie aangewezen. Samen met het Waterschap Limburg zal de verplaatsing worden voorbereid.
Verbetering bereikbaarheid en verkeersveiligheid: er is gestart met een aantal infrastructurele aanpassingen in het havengebied en met de voorbereiding van een aantal andere aanpassingen in en rond het havengebied. Realisatie is (conform planning) voorzien in 2023. In praktijk betekent dit dat er in 2021 nog geen aanspraak is gedaan op het krediet.
Start PIONEERS t.b.v. innovatieve verduurzaming: In kader van het Europese Horizon 2020 programma is een subsidie van 25 miljoen euro toegekend aan een samenwerkingsverband tussen de havens van Antwerpen, Barcelona, Constanta en Venlo voor innovatieve verduurzaming van de vier havens. Het project, PIONEERS genaamd, draagt daarmee bij aan de uitvoering van de ambities uit de Havenvisie Venlo die eind 2020 is vastgesteld.
Voorbereiding aanvraag CEF-subsidie onderzoek: Voor de uit te voeren onderzoeken voor de ontwikkeling van de noordoever van de industriehaven is ook een aanvraag voorbereid voor een additionele Europese CEF-subsidie.
Spoorvisie: Handelingsperspectieven beide stations Op basis van de eind 2020 vastgestelde Spoorvisie hebben we de ambities voor de stations Blerick en Venlo samen met de provincie Limburg, ProRail, NS en Arriva uitgewerkt en handelingsperspectieven voor beide stations Blerick en Venlo opgesteld.
Wat heeft het gekost? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de grootste / belangrijkste afwijkingen die gerelateerd zijn aan dit programma en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2021. Exploitatie bedragen x € 1.000
4. Welvarend Venlo
Baten / Lasten
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
%
Verschil
Baten
8.610
3.197
37%
-5.413
Lasten
16.328
10.992
67%
5.336
-7.718
-7.795
101%
-77
Saldo baten en lasten Onttrekkingen aan reserves
Baten
1.190
177
15%
-1.013
Toevoegingen aan reserves
Lasten
1.167
1.230
105%
-63
23
-1.054
-4558%
-1.077
-7.695
-8.849
115%
-1.154
Saldo verrekening met reserves Totaal resultaat programma
55 | JAARSTUKKEN 2021
Bedragen x € 1.000 Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
%
Verschil
Economie
Baten
3.240
591
18%
-2.649
Lasten
9.884
9.631
97%
253
Subtotaal Economie Kennisinfra en arbeidsmarkt
-6.644
-9.040
136%
-2.396
Baten
267
241
90%
-26
Lasten
811
640
79%
171
-544
-399
73%
145
Baten
6.293
2.542
40%
-3.751
Lasten
6.800
1.952
29%
4.848
-507
590
-116%
1.097
-7.695
-8.849
115%
-1.154
Subtotaal Kennisinfra en arbeidsmarkt Mobiliteit Subtotaal Mobiliteit Totaal resultaat programma
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Baten en lasten in de jaarrekening per programma". bedragen x € 1.000 Rekening 2021
Waarvan Covid-19
Rekening 2021 excl. Covid-19
Baten
3.374
3.374
Lasten
12.223
445
11.778
Saldo
-8.849
-445
-8.404
Een nadere toelichting op bovenstaande tabel is opgenomen in de paragraaf Covid-19.
56 | JAARSTUKKEN 2021
Restantkredieten Bedragen x € 1.000 Kredieten programma 04
Kredietsoort
Krediet
Realisatie t/m 2020
Realisatie 2021
Restant krediet
Begrote uitgaven 2021
Prognose % Gerealiseerd uitgaven 2021 t.o.v. 2021 Begroot
Geluidwerende maatr a73/a74
Uitbreiding
15.000
10.400
329
4.270
350
Multimodale Ontw.industriehave
Uitbreiding
13.638
382
5.103
8.153
Multimodale Ontw.railterminal
Uitbreiding
4.878
2.555
2.327
-4
2.322
GVVP 2016
Uitbreiding
2.873
1.131
18
1.724
100
100
18%
GVVP 2018
Uitbreiding
1.350
103
1.043
204
1.105
1.105
94%
BV Deelnemingen Greenport
Uitbreiding
22.417
21.474
903
40
943
903
96%
Brightlands Campus Greenport
Uitbreiding
4.400
2.200
2.200
2.200
2.200
100%
Uitbr.truckpark.James Cookweg
Uitbreiding
2.460
83
925
1.452
2.400
1.000
39%
Aanpas.Grubbenvorsterweg
Uitbreiding
2.600
25
126
2.449
1.700
365
7%
Havenvoorziening scheepvaart
Uitbreiding
75
20
8
47
20
Ontsluiting Brightlands campus
Uitbreiding
125
125
Investeringsmiddel Brownfields
Uitbreiding
700
40
Toe-afrit Jachthavenweg verwij
Uitbreiding
Kruispunten Eindhovenseweg
325
94%
100%
40%
125
125
100%
660
100
40
40%
120
120
45
Uitbreiding
120
120
Verkeersroutering havengebied
Uitbreiding
300
300
150
20
0%
Industriehaven kabels-leidinge
Uitbreiding
200
200
100
20
0%
Financ LED-verlichting Campus
Uitbreiding
70
70
70
19.805
11.730
Totaal kredieten
71.325
38.374
13.146
0% 20
0% 6.223
De realisatie ad € 5.103.000 bij de Multimodale ontwikkeling Industriehaven betreft een administratieve herrubricering vanuit de grondexploitatie. Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Bijlage III Kredieten".
57 | JAARSTUKKEN 2021
112%
5. Centrumstad Venlo Inleiding De ambitie van het programma ‘Centrumstad Venlo’ is om Venlo het bestuurlijke, culturele en economische kloppend hart te maken van de regio. De stad en het stedelijk centrum moeten de juiste mix van woon-, werk- en leefmilieus bieden met een breed en divers palet aan voorzieningen en kwaliteiten. Venlo moet daarnaast blijven verjongen en streven naar demografische diversiteit en balans qua opleidings- en inkomensniveau. Vanuit het coalitieprogramma 'Samen Venlo veranderen' wordt met dit programma primair aangesloten bij de thema's 'Projecten' en 'Kunst en cultuur'. Ook wordt invulling gegeven aan de gewenst nieuwe rol en houding van de gemeente inzake de af te ronden majeure projecten met een kritische blik op de kosten. Venlo werkt bovenstaande ambitie uit langs drie programmalijnen met als doel de centrumfunctie van Venlo vanuit een solide en sterke basis te verbreden en daarmee robuust te maken, waarin ook volop aandacht is voor dat wat Venlo bijzonder en uniek maakt. Aan de hand van deze programmalijnen is in één oogopslag duidelijk met welk doel een activiteit of middel wordt ingezet om de aantrekkingskracht van Venlo te versterken.
