026bijl Kadernota 2023.pdf

Het programma heeft een belangrijke regiocomponent, sluit aan op de Regiovisie 2040 en er wordt binnen de regio actief samengewerkt in het kader van Regionale Energie Strategie (RES). Gelet op het (gemeente) grensoverstijgende karakter van het programma willen we de samenwerking met andere overheden, bedrijven, ketenpartners en inwoners waar mogelijk verder versterken en intensiveren.

De opgave staat nauw in verbinding met de opgaven in andere programma’s. We ervaren de noodzaak om actief in te zetten op de beweging naar een circulaire economie om verzekerd te blijven van grondstoffen om bijvoorbeeld de woningopgave in de toekomst daadwerkelijk realiseren. De energietransitie is voor ons noodzakelijk om de continuïteit van energievoorziening en warmtebronnen tegen acceptabele kosten voor inwoners en bedrijven in Venlo veilig te stellen en hierbij de CO2-reductie te reduceren. Klimaatadaptatie is voor ons een belangrijk middel om de reductie van klimaat risico’s te bewerkstelligen om de samenleving en economie geen ernstige schade toe te brengen en gelijktijdig ook de kwaliteit van de leefomgeving te vergroten.

De opgave van het programma komt voort uit internationale akkoorden (o.a. Klimaatakkoord Parijs). De nationale ambitie is fors en is nog verder aangescherpt door het kabinetsakkoord 2022 waarbij naast inhoudelijke ambities ook omvangrijke financiële middelen (klimaatfonds) beschikbaar komen. Het belang van programma neemt in 2022 (en daarna) verder toe door de huidige mondiale spanningen met als effect toegenomen energieprijzen, leveringsonzekerheden en toegenomen grondstoffenprijzen met ook impact op primaire levensbehoeften. De afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in het vergroten van bewustwording van burgers en bedrijven dat er iets moet gebeuren. Hierin gaan we de komende jaren stevig op verder. De actuele ontwikkelingen versterken de bewustwording in de samenleving en de noodzaak tot handelen van eenieder. In het verlengde daarvan versnellen we de duurzame transitie en zorgen we ook op korte termijn voor ondersteuning aan inwoners, verenigingen en bedrijven. Om de doelen ook daadwerkelijk te realiseren maken we een beweging van voorbereiding naar uitvoering en resultaat. We voorzien inwoners en bedrijven van advies, support en ontzorging. De afgelopen jaren zijn hierin goede eerste resultaten behaald.

De opgave de komende jaren is verdergaande professionalisering en opschaling van deze functies om substantiële resultaten (volume) te behalen en te kunnen voorzien in de steeds groter wordende 48| KADERNOTA 2023

vraag van inwoners, verenigingen en bedrijven. De relevantie van het programma (verduurzaming) is in een korte tijd in bewustwording van onze inwoners en bedrijven fors toegenomen.

Deze vergrote belangstelling voor het programma is goed te verbinden aan de klimaatopgave die de opwarming van de aarde dient tegen te gaan. Als Venlo merkten we in 2021 de effecten van klimaatverandering door wateroverlast met verstrekkende gevolgen op de samenleving zoals de evacuatie van Viecurie ziekenhuis. Om vanuit Venlo onze bijdrage in het tegengaan van de klimaatverandering te leveren gaan we bij alles wat we doen intensief sturen op CO2 reducties en vergroening in gebouwde omgeving, industrie, energie, landbouw en mobiliteit. Daarnaast dienen we ook met het veranderende klimaat om te leren gaan. De drie programmalijnen leveren hier een gerichte bijdrage en monitoring aan. Bij de uitvoering zullen de opgaven zoveel mogelijk met elkaar worden verbonden. Samenvattend, de resultaatgebieden in onze aanpak 

Verdere opschaling (volume dienstverlening) en professionalisering van duurzaamheidsloketten en advies gericht op sectoren gebouwde omgeving, industrie en MKB, Land- en Tuinbouw, Energie en mobiliteit in nauwe samenwerking met partners;



Intensivering van communicatiecampagnes gericht op bewustwording en vergroten van actiegerichtheid van inwoners, verenigingen en bedrijven;



Het technisch en financieel ontzorgen, onder andere door gerichte Venlose inkoopacties (zonnepanelen, isolatie, (hybride) warmtepompen), een afzonderlijk subsidieloket en het ontsluiten van provinciaal en (inter)nationale fondsen;



De oprichting van een inspiratiecentrum duurzaamheid in regionaal verband binnen Venlo;



Uitbreiding van de capaciteit van vrijwilligers (Goede Buren) voor persoonlijk advies op locatie of wijkacties gericht op specifieke doelgroepen (woningeigenaren, huurders) en aandachtsgebieden (energiearmoede, mobiliteit en op termijn ook bedrijven en land- en tuinbouw) en vergroten van faciliteiten (extra warmtecamera’s, energiemeters, CO2 meters etc.);



Uitvoering geven aan de bestaande klimaatwijkakkoorden en opschaling in nieuwe wijken en buurten.



Actief sturen met prestatiedoelstellingen programma breed gericht op verbonden partijen (voorbeeld veiligheidsregio) en ketenpartners (voorbeeld woningbouwcoöperaties)

Ter realisatie van deze speerpunten zullen we op korte termijn gerichte voorstellen doen.

Programmalijn Energietransitie (Nieuwe energie) Nieuwe energie in Venlo heeft tot doel de leveringszekerheid te bieden van energie en warmte door inzet van hernieuwbare en schone (lokale) bronnen in Venlo. De leveringszekerheid is actueler dan ooit. Nationaal, regionaal en lokaal gaan we hierin grote stappen te zetten. Vanuit optiek van leveringszekerheid op de korte termijn gaan we sterker sturen op energiebesparing in Venlo. Het voorzien in de eigen energiebehoefte krijgt in Venlo een impuls door het project 'zon op particuliere daken' naast de verkenningen op gebied van grootschalige opwek. Beleidsmatig zijn hiervoor randvoorwaarden gecreëerd en faciliteiten voor particulieren en ondernemers zorgen voor de 49| KADERNOTA 2023

noodzakelijke opschaling. Hierin werken we vanuit kansen perspectief steeds meer samen met lokale initiatieven (klimaatwijkakkoorden, verduurzamen bedrijventerreinen) en lokale partners (ondernemend Venlo, Wijk en dorpsraden, verenigingen, energiecoöperatie(s)). De verbinding met lokale partners willen we daarbij verder versterken om een meer collectieve verantwoordelijkheid en bijdrage in de totale opgave te realiseren. Naast het vaststellen en periodiek actualiseren van de transitievisie warmte doen we binnen een pilot (Pilot Aardgasvrije wijk Hagerhof) actief ervaring op met een meer grootschalige wijkaanpak met een warmtenet concept en duurzame warmtebron. Naast een resultaatgerichte benaderwijze besteden we ook de komende tijd aandacht voor de governance en de rol van de gemeente om weloverwegen keuzes te kunnen maken in de toekomst. Naast de wijkaanpak naar aardgasvrij verbreden we de focus naar korte termijn winst van CO2 reductie. In de gebouwde omgeving willen we dat gaan doen door collectieve inkooptrajecten op gebied van isolatie, (hybride) warmtepompen in combinatie met gericht voorlichting en advies en ontsluiten van subsidies. We onderzoeken ook de kansen voor regionale samenwerking. Daarmee realiseren we zowel een programmaopgave en bieden ondersteuning aan inwoners in het beheersen van kosten van energie en warmte.

