E31 Uitkomsten landelijke onderzoek tekorten jeugdhulp.pdf
Tekst van het document
Zoals beschreven wordt in bijlage C Analysekader boeggolf, zou de instroom naar aanleiding van de boeggolf eerst toe moeten nemen (op het moment dat geïnvesteerd wordt in vroegsignalering) en pas later af moeten nemen (als de effecten van preventie zichtbaar worden). 60
GV572
90
In figuur 19 is zichtbaar dat de instroom van cliënten in jeugdhulp met verblijf tussen 2015 en 2019 afneemt. De instroom blijft in elk jaar wel hoger dan de uitstroom. Tot 2017 stijgt het aantal cliënten dat uitstroomt uit jeugdhulp met verblijf, maar in 2018 neemt het aantal flink af. 1,6 1,4
10.000 Cliënten
1,2 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0 2015
2016
Instroom
2017
2018
2019
Uitstroom
Figuur 19 In- en uitstroom van cliënten in jeugdhulp met verblijf tussen 2015 en 2019.
Figuur 20 laat zien dat ook het aantal cliënten in jeugdhulp zonder verblijf dat instroomt, tussen 2015 en 2018 hoger is dan het aantal cliënten in jeugdhulp zonder verblijf dat uitstroomt. 16 14
10.000 Cliënten
12 10 8 6 4 2 0 2015
2016
Instroom
2017
2018
2019
Uitstroom
Figuur 20 In- en uitstroom van cliënten in jeugdhulp zonder verblijf tussen 2015 en 2019.
GV572
91
Figuur 21 laat zien dat tussen 2015 en 2018 het aantal cliënten in jeugdhulp zonder verblijf, uitgevoerd door het wijk- of buurtteam, de uitstroom flink toeneemt, terwijl de instroom afneemt tussen 2016 en 2019. 4,5 4
10.000 Cliënten
3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 2015
2016
Instroom
2017
2018
2019
Uitstroom
Figuur 21 In- en uitstroom van cliënten in jeugdhulp zonder verblijf, uitgevoerd door het wijkof buurtteam, tussen 2015 en 2019.
In figuur 22 is zichtbaar dat de in- en uitstroom van cliënten die ambulante jeugdhulp op de locatie van de aanbieder ontvangen over het algemeen stabiel blijft. 14 12
10.000 Cliënten
10 8 6 4 2 0 2015
2016
Instroom
2017
2018
2019
Uitstroom
Figuur 22 In- en uitstroom van cliënten in jeugdhulp zonder verblijf, ambulante jeugdhulp op locatie van de aanbieder, tussen 2015 en 2019.
GV572
92
In figuur 23 is te zien dat de instroom van cliënten met daghulp op locatie van de aanbieder het ene jaar afneemt en dan het volgende jaar weer toeneemt. 1,6 1,4
10.000 Cliënten
1,2 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0 2015
2016
Instroom
2017
2018
2019
Uitstroom
Figuur 23 In- en uitstroom van cliënten in jeugdhulp zonder verblijf, daghulp op locatie van de aanbieder, tussen 2015 en 2019.
Figuur 24 toont in de instroom van cliënten in jeugdhulp zonder verblijf, in het netwerk van de jeugdige een flinke stijging in 2018. De uitstroom blijft redelijk gelijk, enkel in 2017 is deze minder dan de andere jaren.
4,5 4
10.000 Cliënten
3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 2015
2016
Instroom
2017
2018
2019
Uitstroom
Figuur 24 In- en uitstroom van cliënten in jeugdhulp zonder verblijf, jeugdhulp in het netwerk van de jeugdige, tussen 2015 en 2019.
GV572
93
Figuur 25 toont een stijging in de uitstroom van cliënten in gezinsgerichte jeugdhulp met verblijf tussen 2015 en 2018. De instroom blijft tussen 2016 en 2018 gelijk, maar neemt in 2019 af. 0,35
10.000 Cliënten
0,3 0,25 0,2 0,15 0,1 0,05 0 2015
2016
2017
Instroom
Uitstroom
2018
2019
Figuur 25 In- en uitstroom van cliënten in jeugdhulp met verblijf, gezinsgericht, tussen 2015 en 2019.
In figuur 26 is te zien dat de instroom van cliënten met pleegzorg tussen 2016 en 2017 licht stijgt, en daarna sterkt afneemt tot 2019. De uitstroom daalt in 2016 en in 2018. 0,45 0,4
10.000 Cliënten
0,35 0,3 0,25 0,2 0,15 0,1 0,05 0 2015
2016
2017
Instroom
Uitstroom
2018
2019
Figuur 26 In- en uitstroom van cliënten in jeugdhulp met verblijf, pleegzorg, tussen 2015 en 2019.
GV572
94
Figuur 27 laat zien dat de instroom van cliënten in jeugdhulp met overig verblijf geleidelijk daalt tussen 2016 en 2019. De uitstroom stijgt in 2016 en met name in 2017, waarna het in 2018 weer afneemt tot hetzelfde niveau als 2015. 1,4 1,2
10.000 Cliënten
1 0,8 0,6 0,4 0,2 0 2015
2016
Instroom
2017
2018
2019
Uitstroom
Figuur 27 In- en uitstroom van cliënten in jeugdhulp met verblijf, overig verblijf, tussen 2015 en 2019.
