GGD - Ontwerp Programmabegroting 2027
Tekst van het document
Medisch-milieukundige zorg (overwegend inwonerbijdrage) Team Gezondheid, Milieu en Veiligheid (GMV), een samenwerkingsverband van de 3 Brabantse GGD’en, beantwoordt vragen van bewoners, bedrijven en instellingen op het grensvlak van milieu en gezondheid. De vragen betreffen zowel het binnenmilieu (woningen en scholen) als het buitenmilieu (asbest, bodem, chemische stoffen, fijn stof, geluid, houtrook, lucht, geur, bestrijdingsmiddelen). Daarnaast adviseert Team GMV gevraagd en ongevraagd aan gemeenten (waaronder ook beleidsadvisering) en levert het een bijdrage aan voorlichtingsbijeenkomsten in onze regio. Team GMV neemt deel aan regionale werkgroepen/projecten zoals het Regionaal meetnet Lucht en Geluid, de werkgroep LEO Vliegveld Eindhoven en het project metingen sensoren en beleving agrarische omgeving. Bij (acute) incidenten geeft de Geneeskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS) advies.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 28
Advisering in kader van de Omgevingswet (contracttaak) De Omgevingswet is per 1 januari 2024 van kracht. De GGD adviseert gemeenten bij omgevingsvisies, -plannen, programma's en -vergunningen. De diensten zijn apart beschreven in een dienstencatalogus. Bij onze advisering zetten we Brabantse Omgevings Scan, de landelijke handreiking planregels en de landelijk ontwikkelde kernwaarden gezondheid in. Er is een portaal beschikbaar waar gemeenten standaard adviezen kunnen vinden. Maatwerkadvies (omgevingsplannen en -vergunningen) is vooralsnog aan contracttaak (m.u.v. advisering m.b.t. omgevingsvisies, dat behoort tot het basispakket). 5.3.
Pijler toezichttaken
Toezicht op kinderopvang (wettelijke taak op contractbasis) In het kader van toezicht op de kinderopvang voeren wij in opdracht van gemeenten jaarlijks inspecties uit bij gastouders (steekproef van 50%) en bij alle kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus die in onze regio gevestigd zijn. Toezicht op tattoo- & piercingshops (wettelijke taak op contractbasis) De GGD ziet bij tattoo & piercingshops toe op wettelijke gezondheid- en veiligheidsregels en verleent in opdracht van VWS/VWA vergunningen. 5.4.
Pijler Crisisplan en crisistaken (wettelijke taak, inwonerbijdrage)
De GGD heeft de plicht om voorbereid te zijn op een crisis en snel te kunnen opschalen bij een crisis (bijv. bij een grote uitbraak van een infectieziekte of een milieuramp). De GGD beschikt over een Crisisteam (met piketfuncties) en een Crisisplan dat bij crises wordt geactiveerd. Het Crisisteam oefent elk jaar enkele keren en het crisisplan wordt regelmatig geactualiseerd. Verder levert de GGD diverse piketfunctionarissen voor de GHOR. Ook heeft de GGD een team dat psychosociale ondersteuning coördineert of adviseert bij ingrijpende gebeurtenissen zoals zedenzaken, suïcides of ongelukken. 5.5.
Pijler Jeugdgezondheidszorg voor 0 tot 18-jarigen (wettelijke taak, kindbijdrage JGZ 0-4, inwonerbijdrage JGZ 4-18, deels contracttaken)
De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is een preventieve basisvoorziening die aan alle kinderen en hun opvoeders wordt aangeboden. Haar primaire taak is preventie, vroeg signaleren en doorverwijzen. JGZ kijkt naar wat kinderen nodig hebben om gezond op te groeien, zich aan te passen, zelfredzaam te zijn en deel te nemen aan de maatschappij en naar wat ouders nodig hebben om hun kind goed te verzorgen en gezond op te voeden. De behoefte en de eigen kracht en mogelijkheden van kinderen en de ouders en hun omgeving zijn hierbij het uitgangspunt.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 29
De JGZ werkt hierbij samen met onderwijs (deelname aan zorg adviesteams), lokale (wijk)teams, huisartsen en medisch specialisten. Tot het basispakket van de JGZ behoren: •
De prenatale huisbezoeken
•
Neonatale gehoorscreening
•
Uitvoeren van het RVP (voor 0–4 jarigen is dit gekoppeld aan de standaard contactmomenten)
•
De preventieve gezondheid screeningen op vastgestelde leeftijdsmomenten (de standaard contactmomenten van 0–18 jaar)
•
Onderzoeken op indicatie
•
Beleidsadvisering
Voor bovenstaande basistaken geldt het landelijk professioneel kader. De aanvullende contracttaken die JGZ uitvoert zijn overwegend effectief bewezen interventies (wetenschappelijk onderzocht). 5.6.
Pijler Ambulancezorg
De minister heeft de GGD in 2021 aangewezen als de (enige) houder van de Ambulancezorg in onze regio (voorheen lag de vergunning voor de Ambulancezorg bij de Veiligheidsregio). De GGD voert de volgende taken uit: •
Meldkamer Ambulancezorg
•
Ritten met een spoedeisend karakter
•
Midden-complex vervoer
•
Laag-complex vervoer
Een ambulance heeft in het geval van een hoog spoedeisend karakter (A0/A1 inzet) gemiddeld 9,5 minuten nodig om bij het slachtoffer te komen. De norm is dat gemiddeld 95% van de A0/A1-inzetten binnen 15 minuten bij het slachtoffer is (inclusief aanname en uitgifte door de meldkamer). De norm voor de A2-ritten is gemiddeld 95 % binnen 30 minuten. In 2023 is een nieuw spreidingsplan gemaakt voor de ambulanceposten in onze regio. De implementatie hiervan vindt sinds 2024 plaats. Nadat in december 2024 de nieuwe post in Helmond in gebruik is genomen, is sinds november 2025 de nieuwe post in Hapert operationeel. In 2027 is de nieuwe post in Lierop gerealiseerd en een voorwaardescheppende post in Bergeijk. We blijven daarbij continu monitoren en zoeken naar mogelijkheden tot verbetering, zodat we nu én in de toekomst de best mogelijke Ambulancezorg in onze regio kunnen bieden
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 30
5.7.
Overige taken Publieke Gezondheid (overwegend contracttaken)
Bijzondere zorg (contracttaak) Sinds 2020 heeft de GGD er twee nieuwe taken bijgekregen: het uitvoeren van taken vanuit de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) en de inzet van de Wijk GGD’er. Anno 2026 nemen 14 gemeenten de taken in het kader van de Wet verplichte GGZ bij de GGD af. We verwachten dat dit gecontinueerd wordt en hopen dat nog meer gemeenten gaan aanhaken. Zowel professionals als inwoners kunnen hun zorgen en overlast melden bij het meldpunt zorgwekkend gedrag. Het gaat dan om mensen die (tijdelijk) de grip op hun leven (dreigen te) verliezen. Bijvoorbeeld mensen met zorgwekkend en/of onbegrepen gedrag die zorgmijdend zijn maar waarvan men vermoedt dat ze wel hulp nodig hebben. Dit meldpunt vormt een laagdrempelig loket. De melder kan advies krijgen wat diegene zelf kan doen of de melding wordt door het meldpunt opgepakt en indien nodig worden toegeleid naar de juiste zorg en ondersteuning. De GGD voert in bepaalde situaties Verkennende Onderzoeken in het kader van een verzoekschrift voor een Zorgmachtiging. Anno 2026 zijn wijk-GGD’ers actief in 8 gemeenten in onze regio. Publieke gezondheid asielzoekers (contracttaak voor COA) Voor de asielzoekers die in de COA-locaties verblijven voert de GGD in opdracht van het COA taken uit op de terreinen Jeugdgezondheidszorg, Infectieziektebestrijding (incl.
TBC-bestrijding en Hygienezorg), Seksuele gezondheid en Gezondheidsbevordering (groepsvoorlichtingen). In het COL (aanmeldcentrum) in Budel worden TBC-screeningen uitgevoerd bij de nieuwe instroom van asielzoekers. Indien zich uitbraken van infectieziekten in de opvanglocaties voordoen adviseert de GGD en voert zo nodig (collectieve) interventies uit. De GGD geeft ook voorlichting aan medewerkers van een AZC over infectieziekten en hygiëne. Gemeentelijke opvang voor vluchtelingen w.o. Oekraïners (contracttaak voor COA of gemeenten) Het valt moeilijk te voorspellen in hoeverre er in onze regio in 2027 tijdelijke gemeentelijke opvanglocaties zullen zijn voor vluchtelingen (tijdelijke noodopvang of crisisnoodopvang) of voor opvang van Oekraïense ontheemden. Dit is afhankelijk van ontwikkelingen in het buitenland, Europese afspraken en het beleid van onze regering. Indien er in 2027 vluchtelingenopvang is (en dat is waarschijnlijk) dan zal de GGD-taken uitvoeren op de terreinen Jeugdgezondheidszorg, Infectieziektebestrijding, Hygiënezorg en Gezondheidsbevordering. Hetzij op contractbasis voor gemeenten dan wel via financiering door het Rijk of het COA. Forensische Geneeskunde (inwonerbijdrage en contracttaak voor politie en justitie) Het forensische team met artsen en verpleegkundigen werkt voor de politieregio Oost-Brabant.
