E10 Monitor Ruimte-intensivering Noordzeekanaalgebied.pdf

200 400 Kagerweg 2015 Kagerweg 2019

600 800 Kagerweg 2016 Kagerweg 2020

1.000 Kagerweg 2017

Werkgelegenheid subdeelgebied verdeeld over de economische clusters, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildatum 1 april 2014-2020.

Agribulk,… Bouw en… Energy &… Food Leisure Maakindustrie Overig Transport en… 0

200

Noordwijkermeerpolder 2014 Noordwijkermeerpolder 2016 Noordwijkermeerpolder 2018 Noordwijkermeerpolder 2020

400

600

800

Noordwijkermeerpolder 2015 Noordwijkermeerpolder 2017 Noordwijkermeerpolder 2019

Werkgelegenheid subdeelgebied verdeeld over de economische clusters, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildatum 1 april 2014-2020.

5. Toegevoegde waarde en overslag 5.1 Toegevoegde waarde De totale toegevoegde waarde in IJmond-Noord (exclusief Tata Steel) is € 1.210 miljoen per jaar. Per subdeelgebied Subdeelgebied Businesspark IJmond e.o. De Pijp-Noord De Pijp-Zuid Grote Hout Kagerweg Noordwijkermeer IJmond-Noord

Toegevoegde waarde per jaar in mln. euro's € 329 € 100 € 354 € 136 € 185 € 106 € 1.210

Toegevoegde waarde per jaar per subdeelgebied in miljoenen euro's. Bron: LISA, peildatum 1 april 2020. Ontwikkeling t.o.v. 2019 De toegevoegde waarde in IJmond-Noord is ten opzichte van 2019 licht gestegen met € 5 miljoen naar € 1.210 miljoen per jaar. Ten opzichte van 2019 steeg de toegevoegde waarde op de Kagerweg, Noordwijkermeerpolder, Grote Hout en Businesspark IJmond e.o. In De Pijp-Noord en –Zuid daalde de toegevoegde waarde in 2020. Toegevoegde waarde per hectare, ontwikkeling 2015 – 2020 De toegevoegde waarde per hectare is in de verschillende gebieden niet sterk gewijzigd ten opzichte van 2018 en 2019. In De Pijp-Zuid wordt al jaren de hoogste toegevoegde waarde per hectare gecreëerd (€ 6 miljoen). Ontwikkeling toegevoegde waarde per hectare 2020

2,9

Noordwijkermeerpolder

2019

3,6

Kagerweg

2018

3,2

Grote Hout

2016

6,0

De Pijp Zuid

2015

1,9

De Pijp Noord

4,1

Businesspark IJmond e.o. €-

€3

€5

€8

Toegevoegde waarde per hectare uitgegeven terrein (in miljoenen euro’s), ontwikkeling 2015-2020 m.u.v. 2017. Bron: LISA, peildatum 1 april 2015-2020, en CBS (prijspeil 2015-2020). Cijfers van 2014 zijn niet bekend.

Toegevoegde waarde per baan, ontwikkeling 2014 – 2020 De toegevoegde waarde per baan (exclusief Tata Steel) is in 2020 gemiddeld € 104.000, vergelijkbaar met 2018 en 2019. De toegevoegde waarde per baan ligt net als in 2019 het hoogst op Businesspark IJmond e.o. (€ 195.000), mede door een enorme toename van de werkgelegenheid. Sinds 2014 kwamen er meer dan 400 arbeidsplaatsen in de deelgebied bij. Deze stijging is ook te zien in de hogere toegevoegde waarde van het Businesspark IJmond e.o.. Op de Pijp-Noord is dit het laagst met € 55.000 per baan. Ontwikkeling toegevoegde waarde per baan 2020 €99

Noordwijkermeerpo lder

2019 2018

€73

Kagerweg

2016 2015

€70

Grote Hout

2014 €131

De Pijp Zuid €55

De Pijp Noord

€195

Businesspark IJmond e.o. €-

€50

€100

€150

€200

Toegevoegde waarde per baan in duizenden euro’s, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 2014-2020 m.u.v. 2017. 5.2 Overslag Ontwikkeling 2014 - 2020 Overslag zeescheepvaart Als gevolg van de coronacrisis in 2020 is de overslag gedaald. Er werd in IJmond-Noord 1.404.170 ton overgeslagen in 2020. Dit is een afname van 346.817 ton ten opzichte van 2019.

2000000 2014 1600000

2015 2016

1200000

2017

800000

2018 400000

2019

0 IJmond-Noord

2020

Overslag IJmond-Noord (in tonnen) 2014-2020. Bron: Port of Amsterdam. Overslag zeescheepvaart per gebied De overslag in IJmond-Noord is onder te verdelen in de gebieden: Beverwijk en VelsenNoord. In onderstaande diagrammen is te zien dat de overslag in Beverwijk net als in de voorgaande jaren verder is afgenomen. Het betreft hier een afname van 232.296 ton ten opzichte van 2019. De overslag in Velsen-Noord is ook opnieuw gedaald. Hier werd in 2020 988.374 ton overgeslagen. 800000 2014 2015

600000

2016 400000

2017 2018

200000

2019 0 Beverwijk

2020

Overslag Beverwijk (in tonnen) 2014-2020. Bron: Port of Amsterdam. 1250000

2014 2015

1000000

2016

750000

2017 500000

2018

250000

2019 2020

0 Velsen-Noord

Overslag Velsen-Noord (in tonnen) 2014-2020. Bron: Port of Amsterdam.

Overslag zeescheepvaart IJmond-Noord 2020 20.926

2019 2018

IJmond-Noord

2017 2016 0

10.000

20.000

30.000

40.000

50.000

2015

Overslag zeescheepvaart per hectare uitgegeven kadegebonden terrein in ton/ha 20152020 (cijfers 2014 onbekend). Bron: Port of Amsterdam. Overslag boord-boord IJpalen 3000000 2000000 1000000 0 2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Overslag boord-boord IJpalen (in tonnen) 2014-2020. Bron: Port of Amsterdam. De boord-boord overslag aan de IJpalen is in 2020 gedaald met 404.444 ton, naar 425.793 ton. Dit is bijna een halvering ten opzichte van 2019. Scheepsbezoeken (zeeschepen) Het aantal bezoeken van zeeschepen is zowel in Beverwijk als in Velsen gedaald. In Beverwijk waren er in totaal 119 bezoeken, een afname van 58. In Velsen ging het om een afname van 172 bezoeken. In 2020 kwamen daar in totaal 916 schepen binnen. 1250

2014

1000

2015 2016

750

2017 500

2018

250

2019

0

2020 Beverwijk

Velsen

Aantal scheepsbezoeken zeescheepvaart per gebied 2014-2020. Bron: Port of Amsterdam.

