026bijl Kadernota 2023.pdf
Tekst van het document
26| KADERNOTA 2023
Venlo woonstad De waardering van Venlo als woonstad (stadspeiling) is al jaren nagenoeg gelijk (rapportcijfer 7) en het streven is om ook in 2023 dit niveau te behouden. De realisatie van de gewenste woningaantallen en kwaliteit wordt vastgelegd in een dynamische woonmonitor.
Programmalijn Omgeving Heeft als doelstelling dat een kwalitatieve en toekomstbestendige leefomgeving wordt gerealiseerd.
Ruimtelijke kwaliteit & leefbaarheid Versterking van de ruimtelijke kwaliteit blijft een sleutelbegrip. Identiteit, oriëntatie, leef kwaliteit en vestigingsklimaat hangen hiermee samen. De groei van de stad en het aantal woningen naar een 100.000+ niveau vraagt om een (her)oriëntatie op de ruimtelijke structuur, waarbij zowel een verdere kwalitatief hoogwaardige verstedelijking van het binnenstedelijk gebied – meer stad – áls het versterken van natuurwaarden in het buitengebied – meer land – áls het ruimtelijk invullen van nieuwe energiebronnen en klimaatopgave gelijkwaardige aandacht moeten krijgen. Als een drager van lokale en regionale identiteit vormt behoud, benutting en versterking van erfgoed een cruciale factor hierin. Dit alles komt tot uitdrukking in de nieuwe omgevingsvisie en het omgevingsplan.
Een van de prioritaire gebieden in de stad is de wijk Vastenavondkamp. Hiervoor is een integrale gebiedsvisie vastgesteld, waarin fysieke, economische en sociale maatregelen samenkomen. De focus ligt op versterking van het winkelcentrum, de openbare ruimte en de sociale woningvoorraad. Een blik in de verdere toekomst maakt duidelijk dat een ingrijpendere herstructurering noodzakelijk is om de gewenste woningdifferentiatie te realiseren. Niet alleen huurwoningen zijn belangrijk, maar ook het creëren van kansen voor marktpartijen die willen investeren in koopwoningen. Waarmee nieuwe groepen inwoners naar de wijk getrokken worden.
Beheer openbare ruimte In de Integrale Visie op de Openbare Ruimte is vastgelegd dat de openbare ruimte steeds meer ook het directe leefgebied is van inwoners, bezoekers en gebruikers van de stad. Daar hoort bij dat planmatig beheer & onderhoud en vervangingsinvesteringen gekoppeld worden aan andere beleidsdoelstellingen zoals klimaatadaptatie, energietransitie, vergroening, gezondheid, inclusiviteit maar ook aan specifieke gebiedsontwikkelingen (werk met werk maken) en burgerbetrokkenheid. Daardoor wordt een integraler niveau van werken bereikt, dat kosteneffectiever en vriendelijker is voor inwoners: ontwikkelend beheer.
Vanuit de samenleving ontstaan initiatieven voor het vergroten van de leefbaarheid die ook in belangrijke mate betrekking hebben op de openbare ruimte. Voorbeelden hiervan zijn de Roermondseweg in Tegelen en de Klingerbergsingel in Blerick. Deze bewonersinitiatieven zijn breed gedragen en worden gecombineerd met andere beleidsdoelstellingen. Ze vormen een mooie kans om de inwoners meer aan zet te laten komen. 27| KADERNOTA 2023
In 2021 is het beheerplan Groen en Water vastgesteld, en is gestart met het uitvoeren van uitgesteld onderhoud: De basis op orde. Inmiddels is het beheer en onderhoud van groen en water financieel verankerd in de begroting van 2022. Dat geldt niet voor de noodzakelijke investeringen voor groot onderhoud en renovaties van het groen, die nodig zijn om de basis op orde te houden. Vanaf 2023 zijn IVOR, IBOR en alle beheersplannen actueel en financieel inzichtelijk. Vervanging van zieke of dode bomen en beplanting maakt ook onderdeel uit van het beheerplan en zorgt ook voor doelmatig en efficiënt beheer. Vanaf dat moment wordt structureel invulling gegeven aan het gewenste ruimtelijke kwaliteitsniveau in de stad en de opgaven op het gebied van klimaatadaptatie en leefbaarheid
Van afval naar grondstof De gemeente levert een belangrijke bijdrage aan een circulaire economie. Doel hierbij is om het ontstaan van afval zoveel mogelijk te voorkomen, geproduceerd afval maximaal te scheiden en recyclen, en grondstofketens te sluiten. Van afval naar grondstof. De noodzaak hiervoor is tweeledig, en wordt zowel vanuit economisch als vanuit ecologisch oogpunt ingegeven. De kosten voor inzameling en verwerking van afvalstoffen nemen (wereldwijd) toe en de opbrengsten nemen (wereldwijd) af. Deze kosten dragen, samen met de rioolheffing en onroerendzaakbelasting, rechtstreeks bij aan de woonlasten van inwoners. Van afval naar grondstof moet helpen deze kosten te beheersen, en de stijging van de woonlasten te beperken.
Omgevingswet & Wet kwaliteitsborging voor het bouwen In 2023 wordt naar verwachting de Omgevingswet (eindelijk) ingevoerd. De Omgevingswet staat voor een goed evenwicht tussen het benutten en beschermen van onze leefomgeving. Daarnaast beoogt de wet ook een nieuwe manier van (samen)werken: integraal, gebiedsgericht en participatief. Een ingrijpende veranderopgave, waar in Venlo al lange tijd aan wordt gewerkt. De vervanging van het huidige wettelijk instrumentarium, waaronder de structuurvisie en het bestemmingsplan, maakt deel uit van deze opgave. Ook vraagt de Omgevingswet om “meer ruimte voor initiatieven” (lokaal maatwerk) en snellere en betere besluitvorming bij vergunningverlening. Er verandert dus veel in het vergunningentraject: niet alleen in de formele afwikkeling, maar ook de begeleiding/uitwerking van nieuwe initiatieven. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) treedt samen met de Omgevingswet in werking. De Wkb moet zorgen voor een betere bouwkwaliteit tegen lagere kosten waarbij bouwers en initiatiefnemers meer eigen verantwoordelijkheid krijgen. Deze wijzigingen kunnen vanaf 2024 (negatieve) financiële effecten hebben op de inkomsten uit (bouw)leges.
Beheer en onderhoud gemeentelijk vastgoed (gebouwen) Venlo bruist, de stad is het visitekaartje en een positieve beleving en adequaat voorzieningenniveau zijn hierin essentieel. Het gemeentelijk vastgoed speelt hierin een grote rol. Ons vastgoed is immers dienstbaar aan onze inwoners die gebruik maken van sportvoorzieningen, maatschappelijke accommodaties en cultuurgebouwen als ook aan onszelf (ambtelijke huisvesting). Dit merken we in
28| KADERNOTA 2023
toenemende mate in de dynamiek, de benodigde middelen, maar ook in de complexiteit die hiermee gepaard gaat.
Ontwikkelingen en vraagstukken zoals verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed en keuzes in omvang en kwaliteit van het voorzieningenniveau vragen om efficiënt en verantwoord vastgoedbeheer. Het belang van actuele vastgoeddata is evident zodat goede sturing op de (omvang van de) vastgoedportefeuille en -daaropvolgend- effectief beheer en onderhoud plaatsvindt. Deze ontwikkeling is in 2022 in gang gezet en zal ook in 2023 e.v. de agenda bepalen.
Portefeuillemanagement, het sturen op de vastgoedportefeuille, is essentieel: het stelt ons in staat om gronden en gebouwen effectief dienstbaar te maken aan onze gemeentelijke beleidsdoelen en te sturen op maatschappelijk rendement. Het stelt ons bovendien in staat om te sturen op de toekomstbestendigheid (en waardevastheid) van de vastgoed-voorraad, waardoor we bewuste en verantwoorde keuzes maken gerelateerd aan de actuele ontwikkelingen en daarmee gemoeide investeringen. Gestart is met een portefeuille-analyse om te komen tot een kernportefeuille. Deze kernportefeuille vormt het vertrekpunt voor het vaststellen van de benodigde onderhoudsbudgetten, zodat omvang en de investeringen (o.a. in het kader van verduurzaming) in beeld wordt gebracht. Dit wordt vastgelegd in een nieuw onderhoud beheerplan 2023-2031, met daarin nieuwe meerjaren onderhoudsplannen (MJOP’s). Deze laatste worden de komende jaren doorontwikkeld naar duurzame meerjaren onderhoudsplannen (DMJOP’s). Het nieuwe beheerplan 2023-2031 wordt in 2022 aan de raad voorgelegd en financieel vertaald in de Begroting 2023.