Het team werkt in opdracht van de politie (op contractbasis) en gemeenten (inwonerbijdrage). Voor gemeenten voert het team de lijkschouwingen uit, de toetsing op euthanasie en uitstel van begraven.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 31
Voor de politie worden de medisch-forensische onderzoeken zoals bloedproeven, letselbeschrijving en zedenonderzoeken uitgevoerd. Verder levert het team Forensische-Medische Expertise Kinderen (FMEK) voor het Letselcentrum BO, waarin diverse ketenpartners samenwerken. De GGD Brabant-Zuidoost fungeert vanaf 2024 als centrum GGD voor Forensische Geneeskunde voor de regio OostBrabant. De afspraken zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst met de GGD Hart voor Brabant. Kansrijke Start (contracttaak voor gemeenten) De eerste 1000 dagen van een kind (van -10 maanden tot 2 jaar) zijn cruciaal voor een goede start. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal – op latere leeftijd. In Nederland heeft 14% van de kinderen een valse start bij de geboorte. Het ministerie van VWS heeft alle gemeenten en alle professionals in het sociale en medische domein opgeroepen om hun bijdrage te leveren en een coalitie te formeren. Een coalitie is een samenwerkingsverband tussen de professionals die werken met (a.s.) ouders en hun kinderen in de periode van de eerste 1000 dagen. De coalitie wordt zoveel mogelijk gebouwd vanuit bestaande lokale netwerken. De deelnemers aan een coalitie kunnen per gemeente variëren; dit is afhankelijk van de lokale situatie.
Anno 2027 zijn alle gemeenten in de regio Brabant-Zuidoost actief aan de slag met Kansrijke Start. In het kader van GALA wordt Kansrijke Start gecontinueerd. De GGD biedt hierbij ondersteuning (procesbegeleiding en/of advies) en maakt met JGZ bij de meeste gemeenten ook onderdeel uit van het uitvoerend netwerk. Nu Niet Zwanger (inwonerbijdrage met ingang van 2026, na vaststelling door bestuur) Nu Niet Zwanger (NNZ) maakt de kinderwens bespreekbaar bij kwetsbare vrouwen én mannen met een opeenstapeling van complexe problemen en beperkingen. NNZ ondersteunt hen bij het nemen van de regie over hun kinderwens. En NNZ ondersteunt bij het realiseren van adequate anticonceptie als er geen kinderwens is. Doel is het voorkómen van onbedoelde zwangerschappen bij vrouwen en mannen die op dat moment geen kinderwens hebben maar die door hun vele complexe problemen niet in staat zijn adequate anticonceptie te regelen en te gebruiken. In 2020 is in Helmond gestart met een pilot en deze is positief geëvalueerd. In 2022 is besloten dit programma binnen onze regio uit te rollen. In 2023 haakten veertien gemeenten aan en in 2024 volgen de overige zes gemeenten. De GGD levert de projectleiding en twee inhoudelijke coördinatoren. Het opleiden en begeleiden van aandachtfunctionarissen bij diverse organisaties (onderwijs, jeugdzorg, jongerenwerk enz.) is een belangrijk onderdeel van het programma.
Het programma is in 2025 geëvalueerd en is besloten om NNZ op te gaan nemen in het basispakket van de GGD (vanaf 2026). Dit ligt momenteel in een wijziging van de begroting 2026 voor aan de gemeenten, waarna het bestuur in de loop van 2026 dit kan vaststellen.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 32
Steunpunt Mantelzorg (contracttaak voor gemeenten) Het Steunpunt Mantelzorg Verlicht werkt op contractbasis voor de gemeenten Eindhoven en Valkenswaard en houdt zich bezig met het ontwikkelen van deskundigheid over mantelzorgondersteuning en het inzetten van deze deskundigheid t.b.v. mantelzorgers, hulpverleners, hulpvragers en belangstellenden. De ondersteuning bestaat uit directe ondersteuning van mantelzorgers en indirecte ondersteuning door het informeren en toerusten van beroepskrachten en vrijwilligers. Het steunpunt biedt zowel individuele als collectieve ondersteuning aan mantelzorgers. Alle individuele ondersteuning kent als uitgangspunt de ondersteuningsvraag van een mantelzorger. Mantelzorgers nemen rechtstreeks contact op met het steunpunt voor informatie, advies en begeleiding. De ondersteuning is voor burgers gratis en er is geen indicatie nodig.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 33
6. Financiële paragrafen Zowel in begroting als in de jaarrekening worden, cf. artikel 9 van het BBV, in afzonderlijke paragrafen de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. De voorgeschreven paragrafen zijn niet allen van toepassing op de GGD. De volgende paragrafen worden beschreven: •
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
•
Onderhoud kapitaalgoederen
•
Financiering
•
Bedrijfsvoering
•
Verbonden partijen
6.1.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als de mate waarin de organisatie in staat is om niet structurele financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit gevolgen heeft voor het bestaande takenpakket. Jaarlijks wordt bij de begrotingsbehandeling een actuele financiële risico-inventarisatie opgesteld. De omvang van de algemene reserve/het weerstandsvermogen van de GGD BRABANT-ZUIDOOST neemt de laatste jaren weer toe, hoewel nog niet geheel in overeenstemming met de geraamde risico-inventarisatie. De risico-inventarisatie van begin 2026 resulteerde in een benodigde weerstandscapaciteit van ca. € 2.800.000,- voor het Programma Publieke Gezondheid en ca. € 2.200.000,- voor het Programma Ambulancezorg. Eerder is besloten dat, gegeven de financieringsstructuur, voor de beide programma’s afzonderlijke algemene reserves worden aangehouden. Het bestuur heeft eerder vastgesteld dat het weerstandsvermogen niet direct tot dat bedrag hoeft te worden aangevuld, en dat de kaders en staffels zoals vastgesteld in de beleidsnotitie Kaders P&C-documenten 4GR hiervoor leidend zijn. Gegeven de verwachte omzet 2027 is voor PG is een bandbreedte van toepassing van € 2.400.000 tot € 3.200.000 en voor AZ van € 2.000.000,- tot € 2.400.000,-. In de 4GR-notitie is ook vastgesteld dat dit een kaderstellende bandbreedte is.
Dit betekent dat het aan het Algemeen Bestuur van de Verbonden Partij overgelaten wordt of die bandbreedte ook volledig wordt ingevuld, aangezien dit organisatie-specifiek is en wordt bepaald door de aard van de baten en lasten. Een lager weerstandsvermogen betekent wel dat financiële tegenvallers van hogere omvang niet uit die algemene reserve kunnen worden opgevangen. De reserves per ultimo 2025 voor bestemming van het exploitatieresultaat 2025 zijn ca. € 2.327.000 voor PG en ca. € 1.948.000 voor AZ. Om risico's te beheersen wordt, naast activiteiten zoals beschreven in deze en volgende paragrafen, door de GGD Brabant-Zuidoost actief risicomanagement ontwikkeld.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 34
Elk trimester staat het management in de marap gesprekken nadrukkelijk stil bij de ontwikkeling en ontstaan van relevante risico's, en welke maatregelen genomen moeten worden om deze risico's te beperken. In de jaarrekening worden telkens alle geïnventariseerde risico’s uitgebreid beschreven. Als belangrijke risico’s zijn onder andere geïdentificeerd: •
Toenemende arbeidsmarktkrapte bij specifieke functies betekent dat vaker tijdelijk een andere invulling van de taakuitvoering moet worden georganiseerd (bv duurder personeel van derden) om de noodzakelijke dienstverlening op peil te houden
•
Het risico dat er zich beveiligingsproblemen voordoen. Hierbij te denken aan risico's van stroomuitval, cybercrime en andere situaties waarin systemen uitvallen en/of gegevens (tijdelijk) niet beschikbaar zijn of dat er schade ontstaat vanwege misbruik. Vanwege toegenomen (inzicht in de) externe dreiging en ervaringen (o.a. datalek Covid), de geconstateerde achterstand in informatiebeveiliging in combinatie met de grote hoeveelheid persoonsgegevens die de GGD zowel bij PG als AZ beheert, wordt de omvang van dit risico hoger ingeschat
•
De Corona-, M-Pox en Oekraïne-crises maken duidelijk dat rampen en pandemieën een grote impact op de werkzaamheden van de GGD kunnen hebben. Veelal zal het Rijk de kosten daarvan echter vergoeden, zoals ook voor de genoemde crises is toegezegd; de daarvoor toegekende vergoedingsregeling vanuit VWS geeft op dit moment vertrouwen dat alle extra kosten vergoed worden. Er bestaat echter wel het risico op meer werk en kosten op de langere termijn als gevolg van een verslechterde algemene gezondheidssituatie van de burgers in onze regio
6.2.
