Gebiedsvisie De Run op hoofdlijnen, d.d. 7 maart 2025
Tekst van het document
Gebiedsvisie op hoofdlijnen 7 maart 2025
Hier stroomt het.
de RUN
Voorwoord Gebiedsontwikkeling ‘Transformatie De RUN’ Beste mensen, De RUN is het economische hart van Veldhoven. Hier, rond de Kempenbaan als grote verbindende as, hebben multinational ASML, maar ook het klinisch topziekenhuis MMC, diverse grote en middelgrote bedrijven én het lokale MKB hun plek gevonden. Zij aan zij vervullen ze behalve lokaal ook regionaal, nationaal en internationaal hun rol. Die internationale rol van De RUN is niet te missen: de wereld is afhankelijk van de uiterst geavanceerde machines die hier in Veldhoven ontworpen en gemaakt worden. Die positie verdient het om ook in de uitstraling van het werkgebied tot uiting te komen: om werken op De RUN, bij ASML en alle andere bedrijven aantrekkelijk te houden én om de bereikbaarheid van de ondernemingen op De RUN te borgen, is een transformatie nodig. Een transformatie, die bovendien een krachtige impuls geeft aan het vestigingsklimaat in dit deel van de Brainportregio. Een en ander vraagt focus op toekomstige behoeften, om denkkracht en om het benutten van kansen, maar ook om flexibiliteit van onze inwoners, Veldhovense bedrijven en alle huidige gebruikers in het gebied. Met hen geven we de toekomstige RUN vorm. Ondanks onzekerheid die dat nu kan geven over het eigen bedrijf of woning op de huidige Run.
Met hen zetten we een gezamenlijke stip aan de horizon: de transformatie van De RUN naar een duurzame en inclusieve woon-/ werkomgeving. We hebben deze gebiedsvisie op hoofdlijnen samen met de ondernemers, bewoners en instellingen op en rond De RUN gemaakt. Hun input is onmisbaar geweest: samen zijn we gekomen tot thema’s en uitgangspunten die we belangrijk vinden. We hebben beschreven wat we bij deze transformatie van De RUN naar een toekomstbestendig woon-/werkgebied moeten behouden, wat we willen verbeteren en wat we willen toevoegen aan De RUN, Veldhoven en de regio. Dat heeft ons vertrekpunt bepaald voor deze visie op hoofdlijnen.
De volgende stap is de verdere uitwerking naar de concrete invulling van de gebieden. Natuurlijk zetten we ook die stap weer samen met ondernemers, bewoners en eigenaren met voor iedereen, die dat wil, de mogelijkheid om input te geven en bij te dragen: alleen dankzij de betrokkenheid en inbreng van alle belanghebbenden komen we tot goede en gedragen plannen. We zijn het er allemaal over eens: het karakter van De RUN hoeft niet te worden afgebroken. Wel is de tijd daar, om het gebied de uitstraling te geven die het toekomt. We zien de toevoeging van woningen dan ook als een uitgelezen kans om De RUN een bredere kwaliteitsimpuls te geven, met een openbare ruimte met meer groen, voldoende faciliteiten en voorzieningen, een diversiteit aan woningen en meer plekken waar bewoners elkaar ontmoeten. Dat betekent dat er ruimte gemaakt moet worden, door bijvoorbeeld intensivering en dubbelgebruik. En het betekent dat we keuzes moeten maken in waar op welke wijze gewerkt en waar gewoond kan worden. Zo zorgen we dat iedereen hier graag woont, werkt, verblijft, werkt en onderneemt. Zij, die zich nu al in De RUN bevinden én toekomstige bewoners, ondernemers, werknemers en bezoekers. Dank aan onze samenwerkingspartners, in het bijzonder de gemeente Eindhoven, de woningcorporaties en onze bewoners en ondernemers die hun reactie hebben gegeven.
Voor u ligt een gebiedsvisie op hoofdlijnen waarbij we meer concrete stappen zetten om van De RUN een mooie en fijne woon –en werklocatie te maken. Een visie, die richting geeft op hoofdlijnen en belangrijke thema’s en aansluit op de ‘groeiend & trots’ visie op Veldhoven en die omgevingsvisie en de contourennotitie verder vertaalt. Een visie, die vooral uitnodigt om samen deze grote complexe opgave verder uit te werken en op te pakken. Ik wens u veel leesplezier, Caroline van Brakel Wethouder gemeente Veldhoven
Inhoudsopgave Inleiding
6
Aanleiding
8
Kempenbaan
50
Economische positionering
12
Home Base
52
Ruimtelijke positionering
14
Work Base
53
Tech Base
54
Health Base
55
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
16
Deeluitwerkingen
46
Opgave
18
Toekomstvisie
20
Gezond leef- en werkklimaat
26
Randvoorwaarden
58
Stedelijk woon-werkgebied
30
Vervolg
59
Toekomstbestendige werklocatie
34
Bestuur en participatie
60
Duurzame mobiliteit
40
Visiekaart
44
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Vooruitblik
Colofon
56
62
De RUN Gebiedsvisie
Inleiding
6
De enorme groei van onze regio als belangrijke economische motor in Nederland vormt een stevige aanleiding voor de transformatie van De RUN: de regio heeft dringend behoefte aan woningen, bedrijfslocaties en arbeidskrachten met een passend mobiliteitsconcept binnen een gezond en duurzaam leefklimaat. De RUN biedt uitgelezen mogelijkheden om hier op verantwoorde en tegelijkertijd voortvarende wijze invulling aan te geven. De basis De gemeente is in 2024 gestart met het opstellen van een contourennotitie voor De RUN, gebaseerd op een analyse van relevant lokaal en regionaal beleid, zoals het provinciaal ontwerp beleidskader Wonen & Werken, de Strategische Agenda Brainport, Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant, Regionale visie op Werklocaties MRE, Verstedelijkingsakkoord SGE, de Inwonersvisie Gemeente Veldhoven, Omgevingsvisie Veldhoven, Mobiliteitsvisie Veldhoven, Woon(zorg) visie 2023-2027 en de uitgangspunten van de Visie op sociaal maatschappelijke ontwikkeling in Veldhoven. Deze contourennotitie van oktober 2024 vormde de basis voor onderhavige visie op hoofdlijnen.
Toekomstbeeld en uitwerking Deze visie op hoofdlijnen is het toekomstbeeld, de stip aan de horizon die richting geeft en als kader dient. Niet om alles al uitgedacht te hebben, niet om alles nu al vast te leggen. Wel om, gegeven de ambities voor De RUN als stedelijk, duurzaam en innovatief woon-/en werkmilieu, de belangrijkste richting te geven aan het programma en de belangrijkste thema’s en elementen te benoemen die de basis vormen voor deze transformatie. Na vaststelling door de Raad wordt de gebiedsvisie op hoofdlijnen de komende periode verder uitgewerkt, zowel per deelgebied als op belangrijke sleutellocaties die De RUN mede gaan bepalen. Dit gaat om locaties die om een extra verdiepingsslag vragen vanwege hun ligging op De RUN, hun entreeligging in het gebied of strategische ligging bij samenkomst van wegen of verschillende functies.
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Ook komt in de verdere uitwerking een verdieping op specifieke thema’s aan bod, zoals de vergroening van De RUN en het uitbreiden van maatschappelijke- en stedelijke voorzieningen. Er wordt bovendien een ontwikkelstrategie opgesteld, die inzicht geeft in hoe we de visie realiseren, wat daarvoor nodig is en in welk tempo en welke volgorde dat gebeurt.
Concreet Op De RUN van de toekomst blijven we ruimte bieden aan bedrijven van een hogere milieucategorie (34) en ook aan kantoren en bedrijven van een lage milieucategorie (1-2). We bieden hier plaats aan alle soorten van werken, op bepaalde plekken gecombineerd met verschillende vormen van wonen. De gebiedseigen beek de Gender, die momenteel nauwelijks zichtbaar en beleefbaar door het gebied stroomt, biedt kansen om zowel functioneel als qua uitstraling door te ontwikkelen tot een aantrekkelijk verblijfsgebied. Te creëren met groen en water waaraan gewoond wordt en waar een mix van kleine(-re) bedrijven hun thuisbasis kunnen krijgen. Het enerzijds toevoegen van woonprogramma, voorzieningen, groen en ruimte voor de Gender en anderzijds het behoud van aantal m2 bedrijvigheid, betekent dat er in het gebied ruimte gecreëerd moet worden voor de geschetste nieuwe ontwikkelingen. Dit bereiken we met meervoudig ruimtegebruik en innovatieve concepten voor werken-wonen-openbaar gebied-mobiliteit-energie. Al deze onderwerpen komen aan bod in deze gebiedsvisie op hoofdlijnen, die de urgentie, ambities en strategische richting voor ontwikkeling en transformatie van De RUN schetst. De visie geeft tevens aan waar de kansen liggen met haar omgeving en welke invloed dit heeft op omliggende gebieden .