Programmalijn Bereikbaarheid Heeft als doelstelling dat een verkeersveilige en bereikbare leefomgeving wordt gerealiseerd.
Beleidskader De omvang en aard van stedelijke mobiliteit is in een snel tempo aan het veranderen. Verdergaande verstedelijking, de digitalisering van de maatschappij, nieuwe vervoerwijzen en vervoerdiensten hebben invloed op de bereikbaarheid van Venlo. Trendsportal geeft op regionaal en lokaal niveau de richting. Maar vereist aanvullend een meer concrete vertaling voor de middellange termijn. Op basis van de potentiële en de geplande ruimtelijke ontwikkelingen geeft het antwoord op welk niveau van bereikbaarheid gewenst is: voor de voetganger, de (elektrische) fiets en verwante (nieuwe) vervoermiddelen, de auto en het openbaar vervoer. Hieruit volgen dan de benodigde voorzieningen voor de afwikkeling van het verkeer, met de bijbehorende infrastructuur en (technologische) inrichting.
Verkeersveiligheid Vanuit het Rijk is het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) uitgerold om oplopende ongevalscijfers een halt toe te roepen. Ook in Venlo zien we de ongeval cijfers (met name onder fietsers) helaas weer oplopen, daar waar we jaren op een dalende trend zaten. Het Rijk stuurt hierbij 29| KADERNOTA 2023
op een risico gestuurde aanpak (investeren daar waar de risico’s het grootste zijn). Ook in Venlo hanteren we deze risico gestuurde veiligheidsaanpak. De output van de risicoanalyse en de input van de betrokken partners levert een uitvoeringsprogramma op met projecten en maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid. Parallel hieraan wordt bekeken op welke locaties de combinatie met beheer en onderhoud (ontwikkelend beheer) is te maken door de beleidsmatige opgave (op het gebied van verkeersveiligheid, fiets en parkeren) over de meerjaren onderhoudsplannen te leggen om zodoende te kunnen bepalen op welke locaties we opgaven kunnen combineren en "werk met werk" kunnen maken zodat de gemeentelijke middelen zo efficiënt mogelijk ingezet worden.
Het rapportcijfer voor verkeersveiligheid in de buurt (stadspeiling) is al jaren nagenoeg gelijk (6,2) en het streven is om dit niveau ook in 2023 minimaal te behouden. Daarnaast streven we ernaar om het ongevallencijfer zo laag mogelijk te houden, en voor dodelijke ongevallen 0.
Ambitiedocument Fiets Uit het Ambitiedocument Fiets, en bijbehorend uitvoeringsprogramma, komt naar voren dat er door de sterke toename van het (elektrisch) fietsverkeer nieuwe investeringen noodzakelijk zijn in de kwaliteit en kwantiteit van onze fietsinfrastructuur en fietsparkeervoorzieningen maar ook op het gebied van gedragsbeïnvloeding en educatie. Deze investeringen dragen bij aan een gezonder leefklimaat en aan de vitaliteit van onze inwoners, en hebben een positief effect op de bereikbaarheid, de luchtkwaliteit en de uitstoot van CO2. De fiets vervult daarmee een sleutelrol in de ontwikkeling van Venlo naar een toekomstbestendige, gezonde en leefbare gemeente.
Ambitiedocument Parkeren Vanaf 2023 start de uitvoering van het Ambitiedocument Parkeren, en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma biedt een overzicht van voorgestelde maatregelen waarmee de vastgestelde parkeerknelpunten kunnen worden aangepakt binnen de kaders die in het Ambitiedocument zijn vastgesteld. De financiële ontwikkelingen die van invloed zijn op de parkeerexploitatie worden hierin meegenomen en meegewogen. Duidelijk is de groeiende noodzaak aan frequent parkeeronderzoek, een efficiëntere vorm van handhaving (borging kwaliteit parkeerbeleid) en duidelijke verankering van het uitgangspunt parkeren op eigen terrein bij ruimtelijke ontwikkelingen in de parkeerverordening. Ook voorzien we quickwins op het gebied van parkeeraanpak in de kern Arcen.
De waardering van parkeren in de wijk (stadspeiling) is de laatste jaren licht gedaald. Niettemin wordt vastgehouden aan de ambitie om dit rapportcijfer te laten stijgen naar een 7,2. Het nieuwe parkeerbeleidsplan en het uitvoeringsprogramma moeten hier aan bijdragen.
30| KADERNOTA 2023
Programma 3 Grenzeloos Venlo Algemeen Het programma Grenzeloos Venlo komt voort uit de geografische ligging en positie daarbinnen van Venlo. Het programma bestaat naast ondersteuning van het bestuurlijk relatiebeheer uit randvoorwaardelijke activiteiten ten dienste van opgaven binnen de andere programma’s. Hierbij gaat het om profilering en samenwerking met strategische partners om daarmee de doelstellingen en ambities van de stad, dichterbij te brengen. Het programma is verdeeld in de onderdelen Regionale Samenwerking Noord-Limburg, Public Affairs en de programmalijn 'Relatie Duitsland versterken'.
Regionale Samenwerking Noord-Limburg Doel: het samenwerken met de acht Noord-Limburgse gemeenten t.b.v. het realiseren van de opgaven en ambities benoemd in de Regiovisie Noord-Limburg 2040 – de Gezondste Regio.
Venlo is gebaat bij een sterke regionale samenwerking. Veel regionale opgaven zijn voor de gemeenten in Noord-Limburg hetzelfde. Venlo heeft grotendeels hetzelfde profiel als de regio. We hebben een stedelijk centrum en landelijk gelegen dorpen. Tevens hebben we overlappende economische belangen (logistiek, agrofood, maakindustrie, toerisme en leisure) en sociaal gezien ook regionaal complementaire opgaven. Door regionaal samen te werken zijn we in staat om meer massa te maken en daardoor meer invloed uit te oefenen bij andere partijen zoals de provincie, het Rijk en Europa. Naast de samenwerking op de schaal van Noord-Limburg zien we in praktijk dat er steeds meer samenwerking is op de schaal van Noord- en Midden-Limburg, denk hierbij aan thema's als veiligheid (veiligheidsregio), duurzaamheid (RES) etc. Regionale strategische visie en uitvoeringsprogramma De regionale strategische visie vormt de lange termijn ambitie voor de regio Noord-Limburg. Voor de uitvoering is een uitvoeringsprogramma opgesteld dat is opgebouwd uit zes programma's. 1.
Gezond ondernemen: Ondernemen en Innoveren
2.
Gezond zijn en gezond blijven: Vitaal en Gezond
3.
Gezond leven: Toerisme en Leisure
4.
Gezonde leefomgeving: Landelijk gebied
5.
Gezond verbinden: Mobiliteit en Logistiek
6.
Gezond leefklimaat: Energie en klimaat
De uitvoering van dit programma is mede afhankelijk van de door onze gemeenteraden beschikbaar te stellen middelen voor onze regionale ambities en de bijdragen die onze collega overheden en partners aan onze doelstellingen willen en kunnen leveren.
31| KADERNOTA 2023
Investeringsagenda Noord -Limburg Met de investeringsagenda hebben we als regiogemeenten de handen ineengeslagen om fors te investeren in de toekomstige onderlinge samenwerking, de samenwerking met partijen in de regio en met de provincie Limburg. De investeringsagenda is opgebouwd uit de zes strategische thema’s en zeven icoonprojecten. De regio en de provincie hebben de ambitie uitgesproken de komende vier jaar in te zetten op een investeringsimpuls van € 40.000.000 (€ 20.000.000 regio en € 20.000.000 provincie Limburg). De inhoudelijke ambities uit de investeringsagenda zijn opgenomen in het regionale uitvoeringsprogramma. Regionaal geven we ruimte aan initiatieven die passen bij deze ambitie.