Wat hebben wij bereikt? De ambitie is om van Venlo het bestuurlijk, cultureel en economisch kloppend hart te maken van de regio. Het stedelijk centrum van Venlo is het vanzelfsprekende middelpunt voor het stedelijk wonen, werken en leven van bewoners, ondernemers en bezoekers, nu en in de toekomst. Venlo werkt bovenstaande ambitie uit langs drie programmalijnen met als doel de centrumfunctie van Venlo vanuit een solide en sterke basis te verbreden en daarmee robuust te maken, waarin ook volop aandacht is voor dat wat Venlo bijzonder en uniek maakt. Aan de hand van deze programmalijnen is in één oogopslag duidelijk met welk doel een activiteit of middel wordt ingezet om de aantrekkingskracht van Venlo te versterken. De overkoepelende opgaven zijn het beste samen te vatten als het boeien en binden van jonge mensen en hoger opgeleiden met een rijk palet aan regionale en stedelijke voorzieningen, rustend op een sterke basis en een onderscheidend karakter. Kenmerkend zijn het meerjarige karakter en de complexiteit en dynamiek van de opgaven. In algemene zin kan worden gesteld dat in 2021 de ingezette lijn met betrekking tot de realisatie van projecten stevig is doorgezet. Zowel in het stedelijk centrum als daarbuiten zijn bouwprojecten en gebiedsontwikkelingen verder voorbereid, ten uitvoer gekomen en afgerond.
Daarnaast is een stevige impuls gegeven aan de doorontwikkeling van de binnenstad en de stadsdeelcentra van Tegelen en Blerick teneinde de transformatie te maken van een 'place to buy' naar een 'place to be'. Ook is de, in 2020 vastgestelde Cultuurvisie, in 2021 verder uitgewerkt.
58 | JAARSTUKKEN 2021
1. De basis sterk houden Venlo biedt de stad en regio het stedelijk centrum voor burger, ondernemer en bezoeker een basisaanbod van voorzieningen, faciliteiten en uitstraling op het gebied van stedelijk wonen, werken en leven. O.a. de volgende bereikte resultaten kunnen daarbij worden benoemd;
Instelling Transformatiefonds voor binnenstad, Tegelen en Blerick.
Start realisatie Centrumplan Blerick
Vaststelling Plan Binnenstad Venlo 2030
Ingebruikname parkeergarage Arsenaal
Exploitatieonderzoek culturele meerjarenvoorzieningen
2. Verbreden en robuust maken Venlo bouwt aan een stabiel en robuust draagvlak voor het stedelijk wonen, werken en leven door te stimuleren wat ons sterker maakt en te voorkomen wat ons verzwakt. O.a. de volgende bereikte resultaten kunnen daarbij worden benoemd;
Oplevering woningen Veilingstraat en Chocoladefabriek,
Start realisatie woningen Molensingel en Eindhovenseweg
Oplevering Lage Loswal
Start bouw 'Aan de Stadsmuur' (Q4)
3. Verdiepen en onderscheiden Venlo zet in op een onderscheidend profiel van het stedelijk centrum in de regio en daarbuiten om de aantrekkingskracht van Venlo te versterken naar bewoners, ondernemers en bezoekers. O.a. de volgende bereikte resultaten kunnen daarbij worden benoemd;
Verbouwing en ingebruikname Museum van Bommel van Dam (voormalig postkantoor)
Oplevering openbare ruimte Keulsepoort
Start realisatie horeca-concept Sjuul Venlo (voormalig pand MvBvD)
Wat hebben wij daarvoor gedaan? De ambities en doelstellingen reiken verder dan het begrotingsjaar 2021. Om deze langere termijn ambities waar te kunnen maken, zijn op hoofdlijnen de volgende inspanningen in 2021 geleverd.
59 | JAARSTUKKEN 2021
Voor Programmalijn 1 | De basis sterk houden : Het merendeel van de publieksgerichte ondernemingen in onze stad heeft, evenals in 2020, in 2021 grote hinder ondervonden van de maatregelen tegen het coronavirus. Een groot deel van deze bedrijven (zoals winkels, horeca en dienstverleners) moest tijdelijk zelfs haar deuren sluiten. Samen met ondernemerscollectieven, brancheverenigingen en centrummanagers is een economie-brede aanpak uitgevoerd ter ondersteuning van de getroffen sectoren. Voor het programma Centrumstad Venlo gaat het daarbij met name om een detailhandel en horeca-gerelateerde aanpak met een extra impuls centrummanagement en -marketing. Samen met centrummanagement, ondernemers en vastgoedpartijen, voor zowel de stadsdeelcentra van Tegelen en Blerick als de binnenstad, is een traject gestart om te komen tot toekomstbestendige centrumgebieden; van 'place to buy', naar 'place to be'. Voor de centra van Tegelen en Blerick heeft dit geresulteerd in voorstellen vanuit het centrummanagement voor wat betreft de doorontwikkeling van het openbaar gebied. Voor de binnenstad is het 'Plan binnenstad Venlo 2030' vastgesteld. Deze plannen zijn een stevig fundament voor de uitvoering de komende jaren. Parallel daaraan is het zogenaamde Transformatiefonds ingesteld waar ondernemers uit Tegelen, Blerick en Venlo gebruik van hebben gemaakt en nog steeds kunnen maken.
Ook de culturele instellingen en verenigingen zijn in 2021 hard getroffen door de maatregelen tegen het coronavirus. Derhalve zijn diverse acties ondernomen en steunmaatregelen genomen om de culturele infrastructuur overeind te houden in deze moeilijke tijd. In 2020 is voor de culturele basisinstellingen Theater De Maaspoort, Kunstencentrum Venlo en de Bibliotheek Venlo een Benchmark uitgevoerd. Dit heeft geresulteerd in een structurele verhoging vanaf 2021 van het subsidiebudget voor de bibliotheek met € 140.000,- zodat ook in de stadsdelen de wettelijke taken beter uitgevoerd kunnen worden. In 2021 is een exploitatie-onderzoek uitgevoerd naar de culturele meerjarenvoorzieningen 'Theater de Garage', 'Keramiekcentrum de Tiendschuur' en 'filmtheater de Nieuwe Scène'. In overleg met deze drie instellingen is en wordt uitvoering gegeven aan de aanbevelingen uit dit onderzoek. Tenslotte is in 2021, naast alle projecten en gebiedsontwikkelingen, die binnen deze programmalijn vallen, de onderdoorgang van 'de Vierpaardjes', samen met onze partner Prorail verder voorbereid. Voor Programmalijn 2 | Verbreden en robuust maken : In 2021 is voor het Kazerne Kwartier, op basis van de stedenbouwkundige visie uit 2020, met de geselecteerde 3 marktpartijen gewerkt aan het Ontwikkelplan dat de basis vormt voor de uitvoering en de uitgifte- en koopovereenkomsten.
