Woordelijk verslag begrotingssessie 14-10-2021.docx

Ik probeer aan te geven: zouden we dat niet moeten omdraaien. Want als u het topprioriteit vindt, zou u het toch met me eens moeten zijn. De voorzitter: Wethouder Dinjens. Wethouder Dinjens: Ik denk niet dat het de topprioriteit is van het college Wij hebben verschillende speerpunten die we noemen. We hebben ook bepaalde dingen waarover we geen onomkeerbare besluiten nemen. We proberen een geheel, een pakket van dingen te doen. Gezondheid en luchtkwaliteit zijn enorm belangrijk. Daarom denk ik dat het belangrijk is om die eerste stappen voor het programma echt vrij te maken. We moeten zelf het goede voorbeeld geven; daar ben ik het helemaal mee eens. Het college denkt dat we het hiermee kunnen doen. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Ook dit is natuurlijk een punt dat u zo meteen onderling kunt bediscussiëren. Ik wil de wethouder bedanken voor zijn beantwoording. - 29 -

De heer Nijemanting bij interruptie: Voorzitter,… De voorzitter: Mijnheer Nijemanting. Kort graag. De heer Nijemanting: Ja sorry. Volgens mij gaat wethouder Dinjens ook over woningbouw. Daar heb ik een vraag over gesteld. De nota van 17 juni met voorstellen. Wat is daarvan gerealiseerd? De voorzitter: Kunt u dat nog iets meer duiden? De heer Nijemanting: We hadden het over het thema van Versnelling van woningbouw. Er is een sessie geweest en een nota van 17 juli over het versnellen van woningbouw. Daarover zijn voorstellen gedaan. Mijn vraag is wat de daarvan is gerealiseerd. Dit kan misschien ook later terugkomen. Wethouder Dinjens: Ja, dat heeft mijn voorkeur. De voorzitter: Goed, dan zijn we nu gekomen aan het einde van de beeldvormende sessie. Ik stel voor om 22:00 uur verder te gaan met de oordeelsvorming. Dan kunt u onderling in debat gaan over de onderwerpen waarover u nog met elkaar wilt spreken. Ik schors de vergadering tot 22:00 uur. _______________________________________________________________ SCHORSING _______________________________________________________________ De voorzitter: Dames en heren, we gaan de tweede periode in van deze sessie Dit betekent dat u met elkaar in discussie kunt gaan over geschilpunten die er mogelijk nog kunnen zijn, of ondersteunende punten.

De griffier en ik hebben een paar punten naar voren gehaald waarvan wij denken dat u misschien daarover van gedachten wilt wisselen. Te weten: het weerstandsvermogen en solvabiliteit, gezondheid en luchtkwaliteit, citymarketing. Ik kijk nu even naar de heer Smeets, want hij heeft zojuist een kritisch wordt gesproken over luchtkwaliteit en gezondheid. Wilt u de aftrap nemen en uw collega raadsleden uitdagen voor, misschien wel, een debat. De heer Smeets: Dat is goed. Ik wil echter beginnen met een positieve noot Zoals de heer Korf ook al zei, ligt er een begroting waar voor iedereen wat inzit. Dat hebben ook wij echt wel gezien. Wat dat betreft is een compliment aan het college op zijn plaats. Dit is echt wel een begroting die past bij het raadsakkoord. Ik vind het ook oprecht heel erg plezierig voor dit college dat ze deze raadsperiode kunnen afsluiten met een positieve begroting. Dat is u ook van harte gegund. Het stukje waarvan wij inderdaad nog zeggen dat wij daar nog wel een aanscherping zouden willen zien, is inderdaad het programma Gezondheid en Luchtkwaliteit. Zeker na het RIVM-rapport is het voor ons in deze regio dé topprioriteit. Hiermee geeft Velsen geen goed signaal naar de samenleving en naar de industrie waarover deze discussie gaat door zelf al te zeggen dat we in een nijpende financiële situatie zitten waardoor het moeilijk is om daar geld voor vrij te maken.

Dat is natuurlijk ook zo, maar dat is tegelijkertijd ook consistent de argumentatie van de industrie. Als de overheid dan geen stappen gaat maken, hoe kunnen we dat dan verwachten van de industrie. Ik snap dat het college denkt dat er op verschillende terreinen ambities zijn en waar zetten we nu uiteindelijk de hoofdlijn neer. Op dit moment zitten we nog zoiets van 350.000 euro in de plus. Volgens mij gaat het erom dat 57.000 euro past in de meerjarenbegroting. Wij denken in ieder geval dat dit een te belangrijk onderwerp is om half te doen. Wij zouden dus willen zeggen om hier in ieder geval toch nog iets te doen. De voorzitter: Wie zou u willen uitdagen? De heer Smeets: Iedereen. - 30 -

De voorzitter: De heer Hendriks van de PvdA. De heer Hendriks: Laat ik om te beginnen zeggen dat ik het een goede discussie vind die mijnheer Smeets nu heeft gestart. Ik wil echter toch extra nadruk leggen op het feit dat wij als openbaar bestuur een ander maatschappelijk belang dienen dan het bedrijfsleven. Onze afwegingen zijn een andere. Wij hebben een veel breder maatschappelijk belang te dienen, dus wij moeten heel goed met onze centjes omgaan. Als er dan een keuze gemaakt wordt om het voorgenomen bedrag niet volledig in te zetten, is het wat mij betreft een relevante vraag of we met het geld dat we wel inzetten toch een zodanig belangrijke stap kunnen zetten in de uiteindelijke verbetering van de luchtkwaliteit dat we een begin kunnen maken met de processen die we daar zelf bij nodig vinden. Dan is eigenlijk mijn wedervraag aan u: buiten het symbolische wat u nadrukkelijk aanhaalt; wat missen we, denkt u, als we niet het volledige bedrag inzetten maar ons beperken tot het geld dat nu beschikbaar gesteld wordt. In hoeverre draagt dat dan bij aan de beeldvorming die u als heel belangrijk naar voren schuift? De voorzitter: De heer Smeets. De heer Smeets: Ik vind dit een heel terechte vraag. Allereerst is het natuurlijk wel degelijk een signaal dat je richting de samenleving afgeeft. Dat vind ik eigenlijk het allerbelangrijkste.