Ten behoeve van de regionale investeringsagenda voorzien we nog een vierde en mogelijk zelfs nog een vijfde ronde met projecten en investeringen, alvorens ook deze middelen geheel zijn ingezet. Dat betekent dat iedere regionaal opgebracht euro door provinciale middelen wordt verdubbeld. De daartoe bestemde reserve kent, na de reeds afgeronde drie rondes een stand van €622.000. Deze middelen zijn nog beschikbaar als cofinanciering voor mogelijk volgende projectrondes. Regio Deal Noord-Limburg Naast de investeringsagenda is een propositie, een bestuurlijk bod, opgesteld voor de rijksoverheid door de regio Noord-Limburg en de provincie Limburg om te komen tot een Regio Deal voor NoordLimburg. Een Regio Deal is een partnerschap tussen Rijk en regio om brede maatschappelijke opgaven vanuit de regio op te pakken. Uitgangspunt voor een Regio Deal is evenredige cofinanciering vanuit de regio. De Regio Deals richten zich op brede welvaart. Binnen de regiodeal Noord-Limburg staan vijf thema's centraal 1.
Future farming
2.
Positieve gezondheid van mensen en vitale gemeenschappen
3.
Het behouden en aantrekken van talent voor de regio
4.
Een veilige en leefbare omgeving en de aanpak van criminaliteit
5.
Grensoverschrijdende samenwerking
Op basis hiervan is een regionaal programma opgesteld met een financieel kader van € 17.500.000 aan Rijksmiddelen en een daaraan gekoppelde cofinanciering vanuit de regio van € 17.500.000. Met deze Rijksmiddelen geven wij gezamenlijk met de provincie en maatschappelijke partners een impuls aan de uitvoering van regionale ambities Noord-Limburg. Inmiddels heeft de gemeenteraad drie rondes met projecten gevoteerd, de laatste in april 2022. Alle aan de Regio Deal gekoppelde Rijksmiddelen zijn inmiddels ingezet, inclusief de financiële bijdragen van de acht gemeenten en de provincie Limburg.Op 31 december 2023 loopt de regiodeal af. Inmiddels lopen er gesprekken met het Rijk om de termijn op te rekken naar 2025 zodat maximaal invulling gegeven kan worden aan de kansen en de realisatie van de Regiodeal.
32| KADERNOTA 2023
Programmalijn Public Affairs Doel: belangenbehartiging op verschillende niveaus, waaronder beïnvloeding wet- en regelgeving, fondsenwerving en positieve beeldvorming over Venlo, om de programmadoelstellingen te verwezenlijken.
Door onze belangen te behartigen in diverse fora en bij verschillende stakeholders kunnen we wet- en regelgeving beïnvloeden, maar ook cofinanciering genereren voor projecten en ontwikkelingen die onze ambities verder helpen. Om de perceptie over onze gemeente positief te beïnvloeden delen we goede voorbeelden en werken we aan één verhaal voor Venlo.
Lobbyagenda Onze public affairs of belangenbehartiging vindt plaats op verschillende niveaus: provinciaal, landelijk, Europees, en in Nordrhein-Westfalen en in afstemming met veel verschillende partners. We werken samen met partners aan actuele thema’s, zoals hoogwaterveiligheid, brede welvaart, een circulaire economie, majeure infrastructuur en grensoverschrijdende samenwerking. Deze thema’s zijn in 2022 bestuurlijk vastgelegd in een Limburgse lobbyagenda waarvan we de implementatie gezamenlijk ter hand nemen. Deze lobbyagenda ontwikkelt zich telkens en stemmen we af op de actualiteit en onze prioriteiten. Ook werken we in 2023 verder aan de uitvoering van de Venlose lobbyagenda. De public affairs- en lobbyactiviteiten richten zich op de thema’s die aansluiten bij onze ambities, die kansrijk zijn en waarvoor we coalities kunnen aangaan met andere partijen. Ook zijn we voornemens bij te dragen aan de ontwikkeling van een regionale Public affairs agenda.
Citybranding In 2023 gaan we ook meer werk maken van citybranding. Het vertrekpunt daarbij is dat Venlo de afgelopen jaren een grote maatschappelijke en economische ontwikkeling heeft doorgemaakt en inmiddels een stevige positie in de regio inneemt. Ons doel is te komen tot een breed gedragen visie over waar Venlo voor staat en waar niet alleen onze gemeente, maar vooral ook inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners zich in herkennen. Hun enthousiasme en ambassadeurschap zal ertoe leiden dat Venlo beter op de kaart komt te staan. En dat is goed voor de ontwikkeling van Venlo en vormt de basis voor public affairs.
Derde geldstromen Momenteel inventariseren we de kansen die Europa biedt met de nuances “slim" en “groen” en leggen deze naast onze eigen ambities en doelstellingen. Dit heeft als doel om in 2023 nog gerichter in te kunnen zetten op relevante kansen voor Venlo. In 2023 zetten we verdere stappen om de juiste kansen aan te jagen en een goede samenwerkingspartner te zijn voor onze nationale en internationale partners. De verankering van subsidies als financiële strategie blijft onze aandacht houden.
33| KADERNOTA 2023
De Europese agenda en het bijbehorende meerjarig financieel kader 2021-2027 is goedgekeurd en daarnaast is er ook een aanzienlijk herstelpakket ingezet, dat is gericht op Corona herstel. Voor 2023 wordt verkend in hoeverre hier gebruik van gemaakt kan worden. Tevens verwachten we te blijven inzetten op de mogelijkheden die de structuurfondsen bieden. De EFRO-middelen via Op Zuid en de potentie die Interreg Nederland-Duitsland ons biedt, om zo de samenwerking met Duitsland te intensiveren en kennis uit te wisselen. Het Interreg Vlaanderen-Nederland kan hierin ook kansen bieden. Het thematische-en inmiddels bekende fonds Connecting Europe Facilities (CEF) blijft ook weer in 2023 onverminderd interessant vanwege de infrastructurele en logistieke uitdagingen van Venlo.
Relatie Duitsland versterken Doel: het onderhouden en benutten van de grensoverschrijdende relaties met andere overheden en strategische partners om programmadoelstellingen te verwezenlijken en goed nabuurschap te tonen.
Grensoverschrijdend netwerk Een goede relatie met onze Nachtbarn is belangrijk. Een onderzoek van de Europese Commissie toont aan dat het benutten van de grensligging grensregio’s zelfs 8% meer groei kan opleveren. Door de relatie met Duitse overheden en strategische partners te versterken kan meer en beter worden samengewerkt. Goede relaties zijn hiervoor essentieel.
De gemeente Venlo heeft de afgelopen twee raadsperiodes stevig geïnvesteerd in de relatie met Duitse buurgemeenten. Een succesvolle samenwerking met de Duitse partners valt of staat met het onderhouden van het netwerk (politiek, bestuurlijk, ambtelijk en maatschappelijk en economisch relevante actoren). De relatie met partnerstad Krefeld ontwikkelt zich verder met een continuering van het uitwisselingsprogramma, bestuurlijke en politieke samenwerking en ondersteuning van externe partijen die grensoverschrijdend willen samenwerken. Daarnaast wordt contact gelegd met andere Duitse gemeenten. Het contact met deze gemeentes komt voort uit de prioriteiten waar we grensoverschrijdend op moeten en willen inzetten.
Om de grensoverschrijdende kennisuitwisseling op het gebied van onderwijs, cultuur en kunst stimuleren. Kultur muss man schnuppern oftewel cultuur moet je beleven en cultuur werkt als katalysator om vertrouwen te scheppen voor meer inhoudelijke samenwerking op andere terreinen.
Daarnaast draagt Venlo actief bij aan landelijke grensoverschrijdende overleggen, zoals het grensgemeenten overleg en het G40 overleg. De Venlose bijdrage in de Euregio Rijn-Maas Noord uit zich door deelname in alle commissies van de Euregio deel waarbij Venlo de ontwikkeling aanjaagt met nieuwe inhoudelijke bijdragen en projectvoorstellen waarbij Venlo de opzet (en realisatie) van Interreg VI projecten ondersteunt.