Ook vertalen we de verstedelijkingsopgave zoals opgenomen in de Omgevingsvisie Veldhoven naar de specifieke context en behoeften van De toekomstige RUN. En koppelen we kwantitatieve ontwikkelingsdoelen aan kwalitatieve doelstellingen ten behoeve van een herkenbaar, leefbaar, duurzaam en aantrekkelijk De RUN. Dit document is in opdracht van de gemeente Veldhoven opgesteld door Echo Urban Design in samenwerking met Depart Communicatie. Cocosmos adviseert over en begeleidt het participatieproces.
7
_ Huidige situatie De RUN
De RUN Titel Gebiedsvisie hoofdstuk
Aanleiding
8
Van een regio die sterk afhankelijk was van Philips tot een divers en snel groeiend ecosysteem van deeptechondernemerschap, is de Brainportregio in afzienbare tijd uitgegroeid tot een uiterst krachtige economische motor van Nederland. De ambitieuze en succesvolle kennisintensieve maakindustrie én het feit dat het in de Brainportregio goed wonen, werken en leven is, hebben gezorgd voor een forse groei. Afgelopen jaren werd zelfs duidelijk dat de regio veel harder groeit dan verwacht: de regio maakt een schaalsprong. Dit genereert nieuwe kansen in meer bedrijvigheid, banen en een toenemend verdienvermogen, maar leidt ook tot een groeiende vraag naar woningen, werklocaties, sociaalmaatschappelijke voorzieningen, arbeidskrachten en mobiliteit. Dit vraagt om een zorgvuldige afweging en coördinatie van alle ruimtelijke en functionele belangen. We staan nu voor de opgave om deze ontwikkelingen op een goede manier te laten plaatsvinden en begeleiden. Brede welvaart is daarbij ons kompas. Een beknopte samenvatting van onze overwegingen en ambities:
Vestigingsklimaat We willen als regio ruimte en een goed vestigingsklimaat bieden aan zowel (nieuwe) innovatieve HTSM-bedrijven (High Tech Systemen & Materialen), als aan het lokale en regionale MKB. Inmiddels werken er 20.000+ werknemers op De RUN: een community op zich. Deze en toekomstige werknemers willen we een fijne werkomgeving bieden. De RUN is als werklocatie op onderdelen
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
verouderd. Vanuit economisch perspectief zien we ook voor dit gebied een verschuiving in de balans van plek om te ondernemen naar plek om te werken. Daarmee bedoelen we de algemene tendens om op werklocaties steeds meer de nadruk te leggen op het bieden van een prettige werkomgeving voor werknemers. Een omgeving, die productiviteit en werkplezier verhoogt en daarmee ook de ondernemers blij maakt.
Mobiliteit De doorontwikkeling van De RUN vraagt om een mobiliteitstransitie. Een belangrijke stap die we in dit kader hebben gezet, zijn de afspraken over de komst van goede fietsverbindingen (zoals de F67) en hoogwaardige openbaarvervoerverbindingen, zoals de Brainportlijn en de HOV-4 busverbinding. Deze snelle busverbinding verbindt straks de Kempen (via Veldhoven en Eindhoven) met het NS-station Eindhoven Centraal en maakt deel uit van een passend totaalmobiliteitsplan, inclusief parkeerhubs en een nieuwe regionale mobiliteitshub, met een busstation langs de Kempenbaan ter hoogte van het MMC.
Wonen, werken, voorzieningen De economische ontwikkelingen hebben geleid tot een toenemende vraag naar woningen. Door woningen toe te voegen in de directe omgeving van grote werkgevers en hoogwaardig openbaar vervoer, kan een nieuw gemengd stedelijk milieu worden gerealiseerd, waarin de ruimtelijke voordelen van deze verdichting optimaal worden benut. Daarom voegen we op (en rond) De RUN ca. 2.800 woningen toe in een aantrekkelijk gemengd woon-/werkmilieu met innovatieve gecombineerde werk- en woonconcepten en bijpassende sociaal-/ maatschappelijke voorzieningen.
9
Sterke stedelijke structuur
LEGENDA Gezonde en duurzame woonwijken 040 geeft een die de gemeenteDE zalVISIEKAART Herkenbare dorpse structuur LEGENDA aar. Met in elk gebied De beschrijving van Veldhoven in 2040 geeft een Toekomstbestendige bedrijventerreinen guur 7 verbeeldt indruk van de grote veranderingen die de gemeente zal ondergaan in de komende twintig jaar. Met in elk gebied e zien welke koers de Hoogwaardige groenstructuur zo zijn eigen accent en snelheid. Figuur 7 verbeeldt twikkelingen op welke deze visie op kaart en laat daarmee zien welke buitengebied: koers de Karakteristiek rdt - in tekst én beeld - wil inzetten en welke ontwikkelingen gemeente op welke Bossen hoofdstuk. Daar wordt locatie vorm krijgen. Deze visie wordt - in tekst én beeld hoofdstuk. Daar wordt ven de ruimtelijke verder uitgewerkt in het volgendeKempenlandschap aan de hand van de drie kernopgaven de ruimtelijke Beekdallandschap strategie verder toegelicht.
Sterke stedelijke structuur Gezonde en duurzame woonwijken Herkenbare dorpse structuur Toekomstbestendige bedrijventerreinen Hoogwaardige groenstructuur Karakteristiek buitengebied: Bossen Kempenlandschap Beekdallandschap
Zoekgebieden opwek duurzame energie
Zoekgebieden opwek duurzame energie
Gewenste verbinding hoogwaardige openbaarGewenste verbinding hoogwaardige openbaar vervoer vervoer Gewenste fietsverbinding
Gewenste fietsverbinding
Mobiliteitshub
Mobiliteitshub
Ondergrond:
Ondergrond:
Grasland/akkerland/kwekerijen
Grasland/akkerland/kwekerijen
Bos
Bos
Water
Bebouwd gebied
Infra
0
Bebouwd gebied 0
30
0,5
Omgevingsvisie Veldhoven
1
_
Infra
Water
0,5
1
Omgevingsvisie gemeente Veldhoven
2 km
2 km
Figuur 10 Kaartbeeld met de visie voor Veldhoven in 2040.
De RUN Gebiedsvisie
Leefomgeving
10
De huidige inrichting van De RUN kent weinig groene ruimte en veel verharding, met wateroverlast en hitte als gevolg. De omgeving leent zich in de huidige staat niet om woonmilieu toe te voegen. Bovendien heeft de beek De Gender momenteel slechts beperkte ruimte en zichtbaarheid. Ten behoeve van het beoogde gemengde leefmilieu zetten we in op een gezonde leefomgeving, ondersteund door voldoende openbare ruimte, gedragen door groen, water, biodiversiteit en klimaatadaptiviteit.
Energie Voor alle verschillende functies op De RUN is er voldoende, betrouwbare en betaalbare energie nodig. We zitten midden in een energietransitie, die veel bedrijven raakt. We zien dat zij hun bedrijfsprocessen, gebouwen en vervoersmiddelen verduurzamen (vaak elektrificeren) en meer zelf energie opwekken. Toch zal de vraag naar energie in de toekomst alleen maar toenemen en ontbreekt de ruimte op het elektriciteitsnet om die aan te kunnen (netcongestie). Het verzwaren hiervan duurt nog jaren en het is nog onzeker of de ruimte daarmee wel voldoende zal zijn. We zetten daarom in op het vormen van energy hubs. De beoogde intensivering van het gebied vergroot de noodzaak om anders naar energie te kijken en meer in te zetten op slimme oplossingen en uitwisseling.