Bij dit alles houden we oog voor een rechtvaardige energietransitie waarbij kansen ontstaan voor iedereen en gericht energiearmoede wordt bestreden. Als gemeentelijke organisatie geven we het goede voorbeeld door intensivering van de projectmatige aanpak van verduurzaming van het (gemeentelijk en maatschappelijk) vastgoed. Daarbij maken we samen met gebruikers, verenigingen en instellingen een inhaalslag voor de sportterreinen, cultuur- en gemeenschapsaccommodaties. Hiermee leveren we actief een bijdrage in de continuering van voorzieningen die als gevolg van fors gestegen energieprijzen onder spanning komen. De speerpunten in de aanpak richten zich op energie opwek, energiebesparing en duurzame warmtevoorziening in de gebouwde omgeving.

Samenvattend onderkennen we zijn de navolgende resultaatgebieden voor het deelprogramma energietransitie: 

Invulling geven aan de realisatie van energieke landschappen voor grootschalige opwek



Stimulering en beoordeling van kleinschalige initiatieven op gebied van energie-opwek binnen de recent vastgestelde kaders;



Stimulering van energie besparing en CO2 reductie gezamenlijk met ketenpartners gericht op de sectoren gebouwde omgeving, industrie en mkb, land- en tuinbouw, mobiliteit en energie. Dit in verlengde van energie prijsontwikkeling en leveringszekerheid;



Realisatie van het pilot Aardgasvrije wijk Hagerhof met aandacht voor financiële businesscase, de bewonersparticipatie, de governance van het warmtenet en de technische uitwerking van het warmtenet en de warmtebronnen (aquathermie);



Optimalisatie van de transitievisie warmte om naast warmtenetten ook een versnelling te realiseren in woningbouwcomplexen en individuele woningen. De versnelling vindt plaats door middel van voorlichting, inkoopacties en ontsluiting van subsidies. Daarbij is niet alleen het einddoel (2050 aardgasvrij) in beeld en wordt ook ingezet op hybride oplossingen als tussenstap voor energiekosten beheersing en CO2 reductie; 50| KADERNOTA 2023



Realisatie van de pilot projecten van verduurzaming gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed;



Versnellingsregeling voor verduurzaming van maatschappelijk vastgoed en onderwijs om kostenbeheersing voor voorzieningen en verenigingen op korte termijn;



Versterking van de energieleveringszekerheid en beheersing van kosten bij de uitvoering van gemeentelijke programma’s, taken en opgaven;



Uitvoering geven aan compensatie voor gestegen energielasten voor de doelgroep energiearmoede;



Realisatie van structurele verlaging van energielasten voor woningeigenaren en huurders gericht op gedragsbeïnvloeding, vouchers voor energiebesparing, energie-opwek en energiezuinige apparaten;

Ter realisatie van deze speerpunten zullen we gerichte voorstellen doen.

Programmalijn Klimaatadaptatie (Nieuwe natuur) Met programmalijn klimaatadaptatie zetten we in op een groene, leefbare en veilige stad die voorbereid is op, zich verhoudt tot, en zich aanpast aan klimaatverandering. We zetten binnen deze programmalijn in op een stevige transitie door van beleid naar regie en uitvoering te gaan. De watersnood in Limburg heeft de urgentie van een klimaat adaptieve stad nogmaals benadrukt. Om de uitvoeringsgerichtheid te versterken koppelen we Venlose opgaven en projecten aan de extra klimaatmiddelen die komende jaren beschikbaar komen binnen het nationaal klimaatfonds. Draagvlak, bewustwording en een financiële basis is aanwezig voor het onderdeel water. Voor andere klimaat adaptieve thema’s zoals hittestress, droogte en biodiversiteit is de oplossing bekend en gaan we de vertaalslag naar uitvoering actief maken. De kernoplossing vergroening staat daarbij centraal. In projecten en bij ruimtelijke initiatieven realiseren we hoogwaardig klimaatadaptieve oplossingen met als resultaat groene, gezonde centra, wijken en buurten. In gemeentelijke projecten geven we het goede voorbeeld. We zetten actief in op samenwerking met ondernemers, partijen en initiatiefnemers in straten (groene straat), wijken (klimaatwijkakkoorden) en regio. We vertalen de klimaat adaptieve opgave binnen het instrumentarium van de Omgevingswet.

In de uitvoering kiezen we voor maatwerk gerelateerd aan gebiedskenmerken zoals woonbuurten, werkgebieden, centrumgebieden en werken we doelgericht op de schaal (regio, stad, wijk of straat) die bij het vraagstuk past. Gegeven de opgave en de impact van deelonderwerpen (hittestress) leggen we prioriteit bij het stedelijk gebied en bedrijventerreinen boven het buitengebied. Ons einddoel, een klimaatbestendig Venlo bereiken we door een realistische en uitvoerbare strategie.

Samenvattend onderkennen we zijn de navolgende resultaatgebieden voor de programmalijn klimaatadaptatie: 

In ruimtelijke projecten en reconstructie werkzaamheden in de openbare ruimte realiseren van oplossingen om droogte, hittestress en wateroverlast tegen te gaan en biodiversiteit te versterken. Hierbij wordt ingezet op actieve bewonerscommunicatie waarbij door middel van advies, voorlichting en stimuleringsmaatregelen woningeigenaren en bedrijven voor hun bezit vergelijkbare keuzes maken.



Vertalen van de klimaat adaptieve opgave in het instrumentarium van de Omgevingswet; 51| KADERNOTA 2023



Kwaliteitsimpuls vergroening in gebouwde omgeving en bedrijventerreinen om klimaat adaptieve oplossingen te realiseren;



Substantiële omslag gericht op ontstening van de openbare ruimte en particuliere terreinen;



Grootschalige vergroening in het buitengebied ten behoeve van CO2 opvang door middel van een kwalitatief bomenbestand door grondeigenaren.

Ter realisatie van deze speerpunten zullen we gerichte voorstellen doen.