34| KADERNOTA 2023
Grensoverschrijdende economische actieagenda Samen met Krefeld, Mönchengladbach, de Kreis Viersen Fontys Hogeschool, Hochschule Niederrhein, LIOF en de provincie Limburg wordt gewerkt aan de implementatie van de in 2022 ontwikkelde Euregionale economische actieagenda. Vier inhoudelijke thema's uit de economische actie agenda zijn uitgewerkt concrete acties en projecten en vormen de basis voor verdere grensoverschrijdende samenwerking. De vier inhoudelijke thema’s zijn Future Farming, Future Transport, Future Building en Future Production.
35| KADERNOTA 2023
Programma 4 Welvarend Venlo Algemeen De centrale doelstelling van dit programma is van Venlo een stad te maken in een regio met een brede, duurzame en innovatieve economische basis, die excelleert op de cross-overs tussen een beperkt aantal economische terreinen en op het gebied van mobiliteit. Met als hoofddoel om in 2030 te zorgen voor een passend opleidingsniveau, voldoende werkgelegenheid, optimale economische ontwikkeling en adequate bereikbaarheid ter versterking van de brede welvaart in de regio NoordLimburg.
Het programma als geheel, en alle drie de programmalijnen daarbinnen, hebben nadrukkelijk een regionale component en sluiten aan op de doelstellingen van de Regiovisie Noord-Limburg 2040 en de uitwerking van deze visie in de Regionale Investeringsagenda en Regiodeal. Vanuit het programma en de programmalijnen wordt een bijdrage geleverd aan vier van de zes regionale thema’s in de Regionale Investeringsagenda en aan twee van de vijf thema’s in de Regiodeal. Daarnaast wordt er vanuit de programmalijn mobiliteit een actieve bijdrage geleverd aan het Regionaal Mobiliteitsoverleg (RMO) en Trendsportal.
2023 zal vrijwel volledig in het teken staan van de uitvoering van beleid, plannen en acties. Waarbij de koers bepaald zal worden door de -in 2022 nog vast te stellen- Economische visie 2030. Deze visie zal niet leiden tot een grote koerswijziging, maar wel tot bijsturing, meer focus, samenhang met andere raadsprogramma’s en herijking en verbreding van het Economisch Uitvoeringsprogramma voor de komende jaren. Daarnaast zijn het Uitvoeringsprogramma 'Werken in Venlo', Meerjarenprogramma Venlo Studentenstad, Economisch Uitvoeringsprogramma, Toeristisch Recreatief ActieProgramma en Uitvoeringsagenda Havenvisie het meest relevant. Vanuit deze uitvoerings- en actieprogramma’s wordt ingezet op continuïteit; we gaan afmaken waar we de afgelopen jaren aan begonnen zijn. We doen dat nadrukkelijk samen met onze strategische partners in de regio Noord-Limburg om zo de kansen maximaal te benutten; samenwerken, heldere en open communicatie vormen daarbij de belangrijkste sleutelwoorden.
Om de ambities en opgaven binnen het programma Welvarend en de drie programmalijnen te kunnen realiseren, is het van belang om de lokale en regionale economie de komende jaren nog beter te gaan profileren en positioneren. Public affairs en het branden en vermarkten van de stad (Citybranding) en regio worden ingezet met als doel het aantrekken van aanvullende bedrijvigheid, studenten, internationale werknemers, kenniswerkers, bezoekers, investeringen en derde geldstromen. De relatie met het programma Grenzeloos Venlo is evident.
Kennisinfrastructuur en arbeidsmarkt Doel: Het versterken van de onderwijs- en kennisinfrastructuur voor stad en regio met een duidelijk profiel en goede onderzoeksfaciliteiten inclusief een goed functionerende arbeidsmarkt, waarbij de facilitering van de samenwerking tussen ondernemer, onderwijs en overheid van groot belang is. 36| KADERNOTA 2023
'Werken in Venlo' Vanwege krapte op de arbeidsmarkt ligt de focus in 2023 op het vergroten van de arbeidsparticipatie door de aansluiting tussen de beroepsbevolking en de regionale economie te verbeteren. Samen met het programma Gezond en actief en strategische partners wordt ingezet op het benutten, ontwikkelen, behouden en aantrekken van talent. Kenniswerkers en internationale werknemers maken hier onderdeel van uit. Het economische belang van internationale werknemers is en blijft namelijk groot. Hierbij is aandacht voor de toenemende maatschappelijke uitdagingen (huisvesting, overlast en integratie) die de verwachte groei van het aantal internationale werknemers met zich meebrengt. In verbinding met de programma’s Gezond en actief Venlo en Leefbaar Venlo wordt daarom ingezet op een negen-sporen aanpak waarbij voldoende, kwalitatief passende huisvesting nog steeds een prioritair aandachtspunt is. Naast huisvestings- oplossingen met een tijdelijk karakter dient ook nagedacht te gaan worden over de lange termijn. Het realiseren van structurele hoogwaardige woonvormen voor tijdelijke doelgroepen hoort hierbij. Dergelijke woonvormen bieden dan ook kansen om andere doelgroepen op langere termijn te huisvesten (zie tevens programma Leefbaar).
Venlo Studentenstad Voor het boeien, binden en behouden van talent wordt tegelijkertijd ingezet op het versterken en uitbouwen van de kennisinfrastructuur en Venlo Studentenstad. Overigens vraagt ook studentenhuisvesting de aandacht om daarmee de gewenste groei in aantallen studenten te kunnen realiseren.
Brightlands Campus Greenport Venlo De Brightlands Campus Greenport Venlo is het kristallisatiepunt van de publiek-private samenwerking tussen bedrijfsleven, onderwijs en onderzoek. De samenwerking op de Brightlands Campus Greenport Venlo versterkt de innovatiekracht en het concurrentievermogen van het bedrijfsleven en maakt Venlo als centrumstad in de regio Noord-Limburg aantrekkelijker voor innovatie. De innovatiekracht van de campus focust op de sector agrofood met crossovers naar logistiek, maakindustrie en gezondheid. In 2022 is door de vier aandeelhouders een gezamenlijke visie op de toekomst van de campus ontwikkeld waarbij het financiële meerjarenperspectief eveneens in beeld is gebracht evenals het intensiever gebruik van de beschikbare ruimte ten behoeve van de campusontwikkeling. Met de bijsturing (inhoudelijk, organisatorisch en financieel) die op basis hiervan heeft plaatsgevonden is de opstartfase afgerond en komt de campus in 2023 terecht in de doorgroeifase richting een volwassen campus. Groei op de campus zal plaatsvinden door meer hoogwaardige bedrijvigheid (start-ups en scale ups), meer studenten, meer onderzoekers. Een groei die de komende jaren overigens wel gefaciliteerd zal moeten worden met vastgoedinvesteringen (nieuwe werkplekken en 'shared facilities').
37| KADERNOTA 2023
Economie Doel: het versterken van de sectoren agrofood, logistiek, maakindustrie en vrijetijdseconomie. De Brightlands Campus Greenport Venlo, Brightlands Institute for Supply Chain Innovation (BISCI) en Crossroads Limburg spelen hierbij een belangrijke rol, evenals de bestaande samenwerking op het gebied van parkmanagement en BIZ op de diverse werklocaties.
Innovatie in speerpuntsectoren Venlo zet ook in 2023 in op versterking van de regionale economie door de ondernemers in de sectoren agrofood, maakindustrie, logistiek en vrijetijdseconomie te blijven stimuleren en ondersteunen bij het innoveren en ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen om zo de regionale concurrentiepositie en toegevoegde waarde te vergroten. Hierbij wordt nauw samengewerkt met de partners in quattro helix verband. De ondernemer -vertegenwoordigd in Crossroads Limburg staat hierbij centraal, andere partners zijn De Gezondste Regio, Brightlands Campus Greenport Venlo, Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo en Ondernemend Venlo. De Regionale Investeringsagenda en Regiodeal spelen hierbij een belangrijke rol.