Financiële kengetallen
Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dient in de begroting en jaarrekening de ontwikkeling van een aantal voorgeschreven financiële kengetallen te worden opgenomen en toegelicht. Concrete normen zijn hiervoor niet voorhanden, waardoor alleen de ontwikkeling in de tijd een indicatie geeft. De kengetallen voor de begroting zijn gebaseerd op geprognosticeerde balansgegevens hetgeen een bepaalde onnauwkeurigheid met zich meebrengt. De voorgeschreven kengetallen grondexploitatie en belastingcapaciteit zijn niet van toepassing, omdat er geen activiteiten met betrekking tot grondexploitatie en heffing van gemeentelijke belastingen uitgevoerd worden door de GGD Brabant-Zuidoost. Financiële kengetallen Netto schuldquote * Solvabiliteits-ratio Struct. expl. ruimte
Werkelijk Werkelijk Werkelijk Voorlopig Raming Raming Raming Raming Raming 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 0,9% -0,5% -2,2% -6,1% -0,4% -1,0% -0,9% -0,4% -0,3% 15,5% 16,6% 20,8% 23,9% 17,6% 15,0% 14,7% 14,7% 15,1% 0,6% 0,4% -0,1% 0,4% 0,8% 0,6% 0,7% 1,0% 0,9%
* Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is hieraan gelijk aangezien er geen leningen worden verstrekt.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 35
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de GGD ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten, aflossingen en korte schulden op de exploitatie drukken. De schuldquote wordt uitgedrukt in een percentage van de totale baten; deze quote laat een beperkt wisselend verloop zien. Met de geraamde omvang van de reserves is de verwachting dat deze de komende jaren laag zal blijven. Het solvabiliteitsrisico betreft de verhouding tussen eigen en vreemd vermogen en geeft inzicht in de mate waarin de GGD in staat is aan zijn financiële verplichtingen op de langere termijn te voldoen. Ook dit kengetal laat een beperkt wisselend verloop zien, hoofdzakelijk veroorzaakt door de wisselende omvang van de boekwaarde van de activa waardoor ook de omvang van het benodigde vreemd vermogen varieert. Het kengetal structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de GGD heeft in de eigen exploitatie, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Dit kengetal laat zien dat er slechts beperkte bestedingsruimte bestaat in de exploitatie van de GGD. 6.3.
Onderhoud kapitaalgoederen
De GGD streeft ernaar om de onderhoudstoestand van haar kapitaalgoederen optimaal te doen zijn. Hierbij gaat het vooral om onderhoud aan: •
Gebouwen
•
Hard- en software
•
Medische apparatuur
•
Ambulances
Gebouwen De GGD heeft geen gebouwen in eigendom, ook de onderzoekslocaties ten behoeve van JGZ 0-4 worden gehuurd. Wel is sprake van investeringen in gebouwen die langjarig gehuurd worden; deze zijn geactiveerd als zogenaamd huurdersbelang in de categorie ‘Gebouwen’. Het beheer en onderhoud van de gehuurde gebouwen is voor rekening van de verhuurder, met uitzondering van kleine reguliere onderhoudswerkzaamheden aan de binnenkant. Hier is vooralsnog geen onderhoudsvoorziening voor noodzakelijk. Hard- en software Voor het onderhoud aan hard- en software wordt geen voorziening gevormd maar worden de kosten in de exploitatie opgenomen.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 36
Medische apparatuur Voor onderhoud van de medische apparatuur van Ambulancezorg en Publieke Gezondheidszorg zijn onderhoudscontracten afgesloten. Ambulances In lijn met de aanbesteding voor aankoop van de ambulances wordt ook het onderhoud ervan aanbesteed. De kosten hiervan worden rechtstreeks ten laste van de exploitatie gebracht. 6.4.
Financiering
In de Wet FIDO worden de kaders aangegeven voor een verantwoorde, prudente en professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van decentrale overheden. Op grond daarvan heeft de GGD Brabant-Zuidoost een treasurystatuut vastgesteld, waarin aandacht wordt geschonken aan: •
Uitgangspunten risicobeheer treasury
•
Optimale financiering
•
Verantwoording treasury; in de jaarrekening en halfjaarlijks wordt een treasuryrapportage aan het DB voorgelegd.
Conform de Wet FIDO houdt de GGD haar overtollige liquide middelen en beleggingen aan bij het ministerie van Financiën, het zgn. Schatkistbankieren. Gebaseerd op een actuele rentevisie wordt, ondersteund door treasurydeskundigheid van de gemeente Eindhoven, zo optimaal mogelijk in de financieringsbehoefte voorzien, door middel van aantrekken van lang- en kortlopende leningen. Er wordt uiteraard eerst maximaal gebruik gemaakt van eigen financieringsmiddelen; voor zover van toepassing wordt voor korte termijn geleend. In het BBV is opgenomen dat in de begroting en jaarstukken ook inzicht moet worden gegeven in de financieringsbehoefte, de rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten. De financieringsbehoefte wordt weergegeven in paragraaf 7.4. Middels onderstaand renteschema wordt inzicht gegeven in de overige 3 onderwerpen.
a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering b. De externe rentebaten (idem) -/Saldo rentelasten en rentebaten c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend -/c2. De rente projectfinanciering die aan taakvelden wordt toegerekend -/c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen projectfinanciering idem +/+ Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen +/+ d2. Rente over voorzieningen +/+ Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) -/f. Renteresultaat op het taakveld Treasury
35.000 35.000 0 0 0 0 0 0 35.000 35.000 0
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 37
6.5.
Geprognosticeerde balans
Decentrale overheden moeten in hun begroting een (prognose-)berekening opnemen van de verwachte balans per begin en einde van het boekjaar. Onderstaand per 31-12 de werkelijke balansposities vanaf 2022 afgezet tegen de ramingen t/m 2030. BALANS
Werkelijk 2022
Werkelijk 2023
Werkelijk 2024
Voorlopig 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Raming 2030
Materiele vaste activa Financiele vaste activa Voorraden Uitzettingen < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa TOTAAL ACTIVA
7.882 750 45 23.317 196 3.053 35.243
8.482 750 54 29.089 262 3.356 41.993
8.423 750 92 23.300 261 4.471 37.297
7.485 750 103 26.836 261 3.991 39.426
8.020 495 45 20.000 250 3.000 31.810
8.981 750 100 25.000 250 3.500 38.581
8.862 500 100 25.000 250 3.500 38.212
9.402 500 100 25.000 250 3.500 38.752
9.101 0 100 25.000 250 3.500 37.951
Eigen Vermogen Voorzieningen Vaste schulden > 1 jaar Vlottende schulden < 1 jaar Overlopende passiva TOTAAL PASSIVA
5.465 1.504 1.532 26.123 619 35.243
6.956 1.987 1.477 31.002 571 41.993
7.746 2.753 1.421 7.725 17.652 37.297
9.439 4.008 1.362 8.444 16.173 39.426
5.590 2.895 1.300 21.425 600 31.810
5.800 4.270 1.240 10.271 17.000 38.581
5.610 4.270 1.180 10.152 17.000 38.212
5.715 4.250 1.120 10.667 17.000 38.752
5.720 3.770 1.060 10.401 17.000 37.951
6.6.