Programmalijn Circulariteit (Nieuw gebruik) De programmalijn circulariteit richt zich op de beschikbaarheid van grondstoffen en het reduceren van milieu-impact van grondstoffengebruik. Binnen dit programma zetten we ons actief in voor het sluiten van kringlopen. In 2022 en verder is beschikbaarheid van grondstoffen essentieel en initiëren we activiteiten om sociale, maatschappelijke en economische teruggang te voorkomen die dreigt door grondstoffentekorten en sterk oplopende prijzen. In projecten in de gebouwde omgeving zijn we innovatief en een voorbeeld voor veel andere organisaties. Innovatieve projecten zoals het stadskantoor krijgen opvolging in de totstandkoming van een C2C - woonwijk en andere bouwprojecten in Venlo (Ruimte voor ruimte Velden) waarin we samen met ontwikkelaars circulaire oplossingen tonen in gebruik van nieuwe en reeds in omloop zijnde grondstoffen. Venlo levert de bewijslast in opgeleverde bouwprojecten dat door technische mogelijkheden en financiële voordelen het einde van de lineaire economie aanstaande is. We verschuiven daarom onze aandacht meer naar de gedragsverandering in bedrijfsleven en samenleving om de voordelen van de circulaire economie ook breder te laten ervaren. Met gericht onderzoek naar waarde van circulariteit in Venlo hebben we aangetoond dat in de projecten tal van voordelen kunnen ontstaan.

Voordelen van kostenreductie, gezondheidswinst, CO2-reductie en het ontstaan van nieuw markten voor het lokaal bedrijfsleven. Naast het waarde behoud van grondstoffen bij nieuwe projecten richten we ons ook steeds meer op de in omloop zijnde grondstoffen. In Venlo realiseren we een belangrijke vervolgstap in een super local bouwconcept in vervolg op pilots in Zuid-Limburg. We reduceren actief afval met nieuw grondstoffen afvalbeleid en doen ervaringen op in de toepassing van een circulair ambachtscentrum. Ook stimuleren we hergebruik van grondstoffen in een verkenning naar een grondstoffenbank en leveren een bijdrage in innovaties van hergebruik in verbinding met bedrijfsleven en onderwijs. Daarmee zetten we vanuit Venlo belangrijke stappen in de realisatie van een volledig circulaire economie in 2050. Om hierin gericht resultaten te behalen zetten we in op de navolgende speerpunten: Samenvattend onderkennen we zijn de navolgende resultaatgebieden voor het programmalijn circulariteit: 

Doorontwikkeling van het afvalstoffenbeleid naar grondstoffenbeleid inclusief stimulering van faciliteiten zoals grondstoffenbanken;



Realisatie van gemeentelijke bouw uitvragen 100 % circulair (verplichting voor overheden vanaf 2023);



Doorontwikkeling van het circulair inkoopbeleid in het verlengde van de implementatie van het onderzoek meerwaarde van C2C in Venlo;

52| KADERNOTA 2023



Realiseren van de pilot circulair ambachtscentrum, evalueren en vertalen naar een circulair ambachtscentra in aanvulling op de bestaande repaircafe’s;



Onderzoek naar vervolg op Healthy Buildings met een bijzondere gerichtheid op luchtkwaliteit binnen schoolgebouwen;



Ambitieniveau op gebied van circulair bouwen gericht op gezondheid en restwaarde vertalen naar sturingsinstrumentarium binnen ruimtelijke planvorming en realiseren van commitment bij ketenpartners om circulaire bouwoplossingen gericht op meerwaarde te realiseren;

Ter realisatie van deze speerpunten zullen we gerichte voorstellen doen.

53| KADERNOTA 2023

Bedrijfsvoering Algemeen Deze paragraaf gaat in op de kaders van de bedrijfsvoering die moeten worden doorontwikkeld om bij te dragen aan de dienstverlening richting onze burgers en de maatschappij. Het doel is om voor alle aspecten ten aanzien van bedrijfsvoering (personeel, organisatie, informatie, financiën, inkoop, juridische zaken, communicatie, administratie) binnen de gemeente Venlo de basis (organisatie, inrichting en beheer) op orde te brengen en aan te laten sluiten bij de inhoudelijke doelen. Het flexibel inrichten en door-ontwikkelen van de bedrijfsvoering in aansluiting op de programma's en besturingsfilosofie is noodzakelijk om snel en adequaat te reageren op veranderingen.

Basis uitbouwen en toewerken naar een wendbare bedrijfsvoering De uitdaging en stevige opgave voor de komende jaren is de ingezette ontwikkellijn vast te houden en om de brede basis van de bedrijfsvoering verder op orde te brengen en uit te bouwen. Hiermee moet de bedrijfsvoering voldoende wendbaar blijven om binnen de steeds meer dynamische context van de gemeente de inhoudelijke programma's voldoende te kunnen faciliteren. Geen eenvoudige opgave die vraagt om een verdere flexibilisering van de bedrijfsvoering. Zo blijkt tevens uit het thema digitalisering van de door de raad vastgestelde omgevingsanalyse.

Programmalijnen Om de inhoudelijke programma's te faciliteren en de grootst mogelijke bijdrage te leveren richting onze burger hanteren we drie programmalijnen waarlangs we de doorontwikkeling van de bedrijfsvoering vormgeven. 1.

De benodigde digitale transformatie van bedrijfsvoeringsdisciplines om producten en diensten volgens de moderne digitale standaard te leveren en/of de diverse samenwerkingen (digitaal) te faciliteren;

2.

Het beheer en de kwaliteit van data om hier de benodigde stuurinformatie uit te destilleren en doelmatigheid binnen de programma's te realiseren met voldoende oog voor privacy en informatieveiligheid;

3.

De mens en organisatie; doorontwikkeling van de organisatie met de juiste persoon op de juiste plaats en de bijbehorende doorontwikkeling van gevraagde kennis en vaardigheden.

54| KADERNOTA 2023

Opgave Wendbare Bedrijfsvoering Programmalijn Digitale transformatie De kernpunten van deze programmalijn komen overeen met die van de Digitale Agenda Gemeenten 2024 van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en kan als volgt worden samengevat: 1.

We houden aandacht voor de digitale ‘basis op orde’ (infrastructuur);

2.

We integreren de mogelijkheden van data en digitalisering meer en meer in de vorming en uitvoering van beleid (overheid);

3.

We onderzoeken en gebruiken nieuw technologieën, gericht op de bescherming van publieke waarden (samenleving).

Meer specifiek betekent dit voor 2023 en verder het volgende: 

Het programma bedrijfsvoering wordt ook in 2023 en verder centraal invulling gegeven aan de ontwikkeling van datagedreven werken, Dit doen we aan de hand van de aanpak informatiegestuurd handelen. Heel concreet houdt dit in dat we meerjarig aanvullend inzetten op inzet van onderzoek, (de kwaliteit van) data, stuurinformatie, samenhang tussen de gemeentelijke registraties, de digitale governance, en de digitale vaardigheid om ook informatiegestuurd te kunnen werken.

