E13 Periodieke informatievoorziening coronacrisis.pdf
Tekst van het document
400
500
400
400
300
200
ICT beroepen
200
100
200
200
100
200
Managers
200
200
200
200
200
100
Openbaar bestuur, veiligheid en juridische beroepen
100
100
100
100
100
100
Pedagogische beroepen
200
200
200
200
100
200
Technische beroepen
1.300 1.300 1.600 1.200 1.000 1.000
Transport en logistiek beroepen
500
400
500
500
500
400
Zorg en welzijn beroepen
500
500
400
500
400
400
Totaal
4.900 4.700 5.100 4.400 3.700 3.500
Landelijk ziet ook het CBS vacaturegroei bij de overheid en in de ICT. Verder bericht het CBS bericht dat er in het tweede kwartaal 26.000 duizend vacatures minder waren dan een kwartaal eerder. Vooral voor flexwerkers is er minder werk.
Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
32
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: spanningsindicator Uit de regionale arbeidsmarktanalyse voor arbeidsmarktregio ZuidKennemerland en IJmond van UWV blijkt dat de regionale arbeidsmarkt flink geraakt wordt door corona. Over de hele breedte is het aantal WW-uitkeringen gestegen (p. 31). Toch wordt niet elke branche even sterk getroffen door de crisis.
In het tweede kwartaal (meest recente cijfers) is de krapte op de arbeidsmarkt in Regio Kennemerland afgenomen. Het is dus voor werkgevers makkelijker geworden om beschikbare arbeidskrachten te vinden. Alleen de markt voor ICT-beroepen en technische beroepen is nog krap. Zo is er in de ICT bijvoorbeeld meer vraag naar remote-afstandtechnologie. Medio augustus bracht het UWV een lijst naar buiten met kansrijke beroepen om werkt te vinden. Het kabinet speelde hierop in door omscholing te stimuleren.
Een manier om dit in beeld te brengen is met de spanningsindicator. Hierin wordt de vraag naar arbeid (aan de hand van vacatures) afgezet tegen het aanbod (kortdurende WW) (zie de uitgebreide definitie in bijlage 1).
Spanningsindicator naar beroepsgroep in Regio Kennemerland (kwartaal 1 2019-kwartaal 1 2020) 2019
Q1 Agrarische beroepen Bedrijfseconomische en administratieve beroepen Commerciële beroepen
2020
Q2
Q3
Q4
Q1
Q2
Typering
Spanning
Typering
Spanning
Typering
Spanning
Typering
Spanning
Typering
Spanning
Typering
Spanning
Zeer krap
5,71
-
-
Zeer krap
4,94
-
-
Gemiddeld
1,33
ruim
0,65
Krap
1,57
Krap
1,61
Krap
1,61
Gemiddeld
1,22
Gemiddeld
0,93
ruim
0,66
Gemiddeld
1,42
Gemiddeld
1,19
Krap
1,54
Gemiddeld
1,48
Gemiddeld
1,26
gemiddeld
0,73
Creatieve en taalkundige beroepen
Ruim
0,38
Ruim
0,34
Ruim
0,27
Ruim
0,27
Zeer ruim
0,15
zeer ruim
0,09
Dienstverlenende beroepen
Krap
1,61
Krap
2,94
Krap
2,82
Krap
1,96
Gemiddeld
1,1
ruim
0,43
ICT beroepen
Krap
3,14
Krap
2,17
Krap
2,86
Krap
2,78
Krap
1,71
krap
1,78
Managers
Ruim
0,63
Gemiddeld
0,7
Ruim
0,64
Ruim
0,58
Ruim
0,5
ruim
0,3
Gemiddeld
1,07
Gemiddeld
1,26
Gemiddeld
1,45
Krap
1,73
Gemiddeld
0,96
gemiddeld
0,73
Pedagogische beroepen
Krap
2,2
Krap
2,07
Krap
1,8
Krap
1,89
Gemiddeld
1,17
gemiddeld
1,22
Technische beroepen
Krap
3,91
Zeer krap
4,45
Zeer krap
6,09
Zeer krap
4,41
Krap
2,88
krap
2,05
Transport en logistiek beroepen
Krap
2,46
Krap
2,1
Krap
3,22
Krap
3,21
Krap
2,11
gemiddeld
1,01
Zorg en welzijn beroepen
Krap
2,17
Krap
2,32
Krap
2,3
Krap
2,61
Krap
1,68
gemiddeld
1,41
Totaal
Krap
1,72
Krap
1,8
Krap
2,03
Krap
1,75
Gemiddeld
1,16
gemiddeld
0,78
Openbaar bestuur veiligheid en juridische beroepen
Leeswijzer: een krappe markt betekent veel vraag en relatief weinig aanbod. Dit is in groen weergegeven. Een ruime markt betekent veel arbeidsaanbod en minder vraag. Dit is rood weergegeven. Bron: UWV Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
33
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: schuldregeling en budgetondersteuning De gemeente Haarlem handelt de aanvragen voor schuldhulpverlening en budgetondersteuning af voor de gemeenten Haarlem, Zandvoort, Heemstede en Bloemendaal. Daarnaast hebben Beverwijk en Velsen cijfers aangeleverd.
Aantal aanvragen schuldregeling per gemeente 2018
2019
2020
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Haarlem
121 131 136 135 126 112 135 147 150 103 122
Buiten Haarlem zijn er een beperkt aantal aanvragen voor schuldhulpverlening waardoor het lastiger is om trends te ontwaren. In totaal nam het aantal aanvragen af van 222 in het eerste kwartaal van 2020 naar 150 in het tweede kwartaal. Dit is het laagste aantal aanvragen gemeten vanaf begin 2018. In het derde kwartaal waren er 187 aanvragen. Ondanks de toename is dit aantal lager dan in het derde kwartaal in eerdere jaren. Het is onduidelijk of hier sprake is van een corona-effect. De landelijke monitor schuldhulpverlening laat een vergelijkbaar beeld zien. Wel wordt een toename nog verwacht. De Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet gaf aan te verwachten dat een vijfde van de aanvragers van de eerste Tozo-regeling uiteindelijk in de schuldhulp terechtkomt.