6. Milieu 6.1 Milieu – Geluid Milieu In het gebied liggen twee geluidsgezoneerde industrieterreinen te weten IJmond en Haven de Pijp. De ligging van deze terreinen en de bijbehorende geluidszones zijn deels op de kaarten hiernaast aangegeven. Indien bedrijven binnen dit gebied hun activiteiten willen uitbreiden of zich nieuw willen vestigen wordt bij de vergunningaanvraag getoetst of de totale geluidbelasting ten gevolge van het gezoneerde terrein binnen de zonegrens blijft. In aansluiting op de zonering zijn voor industrieterreinen waar de geluidsbelasting op omliggende woningen (in de zone) hoger is dan 55 dB(A) saneringsmaatregelen vastgesteld die de bedrijven op het industrieterrein moeten treffen om de geluidsbelasting te reduceren. Tevens is aangegeven of er woningen moeten worden geïsoleerd en welke geluidsbelasting na het treffen van de maatregelen op de woningen zal resteren. Op grond van het saneringsprogramma heeft de minister per saneringswoning de maximaal toelaatbare geluidsbelasting (MTG) vastgesteld. Zowel voor zowel het IT IJmond als Haven de Pijp is een dergelijk saneringsprogramma opgesteld en zijn er MTG’s vastgesteld voor aangewezen woningen. Deze MTG’s moeten in acht worden genomen bij de vergunningverlening. Kagerweg Deelgebied Kagerweg is gedeeltelijk gelegen op het gezoneerde industrieterrein Haven de Pijp.

Er is hier nog beperkt geluidsruimte beschikbaar. Vestiging van bedrijven is geluidstechnisch mogelijk. De Pijp-Noord Deelgebied de Pijp-Noord is grotendeels gelegen op het gezoneerde industrieterrein Haven de Pijp. Er is hier nog beperkt geluidsruimte beschikbaar. Vestiging van bedrijven is geluidstechnisch mogelijk. De Pijp-Zuid Deelgebied de Pijp-Zuid is gelegen op het gezoneerde industrieterrein Haven de Pijp. Er is hier nog beperkt geluidsruimte beschikbaar. Vestiging van bedrijven is geluidstechnisch mogelijk. Noordwijkermeerpolder Deelgebied Noordwijkermeerpolder is grotendeels gelegen op het gezoneerde industrieterrein Haven de Pijp. Er is hier nog beperkt geluidsruimte beschikbaar. Vestiging van bedrijven is geluidstechnisch mogelijk. Grote Hout Deelgebied Grote Hout is gelegen op het gezoneerde industrieterrein IJmond. Vooral in de dag- en avondperiode is nog geluidruimte beschikbaar is. In de nachtperiode (23.00– 07.00 uur) is in beperktere mate geluidruimte beschikbaar. De nachtperiode is dan ook maatgevend voor vestiging van bedrijven. Vestiging van bedrijven is op dit moment beperkt mogelijk.

Businesspark IJmond Businesspark IJmond beslaat uit 3 verschillende delen welke zijn gelegen op het gezoneerde industrieterrein IJmond. Voor het zuidelijke gebied is vrijwel geen geluidruimte meer beschikbaar. Voor het noordelijke gebied is nog wel geluidruimte, waardoor vestiging van bedrijven hier geluidstechnisch mogelijk is. 6.2 Luchtkwaliteit De Wet Milieubeheer hoofdstuk 5, titel 5.2 geeft aan welke normen voor luchtkwaliteit in de buitenlucht van toepassing zijn in Nederland en waar deze normen getoetst dienen te worden. De luchtkwaliteit vormt een belangrijk aandachtspunt in relatie tot mogelijkheden voor woningbouw en economische ontwikkeling (inclusief groei van de ladingstromen). In de IJmondhaven en Zeehaven IJmuiden worden de Europese grenswaarden voor luchtkwaliteit niet overschreden. Echter worden wel de WHO advieswaarden overschreden voor een aantal locaties en stoffen. De luchtkwaliteit in de IJmond is de afgelopen jaren verbeterd. De datarapporten van het luchtmeetnet in de IJmond laten sinds 2011 een dalende trend zien op alle locaties voor het merendeel van de gemeten stoffen waaronder voor PM10 en PM2,5 (fijnstof) (bron: Datarapport luchtkwaliteit IJmond 2020). Echter, de huidige berekeningen voor 2019 wijzen in de regio IJmond overschrijdingen uit van de etmaalnorm en jaarnorm fijnstof.

Deze overschrijdingen doen zich voor bij het sluizencomplex in Velsen, Noordersluisweg. In dit gebied zijn de concentraties hoog voornamelijk ten gevolge van industriële emissies. Deze overschrijdingen werken ook door in de prognoses voor 2020 en 2030. Er is sprake van een (dreigend) knelpunt voor deze jaren (bron: NSL monitoringsrapportage 2020). In het Schone Lucht Akkoord (januari 2020) wordt er uitvoering gegeven aan maatregelen voor het verbeteren van de luchtkwaliteit, waarbij gezondheid een veel prominentere plek in het luchtbeleid krijgt. In het NZKG is dit, naast het Rijk, ondertekend door de provincie en alle IJmond gemeenten. De regionale uitwerking van het Schone Lucht Akkoord krijgt vorm in de “aanpak gezondheid en luchtkwaliteit IJmond” waar de IJmondgemeenten en provincie samen aan werken (dit is de opvolger van de “Visie Luchtkwaliteit Ruimte voor Schone Lucht” van de IJmond gemeenten). Dit betreft het decentrale uitvoeringsplan voor de gemeenten. Voor de provincie is het programma gezonde leefomgeving het decentrale uitvoeringsplan. Voorafgaand aan het Schone Lucht Akkoord is de Green Deal Zeevaart, Binnenvaart en Havens door bedrijfsleven en overheden ondertekend. Het Programma Tata Steel 2020-2050, Samenwerken aan een gezonde en veilige IJmond (nov. 2020) is opgesteld door de provincie NH en de 3 IJmondgemeenten.

Het programma richt zich op de effecten van Tata Steel en Harsco Metals op de gezondheid en veiligheid in de IJmond. Doel is het zoveel mogelijk verminderen van de negatieve effecten (stikstofoxiden, Zeer Zorgwekkende Stoffen, geur, grof en ultra fijn stof, geluid, externe veiligheid) van Tata Steel op de gezondheid en veiligheid in de IJmond, door het formuleren en uitvoeren van een samenhangend pakket aan bestaande en nieuwe acties. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar het behalen van de milieunormen, maar ook naar een voortdurende verbetering van het leefmilieu. Er lopen reeds onderzoeken en er zijn monitorsystemen (bijvoorbeeld project Hollandse Luchten) die de emissies en geuroverlast van Tata Steel meten.