Het Ontwikkelplan gaat uit van de realisatie van circa 500 woningen en 100 studentenwoningen, conform het in 2021 door de gemeenteraad versnelde programma. In Q4 zijn voor de locatie 'Aan de Stadsmuur' de werkzaamheden gestart van de 72 stadswoningen en appartementen en de 34 sociale huurappartementen. Deze laatste grote ontwikkellocatie in Q4 is gelegen tegenover de in 2021 opgeleverde Lage Loswal. Het voor de locatie Bastion Lichtenberg, samen met de huidige gebruikers, opgestelde ontwikkelscenario is in uitvoering. In de gebiedsontwikkeling Maaswaard zijn de 32 stadswoningen op de locaties Veilingstraat en Chocoladefabriek opgeleverd en is gestart met het appartementencomplex op de locatie Stadskantoor. Ook is gestart met de werkzaamheden op de locatie Eindhovenseweg.
60 | JAARSTUKKEN 2021
Voor Programmalijn 3 | Verdiepen en onderscheiden : De ingezette transformatie van het Museumkwartier heeft in 2021 verder vorm gekregen. In september 2021 opende het vernieuwde Museum van Bommel van Dam in het voormalige Postkantoor haar deuren na een intensieve verbouwing. Aansluitend is de herinrichting van de buitenruimte gestart en is een aangenaam verblijfsgebied gerealiseerd. Samen met de verschillende partners in Steyl zijn in 2021 stappen gezet in de totstandkoming van de hernieuwde visie op Steyl. Het Missiemuseum heeft, mede dankzij een extra financiële impuls vanuit de gemeente in 2021 een start kunnen maken met het toekomstbestendig maken van haar collectie en het op moderne wijze 'ontsluiten' daarvan. Als gevolg van de maatregelen tegen het coronavirus zijn ook in 2021 veel geplande evenementen niet door kunnen gaan. De gemeente heeft de evenementen-organisaties gecompenseerd voor de reeds gemaakte kosten.
Wat heeft het gekost? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de grootste / belangrijkste afwijkingen die gerelateerd zijn aan dit programma en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2021. Exploitatie bedragen x € 1.000
5. Centrumstad Venlo
Baten / Lasten
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
%
Verschil
Baten
9.905
5.808
59%
-4.097
Lasten
23.460
19.866
85%
3.594
-13.555
-14.058
104%
-503
Saldo baten en lasten Onttrekkingen aan reserves
Baten
1.420
254
18%
-1.167
Toevoegingen aan reserves
Lasten
3.856
3.556
92%
300
Saldo verrekening met reserves
-2.436
-3.302
136%
-867
Totaal resultaat programma
-15.990
-17.360
109%
-1.370
Bedragen x € 1.000 Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
%
Verschil
De basis sterk houden
Baten
1.656
572
35%
-1.085
Lasten
14.995
15.061
100%
-66
-13.338
-14.489
109%
-1.151
Baten
9.299
5.491
59%
-3.808
Lasten
11.361
7.496
66%
3.865
-2.062
-2.006
97%
56
Subtotaal De basis sterk houden Verbreden en robuust maken Subtotaal Verbreden en robuust maken Verdiepen en onderscheiden Subtotaal Verdiepen en onderscheiden Totaal resultaat programma 61 | JAARSTUKKEN 2021
Baten
370
0%
-370
Lasten
960
865
90%
95
-590
-865
147%
-275
-15.990
-17.360
109%
-1.370
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Baten en lasten in de jaarrekening per programma". bedragen x € 1.000 Rekening 2021
Waarvan Covid-19
Rekening 2021 excl. Covid-19
Baten
6.063
1.473
4.590
Lasten
23.422
1.907
21.515
Saldo
-17.360
-434
-16.925
Een nadere toelichting op bovenstaande tabel is opgenomen in de paragraaf Covid-19. Restantkredieten Bedragen x € 1.000 Kredieten programma 05
Kredietsoort
Krediet
Realisatie t/m 2020
Realisatie 2021
Restant krediet
Begrote uitgaven 2021
Nieuwbouw stadskantoor
Uitbreiding
55.588
55.074
417
97
514
514
81%
FHK Infrastructuur
Uitbreiding
10.366
1.634
47
8.684
312
200
15%
Upgrading Maaspoort
Uitbreiding
8.540
7.969
565
6
571
571
99%
Kazernekwartier OR fase 1
Uitbreiding
11.789
2.962
317
8.510
436
240
73%
Ondertunneling Vierpaardjes
Uitbreiding
45.000
4.980
2.501
37.520
4.181
4.181
60%
Verbetermaatregelen geb.MvBvD
Uitbreiding
9.572
4.039
3.177
2.356
2.633
3.200
121%
Lage Loswal 't Bat Herontw. Q4
Uitbreiding
3.700
2.921
978
-198
779
836
125%
Inrichting o.r. Museumkwartier
Uitbreiding
1.950
347
1.518
85
1.603
1.800
95%
Wonen in erfgoed
Uitbreiding
192
161
30
30
30
0%
Wonen in erfgoed 2021
Uitbreiding
200
39
161
200
200
20%
9.558
57.251
11.258
11.772
85%
Totaal kredieten
146.897
80.088
Prognose % Gerealiseerd uitgaven 2021 t.o.v. 2021 Begroot
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Bijlage III Kredieten".
62 | JAARSTUKKEN 2021
6. Circulaire en duurzame hoofdstad Inleiding Kernopgave van het programma is Venlo een toekomstbestendige gemeente te laten zijn die kansen benut in de energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit. Dit realiseren we in verbinding met andere gemeentelijke opgaven, zoals bijvoorbeeld de bebouwde omgeving of mobiliteit. Zo kent dit programma een nauwe verbinding met andere programma's en daarmee dragen meerdere voorstellen in andere programma's bij aan de benoemde doelstelling. De basis van de opgave ligt in verlengde van het rijksbeleid en in bijzonder het nationale klimaatakkoord waaraan Venlo ook haar bijdrage levert. De klimaatopgave kent een uitvoeringstijdvak tot 2050 waar jaarlijks activiteiten uit voortvloeien. Naast deze opgave werkt Venlo ook aan het waarborgen van de wettelijke opgave van milieubeleid op terrein van water, bodem en lucht. Het programma Duurzame en circulaire hoofdstad bestaat uit drie programmalijnen met eigen subdoelstellingen. De drie programmalijnen zijn: energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit. In de communicatie naar inwoners gebruiken we steeds vaker de termen: nieuwe energie, nieuwe natuur en nieuwe gebruik.
Wat hebben wij bereikt? Hoofddoel van het programma is om van Venlo een toekomstbestendige gemeente te maken die kansen benut in de energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit. Om dit te bewerkstelligen zijn in 2021 resultaten behaald op weg naar:
Zekerheid van energie en warmte uit hernieuwbare en schone (lokale) bronnen in Venlo
Een groene, leefbare en veilige stad die voorbereid is, zich verhoudt en aanpast op de klimaatverandering
Een circulaire economie en onderscheidende samenleving die gekenmerkt wordt door groei zonder verlies, verspilling of belasting
1. Energietransitie De hoofdopgave vanuit deze programmalijn is zekerheid van energie en warmte realiseren door inzet van hernieuwbare en schone lokale bronnen in Venlo. Voor wat betreft de energieopwek en -besparing wordt maximaal samengewerkt met gemeenten in de regio. In 2021 hebben we daarbij o.a. de volgende resultaten bereikt.