Figuur met de 5 inhoudelijke sporen met interventies voor de doorontwikkeling van informatiegestuurd handelen en de randvoorwaardelijke dimensies waar tevens op moet worden geïnvesteerd. 

Het gaat om acties en investeren in de benodigde 'digitale transformatie" om aan te sluiten bij de digitale samenleving en digitalisering van de dienstverlening zoals vermeld in het programma leefbaar (o.a. omnichannelstrategie, stuurinformatie). In 2023 en verder zal in dit kader de nadruk liggen op informatiebeheer, digitalisering van werkprocessen en ontsluiting van data binnen een meer dan nu het geval is samenhangend applicatie -en datalandschap. We zullen in Venlo aandacht moeten hebben voor (investeringen in) zowel de 'harde' als aan de meer 'zachte' kant om deze digitale transformatie duurzaam te realiseren. Dit is niet specifiek iets van bedrijfsvoering maar een verantwoordelijkheid die de gehele organisatie aangaat



Voor 2023 en verder zal bij het digitaliseren van werkprocessen ook de inzet van robotisering en artificial intelligence aanvullend worden afgewogen. Het garanderen van de informatieveiligheid en het beschermen van de gecreëerde digitale data alsmede de privacy van de Venlonaren staan hierbij tevens centraal.

55| KADERNOTA 2023

Programmalijn Beheer en Kwaliteit van data Ambitie: data als vertrekpunt In 2023 en verder zijn we als gemeente Venlo beter in staat om de mogelijkheden van digitalisering maximaal te benutten in het realiseren van maatschappelijke opgaven over programma's heen. Datamogelijkheden zijn geen sluitstuk, maar vertrekpunt van beleid. 

De beschikbaarheid en inzet van data uit onze basis-bron en kernregistraties zal meer beschikbaar moeten worden gesteld met behulp van 3D technieken en samenhangende (GEO) analyses. Dit betekent meer samenhang creëren in de GEO-infrastructuur en het omvormen van de bestaande geo-basisregistraties tot een samenhangende objectenregistratie. Dit is een uniforme registratie met daarin basisgegevens over objecten in de fysieke ruimte die zich voor onze burgers en gebruikers als één registratie gedraagt. Het verkennen van mogelijkheden om in contact met ketenpartners of burgers "Digital Twins" in te kunnen gaan zetten hoort hier ook bij. Dit is de inzet van een virtuele kopie van een fysiek object of proces in de werkelijkheid. Randvoorwaardelijk hoort hier ook bij dat de transparantie en verantwoording over de inzet goed geregeld dient te worden.



Informatiegestuurd handelen stelt ook randvoorwaardelijke eisen aan de kwaliteit van de data (open veilig en betrouwbaar) in de registraties en bronsystemen. Deze dienen op orde te zijn en te blijven en goed gemonitord te worden met bijsturing waar nodig (denk hier bijvoorbeeld aan de eigen kernregistraties, maar met name ook de basisregistratie personen en ruimtelijke basisregistraties uit ons informatiehuis). Met name met onze GEO-basisregistraties staan we ook in 2023 nog voor een opgave om blijvend te voldoen aan de wettelijk verhoogde kwaliteitseisen en stappen te zetten richting integraal objectenbeheer. Onze data zijn bovendien herbruikbaar en toegankelijk voor de samenleving.



Het gebied van informatiebeheer en archivering vraagt op continue basis aanvullende aandacht voor het realiseren van actieve openbaarmaking, transparantie en toegankelijkheid. We willen we de vindbaarheid van data verbeteren in het belang van onze burgers en conform actuele wettelijke eisen. Denk hierbij aan integrale stappen die we ook in 2023 en verder moeten zetten om te voldoen aan de samenhangende wetgeving die actueel is op dit gebied. Denk hierbij aan de wet Wet Open Overheid, de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk verkeer en de nieuwe Archiefwet. Aanvullend zullen we aan de hand van het reeds opgestelde normenkader voor informatiebeheer toetsen waar archivering en informatiebeheer niet aan de norm voldoet en moet worden verbeterd.



De beveiliging van informatie is de afgelopen jaren, zowel digitaal als fysiek, naar een hoger niveau getild. Het borgen en verder versterken van informatiebeveiliging vraagt echter continue aandacht, dit in lijn met de VNG-resolutie ‘Digitale Veiligheid: een kerntaak van gemeenten’ (februari 2021). In 2023 wordt daarom verder ingezet op het verhogen van het beveiligingsbewustzijn en het versterken van detectie en actieve preventie van incidenten. Daarnaast ligt de focus op het blijven voldoen aan wet- en regelgeving door de verdere implementatie van het landelijke basisnormenkader Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de verantwoording aan de raad hierover.

56| KADERNOTA 2023



In het verlengde hiervan zullen we op het gebied van privacy verder gaan met het implementeren van het door uw raad vastgestelde privacybeleid en de monitoring ervan via het monitorings- en verantwoordingsplan privacy.



Voor een goed lopende ambtelijke organisatie is het in de bedrijfsvoering randvoorwaarde om de doorontwikkeling van goede monitoring en actuele stuurinformatie vorm te blijven geven. (doorontwikkeling P&C-Cyclus, indicatoren, maand- afsluitingen en rapportages). De doorontwikkeling van "Meetbaar Venlo" en de programma indicatoren geven we een vervolg in afstemming met de auditcommissie.

Programmalijn Mens en organisatie 

Uit de omgevingsanalyse blijkt dat het voor de gehele organisatie misschien wel de grootste uitdaging van de komende jaren is om de juiste mensen te vinden en te behouden. Dit maakt zoals ook al eerder aangegeven dat we ook in 2023 versterkt zullen moeten inzetten op: o

Versterking arbeidsmarktpositie

o

Strategische personeelsplanning en mobiliteit

o

Vitaliteit en duurzaamheid (conform landelijke CAO)

o

Permanent leren (bv digitale vaardigheden en programmatisch werken)

o

Het werkplekconcept om dit aangesloten te houden bij de benodigde facilitering van medewerkers.



Concernbreed zal er aanvullend moeten worden geïnvesteerd om het procesmatig werken in de organisatie verder te professionaliseren. Dit met het doel om zo de processen nog meer vorm te geven vanuit het perspectief van de klant en met aandacht voor de borging van de (wettelijk) benodigde en kwaliteitsbepalende bedrijfsvoeringsonderdelen in deze processen.



