Ergon - Ontwerpbegroting 2027 en MJB28-30
Tekst van het document
1
Inhoudsopgave 1.
Organisatie ....................................................................................................................................... 4 Samenstelling bestuur .................................................................................................................................................. 4 Samenstelling organisatie ............................................................................................................................................. 5 Visie en missie ............................................................................................................................................................... 5
2.
Beleidsbegroting .............................................................................................................................. 6 Ambitie: op weg naar een toekomstbestendig werkontwikkelbedrijf ......................................................................... 6 Ontwikkelingen waar we rekening mee moeten houden ............................................................................................ 7 Uitvoering aan de hand van 4 lijnen ............................................................................................................................. 8 Programmabegroting .................................................................................................................................................. 10 Paragrafen ................................................................................................................................................................... 12 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................ 12 Financiering .............................................................................................................................................................
16 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................................ 16 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................. 19 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid ........................................................................................................ 19 Verbonden partijen ................................................................................................................................................. 20
3.
Financiële begroting....................................................................................................................... 22 Algemene uitgangspunten begroting ......................................................................................................................... 23 Aantallen/ taakstelling ................................................................................................................................................ 24 Toelichting begroting 2027 ......................................................................................................................................... 25
4.
KPI’s ................................................................................................................................................ 28 Sociaal ......................................................................................................................................................................... 28
5.
Bijlagen ........................................................................................................................................... 30 Bijlage 1a Begroting GRWRE 2027-2030 ..................................................................................................................... 31 Bijlage 1b prognose Balans 2027 ................................................................................................................................ 32 Bijlage 2a Budgetten gemeenten 2027-2030 ............................................................................................................ 33 Bijlage 2b Budgetten gemeenten extra Rijksmiddelen ten behoeve van werkontwikkelbedrijven 2027-2030 ........ 34 Bijlage 3 Ontwikkeling netto opbrengst per businessunit .......................................................................................... 35 Bijlage 4a Personeelsoverzicht.................................................................................................................................... 36 Bijlage 4b Personeelsoverzicht naar Gemeente ......................................................................................................... 37 Bijlage 5 Staat van activa ............................................................................................................................................
38 Bijlage 6a Staat van reserves ...................................................................................................................................... 39 Bijlage 6b Staat van Voorzieningen............................................................................................................................. 40 Bijlage 7 Staat van incidentele baten en lasten .......................................................................................................... 41 Bijlage 8 Overzicht van baten en lasten per taakveld ................................................................................................ 42 Bijlage 9 Risico inventarisatie ..................................................................................................................................... 43 Bijlage 10 EMU Saldo .................................................................................................................................................. 44
2
VOORWOORD ___________________________________________________________________ Voor u ligt de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenbegroting 2028–2030: de begroting van de GRWRE (Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningsschap Regio Eindhoven), oftewel de Ergon-begroting. Deze begroting is niet alleen een financieel document, maar vooral een startpunt voor een nieuwe fase in onze ontwikkeling.
Samen bouwen aan een toekomstbestendig werkontwikkelbedrijf Met de Strategische koers 2027–2032 hebben we een duidelijke richting gekozen: een koers die inzet op groei, inclusie en wendbaarheid. In 2025 hebben we samen met onze gemeenten, de Ondernemingsraad en de cliënten- en adviesraden deze stip op de horizon bepaald. Nu is het moment om die visie om te zetten in actie. Het jaar 2027 markeert het begin van deze reis. Het is het jaar waarin we het fundament leggen voor een werkontwikkelbedrijf dat klaar is voor de toekomst. We investeren in mensen, in ontwikkeling en in samenwerking. We zetten stappen naar meer maatwerk voor inwoners, meer kansen bij reguliere werkgevers en een organisatie die meebeweegt met de arbeidsmarkt.
De inwoner staat centraal Ergon is de opstap, het vangnet én de springplank naar duurzaam werk. Ongeacht de fase waarin iemand zich bevindt, bieden wij ondersteuning die past. We vinden het belangrijk om een plezierige werkplek te creëren waarin iedereen tot zijn recht komt. Of dat nu binnen de veilige, beschutte omgeving van Ergon is of bij een externe werkgever: als het maar aansluit bij de mogelijkheden en ambities van de medewerker.
Start nieuwe strategische koers belangrijke piketpaal De komende jaren vragen om lef en vertrouwen. Lef om te vernieuwen en te kiezen voor ontwikkeling. Vertrouwen in onze medewerkers, partners en gemeenten om samen te bouwen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Deze begroting geeft ons de middelen en richting om dat waar te maken.
Met elkaar vooruit We kunnen dit niet alleen. Samen met onze partners in de regio, werkgevers en onderwijsinstellingen creëren we werkplekken waar leren en werken hand in hand gaan. Zo maken we van Ergon een springplank naar duurzaam werk en zelfstandigheid. Met deze begroting zetten we de eerste stap. Een stap vol ambitie, energie en geloof in de kracht van samenwerking. Laten we samen die stip op de horizon vasthouden en elke dag dichterbij brengen. Ingrid Hems Algemeen directeur Ergon
3
1. Organisatie Samenstelling bestuur Het Dagelijks Bestuur (DB) bestaat uit: • • • • •
Wethouder Mieke Theus (gemeente Valkenswaard), voorzitter Wethouder Saskia Lammers (gemeente Eindhoven), plaatsvervangend voorzitter Wethouder Caroline van Brakel (gemeente Veldhoven) Wethouder Paul Sterk (gemeente Heeze-Leende) Wethouder Maarten Pieters (gemeente Waalre)
Het Algemeen Bestuur (AB) bestaat uit: • • • • • •
De leden van het Dagelijks Bestuur Wethouder Remco van Dooren (gemeente Eindhoven) Wethouder Maaike van Breugel-Smolders (gemeente Heeze-Leende) Wethouder Bram Bots (gemeente Valkenswaard) Wethouder Thomas van Broekhoven (gemeente Veldhoven) Wethouder Kees Vortman (gemeente Waalre)
Wethouder Peter Looijmans (gemeente Geldrop-Mierlo) is aangesloten als toehoorder.
4
Samenstelling organisatie
Visie en missie
5
2. Beleidsbegroting Ambitie: op weg naar een toekomstbestendig werkontwikkelbedrijf In de tien jaar sinds de invoering van de Participatiewet is intensief gewerkt aan een nieuwe infrastructuur voor mensen met een tijdelijke of permanente arbeidsbeperking. Ook Ergon heeft daarin een belangrijke transformatie doorgemaakt. De organisatie biedt inmiddels zowel tijdelijk als structureel passende werkplekken aan, binnen de eigen organisatie of bij werkgevers in de regio. De komende jaren zet Ergon een volgende stap met de nieuwe strategische koers. Deze koers markeert de transformatie van een traditioneel, productiegericht sociaal werkbedrijf naar een modern werkontwikkelbedrijf. De focus verschuift van het intern aanbieden van werk naar het ontwikkelen, begeleiden en plaatsen van inwoners bij reguliere werkgevers. Hierdoor komt er een sterke nadruk te liggen op leren, ontwikkelen en duurzame inzetbaarheid. De werkleerbedrijven van Ergon krijgen een andere rol. Ze gaan zich meer richten op: • Beschutte werkplekken voor mensen die ook met begeleiding niet bij reguliere werkgevers kunnen werken. • Ontwikkelplekken voor medewerkers die vanuit een interne leeromgeving kunnen doorstromen naar extern werk. We zien komende jaren een verdere uitbreiding van de rol van ontwikkelcoach.