Geur Voor geur is geen kaartmateriaal beschikbaar; er is ook geen cumulatieve geurcontour. Eén van de hinderaspecten is geur in de IJmond. De provincie stelt bij vergunningverlening het acceptabel geurhinderniveau vast conform de beleidsregel beoordeling geurhinder inrichtingen provincie Noord-Holland. In de loop der jaren is het netwerk van eNoses steeds meer uitgebreid, onder andere in de IJmondregio. Tata Steel heeft op haar eigen bedrijfsterrein een aantal eNoses om hun bedrijfsvoering te monitoren. Tata Steel en de provincie Noord-Holland zijn overeengekomen een deel van hun eNose-netwerken met elkaar te delen. Dit heeft als doel om zo meer inzicht te krijgen in de geuren en hun bronnen die overlast kunnen veroorzaken rondom het bedrijfsterrein van Tata Steel en langs het Noordzeekanaal in de regio IJmond. Stikstofdepositie in relatie tot Natura 2000 gebieden De PAS bood ruimte om nieuwe activiteiten mogelijk te maken, maar de PAS regeling is door de hoogste algemene bestuursrechter, De Raad van State vernietigd. De regeling was namelijk in strijd met Europese natuurwetgeving. Voor alle projecten die stikstofdepositie veroorzaken in een Natura 2000 gebied, is een vergunning in het kader van de Wet natuurbescherming nodig.

In veel gevallen is het (op dit moment) niet mogelijk een dergelijke vergunning te krijgen, omdat in zeer grote gedeelten van de Natura 2000 gebieden al meer stikstofdepositie plaatsvindt dan het gebied (ecologisch) aankan. Projecten zijn wel mogelijk te maken door intern of extern te salderen. Door te salderen veroorzaakt een project geen extra stikstofdepositie. Vestiging van bedrijven met een grote verkeersaantrekkende werking en/of processen waarbij (veel) stikstof vrijkomt is (vooral op de industrieterreinen dichter bij Natura 2000 gebieden) niet zonder meer mogelijk. 6.3 Externe veiligheid Externe veiligheid Bij externe veiligheid staan twee thema’s centraal: het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR). Plaatsgebonden risico Binnen de PR 10-6-contour mogen geen kwetsbare objecten (o.a. woningen, grote kantoor en winkelcomplexen) gerealiseerd worden. In principe mogen beperkt kwetsbare objecten wel binnen de PR 10-6-contour, behalve als daar zeer gewichtige redenen voor zijn. Hiervoor moet altijd een bestuurlijke afweging gemaakt worden. Nieuwe bedrijven met een 10-6-contour mogen zich op dit moment alleen met ontheffing vestigen. In onderstaande afbeeldingen zijn de (zwarte cirkels en rode cirkels op de afbeeldingen) PR 10-6-contouren in de deelgebieden weergegeven.

Groepsrisico Binnen de invloedsgebieden van activiteiten met gevaarlijke stoffen moet het groepsrisico bepaald worden en moet er een bestuurlijke afweging gemaakt worden omtrent het groepsrisico. Veelal gebeurt dit aan de hand van een oriënterende waarde. De oriëntatiewaarde is geen harde norm of grenswaarde, maar een waarde die men moet vergelijken met de waarde in de te vergunnen situatie. (voor de meest actuele contouren zie https://www.risicokaart.nl/) 6.4 Milieucategorie Op basis van SBI-codes zijn bedrijven ingedeeld naar milieucategorie. Er kan een afwijking zitten tussen deze afgeleide milieucategorie en de daadwerkelijk verleende

vergunning voor de activiteiten die een bedrijf uitvoert. Deze kunnen zwaarder of lichter zijn dan op basis van de SBI-code is af te leiden. De figuur op de pagina hierna geeft daarmee indicatief aan in hoeverre er sprake is van omgevings- of milieubelastende activiteiten. De milieucategorie is een duiding in welke mate bedrijven overlast geven door (een combinatie van) geur, geluid, stof en gevaar. Hoe hoger de categorie, hoe groter de overlast en hoe groter de afstand tot de bewoonde omgeving gewenst/vereist is. Categorieën 1 en 2 (bijvoorbeeld kantooractiviteiten, (groot)handel) kunnen zonder veel problemen tussen woningen plaatsvinden. Vanaf categorie 3 (zoals bouw, transport over land, lichte industrie) is een grotere afstand tot woningen vereist. In categorie 4 vallen veel zee- en binnenhavenactiviteiten, visverwerking en zwaardere vormen van industrie. In categorie 5 en hoger vallen bijvoorbeeld ruwe ijzer- en staalindustrie als Tata Steel en aardolieraffinaderijen. De VNG-indeling kent geen categorie 5. Bedrijven in categorie 6 komen bijna niet voor. Als er in een deelgebied een categorie 6-bedrijf is gevestigd, is dat in de tekst bij de taartdiagrammen aangegeven. De maximaal toegestane milieucategorie verschilt per perceel.

Bedrijven tot categorie 5.2 mogen zich richting het midden van het plangebied van De Pijp vestigen, meer richting de randen van het plangebied geldt maximaal categorie 3.2 in verband met omliggende woonwijken. Voor het bedrijventerrein Kagerweg geldt een maximale categorie van 4.2 aan de zuidelijke rand tot ten hoogste categorie 3.1 meer naar het midden van het plangebied. Op Businesspark IJmond geldt een gebruiksvorm tot ten hoogste categorie 4.2. Op bedrijventerrein Grote Hout geldt een milieucategorie 4, met enkele specifieke uitzonderingen tot categorie 5. Totaal Werkgelegenheid per milieucategorie In IJmond-Noord is milieucategorie drie sterk vertegenwoordigd. De verdeling van de bedrijven over de andere milieucategorieën is vrij gelijkmatig. IJmond-Noord 15; 0% 2.248; 19%

1.947; 17%

2.339; 20%

5.196; 44% Milieucategorie 0 en 1 Milieucategorie 4

Milieucategorie 2 Milieucategorie 6

Milieucategorie 3

Werkgelegenheid naar milieucategorie IJmond-Noord totaal. Bron: LISA, peildatum 1 april 2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen. Werkgelegenheid naar milieucategorie per subdeelgebied In het figuur is de bedrijvigheid naar milieucategorie weergegeven. Er is gekozen voor werkzame personen als indicator om daarmee een beeld te geven van de omvang van de bedrijvigheid. Op de Grote Hout zijn veel banen bij bedrijven met lage milieucategorieën. Op de andere Beverwijkse terreinen zijn juist veel banen in de hogere categorieën.