We zien vanuit de omgevingsanalyse een krimpende arbeidsmarkt, vergrijzend personeelsbestand en groei van het aantal moeilijk invulbare vacatures in de sector (circa 20%). Dit noodzaakt ook de ambtelijke organisatie van de gemeente Venlo om telkens af te wegen welke capaciteitsvorm het beste ingezet kan worden om de doelen te realiseren. Afhankelijk van de opgave, het te behalen resultaat en de context moet worden bepaald welk type capaciteitsinvulling het beste past. Dit is elke keer weer een bewuste afweging tussen een vast of tijdelijk contract bij de gemeente, zzp constructie, detachering of inhuur. Om uiteindelijk de beste oplossing voor Venlo te kiezen en tegelijkertijd goed werkgeverschap te blijven tonen. Daar waar kennis en expertise structureel noodzakelijk is zullen we medewerkers zoveel mogelijk in vaste dienst aannemen en hiernaast is in steeds meer gevallen een meer flexibele inzet van personeel noodzakelijk vanuit het karakter van de opgave of vanwege de kostenstructuur van personeel. Deze flexibiliteit in het personeelsbestand, ook met inhuur is noodzakelijk uiteraard met passende verantwoording aan uw raad.



Een communicatieve organisatie is een organisatie waar medewerkers actief contact en verbinding maken met hun omgeving, zodat ze wensen en behoeften die daar leven, kunnen meenemen in de ontwikkeling en uitvoering van beleid. Omdat dit een continu proces is gaan we ook in 2023 en verder inzetten op de doorontwikkeling van onze communicatieve organisatie waarin iedere medewerker en bestuurder communiceert op een bewuste manier met zijn/haar 57| KADERNOTA 2023

omgeving (intern en extern), op een manier die past bij de doelgroep en waarbij met elke stakeholder rekening wordt gehouden. Een communicatieve organisatie ontwerpt elk proces op maat, waarbij iedere fase om een andere energie en betrokkenheid vraagt. 

De Toeslagenaffaire laat zien dat rechtvaardige dienstverlening en goede rechtsbescherming geen vanzelfsprekendheden zijn. Ook de gemeenten voelen de urgentie om de dienstverlening aan mensen in kwetsbare posities te verbeteren en het vertrouwen in de overheid te herstellen. Samenhangende activiteiten om dit te verbeteren worden vanuit het programma Gezond & Actief vormgegeven. De bedrijfsvoering zal hier echter vanuit de juridische bedrijfsvoeringsdiscipline ook mee aan de slag gaan.



In 2023 is het college van B&W wettelijk verplicht zelf een rechtmatigheidsverantwoording aan de raad in de jaarstukken af te leggen. Dit betreft financiële alsook juridische rechtmatigheid naast verantwoording over de doelmatigheid. We hebben hier in 2022 mee kunnen proefdraaien maar in 2023 zullen we de werkprocessen moeten borgen en doorontwikkeling realiseren om niet alleen de rechtmatigheidsverantwoording op te leveren maar ook verdere stappen te maken naar het bredere ‘in control statement’ dat nog meer dimensies van " in control zijn" omvat. De organisatie onderneemt ook in 2023 en verder diverse acties om nog meer in control te komen bijvoorbeeld op het gebied van de interne processen en bij verbonden partijen.

Naast de genoemde ontwikkellijnen sturen we op hoofdlijnen in de bedrijfsvoerings-teams op de aantoonbare meerwaarde die er geleverd moet worden voor het concern. We richten ons op serviceverlening en we ontwikkelen ons in planmatig werken. We werken aan meer synergie tussen de programma’s enerzijds en de ontwikkeling van de bedrijfsvoering en organisatie anderzijds.

58| KADERNOTA 2023

Budgettaire context In dit hoofdstuk wordt de budgettaire context beschreven, waarbinnen de begrotingsvoorbereiding 2023-2026 zal plaatsvinden. Allereerst zal het financieel meerjarenperspectief worden toegelicht. Vervolgens zullen de belangrijkste ontwikkelingen aan de orde komen die van invloed kunnen zijn op de begroting 2023-2026.

Financieel meerjarenperspectief Gelijktijdig met de behandeling van deze kadernota ligt er een Raadsinformatiebrief waarin uw raad op hoofdlijn geïnformeerd wordt met betrekking tot het voorlopig resultaat jaarrekening 2021. Overeenkomstig de door u vastgestelde planning van de P&C cyclus wordt de VoRap 2022 behandeld in uw vergadering van juni 2022 en maakt geen onderdeel uit van deze kadernota.

Het gepresenteerde financieel perspectief zoals geschetst in dit hoofdstuk moet dan ook als richtinggevend kader gezien worden. Wij vragen u hiermee rekening te houden bij de behandeling van deze kadernota.

De door uw raad vastgestelde programmabegroting 2022 – 2025 vormt het uitgangspunt voor het financieel meerjarenperspectief. Het financieel kader uit de Programmabegroting 2022-2025 is aangevuld met: 

Raadsbesluiten die genomen zijn na vaststelling van de Programmabegroting 2022 – 2025;



Verwachte inflatie loon- en prijsstijgingen;



Ontwikkelingen gemeentefonds;



De jaarschijf 2026;

59| KADERNOTA 2023

Dit resulteert in de volgende tabel: bedragen x € 1.000

A 1 2 3

Budgettair kader Financieel perspectief begroting Financieel perspectief Programmabegroting 2022-2025 Toevoeging (weerstands)vermogen Autonome ontwikkelingen 2025-2026

A Totaal financieel perspectief begroting B Ontwikkelingen kadernota 1 Loon- en prijsontwikkelingen a. Loonkostenontwikkeling b. Prijsinflatie c. Loon- en prijscompensatie gemeentefonds Totaal Loon- en prijsontwikkelingen 2 Gemeentefonds Netto resultaat septembercirculaire 2021 Vrijval correctie economisch perspectief Totaal ontwikkelingen gemeentefonds B Totaal ontwikkelingen kadernota C Scenario Financiële vertaling van het coalitieakkoord Rijk op hoofdlijn Opgave Herijking sociaal domein en gemeentelijk maatschappelijk vastgoed (breed) C Totaal scenario's D Financieel perspectief na kadernota

2023

2024

2025

2026

1.211 -1.090

386

13

13

121

386

13

852

-3.500 -7.500 3.500 -7.500

-3.400 -7.500 3.500 -7.400

-3.400 -7.500 3.500 -7.400

-3.400 -7.500 3.500 -7.400

4.400 1.000 5.400 - 2.100

4.400 800 5.200 - 2.200

4.900 900 5.800 - 1.600

5.200 2.300 7.500 100

14.400

16.300

15.800

2.200

-2.225

-3.500

-4.150

-2.200

12.175 10.196

12.800 10.986

11.650 10.063

952

839

Hieronder wordt nader ingegaan op de diverse onderdelen zoals deze zijn gepresenteerd in bovenstaande tabel:

A. Begroting vóór Kadernota A1+2. Stand vastgestelde begroting 2022-2025 en versterking (weerstands)vermogen De programmabegroting 2023 – 2026 laat een begrotingsoverschot zien waarvan voor de jaarschijf 2023 € 1.090.000 overeenkomstig besluitvorming, is toegevoegd aan het (weerstands)vermogen. Dit bedrag is noodzakelijk om de meerjarige groei van het (weerstands)vermogen te bereiken zoals verwoord en vastgesteld in de begroting 2021-2024. Daarnaast laat de begroting, voor de jaarschijf 2023 € 121.000 aflopend naar € 13.000 vanaf 2025, een positief begrotingssaldo zien waar geen concrete bestemming aan gegeven is.