€ 2.2 miljoen subsidies voor energiebesparing
41% bereik (woningeigenaren) van duurzaamheidsloket
Transitievisie Warmte vastgesteld
Beleidskader Nieuwe Energie vastgesteld (College, Gemeenteraad in januari 2022)
63 | JAARSTUKKEN 2021
2. Klimaatadaptatie Deze programmalijn richt zich op de realisatie van een groene, leefbare en veilige stad die voorbereid is op, zich verhoudt tot en zich aanpast aan de klimaatverandering. Kernopgave van deze programmalijn is het realiseren van een groene leefbare en veilige stad die voorbereid en aangepast is op de klimaatverandering. In tegenstelling tot de andere programmalijnen ligt de nadruk op het opvangen van de gevolgen van de klimaatverandering en ervoor zorgdragen dat de samenleving hierdoor niet tot stilstand komt. Het gaat hierbij onder andere over wateroverlast, hittestress, droogte, biodiversiteit, etc. De resultaten van deze programmalijn zijn dan ook vooral 'zichtbaar' binnen de resultaten in andere programma's. Daarbij valt vooral te denken aan 'klimaatadaptief' ontwerpen in ruimtelijk-fysieke projecten en gebiedsontwikkelingen. Dit wordt gedaan langs de spelregels en afspraken uit de in 2021 opgestelde uitvoeringsagenda Groen en Water. Een concreet voorbeeld in 2021 waarbij klimaatadaptief ontwerpen - en participatie - centraal heeft gestaan is de Groene Straat in Belfeld waarin met actieve betrokkenheid van bewoners wateroverlast wordt opgelost en de biodiversiteit wordt verbeterd. Ook in Regioverband wordt samengewerkt om klimaatadaptatie als thema uit te werken.
De regionale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie is opgesteld (waterpanel noord) en projecten 'transitie Nationaal park de Maasduinen' en 'Groenblauwe schoolpleinen' zijn geagendeerd en is deelname van Venlo geborgd. Venlo heeft meegedaan aan de GroeneStadChallenge (Venlo op plek 10), met als resultaat dat er inzicht is in data gericht op overtollige verharding en bruikbare data gericht op de groen-spreiding per kernen incl. bedrijventerreinen. Dit is een basis om projectmatig ‘grijs voor groen’ te gaan uitvoering in 2022/2023. 3. Circulariteit Deze programmalijn richt zich op de ontwikkeling van een circulaire economie en onderscheidende samenleving die gekenmerkt wordt door groei zonder verlies, verspilling of belasting. De opgave binnen deze programmalijn vindt haar basis in de milieu / klimaatopgave vanuit het programma circulaire en duurzame hoofdstad en is te herleiden aan een omvattender (inter)nationale opgave. Doelstellingen daarbij zijn om:
de milieudruk te verlagen en daarmee een bijdrage te leveren aan de CO2 reductie
de levenszekerheid van kritieke grondstoffen en materialen te borgen en daarmee natuurlijke bronnen niet uit te putten
Een belangrijk thema is de verduurzaming van het gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed. In 2021 hebben we de routekaart voor de uitrol hiervan vastgesteld, zodat we in 2022 gaan starten met de verduurzaming van onze sportparken, maatschappelijk en gemeentelijke vastgoed. In 2021 hebben we vanuit deze programmalijn een bijdrage geleverd aan de totstandkoming van het circulair ambachtscentrum.
Wat hebben wij daarvoor gedaan? Programmalijn Energietransitie De programmalijn energietransitie kent twee kernthema’s: energietransitie en transitievisie warmte. Vanuit de Venlose opgave, voortkomend uit de RES, hebben we samen met partners en stakeholders een afwegingskader grootschalige energieopwekking ontwikkeld om initiatieven te kunnen toetsen en hun realisatie te versnellen Naast visies en beleid, zijn we in 2021 gestart met de pilotwijk Hagerhof waar we geïntegreerd de kansen van energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit toepassen en de leefbaarheid en omgevingskwaliteit verhogen. Dit pilotproject richt zich o.a. op het onderzoek naar het aanbieden van warmte door middel van aquathermie (warmte uit de Maas). We sluiten daarbij nauw aan bij de samenlevingsagenda en de initiatieven die lokaal tot stand komen. Daarmee ontwikkelen we het 64 | JAARSTUKKEN 2021
concept van 'energie in de wijk' en bereiden een strategie voor die in staat is om de opgave in de gebouwde omgeving en de openbare ruimte slagvaardig te realiseren. Programmalijn Klimaatadaptatie Ook in 2021 is verder gegaan met het voeren van risicodialogen en het oplossen van knelpunten. zoals ook al eerder aangegeven heeft deze programmalijn zich ook in 2021 vooral ook gericht op de bijdrage aan projecten in het verlengde van de agenda groen en water die kansen bieden om de opgaven vanuit klimaatadaptatie te realiseren. Met projecten zoals Groene Straat is met de betrokkenheid vanuit de bewoners inzichtelijk gemaakt wat groen/biodiversiteit kan bijdragen aan het leefklimaat in de wijk. Ook afgelopen jaar zijn de initiatieven gestimuleerd en zijn projecten gefaciliteerd en gerealiseerd waarmee de gevolgen van de klimaatverandering zoveel mogelijk opgevangen worden (hitte, wateroverlast, droogte etc.). Er is intensief samengewerkt in projecten en in de regio op het gebied van landschapsbeheer, vergroenen en vergroten van de biodiversiteit en koppelen deze aan bestaande initiatieven van bewoners, dorpsraden en andere partijen. Programmalijn Circulair De voorsprong die Venlo heeft opgebouwd op het gebied van circulair ontwerp bij projecten is toegepast vanuit onze rol als opdrachtgever waarmee we actief anderen faciliteren en stimuleren dat ook te doen.
Afgelopen jaar hebben we uitvoerig onderzoek gedaan, in samenwerking met expertorganisaties zoals TNO en universiteiten, waardoor we onze kennis hebben vergroot om bestaande materiaalstromen opnieuw in te zetten in bestaande en nieuwe projecten. De resultaten daarvan zullen worden geïmplementeerd in de wijze van werken en onze bedrijfsvoering. De verduurzaming van het maatschappelijk en gemeentelijk vastgoed heeft in 2021 een vlucht genomen. In 2021 hebben we een routekaart ontwikkeld en vastgesteld waarlangs de verduurzaming van het maatschappelijk en gemeentelijk vastgoed de komende jaren wordt opgepakt. In 2022 zal in ieder geval gestart worden met de verduurzaming van de sportparken.
