C7 Aanbieding Manifest Hoogbegaafdenonderwijs - 'op naar Hoogbegaafdenonderwijs dat past!.PDF
Tekst van het document
49
56. School kwam afspraken niet na In groep 3 heb ik voor het eerst testen afgelegd. Niet werd gekeken naar IQ, maar ‘of ik iets had’. Gezocht werd naar een diagnose, autisme en/of dyslexie. Uit de zesde test kwam autisme. Als ik aan de basisschool denk dan denk ik vooral aan de gevechten die we daar hadden. Voor spelling en taal kreeg ik buitenschoolse bijles, omdat ik daar niet goed in was. Ik heb drie jaar op de middelbare school gezeten en een overgangsbewijs gekregen. Ik ging in het vierde jaar 2 ochtenden naar school, omdat wat ik nodig had niet werd geboden en afspraken niet werden nagekomen. Ik wil graag van tevoren overal duidelijkheid over, dat werd niet geboden. Ik kwam er vaak op de dag zelf achter dat er bepaalde projecten waren die dag waar ik plots mee geconfronteerd werd. Het was een deprimerende tijd. Ik miste veel, omdat ik me slecht voelde door school en daardoor kwam ik achter te lopen qua schoolwerk. Ik had stressaanvallen. Ik kreeg ook ondersteuning van het GGzE, maar school wilde niet naar hen luisteren en meewerken. Leerplicht kwam erbij en dit gaf extra stress. Ik ben van school veranderd, maar na drie dagen had ik het daar al gezien. Ik had weinig zin meer om dingen te proberen als er toch niets gebeurt wat ik nodig heb. Bepaalde afspraken met school werden niet nageleefd door leraren en dit was voor mij erg irritant.
Daarna ben ik niet meer naar school gegaan. Ik heb nog 3 maanden gesport en drumles gevolgd. Ik bleef thuis tot de gemeente eiste dat ik opgenomen werd of naar Feniks ging. Daarna ben ik bij ConnEQt in Eindhoven terecht gekomen, omdat dat op fietsafstand is. Ik wil op nog wel een diploma halen, op welke manier en wanneer, dat moet ik nog uitvogelen. Antoine 23 november 2020
50
57. Ik werd steeds somberder Op de basisschool was ik ondernemend. Ik leek wijzer dan anderen en ik had veel meer interesses. Op de basisschool werd ik als domste van de klas bestempeld, omdat ik onderpresteerde. Ik kreeg allerlei testen, waaronder dyslexieen IQ-testen. Ondanks dat ik hoogbegaafd werd getest werd er niets mee gedaan op school. Mijn ouders huurden particuliere begeleiding in en ik leerde op een andere manier leren, maar school wilde daar niet in meegaan. Schoolprestaties gingen binnen een paar weken van onvoldoende naar ruim voldoende (door externe begeleiding) tot goed, maar school vond deze vooruitgang te snel gaan en dit mocht niet op mijn rapport komen. De leerkracht groep acht zei dat als ik alleen de CITO maakte ik voor de rest uit het raam mocht kijken. Ik kreeg VMBO als leerwegadvies, maar op het middelbaar liep ik snel vast. Ik zat totaal niet op een lijn met klasgenoten. Leerkrachten probeerden me koste wat kost op school te houden, maar het lukte niet. Al eind basisschool was ik somber geworden en op het middelbaar werd het erger, werd ik letterlijk ziek, ging overgeven, kreeg veel lichamelijk klachten en slaapproblemen. Niemand zag dat het echt mis ging. Mijn ouders huurden weer particuliere hulp in en deze hulpverleners erkenden mijn intelligentie en zeiden dat er veel in mij zit, maar dat het onderwijs niet passend was voor mij.
Mijn ouders wilden mij het reguliere pad qua onderwijs laten volgen, maar er was geen kennis van hoogbegaafdheid en hooggevoeligheid en dus was er weinig begrip, veel onmacht en onwetendheid. Ik viel uit. Ik wilde toch een HAVO-diploma halen en kwam op speciaal onderwijs (kleine klassen, dus ik dacht veel tijd en begrip te krijgen), maar het werkte averechts. Speciaal onderwijs past absoluut niet bij hoogbegaafden. Ik ben bij Spirare terecht gekomen en vanuit daar naar ConnEQt gegaan. Hier zit ik op mijn plek! Nina 24 november 2020
51
58. Hoezo ‘recht op onderwijs’???? Mooie term, maar daar blijft het ook bij lijkt wel In de ontwikkeling van ons kind zagen we dat ze als baby al hyper alert was en veel sneller was met ontwikkeling dan de baby’s in onze omgeving die even oud waren. Wat jammer dat ik toen niet wist wat ik nu weet, dan had ik haar geen dag naar school gedaan maar thuisonderwijs gegeven! Wat kan school veel kapot maken bij een kind! Want wat is het daar verkeerd gegaan! Hoogbegaafden hebben een ander soort van onderwijs nodig! Onze dochter was 5 en al depressief. Ze kreeg niet geboden wat ze wilde/nodig had op school wat resulteerde in doorstromen van klas, na “zeuren” bij leerkracht en directie, dat het zo echt niet meer ging (ze wilde niets meer, kreeg lichamelijke klachten, werd somber). Lijkt een oplossing, was het niet. Hoogbegaafden leren meestal anders; laat ze eerst zien wat het totaalplaatje wordt van wat ze leren gaan. We hoorden vaak “school is nutteloos en stom, je hebt er niets aan” en met afhangende schouders en veel verdriet moesten we haar elke dag brengen. Auw! Er werd voor haar veel te traag door de stof heen gegaan, maar ze mocht niet versnellen, kreeg ook geen verdieping aangeboden. Verveling sloeg toe, onderpresteren was het gevolg. School zag het niet, zelfs de intern begeleidster wilde het niet zien. Ondanks IQ van 140 i.c.m.
wat wij aangaven zei school dat ze geen extra uitdaging nodig had. Ouders werden niet gehoord, kind werd niet gezien voor wat het nodig had. Ze was het zogeheten stille kind dat geen aandacht vroeg (durfde te vragen). Resultaat? Zwaarmoedige peuter, teruggetrokken kleuter, teruggetrokken tiener, depressieve puber. En onzeker! “Het ligt aan mij” is de overtuiging geworden. Niets is minder waar. Ze is slim, authentiek (altijd gebleven ondanks alles), creatief, sociaal. Zelfbeeld is niet kloppend. Chronische vermoeidheid kwam als ‘diagnose’. CITO-score van 550 en dus naar HAVO/VWO gestuurd. Ze had er zin in. Alleen draaide het bij medeleerlingen om welke gympies je aan had, make-up, kleding, “gesprekken” gingen over nietszeggende zaken in het leven. Ze kon daar niets mee, voelde zich het buitenbeentje. Ze werd steeds vermoeider. Zo moe dat ze veel dagen niet naar school kon. School leek echter haar puntenscore belangrijker te vinden dan haar welzijn en ze moest letterlijk alles wat ze gemist had inhalen (huiswerk, toetsen, proefwerken, noem maar op). Dus kwam ze volledig thuis te zitten; het was niet op te brengen. Dan komen we op passend onderwijs… het heeft nooit gepast; het lijkt alleen een in het leven geroepen term! Toen ze thuis zat was er bovendien geen haan die ernaar kraaide. Vreemd! Leerplicht? Hoezo? Ben als ouder overal zelf aan de bel gaan trekken.