We gaan onze begeleiding verder door ontwikkelen waarbij we de stap maken van meer ontwikkelcapaciteit op de werkvloer naast de leidinggevende. Dit doen we door talentontwikkeling en leiderschapsontwikkeling (zie pag. 17). Dit vraagt een andere manier van begeleiden, waarbij de ontwikkelcoach een belangrijke rol inneemt. Direct op de werkvloer leert en groeit een medewerker onder begeleiding van een ontwikkelcoach. Met een doelgericht werkleertraject op maat in de vorm van de ontwikkelbaan, binnen de veilige omgeving van Ergon, leert de medewerker basisvaardigheden, werknemers- en vakvaardigheden en ontwikkelt hij zich op persoonlijke gebied. Door intensieve en methodische begeleiding, kunnen we optimaal aansluiten bij de ondersteuningsbehoefte van een medewerker waardoor de kans op duurzame uitstroom naar een reguliere werkgever groter is. De komende jaren breiden we de rol van ontwikkelcoach verder uit binnen onze werkleerbedrijven. Daarnaast implementeren we een resultaatgerichte, eenduidige wijze van begeleiden voor de begeleidingsorganisatie. Hiermee kunnen we de beweging maken van een productiegerichte organisatie naar een modern werkontwikkelbedrijf waar mensen komen om te leren en groeien in en door werk. Met als doel duurzaam, passend werk bij een werkgever in de regio.
Dat betekent ook dat we moeten kijken naar onze portfolio, zodat deze optimaal aansluit bij de vraag op de arbeidsmarkt. Daarom starten we in 2026 met het uitvoeren van een portfolio-analyse. In dit kader worden een aantal werkleerbedrijven onder de loep genomen om te beoordelen in hoeverre zij bijdragen aan de gewenste richting en waar eventuele aanpassingen nodig zijn om beter aan te sluiten bij de veranderende maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Aangezien meer medewerkers extern worden geplaatst, zullen de werkleerbedrijven uiteindelijk in omvang afnemen. Alle Ergon-gemeenten ondersteunen de nieuwe koers door fors te investeren in het aantal inwoners dat via of bij Ergon aan het werk is. Gemeente Eindhoven vervult hierin een voortrekkersrol om de komende zes jaren meer bijstandsgerechtigden aan het werk te helpen via het instrument loonkostensubsidie. Dit betekent een aanzienlijk hogere instroom van inwoners die via of bij Ergon aan het werk gaan. Deze instroom dempt op korte termijn de krimp van de werkleerbedrijven, maar vergt tegelijkertijd een aanzienlijke versterking van de begeleidings- en plaatsingscapaciteit van Ergon. De strategische koers draait dus om duurzame plaatsingen, talentontwikkeling, samenwerking met werkgevers en een bredere rol van de infrastructuur van Ergon.
Het doel: meer mensen naar regulier werk begeleiden, bestaanszekerheid vergroten, duurzame arbeidsrelaties creëren en maatschappelijke kosten verlagen, terwijl werkgevers worden ondersteund met goed voorbereide, gemotiveerde medewerkers.
6
Ontwikkelingen waar we rekening mee moeten houden Participatiewet in Balans Vanaf 1 januari 2026 is de Participatiewet in Balans in werking getreden. Deze wet herstelt de balans tussen bestaanszekerheid, re-integratie en handhaving. Gemeenten moeten hun beleid rondom inkomen, maatschappelijke participatie en re-integratie vernieuwen. Voor Ergon betekent dit: actief meedenken in de voorbereiding, bijdragen aan implementatie en werken vanuit de nadruk op vertrouwen, professionele bejegening en maatwerk. Dit sluit goed aan bij de mensgerichte aanpak van Ergon. Van School naar Duurzaam Werk Vanaf 2026 wordt eerder ingezet op ondersteuning tijdens de schoolloopbaan. Het doel: minder voortijdige schoolverlaters en duurzame arbeidsparticipatie na school. Hierdoor groeit de doelgroep jongeren voor Ergon, worden ze diverser, en neemt het belang toe van bewezen aanpakken voor VSO- en Pro-leerlingen. Samen met partners wordt deze aanpak verder ontwikkeld. Arbeidsmarkt: blijvende krapte in de Brainportregio Hoewel de landelijke arbeidsmarkt langzaam afkoelt, blijft in de regio de krapte onverminderd groot. Volgens UWV-cijfers (Regio in Beeld 2025) is er vooral schaarste in: • Technische beroepen (semicon, supply chain) • Maatschappelijke beroepen (zorg, kinderopvang) Hierdoor wordt de arbeidspotentie van niet-werkenden steeds belangrijker.
Het vraagt om gerichte investering in vaardigheden, duurzame inzetbaarheid en flexibiliteit omdat functiewensen en competenties steeds sneller veranderen.
7
Impact van kunstmatige intelligentie (AI) AI beïnvloedt de arbeidsmarkt ingrijpend. Drie ontwikkelingen zijn bepalend: 1. Veranderende vaardigheden Digitale geletterdheid en AI-basiscompetenties worden essentieel. Ook ontstaan hogere kwaliteitsnormen voor processen, administratie en dienstverlening. 2. Samenwerking tussen mens en technologie AI neemt vooral routinematige taken over. Het zwaartepunt verschuift naar samenwerking tussen mens en technologie als hulpmiddel. 3. Inhoudelijke verandering van functies Beroepen verdwijnen niet, maar taken veranderen. Nieuwe competenties zijn noodzakelijk en werkprocessen en scholing moeten worden aangepast. Voor Ergon betekent dit dat medewerkers digitale vaardigheden moeten opdoen, de organisatie AI verantwoord moet integreren en dat AI vooral een ondersteunende rol krijgt. Praktische beroepen zoals assemblage, zorg, kinderopvang en logistiek blijven sterk afhankelijk van menselijke inzet. Een bredere rol voor de infrastructuur van Ergon Om de strategische koers te realiseren, krijgt de infrastructuur van Ergon een bredere functie: • • • •
Landingsplek voor nieuwe doelgroepen, zoals WIA- en Wajong-kandidaten, jongeren en mensen uit de crisisnoodopvang. Diversiteit aan werksoorten om verschillende talenten te kunnen ontwikkelen. Grotere schaalbaarheid door programma’s en methodes toe te passen voor zowel kandidaten die uitstromen, als mensen die blijvende ondersteuning nodig hebben. Partnerschappen met grote werkgevers, waarbij accountmanagement wordt vernieuwd en duurzame plaatsingen centraal staan.
Uitvoering aan de hand van 4 lijnen De transformatie bouwt door op onze expertise en waardevolle infrastructuur, maar is ook een omslag in de manier waarop we onze begeleidingsorganisatie inrichten. En een professionaliseringsslag in de manier waarop we inwoners op weg helpen naar duurzaam werk. Dat gaan we doen aan de hand van de volgende lijnen: 1. 2. 3. 4.
Springplank naar duurzaam werk Partnership met werkgevers Beschutte werkomgeving Wendbare bedrijfsvoering
Springplank naar duurzaam werk Ergon begeleidt inwoners stap voor stap richting werk. Soms via beschut werk, soms via een detachering en steeds vaker naar een regulier werkgever. Gezien de uitdagingen waar we voor staan, kiezen we voor een hybride aanpak: een combinatie van interne werkleerplekken binnen de eigen infrastructuur en externe werkplekken bij reguliere werkgevers. Door te investeren in opleiding, begeleiding en innovatieve werkvormen vergroten we de kansen voor werkzoekenden en onze medewerkers op duurzaam werk bij een reguliere werkgever. Dit doen we door een gedegen methodische aanpak, gericht op persoonlijke ontwikkeling, basisvaardigheden, vakvaardigheden en werknemersvaardigheden. Dit vraagt een omslag in de manier van werken en de inrichting van onze begeleidingsorganisatie, zoals eerder beschreven.