Wat heeft het gekost? In deze paragraaf wordt het totaal van de baten en lasten per programmalijn gepresenteerd. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de grootste / belangrijkste afwijkingen die gerelateerd zijn aan dit programma en op de investeringen uit het investeringsprogramma 2021. Exploitatie bedragen x € 1.000
6. Circulaire en duurzame hoofdstad
Baten / Lasten
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
%
Verschil
Baten
2.190
2.297
105%
107
Lasten
5.593
4.671
84%
922
-3.403
-2.375
70%
1.029 -545
Saldo baten en lasten Onttrekkingen aan reserves
Baten
976
431
44%
Toevoegingen aan reserves
Lasten
500
500
100%
476
-69
-15%
-545
-2.927
-2.444
83%
483
Saldo verrekening met reserves Totaal resultaat programma
65 | JAARSTUKKEN 2021
Bedragen x € 1.000 Middelen per Programmalijn inclusief mutaties reserves
Baten / Lasten
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
%
Verschil
Circulariteit
Baten
890
426
48%
-464
Lasten
2.413
1.516
63%
896
Subtotaal Circulariteit
-1.523
-1.090
72%
432
Baten
1.843
1.946
106%
104
Lasten
2.588
2.573
99%
15
-745
-627
84%
119
Baten
434
355
82%
-79
Lasten
1.092
1.082
99%
11
Subtotaal Klimaatadaptatie
-659
-726
110%
-68
Totaal resultaat programma
-2.927
-2.444
83%
483
Energietransitie Subtotaal Energietransitie Klimaatadaptatie
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Baten en lasten in de jaarrekening per programma". bedragen x € 1.000 Waarvan Covid-19
Rekening 2021
Rekening 2021 excl. Covid-19
Baten
2.727
2.727
Lasten
5.171
5.171
Saldo
-2.444
-2.444
Een nadere toelichting op bovenstaande tabel is opgenomen in de paragraaf Covid-19. Restantkredieten Bedragen x € 1.000 Kredieten programma 06
Kredietsoort
Krediet
PAW Hagerhof Oost
Uitbreiding
1.000
Zonnepanelen part. Daken
Uitbreiding
3.280
Totaal kredieten
4.280
Realisatie t/m 2020
Realisatie 2021
Restant krediet
Begrote uitgaven 2021
Prognose % Gerealiseerd uitgaven 2021 t.o.v. 2021 Begroot
175
825
500
35%
500
35%
3.280 175
4.105
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Bijlage III Kredieten".
66 | JAARSTUKKEN 2021
Algemene middelen Inleiding Het overzicht algemene middelen bevat de baten en lasten die niet rechtstreeks toewijsbaar zijn aan een van de zes inhoudelijk programma's. Het overzicht algemene middelen is geen programma en gaat daarom ook niet in op de beantwoording van de vragen 'Wat willen we bereiken?' en 'Wat gaan we daarvoor doen?' Een toelichting op de algemene middelen is opgenomen in het jaarrekeningdeel van voorliggende jaarstukken.
Wat heeft het gekost? Exploitatie Bedragen x € 1.000
Algemene middelen
Baten / Lasten
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
Baten
298.855
Lasten
53.052
Saldo baten en lasten
%
Verschil
326.104
109%
27.249
57.030
107%
-3.978
245.803
269.074
109%
23.270
Onttrekkingen aan reserves
Baten
18.096
20.715
114%
2.618
Toevoegingen aan reserves
Lasten
14.954
18.353
123%
-3.400
Saldo na verrekening met reserves
3.143
2.362
75%
-781
Totaal resultaat Algemene middelen
248.946
271.435
109%
22.489
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in het onderdeel: "Baten en lasten in de jaarrekening per programma".
67 | JAARSTUKKEN 2021
Overzicht algemene dekkingsmiddelen bedragen x € 1.000 Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
%
Verschil
Financiering
10.555
11.754
111%
1.199
Lokale heffingen
42.339
43.368
102%
1.028
Overheadkosten
172
920
535%
748
Overige alg dekkingsmiddelen
18.096
23.297
129%
5.201
Uitkeringen gemeentefonds
245.789
267.480
109%
21.690
Totaal baten Lasten
316.952
346.819
109%
29.867
Financiering
8.995
9.403
105%
-408
Lokale heffingen
1.485
1.603
108%
-117
Overheadkosten
41.023
44.714
109%
-3.690
Overige alg dekkingsmiddelen
16.144
19.664
122%
-3.520
0%
359
Baten
Post onvoorzien
359
Vennootschapsbelasting Totaal lasten
68.006
75.384
111%
-7.378
Saldo algemene dekkingsmiddelen
248.946
271.435
109%
22.489
Onvoorzien Conform de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen bedraagt de post onvoorzien bij de primitieve begroting jaarlijks € 539.000. Met de vaststelling van voornoemde nota is tevens een beleidsuitgangspunt voor de post Onvoorzien vastgesteld: de onttrekkingen uit de post Onvoorzien zijn direct gekoppeld aan de effectuering van de geïdentificeerde risico’s. Onderstaand de specificatie van de aanwending van de post onvoorzien: Raadsvergadering
Besluit
Omschrijving
Programma
22-12-2021
RB 2021-067
Onderzoekskosten Stadskantoor
AM
Bedrag € 180.000
(525 Finrap 2021)
Totaal
68 | JAARSTUKKEN 2021
€ 180.000
bedragen x € 1.000 Rekening 2021
Waarvan Covid-19
Rekening 2021 excl. Covid-19
Baten
346.819
654
346.165
Lasten
75.384
976
74.408
Saldo
271.435
-322
271.757
Een nadere toelichting op bovenstaande tabel is opgenomen in de paragraaf Covid-19. Restantkredieten Bedragen x € 1.000 Kredieten algemene middelen
Kredietsoort
Krediet
Realisatie t/m 2020
Realisatie 2021
Restant krediet
Begrote uitgaven 2021
Proj.Inform.beh.op Orde (Prio)
Uitbreiding
1.226
235
293
698
496
400
59%
Release JDEdwards Enterpr.One
Vervanging
125
118
7
7
11
0%
De Commissaris
Vervanging
1.200
1.195
5
5
Luchtkwaliteitsmetingen
Uitbreiding
152
10
142
142
142
0%
Telefooncentr GT Connect 2020
Vervanging
270
26
244
85
200
30%
Migratie Content Management 20
Vervanging
50
36
14
50
46
72%
Websitebeheer 2020
Vervanging
150
2
143
100
2
2%
Vergaderinstallatie Raad
Vervanging
141
2
139
141
89
1%
359
1.392
1.026
891
35%
Totaal kredieten
3.314
5
1.563
Prognose % Gerealiseerd uitgaven 2021 t.o.v. 2021 Begroot
Een nadere toelichting op bovenstaande tabellen is opgenomen in onderdeel: "Bijlage III Kredieten".