Men zag geen weg voor haar. Leerplicht? Hoezo? Thuisonderwijs was absoluut onmogelijk volgens instanties die zich in zouden moeten zetten voor thuiszitters (ik zal geen instanties noemen ;)). Leerplicht? Hoezo? Maanden verstreken, jaren verstreken (letterlijk). Lang verhaal kort; geen onderwijs genoten. Geen oplossing aangeboden gekregen, hoe graag zij ook een diploma wilde, hoe hard wij ook hebben gevochten voor passend onderwijs. Recht
52
op onderwijs? Hoezo? Zodra het woord geld ter sprake kwam was er blijkbaar ineens geen recht op onderwijs meer, was er blijkbaar ineens geen leerplicht meer. En nu dan? Ja, wie kan ons daar een antwoord op geven????? Anoniem 24 november 2020
59. Het kwaad, in de vorm van faalangst, was toen al geschied! Christine (46) Mijn dochter, andersdenkend, andersvoelend en anderslerend, werd niet gezien in haar ‘anders’ zijn. Het gebrek aan kennis en onkunde bij school/leerkrachten heeft ervoor gezorgd dat ik haar na groep 3 naar een andere school heb laten gaan. Het kwaad, in de vorm van faalangst, was toen al geschied. Gelabeld met EED, Ernstige Enkelvoudige Dyslexie, om ervoor te zorgen dat de juiste geldkistjes open konden gaan. Waarom werkt het systeem op deze manier?? Geen testen meer voor deze pientere jonge meid, … zodat zij mag worden, mag Zijn, wie zij is zonder nog meer labels. Richt je op preventie, begeleid kinderen op de juiste manier, communiceer met andere ouders die (net zoals ik) zoekende zijn in de chaos van hulpverlening en overige instanties! Deze ‘anders’-lerende, -voelende en -denkende kinderen/jongeren gaan gezien worden, daar werken ze hard aan! Het is aan ons, als ouders/volwassenen, om dat te gaan zien. Christine 24 november 2020
53
60. Uitzicht op passend onderwijs is er niet Danté, nu 8 jaar, werd in groep 1 al niet gezien/gehoord als HB. Hij ging bewijzen dat hij al meer kon door bijvoorbeeld de leerkracht te verbeteren bij het lezen. Leerkrachten noemden hem een Tasmanian devil in de gesprekken met de school en samenwerkingsverband. Het eindresultaat: in groep 2 suïcidaal, iedereen aanvallend en alleen nog de ochtenden welkom op school, gevolgd door verplicht naar een niet passende SO-school. Op de SO-school werd hij niet gehoord en dagelijks in elkaar geslagen door klasgenoten. Ik weet wel de weg maar heb niet de financiële middelen om mijn zoon het hele jaar de schoolboeken te geven die hij nodig heeft. Nu zit hij thuis en wordt gelukkig niet meer in elkaar geslagen, hij is na maanden van herstellend/opbouwend werken weer blij met het schoolwerk dat hij nu van mij krijgt. Uitzicht op passend onderwijs is er niet, alle HB-scholen zitten vol en reguliere scholen durven hem niet aan te nemen, te HB. Een Zweeds model van thuisonderwijs is passend maar dat mag in NL niet. Claudia 24 november 2020
61. De ontreddering en het diepe verdriet zijn helemaal voorbij! Pleun, 6 jaar, sinds september op voltijds HB-onderwijs en gisteren stuurde ik haar lieve, vorige juf deze e-mail: Hoi Els, we zijn heel blij en willen dat heel graag met je delen. Het gaat heel erg goed met Pleun. Eerlijk gezegd gaat het verbluffend goed. Het is ongelofelijk om te zien wat de ontwikkelingsgelijken en de aangepaste lesstof voor en met haar doen. Het huilen, het boos zijn, de ontreddering en het diepe verdriet zijn helemaal voorbij. Als ze opstaat heeft ze veel zin in de dag. Dit zegt ze ook steeds “Ik heb er zó veel zín in mama!” Opeens zit ze helemaal op haar plek en voelt ze zich écht gelukkig. We hadden een voorstelling van hoe het zou zijn als het haar goed zou gaan. En het klinkt een beetje utopisch, maar echt, het gaat onze verwachting ver te boven. Nog elke dag zeggen we tegen elkaar: “T’is ongelofelijk, maar ze had er wéér zin in hè? Ze is wéér blij!” Wij zijn nog een beetje aan het wennen, maar ondertussen straalt Pleun van oor tot oor! Groetjes Bart en Nienke Nienke 24 november 2020
54
62. Alle betrokkenen beseffen dat er eigenlijk geen passende school is voor hem N. (9) zit al 2,5 jaar niet meer op school. In groep 3 (regulier) is hij uitgevallen. Vanaf groep 2 ging het steeds slechter met hem op school. School gaf aan dat hij veel boze buien had en niet mee wilde doen. Ondanks allerlei inzet (zorgarrangementen, speltherapie) verbeterde de situatie niet. Hij zat in een zeer onrustige/onveilige klas en er waren in groep 2 en 3 veel wisselingen van leerkrachten. Het ging steeds slechter met N. op school en uiteindelijk is de conclusie getrokken dat de situatie onhoudbaar was. Net voor hij uitviel was hij getest door een HB-specialist. N. was nauwelijks testbaar, toch kwam er uit dat onderzoek een duidelijke 145+-uitslag. En allerlei adviezen voor school en begeleiding. Hij gaat nu nog wel naar een externe plusklas en naar een creatieve plek. Hij heeft hard gewerkt aan het verwerken van het schooltrauma. Maar een stap naar school blijft lastig. Alle betrokkenen beseffen dat er eigenlijk geen passende school is voor hem. Saskia 24 november 2020
63. Gewoon gelukkig! K. (10), had vanaf heel jong duidelijk andere behoeftes. Kleuterklas, thuis zeker niet. Veel driftbuien, agressief gedrag. Hulp gezocht, maar kwamen niet op de juiste plek. Met 5 jaar suïcidale uitingen. Spoedhulp, niet passend. Men dacht ADHD, ASS, ODD etc., niks werd aangetoond. IQ-test kon niet goed worden afgenomen, kwam tussen 128 en 134. School zag een leuk kind, dat niet lekker meekwam in de klas. Juf groep 3 zag geen aanleiding voor wat dan ook. K. vond school niet leuk en had lichamelijke klachten. Nog steeds negatief gedrag thuis. Met 8 jaar weer getest door een geweldige psych die we eerder vonden, kwam op 145+. Gedrag werd door de psych ook verklaard. Wel bleven suïcidale gedachten/negatief zelfbeeld. School: ”als hij toch zo slim is, waarom haalt ie dan zulke slechte cijfers” en keek niet naar eigen rol. Plusklas moest ik afdwingen, was voor kinderen die het goed deden op school. K. bloeide daar wel op. Sinds jaar op voltijds HB-onderwijs. Na een week hadden we een ander kind. Gewoon gelukkig! Roos 24 november 2020
55
64. Het verbaast me dat we allemaal nog staan eigenlijk! S., 10, UHB, zit inmiddels ruim 3,5 jaar thuis. Het SWV blijft pushen richting SBO terwijl er geen sprake is van een dubbele diagnose. Er is wel PTSS door niet gezien worden en mishandeling op school. Van die school hebben we overigens nooit meer iets gehoord, terwijl hij nog steeds staat ingeschreven. Er zou een onderwijspakket komen, zodat we thuis aan de slag konden, maar dat werd toch weer gecanceld door SWV. Teleurstelling op teleurstelling. Het verbaast me dat we allemaal nog staan eigenlijk. Het gaat hier om een leuke, lieve jongen met onwijs veel talent, die door kortzichtigheid en onkunde compleet wordt buitengesloten. En het enige dat hij wil? Vriendjes! Michelle 24 november 2020
65. Hem alleen speciaal werk geven ging niet, want er waren nog meer kinderen Ons kind Rens (nu 11) zat op een reguliere school. Was blij, had vriendjes en weinig problemen. Alleen de resultaten van de CITO’s gingen per jaar achteruit. De juffen zagen dat niet en stelden steeds voor om het volgende tienminutengesprek af te wachten. Dat deden we en steeds weer werd het slechter. Tot in groep 4 een invaljuf mij belde, of we wisten wat onderpresteren was. Ze had het vermoeden dat dat speelde. Daarna mocht hij extra werk doen, maar pas als het gewone werk af was en daarvan raakte hij in de stress, want nu kreeg hij niet alles af. Dus was het geen onderpresteren en was er dus niks aan de hand, was hun conclusie. Toen hebben wij hem zelf laten testen. School wilde pas praten toen we een rapport hadden. En toen konden ze eigenlijk alleen “wat dingen proberen” en hem alleen speciaal werk geven ging niet, want er waren nog meer kinderen. Dat gaf ons weinig vertrouwen. Vooral omdat hij al in groep 6 zat en het nu echt ging meetellen. We zijn overgestapt naar HB-school. Femke 24 november 2020
56