Brede welvaart Een duurzame en toekomstbestendige woon- en leefomgeving kan niet bestaan zonder expliciete aandacht voor brede welvaart. Dat gaat verder dan alleen economische groei: we moeten sociale, ecologische en economische aspecten integraal benaderen. Zo willen we een gezonde leefomgeving met schone lucht, groen en ruimte voor voorzieningen en ontmoeting en aandacht voor goede bereikbaarheid stimuleren.
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Ook zetten we in op milieucontouren die rekening houden met geluid, luchtkwaliteit en andere omgevingsfactoren, maar ook op klimaatadaptatie, hittestress en waterbeheer en duurzame energie. Voor de economische groei geldt, dat we met het investeren in bedrijven ook het aantal woningen en voorzieningen moeten laten meegroeien. Op deze manier zorgen we ervoor dat niet alleen de economische groei, maar ook het milieu, klimaat en de sociale cohesie in het gebied worden gewaarborgd en daarmee een toekomstbestendige en aantrekkelijke woon -en leefomgeving op De RUN.
Investeringsopgave De integrale transformatie van De RUN vraagt bovendien om een forse aanvullende investering. Alleen zo kunnen we borgen, dat onze economische positie ook in de verdere toekomst behouden blijft voor Veldhoven, voor de regio én voor Nederland als geheel. Vanuit het convenant Project Beethoven investeren Rijk, provincie en de regio tot 2030 mee in publieke voorzieningen in de regio Brainport Eindhoven en in een talentplan. Hiermee wordt een stap gezet om de verwachte groei van de regio Brainport Eindhoven in goede banen te leiden, het vestigingsklimaat in Noord-Brabant op peil te houden en de leefbaarheid te versterken. De RUN speelt hierin een cruciale rol: juist hier biedt verbinding enorme kansen, met pal aan de HOV-4 de realisatie van ca. 2.800 woningen. De transformatieopgave van De RUN is hiermee een grote opgave en complexe operatie, die vraagt om inlevingsvermogen en flexibiliteit, maar ook kansen en nieuwe energie biedt die ten goede komen aan de groei van onze regio. De uitvoering is een proces van jaren, maar wel binnen de tijdlijn die we daarvoor hebben afgesproken. Een groot deel zal vorm krijgen tot 2030. De afronding volg in de hierop volgende jaren.
Samenvatting: Visiekaart Ontwikkelas Zuidwest LEGENDA lokaal centrum stedelijke hoogtemet accenten lokaal centrum met voorzieningenclusters voorzieningenclusters lokaal centrum met gebieden voor ontwikkeling van lokale structuuraccenten voorzieningenclusters lokaal centrum met gebieden voor ontwikkeling van aanvullende sociale diensten voorzieningenclusters aanvullende sociale diensten gebieden voor ontwikkeling van aanvullende sociale diensten gebieden voor ontwikkeling van hoge bebouwingsdichtheid het Programmering: aanvullende sociale diensten Programmering: Kastelenplein Programmering: stedelijke mix historische stedelijke structuren stedelijke mix Programmering: stedelijke horeca mix horeca mix stedelijke verbindingsstructuur horeca medische dienst medische dienst horeca maatschappelijke medische dienst voorzieningen parkway-typologie maatschappelijke voorzieningen en scholendienst medische en scholen maatschappelijke voorzieningen en scholen maatschappelijke voorzieningen verdichtingskansen aan groen historische radiaal en scholen historische radiaal historische radiaal hoofstructuur openbare ruimte lokaal centrum met hoofstructuur openbare ruimte historische radiaal voorzieningenclusters hoofstructuur openbare ruimte verdichting rondom HOV-haltes verdichting rondom HOV-haltes hoofstructuur openbare ruimte hoofdgroenstructuren verdichting rondom HOV-haltes verdichting
rondom HOV-haltes bestaande voorzieningen revitalisering van de Gender bestaande voorzieningen bestaande voorzieningen waterretentie en verbetering van groene recreatiegebieden bestaande voorzieningen groene recreatiegebieden het microklimaat groene recreatiegebieden groene recreatiegebieden groene corridors met pocketparkjes HOV haltes HOV haltes HOV HOV haltes lijn vergroening HOV haltes lijn van woongebieden HOV HOV lijn HOV-High Tech Campus lijn robuuste Tech Campus lijn HOV-High lijn bomenlaan HOV-High Tech Campus lijn hoofdwaterstructuur HOV-High Tech Campus lijn
11
Kastelenplein
groene recreatiegebieden hoofdstructuur hemelwaterafvoer hoofdstructuur openbare ruimte buurt entree ongelijkvloerse passage HOV-haltes
HTCE
functioneel gebied van HOV-haltes HOV4 lijn HOV-High Tech Campus lijn Slowlane OV lijnen hoofd fietspaden fietspaden auto entree (niet doorgaand)
ASML
0
500m
3
_ Visiekaart Ontwikkelas Zuidwest/ Posad Maxwan
De RUN Titel Gebiedsvisie hoofdstuk
Economische positionering Brainport: kraamkramer van innovaties Met open innovatie en wereldwijde netwerken in toptechnologiesectoren heeft onze Brainportregio de welverdiende signatuur als mainport van Nederland gekregen. Het innovatie-ecosysteem van Brainport is de kraamkamer van nieuwe technologieën en bedrijvigheid voor de maatschappelijke opgaven van de toekomst¹.
12
De sterke economische groei in de regio is grotendeels te danken aan de aanwezigheid van een bedrijf als ASML, dat wereldwijd leidend is in de ontwikkeling van chiptechnologie. De groei van ASML heeft een grote impact op de gehele regio, met een toename van werkgelegenheid en bedrijvigheid, zowel direct in de technologie-industrie als in relatie tot lokale dienstverleners. Er zijn echter ook niet altijd even positieve neveneffecten.
De economische opgave van de gemeente Veldhoven Als onderdeel van de regio Brainport Eindhoven maakt, zoals gezegd, ook Veldhoven een flinke economische ontwikkeling door. In 2022 bedroeg de economische groei in de Brainportregio volgens CBS-data zelfs 6%, significant hoger dan het landelijke groeicijfer (4,5%). ASML draagt hier flink aan bij en aan de enorme groei die dit bedrijf in de afgelopen vijftien jaar heeft doorgemaakt, komt naar verwachting voorlopig nog geen einde: de forse digitaliseringsslag die ons nog te wachten staat, stuwt de vraag naar chips en chipmachines wereldwijd. Dit heeft vanzelfsprekend ook impact op de verschillende (hightech) toeleveranciers en andere bedrijven in Veldhoven en daarbuiten die in het kielzog van ASML groeien. De gemeente Veldhoven stelt alles in het werk om die economische groei goed te begeleiden. Niet enkel door de hightech (maak-)industrie, health- en circulaire bedrijvigheid te faciliteren, maar zeker ook door voldoende en passende werklocaties voor het lokale MKB te realiseren2, met, zoals in de aanleiding toegelicht, een scherp oog voor brede welvaart in het gebied.
gemeente economische stabiliteit en versterkt de veerkracht en flexibiliteit in mogelijke tijden van minder snelle groei van ASML en andere veranderende economische omstandigheden. Dat betekent dat we enerzijds moeten voorzien in voldoende werklocaties en anderzijds moeten borgen dat iedereen in Veldhoven mee kan blijven doen. Met enkel aandacht voor voldoende banen in de nabijheid zijn we er niet. We hebben banen nodig voor elk opleidingsniveau én voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Een gevarieerd palet, dat we alleen bereiken met een divers palet van bedrijven die zich lokaal kunnen blijven ontwikkelen3.
Belang van sterk eco-systeem De aanwezigheid van bedrijven op zich is niet voldoende. Het hele systeem van arbeidskrachten met een variatie aan specifieke competenties, onderwijsinstellingen, startups, samenwerkingen, etc. is zeker zo belangrijk om veerkrachtig te blijven. In een dergelijk eco-systeem ontlenen bedrijven waarde aan elkaars aanwezigheid en wordt voorsprong gerealiseerd door innovatie-initiatieven tussen bedrijven en samenwerking tussen het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en de overheid (Triple Helix). Precies hierin is onze regio sterk: verscheidenheid en complementariteit vormen een overwegend stabiele waarde die we voor de regio willen behouden. Hierin schuilt bovendien de kracht van toekomstgerichte werklocaties.