69 | JAARSTUKKEN 2021
0%
PARAGRAFEN
70 | JAARSTUKKEN 2021
Lokale heffingen Actuele ontwikkelingen Herziening gemeentelijk belastingstelsel De afgelopen jaren is verruiming van het lokaal belastinggebied een nadrukkelijk item geweest. Er zijn diverse onderzoeken gedaan en is dit eveneens onderdeel geweest van lobbytrajecten van o.a. de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. In het huidige regeerakkoord is de mogelijke verruiming van het lokaal belastinggebied niet opgenomen. Dit ondanks dat het vorige kabinet bouwstenen heeft geformuleerd voor uitbreiding van het lokaal belastinggebied. Het onderwerp is echter nog steeds (weer) actueel. In een brief van 15 april 2019, aan de Tweede Kamer, deelt staatssecretaris Snel mee dat begin 2020 de bouwstenen voor een beter belastingstelsel klaar zullen liggen. Inmiddels is dit 'Bouwstenentraject' afgesloten en heeft de staatssecretaris van Financiën een aantal rapporten aangeboden aan de Tweede Kamer (mei 2020). Er zijn 10 verschillende onderzoeken uitgevoerd over de volle breedte van het belastingstelsel waaronder de lokale (gemeentelijke belastingen). In het rapport 'Herziening gemeentelijk belastinggebied zijn vier beleidsopties nader uitgewerkt: 1.
Verruimen van het gemeentelijk belastinggebied;
2.
Verbreden belastinggrondslag OZB;
3.
Modernisering overige gemeentelijke belastingen;
4.
Uitbreiden belastinginstrumentarium.
De meest actuele situatie (augustus 2021) is dat de partijen die de coalitie gaan vormen een plan maken of besluiten dat het een vrije kwestie wordt voor de verschillende Kamerfracties. Het is dus iets wat in 2021 nog niet is opgepakt. Ondanks de voorliggende rapporten zal naar verwachting de gemeente Venlo ook deze kabinetsperiode grotendeels afhankelijk blijven van inkomsten die van het Rijk worden ontvangen. Het eigen belastinggebied blijft hiermee dus voorlopig beperkt. Dit betekent eveneens dat er voorlopig nog geen hervormingsplan ligt om het evenwicht tussen betalen, bepalen en verantwoorden beter in balans te brengen met de vele taken die gemeenten de laatste jaren erbij hebben gekregen. Naast het 'Bouwstenentraject' is er een burgerinitiatief geweest voor afschaffing van de hondenbelasting. De minister van BZK heeft de tweede kamer in oktober 2021 geïnformeerd dat het kabinet van mening is dat de afschaffing van de hondenbelasting in een bredere herziening van het gemeentelijk belastinggebied moet worden (mee)gewogen.
71 | JAARSTUKKEN 2021
Overzicht belastingen en heffingen Lokale heffingen zijn opgedeeld in twee soorten: 1. (algemene) belastingen en 2. rechten en leges (retributies). 1. Gemeenten zijn beperkt in de soorten (algemene) belastingen die ze mogen heffen. Deze zijn limitatief opgesomd in de wet. Deze belastingen worden ook wel ‘Ongebonden belastingen’ genoemd. De gemeente is vrij in de besteding van de opbrengsten van deze belastingen. 2. Daarnaast heft de gemeente rechten en leges voor individuele dienstverlening aan de burgers. De wet geeft voor de mogelijke rechten en leges geen limitatieve opsomming. De rechten en leges worden ook wel ‘Gebonden belastingen’ genoemd. De tarieven dienen zodanig vastgesteld te worden dat de geraamde opbrengsten de geraamde kosten voor het verlenen van de diensten niet overschrijden, de opbrengst dient alleen ter bestrijding van de kosten die de gemeente voor de desbetreffende dienstverlening maakt. De gemeentelijke belastingen en retributies die in 2021 zijn geheven zijn: Bedragen x € 1.000 Belastingoverzicht 2021 Rekening 2020
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
OZB eigenaren niet-woningen
12.302
13.122
13.472
OZB eigenaren woningen
18.768
17.578
17.694
OZB gebruikers niet-woningen
8.530
9.113
9.549
Totaal OZB
39.599
39.812
40.715
Hondenbelasting
656
580
575
Parkeerbelasting
2.226
3.219
2.197
Reclamebelasting
185
7
Toeristenbelasting
1.253
1.947
2.113
Totaal overige ongebonden belastingen
4.320
5.746
4.892
Totaal ongebonden belastingen
43.919
45.558
45.607
Afvalstoffenheffing
9.897
10.612
10.830
Rioolheffing
8.138
8.087
8.356
Totaal Afval en riool
18.035
18.699
19.186
393
316
312
Bedrijven InvesteringsZones Haven- en opslaggelden Leges Lijkbezorgingsrechten Marktgelden Totaal overig gebonden belastingen
278
339
303
5.677
5.577
5.890
374
389
353
56
255
2
6.777
6.877
6.859
Totaal gebonden belastingen
24.812
25.576
26.045
Totaal opbrengst gemeentelijke heffingen
68.731
71.134
71.652
72 | JAARSTUKKEN 2021
Bedragen x € 1.000 Rekening 2020
Begroting na wijziging 2021
Rekening 2021
11
9
15
11
9
15
Afvalstoffenheffing
9.897
10.612
10.830
2. Leefbaar Venlo
Leges
5.618
5.463
5.836
2. Leefbaar Venlo
Lijkbezorgingsrechten
374
389
353
Programma
Onderdeel
1. Gezond en actief Venlo
Leges
Totaal programma 1. Gezond en actief Venlo 2. Leefbaar Venlo
2. Leefbaar Venlo
Parkeerbelasting
2.226
3.219
2.197
2. Leefbaar Venlo
Rioolheffing
8.138
8.087
8.356
26.252
27.770
27.572
Totaal programma 2. Leefbaar Venlo 4. Welvarend Venlo
Bedrijven InvesteringsZones
393
316
312
4. Welvarend Venlo
Haven- en opslaggelden
278
339
303
671
656
615
5. Centrumstad Venlo
Totaal programma 4. Welvarend Venlo Leges
48
105
38
5. Centrumstad Venlo
Marktgelden
56
255
2
5. Centrumstad Venlo
Reclamebelasting
185 289
360
47
656
580
575
39.599
39.812
40.715
Totaal programma 5. Centrumstad Venlo Algemene middelen
Hondenbelasting
Algemene middelen
Leges
Algemene middelen
Onroerende-zaakbelasting
Algemene middelen
Toeristenbelasting
7
1.253
1.947
2.113
Totaal Algemene middelen
41.508
42.339
43.403
Totaal opbrengst gemeentelijke heffingen
68.731
71.134
71.652
73 | JAARSTUKKEN 2021
Beknopte samenvatting van afwijkingen In dit jaarverslag leggen wij verantwoording af over de realisatie van de belastingopbrengsten ten opzichte van de geraamde opbrengsten in de begroting 2021 én van afwijkingen van opbrengsten in de voorgaande jaren. Samenvattend zijn de meest opvallende afwijkingen:
74 | JAARSTUKKEN 2021
Onroerende zaakbelasting € 867.000 In 2020 en 2021 zijn meer WOZ-objecten gereedgekomen, dit resulteerde in een meer dan geraamde toename van de OZB-opbrengst van € 867.000. Een deel van de toename is structureel van aard en reeds verwerkt in de in de begroting 2022 opgenomen extra opbrengst van € 239.000.