Zandvoort
23
14
12
23
21
16
19
21
28
11
15
Heemstede
11
7
12
9
3
9
6
6
6
8
6
Inwoners doen minder aanvragen voor budgetondersteuning (zie begrippenlijst) dan voor schuldregelingen. Dit geldt voor alle kwartalen vanaf 2018. In 2020 waren er in de eerste drie kwartalen 71 aanvragen. In Heemskerk waren er 60 aanvragen voor budgetondersteuning in 2020.
Bloemendaal
5
4
6
8
11
6
7
6
6
3
4
Velsen
22
22
26
32
31
26
20
27
15
18
30
Beverwijk
23
16
23
13
17
9
14
22
17
7
10
Totaal (excl. Beverwijk) 205 194 215 220 209 178 201 229 222 150 187
Aantal aanvragen budgetondersteuning Haarlem, Zandvoort, Bloemendaal en Heemstede 2018
2019
2020
Q1
42
10
24
Q2
22
21
18
Q3
19
24
29
Q4
12
37
-
Totaal
95
92
71
Aantal aanvragen budgetondersteuning Heemskerk 2020 Q1
19
Q2
24
Q3
17
Totaal
60
Bron: gemeenten Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
34
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: toekenningen NOW Vanaf eind maart tot 1 juni konden bedrijven aanspraak maken op de Eerste tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid (NOW). Bedrijven met een omzetdaling konden hiermee een deel van de loonkosten vergoed krijgen. Het doel van de maatregel was om grootschalige werkloosheid te voorkomen. Eind juni werd een tweede ronde voor de NOWregeling bekendgemaakt. Uit cijfers van het CBS blijkt dat 5.840 bedrijven in Regio Kennemerland gebruikmaakten van de eerste NOW-regeling. Dit is ruim een derde van alle bedrijfsvestigingen. De tweede NOWregeling werd door een ongeveer twee keer zo kleine groep aangevraagd. In een UWV-enquête noemden bedrijven als belangrijkste reden dat het weer beter gaat met het bedrijf en de tegemoetkoming niet meer nodig is. Daarnaast werd het niet voldoen aan de voorwaarden genoemd.
Gebruik van NOW-steun per gemeente Aantal
Aandeel vestigingen*
NOW 1.0
NOW 2.0
NOW 1.0
NOW 2.0
Beverwijk
450
185
36%
15%
Bloemendaal
190
105
34%
19%
Haarlem
1.590
765
34%
16%
Heemskerk
270
125
34%
16%
Heemstede
265
105
36%
14%
Velsen
530
240
33%
15%
Zandvoort
195
80
39%
16%
Regio Kennemerland
5.840
2.865
36%
18%
*gebaseerd aantal vestigingen in 2019 exclusief zzp’ers
Een kwart (26%) van de aanvragers van NOW 1.0 in de Regio Kennemerland was zzp’er. Zij maken 28% uit van de aanvragers van NOW 2.0. Horecabedrijven deden 15% van de NOW 1.0- en 16% van de NOW-2.0-aanvragen in de Regio Kennemerland. Vanaf oktober loopt NOW3. Dit pakket is soberder, maar heeft een langere looptijd (tot 1 juli 2021). Gegevens over het gebruik van deze regeling zitten nog niet in deze rapportage. De verwachting is dat hier vanwege de strengere minder gebruik van gemaakt zal worden.
Bron: CBS Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
35
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandigen (Tozo) Aantal ontvangers Tozo-levensonderhoud per gemeente
Voor zzp’ers is eind maart de Tozo-regeling ingesteld. De Tozo is een speciale regeling voor ondernemers die in de problemen zijn gekomen door de coronacrisis. Met deze regeling kunnen zij een aanvulling krijgen op hun inkomen en op het bedrijfskapitaal. De Tozo bestaat uit twee delen:
apr
mei
jun
jul
aug
sep
% zzp’ers*
702
748
750
276
281
273
256
11%
Bloemendaal 251
404
420
253
150
122
97
5%
Haarlem
3.943 4.188 4.170 1.332 1.342 1.292 1.327
11%
Heemskerk
441
487
479
172
164
159
140
9%
Heemstede
254
442
461
288
175
142
120
6%
Velsen
890 1.095 1.103 439
324
314
285
8%
Zandvoort
557
172
166
176
14%
Beverwijk
1. Een uitkering die het inkomen aanvult voor maximaal 7 maanden, uiterlijk tot eind september (Tozolevensonderhoud) 2. Een lening voor bedrijfskapitaal. Hiermee kunnen zzp’ers bijvoorbeeld de huur van bedrijfspanden betalen. Snel na de invoering van de Tozo kwamen er veel aanvragen binnen. Het aantal zzp’ers dat Tozo ontving was het grootst in april en mei. Daarna neemt het aandeel ontvangers vanaf juni sterk af. Dit valt samen met de versoepeling van de coronaregels. Zo mocht vanaf 1 juni onder andere de horeca weer beperkt open. Daarnaast werden de eisen werden toen ook strenger vanwege de invoering van de partnertoets. Afgezet tegen het aantal zzp’ers (2019) ontvangt per gemeente in september 5% tot 14% van de zzp’ers Tozo. Tussen juli en september neemt het aantal Tozo-ontvangers in vooral Heemstede en Bloemendaal verder af. In Zandvoort en Haarlem zijn in september nagenoeg evenveel ontvangers als in juli. Het aandeel zzp’ers dat Tozo ontvangt is in deze gemeenten ook het grootst.