Ik zal ook even citeren wat de Omgevingsdienst die zich hiervoor inzet, heeft gezegd: Ja, het heeft zin om 170.000 euro voor de uitvoering van dit programma te reserveren. Het programma kan dan volledig worden opgestart en afgerond in 10 jaar. Is het ons dat waard? De Omgevingsdienst vindt dat kennelijk ook een verstandig idee. Zij gaan het uiteindelijk uitvoeren. Dus ja, het heeft zin. Laten we het vooral doen. De voorzitter: Mijnheer Sitompul. De heer Sitompul: Dank u wel. Ik moest nog eventjes de laatste input verwerken naar aanleiding van de vraag van de Partij van de Arbeid of er nog meer reacties komen Ik snap heel goed waar mijnheer Smeets van D66 Velsen op aandringt. Dat is uiteindelijk ook ons uit het hart gegrepen, ons aller hart en zeker dat van GroenLinks. Dat zal u niet verbazen. Maar we zitten toch met de overweging: wat kun je anders dan niet meedoen? We hebben al eerder gezegd dat dit een mooi afgewogen begroting is. Die luchtkwaliteit is belangrijk. U haalt dat rapport ook aan. Maar dan denk ik, waar gaat het om. Het is een druppel op de gloeiende plaat in de hele begroting. We hebben die ruimte. We gaan niet meteen failliet als we dit doen. Ik voel echter al aankomen dat er ergens wel andere boodschappenlijstjes zijn die misschien ook nog komen. En ook dan moeten we bepalen wat de juiste keuze is. Als iedereen het hiermee eens is, ben ik als eerste hier voor.

Maar goed, aan ene kant snap ik u wel, maar aan de andere kant zie ik ook wel dat brede maatschappelijke belang waar ik ook aandacht voor wil hebben. De heer Smeets bij interruptie: Voorzitter… De voorzitter: De heer Smeets. De heer Smeets: Zou ik een vraag mogen stellen aan de heer Sitompul? Allereerst wil ik de opmerking maken dat dit past in het Meerjarenperspectief. De cijfers blijven gewoon zoals ze nu zijn. Dat is het enige wat we niet doen. We gaan de cijfertjes niet aanpassen en ook hoeven we er niets voor te laten. Dat is niet een situatie waarin we nu zitten. De vraag is echter: vindt u op dit moment luchtkwaliteit en gezondheid een topprioriteit of geen topprioriteit. U zegt namelijk dat er nog andere boodschappenlijstjes zijn. Dat wil dus zeggen dat er misschien nog dingen zijn die een stuk belangrijker zijn. Op dit moment gaan we over drie weken over de begroting stemmen. U bent blijkbaar bang dat er in die drie weken een hogere topprioriteit komt binnenwaaien. Ik denk eigenlijk – dat zou ik u willen adviseren – dat voor een partij als GroenLinks dit misschien wel een topprioriteit zou kunnen zijn.. De voorzitter: Mijnheer Sitompul. - 31 -

De heer Sitompul: Ja, nee, ik snap waar u heen wilt. Ik heb al eerder gezegd dat voor GroenLinks armoedebestrijding ook heel belangrijk is. De jeugd is belangrijk, de Wmo is belangrijk. Het Lokaal Klimaatakkoord kan wat ons betreft nog wel een stukje ambitieuzer, als u het mij vraagt. Ik heb het ook al eerder gehad over het gebrek aan ambitie ten aanzien van het recycletarief. Daar moet iedereen nog eerst even over nadenken. Ik zou zeggen gaan met die banaan. Er zijn dus genoeg dingen waar wij echt nog wel over willen discussiëren. Maar daar gaan we niet uitkomen. Daarom dacht ik, pas op de plaats nu. Dat was waarvan wij dachten dat we het misschien nu eens een keer verstandig aan doen, in plaats van voor Sinterklaas spelen. U proeft hier al de worsteling die wij hebben; het liefst zouden we gewoon met u willen meegaan. De voorzitter: Dank u wel. De heer Korf. De heer Smeets bij interruptie: Voorzitter, zou ik dan nog één ding mogen zeggen? De voorzitter: Eén moment, één moment. Mijnheer Korf, u wilt graag reageren op wat er besproken is. De heer Korf: Dank u wel. Ik wil de heer Smeets oproepen, maken we hier nu een topprioriteit van als gemeente? Enerzijds zeggen we natuurlijk allemaal dat we er haast niet om heen komen omdat het een topprioriteit is van de regio. Alleen is de vraag, denk ik, of we dit ook als topprioriteit moeten zien van het gemeentebestuur.

Wij zijn niet alleen verantwoordelijk voor de luchtkwaliteit van de regio. We doen samen met de omliggende gemeenten, we doen samen met de provincie, met het RIVM, het Rijk zelfs. Dan denk ik, we kunnen natuurlijk nu dat extra geld wel als een soort symbolische daad toevoegen zodat we misschien als gemeente iets meer kunnen bijdragen, maar ik ben wel benieuwd in hoeverre dat voor ons als gemeentebestuur een topprioriteit zou zijn. Er zijn binnen de gemeente heel veel andere dingen die wellicht belangrijker zijn. Het is een beetje, ja, wat de heer Sitompul bedoelt. De voorzitter: Mijnheer Kwant. De heer Kwant: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, in wat de heer Smeets aanhaalt kan de LGV zich wel behoorlijk goed in vinden, want ik heb net in mijn betoog ook aangehaald en ik zal het herhalen: wij vinden dat er door het college alles op alles moet worden gezet om de luchtkwaliteit naar een dusdanig niveau te brengen dat de gezondheid van onze inwoners, met name van de kinderen, geborgd kan worden. Ik heb mijn vraag dus gelegd bij het college. Ik hoop dat het college met het geld dat ze inzetten dat kunnen doen. Daar heb ik nog geen antwoord op gehad. Dat komt misschien in een later stadium. En wat de heer Sitompul betreft; ja, hij is GroenLinks en dan zegt hij dat als iedereen dat zo vindt, ga ik natuurlijk mee.