Vrijetijdseconomie In 2023 zal tevens extra aandacht worden geschonken aan de vrijetijdseconomie. Deze sector is de afgelopen jaren zeer sterk getroffen door de Corona-pandemie. Zowel de bestedingen als de bezetting liggen nog onder het niveau van 2019. Om het herstel van deze sector te stimuleren, zullen via het Toeristisch-Recreatief ActieProgramma en de Regionale Investeringsagenda concrete projecten binnen deze sector worden ondersteund. Daarnaast zal de toeristische promotie en marketing versterkt worden door de samenhang met citybranding en zal een verkenning worden uitgevoerd naar nieuwe samenwerkingsmogelijkheden met aan leisure gelieerde sectoren zoals cultuur, horeca, evenementen en erfgoed. Ook zal regionaal het huidige Actieprogramma Vrijetijdseconomie worden herijkt en daarmee de regionale ambitie verder vastgelegd. Hierbij zal worden ingespeeld op het landelijke coalitieakkoord waarin vrijetijdseconomie een volwaardige plek in het economische beleid heeft gekregen en wordt ingezet op spreiding.
Thematische verrijking met maatschappelijke thema's Om de komende jaren mee te buigen in de richting van een groenere en een op gezondheid gerichte economie krijgt naast versterking van de bovengenoemde sectoren, ook thematische verrijking van de regionale economie in 2023 aandacht. Hierbij gaat het primair om het stimuleren van vernieuwing en aantrekken van bedrijvigheid op het gebied van circulariteit, gezonde voeding en zorg. Hiermee wordt geanticipeerd op demografische ontwikkelingen en klimaatopgaven. Ook hierbij wordt samengewerkt met strategische partners.
38| KADERNOTA 2023
Ruimte (Regio) Venlo was de afgelopen jaren bijzonder succesvol met het aantrekken van nieuwe bedrijven en bieden van ruimte voor uitbreiding van onze bedrijven. Hierdoor is schaarste aan ruimte voor duurzame economische groei ontstaan. Tegelijkertijd nam de behoefte aan herstructurering (deels transformatie) en verduurzaming van onze bedrijventerreinen toe. Dit is opgepakt samen met Stichting Parkmanagement Venlo (inclusief “Uitvoeringsovereenkomst BIZ 20 bedrijventerreinen”) en Stichting Duurzame Bedrijventerreinen. Echter, schaarste vormt, net als veroudering, vanaf 2023 een bedreiging voor vernieuwing en versterking van bedrijven, verplaatsing van solitair gevestigde bedrijven naar bedrijventerreinen en verduurzaming van bedrijventerreinen. Gezien diverse maatschappelijke discussies en rekening houdende met de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, wordt nadrukkelijk niet ingezet op ongebreidelde groei van de bedrijventerreinenvoorraad, maar wel op het realiseren van ruimte voor de doorgroei van regionaal gevestigde bedrijven, schuifruimte voor herstructurering en de acquisitie van start-ups en scale-ups om de regionale concurrentiekracht in de speerpuntsectoren te versterken.
Afhankelijk van de resultaten van het onderzoek in 2022 naar de kwaliteit en kwantiteit van het aanbod, de behoefte en de mogelijkheden, zal 2023 mogelijk in teken staan van het voorbereiden van plannen voor nieuwe ruimte voor bedrijven.
Niet alleen bedrijventerreinen, maar ook enkele gebiedsontwikkelingen die onderdeel uitmaken van het programma Centrumstad Venlo zijn relevant om versterking van de kennisinfrastructuur, arbeidsmarkt en economie te kunnen stimuleren en faciliteren. Het gaat daarbij in 2023 nadrukkelijk om de Binnenstad en het Middengebied (het voormalige Veilingterrein). En voor wat betreft de vrijetijdseconomie behouden daarnaast Arcen, Steyl en de Maas de aandacht.
Mobiliteit Doel: het (inter)nationaal en regionaal aantrekkelijk houden van Venlo door samen te werken met strategische partners aan het verbeteren van de ruimtelijk-economische bereikbaarheid en het realiseren van een aantrekkelijk mobiliteitssysteem. Sleutelwoorden hierbij zijn veiligheid, duurzaamheid, toegankelijkheid, innovatie en multimodaliteit.
Aangetekend wordt dat het thema mobiliteit in twee raadsprogramma’s is verankerd. De thema’s ‘Hoofdinfrastructuur’ en ‘Duurzame mobiliteit’ maken deel uit van het programma Welvarend Venlo, de thema’s ‘Actieve en sociale mobiliteit’ en ‘Verkeersveiligheid en lokale bereikbaarheid’ van het programma Leefbaar Venlo. Trendsportal Venlo vormt de integrale paraplu. De coördinatie hiervan is belegd in het programma Welvarend Venlo.
Multimodale ontsluiting Voor een gezonde regionale economie is het van belang dat de economische bereikbaarheid voor goederen en personen op orde is. De focus ligt daarbij op verbetering en verduurzaming van de internationale multimodale ontsluiting en bereikbaarheid, zowel voor het personen- als goederenvervoer. De hoogste prioriteit heeft daarbij in 2023 de realisatie van de ambities in de Havenvisie. In nauw overleg met de MIRT-programma’s Goederencorridor en Integraal 39| KADERNOTA 2023
RivierManagement (Vierwaardenproject) wordt de integrale havenontwikkeling, inclusief verplaatsing van de jachthaven in 2023 verder uitgewerkt en voorbereid. Bovendien wordt in het kader van de Spoorvisie die in 2021 is vastgesteld, in 2023 ingezet op verdere uitwerking (door ProRail) van de Integrale Studie van het emplacement Venlo. Dit moet in de loop van 2024 resulteren in een voorkeursalternatief (en voorkeursbesluit). Een relatief nieuw programma-overschrijdend nationaal strategische infra-dossier is de Deltacorridor. Dit project betreft de aanleg van minimaal vier nieuwe buisleidingen tussen Rotterdam, Chemelot en Noordrijn-Westfalen voor in ieder geval het transport van C4-LPG, propeen, waterstof en CO₂ en mogelijk een gelijkstroomkabel. Deze corridor loopt via Venlo en biedt meekoppelkansen op het gebied van economie, energietransitie, (spoor)veiligheid en leefbaarheid.
Duurzame mobiliteit De Noord-Limburgse gemeenten die zich hebben geconformeerd aan de mobiliteitsvisie Trendsportal werken samen aan de realisatie van de ambitie op het gebied van klimaatvriendelijke, toegankelijke en veilige mobiliteit. Deze gezamenlijke uitvoering richt zich met name op projecten die lokaal niet direct opgepakt kunnen worden. Lokaal ligt de nadruk in 2023 in Venlo op de realisatie van mobiliteitsprojecten die voortvloeien uit de beleidsplannen en uitvoeringsprogramma’s die in 2021 en 2022 zijn vastgesteld. Zo zal actief worden doorgewerkt aan de voorbereiding van de invoering van de Zero-emissie Zone (ZE-zone) die is gericht op het verduurzamen van de aan- en afvoer van goederen naar het stedelijk centrum. Aangezien de invoering vier jaar van tevoren moet worden aangekondigd, zal de invoering zelf niet voor 2027 plaats kunnen vinden.
Bereikbaarheidsplan Met de uitvoering van de bovengenoemde plannen en projecten groeit de gevoelde noodzaak om de verkeersstromen in Venlo en omgeving zo te organiseren, dat Venlo enerzijds de economische functie goed kan uitoefenen en anderzijds de effecten van de verkeersstromen evenwichtig kan verdelen over alle toegangswegen. In 2023 zal daarom de vraag “Waar en met welke vervoerwijze willen we welke mobiliteitsdoelgroep faciliteren in Venlo?” worden beantwoord in de vorm van een bereikbaarheidsplan.