mrt
598
601
169
*gebaseerd aantal zzp’ers in 2019
Aantal toegekende aanvragen Tozo-bedrijfskapitaal per gemeente apr
Beverwijk
mei
jun
jul
aug
68 tussen april en augustus
sep
9
Bloemendaal
3
26
7
4
2
2
Haarlem
78
79
31
7
9
2
Heemskerk
24
6
27
0
0
0
Heemstede
5
16
10
4
3
2
Velsen
0
6
73
34
6
5
Zandvoort
22
22
5
0
1
0
Er wordt minder gebruikgemaakt van Tozo voor het aanvragen van bedrijfskapitaal. In de maanden april tot en met juni waren er duidelijk de meeste aanvragen. In Velsen is de piek vooral in de maanden juni en juli. Bron: gemeenten Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
36
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: Besluit Bijstand Zelfstandigen (Bbz) en reguliere bijstand Naast de Tozo-regeling is er voor zzp’ers de reeds voor corona bestaande regeling Besluit Bijstand Zelfstandigen (Bbz) (zie bijlage 1 voor een uitgebreide omschrijving). Het gebruik van de Bbzregeling die op Tozo lijkt, is minder dan een jaar eerder. Mogelijk komt dit doordat ondernemers die anders Bbz zouden gebruiken nu terugvallen op de Tozo-regeling. De Tozo-regeling is ook iets soepeler dan de Bbz, zo is er geen toets op de levensvatbaarheid van het bedrijf. In de reguliere bijstand zijn ook nog weinig verschillen te zien in vergelijking met een jaar eerder. Maar het bijstandsvolume reageert ook trager op conjuncturele ontwikkelingen dan bijvoorbeeld het WW-volume (monitor arbeidsmarkt). Als de economische malaise langer aanhoudt, zal het beroep op bijstand naar verwachting wel toenemen. Zo becijferde Berenschot dat het aantal mensen in de bijstand in Nederland met 210.000 kan stijgen naar 625.000 in 2022. In deelnemende gemeenten maakt 95% van de bijstandsgerechtigden gebruik van de Participatiewet. De resterende 5% valt onder de regelingen IOAW en IOAZ (zie bijlage 1 voor definitie).
Aantal actuele uitkeringen BBZ per gemeente September
Oktober
2019 (oktober)
Beverwijk
2
3
1
Bloemendaal
1
0
1
Haarlem
11
11
28
Heemskerk
2
2
-
Heemstede
4
4
4
Velsen
6
5
5
Zandvoort
7
4
3
Aantal actuele uitkeringen reguliere bijstand per gemeente September
Oktober
2019 (oktober)
Beverwijk
900
890
864
Bloemendaal
206
208
175
Haarlem
3.534
3.510
3.502
Heemskerk
773
769
755
Heemstede
264
267
232
Velsen
1.380
1.373
1.363
Zandvoort
395
391
374
Bron: gemeenten Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
37
Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen: kwijtschelding belastingen
De meeste verzoeken voor belastingkwijtschelding worden door inwoners ingediend nadat de belastingaanslagen verstuurd worden. De wijze waarop kwijtschelding kan worden aangevraagd is bij iedere gemeente op andere wijze ingericht. Zo krijgt men in sommige gemeenten al een formulier voor kwijtschelding bij de aanslag meegestuurd. Iedere gemeente kan besluiten op geautomatiseerde wijze kwijtschelding te verlenen waarbij gebruik wordt gemaakt van het Inlichtingenbureau. Het beleid van de gemeente bepaalt ook waarvoor kwijtschelding mogelijk is. Deze kanttekeningen maken het lastig om in de tijd en tussen gemeenten te vergelijken. Alle gemeenten leggen in principe de belastingaanslagen voor 99% op aan het begin van het belastingjaar (januari of februari). De piek voor wat betreft de kwijtschelding is bij iedere gemeente redelijk vergelijkbaar.
Conclusies zijn op dit moment lastig. Aan het einde van het jaar is er meer inzicht, maar de eventuele gevolgen van corona zullen pas in de loop van 2021 zichtbaar worden. De verwachting is dat het aantal aanvragen mogelijk wel toeneemt. De werkloosheid is in 2020 gestegen en mensen hebben daardoor minder inkomsten. Daarmee voldoen ze ook aan de eisen voor belastingkwijtschelding.
Cijfers over kwijtschelding gemeentelijke belastingen per gemeente 2019
2020
Ingekomen
Toegekend
Ingekomen
Toegekend
Beverwijk
1.750
68%
1.673
67%
Bloemendaal
288
85%
218
90%
Heemstede
392
91%
272
89%
Haarlem
6.699
69%
5.845
72%
Zandvoort
739
92%
516
90%
Velsen
2019
2020
Toegekend
Toegekend
1.961
1.769
*de cijfers voor 2020 zijn voor Beverwijk bijgewerkt tot 15 oktober. De cijfers van Haarlem geven de stand weer tot 1 juli. Cijfers voor Zandvoort, en Bloemendaal lopen tot en met 30 oktober 2020. Cijfers voor Heemskerk ontbreken nog.
Bron: Cocensus, GBKZ en gemeente Velsen Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
38
Hoofdstuk: Woningmarkt In dit hoofdstuk worden de volgende indicatoren behandeld: Woningaanbod Huizenprijs Bouwaanvragen en -vergunningen Nieuwbouw Woningzoekenden Sociale huur Maatschappelijke opvang
Woningmarkt: woningaanbod Er zijn grote verschillen tussen gemeenten. Zo is er in Zandvoort een opvallende piek in juli. Dit hangt samen met de dalende vraagprijs (p. 41). Een eenduidige verklaring is hiervoor niet te geven. Betrokkenen noemen dat men mogelijk gewacht heeft tot na de Formule 1 of mogelijk dat mensen hun tweede huis in de verkoop zetten als gevolg van de coronacrisis. Maar om deze verbanden met zekerheid vast te stellen is meer onderzoek nodig.