De RUN draagt bij Van de circa 1.000 MKB bedrijven in Veldhoven (tot 250 werknemers) is 1/3e momenteel gevestigd op De RUN. Daarnaast zijn drie van de vier grootste werkgevers in Veldhoven (met meer dan 250 werknemers) op De RUN gevestigd. Het aanwezige MKB op De RUN kent geen dominant HTSMprofiel, maar juist een diversiteit van bedrijven uit uiteenlopende sectoren. Daarmee draagt het MKB in belangrijke mate bij aan de (lokale) werkgelegenheid en het sociaal-maatschappelijk weefsel van Veldhoven4.
Belang van veelzijdige bedrijvigheid Naast de vier grootste werkgevers (ASML, Simac, Maxima Medisch Centrum en zorgorganisatie Severinus) kent Veldhoven een innovatief en betrokken bedrijfsleven. Een gevarieerd MKB is fundamenteel voor het behoud van een sterke en veerkrachtige (lokale) economie: het biedt de
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
1. bron: Strategische Agenda Brainport 2. bron: Regionale visie Werklocaties + Omgevingsvisie Veldhoven 3. bron: bron: visie detailhandel en horeca Veldhoven + De economie trekt aan jou (Veldhoven 2016) + visie op sociaal maatschappelijke ontwikkeling 4. bron: Ginder rapportage 2025 / Economisch belang en perspectief MKB
1
13
1. Brainport kaart Bron: gemeente Eindhoven
2
De RUN Gebiedsvisie
2. Bedrijfsvestiging Veldhoven Bron: Ginder rapportage 2025/ Economisch belang en perspectief MKB
Ruimtelijke positionering
14
Transformeren in context
Verweven werelden
Wie de geschiedenis van de omgeving bestudeert, ziet dat de beekdalen altijd een belangrijke drager van het gebied zijn geweest. Mensen vestigden zich dicht bij de beken: dankzij de vruchtbare grond was hier veel activiteit te vinden. De RUN, de Dommel en de Gender zijn nog steeds aanwezig in het gebied, de ene beek is alleen zichtbaarder dan de ander.
Veldhoven biedt een unieke combinatie van dorpse en stedelijke kwaliteiten. Het gebied De RUN, waar de 2.800 woningen aan worden toegevoegd, kent sterke contrasten: omringd door een groen landschap ligt een dorps karakter besloten met het historische lint (Provincialeweg en Dorpsstraat) tussen Meerveldhoven en Veldhoven Dorp, maar zijn er ook de grootschalige ontwikkelingen zoals de ASML Campus en het Máxima Medisch Centrum langs de Kempenbaan. Juist dit gebied biedt uitgelezen kansen om al deze verschillende werelden te verweven door lokale, regionale en nationale ambities samen te brengen en een aantrekkelijk stedelijk gebied te creëren waar mensen zowel willen wonen, werken als verblijven. En hoewel deze wonen-/werken-/ voorzieningenopgave een onmiskenbare druk op de ruimte legt, ontstaan met het aangaan van deze opgave juist kansen om tegelijkertijd de grote uitdagingen als netcongestie, verouderde infrastructuur, hittestress, wateroverlast en een vastlopend verkeersnetwerk op De RUN aan te pakken.
Het agrarische werklandschap van Veldhoven vormde zich aldus rond deze beken. Onder invloed van de industriële revolutie veranderde het landschap gaandeweg. Het dorp groeide tegen Eindhoven aan, net zoals vele andere dorpen rondom Eindhoven, en transformeerden akkers tot bedrijventerreinen zoals De RUN. Veel Veldhovenaren werkten buiten de gemeente. Tegelijkertijd vestigden veel sterk met de gemeenschap verbonden lokale familiebedrijven zich op De RUN, slim gebruikmakend van de gunstige ligging van het bedrijventerrein tussen de snelwegen A2 en A67. Veldhoven is momenteel, met als dichtstbijzijnde station Eindhoven Centraal, nog moeilijk te bereiken met het openbaar vervoer. Met hoogwaardige openbaarvervoerverbindingen als de HOV-4 en Brainportlijn en snelle en goede fietsstructuren als de F67 wordt de bereikbaarheid aanzienlijk vergroot en zijn we sneller dan ooit in Eindhoven. Dat De RUN bovendien op 15 minuten rijden van de grens met België ligt, maakt het ook voor buitenlandse ondernemers een interessante handelsplek.
Gender
2
Dommel
Run
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
3
Goede verbondenheid binnen de regio. Gunstige ligging van het bedrijventerrein tussen de snelwegen A2 en A67. Het dichtstbijzijnde treinstation ligt in Eindhoven. De nieuwe HOV4-lijn verbindt straks het station van Eindhoven met De RUN.
Veldhoven is onderdeel van de stedelijk agglomeratie van Eindhoven. Door de jaren heen zijn deze verschillende kernen naar elkaar toe gegroeid.
15
1
De RUN grenst direct aan het groene buitengebied maar is nog niet goed verbonden door de ligging van de snelweg.
De dwarsverbindingen door het gebied heen zijn een belangrijke routes van het bestaande dorp naar het buitengebied. Extra aandacht voor de overgang naar het dorpse karakter van Veldhoven.
1. Positionering De RUN door de schalen heen 2. Beken als identiteitsdragers van het gebied 3. Dorps wonen direct naast grootschalige industrie
3
De RUN Gebiedsvisie
16
Gebiedsvisie op hoofdlijnen Deze visie op hoofdlijnen is een indicatieve weergave van het toekomstbeeld. Het vormt de stip aan de horizon die richting geeft en als kader dient. Dit hoofdstuk toont de visie voor De RUN aan de hand van vier belangrijke thema’s die samen tot de visiekaart leiden.
De Run RUN Gebiedsvisie Gebiedsvisie op hoofdlijnen
17
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
De opgave
18
Veldhoven staat in omvang en impact voor een uitzonderlijke transformatieopgave: De RUN 2040. Een opgave, die zowel kwantitatief als kwalitatief van aard is. Voor de kwantitatieve opgave geldt, dat er ca. 2.800 nieuwe woningen gerealiseerd moeten worden binnen een straal van 800 meter rondom de HOV-4 haltes van het hoogwaardige openbaar vervoer. Meer woningbouw betekent automatisch, dat er meer voorzieningen nodig zijn. Voorzieningen met een eigen profiel, aanvullend op het Citycentrum van Veldhoven en met behoud van het werkprogramma in m2 binnen het gebied. In kwalitatief opzicht staat de gemeente voor de opgave om een fijn woon- en werkgebied te creëren met veel groen en kwalitatieve openbare ruimte. Dat vereist een mobiliteitstransitie, maar ook innovatieve oplossingen ten aanzien van energievoorziening. Het klinkt wellicht paradoxaal, maar juist de verdichting van De RUN zien wij als kans om meer leefruimte te creëren voor mens en natuur. Met het landschap als dragend principe zijn we in staat ademruimte en recreatiemogelijkheden te realiseren met bijzondere aandacht voor klimaatadaptatie en biodiversiteit.
goede fietsstructuren (zoals de F67) en de aanleg van hoogwaardige openbaarvervoerverbindingen (zoals HOV4 en Brainportlijn) voor een betere bereikbaarheid van het werkprogramma en biedt deze ontwikkeling tegelijkertijd de mogelijkheid veel woningen toe te voegen nabij de HOV-4 haltes. En met het positioneren van het zwaardere werkprogramma naar de zuidzijde van de Kempenbaan ontstaat in deze visie ruimte om delen van het huidige werkgebied ten noorden van de Kempenbaan te verkleuren naar een aangenaam woon-/werkgebied.
Alles overwegende een bijzonder complexe integrale opgave, die moet landen in een bestaand gebied, dat ingevuld is met uiteenlopende functies. We staan aldus voor een grote (schuif-)puzzel. Door verschuivingen op De RUN, elders in Veldhoven of in de regio ontstaat ook weer ruimte voor functies die beter passen in het gewenste eco-systeem (dat niet alleen HTSM hoeft te zijn). Met de juiste keuzes verzilveren we bestaande, maar ontstaan ook nieuwe duurzame kansen. Zo zorgen de aanleg van
En dan is er nog de factor Tijd als cruciale component: een gedegen visie met het oog op 2040 vraagt om een flexibel en dynamisch plan, op basis waarvan gaandeweg ingespeeld kan worden op de onzekerheden en veranderende omstandigheden die een lange termijn nu eenmaal met zich meebrengt. Alleen zo kunnen we sturing geven aan De RUN van morgen.