EMU-saldo
Decentrale overheden moeten in hun begroting een (prognose-)berekening opnemen van het zogenoemde EMU-saldo van het begrotingsjaar en het vorige en het volgende jaar. EU-lidstaten mogen een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product. Hiervan is in Nederland 0,5% voor de decentrale overheden. 1+ 2+ 3+ 45+ 6a + 6b 78a + 8b 910 11 -
Berekening prognose EMU-saldo Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan/onttrekking uit reserves Afschrijvingen ten laste van de exploitatie Bruto dotaties aan voorzieningen ten laste van de exploitatie Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd Bijdragen Rijk, provincies, EU en overigen mbt de investeringen die niet via de exploitatie lopen Verkoopopbrengsten uit desinvesteringen in vaste activa (tegen verkoopprijs) De boekwinst op desinvesteringen in vaste activa Aankoop grond, bouw-, woonrijp maken e.d. ( met derden en niet via de exploitatie) Opbrengsten uit verkoop van grond (tegen verkoopprijs) De boekwinst op grondverkopen Betalingen ten laste van de voorzieningen (met derden) Betalingen die niet via de exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen
2026 -60.000 2.460.000 180.000 890.000 180.000 -
Prognose EMU-saldo
1.510.000 -1.145.000
2027 2028 -315.000 -190.000 2.765.000 2.780.000 410.000 410.000 3.725.000 2.645.000 60.000 50.000 340.000 340.000 65.000
De EMU-systematiek is anders dan het baten-lastenstelsel; bij een sluitende begroting kan toch een negatief EMUsaldo ontstaan, vandaar deze afzonderlijke berekening. De prognoses laten een wisselend verloop zien, met name als gevolg van een wisselende omvang in investeringen voor ambulancezorg.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 38
6.7.
Verbonden partijen
In deze paragraaf besteden wij aandacht aan verbonden partijen waarmee de GGD BRABANT-ZUIDOOST een bestuurlijk en/of financieel belang heeft. Het begrip verbonden partij is vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het financieel belang is gedefinieerd als: “Een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt”. Het bestuurlijk belang is gedefinieerd als: “Zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht”. Aan de GGD zijn onderstaande 2 stichtingen en 1 vereniging gelieerd. GGD Brabant-Zuidoost heeft daarnaast een tweetal samenwerkingsverbanden met Brabantse GGD’en. Formeel zijn dit geen verbonden partijen, maar gezien de aard en omvang worden deze hier toch vermeld en kort toegelicht. •
In het samenwerkingsverband met GGD Hart voor Brabant en GGD West-Brabant onder de naam Bureau Gezondheid, Milieu en Veiligheid (GMV), worden op basis van dienstverleningsovereenkomsten gezamenlijk activiteiten uitgevoerd op het gebied van medische milieukundige zorg. De kosten worden verdeeld over de aangesloten GGD-en; deze kosten bedragen circa € 1,8 miljoen. Het financiële risico voor de GGD BRABANTZUIDOOST betreft haar aandeel (ca. 33%) in een evt. tekort van het bureau. De bijdrage van BZO bedraagt jaarlijks ca. € 600.000. Over 2024 heeft GMV een positief exploitatiesaldo gerealiseerd van € 183.000. Dit saldo is toegevoegd aan de egalisatievoorziening van het samenwerkingsverband en dat bedroeg eind 2024 € 368.000 positief
•
In het samenwerkingsverband met GGD Hart voor Brabant, effectief met ingang van 1 januari 2024, worden de forensische geneeskundige activiteiten voor de politieregio Brabant Oost ondergebracht in het Centrummodel Forensische Geneeskunde waarvan GGD Brabant-Zuidoost de centrum rol in de dienstverlening vervuld. Aanleiding hiertoe is een landelijke opdracht voor bovenregionale samenwerking Forensische Geneeskunde waarvoor de 25 GGD’en en 10 politie-eenheden staan. De verwachte totale omvang van deze activiteiten bedraagt ca. € 3.000.000. Conform samenwerkingsovereenkomst zullen eventuele resultaatverdelingen tussen de GGD’en plaatsvinden op basis van vooraf vastgestelde verdeelsleutels (in beginsel: inwoneraantallen). De samenwerkingsconstructie heeft geen invloed op de hoogte van de inwonersbijdrage en de besturen van de twee GGD’en blijven ieder bestuurlijk verantwoordelijk voor de aan haar opgedragen taken. Iedere GGD blijft formeel zelfstandig bevoegd voor haar eigen taken en blijft derhalve ook volledig financieel verantwoordelijk en aansprakelijk
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 39
Stichting Projecten GGD De stichting heeft als doelstelling: Het bijdragen aan de volksgezondheid door het ‘ten behoeve van de GGD’ ontwikkelen en uitvoeren van tijdelijke gezondheidsprojecten en overige zaken. Het Dagelijks Bestuur van de GGD fungeert als bestuur en de directeur van de GGD fungeert als directeur (beiden onbezoldigd). De GGD is aansprakelijk voor de financiële resultaten van de stichting en samen vormen ze tevens een fiscale eenheid. De stichting neemt evt. personeel in dienst en detacheert dat bij de GGD voor het uitvoeren van tijdelijke werkzaamheden; de kosten en evt. baten worden integraal doorberekend aan de GGD. De stichting leidt al jaren een ‘slapend’ bestaan; er vinden geen activiteiten plaats en ook het vermogen is nihil. Stichting Bureau Inkoop & Aanbestedingen Zuidoost-Brabant De stichting heeft ten doel het creëren van voordelen op zowel financieel, kwalitatief en procesmatig gebied voor gemeenten en GR'en, o.a. door het faciliteren van het regionaal inkoopbureau. GGD heeft een dienstverleningsovereenkomst (ca. 320.000,-) met Bizob en is middels een AB-lid vertegenwoordigd in de Vergadering van Aangeslotenen Bizob. De aangesloten gemeenten en GR'en delen in eventuele exploitatietekorten en overschotten. Het rekeningresultaat 2024 bedroeg ca. € 1.345.000 positief en het Eigen Vermogen ultimo 2024 bedroeg ca. € 600.000.
Vereniging GGD GHOR Nederland De vereniging verzorgt als koepelorganisatie van GGD'en en GHOR-bureau's belangenbehartiging op landelijk niveau en voert (gezamenlijke) projecten uit. De directeur van de GGD is vertegenwoordigd in het bestuur, c.q. raad van DPG'en. De GGD betaalt een jaarlijkse contributie (ca. € 100.000,-) gebaseerd op het aantal inwoners. De aangesloten GGD'en delen in eventuele exploitatietekorten en -overschotten. Het rekeningresultaat 2024 bedroeg ca. € 4.000 positief en het Eigen Vermogen ultimo 2024 bedroeg ca. € 1.001.000.
Naam
Progr
Vorm
Omvang
Bijdrage
EV 1-1
EV 31-12
VV 1-1
VV 31-12
belang
* € 1.000
* € 1.000
* € 1.000
* € 1000
* € 1.000
Risico
Verwacht resultaat
Proj GGD
PG/AZ
stg
100%
0
0
0
0
0
nihil
nihil
Bizob
PG/AZ
stg
3%
320
600
onbekend
1.832
onbekend
laag
positief
GGD GHOR
PG
ver
5%
100
1.001
onbekend
5
onbekend
laag
dekkend
GMV
PG
nvt
33%
600
368
onbekend
nvt
nvt
laag
dekkend
C-FG
PG
nvt
55%
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
laag
dekkend
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 40
7. Financiële begroting
7.1.
Overzicht van baten en lasten
Volgnr. Cat. Omschrijving Lasten
Progr. Publieke Gezondheid Rekening Begroting Begroting 2025 2026 2027 (voorlopig) na 1e wijz. primair
Progr. Ambulancezorg Rekening Begroting Begroting 2025 2026 2027 (voorlopig) na 1e wijz. primair
Rekening 2025 (voorlopig)
Totaal GGD Begroting 2026 na 1e wijz.