8
Partners in werk Mensen ontwikkelen naar duurzaam passend werk kan Ergon alleen dankzij ijzersterke samenwerkingen met onze gemeenten, onderwijs, maatschappelijke partners én werkgevers in onze regio. We investeren in die relaties en kijken samen continu hoe het slimmer en effectiever kan. Op deze krappe arbeidsmarkt hebben we een gezamenlijk doel en belang: duurzaam werk voor iedereen met of zonder ondersteuning. Zodat er niemand meer aan de zijlijn staat of terug hoeft te vallen op een uitkering. Ergon zet de komende jaren in op intensievere, duurzame samenwerking met werkgevers. Echte partnerships waarbij we samen onderzoeken wat er nodig is om mensen duurzaam aan het werk te helpen én houden.
Beschutte werkomgeving Het is onze ambitie om uitstroom naar regulier werk te stimuleren en te realiseren voor een grotere groep. Tegelijkertijd is er een grote groep inwoners die een beroep moet kunnen blijven doen op onze interne werkplekken, in een beschermde omgeving. Hun bijdrage en potentieel is enorm waardevol en zij verdienen een fijne werkomgeving die aansluit bij hun persoonlijke mogelijkheden. Voor deze groep mensen zijn beschut werk bij de werkleerbedrijven van Ergon en de externe werkplekken via Ergon bij honderden werkgevers in de regio, onmisbaar. In 2026 starten we met het verbeterplan voor de wasserij op basis van het rapport Berenschot. De hoofddoelstelling van het plan is het verhogen van de productie en het verlagen van externe inhuur zodat we beschutte werkplekken kunnen blijven bieden aan medewerkers die dit nodig hebben.
Wendbare bedrijfsvoering Om als organisatie mee te kunnen bewegen met veranderende omstandigheden is een goede basis nodig. We zetten in op een efficiënte ondersteuningsorganisatie waarin we scherp aan de wind kunnen varen. Zo zorgen we voor een toekomstbestendige, wendbare bedrijfsvoering. Ergon streeft naar een solide financiële positie met een sluitende meerjarenbegroting en goed ingerichte interne beheersing. Door veranderende wetgeving, digitalisering en toenemende eisen van toezichthouders investeert Ergon in verdere professionalisering van de P & C-cyclus, interne controles en data gedreven werken. Het vernieuwde Convenant Horizontaal Toezicht en de doorontwikkeling van het Tax Control Framework moeten de fiscale kwaliteit borgen. Daarnaast ligt de focus op versterking van informatiemanagement en -beveiliging, met bijzondere aandacht voor cyberrisico’s. Procesmanagement en Lean-methodieken ondersteunen de strategische doelen door processen efficiënter te maken en continu verbeteren te stimuleren binnen de businessunits en afdelingen.
9
Programmabegroting De begroting van Ergon draagt bij aan taakveld 6 Sociaal Domein: het bieden van werkgelegenheid aan mensen met een arbeidsbeperking onder aangepaste omstandigheden. Specifiek voor Ergon bestaat de programmabegroting uit de taakvelden: 0.4 Overhead 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie
De uitvoeringsopdracht van Ergon (GRWRE) Ergon voert de volgende wettelijke taken uit: • •
Voormalige Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) Participatiewet: a. Uitvoering van Loonkostensubsidiebanen (LKS Banen) en Beschut Werk (BW) voor mensen met een structurele ondersteuningsvraag (vanwege een arbeidsbeperking). b. De arbeidsre-integratie voor de deelnemende gemeenten. Dit wordt doorontwikkeld tot een gezamenlijke aanpak voor de aangesloten gemeenten, onder andere via het regionaal werkcentrum ZO-Brabant.
Dit doen we voor de gemeenten Eindhoven, Veldhoven, Valkenswaard, Heeze-Leende en Waalre. De gemeente Geldrop-Mierlo maakt, op basis van een aanwijzingsbesluit, op inkoopbasis gebruik van Ergon voor een gedeeltelijke uitvoering van de WSW. Ergon biedt werkmogelijkheden aan mensen met een arbeidsbeperking die behoefte hebben aan een veilige, beschutte werkomgeving. Gelijktijdig zijn we voor inwoners met een tijdelijke of structurele ondersteuningsvraag de opstap naar een duurzame baan bij (externe) werkgevers in de regio. Dankzij Ergon hebben ruim 2.500 mensen met een structurele ondersteuningsvraag een betaalde, passende baan en helpen we werkzoekenden uit een uitkeringssituatie. Ergon is een essentiële basis en centrale spil in een inclusieve arbeidsmarkt van de Brainport-regio.
Uitgangspunten De uitgangspunten van deze begroting zijn gebaseerd op de Strategische Koers 2027-2032 van Ergon die door het Algemeen Bestuur in 2025 is vastgesteld. Deze strategische koers geeft antwoord op de volgende opdracht: ‘Werk een gemeenschappelijke strategische koers uit voor Ergon voor de lange termijn, waarvoor draagvlak bestaat bij de deelnemende gemeenten en die antwoord biedt op de (gemeentelijke) uitdagingen in het kader van de Participatiewet, nu en in de toekomst’ Belangrijke thema’s in de strategische koers en de begroting: • • • • •
Eén gemeenschappelijke strategische koers Draagvlak bij gemeenten (dus colleges en gemeenteraden) De infrastructuur van Ergon is een opstap, vangnet en springplank Vertalen van ‘wat betekent de nieuwe koers voor de inwoners?’ De governance en de financiële verdeling tussen gemeenten
10
Bestuursopdracht In oktober 2025 is door het Algemeen Bestuur de bestuursopdracht voor de komende jaren vastgesteld. De opdracht kent 5 onderdelen: • • • • •
Uitvoering van de strategische koers Ontwikkelen van kansen voor de inwoners vanuit bestanden van de gemeente Doorontwikkeling van de organisatie Borgen inclusieve arbeidsmarkt bij werkgevers in regio Inzetten op heldere structuren voor het aanbod aan het onbenut arbeidspotentieel
Samen werken we aan werk voor iedereen! De begroting van Ergon is in onderstaande tabel samengevat en is de vertaling van onze opdracht zoals door het bestuur vastgesteld in de Strategische Koers 2027-2032. De begroting bestaat uit de geraamde baten en lasten, waarbij kritisch is gekeken naar efficiency-mogelijkheden bij de uitvoering van de opdracht. De ontwikkelingen en wijzigingen in wet- en regelgeving die bekend waren bij het opmaken van deze begroting, zijn hierin meegenomen. Bij het opstellen van de begroting zijn wij uitgegaan van de laatst gepubliceerde gegevens over de financieringsmiddelen vanuit het Rijk. De begroting kent een structureel evenwicht en is opgesteld rekening houdend met de onzekere financiële positie van de deelnemende gemeenten. In deze begroting zijn de maatregelen verwerkt die binnen de directe invloedsfeer van Ergon vallen en een bijdrage leveren aan de te nemen efficiencymaatregelen. Ook is rekening gehouden met algemene ontwikkelingen in termen van volumes en prijzen, waarbij we voor 2027 een gewogen prijsindex hebben gehanteerd van 4,8% op de dekkingsmiddelen die wij van de gemeenten ontvangen. De jaren 2028-2030 zijn gepresenteerd op constante prijzen zonder indexatie. Presentatie van het structureel begrotingssaldo (€ x 1000)
2026
2027
2028
2029
2030
-131.389 130.692
-137.794 137.840
-139.328 139.433
-139.346 139.451
-138.958 139.063
-€ 697
€ 46
€ 105
€ 105
€ 105
-105 352
-728 682
-728 623
-728 623
-728 623
-€ 450
€0
€0
€0
€0
Waarvan incidentele lasten en incidentele toevoegingen aan reserves
-426
-1245
-1186
-1186
-623
Waarvan incidentele baten en incidentele onttrekkingen aan reserves Saldo incidentele baten en lasten
426 €0
1245 €0
1186 €0
1186 €0
623 €0
Structureel begrotingssaldo (geraamd structureel resultaat)
-€ 450
€0
€0
€0
€0
Geraamde lasten Geraamde baten (Geraamd totaal) Saldo baten en lasten (begrotingssaldo voor bestemming) Beoogde toevoegingen aan reserves Beoogde onttrekkingen aan reserves Begrotingssaldo na bestemming (geraamd resultaat)
De geraamde lasten en baten zijn de totalen voor de programmabegroting taakveld 6.4 en 6.5 en taakveld 0.4 Overhead. De incidentele baten hebben betrekking op middelen die verkregen zijn uit Europese subsidiefondsen (Europees Sociaal Fonds) en worden besteed aan de daarvoor goedgekeurde projecten. Een groot project is de ontwikkelbaan, in lijn met de nieuwe Strategische Koers 2027-2023. De besteding van deze projecten is verantwoord onder de incidentele lasten.