66. Overleven heet dat T., 10 jaar, was vanaf de geboorte snel overprikkeld. Zelflerend op zeer jonge leeftijd. Op school erg aangepast. Thuiskwam het er met fikse buien uit. Geen extra uitdaging. School ging pas wat doen toen we een IQ-test hadden laten doen en hij HB bleek. Klas overgeslagen, maar verder geen passend onderwijs. Geen kennis van HB. Ging niet goed met hem. Gekozen voor Leo onderwijs. Helaas in een klas terechtgekomen met kinderen met gedragsproblemen waar alle aandacht naartoe ging. Durft niets aan te gaan, want durft geen fouten te maken. Er zijn nooit eisen aan hem gesteld. Onderpresteerder. Nu laatste jaar, groep 8, laatste kans. Maar ook dit jaar een klas met veel kinderen met gedragsproblemen, dubbele diagnoses. Leerkracht heeft er de handen vol aan. Geen ruimte voor HB-stuk. Een hooggevoelig HB-kind in een zeer onrustige omgeving zorgt voor een kind dat continu overloopt, vast loopt en niet leert. Overleven het dat. De hele schoolcarrière lang tot nu toe. Niet klaar voor de middelbare school. S. 24 november 2020
67. Het is enorm triest dat een goede school moet sluiten om financiën! Tom, 10 jaar Tom is vastgelopen op het reguliere onderwijs. Sinds groep 2 begonnen de signalen dat hij niet lekker in zijn vel zat. Onbegrepen voelen, boosheid, aangepast gedrag etc... We hebben als ouders zelf een kindercoach om begeleiding gevraagd. Sinds eind groep 3 wilde hij niet meer naar school, wat in groep 4 escaleerde in onder dwang naar school brengen. In groep 4 is hij getest en zijn we naar veel gesprekken tot de conclusie gekomen dat school onvoldoende begeleidingscapaciteit en ervaring had om hem te bieden wat hij nodig heeft. Sinds halverwege groep 5 zit hij op een school voor HB-kinderen. Hij gaat gemotiveerd naar school en wordt heel goed begeleid in het begrijpen van zichzelf en de anderen. Daarnaast worden zijn talenten geprikkeld zonder aan zijn sociaal-emotionele ontwikkeling voorbij te gaan. Helaas gaat deze school vanwege financiën sluiten in 2022. Gelukkig kan Tom zijn basisschool er afmaken, het is enorm triest dat een goede school moet sluiten om financiën. Tom 24 november 2020
57
68. Het doet pijn dat de overheid dit onvoldoende ziet of beseft Mirthe (15 jaar) zit nu in 4 VWO (en deels in 5 VWO). Zij heeft de eerste 2,5 jaar van de VOschool alles keurig gedaan met heel hoge cijfers zonder enige inspanning. Ongeveer 9 maanden geleden stortte ze in. De dagen voelden al jaren nutteloos, ze kon niet meer, was helemaal op. Een bore-out. Nu, 9 maanden later, heeft ze een aangepast rooster met alleen de vakken die belangrijk zijn voor haar examen, max. 4 uur per dag, maar zelfs dat lukt nu niet helemaal. Wij zoeken wanhopig naar een oplossing, een manier waarop Mirthe weer wel naar school wil en kan. Helaas hebben we pas laat ontdekt dat Mirthe hoogbegaafd is. Op de basisschool kreeg Mirthe nog uitdagende projecten, maar in het VO zijn er eigenlijk helemaal geen goede oplossingen. Ik ben bang dat ons kind straks totaal uitvalt. En dat voor een meisje met zoveel potentie, zoveel dromen, zoveel wijsheid. Het doet pijn dat de overheid dit onvoldoende ziet of beseft. Het is echt een groot probleem in Nederland. Lilian 24 november 2020
69. Afhankelijkheid van één individu dat buiten de kaders durft te denken We waren al even aan het zoeken naar wat er nou ‘mis’ was met onze jongste van 3 kids, hij zat niet lekker in z’n vel. En dan zit je ineens (twee dagen voor Kerst) op de crisisopvang van de kinderpsychiatrie. Wij volledig in paniek, ons kind (net 8 jaar) compleet doorgedraaid en wil dood…. Nu twee jaar later zit hij 2 dagen per week bij een HB-specialist en 1 dag bij een initiatief vanuit het samenwerkingsverband. Het gaat stapje voor stapje vooruit. Langzaam, maar we blijven optimistisch. Er zitten veel onderliggende trauma’s die nog moeten worden opgelost. Onder ‘supervisie’ van een Psychiater, veel gesprekken met Psychologen. De Psychiater schrijft pillen voor en daar blijft het hoofdzakelijk bij. Inmiddels waren we ons, door een tip, aan het inlezen over HB, wilde men niets van weten: “Dat is voor ons in de Psychiatrie geen diagnose, dat is geen gedragsafwijking”. Gelukkig, na een wisseling van zijn Psycholoog, kregen we iemand mét gevoel (toch vreemd voor die branche…). Zij zag al vanuit zijn dossier wat er aan de hand was, ze had hem nog niet eens ontmoet. Na de eerste gesprekjes wist ze het bijna zeker, is gaan werken aan de vertrouwensband en heeft hem uiteindelijk getest. Een van de meest bizarre dingen die ze ooit tegen ons zei was: “Als ik nu mijn hypothese aanpas in HB i.p.v.
Autisme of ADHD (dat was vanuit de Psychiater het meest voor de hand liggend), dan stopt alles!! Dan trekt de zorgverzekeraar zich terug en dan is dit ons laatste gesprek geweest”. Ze heeft dus bewust de verkeerde hypothese laten staan, om het traject met hem te kunnen afronden, zodat hij met de juiste diagnose (en zonder alle voorgeschreven pillen) en vooral een goed gevoel de sessies heeft kunnen afsluiten. Hoe afhankelijk je in deze wereld bent van één individu, die buiten de kaders durft te denken en te handelen. Zij heeft de ommekeer gemaakt en van daaruit zijn 58
langzaam wat mogelijkheden ontstaan en was men eindelijk ontvankelijk voor ons (zijn) verhaal. Hij heeft steeds meer zin om weer naar school te gaan, vindt het thuis na zo’n lange tijd ook maar saai. Heeft weer zin in vriendjes en alles wat er nog meer bij hoort. Nu nog een geschikte school vinden, de volgende uitdaging. Anoniem 25 november 2020
70. Na een paar weken school, zoon kwijt! Zoonlief is nog 2 jaar en wil graag naar school (peuterspeelzaal), hij verwacht hier de letters en cijfers verder te leren. Helaas komt hij van een koude kermis thuis. “Mamma, waarom hebben ze hier alleen puzzels met van die rode dopjes die kan ik allang al!”. “Mamma, ik heb niet eens tot 100 leren tellen”. Zoonlief is inmiddels 3 jaar hij heeft thuis zichzelf de letters eigen gemaakt en kan al tot 100 tellen. Hij kan zelfs al wat rekensommetjes maken. “Mamma, wanneer mag ik naar de grote school? Dan leer ik vast wel de letters en cijfers!”, “Bijna lieverd, nog 1 jaartje!”, antwoord je dan. Zoonlief is bijna 4 jaar! Hij staat te springen en te dansen! Hij gaat voor het eerst naar de “grote” school! Aan het eind van de dag komt hij beteuterd thuis. “Wat is er lieverd?” vraagt mamma. “Pfft, ik mocht met blokken bouwen en in een poppenhoek spelen… Wat is dat mamma een poppenhoek?! Nee, ik vertel het zelf wel! Daar kun je vadertje en moedertje spelen en net doen alsof je kookt en thee zet!! “Ik weet toch al hoe ik koffie moet maken en thee moet zetten daar help ik jou vaak bij!” Hij loopt naar de keuken, vult de waterkoker, zet hem aan, pakt een theeglas en de theedoos. “1 klontje suiker erin toch mamma?”, vraagt hij voor de zekerheid, maar hij weet het prima.
“En zal ik je nog iets vertellen, mamma! Romy uit mijn klas en Joey en -” er ratelt een hele lijst met namen uit dat kleine mondje, “Die weten niet eens wat groen, blauw, geel is. Nou ja eigenlijk weten ze geen enkele kleur. En tot 10 tellen kunnen ze ook al niet. Ik wil naar groep 3! Mag dat mamma? Regel jij dat mamma?” Na een aantal weken school verliest de moeder haar leergierige, alles willen weten mannetje. Zoonlief is mega verdrietig en wil niet meer naar school. De ellende begint… Inmiddels 5 scholen versleten en opgeteld bijna 2 schooljaren thuis. Versneld met rekenen en zou een klas gaan overslaan van groep 5 naar groep 7 en nu zit zoonlief sinds de zomer thuis omdat zijn school waar het iets beter leek te gaan bijna 2 jaar zonder verzuim... moest sluiten... De zoektocht naar een geschikte plek is nog gaande en de “ronde tafel”-gesprekken, digitaal tegenwoordig, gaan weer door. Maar gemaakte afspraken worden nog steeds niet nagekomen. Traject geprobeerd om vrijstelling te krijgen voor hem, helaas een onafhankelijke arts (reintegratie arts voor volwassenen?) vond een telefoongesprek van 15/20 minuten voldoende om in een rapport ons oneindig veel ellende te geven. De moeite: de onderzoeksrapporten, verslagen van IB’ers, de huisarts en de kinderarts zijn niet eens bekeken.