10%

Kagerweg 3%

649; 26%

61%

Milieucategorie 0 en 1

Milieucategorie 2

Milieucategorie 3

Milieucategorie 4

Milieucategorie per subdeelgebied IJmond-Noord. Bron: LISA, peildatum 1 april 2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen.

116; 6%

De Pijp-Noord

483; 26%

885; 49% 342; 19%

Milieucategorie 0 en 1

Milieucategorie 2

Milieucategorie 3

Milieucategorie 4

Milieucategorie per subdeelgebied IJmond-Noord. Bron: LISA, peildatum 1 april 2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen.

526; 19%

De Pijp-Zuid 131; 5%

697; 26%

1.343; 50%

Milieucategorie 0 en 1

Milieucategorie 2

Milieucategorie 3

Milieucategorie 4

Milieucategorie per subdeelgebied IJmond-Noord. Bron: LISA, peildatum 1 april 2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen.

Noordwijkermeer 1; 0% 22; 2%

174; 16%

866; 82% Milieucategorie 0 en 1

Milieucategorie 2

Milieucategorie 3

Milieucategorie 4

Milieucategorie per subdeelgebied IJmond-Noord. Bron: LISA, peildatum 1 april 2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen. Grote Hout 358; 19%

142; 7% 1177; 61% 261; 13%

Milieucategorie 0 en 1

Milieucategorie 2

Milieucategorie 3

Milieucategorie 4

Milieucategorie per subdeelgebied IJmond-Noord. Bron: LISA, peildatum 1 april 2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen.

Businesspark IJmond e.o. 15; 1%

85; 5%

368; 22% 813; 48%

406; 24%

Milieucategorie 0 en 1

Milieucategorie 2

Milieucategorie 4

Milieucategorie 6

Milieucategorie 3

Milieucategorie per subdeelgebied IJmond-Noord. Bron: LISA, peildatum 1 april 2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen. Ontwikkeling 2014 - 2020 Totaal De wijzigingen ten opzichte van de vorige meting zijn gering. De werkgelegenheid neemt met het meest toe in de milieucategorie 2. De andere categorieën daalde licht.

Milieucategorie 6 Milieucategorie 4 Milieucategorie 3 Milieucategorie 2 Milieucategorie 0 en 1 0 IJmond-Noord 2020 IJmond-Noord 2017 IJmond-Noord 2014

1.000 2.000 3.000 IJmond-Noord 2019 IJmond-Noord 2016

4.000 5.000 6.000 IJmond-Noord 2018 IJmond-Noord 2015

Werkgelegenheid naar milieucategorie IJmond-Noord totaal, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 2014-2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen.

Per subdeelgebied In alle deelgebieden is de verdeling van de werkgelegenheid naar milieucategorieën iets gewijzigd ten opzichte van 2019. Op de Grote Hout steeg de werkgelegenheid in categorie 4 in 2020. Op de Kagerweg daalde de werkgelegenheid in categorie 3 met 52 banen.

Milieucategorie 0 en 1

Milieucategorie 2

Milieucategorie 3

Milieucategorie 4 0

200

400

600

800

1000 1200 1400 1600 1800

Kagerweg 2014

Kagerweg 2015

Kagerweg 2016

Kagerweg 2018

Kagerweg 2019

Kagerweg 2020

Kagerweg 2017

Werkgelegenheid naar milieucategorie subdeelgebied, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 2014-2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen.

Milieucategorie 0 en 1

Milieucategorie 2

Milieucategorie 3

Milieucategorie 4

0 De Pijp Noord 2014 De Pijp Noord 2017 De Pijp Noord 2020

200

400 600 De Pijp Noord 2015 De Pijp Noord 2018

800 1000 1200 De Pijp Noord 2016 De Pijp Noord 2019

Werkgelegenheid naar milieucategorie subdeelgebied, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 2014-2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen.

Milieucategorie 0 en 1

Milieucategorie 2

Milieucategorie 3

Milieucategorie 4

De Pijp Zuid 2014

0

500 De Pijp Zuid 2015

1000 De Pijp Zuid 2016

De Pijp Zuid 2018

De Pijp Zuid 2019

De Pijp Zuid 2020

1500 2000 De Pijp Zuid 2017

Werkgelegenheid naar milieucategorie subdeelgebied, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 2014-2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen.

Milieucategorie 0 en 1

Milieucategorie 2

Milieucategorie 3

Milieucategorie 4 0 200 Noordwijkermeerpolder 2014 Noordwijkermeerpolder 2016 Noordwijkermeerpolder 2018 Noordwijkermeerpolder 2020

400

600 800 1000 Noordwijkermeerpolder 2015 Noordwijkermeerpolder 2017 Noordwijkermeerpolder 2019

Werkgelegenheid naar milieucategorie subdeelgebied, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 2014-2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen.

Milieucategorie 0 en 1

Milieucategorie 2

Milieucategorie 3

Milieucategorie 4

0 Grote Hout 2014 Grote Hout 2018

500 Grote Hout 2015 Grote Hout 2019

1000 Grote Hout 2016 Grote Hout 2020

1500 Grote Hout 2017

Werkgelegenheid naar milieucategorie subdeelgebied, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 2014-2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen.

Milieucategorie 0 en 1 Milieucategorie 2 Milieucategorie 3 Milieucategorie 4 Milieucategorie 6 0 200 Businesspark IJmond e.o. 2014 Businesspark IJmond e.o. 2016 Businesspark IJmond e.o. 2018 Businesspark IJmond e.o. 2020

400

600 800 1000 Businesspark IJmond e.o. 2015 Businesspark IJmond e.o. 2017 Businesspark IJmond e.o. 2019

Werkgelegenheid naar milieucategorie subdeelgebied, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 2014-2020, en VNG (2014), Staat bedrijfsactiviteiten bedrijventerreinen.