11
Geraamde algemene dekkingsmiddelen (€ x 1000)
Onvoorzien Vennootschapsbelasting Algemene dekkingsmiddelen Dividend Rente Overhead
2026 -
2027 -
11.500 -
2028 -
16.927 -
2029 -
16.992 -
2030 -
18.528 -
20.072 -
-385
-385
-385
-385
-385
15.440
16.918
16.918
16.918
16.918
De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de middelen die wij ontvangen vanuit de gemeenten voor algemene begeleidingskosten die wij hebben in kader van de Participatiewet. De overhead zijn de kosten die volgens de door het bestuur vastgestelde nota overhead geboekt worden op taakveld 0.4 Overhead.
Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is een cruciale indicator voor de financiële gezondheid en stabiliteit van Ergon. Het is van groot belang dat de reserve(s) op een adequaat niveau worden gehandhaafd om onverwachte financiële tegenvallers op te kunnen vangen. In 2024 is er door het bestuur een opdracht gegeven voor een her-evaluatie van het weerstandsvermogen. De her-evaluatie door Berenschot is in 2025 afgerond. Het bestuur van Ergon heeft het nieuwe beleid en de methodiek in 2025 vastgesteld. Dit beleid dient als basis voor de begroting en jaarrekening voor de komende jaren.
De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de aanwezige reserves om onverwachte tegenvallers op te vangen. De benodigde weerstandscapaciteit wordt berekend op basis van een analyse van de risico’s. De term weerstandsvermogen verwijst dus naar de ratio. Ergon wil voor de ratio weerstandsvermogen een streefwaarde hanteren van 1,25. De range van de ratio zou tussen de 1,0 en 1,4 dienen te liggen. De beschikbare weerstandscapaciteit moet voldoende zijn om de geïdentificeerde risico's te kunnen dekken, waarbij rekening wordt gehouden met zowel de kans op als de impact van deze risico's. Op basis van het vastgestelde risicobeleid zijn de organisatie brede risico’s geïnventariseerd en gekwalificeerd. Het risicobeleid bestaat uit de stappen identificeren & classificeren, kwalificeren & sturen en beheersen. Het totaal van alle onderstaand beschreven en gewogen risico’s wordt geschat op € 10,38 miljoen. De genoemde risico’s zullen zich normaliter niet allemaal tegelijk en niet in dezelfde mate voordoen (zie bijlage 9). Totaal risico's (benodigde weerstandscapaciteit) Streefwaarde ratio Streefbedrag beschikbare weerstandscapaciteit
€ 10.375.000 1,25 € 12.968.750
Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio
€
12
6.545.000 0,63
De algemene reserve van Ergon bedraagt na verwachte resultaatbestemming per 1 januari 2027 6,5 miljoen. Deze reserve dient als weerstandscapaciteit om risico’s financieel op te vangen. De ratio weerstandsvermogen ligt fors onder de ondergrens van 1. Dit betekent dat Ergon onvoldoende beschikbare weerstandscapaciteit of reserves heeft om alle risico’s zoals geïnventariseerd zelf te kunnen opvangen. Zolang de ratio onder deze norm ligt, wordt bij de vaststelling van de jaarrekening beoordeeld of aanvullende maatregelen nodig zijn om het weerstandsvermogen te versterken. De acties kunnen dan bestaan uit een aantal opties zoals: • Een positief resultaat toevoegen aan de algemene reserve. • Het tekort aan weerstandsvermogen laten opnemen in het weerstandsvermogen bij de individuele gemeenten naar rato. • Niets doen en het lage weerstandsvermogen accepteren. • Bijstorten door gemeenten.
De volgende risico’s zijn geïdentificeerd: Macrobudget Sociale Werkvoorziening (SW) Het macrobudget van de WSW staat vast en is gebaseerd op een geprognosticeerde uitstroom van SWmedewerkers. De uitstroom van SW-medewerkers kan echter harder of juist minder hard gaan, waardoor het bedrag per medewerker hoger of lager uitvalt. Als de werkelijke uitstroom lager ligt dan de begrote uitstroom, heeft dit tot gevolg dat er een verschil ontstaat tussen de beschikbare subsidie en de daadwerkelijke loonkosten voor SW-medewerkers. Hoger ziekteverzuim Ergon houdt rekening met een bepaald gemiddeld ziekteverzuim op jaarbasis. Verschillende factoren kunnen er echter voor zorgen dat het verzuim hoger uitvalt dan verwacht. Voor een deel van de medewerkers die verzuimen zal vervanging moeten worden ingehuurd. Inhuur als gevolg van lage instroom en/of hoge uitstroom Participatiewet In de begroting wordt uitgegaan van een bepaalde instroom van mensen vanuit de Participatiewet. Dit vormt een risico voor Ergon, aangezien zij diverse contractuele verplichtingen heeft voor de uitvoering van werkzaamheden. Wanneer de instroom minder groot is dan verwacht of deze mensen snel weer uitstromen (hoge uitstroom), zullen vervangende medewerkers moeten worden ingehuurd om aan contractverplichtingen te kunnen voldoen.
De kosten voor inhuur liggen aanzienlijk hoger dan de kosten van eigen personeel uit de doelgroep. Bij dit risico gaan we uit van verlaagde netto instroom. De netto instroom is gelijk aan het aantal kandidaten dat instroomt minus het aantal kandidaten dat weer uitstroomt. De netto instroom kan dus het gevolg zijn van een lagere (bruto) instroom of een snelle uitstroom van medewerkers. Overschatting loonwaarde Het risico bestaat dat voor medewerkers met loonkostensubsidie een hogere loonwaarde wordt ingeschat dan waarop zij in werkelijkheid kunnen presteren of dan wat de markt in werkelijkheid bereid is voor de verrichte werkzaamheden te betalen. Als er sprake is van een lagere gerealiseerde loonwaarde, komt het verschil met de theoretische loonwaarde ten laste van het resultaat van Ergon.
13
Wegvallen grote opdrachtgevers Het wegvallen van opdrachtgevers heeft door de invoering van de Participatiewet meer dan gemiddeld impact op het resultaat. Ergon is, meer dan bij de SW, afhankelijk van het genereren van omzet uit werkzaamheden voor opdrachtgevers omdat het Rijk alleen het ontbrekende deel aan loonwaarde compenseert. Het wegvallen van een grote opdrachtgever, bijvoorbeeld bij het verliezen van een aanbesteding of het niet verlengen van een contract, kan gedurende een bepaalde periode leegloop tot gevolg hebben. Bij Ergon Kwekerij en Ergon Groen zijn daarnaast ook exploitatierisico’s als gevolg van extreme weercondities. Cyberrisico Het risico op cyberaanvallen en de dreiging hiervan is reëel voor alle organisaties en dus ook voor Ergon. Een cyberaanval kan aanzienlijke schade opleveren op de bedrijfsvoering door systeemuitval, waardoor de dienstverlening aan werkgevers, medewerkers en werkzoekenden tijdelijk niet of verminderd uitgevoerd kan worden. Loonstijgingen die niet kunnen worden doorbelast Verschillende factoren kunnen eraan bijdragen dat de lonen van medewerkers stijgen en hier door de overheid (aangesloten gemeenten en/of het Rijk) geen structurele dekking voor beschikbaar is, bijvoorbeeld doordat de indexatie van de bedragen al vastligt.