Opbrengsten afvalstoffenheffing 2017-2021 € 218.000 Over de periode 2017-2021 werd oorspronkelijk uitgegaan van een lagere opbrengst gebaseerd op destijds opgestelde prognoses. Het positieve resultaat wordt deels veroorzaakt door opbrengsten van afgelopen belasting jaren (voor 2021) en daarnaast is het aantal opgelegde heffingseenheden (belastingplichtigen) hoger dan hetgeen in eerste instantie geprognosticeerd.
Opbrengsten rioolheffing 2017-2021 € 269.000 Over de periode 2017-2021 werd oorspronkelijk uitgegaan van een lagere opbrengst gebaseerd op destijds opgestelde prognoses. Het positieve resultaat is het gevolg van een efficiënte inning en een hoger waterverbruik van grootverbruikers betreffende voorgaande jaren.
Opbrengsten parkeerbelasting -/- € 1.022.000 Het aantal bezoekers aan de binnenstad is door Covid-19 fors afgenomen. Dit heeft geleid tot minder opbrengsten voor parkeerterreinen € 229.000 en straatparkeren (inclusief naheffingsaanslagen) € 793.000.
Opbrengsten toeristenbelasting 2017-2021 € 166.000 Het resultaat van € 166.000 is opgebouwd uit 2 componenten. Het positief resultaat van € 423.000 uit voorgaande jaren dat grotendeels wordt veroorzaakt doordat bij de definitieve afrekening van 2020 is gebleken dat het Covid-19 effect minder groot was dan verwacht. Daar tegenover het negatief resultaat van € 257.000 voor 2021 dat grotendeels wordt veroorzaakt door een Covid-19 effect vergelijkbaar met het jaar 2020. Dit wordt nader toegelicht in de paragraaf Covid-19 van de programmaverantwoording.
Belastingopbrengsten 2021 De hieronder opgenomen specificatie per belastingsoort is gebaseerd op de situatie per 31 december 2021 conform de door de accountant gewaarmerkte afrekeningen van BsGW. In algemene zin valt op te merken dat er vanuit BsGW, behalve bij de OZB-opbrengsten, geen signalen zijn ontvangen dat de geraamde belastingopbrengsten in 2021 niet zullen worden gerealiseerd. Omdat een aantal parameters nog niet is geactualiseerd, is het mogelijk dat er zich alsnog verschillen voordoen ten opzichte van de ramingen voor 2021. Deze zullen in de Jaarrekening 2022 worden meegenomen en verwerkt. Onroerende zaakbelastingen Jaarlijks wordt een nieuwe WOZ-waarde voor onroerende zaken vastgesteld. In 2021 is deze gebaseerd op de waardepeildatum 1 januari 2020. De OZB-tarieven worden gecorrigeerd voor de gemiddelde waardeontwikkeling van het vastgoed, om de geraamde opbrengsten en de woonlastennota gelijk te kunnen houden. De totale opbrengsten OZB die in de begroting 2021 zijn geraamd kwamen uit op ruim € 39.800.000. Op basis van de inzichten per ultimo 2021 worden deze opbrengsten naar alle waarschijnlijkheid gerealiseerd. Bij de Jaarrekening 2022 zullen eventuele verschillen (zoals gebruikelijk) worden verwerkt. De belangrijkste reden voor het positieve resultaat: 75 | JAARSTUKKEN 2021
In 2020 en 2021 zijn meer WOZ-objecten gereedgekomen, dit resulteerde in een meer dan geraamde toename van de OZB-opbrengst van € 867.000. Een deel van de toename is structureel van aard en reeds verwerkt in de in de begroting 2022 opgenomen extra opbrengst van € 239.000. Bedragen x € 1.000 Rekening 2020 Tarief
2021
Baten
Tarief
Realisatie
Baten Begroot
Realisatie
Eigendom woningen
0,1852%
€ 18.761
0,1641%
€ 17.578
€ 17.683
Eigendom niet-woningen
0,3585%
€ 12.243
0,3932%
€ 13.122
€ 13.201
Gebruiker niet-woningen
0,2880%
€ 8.370
0,3159%
€ 9.113
€ 9.168
Resultaat voorgaande jaren Totale baten
€ 225 € 39.599
Voorziening oninbaar en overig Totaal
€ 663 € 39.813
-€ 170
€ 40.715 -€ 35
€ 39.429
€ 39.813
€ 40.680
Verschil
€ 867
Hondenbelasting De verwachte opbrengst hondenbelasting sluit nagenoeg aan bij de begroting. Bedragen x € 1.000
Resultaat voorgaande jaren Totale baten Voorziening oninbaar Totaal
Rek. 2020
2021
Baten
Baten
Realisatie
Begroot
Realisatie
€ 660
€ 580
€ 575
€ 580
€ 575
€ 580
€ 575
Verschil
-€ 5
-€ 4 € 656 -€ 3 € 653
Toeristenbelasting Het resultaat van € 166.000 is opgebouwd uit 2 componenten: Het positief resultaat van € 423.000 uit voorgaande jaren dat grotendeels wordt veroorzaakt doordat bij de definitieve afrekening van 2020 is gebleken dat het Covid-19 effect minder groot was dan verwacht. Het negatief resultaat van € 257.000 voor 2021 dat grotendeels wordt veroorzaakt door een Covid-19 effect vergelijkbaar met het jaar 2020. Dit wordt nader toegelicht in de paragraaf Covid-19 van de programmaverantwoording.
76 | JAARSTUKKEN 2021
Bedragen x € 1.000 Rek. 2020
2021
Baten
Baten
Realisatie
Begroot
Realisatie
€ 1.135
€ 1.947
€ 1.690
Resultaat voorgaande jaren
€ 118
Totale baten
€ 1.253
Voorziening oninbaar
€ 423 € 1.947
€ 2.113
€ 1.947
€ 2.113
Verschil
€ 166
-€ 5
Totaal
€ 1.248
Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing dient ter bekostiging van de kosten voor het beheer en de verwerking van huishoudelijk afval. Het tarief is conform de beleidsuitgangspunten voorcalculatorisch bepaald uitgaande van 100% kostendekkendheid. Deze kostendekkendheidsberekening omvat meer dan alleen de baten en lasten van het organisatieproduct afval zoals opgenomen in programma 2. Leefbaar Venlo. Op basis van artikel 228a Gemeentewet is het namelijk toegestaan om ook de compensabele BTW en toerekenbare overhead als kostenpost aan de afvalexploitatie toe te rekenen. Deze toerekening gebeurt extracomptabel (buiten de financiële administratie om). Het saldo van de toegerekende BTW en overhead is derhalve een algemeen dekkingsmiddel. Op basis van de daadwerkelijke realisatie in 2021 komt de kostendekkendheid uit op ongeveer 92%. Zowel de baten als lasten zijn in 2021 hoger dan begroot. De hogere opbrengst is echter kleiner dan de hoger uitgevallen lasten, waardoor de kostendekkendheid 8% minder bedraagt dan begroot. Voor een toelichting hierop verwijzen zij u naar de toelichting op de baten en lasten van het product afval in het programma Leefbaar Venlo.