Zoonlief kon prima reguliere school volgen want gepest worden was geen reden om niet naar school te gaan. Hoe de arts erbij komt dat het gaat om gepest worden... als dat het probleem zou zijn had dat opgelost kunnen worden. Het rapport van deze arts was 19,5 regels lang. Feitelijk onjuist en 59
zat vol met typfouten... amendementen/toevoegingen, gesprek erover was NIET mogelijk. Een second opinion ook niet. De betreffende arts opgezocht en zijn naam wordt in meerdere rechtszaken genoemd en niet op een positieve manier. 1 man met een laptop en 10 minuten tijd kan het leven van een 8/9-jarige incluis het gezin volledig naar de knoppen helpen. Ik heb geen fut om nog meer te typen en zal afsluiten met de titel na een paar weken school was ik zoonlief kwijt. Ik heb hem nu na 6! maanden thuis weer terug! Geen “Mamma, ik wil niet meer leven want het heeft toch geen zin” meer. Geen boze en verdrietige reacties meer op simpele vragen als: “Wil je je schoenen aan doen?” Hij is weer terug! Maar nu mogen we weer opnieuw. Het samenwerkingsverband (vergif!) gaf aan: inschrijven op een school dan hebben ze zorgplicht en moeten ze wat doen! Ja, prachtig, dat hebben we nu al 5x gedaan! Het plan van aanpak van de HB-specialist ligt nog op de plank en niemand die er iets mee doet.
Als hij weer naar school gaat en er wordt hem niet geboden wat hij nodig heeft, zit hij weer thuis binnen de kortste keren en zijn we nog verder van huis! Samenwerkingsverbanden, scholen en met name IB’ers + leerkrachten moeten toch echt beter doorkrijgen wat er nodig is voor deze kids! En dat is niet “Ze laten eerst maar zien dat ze een half jaar stil op hun stoel kunnen zitten, naar de juf(meester) kunnen luisteren en zich aan de groep kunnen conformeren!” Zonder ook maar iets aan te passen, compacten, versnellen en verrijken. Als hij nog één keer terugvalt, dan zal het randje van depressie niet meer het randje zijn, maar daadwerkelijk een depressie worden, dan ben je 9 jaar en ben je depressief... en waardoor?! Betweterigheid, kortzichtigheid en een te oud stramien. Wij wachten op de volgende strijd. En dan te bedenken dat ik nog 3! HB-kids heb waarmee ik ditzelfde ga meemaken… dagtaak aan! Verandering en graag NU! Daniëlle Mers - van der Raad www.hbopschool.nl 2 december 2020
60
71. Het keerpunt Op het moment dat ik dit verhaal schrijf zijn wij in gesprek met school. De verhoudingen zijn goed en kijken samen wat er nodig is. Maar soms denk ik dat het niet alleen aan de school ligt. Deze school wil veel, maar de vraag is of de juiste kennis en middelen überhaupt al bekend zijn. Wij hebben 2 jongens. 6 en 7 jaar. Beide jongens zijn getest. De een 145+ de ander verwachten we de uitslag komende week, maar zou niet ver van de jongste af zitten. We zitten inmiddels op een school, na een snelle wissel vorig jaar, die heel veel wil en veel kennis heeft. De lijntjes zijn erg kort. Maar toch, ondanks hun bereidwilligheid, ben ik bang dat we nu op een kantelpunt staan met de oudste. We zitten op een kleine school waardoor ze in een combinatie zitten. 3/4 en 5/6. Hij is 7 en zit in groep 4. Met rekenen is hij versneld naar groep 5. Het blijkt niet zijn plafond en gaat makkelijk door de stof. Hij doet inmiddels de moeilijkere sommen en de pretoetsen maakt hij goed. Terwijl hij aan een pretoets of aan de moeilijkere sommen zelfstandig werkt, luistert hij mee met de uitleg van groep 6. Hij begrijpt de uitleg en kan het later heel goed uitleggen aan ons. Ondertussen maakt hij zijn eigen werk ook goed af. Zijn juf ziet wel dat hij verder is, dat hij bovengemiddeld niveau heeft, maar is van mening dat hij zijn tijd echt nog nodig heeft.
Om deze reden wordt er nu niet verder gekeken of verrijking ingezet. Ik ben van mening dat dit het punt is waar je een HB-kind gaat vasthouden of gaat verliezen. Waarom zou hij nog zijn best doen? Hij laat zien dat hij de stof van het aankomende blok beheerst, als ‘beloning’ hoeft hij alleen de moeilijkere sommen te maken. Heeft hij echt extra tijd nodig voor de sommen? Of lijkt het zo omdat hij ondertussen de uitleg van groep 6 volgt. Even voor de duidelijkheid, hij zit in groep 4, qua reken in groep 5 en volgt (tijdens zelfstandig werken) de uitleg van groep 6! Als je 2 dingen tegelijk doet kost het altijd meer tijd. Wij zijn bang dat hier een verkeerde conclusie getrokken wordt. Hoe gaat hij zijn motivatie vasthouden? Hoe gaan we voorkomen dat hij zich niet te veel gaat aanpassen of gaat vervelen? Op de oude school werd hij niet gezien en gehoord, in zo erge mate dat hij thuis kwam te zitten. De overstap is toen gelukkig met spoed gerealiseerd. Wij willen geen herhaling. We weten ook heel goed dat deze jongen zich enorm snel aanpast en in zichzelf keert. Zichzelf onzichtbaar probeerde te maken. Wat is de beste stap nu? Welke stof of op welke manier moet het nu aangeboden worden? Wat moeten we nu doen om écht aan te sluiten bij zijn HB en zijn kunnen.
61
Hoe voorkomen we dat we onze lieve jongen weer verliezen en weer thuiskrijgen? Wat kan en moet school nu doen of inzetten? Ellis Tonn 2 december 2020
72. Onbegrepen Toen ik een jaar of 11 was, zag ik een aflevering van Het Klokhuis over hoogbegaafdheid. Ik herkende me daar wel deels in, vooral de vragen in mijn hoofd, maar niet in het gemakkelijk leren. Ik zei thuis dat ik me er deels in herkende, maar de reactie was dat ik toch niet hoogbegaafd kon zijn omdat niet alles klopte. De basisschool gaf mavo-advies en de boodschap dat ik blij mocht zijn als ik dat haalde. Maar de cito zei havo en al mijn vrienden en vriendinnen gingen naar havo of vwo. Ik ging via mavo/havo, havo/vwo naar drie vwo, gehaald, maar toch weer havo-advies. Thuis vonden ze havo wel best, daarnaast werd er van alles verwacht zoals bijbaantje, sporten, thuis meehelpen. Ik werd gepest op school, voelde me altijd anders dan de rest. Dus ik deed havo met een extra vak. Daarna HBO, ik week af van de rest, dat was duidelijk, maar ondanks dat mochten ze me. Ik liep met name bij projecten altijd een week of 3 voor op de rest van de groep voor mijn gevoel. Mijn ideeën werden altijd met een paar weken vertraging uitgevoerd. Op de universiteit zou dat toch wel beter gaan? Nee dus, precies hetzelfde. Zelfs minder aansluiting dan op het HBO. Afstuderen aan de universiteit, mijn begeleider had een duidelijke visie over de onderzoeksvraag waar ik op uit moest komen.
Mijn opzet was appels met peren vergelijken volgens de docent, haar voorstel was wiskundig twee identieke modellen vergelijken volgens mij. Ik heb drie keer een alternatief onderzoeksvoorstel gedaan en beargumenteerd waarom, maar ze bleef al mijn voorstellen afkeuren. Ik heb haar voorstel uiteindelijke uitgevoerd en het bleken twee wiskundig identieke modellen. Nu ik 40 ben begrijp ik eindelijk dat ik wel hoogbegaafd ben en maak ik dezelfde worsteling met mijn kinderen door. Karin 20 december 2020
62
73. Ik vind het kindermishandeling Mijn verhaal is enorm lang, schrijnend en valt niet zo kort samen te vatten. Mijn dochters (145+) hebben het vanaf de start van school erg zwaar. Mijn oudste loopt continu vast en is steeds een dreigende thuiszitter en heeft al een periode thuisgezeten, overspannen. Mijn jongste heeft ook heel veel problemen. De consequentie dat leerkrachten het echt niet snappen is enorm. En dat thuisonderwijs zo’n taboe is, is voor mij een groot raadsel. Schooltrauma’s, therapieën en vele burn-outs bij ons ouders. Je vecht om je kind scholende te houden, je wil het beste voor ze maar loopt overal tegen de lamp en je moet jezelf steeds indekken, want als een school kwaad wil of de gemeente een andere visie heeft heb je ook zo jeugdzorg op je nek. Ook gemeentes weigeren de juiste hulp te verlenen omdat de regels daar vastgehouden worden en ze alleen met de ggz willen werken. Als ouder ben je er snel achter soms welke hulpverlener je nodig hebt maar dat kan je schudden financieel, want de gemeente gaat je niet helpen met als consequentie allerlei onnodig leed bij de kinderen. Terwijl je als ouder er alles aan doet om het goed te regelen voor je kind. Mijn kind past niet in regulier onderwijs maar toch moet ze daarin. Thuisonderwijs is de enige optie maar daar is medewerking voor nodig en het kost enorm veel.