40| KADERNOTA 2023
Programma 5 Centrumstad Venlo Algemeen Onze ambitie met het raadsprogramma Centrumstad Venlo is de ontwikkeling van Venlo tot het bestuurlijk, cultureel en economisch kloppend hart van de regio. Met de stad Venlo als het vanzelfsprekend middelpunt voor stedelijk wonen, werken en leven van bewoners, ondernemers en bezoekers, nu en in de toekomst. Het raadsprogramma gaat over deze bijzondere positie. We werken de ambitie uit langs drie programmalijnen met als doel de centrumfunctie van Venlo vanuit een solide en sterke basis te verbreden en daarmee robuust te maken, waarin ook volop aandacht is voor wat Venlo bijzonder en uniek maakt of kan maken. Aan de hand van deze programmalijnen is in één oogopslag duidelijk met welk doel een activiteit of middel wordt ingezet om de aantrekkingskracht van Venlo te versterken. We hebben de laatste jaren al flinke stappen gezet, maar er blijft altijd veel te doen. Onze samenleving verandert snel en iedere tijd en gebeurtenis stelt nieuwe eisen aan stad en regio. Daar moeten we als gemeente met de samenleving snel en adequaat op in spelen ten gunste van een breed welvaartsperspectief.
In het oog springt de ontluikende stedelijkheid van Venlo met een groeiende dichtheid van bewoners, bedrijven en bezoekers leidt tot nieuwe interacties, wensen en opgaven. Zo zien we in Venlo de stuwende economische sectoren kennisintensiever worden en de concurrentie om bedrijven, maar vooral werknemers toenemen. Om ons profiel en identiteit op economisch én maatschappelijk vlak toekomstbestendig te maken, vraagt dit meer dan ooit om sturing en flankerende investeringen in het stedelijk woon- en leefklimaat. En bovenal om de verbindingen te leggen tussen de verschillende opgaven, kansen en investeringskracht in specifieke gebieden binnen de stad met een hoge dynamiek. Deze ontwikkelsprong pakken we voortvarend op binnen vertrouwde, maar ook nieuwe verbanden. Denk hierbij aan het ambitiedocument voor de gebiedsontwikkeling voor het voormalige Veilingterrein, die samen met een aantal zorg- en onderwijsinstellingen tot stand is gekomen. Onze focus is en blijft erop gericht om talent op alle niveaus te verleiden, aan te trekken en vast te houden voor een sterke regionale economie en een stad in balans.
Essentieel is en blijft een gevarieerd, compleet en dynamisch stedelijk centrum met aantrekkelijke voorzieningen én een gevarieerd aanbod van hoogwaardige woonmilieus en woonvormen. Venlo onderscheidt zich in haar rurale omgeving steeds duidelijker als het middelpunt van de regio NoordLimburg met stedelijke woon-, werk- en leefmilieus. Het stedelijk centrum ondergaat momenteel de transitie van een plek waar je vooral dingen koopt, naar een plek waar je wil zijn. De belevings- en ontmoetingsfunctie van cultuur, winkels en horeca wordt samen met wonen en onderwijs bepalend voor het succes van het gebied in de stad en regio. Deze groeiende aantrekkingskracht op (toekomstige) bewoners, bedrijven en bezoekers moeten we verzilveren. Tegelijkertijd verdienen de klassieke structuren de komende jaren nog de nodige de aandacht, zoals de centra van de stadsdelen Tegelen en Blerick of de perifere detailhandel op het Tref. De snelheid van trends en ontwikkelingen op dit vlak vergen het uiterst van ondernemers en gemeente om de gebieden een duurzaam toekomstperspectief te geven. 41| KADERNOTA 2023
Maar daar blijft het niet bij. We zien ook op andere plekken in de stad nieuwe concentraties van stedelijke dynamiek en interactie ontstaan met een regionale impact op bewoners, bedrijven en bezoekers. De uitrol van projecten en programma's in deze gebieden geeft ons de kans om de stedelijke en regionale opgaven goed te positioneren en te verwezenlijken.
Kenmerkend voor het raadsprogramma Venlo Centrumstad zijn het meerjarige karakter én de complexiteit en dynamiek van de opgaven. Met name in de gebiedsontwikkelingen komen een aantal ambities en doelstellingen van de andere raadsprogramma’s samen. Denk hierbij aan wonen, erfgoed, openbare ruimte, mobiliteit, onderwijs en economie. De uitvoering van het programma leunt daarmee ook op de ambities, (sub)doelen, middelen en/of activiteiten uit de andere programma's.
Programmalijn: De basis sterk houden Venlo biedt de regio het stedelijk centrum voor burger, ondernemer en bezoeker een basisaanbod van voorzieningen, faciliteiten en uitstraling op het gebied van stedelijk wonen, werken en leven.
We zullen samen met burgers, ondernemers, instellingen en medeoverheden de komende jaren blijven investeren in voorzieningen en structuren die burgers, bedrijven en bezoekers bewust of onbewust als het basispakket beschouwen.
De stedelijk centra – in het bijzonder Venlose binnenstad – dragen in hoge mate bij aan de aantrekkingskracht van de stad Venlo op bewoners en bezoekers. De laatste jaren is door vele (vastgoed)partners in de detailhandel, cultuur en horeca flink geïnvesteerd om in te kunnen spelen op de nieuwe wensen en opgaven van deze tijd. We moeten voorkomen dat de tijdelijke effecten van de Corona-pandemie het voorzieningenniveau van de stedelijke centra structureel ontwricht en marginaliseert. We verwachten dat de aanvragen van de culturele sector voor verlening van subsidies voor corona-compensatie in kalenderjaar 2022 doorlopen tot in 2023. De regeling is daarop al aangepast. Intussen zien we dat de weg van het publiek naar de culturele voorzieningen nog niet soepel verloopt. Ook heeft de productiekant nagenoeg stilgelegen en zal het moeilijk zijn om exploitatie weer op orde te krijgen. Mogelijk dat er rekening gehouden moet worden met structurele consequenties. Vooral bij de partners waar in de benchmark (2020) en quickscan (2021) al van werd geconstateerd dat de verhouding tussen subsidie en prestaties niet solide in balans is, verwachten wij langdurige consequenties. Ook in de komende jaren zullen we gezamenlijk moeten blijven investeren en op enkele plekken zelfs een stapje extra zetten om een duurzaam toekomstperspectief te borgen.
Wonen, onderwijs en werken in de vorm van dienstverlening en 'schone bedrijvigheid' hebben de binnenstad herontdekt. De binnenstad van Venlo evolueert gestaag van een ‘place to buy’ naar een ‘place to be’ of 'place to meet', ook voor de regiobewoner. Deze ontwikkeling zal de dynamiek verhogen, vormt een antwoord op structurele leegstand en kan de (nieuwe) stedeling beter te faciliteren. Bewoners, ondernemers en bezoekers hechten namelijk steeds meer waarde aan combinatiebezoeken met cultuur en horeca en zijn op zoek zijn naar nieuwe 42| KADERNOTA 2023
ontmoetingsplekken, binnen en buiten. De doorontwikkeling van de binnenstad vraagt om een goede balans tussen voorzieningen en de toenemende woonfunctie, een wakend oog voor de complementariteit van voorzieningen én ruimte voor experiment, innovatie en kruisbestuiving. In de binnenstad verdienen de randen van het kernwinkelgebied de nodige aandacht, zoals het Flujasplein en omgeving, de Bolwaterstraat en de Maaskade. Structurele leegstand in deze gebieden vraagt om nieuwe programma's en gebruik. Een bezoek aan de binnenstad moet een belevenis zijn, waarin het decor een belangrijke rol speelt. Er wordt dan ook met onze partners blijvend ingezet op het behoud van erfgoed, creëren van bijzondere architectuur en onderscheidende openbare ruimtes met voldoende plek voor groen, water, verkoeling, gezonde lucht en schone mobiliteit.
Winkelen is nog altijd belangrijk in de binnenstad en de stadsdeelcentra, maar wordt minder dominant. Het aanbod van winkels is onderweg naar een nieuwe balans tussen fysiek en digitaal. De binnenstad, de stadsdeelcentra Blerick en Tegelen, maar ook het perifere aanbod op en rond het Trefcenter worden begeleid naar een complementair en robuust ontwikkelperspectief. Het 'Plan Binnenstad 2030' en de plannen 'Samen vooruit' voor de stadsdeelcentra Blerick en Tegelen vormen hiervoor een gedegen en gedragen basis en bieden volop inspiratie voor een gefaseerde uitvoering. In 2023 willen we, samen met de binnenstadspartners een aantal projecten uit het gezamenlijk opgestelde Plan Binnenstad 2030 voortzetten. Het uitvoeringsprogramma van het Plan Binnenstad 2030 is omarmd door de binnenstadspartners, waardoor en waarmee stappen gezet kunnen worden naar een toekomstbestendige binnenstad. Het Transformatiefonds is één van de instrumenten voor de uitvoering. Ook in de stadsdeelcentra liggen soortgelijke opgaven van herpositionering, hergebruik en het verbeteren en vergroenen van de openbare ruimtes, met een duidelijke focus op het verbeelden van de eigen identiteit. Zo hebben zowel Tegelen als Blerick zelf een plan ontwikkeld “visie openbare ruimte”. Het visiedocument is voor beide stadsdelen door de gemeente omarmd als inspiratie en uitgangspunt.