De huizenmarkt lijkt voorlopig nog weinig last te hebben van de coronacrisis. Uit cijfers van NVM blijkt dat de huizenmarkt in het derde kwartaal van 2020 verder is verkrapt. Dit wordt ook onderstreept in een analyse door huizensite Funda. Het huizenaanbod in de deelnemende gemeenten fluctueert erg vanaf januari 2018. In het laatste kwartaal tussen juli en oktober nam het huizenaanbod weer af. In oktober staan er 1.074 huizen te koop. Een jaar eerder waren dit er 1.117.
Ontwikkeling (%) aangeboden woningen per gemeente (Januari 2018=100) 200
150
100
50 Januari
April
Juli
Oktober
Januari
2018 Beverwijk
April
Juli
Oktober
Januari
2019 Bloemendaal
Haarlem
Heemskerk
April
Juli
Oktober
2020 Heemstede
Velsen
Zandvoort
*de cijfers voor juli 2020 zijn nog niet beschikbaar
Bron: Huizenzoeker.nl Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
40
Woningmarkt: huizenprijs De ontwikkelingen van huizenprijzen in de Regio Kennemerland zijn divers. Zo stegen de huizenprijzen in Haarlem in 2019 met 30%. In dezelfde periode daalden de prijzen in de gemeenten Velsen en Heemstede met 6%. In de periode van januari tot oktober 2020 valt de daling van 14% in Zandvoort op. In Velsen stegen de huizenprijzen juist met 11% en de vierkante meterprijs met 13%. Opvallend is verder dat de ontwikkeling van de vraagprijs per vierkante meter gunstiger is dan de totale vraagprijs. Dit betekent dat de gemiddelde woninggrootte van het aanbod afneemt.
Gemiddeld genomen vragen verkopers in Bloemendaal (€1,2 miljoen) en Heemstede (€800.000) het meest voor hun huizen. Gemeten naar de vraagprijs per vierkante meter zijn de huizen in Bloemendaal verreweg het duurst (ruim €6.200). Heemstede en Zandvoort volgen op gepaste afstand. In Velsen en Beverwijk zijn de huizen naar verhouding goedkoper. De vraagprijs ligt in deze gemeenten in lijn met het landelijk gemiddelde (€ 450.000). Landelijk is de vraagprijs per vierkante meter wel lager (€2.909).
Huizenprijzen per gemeente Gemiddelde vraagprijs Gemiddelde vraagprijs 2020 (jan.-juni) per m2 (okt 2020)
% Ontwikkeling vraagprijs % Ontwikkeling vraagprijs 2019-2020 jan. 2020- okt. 2020
% Ontwikkeling vraagprijs per m2 jan. 2020- okt. 2020
Beverwijk
€ 367.087
€ 3.121
9%
-3%
4%
Bloemendaal
€ 1.195.424
€ 6.225
-3%
-2%
1%
Haarlem
€ 490.753
€ 4.359
30%
2%
10%
Heemskerk
€ 395.496
€ 3.293
-2%
-4%
2%
Heemstede
€ 800.634
€ 4.944
-6%
0%
1%
Velsen
€ 395.702
€ 3.652
-6%
11%
13%
Zandvoort
€ 598.624
€ 4.473
4%
-14%
-6%
Bron: Huizenzoeker.nl Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
41
Woningmarkt: bouwaanvragen en bouwvergunningen Beverwijk, Heemstede en Haarlem hebben cijfers aangeleverd over het aantal aangevraagde omgevingsvergunningen. Er is hier nog geen duidelijke ontwikkeling in het tweede kwartaal van 2020. Het beeld is vergelijkbaar met 2019. De cijfers over de volgende kwartalen worden getoond in de volgende monitor. De cijfers van het CBS over verleende bouwvergunningen laten een sterke afname in het eerste kwartaal 2020 zien. Zo zijn er in de Regio Kennemerland de minste vergunningen verleend sinds begin 2018. De cijfers voor het tweede kwartaal liggen weer meer in lijn met de kwartaalcijfers van 2019. Het CBS concludeert dat de bouwsector last had van de crisis, maar minder dan Nederlandse economie gemiddeld.
Aantal aanvragen omgevingsvergunningen per gemeente* 2019
2020
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Beverwijk
67
88
60
51
62
69
Heemstede
85
73
63
94
84
89
Heemskerk
55
46
51
63
73
76
Velsen
117 165 123 102 128 165
Haarlem
461 533 185
0
461 479
*de cijfers gaan niet uitsluitend over nieuwe woningen, maar bijvoorbeeld ook over vergunningaanvragen voor dakkappellen. De cijfers voor Zandvoort en Bloemendaal ontbreken nog.
Toch is het lastig om goed in te schatten welk deel van de ontwikkelingen aan corona is te relateren. Zo heeft de bouwsector ook last van andere grote ontwikkelingen als de stikstof- en PFAS-crisis.
Aantal verleende bouwvergunningen per gemeente 2018
2019
2020
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3* Q4* Q1* Q2* Beverwijk
93
37
42
1
53
0
24
0
0
7
Bloemendaal
2
2
0
0
11
14
0
23
2
1
Haarlem
0
152 94
37
30
77 210 155
1
34
Heemskerk
0
0
0
0
0
34
0
0
30
222
Heemstede
0
62
0
0
0
7
0
0
0
0
Velsen
105 124 10
1
115
0
1
0
22
2
Zandvoort
1
113
0
0
0
0
6
0
Regio Kennemerland 213 607 152 155 218 137 243 179
65
271
2
0
*voorlopige cijfers
Bron: gemeenten en CBS Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
42
Woningmarkt: gereedgekomen nieuwbouwwoningen Net als het aantal verleende vergunningen is ook de ontwikkeling van het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen niet eenduidig. Het ene kwartaal worden er relatief veel woningen opgeleverd, waarna de productie weer inzakt. In 2020 werden in de eerste drie kwartalen 1.345 nieuwbouwwoningen opgeleverd. Dit is meer dan in dezelfde periode in 2019 (1.131 woningen) en 2018 (761 woningen). Betrokkenen geven aan dat er door de coronacrisis zeker minder opdrachten zijn, maar dat ook de stikstof- en de PFAS-crisis meespeelt. Daarnaast worden nieuwbouwwoningen regelmatig als onderdeel van een project met meer woningen gebouwd. In het kwartaal dat de oplevering van een project gepland staat, komen er dus veel woningen bij. Dit zorgt voor behoorlijke schommelingen in de cijfers.
Aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen per gemeente 2018
2019
2020
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1* Q2* Q3* Beverwijk
2
28
47
30
18
66
73
5
0
81
0
Bloemendaal
30
2
1
48
3
34
7
2
0
43
76
Haarlem
18
92 143 273 91 121 95
85 209 35
20
Heemskerk
18
12
1
9
8
18
71
68
8
38
16
Heemstede
1
0
0
9
0
0
19
15
0
53 141
Velsen
107
1
25
9
55 213 11
4
63
0
1
Zandvoort
0
0
1
29
4
38
2
0
0
1
0
Regio Kennemerland 176 325 260 595 231 602 298 773 513 395 437
*voorlopige cijfers
Bron: CBS Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
43
Woningmarkt: actief woningzoekenden In het aantal woningzoekenden valt de sterke daling tussen januari en april 2020 – het begin van de coronacrisis – op. Daarna is er vooral tussen mei en juli 2020. De uitzondering hierop is de gemeente Beverwijk, waar de daling nog tot in juli doorloopt. Tussen juli en september neemt het aantal woningzoekenden overal toe behalve in Zandvoort.
Via Woonservice worden de sociale huurwoningen van de woningcorporaties in de regio Zuid- en Midden-Kennemerland aangeboden. In totaal staan er in september 2020 62.339 woningzoekenden ingeschreven bij Woonservice, waarvan er 9.364 (15%) actief op zoek zijn naar een woning. Driekwart (6.991 woningzoekenden) is afkomstig uit één van de zeven gemeenten die aan de Corona Impact Monitor meedoen.
Mogelijk heeft het lage aantal woningzoekenden in april te maken met een gebrek aan aanbod van woningen. In verband met corona was in elk geval het aanbod in Haarlem afgenomen. Deels werd er minder verhuisd en deels moesten corporaties nog een nieuw coronavriendelijk proces van woningbezichtiging instellen.
Uit de gegevens blijkt dat het aantal actief woningzoekenden uit de regio in de sociale-huursector in deze gemeenten steeg van 4.338 in januari 2019 naar 6.991 in september 2020 (+31%). Het gebrek aan geschikte woonruimte speelt hierin mogelijk een rol. De Woonbond registreert dat de wachttijden voor een sociale huurwoningen al jaren toenemen.
Ontwikkeling (%) actief woningzoekenden sociale huur per gemeente (januari 2019=100) 150
100
50 jan
apr
jul
okt
jan
apr
2019 Beverwijk**
jul
sep*
2020 Bloemendaal
Haarlem
Heemskerk
Heemstede
Velsen
Zandvoort
* Cijfers oktober nog niet beschikbaar ** WoonOpMaat maakt geen onderdeel uit van de dienstverlening van Woonservice. De cijfers voor Beverwijk en Heemskerk geven daardoor niet het volledige beeld weer Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
Bron: WoonService
44
Woningmarkt: aanvragen urgentie sociale huur Woonservice behandelt ook de urgentieaanvragen voor sociale huurwoningen in de regio Zuid-Kennemerland. Daarbij wordt geregistreerd waar de aanvragers vandaan komen.
Aantal aanvragen urgentie sociale huur per gemeente 2019
2020
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3
Het aantal aanvragen per kwartaal in 2020 is zeer stabiel (tussen de 41 en 43). De meeste aanvragers komen uit de regio zelf. Het aantal aanvragen ligt in 2020 iets lager dan in 2019, toen het aantal aanvragen rond de 50 lag. De oorzaak is nog niet duidelijk en het is daarom ook niet bekend of dit een blijvende ontwikkeling is.
Haarlem
29 34 33 40 32 35 30
Heemstede
2
2
3
1
1
1
3
Bloemendaal
0
2
2
2
0
0
1
Zandvoort
6
2
3
4
3
3
2
Buiten regio Zuid-Kennemerland
12 8
7
6
5
4
7
Totaal Regio Zuid-Kennemerland
49 48 48 53 41 43 43
Bron: WoonService Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
45
Woningmarkt: aanvragen maatschappelijke opvang In de maanden januari t/m oktober zijn er gemiddeld 40 nieuwe daklozen – dus die zich nog niet eerder gemeld hadden – die zich met een ondersteuningsvraag melden bij de Brede Centrale Toegang. De Brede Centrale Toegang (BCT) geeft informatie en advies aan dak- en thuislozen. De medewerkers van de BCT begeleiden daklozen die zich melden naar de benodigde zorg, diensten en zo nodig opvang. De BCT-cijfers geven inzicht in het aantal daklozen, maar het is niet het volledige beeld. Dit zijn alleen de daklozen die zich hebben gemeld bij de Brede Centrale Toegang. Het totale aantal daklozen is in werkelijkheid hoger omdat niet alle daklozen zich melden. Ook maakt niet iedereen gebruik van de maatschappelijke opvang, bijvoorbeeld omdat deze mensen nog een logeeradres hebben. Per maand waren er in 2020 gemiddeld 34 nieuwe meldingen bij de BCT. Dat is iets minder dan in 2018 (45) en 2019 (48) in dezelfde periode. De afname van het aantal meldingen kan mogelijk verklaard worden door de extra afspraken die er op landelijk niveau gemaakt zijn in het kader van de coronamaatregelen. Aantal aanmeldingen maatschappelijke opvang bij BCT Kennemerland (jan. – okt.) 70 60 50 40 30
20 10 0
jan
feb
mrt
apr 2018
mei
jun 2019
jul
aug
sept
okt
Eind maart maakte minister van Veldhoven afspraken met verhuurdersorganisaties en brancheverenigingen om geen huisuitzettingen te doen. Daarnaast kwam een spoedwet die het mogelijk maakte om tijdelijke huurcontracten voor een tijdelijke periode te verlengen. Het uitgangspunt was dat niemand door de coronacrisis op straat moet belanden. In oktober werden de afspraken hernieuwd. De coronamaatregelen hebben daarnaast invloed op de uitstroom uit de voorzieningen voor maatschappelijke opvang mede omdat het aantal verhuisbewegingen in de stad is afgenomen. In januari tot en met oktober 2020 waren er 167 uitstromers bij de maatschappelijke opvang in Haarlem. Dit is lager dan in dezelfde periode in 2019 (192). Vooral in de maanden mei tot en met augustus is de uitstroom lager. Hierdoor zijn er in 2020 minder plekken vrijgekomen voor nieuwe daklozen in de maatschappelijke opvang dan 2019. Aantal aanmeldingen maatschappelijke opvang bij BCT Kennemerland per gemeente (jan.-okt.) Beverwijk Bloemendaal Haarlem Heemstede Heemskerk Velsen Zandvoort Overig Regio Kennemerland Buiten Regio Kennemerland Onbekend Totaal