Wij overwegen regelmatig om te emigreren voor de geestelijke gezondheidszorg van onze kids. Maar ook dat heeft heel veel haken en ogen. Als ouder sta je echt met je rug tegen de muur en blijft het watertrappelen, maar als je moe wordt verdrink jij met je kind. UHB zijn in deze maatschappij is een straf en ook nog eens zeer gevaarlijk voor de psychische gezondheid van je kind. Terwijl als deze kinderen gezien worden voor de prachtige mensen die ze zijn en de enorme potentie en creativiteit die ze met zich meenemen, kunnen ze van extreem grote waarde zijn voor de maatschappij. Nu creëert deze maatschappij alleen thuiszittenden en toekomstige uitkeringsbehoeftigen. Dat er geen passend onderwijs is en dat ouders gedwongen worden om hun kinderen naar school te brengen terwijl dit psychische schade oplevert vind ik absoluut kindermishandeling en een schande. Voor deze kinderen is er geen kinderrecht! Een UHB-kind of persoon verschilt net zo veel of meer in gedrag en problemen van een gemiddeld HB-kind als een persoon met een IQ van 50 met een gemiddeld iemand, IQ van 100. En dat wordt heel vaak vergeten. Anoniem 21 december 2020
63
74. Niet veilig om uit te vliegen Al vanaf dat ze school instapte snapte ze niets meer van de schoolse wereld. Wat ze leerde wist ze al en de kinderen gedroegen zich als monsters, geen fatsoen, schreeuwden vaak, pakten zomaar iets af zonder te vragen…. En dat ging maar door. Vaak vroeg ze waarom ze naar school moest als ze thuis meer leerde. En al die drukke activiteiten die MOESTEN. Ze voelde, zag, rook en hoorde al zoveel. Het was vaak te overweldigend, waarvoor ze zich dan ook nog schaamde. De docenten begrepen het niet en mama legde het vaak uit. Maar er veranderde weinig. Uiteindelijk kwamen de paniekaanvallen. Ze trok het niet meer, het was genoeg geweest!!! Ondervraagd, overprikkeld, nooit gezien of gehoord, totaal aangepast en daardoor compleet zichzelf kwijtgeraakt. Ze voelt zich dom en niemand vindt haar leuk, bang voor alles en iedereen. Nu ruim 2 jaar op het VSO tussen externaliserende kinderen, geen ondersteuning, te laag niveau en tempo, helemaal op… en nog steeds begrijpen ze het niet, ruim 10 jaar verder. Wanneer voelt deze prachtige vlinder zich veilig genoeg om uit te vliegen??? Ingeborg 21 december 2020
75. Helaas Hoogbegaafd? Wij hebben twee hoogbegaafde kinderen. Samen met school blijven wij zoeken naar een manier om het onderwijs passend voor ze te krijgen. En telkens weer lopen we tegen de beperkingen aan: met name budget – grote klassen, te weinig personeel en ondersteuning. De kennis is er grotendeels wel, zo niet wordt het ingehuurd, al dan niet door de stichting. Maar ondersteuning vanuit het samenwerkingsverband is er niet en extra budget is niet toereikend. Op de momenten dat het onderwijs niet passend te krijgen is door te veel beperkingen, dreigt telkens weer depressiviteit en thuiszitten. Om moedeloos van te worden. Onze kinderen zullen nooit ‘gewoon’ naar school kunnen. Marijke 21 december 2020
64
76. Overslaan Ik kon alles al. Hoppa, groep 4 weg, en dan nog steeds doodvervelen in 5 en 6, dus 7 en 8 skippen zou geen probleem zijn. Klopt. 1e gymnasium kon ik eigenlijk wel, maar met het basisschoolregime wist ik niet hoe, en of, ik aan de slag moest. Uit het raam kijken was immers wat makkelijker en vertrouwd. Niet omdat ik het niet kon, maar omdat ik het niet deed, bleef ik zitten. Nog een keer de eerste. Na een jaar van frustratie ging ik met hakken over de sloot over maar sloot me volledig af in de tweede. Ik deed niks en voelde me altijd ziek en verdrietig, dus heb ik een mail naar andere scholen gestuurd. Met behulp van ouders, beide scholen, en een coach, zit ik nu op een school die beter bij me past. Ik mag alles op mijn tijd doen. Weer de eerste. Was toch wel fijn geweest als het anders gegaan had kunnen zijn. Fardou 23 december 2020
77. De hel Het liep al mis in de kleuterklas: nonchalante klasgenootjes, pesterijen, saai speelgoed, simpele knutselopdrachten en onrechtvaardig handelende leerkrachten, … het begin van een nachtmerrie, waar de grenzen van mijn persoonlijkheid en hooggevoeligheid al snel op de proef werden gesteld, en dan kwam die hersenvliesontsteking daar nog bij… Ik kroop weg, in een hoekje, bang van mensen, de wereld, … gewoon van alles… dit leidde tot de diagnose autisme, voor mij was dit de poort naar de hel. De jaren daarop werden er maatregelen opgesteld door die diagnose, die moesten verhinderden dat ik overprikkeld geraakte, vooral op het vlak van leerstof werd zuinig omgegaan. Ik weet het nog goed: “Gelukkig hangt er nog een klok in de klas, dat is het enigste wat enigszins vooruitgaat”. De school verloor al z’n kleur en glans en uiteindelijk weigerde ik nog naar school te gaan…
65
Ik werd naar een autismevriendelijke school gestuurd aangezien men ten einde raad was, over deze jaren kan ik weinig woorden zeggen, want woorden kunnen de pijn, die ik daar gevoeld heb, niet verwoorden. Het enigste lichtpuntje dat ik nog had was het hoger, ik startte aan de universiteit met de studie geologie, een waar fiasco want ik bleef, na al die jaren, opnieuw op mijn honger zitten. Na een jaar gaf ik er de brui aan, het licht ging uit… Op 22-jarige leeftijd las ik toevallig uitgebreid over hoogbegaafdheid, een ware shock… euh… maar dan was… dat… door… En plots wakkerde het licht weer aan. Nu ben ik nog steeds bezig met deze vaak pijnlijke trauma’s en ervaringen te verwerken en een plaats te geven in mijn leven. Aan alle (U)HB-kinderen, (U)HB-jongeren en ouders van U(HB)’ers: prijs jullie gelukkig dat jullie/jullie kind(eren) de correcte diagnose gekregen hebben en laat het zeer duidelijk klinken dat onderwijs dat afgestemd is op jullie/hun leerhonger een zeer grote vereiste is voor de ontplooiing van jullie/hun unieke en prachtige persoonlijkheden. Rondelez Djordy 23 december 2020
78. Ouder van Na 11 jaar strijden voor passend onderwijs gaat mijn zoon na 2 jaar thuis te hebben gezeten in het nieuwe jaar starten bij Adastra, in de hoop dat ze hem daar wel het onderwijs kunnen bieden wat hij nodig heeft. Hij is nu 15 met een IQ van 139. Voor details mogen jullie mij benaderen. Renate Zwart 23 december 2020
66
79. Jaren 90 vs. nu In de jaren 90 hebben mijn kinderen enorm moeten struggelen binnen onderwijs dat niet aansloot bij wat zij nodig hadden om goed en gelukkig te leren en groeien. Wat een strijd hebben we tevergeefs geleverd in die jaren! Voor kinderen met een achterstand werd veel lesmateriaal ontwikkeld, werden speciaal leerkrachten aangesteld om ze te begeleiden. De problematiek van de kinderen die behept waren met een (te) hoog IQ werden zelfs nauwelijks onderkend. Het schokt mij dat we een kwart eeuw later nog geen stap verder lijken te zijn gekomen om deze grote groep kinderen adequaat te kunnen begeleiden in een passend onderwijssysteem. Annemiek Snell 23 december 2020
80. Het goede gesprek Onze zoon heeft al van jongs af aan een ontwikkelvoorsprong gecombineerd een sterke eigen wil en hoogsensitiviteit. Bewust hebben we daarom gekozen voor een school met ervaringsgericht onderwijs, waar het kind centraal staat. Na 5 weken op school werd ons beeld ook bevestigd door de leraren en is al snel externe begeleiding ingezet. Hoewel er zeker momenten zijn dat niet alles vlekkeloos loopt hebben we gemerkt dat – door zelf tijdig aandacht te vragen voor zijn behoeften en er gezamenlijk in op te trekken – er veel mogelijk is. Bij de start van groep 2 hebben we voor het eerst gemerkt dat hij droevig thuiskwam omdat hij bepaalde zaken nog ‘niet mocht’. Dat maakt dat ik me zeker kan voorstellen dat er vaker dergelijke situaties zullen zijn en ik dus ook de verhalen van anderen goed kan begrijpen. Het aansluiten van behoeften en aanbod blijft aandacht vragen. Geleerd heb ik wel dat in het goede en respectvolle gesprek over hoe/wat kan er wel, er veel mogelijk is. Het gaat me daarom aan het hart als het niet in de gezamenlijkheid leerkracht/ouder lukt om op te trekken in het belang van het kind. Ik deel dit verhaal om ook een positieve ervaring met jullie te delen. Ik zie namelijk ook oprechte betrokkenheid van leraren om juist wel kinderen die afwijken van het reguliere te willen begrijpen en te willen begeleiden.