Maar in eerste instantie zegt hij niet, hier sta ik voor, nu ga ik met mijn hand op tafel slaan, want hier ga ik voor knokken. Hij haalt ook armoedebestrijding aan. Nou, daar zijn ook wij van harte voor, maar als je niet meer kan ademen, het RIVM-rapport liegt er echt niet om, dan moet er echt wat gedaan worden willen wij als Velsen onze inwoners beschermen. Daar is LGV een warm voorstander van. De heer Hendriks bij interruptie: Voorzitter, mag ik hier op interrumperen? De voorzitter: Eén moment. Eerst de heer Van Koten van PolitiekSociaal. Daarna mag u De heer Van Koten: Dank u. Als je echt wat wilt doen, moet je natuurlijk wat doen met Tata. Dat voorop gezegd. Luchtkwaliteit en Klimaatakkoord, natuurlijk, D66 heeft helemaal een punt. We zijn natuurlijk al bezig geweest met prioritering. We willen natuurlijk ook in de breedte alles op alles zetten om ook te kijken naar die armoede. Dat hoor ik eigenlijk GroenLinks ook zeggen. Je kunt eigenlijk zeggen over die - 32 -

banaan, gaan met die banaan Ja, dat heeft twee kanten. Je kunt ook gigantisch onderuit gaan met die banaan. Of is het die banaan waarover wij straks allemaal onderuit gaan? Waarom, omdat we dan inderdaad dat slecht klimaat hebben. In de toekomst creëer je dus ook een gladde banaan. En wat doe je in de tussentijd met rottend fruit? De voorzitter: Mijnheer Van Koten, u bent geweldig met die banaan. De heer Van Koten: Maar wat we nu doen en daar kom ik straks nog op terug, is dat we gaan investeren in de mogelijkheden. Dat is eigenlijk de prioriteit in brede zin. De voorzitter: Mijnheer Hendriks van de PvdA. De heer Hendriks: Dank u wel. Het leek alsof we in de bananensplitshow terechtgekomen waren. Ik wil toch heel graag reageren op het betoog van de heer Kwant. Natuurlijk, de heer Kwant kan heel war een betoog houden, en natuurlijk is het ontzettend belangrijk om de luchtkwaliteit naar voren te schuiven. Natuurlijk moet er geld voor zijn. Daar zal geen mens het mee oneens zijn, maar ik heb u net zo'n warm betoog horen houden over woningbouw. Sterker nog, daar zat veel meer vuur in. Dus woningbouw is ook ontzettend belangrijk. Ik hoor u zojuist ook zeggen dat u ook vindt dat armoedebestrijding belangrijk is. En om in dezelfde beeldspraak te blijven, geloof me, als je geen geld meer hebt om te eten, zal het je worst zijn of de lucht misschien een beetje vuil is.

Dus je kunt het ook omdraaien. Juist dat maakt het zo ingewikkeld om even gemakkelijk te zeggen, laten we nu dat volledige bedrag voor die luchtkwaliteit inzetten. Juist dat illustreert dat we onze gelden in een brede afweging en over veel meer onderwerpen moeten besteden. Dan ben ik wel tevreden met de uitleg zoals die door de wethouder gegeven is. Met het geld dat we nu beschikbaar stellen, kunnen we in ieder geval de belangrijkste speerpunten realiseren en daarmee een belangrijke stap zetten. Niet te veel uitgeven, zodat we op andere fronten dingen minder moeten doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hendriks. De heer Nijemanting van het CDA. De heer Nijemanting: Dank u wel, voorzitter. Ik ben het eigenlijk wel eens met wat de heer Hendriks van de Partij van de Arbeid zojuist zei. We stellen de middelen beschikbaar. Dat doen we om dezelfde redenen als u. U wilt alleen nog meer geld beschikbaar stellen. U kunt ook 1 miljoen beschikbaar stellen, of 2 miljoen. Daarmee is de lucht morgen niet meteen schoon, maar ik denk dat het een evenwichtig verhaal is. Wat ons betreft is het zo voldoende. De voorzitter: De heer Smeets van D66. De heer Smeets: Ik begin me hier eerlijk gezegd aan te ergeren. Er is namelijk gewoon een programma opgesteld dat over vier jaar uitgevoerd zal worden. Daar is 170.000 euro voor gereserveerd.