Begroting 2027 primair
39.153.951
41.790.000
43.745.000
25.397.147
27.800.000
28.265.000
64.551.098
69.590.000
72.010.000
578.844
780.000
950.000
1.491.451
1.740.000
1.850.000
2.070.295
2.520.000
2.800.000
3.863.469
3.600.000
2.815.000
940.016
560.000
770.000
4.803.485
4.160.000
3.585.000 715.000
4
1.0 Personele kosten
6
2.0 Rente en afschrijvingen
8
3.0 Inhuur personeel van derden
10
3.1 Energie
106.708
140.000
125.000
590.750
670.000
590.000
697.458
810.000
12
3.3 Duurzame goederen
30.413
55.000
15.000
7.789
-
10.000
38.202
55.000
25.000
14
3.4 Overige goederen en diensten
13.335.714
12.685.000
13.575.000
6.147.036
6.600.000
7.110.000
19.482.750
19.285.000
20.685.000
16
6.0 Toevoeging reserves/voorz.
2.109.395
170.000
285.000
442.801
255.000
435.000
2.552.196
425.000
720.000
18
4.2 Vermogensoverdrachten (mantelzorgcompliment)
419.200
570.000
570.000
-
-
-
419.200
570.000
570.000
-2.163.109
-2.315.000
-2.315.000
2.163.109
2.315.000
2.315.000
-
-
-
-
865.000
890.000
-
-
-
-
865.000
890.000
-79.790 57.354.795
30.000 58.370.000
45.000 60.700.000
37.180.099
39.940.000
41.345.000
-79.790 94.534.894
30.000 98.310.000
45.000 102.045.000
18.823.770
20.170.000
20.795.000
-
-
-
18.823.770
20.170.000
20.795.000
15.163.248
15.720.000
16.235.000
-
-
-
15.163.248
15.720.000
16.235.000
151.424
160.000
145.000
9.422
10.000
5.000
160.846
170.000
150.000
9.230.085
8.225.000
8.820.000
-
-
-
9.230.085
8.225.000
8.820.000
Verrekening inzet en overhead Wendbaarheids-/ ontwikkelingsbudget Vennootschapsbelasting Totaal lasten Baten 1
4.2 Inwonerbijdrage gemeenten JGZ 0-4 bijdrage basispakket
3
4.2 Bijdragen gemeenten
5
3.4 Contracttaken gemeenten 3.4a Idem Vergoeding uitkeringen ( Mantelzorgcompl)
7
4.1 Baten Rijk
419.200
570.000
570.000
-
-
-
419.200
570.000
570.000
8.925.728
7.640.000
7.770.000
1.896.394
2.165.000
2.250.000
10.822.122
9.805.000
10.020.000
9
3.4 Baten Zorgverzekeraars
216.783
330.000
275.000
35.002.968
37.400.000
38.900.000
35.219.751
37.730.000
39.175.000
11
3.4 Baten instell/bedrijven
3.993.179
3.440.000
3.180.000
189.995
320.000
135.000
4.183.174
3.760.000
3.315.000
13
3.4 Baten particulieren
1.880.846
1.855.000
2.340.000
-
-
-
1.880.846
1.855.000
2.340.000
15
2.0 Rentebaten
219.137
-
-
143.509
-
-
362.646
-
-
17
3.4 Diverse baten
-333
-
-
10.842
-
-
10.509
-
-
19
6.0 Onttrekk reserves/vrijval voorz Totaal baten
384.380 59.407.447
260.000 58.370.000
570.000 60.700.000
53.817 37.306.947
45.000 39.940.000
55.000 41.345.000
438.197 96.714.394
305.000 98.310.000
625.000 102.045.000
Saldo 2.052.652 0 0 126.848 0 0 2.179.500 0 0 Nagenoeg alle kosten en baten in de ramingen hebben een structureel karakter, hoewel er jaarlijks enige fluctuatie in omvang kan plaatsvinden. Overige incidentele kosten en inkomsten van enige omvang worden nu niet verwacht. Er worden geen structurele kosten gedekt met incidentele onttrekkingen aan reserves of voorzieningen of omgekeerd. Er is dus sprake van structureel en reëel evenwicht in de exploitatie.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven
42
7.2.
Toelichting op baten en lasten
Het overzicht Financiële begroting bevat voor de vergelijkende cijfers 2026 de baten en lasten uit de niet-geactualiseerde primaire programmabegroting 2026. Voor 2027 zijn de baten en lasten uit deze begroting 2026 geactualiseerd en aangepast voor de belangrijkste wijzigingen die worden voorzien voor 2027. De gehanteerde uitgangspunten en de belangrijkste wijzigingen zijn: Algemeen Voor de indexering van kosten en baten in 2027 zijn, conform de in overleg met de gemeenten en de 4 regionale GR’en vastgestelde methodiek, de volgende percentages gehanteerd: •
Loon:
2,9%
•
Prijzen:
2,4%
•
Baten:
2,775% (75% * 2,9% + 25% * 2,4%).
Programma Publieke Gezondheid (PG) De personele kosten (4.1.0) (ca. € +1.955.000) nemen ten opzichte van de begroting 2026 hoofdzakelijk toe als gevolg van indexering (ca. € +1.235.000). De overige ca. € +720.000 stijging in personeelskosten wordt voornamelijk verklaard door overige (periodieke) salarisstijgingen en een beperkte (ca. +1%) toename in formatie. De toename bij rente en afschrijvingen (6.2.0) (ca. € +170.000) is het gevolg van toegenomen investeringen in huisvesting en ICT hardware in met name het voorafgaande jaar 2026 en in 2027 zelf. De afname bij inhuur derden (8.3.0) (ca. € -785.000) wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door minder benodigde tijdelijke personele capaciteit als gevolg van een in omvang lagere geraamde Covid-19 vaccinatiecampagne (ca. € -535.000). Daarnaast omvat de raming voor 2027 lagere inhuur van tijdelijke personeel voor forensische geneeskunde (voornamelijk als gevolg van wegvallen Medische Arrestantenzorg) en een lagere raming van benodigde inhuur tijdelijk personeel voor vervanging van eigen personeel als gevolg van ziekteverzuim (totaal ca. € -250.000). Overige goederen en diensten (14.3.4) (ca. € +890.000) nemen, naast de indexering (ca. +€ 320.000), met name toe door hogere kosten voor medicijnen/vaccins (ca. €+ 370.000; voornamelijk als gevolg van volumegroei in vaccinaties door Reizigerszorg). De resterende ca.
€ +200.000 heeft betrekking op per saldo een toename van diverse kosten waaronder gestegen bijdragen aan GGD GHOR (projecten), gestegen reiskostenvergoedingen en hogere facilitaire kosten waaronder schoonmaakkosten. De Inwonerbijdragen (1.4.2) (ca. €+ 1.140.000) nemen, naast de indexering (ca. € +560.000 indexatie van de inwonerbijdrage en ca. € +435.000 indexatie van de JGZ 0-4 basispakket bijdrage), licht toe vanwege de stijging van het aantal inwoners (ca. € +65.000) en het aantal kinderen 0-4 (ca. € +80.000).
De Contracttaken gemeenten (5.3.4) zijn ca. €+595.000 hoger ten opzichte van de begroting 2026. De toename wordt voor ca. € +230.000 verklaard door verhoging van de tarieven als gevolg van indexatie. De resterende toename (ca. € 365.000) wordt voornamelijk verklaard door hogere beleids- en preventieopdrachten in het kader van de gezondheidsakkoorden IZA/GALA en een toename in JGZ contracttaken. Baten Rijk (7.4.1) stijgen licht (ca. € +130.000) ten opzichte van de begroting 2026. Exclusief de indexatie (ca.€ +210.000) is zelfs sprake van een lichte daling, wat gedreven wordt door een lagere raming van de baten met betrekking tot de Covid-19 vaccinatiecampagne (voor 2027 geraamd op ca € 2.300.000 wat een verlaging van ca. €-500.000 betekent ten opzichte van de raming voor 2026 van ca. € 2.800.000). Daarnaast is voor 2027 een lagere raming van SPUK bijdragen voor de versterking van infectieziekten bestrijding opgenomen (ca. € -165.000). Deze dalingen worden grotendeels gecompenseerd door hogere baten voor JGZ (ca. € +640.000; onder andere verklaard door toegenomen vaccinatievergoedingen zoals die met betrekking tot het RS-virus). Baten overige instellingen/bedrijven (ca. € -260.000) zijn afgenomen als gevolg van het wegvallen van de taak Medische Arrestantenzorg (ca. € -500.000) bij Forensische Geneeskunde.
Dit wordt deels gecompenseerd door indexatie van de tarieven voor contracttaken (ca. € +85.000) en volume toename van diverse overige contracttaken. Baten particulieren (13.3.4) (ca. € +485.000) betreft hoofdzakelijk Reizigerszorg. Het herstel van de markt voor buitenlandse reizen na Corona heeft zich de afgelopen jaren ingezet en een verdere toename in volume wordt verwacht in 2027. Programma Ambulancezorg (AZ) De toename in personele kosten (4.1.0) (ca. € +465.000) ten opzichte van de begroting 2026 wordt voor ca. € +795.000 verklaard door indexatie (aanname voor verwachte (CAO) loonstijgingen). De resterende € -330.000 afname wordt voornamelijk verklaard door een lagere opname van vitaliteitskosten in de begroting 2027 ten opzichte van de (hoge) aannames zoals verwerkt in de begroting 2026. Hogere rente en afschrijvingen (6.2.0) (ca. € +110.000) worden gedreven door investeringen in medische apparatuur in het voorafgaande jaar 2026 en toegenomen vervangingsinvesteringen (door prijsstijgingen) van ambulances. De stijging bij inhuur derden (8.3.0) (ca. € +210.000) is voornamelijk een correctie op een naar verwachting te lage aanname voor deze post in de begroting 2026. Overige goederen en diensten (14.3.4) (ca. € +510.000) nemen, naast de indexering (ca.