7. Ontwikkelingen IJmond-Noord samengevat Fysieke ruimte In totaal is in 2020 2,00 hectare niet-kadegebonden terrein uitgegeven op het bedrijventerrein Businesspark IJmond. Hierdoor is er nog 7,40 hectare uitgeefbaar terrein over. Het grootste deel hiervan ligt in Grote Hout. Bijna alle nog beschikbare kavels in IJmond-Noord zijn niet-kadegeboden (6,90 hectare). Werkgelegenheid

In totaal zijn er in IJmond-Noord 11745 banen (per 1 april 2020). Hiervan is 1408 havengerelateerd en 10337 niet-havengerelateerd. In 2020 is het aantal banen in IJmond-Noord licht gestegen. Op de Kagerweg (+ 71 banen) en de Grote Hout (+ 84 banen) was de toename het grootst wat betreft de niet-havengerelateerde werkgelegenheid. In De Pijp-Zuid daalde het aantal banen ten opzichte van 2019 het meest, met name door de afname van niet-havengerelateerde banen. Ook was een er afname van 40 havengerelateerde banen te zien op de Grote hout. Toegevoegde waarde en overslag De totale toegevoegde waarde in IJmond-Noord (exclusief Tata Steel) is € 1.210 miljoen per jaar. De toegevoegde waarde is ten opzichte van 2019 licht gestegen met € 5 miljoen naar € 1.210 miljoen per jaar. De toegevoegde waarde per baan (exclusief Tata Steel) is in 2020 gemiddeld € 104.000, vergelijkbaar met 2018 en 2019. De toegevoegde waarde per baan ligt net als in 2019 het hoogst op Businesspark IJmond e.o. (€ 195.000), mede door een enorme toename van de werkgelegenheid. Sinds 2014 kwamen er meer dan 400 arbeidsplaatsen in de deelgebied bij. De stijging van de werkgelegenheid resulteert in een hogere toegevoegde waarde van het Businesspark IJmond e.o.. Op D Pijp-Noord is dit het laagst met € 55.000 per baan. Overslag Als gevolg van de coronacrisis is de overslag in 2020 gedaald.

Er werd in IJmond-Noord 1.404.170 ton overgeslagen in 2020. Dit is een afname van 346.817 ton ten opzichte van 2019.

Zaanstad 1. Karakteristiek van het gebied 1.1 Geschiedenis Zaandam is rond 1500 ontstaan nadat inwoners van Oostzaan en Westzaan een dam in de Zaan bouwden. Rond de dam is een nederzetting gebouwd die langs de oevers van de Zaan in noordelijke richting is doorontwikkeld. De dam lag nabij het IJ dat toen nog een breed water was. De huidige werkgebieden langs het Noordzeekanaal liggen buiten de voormalige dijken aan het IJ. Dit gebied is rond 1876 ingepolderd en verkaveld. Vanaf 1900 tot ver in de twintigste eeuw werden op het (oorspronkelijk afgelegen) Hembrugterrein munitie en wapens gemaakt. De huidige Zuiderhout heette toen Nieuwe Zeehaven en was als houthaven in gebruik. De overige ingepolderde gebieden hadden een agrarische bestemming. De Achtersluispolder is begin 1900 langzaam richting een nautisch werkgebied ontwikkeld. De meelfabriek ‘De Vrede’ uit 1918 was de pionier. In de jaren ’50 is de Isaac Baarthaven gegraven en hebben zich watergebonden bedrijven gevestigd (veelal houtgerelateerd). Van recenter datum zijn de westelijk van Zuiderhout gelegen terreinen Westerspoor waar Albert Heijn zijn distributiecentrum heeft en het in ontwikkeling zijnde HoogTij. 1.2 Het DNA De werkgebieden van Zaanstad langs het Noordzeekanaal zijn in verschillende periodes ontwikkeld. De oudste, Achtersluispolder heeft een deels nautisch karakter.

Op Zuiderhout bevindt zich nog één terrein met een natte functie. Het Hembrugterrein hoewel gelegen aan de Zaan en het Noordzeekanaal heeft geen relatie met het water. Westerspoor is eveneens voornamelijk een droog bedrijventerrein met nog één terrein met een natte functie. Door de aanleg van een kade van bijna 1 kilometer grenzend aan HoogTij, kan dit terrein zich ontwikkelen tot een multimodaal bedrijventerrein, met mogelijkheden voor diepzeeoverslag, De kade staat 40 meter landinwaarts ten opzichte van de voormalige oever van het Noordzeekanaal. Doordat er relatief weinig bedrijven direct aan het water liggen, zijn er op en langs de Zaanse haven- en bedrijventerreinen mogelijkheden om bij de waterkant te komen, daar te wandelen of te fietsen langs het kanaal en zo te genieten van het uitzicht, de weidsheid en het scheepvaartverkeer. De diversiteit aan werkgebieden levert een breed beeld aan kavel- en gebouwtypen. De Zaanse werkgebieden zijn geleidelijk ontwikkeld. De leeftijd en daarmee de typen bedrijvigheid variëren sterk. Per subdeelgebied zijn er wel hoofdactiviteiten te omschrijven. In het oorspronkelijke havengebied Achtersluispolder waren houthandel en scheepsbouw kenmerkend. In de loop der tijd is naast de havenactiviteiten veel droge bedrijvigheid in het gebied gekomen, met als gevolg dat een deel van de kades niet meer nat wordt gebruikt.

De kades en bedrijfs- en haventerreinen in Westerspoor, Zuiderhout en Achtersluispolder zijn grotendeels in privaat eigendom. De kade op HoogTij wordt geëxploiteerd door het Havenbedrijf Amsterdam. In de Achtersluispolder is een deel van de terreinen uitgegeven in erfpacht. De gemeente Zaanstad is tevens medeaandeelhouder in de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Noordzeekanaalgebied (RON). De RON bestuurt drie projecten in Zaanstad, waaronder een deel van HoogTij en een kadegebonden terrein in de Achtersluispolder. De gemeente Zaanstad is eigenaar van het water, de infrastructuur en de openbare ruimte en op HoogTij ook van een deel van de nog uit te geven gronden.

Totaal deelgebied (exclusief Nauernasche Polder en Hembrugterrein) Bruto oppervlakte 497 hectare (exclusief bekkens)  

Openbaar 130 hectare / 26 procent Niet openbaar 367 hectare / 74 procent

Ligging en bereikbaarheid    

Parallel aan kanaal, 3 insteekhavens Maximaal 8,5 km (10 minuten) richting snelweg A8 vooral via S150 Geen ontsluiting per goederenspoor NS-station Zaandam op enige afstand

1.3 HoogTij Bedrijventerrein HoogTij is nog volop in ontwikkeling. In de afgelopen jaren zijn zowel droge bedrijven als havengebonden bedrijven gehuisvest. Er is gestart met een proactief parkmanagement. In 2017 is gestart met de bouw van de kade aan het Noordzeekanaal waardoor het terrein aantrekkelijk is geworden voor kadegebonden bedrijven. Inmiddels ligt er een kade met een lengte van 900 meter, die de mogelijkheid biedt voor diepzeeoverslag. Door de ligging aan de dijk zijn er bouwrestricties van toepassing direct aan de dijk. De ontsluiting middels een middenas en afslagen is helder en ruim opgezet. Fietsers kunnen tot aan het Noordzeekanaal fietsen, waar hen een groots uitzicht vanaf de dijk wacht. In westelijke richting (richting A9 / IJmond) moet circa 11 kilometer over de S150 worden gereden voordat men bij de snelweg is. In oostelijke richting moet het verkeer aansluiten bij het stadsverkeer dat via de N516 richting de A8 gaat. De gemeente Zaanstad heeft in overleg met bewoners een groenplan (2021) gerealiseerd om de openbare ruimte van HoogTij groener en recreatiever te maken. Bruto oppervlakte 144 hectare (exclusief bekkens)  