De gemeente Velsen wil 170.000 euro vrijmaken. We hebben vervolgens gewoon als gemeentebestuur gezegd, ja, op dit moment vinden we dat nog een beetje te veel. Dat vinden wij echter absoluut een verkeerd statement. Dus opmerkingen als: daar kunnen we ook 1 miljoen voor vrijmaken zijn onzinnig. Het gaat erom dat in het programma is vastgesteld om op die manier te voldoen aan de WAO-normen die op dat moment golden. Ik ga het ook nog eens op een presenteerblaadje geven. Die WAO-normen zijn inmiddels aangescherpt. Dus eigenlijk hebben we nu een programma dat gebaseerd is op de oude WAO-normen, om die te gaan halen. Daarvan gaan we nu zeggen dat we daar minder aan uitgeven. Terwijl er al scherpere WAO-normen zijn vastgesteld. We zitten nu al onder de ondergrens. En u zegt eigenlijk dat we daar nog verder onder gaan zitten. Het lijkt me echt het verkeerde statement. Ik ben ook erg dankbaar voor de steun van de heer Kwant. De voorzitter: De heer Kwant van de LGV. - 33 -

De heer Kwant: Dank u wel, voorzitter. Ik wil even reageren op de heer Hendriks. Ik heb aangegeven, nogmaals, dat het geheel naar een dusdanig niveau moeten worden gebracht dat de gezondheid van onze inwoners, met name van de kinderen, geborgd kan worden. Als men vanuit het college aangeeft dat met de gelden die ze hebben en de inzet die ze daarmee willen doen de gezondheid geborgd is, dan kan ik me vinden in uw betoog. Maar ik heb niet gehoord dat het geborgd is. Dus het blijft in het luchtledige. We hebben het toch wel als gemeente Velsen een beetje aan de zijkant geschoven. Toen het RIVMrapport kwam ging iedereen rechtop zitten. Het is toch een behoorlijk rapport waarin gesteld wordt dat het onze inwoners in de gezondheid schaadt. Daarom zeg ik dat als we daarvoor, zoals de heer Smeets aangeeft, het programma iets bijstellen, want het is niet een gigantisch groot bedrag, en er iets geld bijkomt om inderdaad dat programma te kunnen uitvoeren volgens de nieuwe WAOnormen, dan zeg ik ja, daar sta ik voor. De voorzitter: Mijnheer Hendriks. Daarna gaan we denk ik, deze discussie afsluiten. De heer Hendriks: Toch een punt voor relativering. Met het bedrag dat wij beschikbaar stellen – of dat nu wel of niet het volledige bedrag is – zijn wij als gemeente niet in staat om de luchtkwaliteit te verbeteren volgens de huidige WAO-normen. Daar is meer voor nodig.

Dat staat of valt ook niet met het kleine restantje dat we nu niet direct besteden. Ik wil er in de beeldvorming ook een punt van maken dat het nu niet zo is dat doordat we het extra geld nu niet direct besteden, dat we daarmee de WAO-normen niet halen. Die WAO-norm is toch wel lastig. Want er zal geen mens zijn hier in deze raad of in deze gemeente die niet zal zeggen dat hij de WAO-normen niet wil halen. Niet de WAO-norm van toen deze begroting werd opgemaakt, zowel als die volgens de aangescherpte WAO-norm. Dat kan dus niet de discussie zijn. Dat kan niet de reden zijn om nu te zeggen dat we er 57.000 extra voor moeten begroten, anders halen we de WAO-norm niet. De voorzitter: Met uw welnemen sluit ik deze discussie af. Ik wil nu naar de PvdA gaan. U hebt gesproken over de solvabiliteit en het weerstandsvermogen. Kunt u daar nog een duiding aangeven over wat u hierover met de raadsleden wilt bespreken De heer Karateke: Jazeker voorzitter. De solvabiliteitsratio daalt in de komende jaren. In de jaren 2021-2024. Daarmee zitten we een categorie C; dat is onder de 20% van de begroting. Wat ons betreft zouden we weer terug moeten naar categorie B.. In de loop van de jaren hebben we als raad afgesproken om zodra het weer kan de weerstandratio en ook de weerbaarheid te vergroten. Ik ben benieuwd hoe de raadsleden daarin staan. De voorzitter: Mijnheer De Winter van ChristenUnie.

De heer De Winter: Ja, ik ben het er helemaal mee eens. U hebt in mijn betoog gehoord dat met de komst van de septembercirculaire ik vier voorstellen heb gedaan aan de wethouder. Hij is daar verder niet op ingegaan. Hij hij heeft wel gezegd dat hier behoedzaam mee omgegaan moet worden en dat we ons niet rijk moeten rekenen. Ik heb echter concrete voorstellen gedaan wat er met dat geld gedaan zou kunnen worden. In ieder geval niet investeren, maar als die reserves weer helemaal compleet zijn – die nota waar ik twee jaar om vroeg – de algemene reserve, ga het daarin doen ten bate van de weerstandsratio, zodat we wat meer vlees op de botten krijgen. Dat is belangrijk. De voorzitter: Wil iemand hier nog op reageren? De heer Schollink van de VVD. De heer Schollink: Dank u wel, voorzitter. Ja, op zich is het natuurlijk altijd een heel goed streven om de financiële huishouding goed op orde te hebben. Maar het geld moet ook ergens vandaan komen. Wat is het voorstel van de Partij van de Arbeid? Ik vind het een heel goed argument om daarmee tegen het amendement van D66 te - 34 -

stemmen. Maar ja, het geld moet ook van andere plekken vandaan komen. Dus ik weet niet waar u het verder vandaan wilt halen. De heer Karateke: Ik heb nog niet concreet een voorstel. Ik wil even proeven hoe de raad erin staat. De septembercirculaire lijkt positief te zijn. Maar het is misschien nu nog te vroeg. Komend jaar zullen er misschien ook wat meevallers zijn. Dan is wel wenselijk hoe we het weerstandsvermogen en de ratio omhoog kunnen trekken. De belangrijkste vraag die ik neerleg is dat we nu in categorie C vallen, omdat we meerjarig achteruit zijn gegaan. Wat mij betreft moeten we weer naar categorie B, zodat we inderdaad een weerbare gemeente kunnen zijn en ook toekomstperspectief hebben voor onze inwoners. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Karateke. De heer Smeets van D66. De heer Smeets: Dat snap ik op zich wel. Maar ik heb er wel een klein beetje moeite mee dat we in het allereerste jaar van deze periode we juist over dit onderwerp een discussie hebben gevoerd en dat onder andere uw partij toen zei, ja we hebben ook ambities en die moeten we gaan uitvoeren. Nu bent u opeens 180° gedraaid; ook als we meevallers hebben, het maakt niet uit welke, moeten we voorzichtig zijn. Ik ben het niet met u oneens, sterker nog ik was het drie jaar geleden ook al hiermee eens, maar u was het er toen niet mee eens. De voorzitter:. Mijnheer Karateke van de Partij van de Arbeid.