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Voor een helder beeld van de kwalitatieve opgave hebben we deze beschreven in vier thema’s die eerder in de contourennotitie naar voren kwamen: •
Groen en gezond leef- en werkklimaat;
•
Stedelijk wonen en werken: een nieuw leefmilieu in Veldhoven;
•
Aantrekkelijke en toekomstbestendige werklocatie;
•
Duurzame mobiliteit en bereikbaarheid
De RUN – Hier stroomt het.
Groen en gezond leefen werkklimaat
Stedelijk wonen en werken: een nieuw leefmilieu in Veldhoven.
Aantrekkelijke en toekomstbestendige werklocatie
Duurzame mobiliteit en bereikbaarheid
•
•
•
•
RUIMTELIJK
• • •
Groen stedelijke voorzieningen voor iedereen bereikbaar (bio)divers groen centraal op De RUN Klimaatadaptief en toekomstbestendig Een gezond leef en werkklimaat creëren
• • •
•
TIJD
Verdichten met Veldhovense identiteit Een stedelijk woonwerkmilieu creëren Sociale samenhang en leefkwaliteit borgen Woonprogramma toevoegen aan een bedrijventerrein Passende (sociale) voorzieningen
• • •
Aantrekkelijke werklocatie voor HTSM en lokaal MKB Competatief vestigingsklimaat Meervoudig ruimtegebruik Herkenbaarheid naar
• • •
Actieve mobiliteit in de buurten Kempenbaan voor alle modaliteiten Goede bereikbaarheid Verkeer zo veel mogelijk aan de randen afvangen
buiten
Een flexibele en dynamische visie waarin de tijdscomponent een belangrijke rol speelt
19 1.
Zoekgebied
Zoekgebied
_ Luchtfoto van De RUN met ontwikkel-/ zoekgebied
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Waarom een toekomstvisie? Een visie geeft een toekomstbeeld weer, een stip op de horizon. Een vergezicht. Een kader, ook, dat enerzijds richting geeft en anderzijds voldoende flexibiliteit in zich heeft om te kunnen reageren op veranderende omstandigheden en inzichten in de toekomst. Dat toekomstbeeld hebben we gevat in een narratief, een verhaal over de toekomst voor De RUN, zoals dat in een dynamisch proces tot stand zal komen. Dit verhalend narratief, ‘droomt’ als volgt en spreekt in de toekomst:
Toekomstvisie 2040 De RUN - Upstream working, living, playing
20
De RUN transformeert van gefragmenteerd bedrijventerrein naar een duurzaam, levendig en groen verbonden gebied waar je met elkaar werkt, woont, onderneemt, maakt en verblijft. Dankzij vloeiende overgangen tussen het bestaande en het nieuwe, het groen en het steen, het dorpse en het stedelijke, het werken en wonen, bedrijvigheid en ontspanning geeft De RUN ruim baan aan de individuele én collectieve wensen en behoeften van ondernemers, bewoners en bezoekers in al hun diversiteit: dé basis voor upstream working, living, playing.
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
In harmonie met de Brabantse gemoedelijkheid van Veldhoven en het groen en blauw dat door het gebied slingert, resoneert De RUN 2040 een nieuwe sociale, fysieke en stedelijke verbondenheid. Veldhovenaar, streekgenoot, van buiten de regio of expat, De RUN verwelkomt iedereen. En wijst je moeiteloos de weg dankzij vier herkenbare landingsplaatsen: •
Home Base De RUN
•
Work Base De RUN
•
Health Base De RUN
•
Tech Base De RUN
Als eenheid verbonden met de regio en onderling verbonden als bloeiende werk- en woongemeenschap, nodigt De RUN iedereen uit om mee te doen en mee te maken. Want of je onderneemt, werkt, woont of tijdelijk verblijft, hier is steeds iets nieuws te ontdekken, hier stroomt het.
21
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
22
Kempenbaan De Kempenbaan is de trotse verbindende levensader van De RUN met comfortabele en veilige routes voor voetganger, fiets, (hoogwaardig) openbaar vervoer en auto. Met zijn beleefbare groene kwaliteit en brede inrichting wordt iedereen hier enthousiast onthaald. Hier maken de snelle fietsroutes het makkelijk om in één soepele beweging door Veldhoven te zoeven. Hier stap je op één van de handige haltes op de bus, die je snel naar Eindhoven of naar de Kempen brengt en wissel je moeiteloos van fiets naar OV. Dankzij de brede fietspaden en aangename tunnelverbindingen zijn het comfortabele routes en hoef je nauwelijks te stoppen: met slimme routes blijft de dynamiek van auto’s en vrachtverkeer veilig en goed georganiseerd, zoveel mogelijk gescheiden van het langzaam verkeer. Tegelijkertijd is er genoeg reden om op de Kempenbaan meerdere stops te maken: elke kruising met HOV-halte is hier namelijk ook een fijne bestemming: een plek, waar werken, leven, reizen en ontmoeten samenkomen. Een plek waar je wilt verblijven.
Home Base De RUN Met Homebase De RUN is een nieuw soort leefmilieu ontstaan in Veldhoven. In deze unieke speelse stedelijke mix van wonen, werken en voorzieningen ten noorden van de Kempenbaan ervaar je volop dynamiek en beleef je het groen. In de hechte gemeenschappen, die zich in korte tijd hier hebben gevormd, komen bewoners, ondernemers, werknemers, gebruikers van voorzieningen samen. Hier, met stadspark De Gender als kloppend groen hart en op steenworp afstand van zowel het
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Citycentrum als van de HOV-4 die je in maximaal 15 minuten brengt waar je wilt zijn, zoek je elkaar op, ondersteun je en inspireer je elkaar. Jong of oud, in welke gezinssamenstelling en met welke achtergrond of baan dan ook, in Homebase De RUN leef je fijn met elkaar in comfortabele, energiebewuste woningen. Die vind je hier zowel in bestaande als in spannende gestapelde nieuwe woon-werkverschijningsvormen. De een woont boven een werkplaats, de ander naast een delicatessenwinkel, de volgende tegenover een bedrijfsverzamelgebouw en weer een ander heeft een loodgieter als buur: wonen doe je hier altijd vlakbij of te midden van stimulerende werk- en verblijfplekken en voorzieningen.
Work Base De RUN In Work Base De RUN is het dynamisch en duurzaam ondernemen, bouwen, ontwikkelen en groeien. Hier werken makers hun creatieve ideeën uit en dragen medewerkers enthousiast bij aan de realisatie van mooie toekomstplannen, diensten en producten. Grote bedrijfshallen zoemen met de activiteit van productie- en magazijnmedewerkers, innovatieve apparatuur, stoere machines en vorkheftrucks die behendig hun lading verplaatsen. Hier wordt gewerkt, wordt schaarse ruimte slim gedeeld en zijn de bedrijven m2 innovatief gestapeld waar mogelijk, om plek te maken voor iedereen. En omdat hard werken ook hongerig maakt, is het wel zo relaxt dat je snel en veilig onder de Kempenbaan door, zo in Homebase bent voor een stevige lunch op een groen dakterras of aan het water. En je hoofd leegmaken? Dat doe je direct uit je werk in de sportschool of op het sportveld in de buurt. Vele medewerkers hebben in Homebase De RUN hun thuis gevonden.
HTSM- en mkb-ondernemers van het eerste uur (veel bedrijven zitten er al jaren en doen het goed) plukten al snel de vruchten van hun vernieuwde, groenere en beter bereikbare omgeving, maar ook nieuwe initiatiefnemers hebben hier de ruimte gevonden om hun bedrijf op en uit te bouwen en in nieuwe samenwerkingsverbanden te groeien en te innoveren. Want met zijn herkenbare Veldhovense voorkomen, mix van functies, vergroende stratenplannen, verbeterde toegankelijkheid en stimulerende dynamiek maakt Work Base De RUN indruk, zowel op wie hier dagelijks aan de slag is, als op bezoekende klanten en potentiële medewerkers: dit gebied voelt professioneel, vooruitstrevend en uitnodigend aan. Aantrekkelijke ondernemersplekken zie je hier zowel op hun vertrouwde locaties, als in nieuwe spannende gestapelde verschijningsvormen met verrassend gemengd programma. In Work Base De RUN beweeg je stroomopwaarts. Samen met verwante originele denkers, vooruitstrevende makers en bijzondere doeners geef je hier de toekomst vorm. Hier bepaal je je eigen koers, maar zoek je elkaar ook graag op. Zo heeft zich een rijke voedingsbodem gevormd voor een (veer-)krachtige werkgemeenschap en duurzame ontwikkelingen.