Deze kostenstijgingen kunnen ook niet altijd worden doorbelast aan klanten vanwege vaste afspraken over prijsindexeringen. Het risico voor deze stijgingen komt daarmee voor rekening van Ergon. Stijging van overige kosten die niet kan worden doorbelast Ook voor kosten die niet gerelateerd zijn aan het salaris, denk bijvoorbeeld aan energie- of inkoopkosten, kunnen onverwacht stijgingen optreden. Ook voor deze kosten geldt dat wanneer hier door klanten of de overheid (aangesloten gemeenten en/of het Rijk) geen dekking voor beschikbaar is (bijvoorbeeld doordat de indexatie al vastligt) het risico bij Ergon ligt. Schade door calamiteiten Brandschade vormt een risico voor Ergon. Een brand kan leiden tot ernstige schade aan gebouwen, apparatuur en voorraden, wat resulteert in hoge herstelkosten en mogelijke onderbrekingen van de bedrijfsactiviteiten. Hoewel Ergon beschikt over adequate preventieve maatregelen en verzekeringen blijft er een restrisico met betrekking tot de onderbreking van de bedrijfsvoering. Kengetallen 2024
2025
2026
2027
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen
5,0%
4,2%
7,2%
6,7%
5,0%
4,2%
7,2%
6,7%
Solvabiliteitsratio
33,6%
23,6%
23,0%
23,5%
Structurele exploitatieruimte
-0,2%
-1,1%
-0,2%
0,0%
•
Netto schuldquote: weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De schuldenlast van Ergon is in 2025 toegenomen. We zien dat de netto schuldquote toeneemt. Dit komt mede door afnemende eigen middelen. Echter de netto schuldquote is nog steeds zeer robuust.
14
•
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen: weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen gecorrigeerd voor alle leningen onder de activa. Ergon heeft geen leningen verstrekt waardoor de netto schuldquote gecorrigeerd voor leningen, gelijk is aan de netto schuldquote.
•
Solvabiliteitsratio: laat zien in hoeverre Ergon afhankelijk is van schuldeisers. De solvabiliteit is matig. Een gemiddeld goede ratio is tussen de 25-40%. Ergon begroot een ratio van 23%. Dit betekent dat het eigen vermogen onder druk staat door de verwachte negatieve bedrijfsresultaten over 2025 en 2026. De negatieve resultaten zijn ten laste gekomen van de reserves.
•
Structurele exploitatieruimte: geeft aan of de exploitatie structureel en reëel (echt) in evenwicht is. Hierbij gaat het om het onderscheid tussen structurele (meerjarige) en incidentele (eenmalige) inkomsten en uitgaven. Dit kengetal laat zien dat zowel de structurele lasten en baten in evenwicht zijn, evenals de incidentele baten en lasten en de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves.
15
Financiering Ergon is door de gemeenschappelijke regeling gehouden aan de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) en moet daarom verplicht schatkistbankieren. Hierbij houdt Ergon tijdelijke (overtollige) liquide middelen aan bij het Ministerie van Financiën. Ergon handelt volgens het door het Algemeen Bestuur vastgestelde treasury-statuut: • • • • •
Ergon draagt zorg voor voldoende liquide middelen; Leningen worden uitsluitend verstrekt uit hoofde van haar publieke taak na goedkeuring door het Dagelijks Bestuur; Het uitzetten van middelen moeten een uiterst prudent karakter hebben en koersrisico’s worden zoveel mogelijk beperkt; De kasgeldlimiet wordt gemiddeld niet overschreden; De renteherzieningen en herfinancieringen voor 2027 vallen ruim binnen de renterisiconorm.
Voor de bouw van de nieuwe wasserij is in 2023 een lening aangetrokken bij de BNG. In 2025 is een bestuursbesluit genomen voor een aanvullende lening van € 3,4 miljoen. De kasgeldlimiet wordt niet overschreden. Het krediet bij de BNG is doorgaans voldoende om te voorzien in de behoefte aan werkkapitaal. De treasury-activiteiten binnen Ergon zijn afgelopen jaren wat toegenomen in omvang. Er is meer druk ontstaan op de liquiditeiten. Er zijn geen wezenlijke risico’s aan verbonden en de kasgeldlimiet en de renterisiconorm zullen niet worden overschreden.
Bedrijfsvoering HRM Gezondheid en vitaliteit Het vitaliteitsprogramma Ergon Fit is continu in ontwikkeling zodat er een goed aanbod is, passend bij de behoefte van medewerkers en inwoners. Met de pijlers lichamelijk, financieel, sociaal, (digi)taal en mentaal fit zetten we in op het terugdringen van verzuim, het versterken van veerkracht en het bevorderen van werkplezier en werkgeluk. Zo zorgen we voor een gezonde, energieke en veerkrachtige organisatiecultuur. We werken samen met externe partners, zowel landelijk, bijvoorbeeld Stichting Financieel Gezond Nederland, als regionaal, waaronder De Stap naar Gezonder en Brainport voor Elkaar. Door het delen van kennis, ervaringen en effectieve interventies verbeteren we het aanbod van Ergon Fit. Ziekteverzuim De komende jaren wordt nadrukkelijk de eigen regie op verzuim versterkt en de verzuimbegeleiding verder geprofessionaliseerd. Het verzuimteam is in capaciteit uitgebreid en adviseert niet alleen over de verzuimaanpak maar neemt complexe, langdurige verzuimcases in eigen beheer. Ook werken zij, in samenwerking met de arbodienst, aan bewustwording en het aanscherpen van skills van leidinggevenden met betrekking tot verzuimhantering.
Door middel van training, coaching en workshops worden thema’s als vroeg signalering en preventie, gespreksvoering, WvP (Wet verbetering Poortwachter) en medisch verzuim versus niet-medisch verzuim onder de aandacht gebracht. De verzuimspecialisten bieden ook ondersteuning bij UWV-trajecten. Mede vanwege het (landelijk) toegenomen verzuim zal in 2026 en verder nog meer aandacht zijn voor verzuimbeheersing, o.a. door uitbreiding en een gedeeltelijk andere inzet van het verzuimteam maar ook door sterkere sturing op verzuimcijfers. In het jaarverslag wordt gerapporteerd over de ontwikkelingen in het ziekteverzuim.
16
Talentontwikkeling en (persoonlijk) leiderschapsontwikkeling Talentontwikkeling van zowel medewerkers in de Participatiewet als kaderpersoneel krijgt in 2026 en daarna extra aandacht. De nieuwe opzet van het individueel ontwikkelplan voor medewerkers uit de WSW en PW gebruiken we ook in 2026 om onze medewerkers verder te ontwikkelen, aansluitend bij hun behoeften en mogelijkheden. Onder de noemer ‘Durven Doen’ borduren we in komende jaren voort op de initiatieven van de afgelopen twee jaar: we blijven investeren in kennisontwikkeling in LEAN en de toepassing ervan binnen Ergon. Ook het leiderschapsprogramma krijgt in 2026 een vervolg. Dit leiderschapsprogramma is van belang om de transitie van traditioneel SW-bedrijf naar een echt werkontwikkelbedrijf goed te kunnen maken. Deze transitie vraagt deels ook andere kwaliteiten van onze begeleidingsorganisatie. Daarin gaan we in de komende jaren investeren. Het doel hiervan is te komen tot een herkenbare, eenduidige en goed geborgde manier van begeleiding: het zogenaamde 'methodisch handelen'.