De heer Karateke: Dank u wel. Ik wil hier wel even op reageren. Ik begon mijn betoog met te zeggen dat we in de afgelopen jaren flink op de reserves zijn ingeteerd. Oftewel dat we gebruik hebben gemaakt van de reserves door ze in te zetten om ambities en doelstellingen te realiseren. De reserves zijn er niet voor niets. Die hebben we gebruikt, ook in een zware periode waarin we corona hebben gehad waarvan we overigens nog niet af zijn. Dus die reserves hebben we nuttig besteed en gebruikt. Het doel is dus goed. Nu het echter weer beter gaat moeten we die reserves weer gaan opbouwen. De voorzitter: U hebt gesproken. Er ligt wellicht nog een discussie over citymarketing. Wilt u daarover nog met elkaar in discussie? Neen. Hebt u nog andere suggesties waarvan u zegt, daarop ga ik de uitdaging aan. Mijnheer Korf, komt u maar. De heer Korf: Ja, voorzitter. Wij hebben inderdaad de vraag gehad over tiny houses. Nu is dit een vraag die ook nog schriftelijk beantwoord gaat worden, maar ik ben best wel benieuwd hoe de andere fracties hiertegenover staan. Dus om te kijken naar alternatieve woonvormen, anders dan alleen bij nieuwbouwprojecten. De voorzitter: De heer Smeets van D66. De heer Smeets: Ik ben het daar volledig mee eens. Dus ik kan me daar volledig bij aansluiten. Iedere partij is nu haar verkiezingsprogram aan het schrijven.

In een van de sessies kwam het er bij ons ook gewoon op neer, waarom zouden we niet wat vaker nadrukkelijk gaan kijken naar tijdelijke bebouwing. Tiny houses is één versie daarvan. We zijn het er dus helemaal mee eens, een goed idee. De voorzitter: de heer Hendriks van de PvdA. De heer Hendriks: Voorzitter in het verleden hebben wij ook al eens een motie ingediend in deze raad om dat voor elkaar te krijgen. Toen was er geen draagvlak voor. Prima, dat is zo, de tijd verandert. Ik hoop van harte dat er nu wel draagvlak is. Dus wij zijn het hartstikke eens met het onderzoek naar… In ons raadsakkoord staat ook een zinsnede over alternatieve woonvormen. Ik kan me de discussie nog herinneren die gevoerd werd toen we de tekst opstelden. Op dat moment was het inbrengen van tiny houses niet gepast om het daadwerkelijk als voorbeeld te noemen. - 35 -

Maar dat was wel tegen de achtergrond van tiny houses dat dat soort teksten er in kwamen. Ik meen me te herinneren dat de VVD daar ook nog bepaalde voorbeelden van had. We stemmen hier uiteraard graag mee in. Het zou ook conform ons verkiezingsprogramma zijn waarin het concept tiny houses ook nadrukkelijk genoemd wordt. De voorzitter: Mijnheer De Winter van ChristenUnie. De heer De Winter: Ja, ook, maar eerst zien natuurlijk. Dat zijn echt creatieve vormen zoals, dat zal ik nog even benoemen, leegstaande panden of leegstaande kantoren. Ja, het havengebied mag natuurlijk niet. Maar ik denk dat we daar heel creatief in kunnen zijn. Dit vind ik een van de leuke, creatieve ideeën. De voorzitter: Ja, ik zie de hand van de heer Van Koten van PolitiekSociaal. De heer Van Koten: Dank u. Je moet klein beginnen. Dat zou ik ook aanraden. Begin nu maar gewoon kleinschalig en kijk of dat kan groeien als een soort smurfendorp. Maar denk ook eens aan prefab woningen. Dat klinkt gek, maar dat zijn van die bouwpakketten die er eigenlijk best wel heel fatsoenlijk uitzien. Die kun je ook tijdelijk inzetten. Denk eens aan het Pieter Vermeulenmuseum; dat is eigenlijk ook een soort prefab formule, en het staat nog steeds. De voorzitter: Het is mooi om alle creativiteit te horen. De heer Hendriks van de PvdA. De heer Hendriks: Ja, ik ben het hartstikke eens met de bijdrage van PS.

Als ik als eerste het woord had gehad, had ik ongeveer hetzelfde gezegd. Ik ben dus ook wel nieuwsgierig in aanvulling daarop naar het antwoord op de vraag: staan jullie open voor nog meer vormen van woningbouw? Hierbij sluit ik graag aan bij de woorden van PS. Prefab woning is ook zo'n mooi begrip. De voorzitter: Ja, u komt hiermee natuurlijk wel op het terrein van de LGV. Dus mijnheer Kwant, ik daag u uit. De heer Kwant: U mag mij uitdagen, hoor. Ik zal niet zeggen dat ik tegen tiny houses ben, maar we moeten ons wel realiseren dat er een onderzoek wordt gevraagd, zoals ik heb begrepen. We moeten ons wel realiseren dat als je een stuk grond hebt kun je daar 10 tiny houses neerzetten, of je kunt een appartementencomplex van 40 woningen neerzetten. Wat heeft dan de voorkeur? En hoe gaan we om met het versnellen van woningbouw? Ik constateer dat in deze gemeente geen versnelling van de woningbouw is; hier wordt vertraagd in de woningbouw, want er komt weinig tot niks van de grond. Dus als je de woningbouw wilt versnellen, kun je alternatieve vormen, dus ook appartementencomplexen neerzetten die er met een jaar kunnen staan. Let wel, die kunnen er met een jaar staan. Die kunnen na 10 tot 15 jaar weer worden afgebroken en elders neergezet worden. Dat heeft mijn voorkeur boven 10 tiny houses neerzetten op een stuk grond.