Maar daar ook hulp en steun vanuit ouders bij nodig hebben. Rebecca Hendriksen 27 december 2020
67
81. De lange weg naar mijn kinderdroom Ik ben nu 48 jaar oud, dus mijn schooltijd ligt al een aardige poos achter me. Dat wil zeggen dat ik die heb doorgebracht in een tijd dat er nog geen enkele aandacht voor hoogbegaafdheid bestaat in didactische kringen. Voor zover ik me dat kan herinneren heeft het tijdens mijn lagereschooltijd niet voor heel veel rimpels gezorgd. Ik ben een dromer, die tijdens de lessen de hele tijd naar buiten aan het staren is, een eenling, helemaal verzonken in mijn eigen wereld. Dat resulteert in niet echt briljante cijfers, maar ik krijg nu wel af en toe al de voor de komende jaren zo regelmatig terugkomende mantra te horen: “Je bent zo slim, waarom doe je daar niks mee?” Thuis zit ik liever boeken te lezen dan dat ik met andere kinderen speel. Als ik ga spelen, dan doe ik dat ook vaak alleen, en speel ik de verhalen na die ik gelezen heb. Voor de middelbare school selecteert men voor mij de HAVO; het is een pientere jongen, maar zijn cijfers zijn niet goed genoeg voor Atheneum. Terugkijkend denk ik eigenlijk dat dit nog een goed advies was ook. Aangezien ook het onderwijs op de middelbare school niet aansluit bij hoe ik denk en functioneer, loop ik ook hier al vrij snel een beetje verloren. De niet-exacte vakken zijn een eitje, maar in de exacte vakken loop ik hopeloos vast.
Wiskunde is een gruwel, en ik realiseer me pas (veel) later dat dit komt omdat ik een systeemdenker ben. De wiskundelerares probeert mij sommetjes te leren in het vertrouwen dat dan op een gegeven moment het onderliggende systeem duidelijk wordt. Niet dat ik het op dat moment onder woorden kan brengen, maar ik wil dus graag eerst weten hoe het systeem in elkaar zit, voordat ik aan die sommetjes begin. Noch de wiskundelerares, noch het onderwijssysteem uit de jaren 80 zijn daarop ingesteld. De 13-jarige hoogbegaafde ook niet trouwens; zoiets kun je op dat moment natuurlijk helemaal niet articuleren, als je dat überhaupt al doorziet.
68
Waar ik op de lagere school nog toevlucht zoek in het dromerig uit het raam staren heeft zich intussen de puberteit aangemeld, en vertaal ik mijn onvrede intussen in, laten we zeggen, suboptimaal aangepast gedag. Dit leidt natuurlijk onvermijdelijk tot aanhoudende concentraties met the Man(1) en een soort koude oorlog tussen mij en het (school)systeem. Ik denk dat ik geluk gehad heb met het feit dat the Man in dit geval een begripvolle conrector is, die mij de hele tijd met zachte hand probeert te helpen, al weet ook hij niet goed hoe. Bizar genoeg is dit ook het moment waarop ik erachter kom dat ik hoogbegaafd ben. Een van de tegenoffensieven in de koude oorlog bestaat eruit dat ik naar een jeugdpsycholoog moet. Ik kan me niet veel van die sessies herinneren, behalve dat ik er volgens mij weinig aan gehad heb. Een van de dingen die ik moet doen is een IQ-test. Daaruit wordt geconcludeerd dat ik een bovengemiddeld hoog IQ heb, hetgeen voor akte wordt genomen, waarna men er niks mee doet. Omdat ‘men’ geen flauw idee heeft wat dat is. Ik ook niet. Dus klooi ik nog een jaar of twee door. Voor de meeste vakken hoef ik niet of nauwelijks te blokken en die waar dat wel voor moet doen laat ik gewoon links liggen totdat the Man me het spreekwoordelijke mes op de keel zet en ik me net genoeg inzet om er een 5,6 uit te slepen.
Ik wil al sinds ik klein ben graag archeoloog worden, maar ja, daar heb je Atheneum voor nodig. Als ik de HAVO bijna af heb zijn mijn cijfers niet van dien aard dat het schoolbestuur het ziet zitten om mij naar het Atheneum te laten doorstromen. Misschien zijn ze ook allang blij dat ik vertrek. Daarin kan ik ze niet helemaal ongelijk geven, gezien mijn suboptimaal aangepaste strapatsen. Omdat ik ook goed kan tekenen en de ongeleide aspecten van het kunstenaarsbestaan mij wel aantrekken, beland ik op de Academie voor Beeldende Kunsten in Maastricht. Dat is geen succes. Ten eerste kom ik er al vrij snel achter dat er een verschil is tussen goed kunnen tekenen en het leuk vinden om dat de hele tijd te doen, maar ik loop ook hopeloos verloren. Zonder ook maar een greintje zelfdiscipline, zonder te weten hoe je in hemelsnaam moet studeren voor de theorievakken, ga ik roemloos ten onder. Compleet stuurloos breng ik spreekwoordelijk een paar jaar door in de wildernis. Omdat thuiszitten niks is, ga ik via een Duitse oom in de bouw werken, eerst in Luxemburg, dan in Keulen, Berlijn en Leipzig. Het feit dat die plekken ver van huis zijn speelt in niet gering mate mee in mijn keuze. Het is zwaar werk, de dagen zijn lang (12 uur, zes dagen per week) en de omstandigheden zijn soms beroerd. Maar ik heb er geen spijt van.
Ik leef in een internationale gemeenschap met Britten, Nieuw-Zeelanders, Duitsers, Fransen en Polen en ik leer enorm veel. Niet alleen kan ik nu vloeken als een bootwerker in vijf talen, maar van de vaardigheden die ik in mijn werk oppik heb ik natuurlijk voor de rest van mijn leven profijt. Maar wat het belangrijkste is dat ik daar heb geleerd is zelfdiscipline. De twee belangrijkste dingen die ik daar heb geleerd zijn zelfdiscipline en doorzettingsvermogen.(2) Mijn droom om archeoloog te worden is nog steeds springlevend, maar ik twijfel of ik het zal redden om weer terug naar school te gaan. Mijn lief overtuigt me om het te proberen: “Je kunt het niet doen en jezelf de rest van je leven zielig vinden, of je probeert het en als het lukt, dan heb je je droom verwezenlijkt. Lukt het niet, dan heb je het in ieder geval geprobeerd.” 69
Omdat ik intussen de 21 gepasseerd ben meld ik me in Leiden aan voor een toelatingsexamen. Dat blijkt een eitje te zijn en bloednerveus neem ik in september 1997 plaats in een collegebank voor mijn eerste college archeologie. Het blijkt een meesterzet te zijn. Vanaf het eerste moment ben ik gegrepen door de materie. Ik heb nog steeds enorm veel moeite met het hoe van studeren, maar de in de bouw opgestoken discipline betaalt zich nu terug. Als ik één ding goed kan, dan is het wel ervoor zorgen dat ik ’s ochtends om half negen in die collegebank zit, onverschillig wat er de avond tevoren gebeurd is. Een eitje, in de bouw moest ik om zeven uur present zijn. Mijn moeite met studeren weet ik deels op te lossen door samen met een vriend elke maandag tot en met donderdag na de colleges te gaan eten in de Mensa om daarna in de universiteitsbibliotheek tot half negen ’s avonds te gaan studeren. Door die intensieve training, want daar komt het wel op neer, lukt het me ook later (meestal) om te blijven zitten en door te ploeteren. Mijn jaren op de universiteit zijn geweldig. Daar vind ik precies wat ik zocht: kennis, en niet alleen dat, maar ook kennis die ik op kan doen op een manier die me ligt: veel keuze in de vakken die je wil volgen en veel vrijheid om dat te doen in een volgorde die je zelf wil. Tenminste, de ruimte om die vrijheid te nemen is er.