+€ 170.000), met name toe vanwege hogere (huur)kosten met betrekking tot nieuwe ambulance-locaties en hogere kosten als gevolg van een nieuw kledingsysteem.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 44
Baten zorgverzekeraars (9.3.4) (ca. € +1.500.000) stijgen als gevolg van hogere vergoedingen door zorgverzekeraars om de toegenomen lasten te compenseren (ca. 94% van de financiering van het programma Ambulancezorg komt van zorgverzekeraars). De afname in baten overige instellingen/bedrijven (ca. € -185.000) wordt verklaard door de ten opzichte van de begroting 2026 lagere van AZN te ontvangen bijdrage voor eveneens lager geraamde vitaliteitskosten (opgenomen onder personeelskosten).
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 45
7.3.
Specificatie directe kosten en overhead
Conform de vernieuwde BBV dient bij de kosten een onderscheid gemaakt te worden in de directe kosten van een taakveld en de overhead van de organisatie. toerekening van overhead aan de taakvelden hoeft niet meer plaats te vinden. In het overzicht op blz 14 is dit weergegeven. In onderstaand overzicht wordt een nadere specificatie van de kosten naar direct en overhead weergegeven. Volgens de BBV wordt onder overhead verstaan: het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Uitgangspunt van deze definitie is ook dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. Alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten/taken/producten die gericht zijn op de externe klant, moeten in de betreffende taakvelden worden geregistreerd. Met ingang van de begrotingen over 2025 is de uitleg hiervan nog verder aangescherpt: waar management en ondersteunende functies in het primaire proces eerder nog standaard tot de overhead behoorden, ook al zouden die direct toegerekend kunnen worden, is dat uitgangspunt voortaan losgelaten. Als deze toe te rekenen zijn dan dienen deze voortaan onder de directe kosten te worden verantwoord. De administratie bij de GGD is dusdanig ingericht dat de bedrijfskosten al maximaal direct toegerekend worden aan de taakvelden.
Deze wijziging van de overheadverantwoording betekent dan ook dat de overhead voortaan alleen nog uit de kosten van de ondersteunende teams bestaat; waarbij overigens zoals voorheen het KCC en Bedrijfsburo vanwege hun directe klantcontact niet tot de overhead behoren. Onderstaand worden de overheadkosten weergegeven volgens dezelfde specificatie als in de totaal exploitatie, met een kleine correctie voor enkele baten die direct betrekking hebben op de (overhead)kosten Volgnr. Cat. Omschrijving 4 6 8 10 12 14 16 18
1.0 2.0 3.0 3.1 3.3 3.4 6.0 4.2
Personele kosten Rente en afschrijvingen Inhuur personeel van derden Energie Duurzame goederen Overige goederen en diensten Toevoeging reserves/voorz. Vermogensoverdrachten Verrekening overhead Wendbaarheidsbudget Vennootschapsbelasting Totaal lasten
Publieke Gezondheid Ambulancezorg Totaal GGD directe kosten overhead totaal directe kosten overhead totaal directe kosten overhead totaal 36.010.000 7.735.000 43.745.000 28.265.000 28.265.000 64.275.000 7.735.000 72.010.000 235.000 715.000 950.000 1.850.000 1.850.000 2.085.000 715.000 2.800.000 2.200.000 615.000 2.815.000 770.000 770.000 2.970.000 615.000 3.585.000 80.000 45.000 125.000 590.000 590.000 670.000 45.000 715.000 15.000 15.000 10.000 10.000 25.000 0 25.000 7.040.000 6.535.000 13.575.000 7.110.000 7.110.000 14.150.000 6.535.000 20.685.000 50.000 235.000 285.000 435.000 435.000 485.000 235.000 720.000 570.000 570.000 570.000 570.000 -2.315.000 -2.315.000 2.315.000 2.315.000 890.000 890.000 890.000 890.000 45.000 0 45.000 45.000 45.000 47.135.000 13.565.000 60.700.000 39.030.000 2.315.000 41.345.000 86.165.000 15.880.000 102.045.000
In mindering deel vd baten dat direct betrekking heeft op overheadkosten: 3 5 11 7 19
4.2 3.4 3.4 4.1 6.0
Bijdragen gemeenten Contracttaken gemeenten Baten instell/bedrijven Baten Rijk Onttrekk reserves/vrijval voorz Totaal overhead
-95.000 -70.000 -45.000 -15.000 -170.000 13.170.000
0 0 0 0 0 2.315.000
-95.000 -70.000 -45.000 -15.000 -170.000 15.485.000
7.4.
Staat van financieringen
Datum ingang
leningnr.
1-5-2001
92.604
Oorspronkelijk Methode looptijd bedrag van afschrijving in geldlening jaren 2.268.901
Annuiteit
kasgeldleningen/rek-crt krediet/nieuwe lening *) 2.268.901
jaar Rente laatste percenaflossing tage
restant bedrag 1-1-2027
Opname in 2027 0
40
2041
2,65% 1.290.000
nnb
nnb
2,00%
pm 1.290.000
pm
Aflossing Restant in bedrag 2027 31-12-2027 70.000 pm 70.000
1.220.000 pm 1.220.000
Rente 2027
35.000 pm 35.000
*) vooralsnog wordt er, gegeven de omvang van het Eigen Vermogen, vanuit gegaan dat er naast de langlopende lening geen structurele extra liquiditeitsbehoefte zal zijn in 2027; bij een eventueel tijdelijk liquiditeitstekort zal gebruik gemaakt worden van kasgeldleningen en rekening-courant krediet.
7.5.
Staat van investeringen
Omschrijving
Aanschafwaarde
Investeringen 2027 Afboeking Desinves- Aanschaf- Restwaarde Totaal Boekwaarde AfschrijRestant Nieuw Uitgestelde geheel teringen waarde afschr. vingen begin 2027 kredieten kredieten kredieten afgeschreven 2027 eind 2027 begin 2027 begin 2027 2027 2026 2027 > 2027
Boekwaarde Rentekosten
Kapitaallasten
eind 2027
2027
2027
7.706.000 628.000 962.000 4.438.000 931.000 108.000 84.000 14.857.000
-
2.689.000 8.000 2.697.000
-
1.943.000 5.000 1.948.000
1.677.000 6.550.000 44.000 8.271.000
-
527.000 500.000 1.027.000
-
332.000 332.000
188.000 405.000 163.000 756.000 23.884.000
-
3.724.000
-
2.280.000
Ambulancezorg Ambulances C2000/Digitaal ritformulier Huisvesting Instrumentarium Piketvoertuigen Rapid Responders Materialen scholing Totaal Ambulancezorg
60.000 8.392.000 628.000 962.000 4.441.000 931.000 108.000 84.000 60.000 15.546.000
155.000 40.000 5.000 200.000
4.976.000 351.000 548.000 2.224.000 520.000 74.000 64.000 8.757.000
2.730.000 1.194.000 277.000 112.000 414.000 75.000 2.214.000 342.000 411.000 91.000 34.000 11.000 20.000 5.000 6.100.000 1.830.000
4.165.000 165.000 339.000 1.880.000 320.000 23.000 15.000 6.907.000
9.000 1.203.000 1.000 113.000 1.000 76.000 8.000 350.000 1.000 92.000 11.000 5.000 20.000 1.850.000
5.000 5.000
978.000 3.468.000 19.000 4.465.000
699.000 3.082.000 25.000 3.806.000
809.000 3.123.000 19.000 3.951.000
2.000 12.000 14.000
Bedrijfsondersteuning Hard- en software Huisvesting Dienstauto's Totaal Bedrijfsondersteuning
-
1.872.000 7.050.000 44.000 8.966.000
417.000 459.000 6.000 882.000
419.000 471.000 6.000 896.000
Publieke Gezondheid Hard- en software Instrumentarium Röntgenapparaat Totaal Publieke Gezondheid TOTAAL GGD
188.000 405.000 163.000 756.000 60.000 25.268.000
188.000 243.000 162.000 37.000 125.000 133.000 30.000 16.000 14.000 564.000 192.000 53.000 139.000 205.000 13.786.000 10.098.000 2.765.000 10.997.000
Vaststelling door het bestuur impliceert goedkeuring van kredieten op het totaalniveau van de 3 hoofdgroepen; de weergegeven specificatie is ter informatie.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven
48
1.000 38.000 16.000 1.000 54.000 35.000 2.800.000
7.6.