De voorzitter: Toch zit u volgens mij in het straatje van wat hier wordt voorgesteld. Mijnheer Nijemanting wil hierop wat aanvullen. De heer Nijemanting: Dank u wel, voorzitter. Kijk, de woningnood is zo groot dat je elk alternatief moet aangrijpen, denk ik, om in woningen te voorzien. Dan staan wij vanuit het CDA ook open voor alles. Ik ben het ook wel eens met mijnheer Kwant, want het versnellen van woningbouw… We noemen het allemaal versnellen, maar echt het gevoel van versnellen hebben we volgens mij niet. We moeten toch niet alternatieven gaan bedenken, als we onze eigen opgave niet op orde hebben. De voorzitter: De heer Hendriks van de PvdA. - 36 -

De heer Hendriks: Ik sta te trappelen om te reageren. Natuurlijk, mijnheer Kwant, ik ben het hartstikke met u eens. Maar in het systeem van tiny houses zit een ander element, dat niet zit in het bouwen van definitieve woningen. Tiny houses maakt het mogelijk om op plekjes waar we nog geen woonontwikkeling hebben, of waar de woonontwikkeling lang op zich laat wachten, tijdelijk met tiny houses toch in woonvoorzieningen te voorzien. Tiny houses heeft dus een iets ander doel, ander concept. Als je kunt kiezen tussen tien tiny houses of een appartementsgebouw. Ja, natuurlijk zijn we voor definitieve bouw. Dat is veel beter voor onze toekomst en voor onze inwoners. Maar als dat een paar jaar duurt en ik ben het hartstikke met u eens dat het allemaal sneller zou moeten kunnen, maar helaas is dat niet altijd zo. Als er ontwikkelingen zijn gaat er een aantal jaren overheen voor er daadwerkelijk iets gerealiseerd is. Als daarmee grond een tijd braak ligt, is het concept van tiny houses wel degelijk een mogelijkheid om in die periode te voorzien en woningen. Het sluit dus aan op wat u zegt, maar met een iets andere insteek, denk ik. De voorzitter: Ik kijk even naar de heer Smeets. Mag mijnheer Kwant hij eerst op reageren? Want hij wordt wel erg aangesproken. De heer Smeets: omdat hij mij zo goed geholpen heeft bij het onderwerp luchtkwaliteit, mag hij van mij eerst.

De voorzitter: ja, het wordt toegestaan. Mijnheer Kwant, gaat uw gang. De heer Kwant: U hebt gelijk en er staat ook in uw verkiezingsmanifest dat u tiny houses wilt hebben. Maar u zegt zelf, en dat vind ik frappant, dat daar waar wij geen woningbouwlocatie hebben kunnen we tiny houses neerzetten. Mijn eerste vraag is dan: waar denkt u dat dan te kunnen realiseren? Waar hebben we die grond dan? En als er wel een stuk grond is dat braak ligt, dat via een bestemmingsplanwijziging tot voorlopige woonbestemming bestempeld moet worden. Hoelang denkt u dan dat dat gaat duren als we gaan kijken hoelang een woningbouwplan in deze gemeente gerealiseerd kan worden. Dat is denk ik een heel moeilijke opgave. Maar op datzelfde stuk grond dat dus niet bestemd is voor woningbouw en waar je tijdelijk tiny houses denkt neer te zetten, kun je ook een appartementencomplex tijdelijk neerzetten. Kijk naar Haarlem-Noord tegenover het ziekenhuis; dat complex is daar neergezet binnen een jaar. Dat zijn meer dan 40 appartementen. Die heb ik dan liever dan 10 tiny houses. Dat is gewoon heel simpel. De voorzitter: Mijnheer Hendriks, heel kort. De heer Hendriks: Maar dat betekent simpelweg, voorzitter, dat op bepaalde plekken versneld een appartementencomplex neergezet kan worden, maar dat zal niet voor iedere locatie opgaan.

Die tiny houses zijn voor ons de mogelijkheid om op plekken waar het niet snel kan toch tijdelijk woonvoorzieningen te bouwen. De heer Kwant bij interruptie: En u denkt dat het zo snel wél kan met tiny houses? De heer Hendriks: Zeker weten, ja. De voorzitter: Dames en heren, even orde, even orde. Mag mijnheer Bleekman daar nog even op reageren, mijnheer Smeets? Ik ben nu aan het managen. Ja. Mijnheer Bleekman, wilt u daar op reageren. Kort graag. De heer Bleekman: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde aangeven dat het een het ander niet uitsluit. We hebben meerdere locaties waarop inderdaad een prefab flatgebouw of containerwoningen wel gebouwd kunnen worden. Daar hebben we best wel een aantal voorbeelden van. We hebben echter ook voorbeelden waarover we het bijvoorbeeld vorige week hadden. De Westlaan heeft 26 jaar leeg gestaan. Dat zou nu een geschikte plek zijn geweest om daar een tijdelijke omgevingsvergunning aan te geven en 10 tiny houses te plaatsen. Als je daar een appartementencomplex neergezet, jaag je de omwonenden - 37 -