2018 29 5 227 6 15 26 15 62 66 1 452
2019 29 1 241 5 19 40 17 48 75 2 477
2020 17 5 176 4 16 23 6 35 58 1 341
2020
Bron: Brede Centrale Toegang Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
46
Bijlagen Hierna volgen deze bijlagen: Begrippenlijst Niet-opgenomen indicatoren Relevante literatuur over corona
Bijlage 1: begrippenlijst
Budgetondersteuning Vorm van hulp waarbij samen gekeken wordt wat men elke maand aan inkomsten en uitgaven heeft om zo beter budgetbeheer te leren. Besluit bijstand zelfstandigen (Bbz) Bijstandsuitkering voor zelfstandigen die (tijdelijk) in financiële problemen komen. Bekeuringen gerelateerd aan corona Boetes die vallen onder code D526. De feitcode D526 staat voor “Handelen in strijd met een algemeen voorschrift van politie, krachtens de Gemeentewet in buitengewone omstandigheden uitgevaardigd en afgekondigd.”. Het uitdelen van een boete en het proces verbaal wat daarbij hoort worden door het OM beoordeeld, voordat er een strafbeschikking in de vorm van een geldboete wordt opgelegd. Consumentenvertrouwen Het consumentenvertrouwen is een indicator die informatie geeft over het vertrouwen en opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie en hun eigen financiële situatie. Samen met de deelindicatoren economisch klimaat en koopbereidheid dragen deze bij aan de voorspelling van korte termijn schommelingen van de particuliere consumptie, met in het bijzonder de vraag naar en de aanschaf van duurzame consumptiegoederen.
De indicator van het consumentenvertrouwen is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden, de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicator van het economisch klimaat is het gemiddelde van de saldi van het percentage van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden. De indicator van de koopbereidheid is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicatoren kunnen een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten. De indicatoren zijn gecorrigeerd voor seizoensinvloeden en steekproefruis.
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
48
Bijlage 1: begrippenlijst (2)
Faillissementen In het algemeen worden onder faillissementen bedrijfsbeëindigingen verstaan als gevolg van een faillissementsverklaring van de rechter (gerechtelijk beslag op het vermogen). Faillissementen maken slechts een klein deel uit van het totaal aan bedrijfsbeëindigingen. De meeste bedrijven laten het niet zo ver komen en staken hun activiteiten al eerder. Daarnaast gaat er nog een periode overheen voordat een faillissement daadwerkelijk wordt uitgesproken. Faillissementen komen daardoor vertraagd in beeld. Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen (IOAZ) Uitkering voor zelfstandigen van 55 jaar of ouder die onvoldoende inkomsten hebben uit hun bedrijf. Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Werknemers (IOAW) Uitkering voor oudere werklozen die sterk op de bijstand lijkt. Alleen wordt hierbij het eigen vermogen ongemoeid gelaten. Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) Door de coronacrisis is er een nieuwe regeling: de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW). De NOW is bedoeld om werkgevers die te maken hebben met omzetverlies tegemoet te komen. Hierdoor kunnen zij hun werknemers met een vast en met een flexibel contract doorbetalen.
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Schuldhulpverlening Traject waarbij de gemeente probeert de schulden van individuen te regelen met al de schuldeisers. De gemeente kan hiervoor ook een schuldhulpverlener inschakelen. Een minnelijk traject betekent dat de schuldeisers vrijwillig meewerken aan een schuldregeling. Als schuldeisers niet willen meewerken, kan men beroep doen op het wettelijke traject.
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
49
Bijlage 1: begrippenlijst (3)
Spanningsindicator De UWV Spanningsindicator Arbeidsmarkt wordt berekend door het aantal openstaande vacatures te delen door het aantal personen met een WW-uitkering met een verstreken WW-duur van minder dan een half jaar. Deze grootheden worden gebruikt als benadering van de openstaande vraag en direct beschikbaar aanbod. De Spanningsindicator Arbeidsmarkt kan een getal opleveren tussen 0 en oneindig. Hoe hoger het getal, hoe hoger de spanning op de arbeidsmarkt voor werkgevers. Bij een indicator van 0 is de arbeidsmarkt zeer ruim, want er zijn geen openstaande vacatures en wel kortdurend werklozen. Bij veel openstaande vacatures ten opzichte van het aantal kortdurend werklozen is de arbeidsmarkt zeer krap. Door een tijdreeksanalyse uit te voeren zijn de grenzen bepaald. Er wordt uitgegaan van een indeling in vijf categorieën: zeer ruim, ruim, gemiddeld, krap en zeer krap. De indeling en typeringen zijn als volgt: 0 tot 0,25: zeer ruim; 0,25 tot 0,67: ruim; 0,67 tot 1,5: gemiddeld; 1,5 tot 4,0: krap; 4,0 of meer: zeer krap. Ondernemersvertrouwen Stemmingsindicator voor het bedrijfsleven, die de richting aangeeft waarin de economie (het BBP) zich naar verwachting zal ontwikkelen. Vestigingendynamiek LISA brengt de aantallen vestigingen en het bijbehorend aantal banen in beeld.