A3 Autonome ontwikkelingen 2026 t.o.v. 2025 In de kadernota komt voor het eerst de jaarschijf 2026 formeel in beeld. Dit leidt tot een autonome aanpassing van het perspectief op grond van eerder door uw raad genomen besluiten (op basis van bestaand beleid). In de kadernota werkt dit voordelig door tot een bedrag van € 839.000.

Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door het vastgesteld kader Kazerne Kwartier waarbij € 1.358.000 niet meer ten laste gebracht wordt van het financieel perspectief en de bijstelling van het gemeentefonds als gevolg van de jaarlijkse afname van de integratie-uitkering Participatie. Buiten

60| KADERNOTA 2023

het meerjarenperspectief betekent dit een structureel nadeel van € 423.000. Daarnaast zijn er een aantal overige posten van cumulatief € 96.000.

B. Ontwikkelingen Kadernota B1 Loon- en prijsontwikkelingen De inflatiepercentages die gehanteerd worden voor het opstellen van de begroting 2023-2026 zijn gebaseerd op de ramingen van het Centraal Plan Bureau zoals gepubliceerd op 9 maart 2022: 

Prijsindex, prijs overheidsconsumptie netto materieel (imoc): 2,3 %



Loonindex: prijs overheidsconsumptie beloning werknemers: 3,3 %



Index belastingen: gewogen gemiddelde van de prijsindex (40%) en de loonindex (60%): 2,9 % (bv. Parkeergelden, , toeristenbelasting en hondenbelasting).

Naast de gebruikelijke indexeringen speelt de prijsontwikkeling in 2022. De prijzen 2022 zijn enorm toegenomen mede als gevolg van de oorlog tussen Oekraïne en Rusland. De effecten hiervan werken structureel door in de jaren 2023 en verder. Op basis van ramingen van het Centraal Plan Bureau zoals gepubliceerd op 9 maart 2022 wordt dit effect geschat op € 2.400.000, bovenop de inflatie die reeds in de begroting 2022 structureel is verwerkt. De prijsindex, prijs overheidsconsumptie netto materieel (imoc) komt voor 2022 uit op 4,1%.

Binnen de gemeente Venlo wordt een kapitaallasten plafond gehanteerd. Dit werd tot voor kort niet geïndexeerd. Dit betekent dat als een project zijn budget overschrijdt, dit ten koste gaat van toekomstige investeringen. Er wordt dan een groter beroep gedaan op het kapitaallasten plafond zonder dat hier nieuwe ambities mee kunnen worden gerealiseerd. Hierbij is rekening gehouden met de actuele index bruto overheidsinvesteringen (iboi) voor de jaarschijf 2022 (5,2%) en 2023 (2,5%) van 9 maart 2022. In de aanloop naar het begrotingsproces wordt onderzocht of er als gevolg van de prijsontwikkelingen ook bijstelling van kredieten en onderhoudsvoorzieningen nodig is.

Het onderdeel prijsinflatie bestaat daarmee uit drie componenten. Resumerend: bedragen x € 1.000

Prijsinflatie

2023

2024

2025

2026

Prijsindex imoc regulier Extra indexatie, doorwerking 2022 Prijsindex investeringen (iboi)

-2.800 -2.400 -2.300

-2.800 -2.400 -2.300

-2.800 -2.400 -2.300

-2.800 -2.400 -2.300

Totaal prijsinflatie

- 7.500

- 7.500

- 7.500

- 7.500

Voor de onderdelen leges en heffingen is het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid.

B2 Gemeentefonds 61| KADERNOTA 2023

De uitkeringen uit het gemeentefonds zijn de grootste inkomstenbronnen van de gemeente Venlo. Periodiek worden wij geïnformeerd over de ontwikkelingen van deze uitkeringen. Dit vindt plaats bij het verschijnen van de circulaires gemeentefonds van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De meicirculaire is uitgangspunt voor de (programma)begroting, de septembercirculaire is uitgangspunt voor de kadernota en de decembercirculaire maakt onderdeel uit van de jaarstukken.

Op basis van de septembercirculaire 2021 bedraagt het resultaat van het gemeentefonds in 2023 € 4.400.000 voordelig, oplopend naar € 5.200.000 structureel voordelig in 2026 (zie tevens RIB 2021146).

Vrijval correctie economische groei/loon- prijsbijstellingen Zoals ook in de kadernota's van voorgaande jaren gemeld, waren de uitkeringen uit het gemeentefonds gecorrigeerd voor de hoge economische groei en loon- en prijsbijstellingen waar in het vorige regeerakkoord vanuit werd gegaan. Met het nieuwe regeerakkoord en gelet op de actuele prijsontwikkelingen valt de correctie op de economische groei vrij.

C. Scenario Onder dit onderdeel schetsen we een scenario dat nog met de nodige onzekerheden is omgeven maar uw raad kan helpen nadere duiding te geven aan de (mogelijke) ontwikkeling van het financieel kader. Onderdeel van dit scenario zijn de volgende ontwikkelingen:

Financiële vertaling van het coalitieakkoord Rijk op hoofdlijn Op 15 december 2021 is er na een periode van 9 maanden onderhandelingen een nieuw landelijk coalitieakkoord gepresenteerd. In het coalitieakkoord zijn de ambities en plannen van het nieuwe kabinet voor de periode 2021-2025 uiteengezet. Het nieuwe kabinet is inmiddels aangetreden en aan de slag onder het motto “Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst”. Het regeerakkoord is ambitieus en voorziet voor gemeenten in relatief veel extra incidentele middelen voor de jaren 2022-2025. De inzet van de gemeenten is echter vooral gericht op een verbetering van de structurele financiële positie. Met name vanaf het jaar 2026 is het vraagstuk erg groot en onzeker en geeft het Rijk vooralsnog onvoldoende thuis. Daarnaast de volgende aandachtspunten: 

In het regeerakkoord is opgenomen dat deze periode gebruikt wordt voor de uitwerking van de nieuwe financieringssystematiek na 2025. In de beschouwing wordt de mogelijkheid van een groter eigen belastinggebied betrokken.