tegen je in het harnas. Met tiny houses heb je daar wat meer flexibiliteit in. Ik wil vooral oproepen: laat het een het ander niet uitsluiten. Dit zijn allebei voorbeelden die we heel goed kunnen gebruiken; laten we daar vooral goed naar kijken. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bleekman. Ik zit toch even met mijnheer Smeets, want die heb ik nu al een paar keer naar achteren moeten schuiven. En nu zie ik mijnheer Nijemanting die ook graag wat wil zeggen. De heer Nijemanting bij interruptie: Ik wil iets verduidelijken. De voorzitter: Verduidelijken? De heer Nijemanting: Verduidelijken, ja. De voorzitter: Mag dat, mijnheer Smeets? Ja, gaat uw gang. De heer Nijemanting: We hebben het de hele tijd over tiny houses. Dat zijn houses als tijdelijke woningvoorziening, terwijl tiny houses niet per se tijdelijk zijn, hoor. Dat zijn gewoon permanente woningen. Prefab is nagenoeg elke woning tegenwoordig. De voorzitter: Dank u wel. Nu ga ik naar mijnheer Smeets, want anders red ik het niet meer. De heer Smeets: Rechts krijgt voorrang, zie ik. Ik heb met de heer Dinjens gesproken, want ik hoor vaak over versnelling. Ik denk dat het een verstandig idee is dat we moeten leren van het verleden. Bij de Hofgeest zijn we geschrokken van het type woningen dat daar is gekomen. We willen ook best wel graag bepaalde types woningen.

In mijn gesprek met de wethouder vroegen we ons af of we hierover niet een sessie zouden moeten organiseren. Ik hoor hier zoveel verschillende ideeën. We zouden kunnen gaan uitdiepen wat voor ideeën er allemaal wel niet bestaan in onze gemeenteraad. En om te bekijken hoe we het juiste type aan woningen moeten gaan realiseren. Daarbij denk ik in ieder geval, maar volgens mij wij allemaal wel aan starterswoningen, ouderenwoningen, sociale huurwoningen, particuliere huurwoningen, flexwoningen. Dat moeten we misschien even scherp krijgen, om dan vervolgens te kijken hoe we dat kunnen realiseren. Misschien kan vanuit het ambtelijk apparaat een advies geformuleerd worden voor de volgende collegeperiode. We hoeven dan niet met een valse start te beginnen, maar hebben we alvast een heel mooie input voor een nieuw raadsakkoord, een nieuw college akkoord. Ik nodig uit tot meedenken. Ik zal iedere een mailtje sturen en dan hoor ik graag wie hierin mee zou willen denken. De voorzitter: De heer Van Koten willen nog graag reageren. De heer Van Koten: Eigenlijk wil ik pleiten voor groot denken. We hebben het over kleine woninkjes, maar we moeten eigenlijk groter denken. Zoals het CDA het voorstelt , zie je eigenlijk dat het niet eens zo gek is om tijdelijke woningen te bouwen. Die kunnen goedkoper gebouwd worden en veel langer meegaan.

Eén ding: ze moeten in ieder geval betaalbaar zijn voor onze eigen inwoners. Want betaalbaarheid is ook zijn term geworden waarvan ik dan denk, wat is dan nog betaalbaar? Dus huren en kopen, maar ze moeten ook echt goed te betalen zijn voor onze inwoners. Dat is een pleidooi dat er nog extra aan toevoeg. En die sessie vind ik een heel goed idee. De voorzitter: Mijnheer Korf van Velsen Lokaal. De heer Korf: Dank u wel, voorzitter. Ik begon mijn uitdaging met de woorden: alternatieve woonvormen zoals tiny houses. Ik ben heel blij met wat de heer Smeets zojuist inbrengt. We zijn er enthousiast over om daar een sessie aan - 38 -

te wijden. Laten we vooral samen nadenken over welke mogelijkheden er zijn. Er zijn heel veel alternatieve woonvormen. Wij willen daar graag in meedenken, mijnheer Smeets. De voorzitter: Dames en heren, ik zie dat we toch een beetje gaan afdrijven naar zo meteen een raadsessie hierover. Dat lijkt mij heel erg zinvol. Mijnheer Schollink van de VVD, u wilt u daar nog iets aan toevoegen. De heer Schollink: Ik heb de hele tijd al niet gesproken, voorzitter. En dat vind ik op zich wel grappig, want we hebben inderdaad al zo veel jaar geleden aangegeven dat wij als gemeente openstaan voor allerlei alternatieven. Ik denk dat iedereen het daarmee eens is. Maar zoals een aantal andere mensen hier aangaf, is het ook van belang wat ontwikkelaars willen bouwen. We kunnen wel weer opnieuw een sessie houden en lange discussies gaan hebben over, ja maar, als we deze soort zus en die soort zo… Het is gewoon een aantallenkwestie, we moeten gewoon meer bouwen. Vandaar dat het sneller moet. Dus we kunnen wel meer tijd hieraan gaan spenderen; we moeten gewoon bouwen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: We rijden met de voeten op de rem. Mijnheer Smeets. De heer Smeets: Mag ik hier een ding aan toevoegen. We hebben nog ook zoiets als een Woonvisie. Daarin hebben we bijvoorbeeld opgenomen dat er 30% sociale huurwoningen komen.

Het is echt niet zo dat we helemaal geen enkele sturingsmogelijkheden hebben op het type woningen dat zou moeten worden gebouwd. Ik zou het interessant vinden om als gemeenteraad – ik begrijp dat u hier niet aan mee wilt denken, dat is prima – in ieder geval met de gemeenteraadsleden die het interessant vinden om daarover mee te denken, wat nu het type woningen is dat we zouden willen gaan bouwen, en hoe we dat zouden kunnen doen. Er zijn wel wat ideeën over, maar ik denk eigenlijk dat wij hier niet voldoende expertise hebben. Het zou dus juist interessant zijn om iemand van onze ambtelijke organisatie die die expertise wel heeft, daar een mooi stuk over te laten schrijven. Vervolgens kunnen we richting de volgende periode kijken of we daar zinvolle stappen in kunnen zetten. Als het resultaat daarvan is dat we er niet voldoende sturingsmogelijkheden voor hebben, is het dat niet. Welnu, dat is dan ook een resultaat. De voorzitter: De heer Schollink van de VVD. De heer Schollink: Voorzitter, ik vind dat op zich weer een heel bijzondere reactie, want er is binnen deze raadsperiode een werkgroep bezig geweest met versnellen en allerlei andere zaken. En nu gaat u een voorstel doen om weer met zijn allen te gaan praten. We moeten onze tijd concreet gaan besteden aan de bouwprojecten.