Dat ook universiteiten een systeem hebben vind ik makkelijk om te negeren en/of te omzeilen. Ik moet toegeven dat ik daarbij wel geluk heb gehad: Archeologie is op dat moment een kleine faculteit met weinig studenten, op een gegeven moment krijg ik in de gaten dat mijn professor, waar ik een goeie klik mee heb en waarmee ik een diepe afkeer voor the Man deel, zijn invloed aanwendt om me een beetje uit de wind te houden. Het zal opvallen dat het woord hoogbegaafd in de laatste twee paragrafen niet meer gevallen is. Ik ben er dan ook jaren niet meer mee bezig geweest. In de bouw kom je het niet zoveel tegen. Als gespreksonderwerp dan, ik ben daar zeer intelligente mensen tegen het lijf gelopen. Ik ben een keer met een van hen, de Engelse Alan, aan het kletsen en ik vraag hem naar aanleiding van zijn kennis en duidelijke potentieel: ”What are you doing here man?” waarop hij riposteert: “No, what the fuck are you doing here!?” Alans vermaning heeft ook in belangrijke mate bijgedragen aan mijn beslissing om naar de universiteit te gaan. Op de universiteit ben ik er nooit mee bezig geweest. Je bent omringd door slimme mensen (de meesten dan toch) zodat het eigenlijk ook niet zo’n thema is. Wat ik me intussen wel realiseer is dat het maar goed is dat ik niet naar het Atheneum ben gegaan.
Als ik na de middelbare school naar de universiteit was gegaan, dan zou ik dat kansloos hebben verknald, net zoals ik dat met de kunstacademie heb gedaan. Bijna drie jaar geleden komt hoogbegaafdheid pas in mijn leven als de niet alles-, maar veel bepalende factor die mijn leven op allerlei fronten beïnvloedt. Wat dat allemaal precies inhoudt is voer voor andere tijden, maar ik ben daardoor wel, nu pas, in staat geweest om terugkijkend een boel dingen te verklaren die ik lange tijd niet begrepen heb. Het hierboven staande verhaal is dan ook onvermijdelijk een onscheidbaar amalgaam van herinneringen en recente inzichten over die herinneringen.
70
Ik kan enkel gissen wat de grootte van het effect van fatsoenlijke begeleiding en/of aangepaste lesprogramma’s zou zijn geweest, als ik daar toegang tot had gehad. Hoogbegaafdheid is niet de enige horde voor een getormenteerde puber. Ik weet wel zeker dat mijn schoolcarrière een stuk rustiger zou zijn verlopen (geen slecht resultaat voor de al genoemde getormenteerde puber), maar waarschijnlijk ook voorspoediger. Ik heb nergens spijt van en kijk met genegenheid terug op mijn tijd met Alan en zijn collega’s, maar wellicht had ik mijzelf de wildernisjaren, die niet alleen maar excitement and adventure and really wild things(3) waren, dan kunnen besparen. (1) Een in de VS gebruikte term voor organisaties of personen die met autoriteit bekleed zijn (of dat van zichzelf vinden). (2) Vrij naar Monty Python’s Flying Circus: The Spanish Inquisition. (3) Douglas Adams: The Hitchhiker’s Guide To The Galaxy. Yannick Raczynski-Henk Haghtanak 28 december 2020
71
82. 130+ maar toch in de sociale werkvoorziening Op de lagere school hoefde ik weinig te doen. Het kwam toch wel aanwaaien. Ik was wel altijd een eenling. In de laatste jaren duidelijker dan daarvoor. Maar goed dat ik toen nog niet wist wat ik nu weet. Cito uitslag: Slim genoeg voor het gym, maar te langzaam. Dus maar naar de brugklas havo/atheneum. Van daaruit naar de havo. Na een keer te zijn blijven zitten in de eerste of tweede klas (van de 11 leerlingen die van mijn basisschool naar deze instelling voor hoger onderwijs gingen, zijn er destijds 10 die of in het eerste of in het tweede jaar bleven zitten!) ging ik na het vierde jaar weer niet over. Daarop ben ik naar de MTS gegaan. Ook daar twee keer niet overgegaan naar een volgende klas. Daarna het beroepsleven in. Of eigenlijk ook weer meer tijd niet dan wel. Na drie jaar had ik zoiets van “ik ben slimmer, moet meer aankunnen”. Maar concentratie en geheugen waren waardeloos. Een maand of tien in dagtherapie gegaan. Daarop een jaar lang wis- en natuurkunde op havoniveau opgehaald aan een avondopleiding voor volwassenen, zodat ik een propedeuse HTS kon halen. Daar de verkorte versie gedaan die de HTS bedacht had voor mensen die van de MTS af komen. Dus met een aantal vakken uit het vierde jaar in het eerste jaar erbij had ik die opleiding maar afgemaakt. Veel ging er (erg) goed. Vooral ook door de klassikale lessen.
Daarna door naar de Universiteit in Aken, Duitsland, hier net over de grens. Waar ik totaal ben vastgelopen. Dingen die ik eerst begreep, snapte ik ineens niet meer. Wat aan het begin van een lange zin stond, wist ik halverwege de zin niet eens meer. Ik ben doorgegaan tot het zeer bittere einde. Heb in de tussentijd nog gesprekken gehad bij de lokale GGZ-instelling waar ik jaren eerder in dagtherapie was geweest. Het heeft niet mogen baten. M’n lichaam verzet zich tegen elke poging tot serieus leren en dat eigenlijk al sinds ik op school zat. Een handleiding, die ik vroeger van voor tot achter doorlas, hoef ik nu niet meer te lezen. Ik snap het gewoon niet meer. Kan ‘m niet meer volgen. Het lukt gewoon niet meer. Inmiddels werk ik al zo’n 13 jaar in de sociale werkvoorziening, Zie problemen aankomen en heb ook al een oplossing verzonnen, voor de meesten, inclusief het management, zien dat er een probleem is. En zelfs als je het management ziet wat er mis is, snappen ze het niet. Er gaat veel mis, heel, heel veel. Ik zie het met lede ogen aan en kan er niets aan doen. Ga er langzaamaan aan kapot. Zit al jaren met een bore-out. Uit mijn handen komt NIKS. Niet wat ik wil doen en niet wat ik moet doen. Life sucks. En niet zo’n beetje ook! Mathy van Nisselroy 28 december 2020
72
83. Van alleskunner naar ? Al van kleins af aan gaat veel me vrij gemakkelijk af, zo uiteraard ook de basisschool. Extra lessen rekenen, Spaanse les, computerlessen (dat was destijds een ding), noem het maar op, ik kreeg het en ik deed het allemaal met vrij weinig inspanning. De enige keer dat ik een onvoldoende haalde op de basisschool (topografie), was omdat ik eerst de toets van een vriendje had gemaakt die om mijn hulp vroeg. Behulpzaam als ik was, maakte ik eerste de zijne en later de mijne en zodoende kwam ik tijd tekort voor mijn eigen toets, vandaar de onvoldoende. Ondanks alle extra stof haalde ik weinig energie uit naar school gaan, had ik weinig echte vriendjes en wanneer de stof niet interessant was (erg vaak in mijn geval…) dwaalde ik af en was mijn focus gericht op iets anders. Meestal keek ik naar buiten, was ik aan het dagdromen en zat ik te wiebelen op mijn stoel. Mij laten testen op ADHD is ooit ter sprake gekomen, maar is niet doorgezet. Ik was veel buiten, vond toen (nog steeds) natuur en beestjes fascinerend en sportte zo vaak als ik mocht (iets minder nu…). Aan het einde van groep 8 werd ik een beetje opstandig en na het (voor mij) slecht maken van mijn Cito-toets (546), mocht ik met wat tegenstribbelen van school toch naar het Gymnasium.