HR-digitalisering HR-digitalisering is een van de strategische pijlers van het HR-beleid, waarbijeen reeks van nieuwe digitale oplossingen en/of verbeteringen worden gerealiseerd. In 2026 zal de HR-digitalisering zich vooral richten op het vereenvoudigen van veel voorkomende (basis-)HR-processen én het automatiseren ervan. We introduceren een click-call-face systeem waarbij HR-gerelateerde vragen vanuit de organisatie op de meest efficiënte en effectieve manier worden opgepakt. Komende jaren zal dit verder worden geïmplementeerd en vorm krijgen. Sociale veiligheid Het creëren van een veilig werkklimaat voor onze medewerkers vinden we bij Ergon zeer belangrijk. De bewustwordingscampagnes rondom een veilig werkklimaat die we in 2024 hebben ingezet hebben een vervolg gekregen in 2025. Onder andere door een herkenbare campagne Ergon-breed in verschillende uitingsvormen en via verschillende communicatiekanalen, een toolbox voor leidinggevenden en het beschikbaar stellen van een expert-team rondom sociale veiligheid. Ook komende jaren staan in het teken van verdere ondersteuning van leidinggevenden bij het bespreekbaar maken van gedragingen op de werkvloer. We zorgen voor borging van de gekozen aanpak en blijvend bewustzijn bij leidinggevenden en medewerkers. In het Medewerkers Tevredenheids Onderzoek(MTO) monitoren we continu de sociale veiligheid op de werkplek.
Minimaal één keer per jaar wordt er een MTO uitgevoerd, waarbij over de resultaten in het jaarverslag zal worden gerapporteerd.
17
Planning & Control en Financiële Administratie De doelstelling van de bedrijfsvoering is gericht op een structureel gezonde en solide financiële positie voor Ergon. Uitgangspunt is een verantwoord financieel beleid, waarbij structurele lasten zo veel mogelijk worden gedekt met structurele middelen met als doel een sluitende meerjarenbegroting. Voor een rechtmatig, doelmatig en doeltreffend beheer is er een normenkader opgesteld. Hierin is alle wet- en regelgeving opgenomen die van toepassing is op Ergon, evenals een aantal interne regelingen. Interne beheersing De externe omgeving verandert continu en daardoor ook de eisen die worden gesteld aan de interne beheersing van Ergon. Dit komt bijvoorbeeld door veranderende wetgeving, dataveiligheid (privacy en risico van datalekken), cybersecurity en de Wet Openbare Overheid. Toezichthouders en stakeholders willen meer structureel inzicht of de organisatie de basis op orde heeft. Ergon investeert in verdere optimalisatie van de P&C cyclus met een goede invulling van de interne beheersing. Doorontwikkeling van verbijzonderde interne controles en het opleiden van medewerkers horen daarbij en staan komende jaren op het programma. Deze doorontwikkeling is ook in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording.
Ook zaken als verdergaande digitalisering en automatisering van ondersteunende processen en daaraan gekoppeld meer data gedreven werken, zullen bijdragen aan een hogere kwaliteit en meer efficiency in bedrijfsvoering. Fiscale paragraaf In 2022 heeft Ergon het Convenant Horizontaal Toezicht met de Belastingdienst vernieuwd. Eind 2025 heeft een evaluatie met de Belastingdienst plaatsgevonden en is het Convenant Horizontaal Toezicht met de Belastingdienst wederom met 3 jaar verlengd. In 2025 is het Tax Control-Framework (TCF), fiscale risicoanalyse geëvalueerd en geactualiseerd. In de komende jaren zal de doorontwikkeling van het TCF verder vorm krijgen en door middel van de Deming Cirkel zal de kwaliteit continu verbeteren en aansluiten bij de gestelde eisen. Jaarlijks bespreken we met de Belastingdienst de voortgang en de bevindingen vanuit onze interne controles. Informatiemanagement & -beveiliging Informatie is één van de belangrijkste bedrijfsmiddelen van een organisatie. De bescherming van waardevolle informatie is noodzakelijk. Hoe waardevoller de informatie is, hoe meer maatregelen er getroffen moeten worden. Dat is meer dan ICT. Dat gaat om alle uitingsvormen van informatie, alle mogelijke informatiedragers en alle informatie verwerkende systemen, maar vooral ook om mensen en processen. Dit alles is vastgelegd in het informatiebeveiligingsbeleid.
Cyberrisk is en blijft een belangrijk aandachtspunt voor ICT. De CISO (Chief Information Security Officer) heeft hierin een belangrijke rol. Informatiemanagement (IM) ondersteunt met moderne informatietechnologie het realiseren van de bedrijfsdoelstellingen. Ergon zet in op proces- en systeemoptimalisaties die de kwaliteit van de primaire en secundaire bedrijfsprocessen verhogen en die efficiency brengen. We maken onze werkprocessen efficiënter en nemen veel ballast weg. Voor 2027 en verdere jaren zetten we verder in op digitale samenwerking met de ketenpartners. Procesmanagement en LEAN We versnellen de realisatie van onze strategische koers door procesmanagement: het systematisch verbeteren van processen om waarde te leveren met minimale verspilling. Dit vraagt om wendbare teams en leiderschap dat ondersteunt en reflecteert. We blijven investeren in Lean-expertise (White, Yellow en Green Belts) en hebben twee nieuwe Black Belts gecertificeerd. Zij richten zich niet alleen op begeleiding van verbeteraars, maar ook op het opzetten van een organisatie breed verbetersysteem. Teams worden geactiveerd via VerbeterBites: korte, praktische sessies om direct verbeteringen door te voeren. Daarnaast organiseren we netwerkbijeenkomsten en terugkomdagen om kennis en samenwerking te versterken. 18
Zoals eerder benoemd, valt dit onder Durven Doen; de beweging die teams stimuleert om sneller te handelen, verantwoordelijkheid te nemen en continu te leren en verbeteren.
Onderhoud kapitaalgoederen In 2025 is een planning gemaakt voor het groot onderhoud van de wasserij. Dit vormt de basis voor het te plegen onderhoud aan onze wasserij voor de komende 10 jaar. In de bestemmingsreserve groot onderhoud worden alleen de kosten van groot onderhoud opgenomen. Hieronder wordt verstaan alle gebouw gebonden kosten en kosten van technische installaties. Dit zijn terugkerende kosten die de conditie van de wasserij op peil houden. Investeringen worden geactiveerd, waarbij de richtlijnen gevolgd worden die in de financiële verordening zijn bepaald. Kosten klein onderhoud worden rechtstreeks in de winst- en verliesrekening verantwoord. Het algemeen bestuur beslist op grond van de Gemeentewet en de Wet gemeenschappelijke regelingen over de lasten (dotaties) die voortvloeien uit de recente planning groot onderhoud in de begroting en meerjarenraming. Het algemeen bestuur heeft eind 2025 ingestemd met de dotaties aan de bestemmingsreserve groot onderhoud. De omvang van de jaarlijkse dotatie is € 105.000. Voor detailoverzicht van stortingen en onttrekkingen aan de bestemmingsreserves zie bijlage 6a. Ook de kwekerij vraagt om periodiek groot onderhoud en vervanging van opstal en inventaris. Daarvoor zal komend jaar een onderhoudsplan worden opgemaakt. Jaarlijks reserveringen kunnen worden opgenomen in deze bestemmingsreserve.
Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid In deze paragraaf staat beschreven hoe Ergon invulling geeft en gaat geven aan de Wet open overheid (Woo). Passieve openbaarmaking Sinds 2022 heeft Ergon de rol van Woo-contactfunctionaris ingevuld. Contactgegevens zijn opgenomen op de website en intern gecommuniceerd. De Woo-contactfunctionaris is eerste aanspreekpunt om vragen te beantwoorden over de beschikbaarheid van publieke informatie en om eventuele Woo-verzoeken te behandelen. Ten behoeve van de behandeling van Woo-verzoeken is een procesbeschrijving opgesteld die voldoet aan de gestelde eisen en termijnen in de Woo. Actieve openbaarmaking De Woo stelt dat via 11 benoemde informatiecategorieën actief gepubliceerd wordt. Deze verplichting zal gefaseerd worden ingevoerd. Ergon voldoet aan deze verplichting en zorgt ervoor dat de informatiecategorieën actief gepubliceerd worden volgens de richtlijnen van het ministerie van BZK. Volgens de richtlijnen is Ergon aangesloten op de Woo-index en vult deze index (website) actief. Informatiehuishouding op orde De Woo verplicht dat de digitale informatiehuishouding op orde wordt gebracht. Dit is een randvoorwaarde om uitvoering te kunnen geven aan openbaarheid. Dit betekent dat er maatregelen genomen moeten worden om informatiebestanden duurzaam toegankelijk te maken en te houden.