Openbaar 37 hectare / 25,5 procent Niet openbaar 107 hectare / 74,5 procent

Ligging en kenmerken  

Grote kavels, nat en droog De beschikbare ruimte neemt in hoog tempo af– kade geschikt voor diepzeeoverslag

1.4 Westerspoor Via een parallelstructuur aan de Hoofdtocht zijn de meeste bedrijven in Westerspoor direct bereikbaar. De kavels ten zuiden van de tocht zijn hoofdzakelijk in gebruik bij voedings- en logistieke bedrijven, waaronder het modern, gemechaniseerd distributiecentrum van Albert Heijn. Aan de oostelijke rand van Westerspoor zit de containerterminal van Bruins Veem. Voor de rest is het een droog bedrijventerrein. Het noordelijk deel van Westerspoor is kleiner verkaveld en huisvest MKB en autogerelateerde bedrijven. Het doorgaande verkeer kan gebruikmaken van de Kanaalkade die tussen de bedrijven en de dijk langs het Noordzeekanaal ligt. Vanaf de weg is weinig zicht op het kanaal. Langzaam verkeer wordt ter hoogte van Westerspoor en HoogTij helemaal ver van de waterkant gehouden. Er zijn wel plekken waar wandelaars of fietsers de dijk op kunnen. Bruto oppervlakte 157 hectare (exclusief bekkens)

 

Openbaar 46 hectare / 29,2 procent Niet openbaar 111 hectare / 70,8 procent

Ligging en kenmerken  Droge logistiek  Bouw  Food 1.5 Zuiderhout Zuiderhout was de houthaven van Zaandam. Op Zuiderhout bevond zich o.a. het houtverwerkingsbedrijf Bruynzeel. Met de veranderingen in de houthandel is besloten delen van de havenbekkens te dempen en geschikt te maken voor bedrijfsontwikkeling. In de loop van de tijd is het noordelijk en zuidoostelijk deel van Zuiderhout getransformeerd gebied met perifere detailhandel (woonwinkels, bouwmarkten, tuincentra). Zuiderhout heeft hiervoor goede vestigingsfactoren: ligging, bereikbaarheid, grootschalige gebouwen die kunnen worden hergebruikt en extensieve verkaveling die ruimte biedt aan parkeren. In het gebied zijn enkele kades die privaat worden gebruikt. In de noordpunt van het gebied zijn nog enkele bedrijven die gebruik maken van de ligging aan het Schiethavenkanaal. Aan de westelijke rand van Zuiderhout zijn kadefaciliteiten voor Pieter Bon en Pontmeyer, al wordt de laatste niet intensief gebruikt. Het merendeel van de bedrijven is niet op het water gericht. De gebouwen van Bruynzeel (bestempeld als gemeentelijk monument) en het woonstraatje (Hemkade) direct langs het kanaal onderscheiden zich van de overige bebouwing in Zuiderhout. Bruto oppervlakte 76 hectare (exclusief bekkens)  

Openbaar 14 hectare / 18,8 procent Niet openbaar 61,4 hectare / 81,2 procent

Kenmerken en kenmerken  

Perifere detailhandel, groothandel, openbaar bestuur Gemengd terrein, nat en droog

1.6 Achtersluispolder Meelfabriek De Vrede (tegenwoordig containerterminal) was in 1917 het eerste bedrijf dat zich vestigde in de Achtersluispolder. Eind jaren ‘40 is besloten de rest van de polder als havengebied/ bedrijventerrein te ontwikkelen. In eerste instantie vestigden zich hier een houthandel en een machinefabriek. Met de aanleg van de Isaac Baarthaven en Dirk Metselaarhaven zijn de vestigingscondities verbreed en is het een veelzijdig werkgebied geworden. Met de aansluiting op de Coenweg in 1987 werd de bereikbaarheid aanzienlijk verbeterd. De kades worden vooral gebruikt door nautische bedrijven, hoewel momenteel ook droge bedrijvigheid direct aan de waterkant is gesitueerd. Aan het einde van de Sluispolderweg is een uitzichtpunt waar zowel het Noordzeekanaal als de monding van de Zaan kan worden overzien. In het gebiedje tussen Zuiddijk, Wibautstraat en JM Den Uylweg bevinden zich kantoren, twee hotels en begraafplaats/crematorium van Zaanstad. Aansluitend ligt het Vijfhoekpark en sportpark Poelenburg. Aan de noordoostzijde van de Achtersluispolder is de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) Zaandam-Oost van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier gelegen. De gemeente Zaanstad werkt, in samenwerking met de gemeente Amsterdam, aan plannen om de Achtersluispolder te transformeren in een gemengd woon-werkgebied.

Bruto oppervlakte 121 hectare (exclusief bekkens)  

Openbaar 34 hectare / 27,8 procent Niet openbaar 88 hectare / 72,2 procent

Ligging en kenmerken     

Divers nat en droog Jachtbouw Industrie Bouw Logistiek

Bedrijventerreinen in Zaanstad die niet worden gemonitord: Hembrugterrein Tot na de Tweede Wereldoorlog was het Hembrugterrein het hart van de Nederlandse militaire industrie en een van de grootste en modernste militaire complexen van het land. Vanwege deze militaire functie was het gebied volledig van de buitenwereld afgesneden. Na het verdwijnen van de militaire activiteiten is er een gebied met circa 50 monumenten achtergebleven. Het (monumentale) bos is een van de belangrijke dragers van de identiteit en kwaliteit van het Hembrugterrein en blijft intact. De bebouwing bleek veelal in slechte staat en de bodem zwaar verontreinigd. Het Hembrugterrein wordt desondanks geleidelijk steeds toegankelijker, de monumentale panden worden opgeknapt en krijgen publieke functies. Het Hembrugterrein is een van de vier locaties die binnen ZaanIJ is geselecteerd om de ontwikkeling van woningen (circa 1000) en bedrijfsruimte te versnellen. Het terrein biedt plaats voor (creatieve) bedrijvigheid in de maakindustrie, kleinschalige kantoorachtige bedrijven, ambachtelijke ateliers en werkplaatsen, evenementen en recreatie, horeca. De gemeente heeft in het kader van de nieuwe omgevingswet een pilot uitgevoerd die input is voor het omgevingsplan Hembrugterrein dat in 2018 door de gemeenteraad is vastgesteld.