Staat van reserves
Omschrijving
Raming stand 1-1-2027
Mutaties Verminderingen Vermeerderingen
Raming stand 31-12-2027
Algemene reserves:
Algemene reserve Publieke Gezondheid (PG)
2.400.000
pm
pm
2.400.000
Algemene reserve AmbulanceZorg (AZ)
2.000.000
pm
pm
2.000.000 -
Bestemmingsreserves:
-
275.000
pm
-55.000
260.000
775.000
260.000
-170.000
865.000
Reserve achterstand nieuwkomers
50.000
-
-50.000
-
Rerserve schemawijzigingen RVP 2026-2027
50.000
-50.000
Rerserve ontwikkeling vaccinatievoorziening 0-100
300.000
-300.000
Reserve Egalisatie Monitoringscyclus
225.000
50.000
Reserve Egalisatie scholingskosten ambulancezorg
315.000
Reserve Egalisatie uitkeringskosten ZW/WGA
6.115.000
310.000
-625.000
5.800.000
De beginsaldi zijn veelal ramingen omdat vaak niet (exact) bekend is welke mutaties er in 2026 nog plaats gaan vinden. De mutaties in de bestemmingsreserves hebben een langjarig karakter en beogen een egalisatie van kosten over de jaren. Er worden geen structurele kosten gedekt met incidentele onttrekkingen, noch omgekeerd. Voor de algemene reserves zijn momenteel, gegeven de huidige omzet, de volgende kaderstellende bandbreedtes van toepassing: PG: minimum € 2.400.000 - maximum € 3.200.000 AZ: minimum € 2.000.000 - maximum € 2.400.000
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven
49
7.7.
Staat van voorzieningen
Omschrijving
Voorziening oninbare debiteuren ambulancezorg
Raming stand 1-1-2027
Mutaties Vermeerderingen Verminderingen
Raming stand 31-12-2027
100.000
200.000
-200.000
100.000
PLB-uren ambulancezorg
1.765.000
65.000
pm
1.830.000
Huisvesting
1.060.000
pm
-140.000
920.000
Spaarverlof
1.275.000
145.000
pm
1.420.000
4.200.000
410.000
-340.000
4.270.000
De beginsaldi zijn ramingen omdat vaak niet (exact) bekend is welke mutaties er in nog 2026 plaats gaan vinden. Mutaties zijn, voor zover relevant, gebaseerd op de meerjarenramingen. De mutaties in de voorzieningen hebben een langjarig karakter en beogen een egalisatie van kosten over de jaren. Er worden geen structurele kosten gedekt met incidentele onttrekkingen, noch omgekeerd.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven
50
Meerjarenramingen baten en lasten
Lasten Volgnr. Cat. Omschrijving
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
4
1.0
Personele kosten
72.010.000
73.305.000
74.705.000
76.490.000
6
2.0
Rente en afschrijvingen
2.800.000
2.815.000
2.830.000
2.835.000
8
3.0
Inhuur personeel van derden
3.585.000
3.660.000
3.730.000
3.800.000
10
3.1
Energie
715.000
730.000
740.000
750.000
12
3.3
Duurzame goederen
25.000
30.000
30.000
35.000
14
3.4
Overige goederen en diensten
20.685.000
21.345.000
21.770.000
22.285.000
16
6.0
Toevoeging aan reserves en voorzieningen
720.000
670.000
740.000
670.000
18
4.2
Vermogensoverdrachten
570.000
570.000
570.000
570.000
Wendbaarheidsbudget
890.000
910.000
930.000
950.000
Vennootschapsbelasting
45.000
45.000
45.000
45.000
Totaal lasten
102.045.000 104.080.000 106.090.000 108.430.000
Toelichting: Voor de indexering vanaf 2027 wordt vooralsnog jaarlijks een index van 2% gehanteerd. De verwachte Alg autonome mutaties voor zowel PG als AZ in de komende jaren zijn, voor zover nu te overzien, beperkt van omvang of nog niet te kwantificeren. De volgende mutaties zijn verwerkt: Personele kosten muteren vanwege fluctuatie in de kosten van de monitorcycli, de reserve ontwikkeling VEC 0-100, de toename van het aantal inwoners, de fluctuatie in de geschatte kosten 4 / 8 van het eigen risico dragen voor de ZW/WGA en een beperkte afname van kosten voor de salarisgaranties-uitloopschaal. Als gevolg van die laatste neemt ook de post 3 bijdragen gemeenten af. 6
Rente en afschrijvingen zijn gebaseerd op een meerjareninvesteringsplan.
14
Overige goederen en diensten muteren als gevolg van de fluctuatie in de kosten van de monitorcycli
Baten Volgnr. Cat. Omschrijving
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
20.795.000 16.235.000
21.395.000 16.560.000
22.010.000 16.890.000
22.645.000 17.230.000
1
4.2
Inwonerbijdrage gemeenten JGZ 0-4 raming bijdrage basispakket
3
4.2
Bijdragen gemeenten
150.000
155.000
140.000
145.000
5
3.4 Contracttaken gemeenten 3.4a Idem Mantelzorgcompliment
8.820.000 570.000
9.000.000 570.000
9.180.000 570.000
9.360.000 570.000
7
4.1
Bijdragen Rijk
10.020.000
10.220.000
10.420.000
10.630.000
9
3.4
Zorgverzekeraars
39.175.000
39.960.000
40.760.000
41.580.000
11
3.4
Baten instell/bedrijven
3.315.000
3.380.000
3.450.000
3.520.000
13
3.4
Bijdragen particulieren
2.340.000
2.390.000
2.440.000
2.490.000
19
6.0
Onttrekking reserves
625.000
450.000
230.000
260.000
Totaal baten
102.045.000 104.080.000 106.090.000 108.430.000
Toelichting: Voor de indexering vanaf 2026 wordt vooralsnog jaarlijks een index van 2% gehanteerd. De Alg verwachte autonome mutaties voor zowel PG als AZ in de komende jaren zijn, voor zover nu te overzien, beperkt van omvang of nog niet te kwantificeren. De volgende mutaties zijn verwerkt:
1
Voor de berekening van de inwonerbijdrage is naast de algemene index gerekend met een stijging van het aantal inwoners van 0,9%, zijnde het gemiddelde van de afgelopen jaren. Ramingen ivm JGZ 04 zijn vooralsnog alleen geindexeerd, ontwikkeling in aantal kinderen is onzeker.
3
in verband met een (beperkte) afname van de salarisgaranties-uitloopschaal, neemt ook de vergoeding daarvoor af.
19
De onttrekking aan reserves muteert de komende jaren naar verwachting als gevolg van de mutaties in de kosten van de monitorcycli, van het eigen risico dragen ZW/WGA en van de ontwikkeling van het VEC 0-100
7.9 Resultatenrekening naar taakvelden
Lasten Taakveld 0.1 Bestuur 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.9 Vennootschapsbelasting 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten 7.0 Volksgezondheid en milieu
Primaire begroting 2027 15.880.000 35.000 45.000 310.000 85.775.000 102.045.000
Baten Taakveld 0.1 Bestuur 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.9 Vennootschapsbelasting 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten 7.0 Volksgezondheid en milieu
Primaire begroting 2027 37.180.000 155.000 625.000 64.085.000 102.045.000
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 53
8. 8.1.
Bijlagen Berekening inwonerbijdrage 2027
gemeent. bijdr. p/inwoner progr begr '25 (verlaagd, zie 1e wijz '25) *
€ 22,239
index progr begr 2026 4,2%
€ 0,934
toevoeging Nu niet zwanger (NNZ) aan basispakket per 2026 *
€ 0,475
index 2027 2,775%
€ 0,656
Bijdrage per inwoner 2027 gemeensch takenpakket
€ 24,304
gem bijdr pubercontactmoment prog begr '25 (verlaagd, zie 1e wijz '25) *
€ 828.967
index progr begr 2026 4,2%
€ 34.830
index 2027 2,775%
€ 23.970
Totaal Bijdragen 2027 pubercontactmoment
887.767
Bijdr JGZ 0 -4 per kind progr begr '25 (verlaagd, zie 1e wijz '25) *
€ 500,018
index progr begr 2026 4,2%
€ 21,001
index 2027 2,775%
€ 14,458
Bijdrage per kind 2027 JGZ 0-4
€ 535,477
Toelichting: Tussen de vier grote gemeenschappelijke regelingen (4GR) en de gemeenten is een afspraak gemaakt over standaardisering van de wijze van indexering. De meest recente Macro Economisch Verkenning van het Centraal Plan Bureau (september 2025) wordt gehanteerd, waarbij de laatst gepubliceerde indices voor jaar t-1 volgens bijlage 8 “kerngegevens collectieve financiën” gehanteerd worden voor het begrotingsjaar t. Dit betekent voor de GGD dat gerekend wordt met de volgende indexering: Loon 75% * 2,9% = 2,175% Prijs 25% * 2,4% = 0,600% Totaal index 2027: 2,775 % Deze index wordt toegepast op het bedrag per inwoner van jaar t-1. Met ingang van 2016 is het pubercontactmoment onderdeel van het gezamenlijke takenpakket, maar voor de verdeling is gekozen voor een afwijkende sleutel; n.l. de verdeelsleutel die het ministerie van VWS destijds hanteerde bij de toedeling van deze middelen in het gemeentefonds. * Mede vanwege de aanzienlijke (loon-)kosten ontwikkelingen in de afgelopen jaren, was de index voor 2025 eerder berekend op 5,9%. Op basis van de nieuwe CAO, die per 1 april 2025 is ingegaan, is deze indexering in de loop van 2025 echter verlaagd naar 3,23% (zie 1e begrotingswijziging 2025).