Er wordt vaker gekozen voor een andere financiering: specifieke uitkeringen met verplichtingen en minder via het gemeentefonds met vrije bestedingsruimte. Eventuele benodigde en hieraan gekoppelde cofinanciering zal (mogelijk) een extra beslag leggen op de vastgestelde begroting.



Minder compensatie van de tekorten jeugdzorg, aanvullend op de opgave zoals opgenomen in de hervormingsagenda.

62| KADERNOTA 2023

Het ambitieniveau van het kabinet is hoog, de opgaven zijn groot. Over de haalbaarheid en de uitvoerbaarheid van het behalen van de in het coalitieakkoord gestelde doelen hebben we echter wel vragen. Gezien de krapte op de arbeidsmarkt, die groei in vele sectoren zal remmen, en beperkte beschikbaarheid van financiële middelen, is het de vraag of de opgaven en in het bijzonder de ‘nieuwe’ opgaven (klimaatadaptatie en energietransitie) lokaal met voldoende snelheid kunnen worden opgepakt. Gesteld kan worden dat de uitvoering van de ambities van het nieuwe kabinet nog lastiger wordt dan de totstandkoming van het coalitieakkoord zelf. Realisme is geboden.

Zo heeft de Raad van State geconcludeerd dat de huidige financieringssystematiek en de aanvullende maatregelen uit het coalitieakkoord tot een instabiele, complexe en weinig transparante meerjarenbegroting voor medeoverheden leidt. De Raad van State adviseert dit voorjaar al te komen tot een transparant meerjarig budgettair kader voor mede overheden ter vervanging van de huidige accressystematiek.

In de bijlage is een uitgebreide analyse opgenomen van de kansen en uitdagingen voortvloeiende uit het coalitieakkoord in relatie tot de Financiële verhoudingen voor gemeenten. Hierbij zijn een drietal scenario’s in beeld gebracht die een grofmazige indicatie geven van bedragen die ontvangen (kunnen) worden via het gemeentefonds als gevolg van het coalitieakkoord. De ‘voorlopige’ startnota is hierbij als uitgangspunt genomen. Op basis van de geschetste kansen en bedreigingen is in het financieel kader scenario 3 als uitgangspunt genomen.

Hierbij wordt nadrukkelijk opgemerkt dat na de totstandkoming van het coalitieakkoord de wereld veranderd is als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Daarnaast is het kabinet ook al geconfronteerd met structurele miljardentegenvallers op basis van ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan na de totstandkoming van het coalitieakkoord.

De meicirculaire 2022 zal uitgangspunt zijn voor de begroting 2023-2026 en de verwachting is dat er dan ook weer meer duidelijkheid geschapen zal worden over de concrete financiële effecten. Inclusief het dilemma op welke wijze gemeenten structureel vanaf 2026 moeten omgaan met de financiële problematiek en onzekerheid.

Opgave Herijking sociaal domein en gemeentelijk maatschappelijk vastgoed (breed): Eerder heeft u een opgave vastgesteld als het gaat om herijking sociaal domein en het gemeentelijk vastgoed (breed). Voor deze opgave heeft u eerder € 1 miljoen beschikbaar gesteld ten behoeve van frictiekosten en ten behoeve van vastgoed en investeringen in bijvoorbeeld innovatie projecten die gericht zijn op preventie (transformatie sociale basis) om zo te komen tot een invulling van de opgave.

Bij het vaststellen van de opgave is aangegeven, als wenkend perspectief, dat indien er extra rijksmiddelen binnenkomen als gevolg van de herijking gemeentefonds of compensatie in het tekort 63| KADERNOTA 2023

van de jeugdmiddelen deze opgave wordt heroverwogen. In dit scenario is als uitgangspunt genomen dat door invulling te geven aan het wenkend perspectief de opgave gesaldeerd wordt met de aanvullende compensatie van de jeugdmiddelen. De vertaling ziet er als volgt uit:

Dit betekent dat er een opgave resteert vanaf 2026 van € 1,950 miljoen oplopend naar € 2,350 miljoen structureel. Uitgangspunt is dat de geïnvesteerde € 1 miljoen later in de tijd en voor een minder groot effect hoeft te renderen. Indien u als raad van mening bent dat de opgave voor het volle bedrag gerealiseerd moet worden (inclusief de te maken keuzes) dan heeft dat een positief effect op het financiële kader.

Uitvoering kaders programma's Programmabegroting 2023-2026 Het hoofdstuk programma's schetst diverse (beleids)ontwikkelingen. In de programmabegroting 2023-2026 worden deze ontwikkelingen inhoudelijk uitgewerkt en van financiële effecten voorzien, rekening houdende met de vastgestelde kaders.

Algemeen De budgettaire context is opgesteld aan de hand van de geschetste ontwikkelingen en er is geen rekening gehouden met 'gewijzigd' beleid en/of voorstellen, het is immers een Kadernota. Het (financieel) kader en de geformuleerde begrotingsregels zoals verwoord in het hoofdstuk 'Hoofdlijnen' is het kader dat gehanteerd wordt bij de verdere uitwerking in de begroting 2023-2026.

Context en aandachtspunten



Ontwikkeling Herijking gemeentefonds De herijking van het gemeentefonds is een belangrijke ontwikkeling die (mogelijk) toekomstige kansen biedt. Op basis van de uitkomsten van de herverdelingsonderzoeken komt Venlo er, in financiële zin, substantieel beter uit dan met het huidige verdeelmodel. Er is nog altijd discussie over de ‘eerlijkheid’ van de voorgestelde herverdeling, de effecten op de nadeelgemeenten, het aftoppen van het voor- en nadeel en het ingroeipad. Het advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur en het standpunt van 90% van de gemeenten was om het niet te doen. Per 2023 wil het Rijk toch mogelijk het nieuwe verdeelmodel van het gemeentefonds invoeren. De invoering gaat langzamer dan het Rijk oorspronkelijk van plan was. Het ingroeipad- het pad waarmee gemeenten naar de nieuwe verdeling ingroeien- te beperken tot 3 jaar. Dit wil zeggen 64| KADERNOTA 2023

dat de invoering van het nieuwe model tijdig geëvalueerd zal worden en dat aan de hand van deze evaluatie besloten zal worden over het traject 2026 en verder. Verwachting is dat voor 2026 minimaal het bedrag van 2025 van toepassing zal zijn.

In de eerste drie jaar (2023, 2024 en 2025) zou de herverdeling dan maximaal € 37,50 per inwoner zijn. Het gaat hierbij om een voordeel voor de gemeente Venlo van: 2023 € 0,750 miljoen 2024 € 2,250 miljoen 2025 € 3,750 miljoen 2026 € 3,750 miljoen



Opgave Herijking sociaal domein en gemeentelijk maatschappelijk vastgoed (breed): Zoals weergegeven onder de budgettaire context resteert er een opgave vanaf 2026 van € 1,950 miljoen oplopend naar € 2,350 miljoen structureel. Hierbij is besloten, dat indien er extra rijksmiddelen binnenkomen als gevolg van jeugd of herijking gemeentefonds invulling van deze opgave wordt heroverwogen. Het structureel niet invullen van deze opgave heeft een nadelig effect voor de budgettaire ruimte.