Het omgevingsplan voor de herontwikkeling van het Hembrugterrein is op 30 april 2019 door de Raad van State vernietigd. Grootste bezwaar is de overschrijding van de geluidsnormeringen. Gezien de ambities met betrekking tot woningbouw op het terrein heeft het Hembrugterrein wel een relatie met de bedrijventerreinen in Westpoort en de Achtersluispolder vanwege de milieucontouren van deze terreinen. Gezien het huidige gebruik (publieke functies), het ontbreken van kades, de plannen om dit verder uit te bouwen en mogelijk woningen te ontwikkelen, is het Hembrugterrein niet direct relevant voor het vraagstuk van ruimte-intensivering in het NZKG. De genoemde plannen zijn met onder andere de Nota van Uitgangspunten Omgevingsplan Hembrug (vastgesteld door B&W op 9 oktober 2014) bekrachtigd. Het Hembrugterrein wordt daarom niet verder beschouwd in de Monitor Ruimte-intensivering. Wel is het terrein relevant voor ruimte-intensivering van terreinen voor recreatie en wonen. Nauernasche Polder De Nauernasche Polder wordt door NV Afvalzorg gebruikt als vuilstortlocatie en verwerkingslocatie van afval. Volgens de vigerende omgevingsvergunning voor milieu (7 juli 2006) is Nauerna een stortplaats voor gevaarlijke en niet-gevaarlijke afvalstoffen. De stortactiviteiten worden in de loop van 2022 afgebouwd. De polder ligt ingeklemd tussen de oude en nieuwe waterkerende dijk.

Puin en afval worden uit het hele land aangevoerd per boot of via de weg, om vervolgens te worden gesorteerd, verwerkt voor hergebruik of te worden gestort. De locatie ligt onder een van de aanvliegroutes van Schiphol. Op de stortlocatie worden naast het storten van afval ook diverse afvalverwerkende activiteiten uitgevoerd, zoals grondreiniging en verwerking van baggerspecie. Het bedrijf richt zich al

meer op recycling activiteiten die passen in de circulaire economie. Er ligt een wandelroute langs het kanaal. Op de stortlocatie Nauerna wordt in 3 fases een park aangelegd van in totaal 60 hectare voor extensief gebruik. De eerste 2 fases zijn inmiddels afgerond. De inrichting van de laatste fase start in april 2022. Dat is ook de datum dat de stortactiviteiten op Nauerna definitief stoppen. De vuilstortlocatie van NV Afvalzorg wordt buiten de metingen gehouden, omdat de Monitor RI meerdere gebieden als geheel in beschouwing neemt en geen bedrijfsterreinen die in bezit of gebruik zijn bij één partij, mede vanwege de bedrijfsgevoeligheid van gegevens.

2. Fysieke ruimte 2.1 Gronduitgifte In 2020 is op HoogTij 8,50 hectare uitgegeven. Het betreft een uitgifte van 2,00 hectare op het kadegebonden terrein en 6,50 hectare op het niet-kadegebonden deel van HoogTij. Gronduitgifte 2020 (Sub)deelgebied

Kadegebonden

Niet-kadegebonden

Totaal

Achtersluispolder HoogTij Westerspoor Zuiderhout

2,00

6,50

8,50

Zaanstad

2,00

6,50

8,50

Uitgiftes in 2020 in hectares per 31 december 2020. Bron: gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam.

2.2 Uitgeefbare kavels Rekening houdend met de lopende opties is er in Zaanstad nog 8,10 hectare uitgeefbaar terrein beschikbaar. HoogTij is het enige terrein waar kavels kunnen worden uitgegeven. Alle kadegebonden kavels zijn al in optie om te worden uitgegeven. Waarvan kadegebonden (Sub)deelgebied

Waarvan nietkadegebonden

Uitgeefbaar 2020

Achtersluispolder HoogTij 8,10 8,10 Westerspoor Zuiderhout Zaanstad 8,10 8,10 Uitgeefbare kavels in hectares per terreintype per 31 december 2020. Bron: gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam.

Ontwikkeling 2015 – 2020 De voorraad uitgeefbare kavels op HoogTij is in 2020 per saldo met 57,60 hectare afgenomen. Hoewel er in 2020 8,5 hectare is uitgegeven, is de voorraad met 57,60 hectare afgenomen ten opzichte van de vorige meting. De resterende 49,10 hectare op HoogTij is in optie genomen om te worden uitgegeven. Westerspoor is in 2018 reeds volledig uitgegeven. Uitgeefbaar (Sub)deelgebied Achtersluispolder HoogTij Westerspoor Zuiderhout Zaanstad

Ontwikkeling 20192020 Absoluut %

2015

2016

2017

2018

2019

2020

84,00 1,30

81,00 1,30

80,60 1,10

74,10 0

65,70

8,10

-57,60

-85%

85,30

82,30

81,70

74,10

65,70

8,10

-57,60

-85%

Uitgeefbare kavels in hectare ontwikkeling 2015-2010, per 31 december 2020. Bron: gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam.

2.3 Kades In Zaanstad is een relatief klein deel van de kades openbaar. Dit percentage is niet veranderd in de afgelopen periode:  

Openbare kadelengte: 0,07 km Niet openbare kadelengte: 2,85 km

3. Bedrijven Totaal In totaal zijn er 1.096 bedrijven gevestigd in het NZKG deel van de gemeente Zaanstad. Door het relatief beperkte aanbod van kadegebonden kavels zijn er slechts 76 bedrijven havengerelateerd. In 2020 waren er 1.020 niet-havengerelateerde bedrijven. Per subdeelgebied In de Achtersluispolder is het aantal havengerelateerde bedrijven absoluut en procentueel het grootst. Hier zijn 44 bedrijven gevestigd. Subdeelgebied Havengerelateerd Niet-havengerelateerd Totaal Achtersluispolder 42 350 392 HoogTij 6 90 96 Westerspoor 13 437 450 Zuiderhout 15 143 158 Zaanstad 76 1.020 1.096 Haven- en niet-havengerelateerde bedrijven per subdeelgebied. Bron: LISA, peildatum 1 april 2020.

Ontwikkeling t.o.v. 2019 In Zaanstad is het aantal bedrijven toegenomen met 35. In de Achtersluispolder was de grootste stijging te zien. Hier kwamen 21 niet-havengerelateerde bedrijven bij. Verder laten de andere terreinen een stijging zien van één tot enkele nieuwe bedrijven. Alleen op Zuiderhout verdwenen twee niet-havengerelateerde bedrijven. Ontwikkeling 2019 - 2020 Subdeelgebied Havengerelateerd Niet-havengerelateerd Totaal % Achtersluispolder 2 21 23 6% HoogTij 1 6 7 7% Westerspoor 0 5 5 1% Zuiderhout 2 -2 0 0% Zaanstad 5 30 35 3% Haven- en niet-havengerelateerde bedrijven per subdeelgebied, ontwikkeling 2019-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 2020.