U zet het wel heel empathisch neer met 'waar hebben we behoefte aan', maar is het niet gewoon iets wat uiteindelijk meer vertraagt dan het oplevert? De voorzitter: Mijnheer Sitompul van GroenLinks. De heer Sitompul: Ik ga in het midden zitten, want ik zie het probleem van de VVD eerlijk gezegd niet. Ik heb heel goed geluisterd naar het betoog van de heer Smeets van D66. Volgens mij kunnen we best met elkaar van gedachten wisselen en hoeft het verder geen vertraging op te leveren, want we gaan gewoon door en gaan tegelijkertijd kijken waar het nog slimmer, anders en beter kan. We hebben in ons raadsakkoord en het collegeprogramma ooit iemand gehad die heeft gepleit voor alternatieve woonvormen. Ik zou die ervaringen en andere manieren van bouwen echt wel eens willen weten. Past het in onze Woonvisie? Ik vind het met elkaar er nog eens over praten helemaal niet erg. Er zullen andere partijen zijn die dat niet belangrijk vinden, nou ja, dan zijn we snel klaar. Dan zijn we maar met een paar mensen en dat vind ik ook prima. De voorzitter: Mijnheer Kwant vindt het heel belangrijk; hij wil nog iets toevoegen. - 39 -

De heer Kwant: Voorzitter, heel kort. Ik hoor nu van verschillende kanten, van de heer Sitompul, maar ook van de heer Smeets, dat ze een sessie willen beleggen en dan gaan we praten over wat voor vormen we willen hebben. De heer Schollink zegt terecht: we hebben een werkgroep gehad en we hebben er constant over zitten praten en dergelijke. Ik wil eindigen met de woorden van mijn grote voorbeeld, toenmalig minister Jan Schäfer: 'In gelul kan je niet wonen'. De voorzitter: Dank u wel voor deze ferme woorden. Mijnheer Van Koten van PolitiekSociaal. De heer Bleekman bij interruptie: Voorzitter, mag ik daar wat aan toevoegen? De voorzitter: Eén moment. De heer Smeets: In de woningen die worden gebouwd in de Hofgeest kunnen de meeste mensen in Velsen ook niet wonen. Dus laten we… De voorzitter: Waarvan akte De heer Smeets:…laten we in Velsen woningen bouwen waar de mensen wél in kunnen wonen. De heer Kwant bij interruptie: Voorzitter, ter interruptie, dat is een plan dat 15 jaar geleden al het licht heeft gezien. De heer Smeets: Toen stond er onder andere in dat er starterswoningen zouden komen. De voorzitter: Mag het via mij? Ik geef nu het woord aan de heer Van Koten van PS. De heer Van Koten: Ja, dank u. Hier gaat het nu precies over. Want je kunt wel zeggen bouwen, bouwen. Maar dat is net zoiets als: nog meer asfalt. Je moet je echter realiseren, dan ligt er asfalt.

En wat dan? Dan staan er meer huizen, maar kun je dan daar ook inderdaad in wonen, zoals D66 zegt. Dus wat dat betreft: anders wonen, anders leven zijn natuurlijk nu dingen waar we echt anders naar moeten gaan kijken. Dat geldt ook voor de volgende periode. Laten we alvast maar beginnen met een sessie. De voorzitter: De heer Schollink van de VVD. De heer Schollink: Ja, voorzitter, ik vind het wel leuk. Niet alleen wordt er inderdaad weer gezegd dat het niet vertragend werkt en dat ze misschien met een kleine groepje willen babbelen. Maar vervolgens moet wel weer een ambtenaar een stuk gaan schrijven. Wel, die ambtenaar zou in de tussentijd ook gewoon iets heel anders kunnen doen. Ik vind het ook heel bijzonder wat de heer Smeets zojuist zegt over de Hofgeest, en mijnheer Van Koten gaat erin mee. Ik weet niet hoe de meeste partijen hier de mensen gaan noemen die in de Hofgeest komen te wonen. Bij de VVD gaan we die toch echt Velsenaren noemen, hoor. Ik vind het niet heel inclusief. De voorzitter: Goed. Dit allemaal gehoord hebbende, zijn er nog andere onderwerpen die u met elkaar wilt bespreken voordat wij naar de begrotingsraad gaan op 4 november? Neen. Er is een aantal moties en amendementen aangekondigd en een veelheid aan toezeggingen van de wethouder. Die zullen misschien ook wel weer aanleiding geven tot moties en amendementen.

Op dit moment echter denk ik dat we het tweede gedeelte van deze sessie kunnen gaan afsluiten. Ik kijk even rond en zie instemmend geknik. Ik kijk nog even naar de griffier. De toezeggingen die zijn gedaan zijn allemaal genoteerd, dus die hoef ik nu niet meer te herhalen. We hebben ook geconstateerd dat de aanpassingen op de begroting die u op 12 oktober zijn toegezonden uw akkoord hebben, zodat ze gewijzigd kunnen worden voor de vergadering op 4 november. U wordt gevraagd om uw moties en amendementen uiterlijk op vrijdag 29 oktober voor 10:00 uur bij de griffie te deponeren. Op maandag 1 november - 40 -

voor 10:00 uur moet van deze documenten de definitieve tekst zijn vastgesteld. Dit zijn de spelregels en ik neem aan dat u daarmee akkoord bent. Dan wil ik nu graag de sessie sluiten. Dank u wel.

- 41 -