Ergon is al enige tijd bezig met het optimaliseren van de informatiehuishouding, onder andere met project ‘digitalisering archief’. Aan dit project wordt in de komende jaren verder invulling gegeven. Met een nieuwe website voldoet Ergon aan de eisen die gesteld zijn op het gebied van (digitale) toegankelijkheid. Het kabinet heeft in de meicirculaire gemeentefonds 2021 zowel incidenteel als structureel budget opgenomen voor de implementatie van de Woo. In deze begroting is dit meegenomen.
19
Verbonden partijen Binnen de gemeenschappelijke regeling worden de volgende verbonden partijen onderkend, waarbij de visie van de GRWRE met de verbonden partijen staat beschreven in onderstaande tabel bij het openbaar belang:
De GRWRE is voor 100% bevoegd als bestuurder van de beide stichtingen. De beide stichtingen vormen een fiscale eenheid met de GRWRE. In onderstaande tabel staat de verwachte omvang van eigen en vreemd vermogen aan het begin en einde van het begrotingsjaar 2027, inclusief het verwachte financieel resultaat in begrotingsjaar 2027. Naam
Veranderingen Resultaat in belang
Eigen Vermogen x € 1000
Stichting Bevordering Werkgelegenheid Sociale Werkvoorziening (BWSW)
Geen
€0
Eigen vermogen per 1 januari 2027 € 120 Eigen vermogen per 31 december 2027 € 120 Vreemd vermogen per 1 januari 2027 € 4.100 Vreemd vermogen per 31 december 2027 4.100
Stichting Werkgelegenheid Arbeid (WGA)
Geen
€0
Eigen vermogen per 1 januari 2027 € 0 Eigen vermogen per 31 december 2027 € 0 Vreemd vermogen per 1 januari 2027 € 2.000 Vreemd vermogen per 31 december 2027 € 2.000
Ergon Holding BV
Geen
€ 50
Eigen vermogen per 1 januari 2027 € 950 Eigen vermogen per 31 december 2027 € 1.050 Vreemd vermogen per 1 januari 2027 € 0 Vreemd vermogen per 31 december 2027 € 0
De eventuele risico’s in beide stichtingen zijn opgenomen in de paragraaf risico- en weerstandsvermogen. Feitelijk is het financiële risico voor de stichtingen nihil omdat deze worden doorgeleid naar de GRWRE. Ergon Holding BV heeft een deelneming in Kringloopbedrijf Het Goed Regio Eindhoven BV voor 49%. De andere 51% zijn in handen van Het Goed Participatie BV.
20
De eventuele risico’s die de GRWRE loopt in Ergon Holding B.V. worden als beperkt ingeschat. Er zijn geen grote wijzigingen voorzien in de governance en de resultaten van de deelneming in het Kringloopbedrijf het Goed laten een bestendige positieve lijn zien. Daarnaast is Ergon lid van de Coöperatie Zakelijke Post Nederland, waarbij het risico nooit groter is dan de inbreng op het moment van deelname in deze coöperatie. Coöperatieve Zakelijke Post Nederland De coöperatie is een samenwerkingsverband tussen 20 postafdelingen van werkontwikkelbedrijven en social firms. Zij vormen samen een netwerk waarbinnen post- en pakketstromen met elkaar uitgewisseld worden. De coöperatie bestaat uit 20 leden met in totaal ca. 4.500 medewerkers met een ondersteuningsvraag die post en pakketten bezorgen op ca. 50% van alle Nederlandse adressen Zij werken onder de merknaam Business Post en hebben afspraken over gezamenlijke communicatieve en commerciële uitingen en uitstraling, kennisdeling, gezamenlijke inkoop van verbruiksartikelen en onderlinge uitwisseling van post- en pakkethoeveelheden tussen de leden.
21
3. Financiële begroting Begroting 2027 en meerjarenbegroting 2028-2030 De begroting is opgenomen in bijlage 1. Dit betreft de GRWRE, bestaande uit Ergon (incl. Buurtbedrijven) en het Participatiebedrijf van Ergon (Mens en Ontwikkeling). Het Participatiebedrijf van Ergon wordt uitgevoerd op basis van een open-boeksysteem. Het saldo van baten en lasten van deze activiteiten wordt aangezuiverd door de opdrachtgevers en zitten per saldo budgettair neutraal in de begroting.
Focus 2026 en 2027: resultaatverbetering Binnen Ergon zijn we aan de slag gegaan met de ontwikkelingen. Al in 2025 hebben we ombuigingen doorgevoerd ter hoogte van 3,5 miljoen. Deze lijn zetten we door in de komende jaren via 3 lijnen. •
Hogere instroom Participatiewet, duurzame plaatsingen en terugdringen ziekteverzuim Ook verwachten we een hoger aantal aanmeldingen en instroom vanuit Eindhoven door de ontwikkelingen Vereenvoudiging Sociaal Domein en de schaalsprong. Goed nieuws voor mens en maatschappij, want minder inwoners doen daarmee een beroep op de bijstand.
•
Opbrengsten verhogen. Dit gebeurt door o.a. afscheid te nemen van kleinere en/of minder rendabele klanten en door andersoortige opdrachten aan te nemen.
•
Kosten verlagen. Belangrijkste winst valt hier op korte termijn te behalen door het terugdringen van externe inhuur.
Extra Rijksmiddelen Er zijn Rijksmiddelen beschikbaar gesteld om de transformatie vorm te geven én werkontwikkelbedrijven tegemoet te komen in de oplopende kosten. Daarnaast ontvangen gemeenten compensatie voor de LIV-middelen voor de kosten die werkontwikkelbedrijven zoals Ergon maken. Deze middelen zijn essentieel voor Ergon. Het gaat om de volgende middelen, die ook in de begroting 2027 zijn opgenomen: Budgetoverzicht 2026-2031 extra rijksmiddelen ten behoeve van sociaal ontwikkelbedrijven (x € 1.000,-)
Extra middelen beschut werk incl. LIV Beschut* Impulsbudget/Transformatiebudget ** Infrastructuur: extra banen Middelen LIV banenafspraak CAO aan de slag Forfaitaire middelen LKS beschut
2026
2027
2028
2029
2030
€ 868
€ 783
€ 832
€ 881
€ 930
€ 623
€ 623
€ 623
€ 623
€ 623
€ 426
€ 458
€ 491
€ 523
€ 559
€ 141
€ 132
€ 137
€0
€0
€ 805
€ 859
€0
€0
€0
* Besluit bestuur dd. 12 december 2024 m.b.t. middelen. ** Het transformatiebudget wordt via de grootste gemeente in het samenwerkingsverband beschikbaar gesteld
Overige ontwikkelingen vanuit het Rijk In de afgelopen jaren zijn een aantal ontwikkelingen doorgevoerd die een onbedoeld ongewenst effect hebben op werkontwikkelbedrijven. Deze maatregelen brengen een potentieel financieel risico voor Ergon met zich mee. Een voorbeeld hiervan is de generieke maatregel om met een korting van 10% specifieke uitkeringen (SPUK) onder te brengen in het gemeentefonds. 22
Dit is een bezuinigingsmaatregel die ook de impulsgelden voor de werkontwikkelbedrijven treft, juist op het moment dat alle inzet nodig is om het arbeidspotentieel dat nog aan de kant staat te mobiliseren en naar werk te begeleiden. Ook het vervallen van de compensatie Transitievergoeding voor bedrijven met meer dan 25 medewerkers raakt Ergon hard. De transitievergoeding is bedoeld voor werknemers die na 2 jaar ziekte uit dienst gaan. De gedachte van de transitievergoeding is dat zij elders weer aan de slag kunnen. Het is daarom op z'n minst paradoxaal dat werkontwikkelbedrijven straks extra worden belast doordat ze werk bieden aan mensen die vanwege beperkingen juist niet elders aan de slag kunnen. Ook de verwachte invoering van de WAADI (wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs) werkt negatief voor werkontwikkelbedrijven: •
Werknemers krijgen te maken met fluctuerend inkomen met gevolgen voor hun aanvullende bijstands- en WIA-uitkering en eventuele toeslagen.