Ontwikkeling 2014 – 2020 Ten opzichte van 2014 is de grootste stijging in de Achtersluispolder te zien. Sindsdien kwamen hier 58 bedrijven bij. De transformatieplannen voor dit terrein schrikken bedrijven (vooralsnog) niet af zich hier te vestigen. Ook op HoogTij kwamen de afgelopen jaren 49 bedrijven bij. Westerspoor en Zuiderhout kennen een kleinere groei.

Subdeelgebied Achtersluispolder HoogTij Westerspoor Zuiderhout Zaanstad

2014 334 47 431 146 958

2015 340 64 433 157 994

2016 2017 2018 2019 332 346 370 369 27 31 91 89 434 469 455 445 162 167 158 158 955 1.013 1.074 1.061

2020 392 96 450 158 1.096

Ontwikkeling 2014-2020 58 49 19 12 138

Aantal bedrijven per (sub)deelgebied, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 20142020.

4. Werkgelegenheid 4.1 Werkgelegenheid Totaal Het totaal aantal banen in het NZKG deel van de gemeente Zaanstad is 12416 (per 1 april 2020). Hiervan zijn er 1281 havengerelateerd. Per subdeelgebied Het aantal havengerelateerde banen is het grootst in de Achtersluispolder. Westerspoor heeft voornamelijk droge bedrijvigheid. In totaal is de bedrijvigheid in Zaanstad iets toegenomen in 2020. Zowel de haven- als de niet-havengerelateerde werkgelegenheid is ten opzichte van 2019 gestegen. Subdeelgebied Achtersluispolder HoogTij Westerspoor Zuiderhout Zaanstad

Havengerelateerd 615 146 195 325 1.281

Niet-havengerelateerd 3.592 1.091 5.123 1.329 11.135

Totaal 4.207 1.237 5.318 1.654 12.416

% havengerelateerd 15% 12% 4% 20% 10%

Haven- en niet-havengerelateerde banen per subdeelgebied. Bron: LISA, peildatum 1 april 2020.

Ontwikkeling t.o.v. 2019 Het aantal arbeidsplaatsen in Zaanstad is per 1 april 2020 met 163 banen licht gestegen. De grootste toename in de niet-havengerelateerde arbeidsplaatsen vond plaats in Westerspoor. Hier kwamen 85 banen bij. De Achtersluispolder kende de grootste toename van havengerelateerde arbeidsplaatsen. Hier kwamen 57 arbeidsplaatsen bij. De grootste daling van havengerelateerde werkgelegenheid vond plaats op HoogTij. Hier verdwenen 48 banen. Ontwikkeling 2019 - 2020 Subdeelgebied Havengerelateerd Niet-havengerelateerd Totaal % Achtersluispolder 57 39 96 2% HoogTij -48 31 -17 -1% Westerspoor -3 85 82 2% Zuiderhout 18 -16 2 0% Zaanstad 24 139 163 1% Haven- en niet-havengerelateerde banen per subdeelgebied, ontwikkeling 2019-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 2019-2020.

Banen per hectare Het aantal banen per hectare is ten opzichte van 2019 iets gestegen naar 41. De stijging werd gecreëerd in de Achtersluispolder (+ 1,4 baan) en op Westerspoor (+ 0,8 baan). De oorzaak van deze stijging is het gevolg van de niet-havengerelateerde werkgelegenheid die toenam. Kantoorfuncties en arbeidsintensieve sectoren zorgen voor een hoger aantal banen per hectare. Het aantal banen per hectare is op HoogTij licht gedaald (- 1,5 baan).

Ontwikkeling aantal banen per hectare per subdeelgebied 47,9

Westerspoor 48,4

Achtersluispolder

2020 2019 2018 2017

28,8

2016

Hoogtij

2015

26,7

Zuiderhout 0

20

40

60

Banen per hectare (exclusief openbare ruimte en uitgeefbare terreinen). Bron: LISA, peildata 1 april 2015-2020. Cijfers van 2014 zijn niet bekend.

Ontwikkeling 2014 – 2020 Ten opzichte van 2014 zijn in Zaanstad 1.990 banen bijgekomen. De grootste toename vond plaats in de Achtersluispolder. Sinds 2014 zijn hier 1.015 bijgekomen. Ook op HoogTij zijn er sinds 2017 veel banen bijgekomen. Zuiderhout laat jaarlijks een kleine daling zien in de werkgelegenheid.

Subdeelgebied Achtersluispolder HoogTij Westerspoor Zuiderhout Zaanstad

2014 3.096 361 4.934 1.872 10.263

2015 3.334 398 5.065 1.871 10.668

2016 3.406 366 5.032 1.845 10.649

2017 3.884 1.117 5.233 1.790 12.024

2018 3.934 1.237 5.570 1.677 12.418

2019 4.111 1.254 5.236 1.652 12.253

2020 4.207 1.237 5.318 1.654 12.416

Ontwikkeling 2014-2020 1.111 876 384 1.707 2.153

Aantal banen per (sub)deelgebied, ontwikkeling 2014-2020. Bron: LISA, peildata 1 april 20142020.

4.2 Economische clusters Totaal Het cluster ‘Overig’ bestaat in Zaanstad voornamelijk uit de sectoren ‘Handel’ en diverse soorten zakelijke dienstverlening. Op dit cluster na is de meeste werkgelegenheid in de clusters ‘Transport en logistiek’, ‘Maakindustrie’ en ‘Bouw en reparatie’. Dit is in totaal 53 procent van de werkgelegenheid.

Zaanstad 37; 0%

1203; 10% 64; 1% 947; 8%

3057; 25%

303; 3%

2207; 18%

4209; 35% Agribulk, mineralen en recycling Energy & Offshore Leisure Overig

Bouw en reparatie Food Maakindustrie Transport en logistiek

Werkgelegenheid Zaanstad verdeeld over de economische clusters. Bron: LISA, peildatum 1 april 2020.

Werknemers per economisch cluster per subdeelgebied ‘Transport en logistiek’, ‘Bouw’ en in mindere mate ‘Maakindustrie’ zijn belangrijke sectoren op alle Zaanse bedrijventerreinen. De aanleg van de nieuwe zeehavenkade op HoogTij heeft ervoor gezorgd dat de sector ‘Overig’ nog groter is geworden op HoogTij. Op Zuiderhout is het aandeel ‘Overig’ erg groot doordat er veel detailhandel en een overheidsorganisatie gevestigd zijn. In de Achtersluispolder is een gemengder beeld te zien. Naast de sector ‘Overig’ zijn de sectoren ‘Bouw’, ‘Transport’ en ‘Maakindustrie’ sterk vertegenwoordigd. Op de kaart is het aantal werknemers per economisch cluster per subdeelgebied weergegeven.