Groen en water Met de vaststelling van de Integrale Visie Openbare Ruimte en Integraal Beheer Openbare Ruimte, de Agenda Groen en Water en de daarbij behorende beheerplannen is vastgelegd op welke wijze en op welk niveau beheer en onderhoud van groen en water gewenst en noodzakelijk is. Bij de begrotingsbehandeling 2022 - 2025 is hiervoor incidenteel geld beschikbaar gesteld om hieraan uitvoering te geven. De komende jaren moeten uitwijzen of we hiermee voldoende stappen gezet hebben voor een leefbare, klimaatbestendige en toekomstbestendige gemeente. De ingezette werkwijze zal in 2025 geëvalueerd en eventueel bijgesteld worden. Indien het beleid onder de vastgestelde uitgangspunten wordt doorgezet betekent dit een aanvullend beslag op de gemeentelijke begroting vanaf het jaar 2026 van afgerond € 1,7 miljoen. Dit betekent dat, bij toepassing van het huidige beleid, een structureel bedrag van € 1,7 miljoen ten laste gebracht wordt van het financieel kader waarin nu nog niet voorzien is.



(Energie)kosten sportaccommodaties (2023-2026) Bij de begrotingsbehandeling 2022 is € 100.000 incidenteel gehonoreerd voor hogere energiekosten. Tevens is hierbij de opdracht gegeven om voorstellen te doen en verder onderzoek te doen om energiekosten te reduceren danwel kostendekkend te krijgen. Hierbij wordt een relatie gelegd met verduurzaming vastgoed en het aanbod van voorzieningen en de gewenste spreiding hiervan. De huidige ontwikkelingen van de energievoorziening maakt hiervan onderdeel uit.

65| KADERNOTA 2023



Parkeerexploitatie Ten gevolge van de verschuiving van straatparkeren naar gebouwd parkeren, de privatisering van de parkeergarages en de afname van (tijdelijk) parkeerareaal lopen de parkeerinkomsten sterk terug. Ten behoeve van de uitvoering van het parkeerbeleidsplan is in de begroting 2022 aangegeven dat er een nieuwe sluitende parkeerbegroting wordt opgesteld, op basis van investeringen, exploitatie inclusief beheer & onderhoud en handhaving. In het beleidsplan parkeren, worden verdere bijsturingsmaatregelen onderzocht. De eventuele financiële gevolgen worden hiervan in de meerjarenbegroting 2023-2026 verwerkt.



Opgave grenzeloos substitutie verwerving middelen door derden ad € 250.000 structureel. In de begroting 2022-2025 is een opgave verwerkt van € 0,250 miljoen structureel vanaf 2022 substitutie verwerving derde geldstromen.



Voorbereidingskredieten: In de begroting 2022-2025 zijn voorbereidingskredieten door de gemeenteraad beschikbaar gesteld voor onder andere de volgende opgaves: o

Hoogwaterbeschermingsprogramma.

o

Jachthaven.

o

Gebiedsontwikkeling Arcen met aandacht voor de aanwezige meekoppelkansen in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma.

o

Herontwikkeling sportaccommodaties (o.a. Herungerberg).

o

Gymzaal Venlo – Oost.

o

School Blerick.

Indien uit de voorbereidingskredieten volgt dat er besluiten worden genomen ten aanzien van voornoemde projecten zal dit ruimtebeslag leggen op de beschikbare middelen.



Beheer en onderhoud gemeentelijk vastgoed (gebouwen) Portefeuillemanagement, het sturen op de vastgoedportefeuille, is essentieel: het stelt ons in staat om gronden en gebouwen effectief dienstbaar te maken aan onze gemeentelijke beleidsdoelen en te sturen op maatschappelijk rendement. Het stelt ons bovendien in staat om te sturen op de toekomstbestendigheid (en waardevastheid) van de vastgoed-voorraad, waardoor we bewuste en verantwoorde keuzes maken gerelateerd aan de actuele ontwikkelingen en daarmee gemoeide investeringen.

Aanvang 2022 is gestart met een portefeuille-analyse om te komen tot een kernportefeuille. Deze kernportefeuille zal het vertrekpunt vormen voor het vaststellen van de benodigde onderhoudsbudgetten zodat omvang en de investeringen (o.a. in het kader van verduurzaming) in beeld wordt gebracht. 66| KADERNOTA 2023

Het doel is het opstellen van een nieuw onderhoud beheerplan 2023-2031 met daarin nieuwe meerjaren onderhoudsplannen die de basis gaat vormen voor de doorontwikkeling naar de duurzame meerjaren onderhoudsplannen. Dit nieuwe beheerplan 2023 -2031 inclusief budgetaanvragen zal in 2022 aan de raad worden voorgelegd en opgenomen worden in de Begroting 2023. Deze processtappen zijn eerder gemeld in de Nota Grondbedrijf en Vastgoed 2022 en in de Paragraaf Kapitaalgoederen in de Begroting 2022. Deze middelen zijn nog niet voorzien in het gepresenteerde financieel kader.

Ontwikkelingen buiten financieel perspectief (2027) Voor inzicht in het structurele effect worden een tweetal ontwikkelingen genoemd van vastgesteld beleid die vallen buiten het meerjarenperspectief. Het gaat hierbij om de bijstelling van het gemeentefonds als gevolg van de jaarlijkse afname van integratie-uitkering Participatie. Buiten het meerjarenperspectief om betekent dit een structureel nadeel van € 423.000. Bij vaststelling van de programmabegroting 2022-2025 heeft uw raad € 40.000 voor de vierjaarlijkse gemeentelijke verkiezingslasten aan de griffie beschikbaar gesteld. Daar er in 2027 geen verkiezingen worden verwacht kan dit budget vrijvallen.

Omslagrente, het rentetarief grondexploitaties en de disconteringsvoet grondexploitaties: In twee notities van de commissie BBV is beschreven hoe deze rentepercentages dienen te worden bepaald. De uitwerking hiervan is afhankelijk van enkele parameters, zoals de begrote rentelasten en de solvabiliteit per 1 januari 2023. Om hiervan een zo nauwkeurig mogelijke inschatting te maken worden deze percentages gedurende het begrotingsproces definitief berekend en worden nu in de kadernota de volgende bandbreedtes / indicaties gehanteerd:

Bandbreedtes / indicatie te hanteren percentages 2023 Omslagrente (indicatie) 3,00% Rente grondexploitaties 2,25% - 2,75% Disconteringsvoet grondexploitaties 2,00%

67| KADERNOTA 2023