Health Base De RUN Wie als patiënt, verpleegkundige, medewerker, arts of bezoeker over de nieuwe groene promenade van het Máxima Medisch Centrum loopt, voelt zich even lichter. Waar vroeger beton en asfalt overheersten, ervaar je nu groen, rust en frisse lucht. Dat maakt het extra fijn om tijdens een bezoek, werkpauze of
na een behandeling even naar buiten te kunnen, een korte wandeling te maken of gewoon neer te strijken op een van de knusse zitjes. Het ziekenhuis zelf laat ook een nieuw gezicht zien: oude gebouwen zijn aangepast tot moderne zorgvoorzieningen en het geheel straalt vriendelijkheid uit, voelt veilig. Bovendien brengt het snelle en comfortabele openbare vervoer je vrijwel tot aan de entree: op Health Base vind je namelijk de centrale regionale mobiliteitshub, compleet met voorzieningen zoals een koffiebarretje, gemakswinkel, pakketpunt, maar ook een kinderopvang. Zo groeit het MMC niet alleen in zorg, maar ook in beleving als een aangename plek om te zijn.
Tech Base De RUN Wie Tech Base De RUN bezoekt, ziet het meteen: dit is het kloppend innovatiehart van Veldhoven. Hier aan de Kempenbaan floreert ASML als nooit tevoren. De topspeler in de Brainportregio heeft niet alleen een magnetische aantrekkingskracht op lokale HTSM en MKB-bedrijven, ook talent weet feilloos én snel zijn weg naar Tech Base De RUN te vinden. Zij betreden het vernieuwde, flink vergroende en goed op het groene buitengebied aangesloten domein van hun werkgever. Al wandelend, fietsend of na een vlot ritje met de OV-bus, klaar om de dag fris te beginnen. Anderen bereiken hun bestemming even eenvoudig vanaf de snelweg, geïnspireerd om samen te ontdekken, ontwikkelen en groeien onder de gunstigste omstandigheden.
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
23
‘Eigenzinnig werken, stedelijk wonen, grenzeloos ondernemen ’
24
Impressie Home Base
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
25
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Een groen en gezond leef- en werkklimaat Ecologisch netwerk op elke schaal
26
Zowel op grote als kleine schaal is het van belang om groene en ecologische structuren in het gebied aan elkaar te koppelen. Vanuit het huidige dorp en het Citycentrum zijn er reeds verschillende grote groenstructuren die naar het buitengebied leiden en vice versa. De belangrijkste om te koppelen, zijn de structuren van het park bij de Europalaan en het recreatiegebied bij de Dommel via de Heerseweg en Onze Lieve Vrouwedijk. We geven deze verbindingen vorm met grote dubbele bomenrijen, extensief beheerd groen en andere groentoepassingen. Naast deze groeninrichting is ook een aantal andere grote ingrepen nodig. Met het versterken van de bomenlanen langs de Sterk Stedelijke Structuur, het verbreden van het viaduct bij Onze Lieve Vrouwendijk tot een eco-viaduct, het vergroenen van het profiel en het verbreden van de onderdoorgang bij de Heerseweg zetten we de koppeling kracht bij. Dwars op deze noord-zuidverbindingenvragen ook andere structuren aandacht om een krachtig ecologisch netwerk te bevorderen. Dat geldt voor
Water en klimaatadaptatie
de beekdalen van de Dommel en De RUN (die buiten deze gebiedsvisie vallen), maar we willen ook de Kempenbaan ecologisch interessant en beleefbaar maken en de Gender zijn voormalige rol teruggeven als identiteitsdrager van Veldhoven. Op de Kempenbaan zelf mag dan weinig ruimte in het profiel zijn voor vergroening, er zijn wel uitstekende kansen op de naastgelegen kavels. Zo richt ASML de eerste meters vanaf de Kempenbaan in met wandelpaden, waterpartijen, heesterbeplanting en bomen. Dit principe zetten we door over de gehele Kempenbaan, zodat hier over de gehele lengte een groen ingerichte en comfortabele verkeersader ontstaat voor alle modaliteiten. Op belangrijke punten zoals kruisingen wordt geïnvesteerd in interessante verblijfsplekken. Voor het opwaarderen van de Gender verleggen we deze meer richting de Dorpstraat en verbreden we het profiel van de stroom. Daarnaast leggen we er op de plekken waar dit het meest gewenst is een kwalitatief park aan. Met natuurvriendelijke oevers, trappartijen aan het water en bruggetjes worden dit geweldige verblijfsplekken voor mens en dier.
Beleefbaarheid
•
Aandacht voor de beken als dragende structuren en identiteiten
•
Groen beleefbaar maken voor zowel werknemers als bewoners
•
Het beekdalsysteem vraagt om innovatieve oplossingen waarbij vasthouden en bergen binnen het gebied uitgangspunt is
•
Verblijfsplekken koppelen aan (dragende) groen structuren
•
Fijnmazig groen netwerk draagt bij aan comfortabel en herkenbaar langzaamverkeersnetwerk
•
Tegengaan van hitte en droogte ten behoeve van ecologie en gebruikers
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Ecologie
•
Ecologische structuren versterken en koppelen op zowel de grote als de kleine schaal
27
A2
A67
Essentiekaart groen en gezond leef- en werkklimaat
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
1
28
De omgeving van de snelwegen A67 en A2 zijn ecologisch gezien ook interessant. Zeker op die plaatsen waar dieren en planten migreren, maar ook op de verschillende bio-diverse plekken zoals het broedbosje met een keur aan elzen, waar vogelsoorten zich tijdens het broedseizoen schuilhouden. Het waarborgen van deze plekken versterkt het ecologisch netwerk. Dit ecologisch netwerk kan pas optimaal functioneren, als de grote structuren zich ondersteund weten door verbindingen op kleine schaal. Door de toevoeging daarvan completeren en versterken we het netwerk: we maken het groen in straatprofielen beter zichtbaar en stellen ook voor privéterreinen op maaiveld, daken en gevels eisen voor groen. Daarnaast zetten we de erfafscheidingen van de werklocaties in om de profielen te vergroenen en daarmee de biodiversiteit te vergroten.
2
Veelzijdige aanpak water en klimaatadaptatie Het beekdalsysteem van de Dommel, De RUN en de Gender is een dragende kwaliteit voor Veldhoven en De RUN, maar brengt ook uitdagingen met zich mee. Met het verleggen en verbreden van de Gender geven we deze beek opnieuw een herkenbare identiteit van het gebied. Daarbij zetten we binnen het gebied in op het vasthouden en bergen van water. Het afvoeren van water voor klimaatadaptatie vraagt binnen het beekdalsysteem om innovatieve oplossingen als project ‘De Waterkoker’1. Een andere uitdaging is het tegengaan van wateroverlast, hitte en droogte ten gunste van de ecologie, biodiversiteit en natuurlijk de bewoners en bezoekers van het gebied. Met het vergroenen van De RUN voorkomen we hitte-eilanden en kunnen we water beter beheersen.
Beleefbaar groen als nieuwe norm Waar De RUN momenteel vooral verharding en weinig kwaliteit in de openbare ruimte toont, zien wij een gebied waar groen voor samenhang zorgt en gebruikt kan worden door iedereen. Want hoe fijn is het, om tijdens de lunch te kunnen wandelen door een omgeving waar de natuur zich laat zien, neer te strijken in het Stadspark de Gender (Homebase) of over de groene promenade van het MMC te kuieren? Om dit mogelijk te maken koppelen we deze verblijfsplekken aan de hoofdgroenstructuren. Het uitgebreide groene netwerk draagt bij aan een comfortabel en herkenbaar langzaamverkeersnetwerk.