Met het Handelsregister van de KvK wordt modelmatig bepaald wat voor LISA relevante vestigingen zijn waar betaald werk wordt verricht. De methode geeft bij benadering inzicht in het aantal nieuwe vestigingen en bedrijfsbeëindigingen en de daaraan gekoppelde banen. Werkgelegenheidsontwikkeling bij overige (niet nieuwe of beëindigde) wordt daarmee niet weergegeven. Werkeloosheidswet (WW) Als men geheel of gedeeltelijk werkloos wordt, kan men een Werkloosheidsuitkering (WW-uitkering) aanvragen. De WW is een tijdelijke uitkering om het verlies aan inkomen tussen 2 banen op te vangen.
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
50
Bijlage 2: niet-opgenomen indicatoren
Voor een aantal indicatoren is het niet gelukt de gewenste data te vinden. Deze zijn daarom niet opgenomen in de monitor. Het gaat om de volgende indicatoren: Huisuitzettingen Cijfers over preventie huisuitzettingen binnen de gemeente Haarlem ontvangen. Sinds 2019 is de registratie verbeterd. Voor 2020 zijn er sterke fluctuaties in de cijfers te zien, mogelijk komt dit deels door het wegwerken van administratieve achterstanden. Dit maakt het ontwaren van trends lastig. Daarom is besloten deze indicator niet op te nemen in de monitor. Schoolverzuim Door de coronaomstandigheden is schoolverzuim van maart 2020 tot de zomervakantie niet als ongeoorloofd bestempeld. Daardoor zijn geen adequate cijfers aan te leveren over verzuim in de coronaperiode. Besloten is dan ook om af te zien van deze indicator in de monitor. In het Jaarverslag 2019-2020 van het Leerplein is inhoudelijke informatie met, waar mogelijk, cijfers te vinden over het ongeoorloofd verzuim over het schooljaar 2019-2020. Kwetsbare leerlingen Hierover is contact geweest met Leerplein. De monitoringsmogelijkheden hangen erg af van de definitie. Daarnaast zijn er diverse kanttekeningen bij de cijfers. Cliënten met dagbesteding De data maakt deel uit van een maatwerkaanvraag van VNG Realisatie bij CBS. De meest recente cijfers zijn van 2019. De nieuwe cijfers hierover zijn naar verwachting eind november 2020 beschikbaar.
Zodra ze beschikbaar zijn worden ze bij een volgende monitor toegevoegd.
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
51
Bijlage 3: relevante literatuur over corona
In het rapport worden een aantal verwijzingen gemaakt naar andere rapporten of media. Hieronder een overzicht en daarnaast ook een link naar een niet uitputtende lijst van andere monitors over corona: Algemeen en andere monitors (bijgewerkt 13 november 2020) Financiële bijwerkingen van corona. Indicatie van de financiële effecten van de coronacrisis voor gemeenten – Andersson Elffers Felix Monitor vestigingendynamiek – LISA Impact-analyse en monitor economie – Provincie Noord-Holland Utrecht Monitor 2020 – Gemeente Utrecht Vakantie sentiment monitor – NBTC Holland Marketing Monitor internationale voorbeelden stedelijk aanpak corona – gemeente Amsterdam COVID-19 Monitor Flevoland – Provincie Flevoland Brabantse Monitor maatschappelijke effecten coronavirus – Provincie Noord-Brabant De economische impact van het coronavirus in de MRA en Groot-Amsterdam – Stichting Economisch Onderzoek Gelderse impactmonitor.
De gevolgen van COVID-19 voor Gelderland – Provincie Gelderland Monitor Coronacrisis – Gemeente Almere Verwachte gevolgen van corona voor de opvattingen en houdingen van Nederlanders – Sociaal en Cultureel Planbureau Verslag Werkgroep Sociale Impact van de Coronacrisis – VNG Realisatie Economie Scenario's economische gevolgen coronacrisis – CPB IMF: zware klap wereldeconomie door corona, in Nederland 7,5 procent krimp – NOS Economische ontwikkelingen en vooruitzichten – DNB Grootste economische krimp eerste halfjaar 2020 in Haarlemmermeer – CBS Economie krimpt met 8,5 procent in tweede kwartaal 2020 – CBS GDP up by 12.7% in the euro area and by 12.1% in the EU – Eurostat Eurozone: economisch herstel op twee snelheden – Rabobank Sectoren herstellen in 2021 maar gedeeltelijk van gevolgen coronacrisis – ING Gedeeltelijke lockdown om besmettingen terug te dringen – Rijksoverheid Beurzen schieten omhoog na nieuws coronavaccin – NOS Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
52
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (2)
Economie Laagste aantal faillissementen in 21 jaar tijd – CBS Impact van de uitbraak van het coronavirus op internationaal ondernemen – RVO Regio in Beeld: Zuid-Kennemerland en IJmond – UWV Ondanks corona meer starters dan stoppers bij Kamer van Koophandel – NPO Radio 1 Omzet detailhandel bijna 10 procent hoger in juni – CBS Omzet horeca daalt sterk in eerste kwartaal 2020 – CBS Coronacrisis: impact op de werkgelegenheid verschilt per sector – UWV Ontwikkelingen zzp – CBS Gedeeltelijke lockdown leidt tot minder drukke winkelstraten – Bureau RMC Just Eat Takeaway.com Q3 2020 Trading Update – Just Eat Takeaway.com Nederlandse online consumentenbestedingen stijgen in Q2 met 12% naar € 6,36 miljard – Thuiswinkel.org Ondernemers en corona: Resultaten op totaalniveau – Kantar Datablog: een (verkeerskundige) tweede lente? – Nationale Databank Wegverkeersgegevens Corona en de regels voor culturele instellingen – Rijksoverheid Een tiental musea dreigt binnen half jaar te sluiten; uitvoering noodsteun moet beter – Museumvereniging Kabinet zegt toe: bieb en buurthuis voor uitzonderingen toch open – NOS Verblijfstoerisme in Nederland in 2020: Verwachting verblijfstoerisme in 3 varianten – NBTC Mobiliteit en de coronacrisis: Effecten van de coronacrisis op mobiliteitsgedrag en mobiliteitsbeleving – Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