Momenteel worden de plannen nader uitgewerkt, zodat ook andere gemeentelijke uitgangspunten, bijvoorbeeld omtrent mobiliteit en klimaat, betrokken worden. De ambities worden vertaald naar concrete plannen voor de uitvoering, inclusief fasering en kostenraming. Naar de meerjarenbegroting en/of in grondexploitaties zullen wij voor de binnenstad en stadsdeelcentra samen met onze gebiedspartners concrete voorstellen indienen voorzien van een financiële onderbouwing.
Op de Markt, het kloppende hart van de binnenstad, staat beleving centraal. De vele terrassen op het plein zorgen voor een aangenaam verblijfsklimaat. Door het jaar heen is de Markt op diverse momenten ook de centrale plek voor evenementen. Historische gevels op de Markt leveren een essentiële bijdrage aan beleving en sfeer. De afgelopen periode is flink geïnvesteerd in het opknappen van panden en gevels om en nabij het meest monumentale plein van de stad. In 2022 is een onderzoek afgerond voor groot onderhoud van het belangrijkste gebouw: het stadhuis. In 2023 zullen we de eerste onderhoudswerkzaamheden uit laten voeren, ook zullen daarbij de beschadigingen en vervuiling van de gevels van de afgelopen eeuw worden aangepakt. Om het monumentale stadhuis (nog meer dan nu) dé blikvanger van de binnenstad te laten zijn zullen we concrete voorstellen indienen voor het onderhoud. 43| KADERNOTA 2023
In 2021 en 2022 heeft de bibliotheek een succesvolle studentenpilot gedraaid met onder andere een aanbod van studieplekken en een zondag openstelling. De pilot draagt bij aan de doorontwikkeling van het stedelijk centrum als verblijfs- en ontmoetingsplek voor bewoners en bezoekers. We zijn voornemens dit aanbod bij de bibliotheek structureel te financieren en zullen in de meerjarenbegroting 2023-2026 hiertoe een financieel voorstel doen.
Venlo is onderdeel van de cultuurregio Noord- Limburg. De komende jaren wordt ingezet op focus en professionalisering van het regionaal programma. Met de Provincie worden gesprekken gevoerd over de nieuwe beleidsperiode, waarin vooral een nieuwe verdeling van de cultuurmiddelen tussen Noord- en Zuid-Limburg op de agenda staat. Met het ministerie worden gesprekken gevoerd over de toekomst van de cultuurregio’s en de plek van onze regio binnen die toekomstplannen. Van de individuele gemeenten zal een cofinanciering worden gevraagd voor de doorontwikkeling, in meerjarenbegroting zullen we hiertoe een voorstel opnemen.
Programmalijn Verbreden en robuust maken Venlo bouwt aan een stabiel en robuust draagvlak voor het stedelijk wonen, werken en leven door te stimuleren wat ons sterker maakt en te voorkomen wat ons verzwakt.
De vraag naar stedelijk wonen met veel voorzieningen om de hoek heeft de laatste jaren een sterke vlucht genomen, ook in Venlo. Op korte termijn worden de laatste ontwikkelvelden in Q4 en Maaswaard voltooid, waarin stedelijk wonen de boventoon voert. Als sluitstuk van de herontwikkeling van Q4 wordt in 2023 de openbare ruimte van de Maaskade opnieuw ingericht tot een hoogwaardige openbare ruimte. Het ontwikkelplan voor fase 1 van het Kazerne Kwartier is gereed en eerste nieuwe woningen en voorzieningen worden in 2023 in aanbouw genomen om de eerste bewoners in 2024 welkom te kunnen heten. Eerder al zullen (tijdelijke) voorzieningen een plek krijgen in de bestaande bebouwing. Ook het wonen boven winkels en de ontwikkeling van een aantal vrije plekken in en om de binnenstad vordert gestaag, maar nieuwe locaties en gebieden dienen zich aan en kunnen meeliften op de groei van het stedelijk profiel van Venlo. In 2021 hebben we het woningbouwprogramma samen met de raad kunnen versnellen op in de eerste fase voor het Kazerne Kwartier. Passend bij de aanhoudende vraag en druk op de woningmarkt zullen we voorstellen uitwerken om de versnellingsopgave voor het stedelijk wonen verder gestalte te geven. Onder andere voor fase 2 van Kazerne Kwartier en andere gebieden met een hoge dynamiek en mix van voorzieningen.
Plekken en panden die in de binnenstad die kwalitatief onvoldoende zijn worden actief onder de loep genomen, met name als het waardevol erfgoed betreft. Bijzondere aandacht vragen de transformatie en het hergebruik van (economisch) verouderde panden op kwetsbare plekken in het stedelijk centrum. We onderzoeken welke instrumenten we kunnen inzetten om het tij te keren, waar de markt dit niet oppakt. 44| KADERNOTA 2023
De verbeterde spoorse bereikbaarheid van Venlo met een intercity naar Eindhoven en Düsseldorf vanaf 2025, is een nieuwe impuls voor de binnenstad en Venlo als centrumstad. Op loopafstand van het station willen we ruimte bieden voor bedrijven, instellingen en bewoners, die waarde hechten aan internationale bereikbaarheid en een hoog stedelijke omgeving. Te midden van het hoger onderwijs en hoogwaardige culturele instellingen vormen dit de ideale vestigingscondities voor verbreding en versterking van onze kenniseconomie. Een programmatisch onderzoek naar de ontwikkelpotentie in 2022 kan leiden tot voorstellen voor een voorbereidingskrediet in de meerjarenbegroting.
In en rond Venlo worden gebieden ontwikkeld met een hoge stedelijke dynamiek, mix van functies en aantrekkingskracht met een sterke wisselwerking. Om deze gebieden optimaal te laten excelleren is een goede onderlinge verbondenheid essentieel. Niet alleen digitaal, maar ook fysiek. Samen met onze partners moet worden geïnvesteerd in robuuste en aantrekkelijke verbindingen tussen binnenstad, het Kazerne Kwartier, het Middengebied, de Brightlands Campus Greenport Venlo en andere clusters met (in potentie) een hoge dynamiek. Het meest concreet zijn de verbindingen tussen binnenstad en Kazerne Kwartier en het verdiepen of verleggen van de Tegelseweg ten gunste van de gebiedsontwikkeling op en rond het voormalige veilingterrein. De nadere onderzoeken in 2022 kunnen leiden tot voorstellen voor de meerjarenbegroting van 2023 en verder.
In Venlo hebben we een divers palet aan kleinere culturele instellingen. Ze geven Venlo een eigen kleur, verbreden het culturele veld en maken het culturele aanbod robuust. In de quickscan meerjarenvoorzieningen is geconstateerd dat de instellingen zeer goed presteren in verhouding tot de subsidie. In 2022 worden de aanbevelingen uitgewerkt met het oog op een inhoudelijke doorontwikkeling en financieel robuuster toekomst. Voor twee instellingen is op basis van de aanbevelingen een huisvestingsonderzoek gestart: de stadsbibliotheek en filmtheater De Nieuwe Scene. Voor de bibliotheek wordt gekeken naar een toekomstbestendige oplossing op de huidige locatie of elders in de binnenstad van Venlo. Voor het filmtheater wordt alternatieve huisvesting gezocht. De implementatie van de aanbevelingen uit de quickscan kunnen leiden tot voorstellen voor bijstellingen van subsidieafspraken, het beleid of uitvoering. Ook bij de amateurkunstverenigingen spelen diverse accommodatievraagstukken, dit wordt in het kader van het te formuleren accommodatiebeleid in 2022 verder onderzocht en opgepakt, vooralsnog worden geen voorstellen voor de meerjarenbegroting verwacht.