Bedragen x € 1.000 Rek. 2020
2021
Baten
Baten
Realisatie
Begroot
Realisatie
€ 9.868 € 10.612
€ 10.804
Resultaat voorgaande jaren
€ 29
Totale baten
€ 26
€ 9.897 € 10.612
€ 10.830
Verschil
€ 218
Kostendekkendheid
bedragen x € 1000
Heffing
Lasten
Afvalstoffenheffing
11.979
77 | JAARSTUKKEN 2021
BTW
Totale lasten
Overige inkomsten
Heffing
Totale baten
Kostendekkendheid
727 2.073
14.779
2.807
10.830
13.637
92%
Overhead
Rioolheffing Het tarief is conform de beleidsuitgangspunten voorcalculatorisch bepaald uitgaande van 100% kostendekkendheid. Deze kostendekkendheidsberekening omvat meer dan alleen de baten en lasten van het organisatieproduct riolering zoals opgenomen in programma 2. Leefbaar Venlo. Op basis van artikel 228a Gemeentewet is het namelijk toegestaan om ook de compensabele BTW en toerekenbare overhead als kostenpost aan de rioolexploitatie toe te rekenen. Deze toerekening gebeurt extracomptabel (buiten de financiële administratie om). Het saldo van de toegerekende BTW en overhead is derhalve een algemeen dekkingsmiddel. De gerealiseerde opbrengsten rioolheffing zijn ten opzichte van de totale begroting beperkt hoger uitgevallen. Dit is verhoudingsgewijs met name toe te rekenen aan de opbrengst vanuit het variabele tarief voor niet-woningen (grootverbruikers) betreffende voorgaande jaren. Er wordt onderscheid gemaakt tussen kleinverbruik en grootverbruik. Voor het kleinverbruik (tot en met 1.000 m³ waterafvoer per kalenderjaar) wordt een vast bedrag per perceel geheven van € 155,30. Indien meer dan 1.000 m³ water is afgevoerd, wordt voor het meerdere een bedrag van € 0,28 per m³ berekend.
Bedragen x € 1.000 Rek. 2020
2021
Baten
Baten
Realisatie
Begroot
Realisatie
Kleingebruik
€ 7.563
€ 7.527
€ 7.649
Grootverbruik
€ 534
€ 560
€ 560
Resultaat voorgaande jaren
€ 41
Totale baten
€ 8.138
€ 147 € 8.087
€ 8.356
Verschil
€ 269
Kostendekkendheid
bedragen x € 1000
Heffing
Lasten
Rioolheffing
6.342
78 | JAARSTUKKEN 2021
BTW
Totale lasten
Overige inkomsten
Heffing
Totale baten
Kostendekkendheid
1.095 1.166
8.603
247
8.356
8.603
100%
Overhead
Leges Titel 1. (algemene dienstverlening) Burgerlijke stand Het product is als gevolg van landelijk gemaximeerde leges niet volledig kostendekkend. Werkzaamheden voor kosteloze huwelijken (wettelijke plicht) e.d. worden niet toegerekend. Daarnaast is er sprake van lagere inkomsten als gevolg van een afname van het aantal aangevraagde uittreksels. Als gevolg van de corona-pandemie en de maatregelen ter bestrijding ervan, is een substantieel aantal huwelijken uiteindelijk verplaatst dan wel niet doorgegaan. Tegelijk stonden hier voorbereidingskosten tegenover zoals voor huwelijksdossier vormen. Reisdocumenten Jaarlijks zijn er fluctuaties in het aantal aanvragen. Tot en met februari 2024 is er sprake van een reisdocumentendip als gevolg van de langere geldigheid van reisdocumenten voor volwassenen. Leges zijn inclusief het Rijkslegesdeel, en niet hoger dan de maximum geldende landelijke tarieven. Rijbewijzen Jaarlijks zijn er fluctuaties in het aantal aanvragen. Dit heeft gevolgen voor baten/inkomsten. In 2021 was sprake van een lager aantal rijbewijzen dan begroot. Daar tegenover staan lagere lasten voor inzet van eigen personeel. Leges zijn inclusief het rijkslegesdeel, en niet hoger dan de maximum geldende landelijke tarieven.
Persoonsdocumenten en basisregistratie personen Opbrengsten nemen af doordat instanties rechtstreeks inzage hebben in de BRP (Basis Registratie Personen) en via E-herkenning (een soort DigiD voor bedrijven) een VOG (Verklaring Omtrent Gedrag) kunnen aanvragen. Daarnaast neemt als gevolg van digitalisering en veranderde wetgeving het aantal opgevraagde uittreksels af. Gemeentearchief De legesinkomsten nemen de laatste jaren af als gevolg van regelgeving en marginale verstrekkingskosten. Naturalisaties Het aantal naturalisaties en opties ter verkrijging van het Nederlanderschap zijn toegenomen en stijgen ver boven de begroting uit. Daar staan echter hogere Rijksleges en afdrachten tegenover. Leges zijn inclusief het Rijksdeel, en niet hoger dan de maximum geldende landelijke tarieven. Kansspelen De leges zijn dermate gering dat er geen specifieke analyse wordt verricht. Overige leges De overige leges bestaan hoofdzakelijk uit de onderdelen GGD-tarieven, parkeerontheffingen en de aanvragen voor de aanleg van kabels en leidingen. De kosten zijn budgettair neutraal.
79 | JAARSTUKKEN 2021
Titel 2. (dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning) Omgevingsvergunningen De realisatie van de legesinkomsten 2021 is hoger uitgevallen doordat er 5% meer vergunningen (activiteit bouw) zijn verleend dan verwacht. De hoeveelheid ingediende aanvragen wordt hoofdzakelijk bepaald door de markt(ontwikkelingen). Titel 3. (dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn) Als gevolg van de corona-pandemie en de maatregelen ter bestrijding ervan, minimaliseerde het aantal (evenementen)vergunningen. Drank- en horecawet De opbrengst is stabiel. Bij samenloop van legesaanvragen (drank- en horecawet en exploitatie) wordt slecht eenmaal leges (drank- en horecawet) berekend. Venlo hanteert een tariefdifferentiatie voor wijzigingen. Evenementen De cijfers van 2021 zijn door het stilliggen van deze branche niet representatief. De evenementenleges zijn van oudsher echter niet kostendekkend. Een percentage is voor zover bekend niet vastgelegd. Dit is verbonden aan de gekozen differentiatie. Om de leges kostendekkend te krijgen zou het tarief moeten worden verzesvoudigd. Werkzaamheden voor meldingen worden niet toegerekend. Seks-inrichtingen/escort De leges zijn dermate gering dat er geen specifieke analyse wordt verricht. Winkeltijdenwet De leges zijn dermate gering dat er geen specifieke analyse wordt verricht.