In figuur 28 is te zien dat de in- en uitstroom van cliënten met gesloten plaatsing ieder jaar licht toeneemt of afneemt, maar over het algemeen stabiel is over de jaren. 0,16 0,14
10.000 Cliënten
0,12 0,1 0,08 0,06 0,04 0,02 0 2015
2016
2017
Instroom
Uitstroom
2018
2019
Figuur 28 In- en uitstroom van cliënten in jeugdhulp met verblijf, gesloten plaatsing, tussen 2015 en 2019.
GV572
95
Instroom specifieke doelgroepen in pleegzorg en gezinsgerichte jeugdhulp In de gezingsgerichte jeugdhulp steeg het aandeel jeugdigen uit bijstandsgezinnen of eenouderhuishoudens, en het aantal jeugdigen met een niet-westerse migratieachtergrond tussen 2015 en 2018. Dit is te zien in figuur 29.
Instroom gezinsgerichte jeugdhulp
40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% Bijstandsgezinnen
2015
Eenouderhuishoudens
2016
2017
Niet-westerse migratieachtergrond
2018
Figuur 29 Het aandeel van specifieke groepen in de jaarlijks instromende cliënten in gezinsgerichte jeugdhulp.
In de pleegzorg steeg het aandeel jeugdigen uit bijstandsgezinnen of eenouderhuishoudens ook tussen 2015 en 2018. Het aantal jeugdigen met een niet-westerse migratieachtergrond blijft in de pleegzorg gelijk. Dit is te zien in figuur 30. 50% 45%
Instroom in pleegzorg
40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% Bijstandsgezinnen
2015
Eenouderhuishoudens
2016
2017
Niet-westerse migratieachtergrond
2018
Figuur 30 Het aandeel van specifieke groepen in de jaarlijks instromende cliënten in pleegzorg.
GV572
96
C Analysekader boeggolf
Inleiding Het doel van het onderzoek naar de boeggolf was om te acherhalen of er sprake is van een boeggolf; en zo ja, hoe deze boeggolf er (in vorm en tijdsduur) uit zou zien. Om dit te onderzoeken, hebben we onderstaand analysekader opgesteld. Door de voorlopige resultaten van het eerste deel van de vraag, hebben we in overleg met de begeleidingsgroep en stuurgroep dit deel van het onderzoek anders uitgevoerd. In plaats van de doorrekening van het uiteindelijke resultaat na de boeggolf hebben we (in aanvulling op het literatuuronderzoek naar de effectiviteit van interventies) een analyse verricht van de bewezen effectieve interventies in de NJi databank Effectieve jeugdinterventies. In bijlage D Het effect van preventie en vroegsignalering zijn de aangepaste werkwijze, analyse en resultaten nader toegelicht. In dit analysekader lichten we toe wat volgens de beleidstheorie de werkzame mechanismen zouden zijn achter de boeggolf. Vervolgens wordt beschreven hoe deze mechanismen kunnen worden uitgesplitst en gekwantificeerd. Het analysekader begint met een uitleg van wat de boeggolf is, en met welke karakteristieken een boeggolf in kaart kan worden gebracht. Voor elk van deze karakteristieken wordt vervolgens apart toegelicht welke mechanismen hierachter liggen, en met welke onderzoeksvragen deze mechanismen in kaart gebracht kunnen worden.
Aan het eind van bijlage C Analysekader boeggolf worden de onderzoeksmethoden beschreven die gehanteerd kunnen worden om elk van de onderzoeksvragen te beantwoorden. Wat is het boeggolfeffect? Zoals het woord ‘boeggolf’ al suggereert, beschrijft het boeggolfeffect de tijdelijk hogere kosten die de transitie en transformatie naar een nieuwe werkwijze met zich meebrengen. Er zijn minimaal twee redenen om een boeggolf te verwachten: - Een transformatie zorgt tijdelijk voor inefficiëntie en hogere uitvoeringskosten. Het inzetten van een transformatie vraagt namelijk een extra inspanning: het kost tijd om een nieuwe manier van organiseren in te richten, en het aanleren van nieuwe manieren van werken gaat in de eerste periode ten koste van de efficiëntie. Dit noemen we de transitiekosten. - Door in te zetten op (1) preventie en (2) vroegsignalering, zou voorkomen kunnen worden dat er later zwaardere – en daarmee duurdere – jeugdhulp nodig is. Het realiseren van deze beweging naar de voorkant kost echter tijd, en leidt op de korte termijn waarschijnlijk tot meer gebruik van (lichte en zware) jeugdhulp. Ondertussen is de zware jeugdhulp voor de bestaande groep nog nodig, waardoor er tijdelijk dubbele kosten kunnen zijn. Onderstaande figuur (figuur 31) vat de belangrijkste mechanismen achter de boeggolf samen.
GV572
97