Programmalijn Verdiepen en onderscheiden Venlo zet in op een onderscheidend profiel van het stedelijk centrum in de regio en daarbuiten om de aantrekkingskracht van Venlo te versterken op bewoners, ondernemers en bezoekers.
We bouwen gestaag en met succes aan een eigen profiel voor Venlo. De kruisbestuiving tussen onderwijs, economie, cultuur, erfgoed, wonen en evenementen leidt tot een unieke positie. Niet
45| KADERNOTA 2023
alleen in de regio, maar ook al ver daarbuiten. Vanuit onze ondernemende inborst verdiepen we dit profiel om onderscheidend te blijven.
Het Middengebied met in de kern het voormalige veilingterrein is dé ruwe diamant van Venlo. Veel ruimte, goede bereikbaarheid en onderwijs- en zorginstellingen met groeipotentie. Samen met deze instellingen en ontwikkelpartners hebben we de ambitie het gebied te transformeren tot een cluster van kennis, kunde en innovatie op het gebied van zorg en gezondheid met crossovers tussen zorg, onderwijs, sport, werken en wonen. Dit als antwoord op de uitdagingen van een sterke vergrijzing van stad en regio en de groeiende tekorten op de arbeidsmarkt in de zorg.
In de zuidrand van de binnenstad zijn de afgelopen jaren al flinke stappen gezet om te komen tot een hoogwaardig educatief en cultureel cluster. De uitbreiding van de HAS zal in 2022 en 2023 aan de Dominicanenstraat vorm krijgen en biedt ruimte voor een doorgroei naar 1.000 studenten en aantal extra opleidingen. In de meerjarenbegroting 2023-2026 zullen we voorstellen opnemen om de openbare ruimte te optimaliseren en passend bij het nieuwe gebruik met aandacht voor erfgoed, verkoelend en aantrekkelijk groen en water (oude beekloop verbeelden). In 2022 starten we de planvorming op voor de vrijkomende vleugels van het voormalige postkantoor eind 2023, waarvoor we een voorbereidingskrediet zullen indienen.
Kloosterdorp Steyl is een van de belangrijkste toeristische parels van Venlo. Een bijzondere geschiedenis, (religieus) erfgoed, waardevolle collecties, indrukwekkend groen en een bekoorlijke ligging aan de Maas maken het kloosterdorp tot een plek die het bezoeken waard is. Het monumentale kloosterdorp is uniek, maar wel op zoek naar een nieuw toekomstperspectief. En dat gaat niet vanzelf. Samen met alle betrokkenen en partners worden de programmatische kansen voor de omvangrijke complexen onderzocht. De focus ligt op (bezinnings-) toerisme, cultuur, dag- en verblijfsrecreatie en wonen in een sfeer van ‘local meets global’. In 2022 wordt integraal gewerkt aan het ambitiedocument met opgaven van herbestemming, transformatie, verbeteren van de samenwerking en het vermarkten van het 'Verhaal van Steyl'. In samenwerking met de provincie Limburg, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en betrokken organisaties wordt een uitvoeringsprogramma samengesteld. Binnen de context van de totale doorontwikkeling van Steyl wordt in 2022 specifiek aandacht besteed aan de situatie bij het Missiemuseum. In de gemeentelijke begroting zijn extra middelen opgenomen om het Missiemuseum in 2022 te ondersteunen. Onderdeel daarvan is de uitvoering van een exploitatieonderzoek.
De uitkomsten van dit onderzoek en het uitvoeringsprogramma voor de doorontwikkeling van Steyl kunnen leiden tot voorstellen voor de meerjarenbegroting 20232026.
In de binnenstad wordt blijvend ingezet op transformatie en herbestemming van leegstaand vastgoed met erfgoedwaarde in het project ‘wonen in erfgoed boven winkels’. Het herstellen en activeren van deze ruimtes biedt een unieke kans om een onderscheidende woonvorm aan Venlo toe te voegen, verder verval van de erfgoedwaarde te voorkomen en de binnenstad 46| KADERNOTA 2023
levendig en aantrekkelijk te houden buiten winkeltijden. De afnemende behoefte aan winkelruimte biedt daarnaast de mogelijkheid om de binnenplaatsen te vergroenen. In 2023 zullen weer twee nieuwe projecten worden opgepakt in de binnenstad en het plan voor historische gevelverbetering van de Gasthuisstraat worden voortgezet. Daarnaast zal met steun van de Provincie de restauratie en herbestemmingsprojecten van religieus en industrieel erfgoed gemeentebreed worden gecontinueerd. In de meerjarenbegroting zullen we voorstellen doen om de bestaande budgetten hiertoe te behouden.
Een aantrekkelijke avondbeleving is van belang om bezoekers aan de binnenstad zo lang mogelijk vast te houden, met name gedurende de donkere periode van het jaar. Door middel van een doordacht lichtconcept gaan we de ‘Venlose parelketting’ in de binnenstad letterlijk in de spotlights plaatsen. Monumentale, beeldbepalende gebouwen en pleinen (de parels) en de historische/economische hoofdroutes (de ketting) worden in samenhang verlicht, waardoor de bezoekers op een logische en aansprekende manier door de binnenstad worden geleid. De Keulse Poort met de beide musea als blikvangers hadden de primeur. Het ‘lichtsnoer’ wordt in 2023 en volgende jaren verder over de binnenstad uitgerold.
De verstedelijking van Venlo geeft ook ruimte voor andere en nieuwe leefstijlen. ‘Urban culture’ met cross-overs tussen cultuur, sport, gezondheid en lifestyle komt sterk op. Ook worden er over dit thema over de landsgrenzen heen gedacht en worden binnen de (Eur-)regio afspraken gemaakt. Nieuwe projecten en programma’s willen we een permanente (fysieke) plek bieden in het stedelijk veld ook in de openbare ruimte. De partners voor Urban culture hebben zich inmiddels georganiseerd in een platform en komen samen met een gemeentelijk kwartiermaker tot adviezen van voor de toekomstige inbedding van Urban in onze stad en voorstellen voor de meerjarenbegroting 2023-2026.
Venlo groeit en bloeit. Dit zien we ook aan het aantal culturele evenementen, die spontaan ontstaan en zich beginnen te wortelen. Deze nieuwe initiatieven kunnen nu alleen ondersteund worden met incidentele subsidies voor één jaargang. Speciale aandacht daarbij willen we geven aan de vele vrijwilligers die de evenementen mogelijk maken. We constateren dat als gevolg van o.a. Corona het huidige stelsel te weinig flexibel is. In de begroting willen we voorstellen doen om deze verrijking van het culturele aanbod een structurele positie te geven. Ook de verduurzaming van de evenementen zetten we, samen met de organisaties, voort. Voor Venlo valt er als centrumstad nog veel te winnen in de regio, het primaire verzorgingsgebied voor de stedelijke voorzieningen. Venlo Partners zal zich ook in 2023 doorontwikkelen en opnieuw volop inzetten om de regiobewoner sterker aan Venlo te binden als bezoeker, ondernemer en wellicht toekomstig bewoner. Daarnaast zal door Venlo Partners worden ingezet op de branding van Venlo als merk.
47| KADERNOTA 2023
Programma 6 Circulaire en duurzame hoofdstad Algemeen De hoofdopgave van het programma circulaire en duurzame hoofdstad is een toekomstbestendige gemeente Venlo die de kansen benut in de energietransitie, klimaatadaptatie en circulariteit. Naast de klimaatopgave is door mondiale spanningen de toekomstbestendigheid van energie en grondstoffen een prioritair dossier in Venlo omdat hiervan effecten kunnen uitgaan in de realisatie van alle programmaopgaven. Het programma richt zich in 2022 en verder ook op het vermijden van risico’s in het domein van energie en grondstoffen voor de Venlose samenleving en economie. Een duurzame samenleving is ook een gezonde samenleving en zal in dat licht ook in verband worden gebracht met de doelstelling dat de regio Noord Limburg ook de gezondste regio wordt.