53
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (3)
Sociaal-maatschappelijk In de slipstream van corona: een secundaire crisis in de zorg – Gupta Strategists Coronacrisis en kinderen en jongeren in Nederland – UNICEF Instroom jeugdhulp met kwart gedaald – Binnenlands Bestuur Te vroeg voor harde conclusies jeugdzorgcijfers – Binnenlands Bestuur De zorg en de jeugdhulp tijdens de coronacrisis – Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Jeugdigen, jeugdhulp en Covid-19 – Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Inspectie: Corona had grote gevolgen voor jeugdhulp – Nederlands Jeugdinstituut Meerkosten in het sociaal domein ten gevolge van corona – Andersson Elffers Felix Monitor abonnementstarief Wmo – Significant Public Drie boa's deelden meer dan 300 boetes uit, grote verschillen per gemeente – NOS Naam genoteerd bij overtreding coronaregels, bij herhaling volgt boete – nu.nl Politie maakt einde aan illegale 'coronafeesten', meerdere boetes uitgedeeld – nu.nl Politie slingert 25 jongeren op de bon voor illegaal feestje bij Haarlem – nu.nl Opnieuw rellen in Haagse Schilderswijk, meer dan Twintig arrestaties – NOS Noodbevel en 23 arrestaties in Utrecht Overvecht na oproepen tot rellen – NOS Coronacrisis leidt wereldwijd tot veel minder criminaliteit – NOS Babbeltrucs in coronatijd – Politie Corona en veiligheid – Centrum voor criminaliteitspreventie en veiligheid Start landelijke campagne tegen huiselijk geweld in coronacrisis – Rijksoverheid
Drie onderzoeken naar huiselijk geweld in tijden van corona – Verwey-Jonker Instituut Kan huiselijk geweld echt stoppen? Kwestie van lange adem – Verwey-Jonker Instituut Welbevinden ten tijde van corona – Sociaal en Cultureel Planbureau
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
54
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (4) Ondersteuningsmaatregelen, werk & inkomen Eerste tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid – Rijksoverheid Coronacrisis leidt tot ongekende daling aantal banen – CBS Meer banen en vacatures in het derde kwartaal – CBS Aantal nieuwe WW-uitkeringen stijgt minder hard, maar 'piek komt nog’ – NOS Werkloosheid licht gedaald – CBS Augustusraming – CPB Coronacrisis: Impact werkgelegenheid Zuid-Kennemerland en IJmond - UWV Aantal werklozen in juni gestegen tot 404 duizend – CBS Coronamonitor - Transport en Logistiek Nederland Inventarisatie van acute personeelstekorten en -overschotten – UWV Kansrijke en minder kansrijke beroepen – UWV NOW: Inspanningsverplichting – NL leert door – Rijksoverheid Monitor schuldhulpverlening in coronatijd – Divosa Tot 20 procent Tozo-aanvragers gaat richting schuldhulpverlening - BNR Regeling NOW 2.0 donderdag gepubliceerd – Rijksoverheid Factsheet aanvragen NOW-regeling 7 juli – UWV Factsheet aanvragen NOW 2.0-regeling – UWV Meer dan 65.000 aanvragen voor NOW 2.0 bij UWV – UWV Algemene informatie over NOW3 (vanaf oktober 2020) – Rijksoverheid Alles wat u moet weten over de Tozo: Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers – Rijksoverheid Tegemoetkoming schade COVID-19 (TOGS) – Rijksoverheid Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) – Rijksoverheid Corona-aanpak: de
volgende stap – Rijksoverheid Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) – Rijksoverheid Monitor Arbeidsmarkt April 2019 – Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Crisis werkt door in bijstandscijfers: stijging tot 625.000 in 2022 – Berenschot
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
55
Bijlage 3: relevante literatuur over corona (5) Woningmarkt ING Woonbericht: Vertrouwen woningmarkt hard geraakt door coronacrisis – ING Vraag naar woning overtreft het aanbod, overbieden geen uitzondering. NVM presenteert cijfers woningmarkt tweede kwartaal – NVM Makelaars Aanbod krimpt, consumenten blijven kopen, prijs verder omhoog – NVM Makelaars Funda Index Oktober 2020 – Funda De bedrijfsruimtemarkt gaat onzekere tijden tegemoet – Rabobank Op welk van de 2.500 winkelgebieden in Nederland is de impact van corona het grootst? – Locatus Economische krimp tijdens lockdown minder sterk in Nederland dan in België – CBS Na stikstof en PFAS treft ook corona deze sector keihard – VNO-NCW Landelijk huurbeleid zorgt voor langere wachttijden en hogere huren – Woonbond ‘Economisch daklozen’ vallen tussen wal en schip – VNG Realisatie Geen huisuitzettingen en verlenging tijdelijke huurcontracten – Rijksoverheid Hernieuwde afspraken met verhuurders over maatwerk – Rijksoverheid
Onderzoek Haarlem – Corona Impact Monitor Regio Kennemerland editie november 2020
56