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
1. De gemeente gaat een waterkoker aanleggen onder de Kempenbaan, bedrijventerrein De RUN en de A67. Daarnaast worden duikers en stuwen aangepast voor een betere waterafvoer. De herinrichting van het beekdal van De RUN moet er bovendien voor gaan zorgen dat het gebied meer water kan opvangen dan nu het geval is. Zo wordt overtollig water afgevoerd van de Gender naar het riviertje De RUN. Door klimaatverandering krijgen we te maken met zware piekbuien. Dat leidt tot wateroverlast. ASML, gemeenten Veldhoven en Eindhoven, provincie NoordBrabant en Waterschap De Dommel werken daarom samen aan een oplossing met maatregelen die wateroverlast aan De RUN moeten voorkomen. De kosten van het project bedragen bijna 14 miljoen euro. Eind 2025 moet het project klaar zijn.
3
29
4
1. Vergroenen van de bedrijventerreinen 2. Wandelpaden en waterbuffers langs een groene Kempenbaan 3. Robuuste groenstructuren 4. Ecoviaduct over de snelweg 5. Verblijfsplekken koppelen aan dragende groenstructuren
5
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Stedelijk wonen en werken: een nieuw leefmilieu in Veldhoven De RUN: vele identiteiten, één geheel
30
De RUN 2040 herbergt verschillende identiteiten: van Veldhovens dorps wonen tot internationaal georiënteerde bedrijvigheid. In het gebied onderscheiden we Home Base, Work Base, Health Base en Tech Base De RUN. De Kempenbaan functioneert als ruggengraat van het gebied en verbindt deze verschillende identiteiten met elkaar. De kruisingen van de Kempenbaan met onder meer de Sterk Stedelijke Structuur (Burgemeester Van Hoofflaan, van Citycentrum tot MMC), maar ook andere dwarsverbindingen, vormen de belangrijkste brandpunten in het gebied. Hier komen identiteiten en functies samen, zij geven de verbindingen met de achtergelegen gebieden voor werken, wonen en recreëren gestalte, maar verbinden De RUN ook met de regio dankzij de openbaarvervoer haltes die aan deze knooppunten zijn gekoppeld. Vooral op deze plekken laat de Kempenbaan zich zien als méér dan een groen ingerichte verkeersader: hier verbreedt de openbare ruimte zich en vind je levendige herkenningspunten dankzij de toevoeging van nieuwe voorzieningen met entrees naar de Kempenbaan.
Een nieuw stedelijk woon-werkmilieu in Veldhoven Dé plek in het plangebied, waar alles waar De RUN voor staat straks samenkomt, is die, waar het huidige dorp en de werklocaties elkaar ontmoeten: boven de Kempenbaan langs de Sterk Stedelijke Structuur en aansluitend op het woongebied langs de Dorpstraat en de Provincialeweg. Op deze overgang tussen wonen en werken ontstaat het nieuwe stedelijke woon-werkmilieu van Home Base De RUN. Hier krijgt de woningbouw voor De RUN optimaal vorm, samen met bedrijven die goed te combineren zijn met wonen. Met een speelse mix van wonen, werken en voorzieningen in een hoge dichtheid voor Veldhovense begrippen, creëren we hier een uniek stedelijk leefmilieu in Veldhoven. Ook is dit de plek waar het bruist en waar ruimte is voor nieuwe woonvormen, ruimtes voor startups, maar ook voor innovatieve bouwstijlen, bebouwing op basis van duurzame circulaire materialen, etc.
Identiteit en menselijke maat
Gemeenschap
•
De Run is geheel van verschillende identiteiten: van Veldhovens dorps naar internationaal georienteerde bedrijvigheid
•
Gemeenschapszin zit in het DNA van De RUN en geeft richting bij toekomstige opgaves
•
Stedelijk leven in De RUN met een nieuwe maat en schaal en een vertrouwd dorps sociaal-maatschappelijk karakter
•
Voorzieningen op strategische plekken aan mobiliteitsknooppunten en doorgaande routes koppelen
•
Aantrekkelijke woon- en werkomgevingen met een menselijke maat (zorgvuldige overgangen, mooie entrees en leven in de plinten)
•
De RUN biedt aanvullende voorzieningen ten opzichte van CityCentrum
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
31 A2
A67
Essentiekaart nieuw stedelijk woon-werkmilieu
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Programmatisch en functioneel verbonden
32
Om te borgen dat dit gebied met deze dichtheid een duurzaam aantrekkelijk, gezond en goed functionerend leefmilieu wordt en aansluit bij de bestaande wijken, reserveren we een royale ruimte voor verblijven, groen en ontspanning, met Stadspark de Gender als kloppend groen hart van het gebied. Bovendien trekken we bestaande routes uit het dorp door in het nieuwe gebied tot aan Stadspark de Gender. Zo is Home Base De RUN straks niet alleen programmatisch, maar ook functioneel goed verbonden met het dorp Veldhoven. Ook voor de toevoeging van passende voorzieningen sluiten we in De RUN aan op de omgeving. Zo zijn in het Citycentrum voor heel Veldhoven al veel voorzieningen aanwezig. De RUN biedt hierop vooral aanvullende voorzieningen voor het nieuwe woon- en werkprogramma. Deze situeren we op strategische plekken aan mobiliteitsknooppunten zoals de HOV-4 haltes, maar koppelen we ook aan doorgaande routes zoals de Sterk Stedelijke Structuur en Stadspark de Gender. Naast wonen en werken is er op De RUN ook plek voor leren. Er wordt er naar een geschikte locatie in het gebied gezocht, dichtbij HOV-4 haltes en fijne verblijfsplekken. Het onderwijs wordt ingericht voor verschillende niveaus en met een goede koppeling naar alle bedrijven op Work Base De RUN, waardoor theorie en praktijk samenkomen.
Bij het clusteronderwijs kijken we goed hoe we cultuur, onderwijs en sport slim samen kunnen brengen door bijvoorbeeld een kinderdagopvang, sporthal en bibliotheek te combineren.
Energie op De RUN Om te kunnen ondernemen en wonen op De RUN is er voldoende, betrouwbare en betaalbare energie nodig. Bijvoorbeeld, om te verwarmen en te koelen, om ons te vervoeren en voor uiteenlopende bedrijfsprocessen. We willen bovendien dat deze
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
energie op een duurzame manier is opgewekt en dat we er spaarzaam mee omgaan. De beschikbare energiebronnen zijn echter beperkt en als gevolg van netcongestie is er beperkt ruimte op het elektriciteitsnet. Een flinke uitdaging, maar met de diversiteit aan functies in het gebied zien we ook kansen om slimme koppelingen te maken, zodat we samen met de ondernemers, bewoners en andere partners op De RUN de beschikbare energie en de benodigde infrastructuur optimaal inzetten. We werken toe naar een robuust energiesysteem op De RUN op basis van hernieuwbare energie, dat uitwisseling tussen de verschillende functies en partijen in het gebied mogelijk maakt en dat mee kan bewegen met de ontwikkelingen in het gebied en haar omgeving. De energie die we gebruiken wordt waar mogelijk lokaal opgewekt, met een zo klein mogelijke belasting en afhankelijkheid van het elektriciteitsnet. Gezien de complexiteit en de hoeveelheid partijen die hierin een rol hebben, vraagt dit regie vanuit de gemeente. In de verdere uitwerking van de visie onderzoeken we hoe De RUN en haar deelgebieden van energie worden voorzien: hoe lokale energie op een slimme manier opgewekt, benut, opgeslagen en uitgewisseld kan worden. We zetten in op innovatieve oplossingen om ruimte op het elektriciteitsnet vrij te spelen en ondanks netcongestie te kunnen ontwikkelen, bijvoorbeeld door de inzet van energy hubs.
Ook onderzoeken we collectieve warmteoplossingen op mogelijkheden om omliggende bestaande (woon)gebieden te verduurzamen. Een belangrijk aandachtspunt is hoe dit allemaal zorgvuldig ingepast of gecombineerd kan worden in de beperkte ruimte, zowel boven- als ondergronds. We verkennen dan ook kansen om opgaven aan elkaar te koppelen, bijvoorbeeld door parkeer-/ mobiliteitsvoorzieningen te combineren met de opwekking en opslag van energie.