Hier was ik al snel klaar mee, vakken waar ik totaal geen interesse in had deed ik niets aan, behalve wanneer ik straf kreeg (wat vaak gebeurde) en vakken die ik interessant vond, haalde ik zonder moeite. Helaas kreeg ik een stuk meer oninteressante vakken en waren zodoende mijn cijfers erg slecht. Met hakken over de sloot over naar de tweede klas, geen Gymnasium meer, maar Atheneum. Helaas veranderde er niks in het systeem en weinig in de vakken en bleven mijn streken en punten hetzelfde. Door mijzelf veel af te zetten tegen school en de mensen eromheen, moest ik vaker buiten eten dan ik in de aula mocht zijn. Na twee jaar strijden op deze school, over naar de volgende, wel naar de derde klas en ook nog VWO. De mensen veranderden, de vakken niet, het systeem en de manier van werken ook 73
niet. Hier had ik kort de motivatie om mij in te zetten voor de dingen die ik niet interessant vond, helaas niet lang genoeg om mijn punten goed te houden. Wederom met veel strijd, hakken over de sloot naar de vierde klas. Dit is waar de lol pas echt begon, vol in mijn pubertijd, hardcore was upcoming en ik had vriendjes in die scene. Dit was ongebruikelijk op mijn school voor iemand in het VWO, dus mijn vriendjes kwamen dan ook niet uit mijn klas. Enkele vriendjes had ik op het VMBO (zelfde school), maar de meeste ‘vrienden’ kende ik via via vanuit de hardcore-scene. Destijds sprak je elkaar aan, als je in eenzelfde soort outfit liep en zo had ik wat aanspraak in mijn bomberjack, kisten en kale kop (ook ongebruikelijk voor iemand op het VWO, op mijn school). Je ziet het misschien aankomen, maar ik was dus weinig op school. Ook niet bevorderlijk voor je cijfers moet ik zeggen en dus bleef ik zitten. Dit kwam puur door mezelf natuurlijk, maar als mijn toenmalige mentor mij wat gegund had (ik bleef zitten op één onvoldoende te veel die bijgesteld had kunnen worden), kon ik over naar de vijfde klas waar het wél interessant zou worden voor me (een aantal interessante keuzevakken). Echter gunde deze man mij helemaal niks, aangezien ik opstandig en vervelend was in zijn ogen, ik vroeg altijd aan iedere leraar om uitleg en liet het er niet bij zitten als ik niet tevreden was.
(Ik doe dit overigens nog steeds bij mijn werkgever, echter ben ik er een stuk tactischer in geworden en lukt het mij vaak om te krijgen waar ik naar op zoek ben.) Omdat mijn vader leraar was op mijn school, had ik het voor elkaar gekregen toch een aantal vakken af te sluiten ondanks dat ik bleef zitten. Dit maakte dat ik in mijn tweede keer de vierde klas een hele hoop vrije tijd had. Dit leidde tot een extra project, wat ons een aantal zaken gaf: een eigen lokaal, geld voor boodschappen en spullen, en vrijheid om dingen te ondernemen. Misschien dat iemand ooit dacht dat een stel 16/17jarigen op het VWO geld en ruimte geven een goed idee was, maar die had geen rekening met mij (en mijn bondgenoot zittenblijvers) gehouden. Zodoende kochten wij spelcomputers, tv, banken, koelkast en heel veel drank en snacks. Toen het op een vrijdagmiddag helemaal uit de hand liep (winkelwagens door glazen deuren heen, flessen drank door de lokalen heen en mateloos veel overlast), hebben ze een aantal van ons uit het project gezet en een nieuwe start gemaakt zonder ons. Dit was ook het einde van mijn middelbareschooltijd. Ik mocht nog mee als begeleiding naar Rome, voor een jongen met epilepsie en een hele bult andere issues (want behulpzaam was ik zeker nog!), maar daarna moest ik van school af. 17 jaar, geen school meer en niet meer verplicht om school te volgen, dus dan maar werken.
Een aantal jaren flink hard werken, in verschillende sectoren, heeft mij als persoon geleerd wat discipline, respect en hard werken is. Tussendoor toch geprobeerd om een HAVO-diploma te behalen via een verkort traject, maar dit liep sneller fout dan iemand stop kan zeggen. Ik wist niet waar ik aan begon, kende de stof niet en snapte er helemaal niks van dus ik stopte maar meteen weer. Op mijn 21e een toelatingstest gedaan voor het HBO(PABO) en de test ruim gehaald, dus op naar het HBO! Het hier iets langer vol kunnen houden, maar na ruim een half jaar en mega onbegrip vanuit mijn stagebegeleidster weer afgehaakt. Ik moest van haar alles zelf doen, het was immers het HBO, ik wist echter nog niet misschien hoe ik een reflectieverslag moest schrijven en de producten die ik aanleverde kreeg ik terug zonder opmerking (op een grote rode streep na). Ik begrijp het vanuit haar nu denk ik, maar het sloot helemaal niet aan bij wat 74
ik nodig had. Ik haalde alle toetsen puur op basis van mijn logica, maar de momenten dat ik moest leren (wat is dat nou? Nooit gedaan of hoeven doen) liep het meteen fout. Ook bij verslagen schrijven waarop ik moest reflecteren, naar mezelf kijken en zien wat ik deed, totaal onmogelijk op dat punt voor mij. Hierna toch maar weer gaan werken, dat ging me goed af en lekker geld verdienen was een prima bijkomstigheid. Op mijn 27e besloten dat zuipen, feesten en werken toch niet het leven is dat ik wilde en op zoek naar een baan mét opleiding. In deze periode mezelf erg vaak tegengekomen, maar voor dit verhaal niet helemaal van toepassing. MBO-4-opleiding gevolgd, één dag in de twee weken naar school en daarnaast 40 uur werken. Op deze opleiding hoefde ik niet na te denken en de verslagen die ik schreef mochten van een zeker niveau zijn dat ik ze allemaal in 1 dag (de laatste voor de deadline) heb kunnen schrijven (wel maak ik me 3 maanden druk over dingen die ik niet doe, heb ik ze in mijn hoofd al een aantal keer geschreven, maar maak ik ze op het laatste moment). Nog altijd heb ik niet kunnen leren leren, ik begreep het concept niet, kon staren naar boeken zonder dat er informatie binnenkwam en zodoende gaf ik het leren gewoon op.
Gelukkig kwam ik met mijn logisch redeneren en grote bek (zo werd het genoemd, ik noemde mezelf gewoon kritisch) ver genoeg en haalde ik de opleiding zonder al te veel te hebben gedaan. Mijn manager begreep mij, ik kreeg de kans op dingen te ondernemen en uit te zoeken. Deed taken die helemaal niet binnen mijn functie vielen, maar alles liep als een zonnetje. Zodoende een vervolgopleiding gaan volgen. Na een tijdje kreeg ik een andere manager die mij niet begreep (en vice versa) en raakte ik in een dal. Ik snapte wederom niets van de opleiding en wat ik ervoor moest doen en wist niet hoe snel ik ervan af moest zien. De discussies, gesprekken en feedback in deze opleiding waren een verademing en hier ben ik écht naar mezelf gaan kijken, ook ontmoette ik in deze periode mijn vriendin die hier zeker in heeft geholpen! Echter was de stof zo oninteressant dat ik zeker wist dat ik hier absoluut niet mee verder wilde. Half jaar thuisgezeten en zwart gewerkt, waarna ik weer aan een MBO-4 opleiding ben begonnen mét baan. 30 uur werken en één dag naar school. Het diploma van deze opleiding mag ik (mits mijn opdrachten worden goedgekeurd) 8 februari 2021 ophalen. In de drie jaar dat ik deze opleiding gevolgd heb, heb ik ongeveer niks geleerd aan stof dat te maken heeft met mijn werk.
Ik heb her en der wat termen opgeslagen die ik interessant vond, maar de diepte zijn we naar mijn idee nooit maar eens geprobeerd in te gaan. Ik vond dit aan het begin frappant, aangezien ik niets dacht te weten van de sector en dus veel te leren had. Ik heb zeker nog heel veel te leren, maar de basis ging mij vanzelf goed af. Iets dat ik vanaf het begin terugkrijg van mijn collega’s. Ongeveer een half jaar geleden ben ik mij gaan verdiepen in hoogbegaafdheid en kwam ik erachter dat er erg veel van mij past bij veel verhalen die ik erover heb gelezen. Mijn vader en broertje zijn hoogbegaafd, wat maakte dat ik mijzelf niet hoogbegaafd vond. Dit heb ik ondertussen bijgesteld, na ontzettend veel verhalen en informatie die ik erover heb gelezen. Er viel zo veel op zijn plek en al typende over mijn (school)carrière wordt het zelfs nog meer duidelijk. 75