•
Het succesvolle instrument van detachering wordt voor werkgevers onaantrekkelijker (duurder).
•
Grote bureaucratische rompslomp voor werkontwikkelbedrijven omdat er afgestemd moet worden met honderden cao’s van werkgevers waar mensen met begeleiding werken.
Algemene uitgangspunten begroting Budgetten Deze begroting 2027 is de uitwerking van de vastgestelde Strategische Koers 2027-2030. De volgende budgetten zijn vastgesteld: GRWRE: Budgetoverzicht gemeenten 2027 x 1.000, -
Eindhoven
HeezeValkenswaard Leende € 1.020 € 3.571
Veldhoven
Waalre
€ 3.697
€ 1.125
WSW-subsidie
€ 33.202
Participatiebedrijf*
€ 3.849
€ 53
€ 275
€ 168
€ 57
Loonkostensuppleties
€ 17.310
€ 435
€ 1.221
€ 2.038
€ 345
Begeleidingsvergoeding
€ 14.101
€ 255
€ 820
€ 1.491
€ 259
TOTAAL
€ 68.463
€ 1.762
€ 5.887
€ 7.394
€ 1.787
Ad*) dit is exclusief de bijdrage voor de uitvoering van extra taken gemeente Eindhoven en exclusief Buurtbedrijven.
We hebben met onze deelnemende gemeenten goede meerjarenafspraken gemaakt over aantallen en budget voor Ergon, welke nodig zijn voor de ondersteuning van de inwoners en een stabiele bedrijfsvoering. De indexering op de bijdragen Participatiebedrijf, begeleidingsvergoeding en gemeentelijke bijdrage is 4,8%. Deze index is een gewogen gemiddelde op basis van de kostenstijgingen salaris en overige directe en indirecte kosten volgens IMOC%. De begrote loonkostensuppleties zijn gebaseerd op basis de werkelijke verdeling LKS in 2024 en 2025. 2026
2027
2028
2029
2030
WSW-subsidie
€ 44.341
€ 42.615
€ 40.868
€ 38.839
€ 37.347
Participatiebedrijf*
€ 4.200
€ 4.402
€ 4.402
€ 4.402
€ 4.402
Loonkostensuppleties
€ 19.033
€ 21.395
€ 25.047
€ 27.423
€ 29.904
Begeleidingsvergoeding
€ 11.500
€ 16.927
€ 16.992
€ 18.528
€ 20.072
TOTAAL
€ 79.074
€ 85.339
€ 87.308
€ 89.191
€ 91.725
(x € 1.000, -)
Ad* dit is exclusief de bijdrage voor de uitvoering van extra taken gemeente Eindhoven N.B. De indexering voor 2027 bedraagt 4,8%. Voor de jaren 2028-2030 is gewerkt met constante prijzen zonder index.
Voor de financiering van het Participatiebedrijf van Ergon wordt voor 50% de verdeelsleutel van het klassieke re-integratiebudget gehanteerd en 50% wordt verdeeld op basis van het aantal cliënten. Op deze manier ontstaat een evenwichtige mix van verdeling op basis van solidariteit (Rijksbudgetten als basis) en profijtbeginsel (aantal cliënten als basis).
23
De begeleidingsvergoeding voor de jaren 2026 en verder plus de aanvullende financiering voor Ergon worden verdeeld naar rato van de verwachte ontwikkeling van de aantallen. We hanteren de landelijke volumeramingen, die tot uitdrukking komen in het budget voor de nieuwe doelgroep.
Aantallen/ taakstelling Het vertrekpunt in de Strategische Koers 2027-2032 voor Ergon is het niveau 2024. Zowel landelijk als bij Ergon is de uitstroom van SW de laatste jaren hoger geweest dan wat vooraf was berekend. De aantallen gesubsidieerde dienstverbanden is op basis van de uitgangspunten van de nieuwe Strategische Koers 2027-2032. Aantal gesubsidieerde dienstverbanden In personen SW PW TOTAAL
2027 1.200 1.500 2.700
2028 1.100 1.700 2.800
2029 1.000 1.800 2.800
2030 1.000 2.000 3.000
2031 900 2.100 3.000
Voor 2027 is de verwachte realisatie voor de SW 917 fte en voor PW/BW 1.112 fte. We zien daarbij dat we het kantelpunt in 2026 bereiken, waarbij de groep vanuit de Participatiewet groter wordt dan de groep SW’ers. Re-integratietrajecten Bij Ergon melden zich jaarlijks ruim 2.000 inwoners voor re-integratie met als doel ontwikkelen naar en vinden van passend duurzaam werk. Zo’n 1545 inwoners worden in een traject begeleid. Zij worden direct via de gemeenten of via WIJeindhoven doorverwezen naar Ergon. Via een op maat gemaakt traject, re-integreren zij richting werk. We zien de laatste jaren dat de aanmeldingen achterblijven, en tegelijkertijd dat de start in een traject en de uitstroom naar werk in verhouding hoger is. Dit heeft o.a. te maken met de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt: de werkloosheid is de afgelopen jaren gedaald en blijft laag. Er zijn meer vacatures dan mensen. Daarnaast zien we een toenemende doorlooptijd in trajecten, vanwege meer en complexere multi-problematiek bij mensen die nog niet participeren op de arbeidsmarkt vanwege een ondersteuningsvraag. Daarnaast zien we meer uitdagingen rondom randvoorwaarden als kinderopvang en toenemende uitdagingen op taalgebied. Overige uitgangspunten •
Integrale uitvoering van de WSW en LKS voor de komende jaren, uitvoeren van de opgedragen reintegratietaken en participatietaken en de daarmee samenhangende, afgesproken financiering. Wijzigingen hierin zullen van invloed zijn op de begroting.
•
De WSW-subsidie wordt jaarlijks integraal doorgezet naar de GRWRE.
•
De loonkostensubsidie wordt per medewerker op basis van de beschikking 1-op-1 uitgekeerd door de gemeenten.
•
De lumpsum begeleidingsvergoeding bedraagt voor 2027 € 16,9 miljoen.
•
Het Participatiebedrijf van Ergon wordt door gemeenten vergoed op basis van een open-boeksysteem (facturatiebasis).
•
Voor de uitvoering van bovengenoemde taken zijn KPI’s afgesproken.
•
Het op niveau houden van de netto-opbrengst, rekening houdend met een daling van het aantal (SW) arbeidsplaatsen en groei van personen uit de Participatiewet die hun loonwaarde terugverdienen.
•
Alle bedragen luiden in euro's en zijn opgenomen in het prijspeil 2026 en voor de daaropvolgende jaar 2027 vermeerderd met de prijsindex van 4,8%. De jaren na 2027 zijn niet geïndexeerd.
•
Dit alles op basis van hetgeen op dit moment bekend is. Het verwachte EMU-saldo voor 2027 bedraagt -€ 2,769 miljoen.
•
Beheersing van de directe en indirecte kosten. 24
Daarnaast zijn hogere opbrengsten gerealiseerd en begroot door verbetering van tarieven, zowel voor de inkoop als de verkoop. Ergon blijft fors inzetten op de derdengeldenstroom zoals Europese ESF subsidies en AMIFsubsidie.