1
33
2
1. Ruimte voor groen en beleven op De RUN
3
2. Stadspark de Gender in het hart van het stedelijke woon-werkmilieu
4
3. Levendige plinten aan Stadspark de Gender 4. Wonen op hoge plinten en in een groene, sportieve omgeving 5. Combinatie van bedrijven en wonen
5
6. Hoge plinten met ruimte voor maakindustrie
6
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Een aantrekkelijke en toekomstbestendige werklocatie Slimme positionering van het werkprogramma De RUN kenmerkt zich op dit moment als een organisch ontwikkelde werklocatie direct aan het woongebied van Veldhoven. Het biedt ruimte aan een grote variatie van ondernemingen. Deze bedrijven, van klein MKB met een sterke verankering in de lokale gemeenschap tot grote hightechbedrijven met een leidende rol op internationaal niveau hebben zich hier door de jaren heen langs en door elkaar gevestigd.
34
Deze historische ontwikkeling heeft geleid tot versnippering en mogelijk inefficiënt ruimtegebruik. In de toekomst willen we bedrijven op een slimme manier in het gebied positioneren. Daarom introduceren we een gradiënt, waarbij bedrijven geclusterd worden naar grootte, activiteit en milieucategorie. Zo willen we een aantrekkelijke, inspirerende en effectieve werkomgeving bewerkstelligen met minimale hinder voor zowel ondernemers en werknemers als bewoners.
Programma
Bedrijven met een lagere milieucategorie en een kleinere maat en schaal kunnen bijvoorbeeld uitstekend gecombineerd worden met wonen in aansluiting op het bestaande wonen in het dorp, ten noorden van de Kempenbaan. Dit gemengde woonwerkmilieu in Home Base De RUN, kent een levendige mix van wonen met aanvullende voorzieningen, kleinere maakbedrijven, bedrijfsverzamelgebouwen en onderwijsinstellingen. Direct grenzend aan de noordzijde van de Kempenbaan is er in Home Base De RUN ruimte voor bedrijven, die in de nabijheid van wonen zijn toegestaan, maar met een grotere korrel en meer logistieke bewegingen. Aan de zuidzijde van de Kempenbaan vinden we Work Base, Health Base en Tech Base en is volop ruimte voor bedrijven en instellingen met een hoge milieucategorie, zwaardere logistieke bewegingen en grote korrel. Op deze manier creëren we een robuust raamwerk met toekomstbestendige werklocaties waar veiligheid, efficiëntie en gebruikskwaliteit gewaarborgd zijn voor uiteenlopende bedrijven.
Positionering
Vestigingsklimaat
•
•
Meervoudig ruimtegebruik en een innovatieve mix van programma om verdichtingsopgave kwalitatief op te lossen
•
Gradiënt van programma, korrelgrootte en type bedrijven om goed functionerende (woon)werkmilieus te creëren
•
In De RUN delen we functies en voorzieningen: energie uitwisseling, ruimtes en voorzieningen, diensten
•
De RUN profileert zich herkenbaar en uniek naar de snelweg
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
Aantrekkelijk vestigingsklimaat met oa duurzaam en innovatief ondernemen
35 A2
A67
Essentiekaart een aantrekkelijke en toekomstbestendige werklocatie
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
‘In Work Base De RUN is het dynamisch en duurzaam ondernemen en ontwikkelen. ’
36
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
37
Gebiedsvisie op hoofdlijnen
MKB: nu en straks onmisbaar voor behoud Veldhovens DNA Met Home Base De RUN als woon-/werkmilieu voegen we stedelijk leven met een nieuwe maat en schaal aan Veldhoven toe. Tegelijkertijd zal de plek een vertrouwd dorps sociaal- maatschappelijk karakter krijgen, dat naadloos aansluit bij het DNA van Veldhoven, een dorp waar we naar elkaar omkijken. Hierin is een belangrijke rol weggelegd voor het lokale MKB, zowel in economisch opzicht als ten aanzien van leefbaarheid. Deze ondernemers zorgen namelijk niet alleen voor handel en werkgelegenheid voor de bewoners van Veldhoven en de regio, ze zijn ook onmisbare pijlers voor het lokale verenigingsleven en sterk verankerd in de lokale gemeenschap.
38
Samen innovatief ondernemen, samen innoveren De RUN heeft door de jaren heen zijn aantrekkingskracht voor innovatieve hightechbedrijven meer dan bewezen. Dat is zeker niet verrassend met een optimale positionering als onderdeel van Brainport, de aanwezigheid van wereldspelers in de hightechindustrie, de goede zichtbaarheid en bereikbaarheid van de plek. En niet in de laatste plaats met vestigingsmogelijkheden voor bedrijven uit alle milieucategorieën. De RUN past hen en ze zijn hier een bijzonder waardevolle toevoeging. Uitgangspunt voor De RUN is transformatie naar woon-/werkmilieu en voorzieningen in een duurzame toekomst, met behoud van m2 bedrijvigheid. Dit genereert een extra ruimtevraag. Op een aantal plekken in Work Base en Home Base De RUN zal daarom een slimme stapeling van werkprogramma en meervoudig functioneel ruimtegebruik noodzakelijk zijn. Bedrijven - ook uit de zwaardere categorie-, wonen, parkeren, groen en waterberging, kunnen hiermee bijvoorbeeld samenkomen in innovatieve bedrijfshallen. Ook het delen van onder andere een parkeervoorziening, energiesysteem of facilitaire diensten zal nodig zijn om aan de verdichtingsvraag te voldoen. Zo geven we ruim baan aan bedrijven die innovatief en duurzaam ondernemen. Tegelijkertijd houden we een scherp oog voor locaties buiten De RUN of in de regio om de werkopgave op te vangen.
Dit voor bedrijven, die bijvoorbeeld niet langer hun bedrijfsvoering op De RUN continueren omdat zij niet langer binnen het economische profiel van De RUN vallen. Tech Base De RUN beslaat een groot deel van het
De RUN Gebiedsvisie op hoofdlijnen
gebied aan de zuidkant van de Kempenbaan. Hier bieden we ruimte aan ASML, dat hier nu al gevestigd is, om in de toekomst verder uit te breiden. Dankzij de komst van de HOV-4 lijn wordt het bedrijf beter bereikbaar voor werknemers en wordt het wegennetwerk ontzien: een win-winsituatie en tegelijkertijd voorwaarde voor de verdere groei van het bedrijf. Het Máxima Medisch Centrum (MMC) op het terrein van Health Base De RUN staat eveneens voor een aantal ontwikkelingen de komende jaren. Om aan de nieuwe standaarden te voldoen worden verouderde gebouwen gemoderniseerd of door middel van sloop-nieuwbouw herontwikkeld. Ook wordt een groene promenade op de health campus toegevoegd. Deze dient als aangename entree, maar zeker ook om de verkeersveiligheid te verbeteren. De precieze lay-out van het terrein en het ziekenhuis zelf is een puzzel met vele stukjes die door MMC nog gelegd moeten worden. De gebouwen, parkeren, HOV-lijn, regionale mobiliteithub, fietsvoorzieningen en natuurlijk de gebouwen zelf moeten nog hun plek krijgen. Gemeente en MMC staan in nauw contact en blijven samenwerken om elkaars plannen zo veel mogelijk te optimaliseren en versterken. Dit geldt bijvoorbeeld voor de aansluiting van het MMC op het ecologische netwerk van De RUN, maar bijvoorbeeld ook onderzoeksmogelijkheden naar wonen met zorg.
Herkenbaar De RUN Vanaf verschillende kanten presenteert De RUN 2040 zich herkenbaar en uniek aan ondernemers, bezoekers en passanten. Herkenbaar als hoogwaardig en innovatief bedrijventerrein, vanzelfsprekend onderdeel van Brainport Eindhoven, uniek door de mix van MKB en internationale spelers en met een geheel eigen identiteit. De RUN geeft je een warm onthaal bij binnenkomst vanaf Eindhoven en vanaf de Kempen. Aan de Kempenbaan wordt de entree van het gebied gemarkeerd door een mix van werken, leren en wonen, in een ruimtelijke setting met hoogbouw omgeven door groen en met doorzichten naar het achterliggende gebied. Langs de snelweg profileert De RUN zich herkenbaar en uniek met de verschillende werklocaties. Die uniciteit manifesteert zich in de nieuwe gestapelde gebouwtypologieën, de bedrijfstypen die hier gevestigd zijn en de aandacht voor duurzaamheid en circulariteit binnen het gebied. Aandacht, die weerspiegeld wordt in de architectuur van de gebouwen, maar ook in de buitenruimte langs de snelweg.
1
39
2
1. Gestapelde MKB verzamelgebouwen
3
2. Onderscheidend gezicht naar de snelweg en toepassen van duurzame materialen