De (structurele) doorwerking van die verlaging per 2026 moet nog wel gecorrigeerd worden in de gemeentelijke bijdragen; dat wordt verwerkt door in bovenstaande berekening het verlaagde bedrag van 2025 als basis te hanteren. Deze index-wijziginging en de toevoeging van Nu Niet Zwanger zijn als 1e begrotingwwijziging 2026 inmiddels voor zienswijze voorgelegd aan gemeenteraden, maar deze is ten tijde van het opstellen van deze begroting nog niet vastgesteld. Mocht blijken dat daar nog een wijziging in op gaat treden zal dat bij het vast stellen van de begroting 2027 alsnog gecorrigeerd worden.
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven 54
Overzicht inwonerbijdrage en overige bijdragen per gemeente 2027
Gemeente
Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen, Gerwen en Nederwetten Oirschot Reusel-De Mierden Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven
Waalre
# Inwoners per 1-1-2026
# kinderen 0-4 per 1-1-2025 ***)
17.493 19.440 31.694 21.046 21.025 33.597 20.539 249.873 40.683 31.812 17.271 96.842 23.543 24.467 19.795 13.726 20.455 18.140 31.912 47.902 17.862
681 707 1295 703 728 1228 816 8808 1518 1271 625 3678 967 918 722 554 886 735 1165 1670 646 30.321 ***)
819.117
Inwoner bijdrage per inwoner 24,304 425.151 472.471 770.294 511.504 510.993 816.544 499.182 6.072.934 988.763 773.161 419.756 2.353.656 572.191 594.648 481.099 333.598 497.140 440.876 775.592 1.164.214 434.120 19.907.887
Inwoner bijdrage puber cm cf VWS 18.557 20.200 35.632 22.025 21.885 36.162 19.387 272.822 45.962 33.184 16.542 122.927 24.545 24.309 20.050 13.464 19.872 19.192 32.671 48.779 19.602 887.767
Inwoner bijdrage per kind 0-4 535,477 364.660 378.582 693.443 376.440 389.827 657.566 436.949 4.716.483 812.854 680.592 334.673 1.969.485 517.806 491.568 386.615 296.654 474.433 393.576 623.831 894.247 345.918 16.236.204
Inwoner bijdrage TOTAAL 808.368 871.254 1.499.368 909.969 922.705 1.510.272 955.518 11.062.239 1.847.580 1.486.937 770.972 4.446.068 1.114.542 1.110.525 887.764 643.716 991.444 853.644 1.432.094 2.107.240 799.640 37.031.858
Bijdrage onderzoekslocaties JGZ
64.442
Bijdrage uitloop schalen
55.000
32.399
96.841 **)
55.000 *)
Totaal
808.368 871.254 1.499.368 909.969 922.705 1.510.272 955.518 11.181.681 1.847.580 1.486.937 770.972 4.478.467 1.114.542 1.110.525 887.764 643.716 991.444 853.644 1.432.094 2.107.240 799.640 37.183.698
*) Deze bijdrage wordt achteraf afgerekend obv de werkelijke kosten. **) Behoudens de genormeerde bijdragen van Helmond en Eindhoven voor het gebruik van onderzoekslocaties in de beide hoofdgebouwen, geldt dat in alle gemeenten de JGZ-locatie 4-18 door de gemeente geregeld en integraal betaald wordt, zodat de vergoeding daarvoor niet in een algemene bijdragesfeer valt. ***) Deze bijdrage wordt achteraf definitief vastgesteld op basis van het werkelijke aantal kinderen 0-4 per 1-1-2027; idealiter zou hier reeds het aantal kinderen per 1-1-2026 opgenomen zijn, maar dat is ten tijde van het opstellen van deze begroting door het CBS echter nog niet gepubliceerd. Dit betekent wel dat tzt de afrekening op het aantal kinderen per 1-1-2027 meer kan gaan afwijken.
8.2.
Overzichten indicatieve ontwikkeling gemeentelijke bijdragen t/m 2030
2027
2028
2029
2030
#inwoners (aanname + 0,9%/jaar, zijnde het gemiddelde van de afgelopen 5 jaar)
819.117
826.489
833.927
841.433
Bijdrage p/inwoner gemeensch takenpakket Progr begr '25 (verlaagd, zie 1e wijz '25)
€ 22,239
index progr begr 2026 4,2%
€ 0,934
toevoeging Nu niet zwanger aan basispakket per 2026
€ 0,475
index 2027 2,775% vanaf 2028 aanname 2%
€ 0,656
€ 0,486
€ 0,496
€ 0,506
Bijdrage per inwoner 2027 gemeensch takenpakket
€ 24,304
€ 24,790
€ 25,286
€ 25,792
Bijdragen Pubercontactmoment Progr begroting '25 (verlaagd, zie 1e wijz '25)
€ 828.967
index progr begr 2026 4,2%
€ 34.830
index 2027 2,775% vanaf 2028 aanname 2%
€ 23.970
€ 17.755
€ 18.110
€ 18.473
Totaal Bijdragen 2027 pubercontactmoment *
€ 887.767
€ 905.522
€ 923.633
€ 942.105
Bijdrage JGZ 0 -4 per kind Progr begroting '25 (verlaagd, zie 1e wijz '25)
€ 500,02
index progr begr 2026 4,2% index 2027 2,775% vanaf 2028 aanname 2%
€ 21,00 € 14,46
€ 10,71
€ 10,92
€ 11,14
Bijdrage per kind 2027 JGZ 0-4
€ 535,48
€ 546,19
€ 557,11
€ 568,25
* het pubercontactmoment wordt niet middels een bedrag per inwoner gefinancieerd maar obv van de verdeelsleutel die het ministerie van VWS destijds hanteerde bij de verdeling in het gemeentefonds
Ontwerp Programma begroting 2027 - Rick de Kort/Erwin Verhoeven
56
# kinderen #inwoners #inwoners #inwoners #inwoners 0-4 *) 2027 2028 2029 2030 Gemeente 1-1-2026 1-1-2027 1-1-2028 31-12-2028 1-1-2025 € 24,304 pcm 0-4 totaal € 24,790 pcm 0-4 totaal € 25,286 pcm 0-4 totaal € 25,792 pcm 0-4 totaal Asten 17.493 17.650 17.809 17.970 681 425.151 18.557 364.660 808.368 437.557 18.928 371.953 828.439 450.325 19.307 379.392 849.024 463.466 19.693 386.980 870.139 Bergeijk 19.440 19.615 19.791 19.970 707 472.471 20.200 378.582 871.254 486.258 20.604 386.154 893.016 500.447 21.016 393.877 915.341 515.050 21.437 401.755 938.241 Best 31.694 31.979 32.267 32.557 1.295 770.294 35.632 693.443 1.499.368 792.771 36.344 707.312 1.536.427 815.904 37.071 721.458 1.574.433 839.712 37.812 735.887 1.613.412 Bladel 21.046 21.235 21.427 21.619 703 511.504 22.025 376.440 909.969 526.429 22.465 383.969 932.864 541.791 22.914 391.649 956.354 557.600 23.373 399.482 980.454 Cranendonck 21.025 21.214 21.405 21.598 728 510.993 21.885 389.827 922.705 525.904 22.322 397.624 945.850 541.250 22.769 405.576 969.595 557.044 23.224 413.688 993.956 Deurne 33.597 33.899 34.204 34.512 1.228 816.544 36.162 657.566 1.510.272 840.371 36.885 670.717 1.547.974 864.893 37.623 684.132 1.586.648 890.131 38.375 697.814 1.626.320 Eersel 20.539 20.724 20.910 21.099 816 499.182 19.387 436.949 955.518 513.748 19.774 445.688 979.211 528.739 20.170 454.602 1.003.511 544.167 20.573 463.694 1.028.435